Жалпақ құрттар типі. Таспа құрттар класы, сипаттамасы, жіктелуі, практикалық маңызы


1. Жалпақ құрттар типі: таспа құрттар класы. Жалпы сипаттамасы.
2. Таспа құрттардың түрлілік ерекшелігі.
3. Таспа құрттаркласыныңпрактикалықмаңызы.
5. Өгіз, шошқацепенінің даму циклі.
6. эхинококк, альвеококжәнежалпақлентецтің даму циклі.
Сорғыштар сияқты, барлық таспа құрттар омыртқалы жануарлардың паразиттері. Класқа 3500 астам түр жатады. Бұл құрттардың дене пішіні таспа тәрізді. Көптеген түрлерінің денесі немесе стробила бунаққа бөлінген - проглоттидтан тұрады. Денесінің алдыңғы бөлімінде бекіну мүшесі орналасқан сколекс немесе басы ілмегі ботрий табылады. Басынан кейін сегменттелмеген мойын орналасқан. Ортаңғы бөлімінде аталық және аналық жыныс жүйесі дамыған бунақтар орналасқан. Олар гермафродитті деп аталады.
Таспа құрттардың паразитизмге ұзақ эволюция жағдайына байланысты ас қорыту жүйесі жоқ. Қоректенуі пинацитоз есебінен барлық денесімен жүзеге асады. Жүйке жүйесі және зәр шығару мүшесі барлық жалпақ құрттар типіне негізделген, жоспар бойынша құрылған. Жыныс жүйесі сорғыштардікіндей мүшелерден тұрады.
Таспа құрттардың даму циклі сорғыштармен салыстырғанда паразитизмге терең адаптациясы бейнеленген. Көптеген таспа құрттар сыртқы ортаға тек жұмыртқа түрінде түседі, бірақ иесінің организмінде көбейе алады. Кейбр маманданған паразиттер иесінің бойына жұмыртқаның көмегімен антоинвазия туғызуға, сыртқы ортаға шықпаса да қабілетті.
Тіршілік циклі сулы ортамен байланысты ежелгі таспа құрттар және оларға жақын түрлер ежелгі омыртқалылардың эктопаразиттері болып табылады - шеміршекті балықтардың тері жамылғысында және желбезегінде мекендейді, сонымен қатар олар жұтқыншаққа өте отырып, энтопаразитизмге ауысады.
Қазіргі кезде таспа құрттардың даму циклінің екі стадиясы бар: жынысты жетілген және личинкалы. Жынысты жетілген стадиясы негізінен омыртқалылырдың ащы ішегінде паразиттейді. Личинкалық стадия, немесе финна - аралық иесінің организмінде ұлпалық паразит, негізінен омыртқалыларда, кейде буынаяқтыларда да кездеседі.
Паразиттің жұмыртқасы соңғы иесінің нәжісімен сыртқы ортаға түседі. Олар аралық иесінің ас қорыту жүйесіне жұмыртқасы түскенде дамитын - онкосфера личинкасын құрайды. Бұнда онкосфера ілмектің көмегімен ішек жүйесі арқылы қан айналымына немесе лимфа тамырына өтеді және бауырға, өкпеге, бұлшық етке орталық жүйке жүйесіне және т.б организм бойынша миграциялайды. Өсіп, ол финнаға айналады.
1.Омыртқасыздар зоологиясы:оқулық \ К.Дәуітбаева.-Алматы, 1 - кітап. - 2004.-376 б.
2.Омыртқасыздар зоологиясы:оқулық \ К. Дәуітбаева. -Алматы, 2 - кітап. - 2005.- 416 б.
3. Догель, В. А. Зоология беспозвоночных / В. А. Догель. – М. :Высш. шк., 1981. – 606 с.
4. Иванов, П. П. Происхождение многоклеточных животных / П. П. Иванов. – М. : Наука, 1968. – 287 с.
5. Иванова-Казас, О. М. Курс сравнительной эмбриологии беспозвоночных животных / О. М. Иванова-Казас, Е. Б. Кричинская. – Л. : Изд-во ЛГУ, 1988.
6. Иванова-Казас, О. М. Сравнительная эмбриология беспозвоночных
животных: Иглокожие и полухордовые / О. М. Иванова-Казас. – М., 1978.

Қосымша:
1. Жизнь животных: в 7 т. Т. 1-7. / под ред. Р. К. Пастернак ; редколлегия В. Е. Соколов. – 2-е изд., перераб. – М. : Просвещение, 1988. – 447 с.
2. Натали, Ф. Ф. Зоология беспозвоночных / Ф. Ф. Натали. – М. : Просвещение, 1975. – 416 с.
3. Росс, Г. Энтомология / Г. Росс, Ч. Росс, Д. Росс. – М. : Мир, 1985. – 900 с.
4. Рупперт, Э. Зоология беспозвоночных. Т.1. Протисты и низшие многоклеточные : пер. с англ. / Э. Рупперт, С. Фокс, Б. Барнс. – М. : Академия, 2008. – 496 с.
5. Рупперт, Э. Зоология беспозвоночных. Т. 2. Низшие целомические :
пер. с англ. / Э. Рупперт, С. Фокс, Б. Барнс. – М. : Академия, 2008. – 448 с.
6. Рупперт, Э. Зоология беспозвоночных. Т. 3. Членистоногие : пер. с англ. / Э. Рупперт, С. Фокс, Б. Барнс. – М. : Академия, 2008. – 448 с.
7. Биология. В 2кн. 2: Учеб.для медиц. спец. Вузов \ В.Н. Васильева, И.Н. Волков, В.В. Синелыцикова;Под ред. В.Н. Ярыгина. – 9-е изд., испр. и доп. – М.: Высш.шк., 2012. – 432 c.

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Дәріс құрылымы

Тақырыбы: Жалпақ құрттар типі. Таспа құрттар класы, сипаттамасы, жіктелуі, практикалық маңызы.
Мақсаты: таспа құрттардың жалпы сипаттамасын және практикалық маңызын оқу.

Дәріс жоспары:
1. Жалпақ құрттар типі: таспа құрттар класы. Жалпы сипаттамасы.
2. Таспа құрттардың түрлілік ерекшелігі.
3. Таспа құрттаркласыныңпрактикалықмаңызы.
5. Өгіз, шошқацепенінің даму циклі.
6. эхинококк, альвеококжәнежалпақлентецтің даму циклі.

Дәрістезистері
Таспа құрттар класы Cestoldea.
Сорғыштар сияқты, барлық таспа құрттар омыртқалы жануарлардың паразиттері. Класқа 3500 астам түр жатады. Бұл құрттардың дене пішіні таспа тәрізді. Көптеген түрлерінің денесі немесе стробила бунаққа бөлінген - проглоттидтан тұрады. Денесінің алдыңғы бөлімінде бекіну мүшесі орналасқан сколекс немесе басы ілмегі ботрий табылады. Басынан кейін сегменттелмеген мойын орналасқан. Ортаңғы бөлімінде аталық және аналық жыныс жүйесі дамыған бунақтар орналасқан. Олар гермафродитті деп аталады.
Таспа құрттардың паразитизмге ұзақ эволюция жағдайына байланысты ас қорыту жүйесі жоқ. Қоректенуі пинацитоз есебінен барлық денесімен жүзеге асады. Жүйке жүйесі және зәр шығару мүшесі барлық жалпақ құрттар типіне негізделген, жоспар бойынша құрылған. Жыныс жүйесі сорғыштардікіндей мүшелерден тұрады.
Таспа құрттардың даму циклі сорғыштармен салыстырғанда паразитизмге терең адаптациясы бейнеленген. Көптеген таспа құрттар сыртқы ортаға тек жұмыртқа түрінде түседі, бірақ иесінің организмінде көбейе алады. Кейбр маманданған паразиттер иесінің бойына жұмыртқаның көмегімен антоинвазия туғызуға, сыртқы ортаға шықпаса да қабілетті.
Тіршілік циклі сулы ортамен байланысты ежелгі таспа құрттар және оларға жақын түрлер ежелгі омыртқалылардың эктопаразиттері болып табылады - шеміршекті балықтардың тері жамылғысында және желбезегінде мекендейді, сонымен қатар олар жұтқыншаққа өте отырып, энтопаразитизмге ауысады.
Қазіргі кезде таспа құрттардың даму циклінің екі стадиясы бар: жынысты жетілген және личинкалы. Жынысты жетілген стадиясы негізінен омыртқалылырдың ащы ішегінде паразиттейді. Личинкалық стадия, немесе финна - аралық иесінің организмінде ұлпалық паразит, негізінен омыртқалыларда, кейде буынаяқтыларда да кездеседі.
Паразиттің жұмыртқасы соңғы иесінің нәжісімен сыртқы ортаға түседі. Олар аралық иесінің ас қорыту жүйесіне жұмыртқасы түскенде дамитын - онкосфера личинкасын құрайды. Бұнда онкосфера ілмектің көмегімен ішек жүйесі арқылы қан айналымына немесе лимфа тамырына өтеді және бауырға, өкпеге, бұлшық етке орталық жүйке жүйесіне және т.б организм бойынша миграциялайды. Өсіп, ол финнаға айналады.
Финна - паразиттің аралық формасы. Кейбір таспа құрттардың финнасы сыртқы бүршіктену арқылы жыныссыз көбеюге бейімделген. Бұл негізгі иесінің жарақаттануына мүмкіндік жасайды және паразиттің тіршілігін жалғастырады. Соңғы иесі негізінен жыртқыш жануарлар немесе адам, аралық иесінің ұлпасымен бірге финнаны жұтқанда жарақаттанады. Бұл кезде паразиттің басы иесінің ішегінің қабырғасына бекиді және мойынның өсу, бунақтарының түзілуі және гельминттің дамуы басталады.
Медициналық маңызы бар, биологиялық ерекшелік бойынша таспа құрттарды тіршілік циклі сулы ортамен байланысты және тіршілік циклі сулы ортамен байланысты емес деген топтарға бөлуге болады. Екінші тобы гельминттерге бөлінеді, а) адамды соңғы ие ретінде қолданатын, б) адамда аралық ие ретінде мекендейтін, в) тіршілік циклі адамда өтетін.
Бұған байланысты адамның жұқтыру жолы паразиттің патагенді әрекеті, диагностикасы, емдеуі және профилактикасы ауруға сәйкес әртүрлі. Таспа құрттар шақыратын, ауру цестодоз деп аталады. Таспа құрттардың көбі адамға әсерін тигізеді, сонымен қатар басқалары табиғатта кездеседі, оларда классикалық табиғи ошақта тіршілік ету негізделген.
Тіршілік циклі сулы ортамен байланысты таспа құрттар. Бұған диффиллобоьериоз қоздырғышы болып табылатын, Dіphyllobothrіum т. паразиттің бірнеше түрлері жатады. Бұл экологиялық топтың гельминттерінің даму циклінде архаикалық вариант бар: оларда белсенді жүзгіш личинкалы стадиясы сақталған - корацидий -сулы ортада мекендейтін, екі аралық иесі, - олармен қоректенетін циклоптар туысына жататын ұсақ планктонды шаян тәрізділер, сонымен қатар балықтар. Шаянда процеркоид деп аталатын личинкасы, балықта плероциркоид мекендейді. Иесі инвазирленген балықты жегенде жарақаттанады. Сондықтан негізгі жеке профилактикасы - балық өнімдерін термиялық өңдеу керек.
Жалпақ лентец - Dіphyllobothrіum Latum. Адамда дифиллоботриоз қоздырғышы. Стробиласының ұзындығы 10 м астам. Сколексте ілмектері болмайды, бірақ ішектің қабырғасына бекінуіне арналған 2 терең ботрийлері болады, дене бунақтары қысқа, бірақ кең, 3 жыныс тесігі бар. Жатыры сыртқы ортамен байланысты, сондықтан ересек жұмыртқасы еркін одан шығады. Жұмыртқасы сарғыш түсті, ұзындығы 71-мкм-ге дейін, бір жақ полюсінде қақпақшасы, ал басқа жағында - дөңесі бар. Паразит өлі климат аймағында кең таралған. Ауру ірі өзендердің және теңіздердің жағалауларында кездеседі. Жалпақ ленцеттің тіршілік циклі бұл паразиттің топтарына тән. Жұмыртқасы суға түседі, және олардан кірпікшемен жабылған корацидий шығады. Оны бірінші аралық иесі - циклоп жұтады. Циклопты процеркоид пен бірге балық жейді, бұлшық етінде және уылдырығында плероцеркоид түзіледі. Балықтардың ішінен жиі алабұға, шортан ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жалпақ құрттар типі. Сорғыштар класы, Жалпы сипаттамасы, жіктелуі, практикалық маңызы
Таспа құрттар класы. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Таспа құрттар класы
Таспа құрттар
Жалпақ құрттар типі
Таспа құрттар класы – cestoda
Жалпақ құрттар типі. Сорғыштар класы. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Жұмыр құрттар типі. Геогельминттер. жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
Жұмыр құрттар типі. Беогельминттер. Жалпы сипаттамасы, жіктелуі және практикалық маңызы
ЖАЛПАҚ ҚҰРТТАР ТИПІ - РLATHELMINTHES НЕМЕСЕ РLАТОDES
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь