«Тұздар» тақырыбын оқытуда тәрбиелей оқыту әдісін қолдану

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

1 ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІНІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1 Оқыту әдістері туралы түсінік және оны жүйелеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Тәрбиелей оқытудағы ұжымдық оқыту әдісінің ролі ... ... ... ... ... . 18

2 «ТҰЗДАР» ТАҚЫРЫБЫН ТӘРБИЕЛЕЙ ОҚЫТУДА ҰЖЫМДЫҚ
ОҚЫТУ ӘДІСІН ПАЙДАЛАНУ... 23
2.1 Тұздарға жалпы сипаттама 23
2.2 Орта мектептерде химия сабағын оқытуды ұйымдастыру түрлері және
қойылатын талаптар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27

3. ЭКСПЕРИМЕНТТІК БӨЛІМ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 31

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасы және ғылым минстрлігі дайындаған бағдарламасында “Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005–2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы” бойынша бәсекеге қабілетті маманды қалыптастыру мұғалімдер алдында тұрған негізгі міндет.
«Қазақстан-2030» бағдарламасы ұзақ мерзімді мақсаттарды атап, нақтылы нәтижелерге жету үшін мектеп алдына күрделі міндеттер қойды. Осыған орай мектептердегі білім сапасын және тәрбиені жақсартып, оқушылардың дүниетанымы мен өмірлік көзқарасын барынша шыңдаудың қажеттігі атап көрсетілген. Бұл міндет әрбір сабақтың білімділік, тәрбиелік, дамытушылық мүмкіндігін жеткілікті ойластырып, жете пайдаланған жағдайда ғана іске асады [1].
Жаңа XXI ғасырда алдыңғы қатарлы өркениетті елдермен қатар Қазақстан ғылым мен білімді әлемдік деңгейге, ұлттық ерекшелікке сай үйлесімді дамыту жолдарын қарастыруда. Қазақстанның болашақ дамуына арналған «Қазақстан – 2030» бағдарламасында тәуелсіз мемлекет құруда еліміздің әрбір азаматы өзінің қоғамдағы алатын орнын саналы түсінуі және ел эканомикасының бүгінгі сұранысына жауап бере алатын тәрбие, білім алуы қажеттігіне баса назар аударылған.
Орта мектепте оқу пәндерінің қазіргі өзгерісті кезеңінде жүзеге асыруға тиісті негізгі мәселенің бірі- мектептерде ұжымдық оқытудың технологиясын енгізу болып отыр, себебі оқушылардың оқу белсенділігінің артуының негізгі шарты- ұжымдық оқыту болып табылады.
Қарқынды өзгеріп отырған экономикалық жағдайлар мен заман талабы білім саласына жоғарыда аталған оқыту технологиясын енгізіп оны жеткілікті деңгейде оқытуды талап етеді.
Бітіру жұмысының мақсаты мұғалімдер алдында тұрған жоғарыда аталып өткен міндеттерді химия пәнінің “ТҰЗДАР” тақырыбын тәрбиелей оқытуда ұжымдық оқыту әдісін пайдалана отырып 8-шы сынып оқушыларының танымдық, ізденіпаздық белсенділігін арттыру арқылы білімін жетілдіру, бірігіп, бірлесіп ұжыммен жұмыс жасауға тәрбиелеу.
Сонымен қатар оқушылардың пәнге деген қызығушылық қабілетін қалыптастыруда төмендегідей міндеттер орындалуы тиіс:
- Оқытудың алдыңғы қатарлы әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы қалыптасатын теориялық білімнің болуын тексеру;
- Зертханалық жұмыс пен дәріс беру тәсілін қолдану арқылы жүргізілетін оқу және сыныптан тыс ұжымдық жұмыстардың арнайы жүйесін жасау және оған оқушылардың белсенді араласуын қадағалау;
- Оқушылардың ұжымдық технологиялар арқылы қол жеткізген білімдерінің сапасын тексеру.
Зерттеу нысаны 8 «Б»-сыныбында химия сабағындағы оқытушы мен оқушылардың іс-әрекеті.
Зерттеу пәні -8 сыныпта оқушының ұжыммен топтасып жұмыс жасауға бейімділігін қалыптастыру, тәрбиелеу, оқушының іс-әрекетін ұйымдастырудағы қиындықтарды жеңе білуі.
Зерттеу орыны – Сарқан ауданы Новопокровка орта мектебі. Зерттеу жұмысының құрылымы: бітіру жұмысы 47 беттен; мазмұны, кіріспе, әдебиеттік шолу, негізгі бөлім, эксперименттік бөлім, қорытынды, әдебиеттер тізімінен тұрады.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005 - 2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы: ҚР Президентінің 2004 жылғы 11 қазандағы № 1459 жарлығы / Егеменді Қазақстан. - 2004. - 16 қазан № 258
2. Рысбекова А. Танымдық қабілетті арттыру шарттары / А. Рысбекова //Қазақстан мектебі: 2004. № 7 - 38б.
3. Гущина Л. Студенттердің дербес жұмысы / Л. Гущина. // Қазақстан мектебі: 2004. № 1 - 15б.
4. Едігенова А. Танымдық қызығу ерекшеліктері / А. Едігенова. // Қазақстан мектебі: 2003. № 10 – 48б.
5. Пидкасистый П. И. Самостоятельная деятельность школьника в обучении. /П. И. Пидкасистый. - М.: 1980. – 52б
6. Ерастов Н. Г. Методика самостоятельной работы. / Н. И. Ерастов. - М.: 1985. - 75 б.
7. Подласый И.П. Педагогика. /И.П. Подласый. - М.: 1999. - 576 б.
8. Қоянбаев Б.Ж. Педагогика. – Оқу құралы. /Б.Ж.Қоянбаев. -Алматы.: Рауан,1992. - 240 б.
9. Жарықбаев Қ. Ұстаздық еткен жалықпас. /Қ.Жарықбаев. -Алматы.: Мектеп, 1987. – 87б.
10. Джемс У. Психология в беседах с учителями. /У.Джемс. – Санкт-Петербург.: 2001. - 160б.
11. Петровский А.В. Новое педагогическое мышление. /А.Б.Петровский. – М.: 1989.
12. Зинченко В.П. О целях и ценностях образования. / В.П.Зинченко. Педагогика.1997. №5.
13. Занков Л. В. Дидактика и жизнь Избр. труды. / Л.В.Занков. - М.: 1990. - 45б.
14. Мұқанов М.М. Жас және педагогикалық психология. / М.М.Мұқанов – Алматы.: 1981.-247б.
15. Әбілқасымова А. Студенттердің танымды ізденімпаздығын қалыптастыру. – Алматы .. 1994.
16. Бірімжанов Б.А. Жалпы химия. – Оқу құралы. / Б.А.Бірімжанов. – Алматы.: Білім, 2001.182-183б.
17. Химическая энциклопедия.: том.2. 151-154б.
18. Алмашев Б.Қ. Физикалық және коллоидтық химия практикумы. / Б.Қ.Алмашев –Алматы.: Мектеп, 1985. 151б.
21. Фельдман Ф.Г, Рудзитис Г.Е. Жалпы химия негіздері. /Ф.Г.Фельдман, Г.Е. Рудзитис. - Алматы.: Рауан, 1990. - 42- 47б.
24. Котлерова О.С. Учет знании по химии - Пособия. - /О. С.Котлерова. - М.: Просвещение, 1977. 5б.
25. Ситкевич Л.И. Химический эксперимент в школе / Л.И.Ситкевич. – Минск.: Народная асвета, 1969. 46б.
26. Төлеубаева М. Ұжымдық оқыту технологиясымен / М. Төлеубаева // Химия мектепте: 2005.- №4.- 18-19 б.
27. Аманғалиева А. Білім тексерудің тиімді әдісі / А.Аманғалиева // Химия мектепте: 2005.- №.- 11-12 б.
28. Байбосынова А.Т., Қабдрахманова С.Қ Жалпы және анорганикалық химия практикумы / А.Т Байбосынова. Өскемен: 2004. – 150 б.
29. Хомченко Н.Л. Общая химия / Н.Л Хомченко. М.: 1974.- 256 б.
30. Ардашникова Е.И. Курс общей и неорганической химии / Е.И Ардашникова. М.: 1998.- 256 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҒЫЛЫМ ЖӘНЕ БІЛІМ МИНИСТРЛІГІ
Химия-биология мамандығы
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
тақырыбы: «ТҰЗДАР» ТАҚЫРЫБЫН ОҚЫТУДА ТӘРБИЕЛЕЙ ОҚЫТУ ӘДІСІН ҚОЛДАНУ
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...............................................3
1 ОҚЫТУ ... ... ... ... әдістері туралы ... және ... ... ... ұжымдық оқыту әдісінің ролі.....................
18
2 «ТҰЗДАР» ТАҚЫРЫБЫН ТӘРБИЕЛЕЙ ОҚЫТУДА ҰЖЫМДЫҚ
ОҚЫТУ ... ... ... ... ... Орта ... ... ... ... ... түрлері және
қойылатын
талаптар....................................................................
......................27
3. ... ... ... және ғылым минстрлігі ... ... ... білім беруді дамытудың 2005–2010
жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы” бойынша бәсекеге қабілетті
маманды қалыптастыру мұғалімдер алдында ... ... ... ... ұзақ мерзімді мақсаттарды атап,
нақтылы нәтижелерге жету үшін мектеп алдына күрделі міндеттер қойды. Осыған
орай ... ... ... және ... ... ... мен өмірлік көзқарасын барынша шыңдаудың қажеттігі ... Бұл ... ... ... ... ... дамытушылық
мүмкіндігін жеткілікті ойластырып, жете пайдаланған жағдайда ғана ... ... XXI ... ... ... өркениетті елдермен қатар Қазақстан
ғылым мен білімді ... ... ... ... сай үйлесімді дамыту
жолдарын қарастыруда. Қазақстанның болашақ дамуына арналған «Қазақстан –
2030» бағдарламасында ... ... ... ... ... ... ... алатын орнын саналы түсінуі және ел эканомикасының бүгінгі
сұранысына жауап бере алатын тәрбие, білім алуы ... баса ... ... оқу ... қазіргі өзгерісті кезеңінде жүзеге
асыруға тиісті негізгі мәселенің бірі- мектептерде ... ... ... болып отыр, себебі оқушылардың оқу белсенділігінің
артуының негізгі шарты- ұжымдық оқыту болып табылады.
Қарқынды өзгеріп ... ... ... мен заман талабы
білім саласына жоғарыда аталған оқыту технологиясын ... оны ... ... ... етеді.
Бітіру жұмысының мақсаты мұғалімдер алдында тұрған ... ... ... ... ... “ТҰЗДАР” тақырыбын тәрбиелей ... ... ... ... ... 8-шы сынып оқушыларының танымдық,
ізденіпаздық белсенділігін арттыру арқылы ... ... ... ... ... ... тәрбиелеу.
Сонымен қатар оқушылардың пәнге деген ... ... ... ... ... ... ... алдыңғы қатарлы әдіс-тәсілдерін қолдану арқылы
қалыптасатын теориялық ... ... ... ... ... пен ... беру тәсілін қолдану арқылы
жүргізілетін оқу және ... тыс ... ... ... ... ... оған ... белсенді араласуын қадағалау;
- Оқушылардың ұжымдық технологиялар арқылы қол ... ... ... ... 8 «Б»-сыныбында химия ... ... ... ... пәні -8 ... ... ... топтасып жұмыс жасауға
бейімділігін қалыптастыру, тәрбиелеу, оқушының ... ... жеңе ... ...... ... ... орта мектебі. Зерттеу
жұмысының құрылымы: бітіру жұмысы 47 беттен; ... ... ... ... ... эксперименттік бөлім, қорытынды, әдебиеттер тізімінен
тұрады.
1 ОҚЫТУ ӘДІСТЕРІНІҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1 Оқыту әдістері туралы түсінік және оны ... - ... ... ... ... мазмұнын анықтау,
оқытудың барынша тиімді әдістері мен ұйымдастыру түрлерін ... ... бір ... ... - терминінің мағынасын кең. ... ... және ... ... белгілі бір мақсатқа жетудің
қажетті мүмкіндікті ... ... .Бұл “met odes“ ... грек ... ... ... ... путь, қазақшасы жол деген мағына береді. Кейде
химиялық өнімдерді өңдеу жолы, өсімдіктің жаңа ... ... ... жаңа ... алу ... ... өнер әдісі, таным әдісі деген
сөздерді де жиі ... ... ... терминінің мағынасы қалай айтылса да
белгілі бір алға қойған мақсатқа жетудің мағынасын көрсетеді. Білместіктен
білуге ... ... ... ... Оқу ... тек ... ғана ... немесе соның ғана қызметі деп түсінуге болмайды, ол оқушы ... ... ... жету ... ... іс-әрекеті. “Метод”
қазір әдіс деп аталып жүр.
Әдістің құрам бөлігі әдістемелік (методикалық) тәсіл немесе әдіс ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті жүзеге асырудың
бір жолы. Әдіс -әртүрлі әдістемелердің ұштасып ... ... ... сабақтардың негізгі әдісі эксперимент болса, ал әдістемелікке
мұғалімнің қосымша түсіндіруі, оқулықтағы ... ... ... жатады т.б. Сөйтіп әдістің кейбіреулері сабақ үрдісінде
әдістемелікке айналып, ал кейде ... ... бір ... ... ... айналуы мүмкін.
Оқыту үрдісінде қолданылатын әдістермен әдістемеліктердің арасында
өзара байланыстылық бар. Дидактика оқыту ... ... ... ... ... ... Өйткені, оқыту ісі оқушының танымдық іс-әрекетіне
тікелей байланысты, сол ... ... ... олай ... ... әдісі-
жалпы таным әдісінің бір бөлігі, ал таным әдісі-философияның методологиялық-
ғылыми негізі. ... ... ... ... ... ол дүние
тану үрдісі. Оқыту әдісі танымдық мақсатты шешуге қызмет етеді, олай ... да ... ... ... ... ... ... анализі бен синтезі,
қорытындылау мен абстракциялаудың бірлігі.
Оқыту әдісі - оқушылардың ғылыми - зерттеу ... ... ... ... ... ... ... экспериментті
қою техникасын меңгеруге үйретеді.
Оқушылпрдың білім қоры артқан сайын, ... мен ... ... сайын оқыту әдістемесі мен әдістері де жетіле түседі және олардың
түр-түрі қолданылады. Оқыту үрдісін жетілдіре ... ... ... ... ... ... ... өз бетінше жұмыс істеу
қабілетін көтеру, өз беттерінше білім алуға талаптарын дамыту мен нығайтуды
көздейді.
Оқыту ... ... ... ... ... дәстүрлі
әдістері оқытушы мен оқушылар қызметінің сыртқы белгілеріне ... ... ... ... ... ... әдістерге мұғалімнің әңгімесі, түсіндіруі, әңгімелесіп-
кеңесуі, баяндап беруі, ... ... ... ... ... ... ... қабылдау немесе көрнекілік әдістерге ... ... ... ... кинофильмдерді
көрсету, заттардың үлгісін, жинақтамаларын көрсету, өңдірістік
құбылыстар мен үрлістерді бақылау, ... шығу ... ... ... ... тобына зертханалық тәжірибелер,
сарамандық сабақтар, сандық және сапалықө-эксперименттік есептер
шығару, приборлар ... ... ... ... ... оқу-тәжірибе үлескісіндегі сарамандық жұмыстар,
жаттығулар орындау, т.б. жатады.
Барлық әдістердің негізі-мұғалімнің ... ал ... ... ... ... ... бір-бірімен ұштасып, тығыз байланыста
қолданылады. Көрнекі құралдарды пайдалану, тәжірибелер ... ... ... ... ... әңгімелесуімен қатар жүреді.
Әдістерді жүйелеуде химияның өзіндік кәсіби әдістері, педагогикалық
және логикалық әдістер басшылыққа алынады.
Атақты орыс педагогы ... ... ... ... ... ... қызметті ұйымдастыру әдістері.
2. Оқу-танымдық қызметті ынталандыру және мотивтендіру әдістері.
3. ... ... ... және өздік бақылау әдістері.
Химияны оқытудың өзіне тән арнайы кәсіби әдістерін атақты ... ... ... т. б. ... ... ... ... жалпы
әдісін олар үш топқа бөледі:
1. Түсіндірме-иллюстрациялық немесе информациялық-репродуктивтік.
2. Ішінара-ізденіс (эвристикалық).
3. Зерттеу әдісі.
Оқытудың бұл ... ... өз ... ... сөздік-көрнекті және
сөздік-көрнекі сарамандық әдістер тобына бөлінеді.
Жалпы әдістер мұғалімнің өз ... ... бір ... тандап алуын
алдын ала анықтап, оқыту ... ... ... ... ... ... дәрежесіне жету үшін оқ материалын қалай әзірлеп,
сабақты қандай жолмен өткізуді анықтайды. Олай болса әдіс - ... ... ... ... ... ... ... сол мақсатпен
анықталатын тәсілі.
I. Түсіндірме-иллюстрациялық әдіс мұғалімнің екі ... ... жаңа ... ... түсіндіруін және оқушылардың дербес оқу әрекетін
ұйымдастыруын көрсететін. Мұғалімнің оқу ... ... үш ... монологтық, диалогтық, жаңа көрсетпелі пайымдау тәсілі, сондай-ақ
оқушылардың өздігінен істейтін оқу ... ... да үш ... ... бар, ... ... және бағдарланған
тапсырмалар деп аталады
Кесте 1 Түсіндірме – иллюстрациялық әдіс
|Түсіндірме – иллюстрациялық әдіс ... ... тобы ... ... ... |
| | ... | ... әдістер |
|1.Баяндау(дәріс,әңгіме)|1.Көрікті құралдарды ... ... |
|. ... ... ... жұмыс істеу. |
|2.Әңгімелесу. |2. Көрнекті құралдарды |2. ... ... ... ... ... құрас |
|өздік жұмыс | ... |
| |3. ... ... ... ... |
| ... өздік |жұмыс орындау. |
| ... ... ... | ... ... ... танымдық әңгіме тәсілдерін проблемалық
тапсырмалармен бірлікте шешеді.
Кесте 2 Ішінара - ... ... - ... ... әдістер тобы ... ... ... ... тобы ... ... |
|1.Әңгіме(семинар,пікірталас)|1. Көрікті құралдарды |1.Үлестіріп берілетін |
|2.Оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... |әңгімелеуі. |2. ... ... |
| |2. ... ... құрас |
| ... ... ... |
| ... мен дербес |4.Жазба, графикалық |
| ... ... ... ... ... әдісі кезінде мұғалімнің ... ... ... мен ... ... ... ... әр түрлі
дәрежедегі оқу-танымдық қызметін қалыптастыратын ... ... ... 3 ... ... ... ... әдістер |Сөздік- көрнекі |Сөздік-көрнектілік-сарамандық |
|тобы ... ... ... ... |
| ... тобы | ... 3 жалғасы
|Зерттеу әдісі ... ... |1. Оқу ... ... ... ... ... көрнекті |жұмыс. ... ... мен ... |2. ... ... ... ... ... ... ... | |3. ... ... ... | ... |
| | ... ... ... |
| | ... ... кестелердің бәрінде де мұғалімнің оқу ... ... ... ... келгенде оқыту әдісі, сабақ беру және оқу әдісі деген бір-
біріне ... ... ... ... ... әдісі- белгілі бір көлемдегі дидактикалық міндеттерді шешу
әдістерін ұштастыру арқылы жүзеге асыратын мұғалім мен ... ... ... ... мен ... жиыны. Олсабақ өту мен оқу әдістерінің
белгілі түрде ұштастырылуынан немесе мұғалім мен ... ... ... ... өзара қимылынан тұрады, ол оқушылардың дамуын және
дүниеге көзқарасын ... өту ... - ... ... және ... ... сабақ өту ережелерінің жиынтығы. Бұл жүйе мұғалімнің өзара қимыл
әрекетін қажет етеді, ... ... ... және ... ... ... танымдық қызметін басқару тәсілі ретінде
қолданылады.
Оқу әдісі - оқушының оқу-танымдық қызметін тәсілі. Ол - ... ... ... ... ... Ол ... ... оқушылар қабылдаған,
мақсатқа бейімделген оқу әдістерінің жүйесі арқылы жүзеге асады.
Түсіндірме-иллюстрациялық әдістер тобы. Бұл ... мәні - ... ... ... көмегімен түсіндіру. Мұнда мұғалім белсенді роль атқарады
да, оқушы рөлі бәсең - оның міндеті зейін қойып ... ... ... ... ... ... ... көп тараған тәсілдері- мұғалімнің
ауызша сөзі (әңгімелеу, әңгімелесу, түсіндіру, дәріс), баспа сөз ... ... ... ... нұсқаулар, ережелер) және көрнекті
құралдар (диапозитивтер, диафильмдер, ... ... ... ... кезінде оқышулар сабаққа белсенді қатыспайды деген
пікірлер де бар. Ол ... ... ... егер ... ... ... қызықты, әрі онда жаңа деректер болса,
құбылыстың реакциясы ... ... ... ... т.б. ... отырса, оқушылар зейін қойып тыңдайды. Оқу ... ... ... айтылса, оқушылардың жалықтыруы мүмкін.
Материалды ауысша баяндау тәсілдерінің бірі- әңгіме, әңгімелесу. Бұл
қысқа мерзімді ... ... ... ... ... мен ... жаңа ... баяндауға, өткенді
тереңдетуге мен жүйелеуге, үй тапсырмасын тексеруге қолайлы. Мұғалім ... да ... ... ... қолданғанда әрдайым олардың
жоспарын жасап алуы керек. Әңгіме, әңгімелесу ұзаққа созылмауы керек, ... ... ... шаршатып жібереді. Материалдың оңай-қиындығына,
көлеміне қарай әңгіме он–он бес минуттан ... ... ... ... ... ... орынсыз қайталаулар болмағаны жөн, мысалы, “мырыш тұз
қышқылымен қосылады”, “натрий ... ... ... ана ... ... т.б. ... тұз қышқылымен қосылмайды.
Химия сабағын да қолданылатын ауызша баяндаудың бір түрі -түсіндіру.
Оны ... бір ... ... ... ... түсіндіргенде,
екінші тақырыппен байланыстырғанда қолданады. Материалды түсіндіргенде
пікір, ой қорыту ... ... ... ... Бұл ... заңдарды дәлелдегенде, есеп шығаруды, ұғымдардың қасиеттері
мен белгілерін баяндауда өте ... ... ... ... үйлестіре пайдаланған дұрыс.
Химияны оқыту барысында жоғары сыныптарда дәріс (лекция) қолданылады.
Сөз әдістеріне монологтық және диалогтық баяндаулар тән, ... ... ... ... ... қояды да, оқушы жауап қайырады, сондықтан
кейде сұрақ-жауап әдісі деп те ... ... ... ... кейбір
мәселелері оқушыларға бұрынғы сыныптардан, басқа пәндерден, өмірден таныс
жағдайда пайдаланылады. Әңгіме, түсіндірудің дәрістен басқа ... ... ... ... ... ... да көлемі аз болады. Монологтық
баяндап түсіндіру көбінесе дәріске тән, онда ... ... ... ... ... шолу ... көзделеді. Дәріс ... ... ... оған мынадай талаптар қойылады: баяндаудың
ғылыми дәлдігі, ... ... ... ... ... ... болу ... әдісте де химия ... ... ... жаттығулар жинағымен жұмыс жасау білудің маңызы зор.
Оқулықты үй тапсырмасын қайталап, білімді бекіту үшін ғана ... ... ... оқып ... ... ... ... тәрбиелеу үшін
пайдалану негізгі педагогикалық міндет есебінде ұсынылады. Әсіресе, белгілі
материалдарды өткеннен кейін оқулық бойынша немесе ... мен ... ... ... ... ... ... Кейде химия қурсының
кейбір бөлімдерін немесе тақырыптарын сыныпта оқулықты пайдаланып ... ... ... ... графиктерді, жүйелілікті білу, заңдарға
сәйкес тәжірибелерді жасай ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу ұстанымдарын талдау. Заттар
арасындағы байланысты көрсететін жүйелілікті сызу т.б.
Оқушылардың оқулықпен жұмыс істеудегі ... ... - ... ... ... байланысты жазып алғандарын, формулалар,
теңдеулер, анықтамалыр, т.б. ... ... ... ... еске
түсіру, талдай отарып қайталап оқу, оқығанды қайта айтып берудің жоспарын
жасау (ауызша немесе жазбаша). ... айту - ... ... ... ... ... жасау, тезистерді құрастыру, конспектілеу - оқулықпен
жұмыс ... ең ... ... Конспектілеу - бұл осы маңызды деректерді,
цифрларды, даталарды, атауларды, жеке ... ... ... ... ... ғылыми жұмысқа тәрбиелеудің бірден-бір ... ... ... ... ... ... болғаны жөн.
Сөздік-көрнекі әдістер тобы. Сабақты сапалы түрде түсіндірудің және
берік білім алудың маңызды шарттарының бірі - сөз бен ... ... ... пәні ... ... ... ... заттар үлгісін,
модельдер, кинофильмдер, диапозитивтер, сол сияқты графикалық көрнекті
құралдар - сызбалар, ... ... ... ... ... бар.
Сөз - көрнекі әдістер ісінде жиі қолданылатыны - ... ... ... ... бірқатар өтілетін обьектілерді оқушыларға көрсетуге
мүмкіндік бола бермейді. Әсіресе, өндіріс орындарына ... ... ... ... тапшы. Өндіріспен алғашқы таныстық плакаттар, суреттер,
сызбалар арқылы өтеді. Бұлар бірінші орын ... ... ... ... ... ... ... және үрдістері жөнінде оқушыларға
түсінік береді.
Графиктік ... ... ... бір түрі - ... ... кестелер, олардың арасындағы байланыс ... ... ... Бұл ... ... ... материалды
қайталағанда, саралағанда қолданылады. Осылардың ең ... ... ... ... ... ... іліп ... көрнекі құралдардың үшінші түрі - ... ... ... ... ... элементтердің қыртысынада тарауына немесе
қасиеттерінің өсуіне арналған болуы мүмкін. Кейде ... ... ... ... мен ... үлкейтіп салып пайдалануға
тура келеді.
Демонстрация кезінде көрсетілетін және оқушылардың үстеліне ... ... ... түрінде шөлмектерде, пробиркаларда, құтыларда
болады.
Көрнекіліктің ұтымды түрлерінің бірі - кинофильмдер.
Осы ... ... ... кинофильмдері өте көп шығарылған, оның
арнайы каталогі бар. Мұғалімдердің ... ... ... ... ... көрсетіледі. Кейде кинофильм толық бір сабақ бойы
көрсетіліп жүр, ол дұрыс емес, тек сол ... ... ... ғана
көрсеуі керек. Диапозитивтерді,диафильмдерді химия кабинетінде тұрақты
жабдықталған экран, ... ... оқу ... ... ... ... ... олар алыстан басқарылатын болуы
керек). Модельдер мен макеттерді Демонстрациялау да сабақта тиімді нәтиже
береді. ... ... ... ... ... ... кіреді. Көлемді көрнекі құралдар шын заттың ... ... бұл ... ... ... ... ... ұштастырудың ілгеріде айтылған тәсілдері пайдаланылады.
Химиялық эксперименттерді ... ... ... ... көрнекілігі, қауіпсіздігі, сақтық шаралары ескерілуі тиіс.
Сөздік-көрнектілік-сарамандық әдістер. Бұл әдістің ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру. Бұған негізінен
оқушылар эксперименті- зертханалық тәжірибелер, ... ... ... ... сандық есептер мен жаттығулар орындау,
кітаппен жұмыс, ... ... ... ... Мұның бәрі -
оқушылардың өздігінен орындайтын жұмыстары.
Химиялық эксперимент - ... ... ... негізгі құралы.
Эксперимент арқылы құбылыстар ешбір жұмбақ сыр жоқ екеніне, олар да ... ... ол ... білу ... ... ... сарандық
іс-тәжірибелерінде кең пайдалануға мүмкімдік туғызатынына ... ... ... ... үрдісінде теорияның тәжірибемен өзара байланысын
іс жүзіне асырыды, білімді сенімге айналдырады.
Эксперимент оқушылардың ... ... және ... ... ... ретінде де қолданылады. ... ... ... ... ізденушылық қабілетін дамытады, білімді өз
бетінше алуға, оны жетілдіруге, алған ... іс ... ... біліге
тәрбиелейді. Эксперимент химия сабағында, сарамандық сабағында дәлелдеу
және тексеру құралы ретінде де пайдаланады.
Көпшілік жағдайда ... ... ... мен ... ... мәліметтеріне сүйене отырып заттарды бір-біріне ажыратуға,
қорытынды жасауға мүмкімдік алады. Орта ... ... ... ... қолданады: бұлардың әрқайсысының өзінше жеке ... ... сай ... ... ... тәжірибелер;
2. Зертханалық тәжірибелер;
3. Сарамандық сабақтар;
4. Аралас ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелерді көрсетудің мақсаты – бұл құбылысты
көрсетіп, дәлдеп ... ... ... бар ... ... мақсатты пайдалану. Оқушыларға өтілген химиялық құбылыстардың мәні
мен сыртқы көрінісін айқын және көрнекті түрде ... ... ... байқай отырып, оқушылар құбылыстың мәнін түсірумен ... ... оның ... ... жеке ... ... ... дұрыс істеу мен құрал-жабдықтарын дұрыс қолдана білу жөнінде
түсінік алады.
Мұғалімнің іс-әрекеті оқушыларды өзіне тартады, оқушылар бақылаған
тәжірибені ... ... етіп ... тырысады. Міне, сондықтан
қандай эксперименттің түрі ... ... ... ... ... ... ... өйткені оқушылар оны бақылай отырып, өз
беттерінше жұмыс істеуге қажетті кейбір жұмыс әдістерін ... ... ... ... оқушылардың ынтасын түсіреді
де,олар зертханалық тәжірибелерге, сарамандық ... ... ... қызығуы төмендейді, сақтық шараларын бұзуға мәжбүр етеді.
Оқушылардың зертханалық жұмыстары. Демонстрациялық тәжірибелер
қаншама ... ... ... ... ... ... ... Зертханалық жұмысты оқушылар сабақ үстінде
мұғалімнің нұсқауы бойынша оқулықтағы тәжірибе сипаттамасына ... ... ... ... ... ... ... орындайды. Сондықтан,
оқушылар өздері жасайтын ... ... анық ... ... ... ... жеке ... ма, жоқ па бойынша не звеномен
орындай ма, соған байланысты нұсқаулар ... ... ... көрсетілген зертханалық тәжірибелерді ғана
зертханалық деп ... ... ... ... ... бірқатар жұмыстардыда мұғалім зертханалық ... ... ... Зертханалық жұмыстар сыныптың ауасын ластайтын болмауы керек,
әрқайым қауіпсіздік техникасына ... ... ... ... сарамандақ сабақтары. Мектеп бағдарламасында ... ... ... ... ... ... қарастырылған, олар
оқулықтың соңында берілген. Сарамандық сабақтың ... - ... ... ... ... қолдана білу арқылы оқушылардың
іскерлік дағдысын жетілдіре түсу, пысықтай түсу және ... ... ... сабақты орындаған кезде оқушылар жаңа білім алады ... ... ... ... шешуге қолданады.
Әрбір сарамандық сабақтың мазмұнын жоспарлағанда мұғалім бағдарламаға
сәйкес оқушыларға ... ... ... ... еске ... және ... қандай жаңа білім алатынын, қандай сарамандық дағдылар
үйретіліп жетілдіре түсетінін алдын ала ... ... ... ... ... орындау үшін оқушылар
реактивтердің, ыдыстар мен құрал-жабдықтардың қажетті түрлерімен қамтамасыз
етілуі керек. Сарамандық сабақты жақсы өткізудің негізгі ... - оған ... ... ... ... ... өткізуді: жұмыс сипаттамасын оқулықтан
оқуға, тапсырма беру, алда болатын мақсатын білу, ... ... ... ... ... ... салу, есеп берудің ... ... ... ... жазуға оқушылардың арнаулы дәптері
болады, оған ... ... ... ... баға ... ... Оның үлгісі төмендегідей болуы мүмкін.
Эксперименттік есептер шығару - мұның ... ... ... сабақтардан негізгі айырмашылағы - оқушылар өз бетінше
орындайды. Зертханалық немесе ... ... ... ... ... ... ережелері мен нұсқаларды пайдаланса, ал
эксперименттік есептер шығарғанда олар ... ... ... ... ... ... белгілі бір жоспарын жасап орындауы тиіс.
Мұғалім оқушылардың жұмысын мұқият бақылап, тиісті ... ... ... ... ... ... есептер шығару ерекше орын алады.
Эксперименттік есептер шығару ерекшелігіне қарай бірнеше типтерге бөлінеді.
Кейде бір ... ... ... оқушылардың алған білімін, соған сай
іскерлігі мен дағдысын тексеруге арналуы мүмкін.
Проблемалық баяндау әдіс. Дәстүрлі ... ... жаңа ... әңгімелеп беру, түсіндіру, дәріс, оқушылардың оқу материалын ұғып
қабылдайтынын және есте қалдыратынына дау жоқ, дегенмен, ... ... ... бұл ... орын қалмайды.
Мұндай баяндау ақпараттақ баяндау деп аталады және ол ... ... ... оның үстіне түсіндіру көп ретте қайсыбір ... ... ... ... ... мен қасиеттері мен
сипаттау мен алмастырылады. Сол себепті оқушылар материалды енжар тыңдайды.
Ақпараттық баяндау кезінде жаңа ... ... ... ... баяндау барысы және мұғалімнің кездейсоқ (риторикалық шешендік)
сұрақтары кейде проблемалық ситуация тудыратын болса да, ... ... ... ... ... өзі жауап береді. Ғылымның даяр
қортындыларын белсенді түрде пайдалану оқу ... ... ... ... ... келеді.
Оқуды жандандыру жолдарын іздеу мұғалімнің білімді хабарлаудың ... ... ... ... ... ... ... тудырып
отырады, сол арқылы оқушыларды оқудың жекеленген кезеңінде белгілі ... ... ... баяндау мұғалімнің жаңа білімді хабарлау барысында сұрақ
қойып отырумен байланысты. Ол сұрақтар жүйесін интуитивті түрде ... ... ... ... баяндаудың барысын қадағалай
отырып, оқушылар ғылыми ... ... ... ... ... ... ... өзіне қойған сұрақтарға жауап іздеу не ... ... ... ... қажет болған жағдайда оқушыларда шығармашылық ой
пайда болады, оны ... ... ... ... ... өзін-өзі оқытудың
жаңа әдісі қалыптасады. Сөйтіп, оқу проблемасы не сұрақ, не есеп ... ... ... ... мен ... және сандық
өзара қарым-қатынасын оқып үйрететін химия анағұрлым ... және ... мен ... ... Ол ... ... ... таным
белсенділігін арттырып, тәрбиелейтін және ұштай түсетін, қисындық тұрғыдан
дұрыс ой қорытып шығаруға үйрететін пәндердің бірі болып келген, және ... ... ... ... технологиясының тиімді үлесі мол.
Ұжымдық оқыту көпшілік сыныптарда ... ... ... байланысты жеке өздік жұмыстар олардың дайындығы мен дамуын
үйлестіреді.
2. ... ... ... ... ... ... сабақ үрдісін жетілдірудің жолдары мен
әдістері үнемі өзгеріп, жаңарып отырады. Мұны өмірдің өзі ... ... сай ... білімді азаматтар тәрбиелеп шығару ұстаздардың
алдында тұрған ... ... ... ... де ... аян. ... біздер
бұл мәселеге ерекше көңіл бөлуіміз керек.
Сонда ғана бүгінгі егеменді елімізде азамат тәрбиесі өз ... ... ... ... оқыту шеберлігі, әдіс-тәсілдерді ұтымды
қолдана білу талабы күшеюге ... ... ... ... ... және
қолданбалы білімдер мен әдістерді тиімді пайдаланып, озат тәжірибелерді тез
игеріп, шығармашылықпен жұмыс жүргізсе, сабақтың саналығы да ... ... ... ... ... ... барысында озат тәжірибелер, тиімді ... ... ... өткізудің, тәрбиелеудің ең жаңа түрлерінің бірі
– ұжымдық оқыту. Соңғы жылдары еліміздің түпкір-түпкірінде қолдан тапқан,
дегенмен әлі де ... ... ... ... ене ... оқытудың негізгі бір саласы – оқушылардың ұжымдық оқу тану ... ... ... ... - ... ... сыйлауға,
көмектесуге, ұжыммен жұмыс жасауға, тәрбиелейді, жоғары ... ... ... ... ... да оқу ... қалыптастыру
негізінде оқытудың дамушы және тәрбиелеуші ықпалының пәрмендігін арттыру
көзделуде, яғни оқытудағы ... жеке ... ... мен ... ... ... да қай ... болмасын әдіс-тәсілдер
ойластырылып жатса да бәрібір ГСО-ға топтық оқыту ... ... ... бұл ... әр ... бір ... ... мүмкінділігін толығымен
жұмсап, өздігімен еңбек етуіне мүмкіндік бере алмайды. Яғни ... ... ... Ал ... ... ... ... жатқан ұжымдық
оқыту тәсілі оқыту технологиясының ұйымдастырудың әлі де ... ... ... ... үрдісінде қолдау тауып, орнығып келеді. 20-30 жылдарда
педагог А.Г.Ривин өзінің бұл ... ... ... ... ... таппаған. Осы идеяны теориялық жағынан талдап, артықшылығын
көрсеткен ресейлік шебер ... ... ... оны тәжірибеден
өткізуші педагог-мұғалімдер қазір көптеп саналады. Бұл әдістің ... ... мен ... ... қарым-қатынасты өзгертеді. Ұжымдық оқу
әдісін ... 4 ... ... ... ... ... ... ауыспайтын жұп
Жұптық ... ... ... ... ... алу тексеру
Жазбаша жұмыс
Сурет 1 Ұжымдық оқыту әдісін ұйымдастырудың тәсілдері
Мұнда жеке адамның басымдылығы жоқ, әркім өзінше мұғалім. Өзі ... ... озат ... ... ... ... ... етуіне жағдай
туғызу мақсаты қойылған. Бұл үлкен жауапкершілікті қажет етеді. Мұндағы
ерекшелік – оқушы білімді ... ... ... ... біреуден үйрену
арқылы логикалық ... ... ... т.б. ... ... ... және көрсетуге
тиісті дағдылар үш топқа біріктіріледі.
|Оқу жұмысын ұйымдастыру|Даму өрісін көрсетету. |Еңбек ... ... ... |-анализ және синтез: |-еңбек етуге ыңғайы: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... жұмыс|
|-беретін жауабынды |-негізін таба білу: ... ... ... ... ... |-сарамандық жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ашу: ... ... ... ... |-жорамал жасай білу: |білуі: ... ... ... ... ... ... |-әсемдей, көркемдей ... ... ... ... ... ... орнының |
| ... ... ... ... |
| ... ... |-экологиялық еңбек |
| ... ... ... |
| | ... |
| | ... ... ... 4 ... ... ... ... ... ... дамыту;
- оқырмандығын күшейту;
- ауызша, жазбаша тіл мәдениетін дамыту;
- ойлау, елестете алу қабілетін қалыптастыру;
- көзқарасын тереңдету;
- өзінше бағалап, пайымдай білуге дағдыландыру;
- ... ... ... ... ... ойын жеткізе, талдай білуге үйрету;
- танымдық оқу ауқымын кеңейту;
- өмірмен өзіндік ойының ... ... ... ... жол ... ... жеке тұлға ретінде және ақыл-ой зердесін дамытудағы атқаратын
рөлдері:
Дағды ... ... ... ... ... ... жан ... ... 2 Дағды біліктер
Ұйымдастырушы ... ... ... жасаушы)
дәлелдеуші ... 3 ... жеке ... ... ... рөлі
Әр оқушының еңбегі пайдалы болу керек. Өзінің ғана ... ... де ... ... ... Түсінген әрбір оқушы басқаға,
серіктесіне ... ... Өзі оқи ... ... ... ... мақсат: әр оқушының қабілетін дамыту, еңбек етуге баулу,
ұжымдық ... ... ... ... ... бақылауға,
байқампаздыққа жетелеу.
2 «ТҰЗДАР» ТАҚЫРЫБЫН ТӘРБИЕЛЕЙ ОҚЫТУДА
ҰЖЫМДЫҚ ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ПАЙДАЛАНУ
2.1 Тұздарға жалпы сипаттама
Бейорганикалық қосылыстар саны қанша көп ... ... ... мен
қасиеттеріне қарай негізгі 4 классқа жинақтап, әрбір класты өзін сипаттаушы
ерекшеліктеріне байланысты зерттеуге болады. Ол ... ... ... ... деп ... Әрбір кластың өзі бірнеше топтарға
бөлінеді.
Тұз деп металл атомынан және қышқыл қалдығынан ... ... ... орта тұз, ... тұз, ... тұз, ... тұз ... бөлінеді.
Орта тұз - қышқылдағы сутек ... ... ... атомы толық басқан
күрделі зат. Орта тұздар қышқыл құрамындағы ауысуға мүмкіншілігі ... ... ... ... ... қосылыстар, мысалы: K2SO4,
NaCl, NaCO3 т.б.
Орта тұздардың күрделі түрі қос ... ол ... ... көп негізді қышқылдардағы) сутек, бір емес, металға
ауысқаннан түзілген қосылыстар, ... K2SO4 ... 24H2O ... MgCl2 6H2O ... CaCO3 MgCO3 ... т.б.
Қос тұздардың басқа бір түрін комплексті тұздар ... ... ... ... ... ... – қышқылдағы сутектің бір бөлімі ғана ... ... ... ... NaHSO4, NaH2PO4, NaHPO4 ... ... - негіз құрамындағы гидроксидтер, нейтрландану
көзінде, қышқыл қалдықтарына түгел ауыспағаннан ... ... ... ... т.б. ... бұрыннан келе жатқан аттарын
алатын болсақ, олардың ішінде талай ... ... ... ... ... ... ... осы тараудың басында
айтылған белгілі бір ... сай ... ... қарапайым
заттарының қажетсіздерін қолданбау жағына қарай ауып отыр.
Бинарлы қосылыстардың қатарына ... жай ... ... ... жалпы принципке бағынады. Мәселен: CuCl2 - мыс
дихлоридіне мыс (ІІ) ... ... ... ... ... атомы сақталған қышқыл
тұздардың атының айырмашылығы анионның атауының алдында гидро (не ... ... ... қажет болғанда оның санының көрсетілуі. Мысал үшін:
NaHCO3 - натрий гидрокарбрнаты, LiH2PO4 - литий дигидрофосфаты. Ал ... ... ... берілсе қосарланған, тіпті, үш ... ... ... мәлім. Олардың атауы бинарлы тұздардың атауына ұқсайды,
тек катиондардың аты алфавиттік ретке сай кезегімен аталады. ... ... ... магний фториді, NaTi(NO3)2 - натрий талий (І) ... не ... ... MgNH4PO4 6H2O - ... ... ... гексагидраты.
Көп катионды тұз қышқылы болып ... ... ... ... ... атауының алдындағы орнын сақтайды. Ал катиондардың ішінде
су молекулаларын ... алып ... ... ... сол катионның
атымен бірге комплексті ион ретінде атайды. Мысалы: Kal(SO4)2 ... ... ... 12 ... ... - ... натрий
гидрофосфаты.
Көп анионды тұздардың атауында да комплексті принцип сақталады.
Айталық: Na6ClF(SO4)2 - гексанатрий бис ...... O2- және OH- ... бар негіздік тұздардың атаулары қос
тұздардың атауларына ұқсайды, тек басты анионның атынан бұрын ... ... ... сөз ... ... MgCl(OH) - ... ... - висмут оксид-хлориді.
Құрылымдық формуласы
1) валенттілігін анықтау;
2) қышқыл қалдығының құрылымдық формуласындай етіп жазу;
3) сол жағына металл атомын орналастыру.
Мысалы: натрий ... ... ... ... әдісі
1) металл мен металл емес жай заттарды әрекеттестіру арқылы:
Na + S = Na2S
2) негіздік ... пен ... ... ... ... + S02 = ... ... бен қышқылдық оксидті әрекеттестіру арқылы:
2NаОН + S02 = Na2S03 + ... ... ... пен ... әрекеттестіру арқылы:
Na20 + Н2S03 = Nа2S0з + Н20
5) қышқыл мен ... ... ... + Н2S03 = Nа2S03 + ... ... қышқыл мен металлды әрекеттестіру арқылы:
Н2S04 + Zn = ZnS04 + Н2 ... ... ... ... ... + ... = Ғе(ОН)3 + ЗNаСІ
2) тұздар қышқылмен әрекеттеседі:
СаС03 + 2НС1 = СаС12 + Н2С03
3) тұздар тұздармен алмасу ... ... + Na2S04 = 2NаС1 + ... тұздар металдармен әрекеттеседі:
СuS04 + Ғе = ҒеS04 + Сu
5) тұздар термиялық ... ... → 2СuО + 4NO2 + ... ... деп ... ... ... орнын металл атомы толық
баспаған жағдайда түзілген күрделі затты айтады.
Алу әдісі
1) қышқылды артық мөлшерде алып, негізбен әрекеттестіру ... + ... = ... + ... ... мен ... оксидті әрекеттестіру арқылы:
2Н2С03 + СаО = Са(НС03)2 + Н20
3) қышқыл мен ... ... ... + ... = ... + Н20 ... қасиеті
1) қышқыл тұз қышқылмен әрекеттеседі:
Са(НСОз)2 + НСІ = СаС12 + Н2С03
2) қышқыл тұз ... ... + ... = Н2С03 + СаС03 + ... ... тұз орта ... әрекеттеседі:
Са(НС03)2 + Na2С03 = СаС03 + 2NaНС03
4) қышқыл тұз термиялық ... ... - СаО + С02 + Н20 ... тұз ... - ... ... қышқыл қалдығының толық орнын баспайтын күрделі зат.
Алу әдісі
1) негізді ... ... ... ... ... арқылы:
Са(ОН)2 + HNOз = СаОНNO3 + Н20
2) тұз бен ... ... ... + NaОН = ... + ... ... ... арқылы алуға болады.
Химиялық қасиеті
1) негізбен әрекеттеседі: СаОНNO3 + NaOH = NaNO3 + Са(ОН)2
2) қышқылмен ... ... + НNO3 = ... + ... термиялық жолмен ыдырайды: 2СаОНNO3 –
2.2 Орта мектептерде химия сабағын оқытуды ұйымдастыру түрлері және
қойылатын талаптар
1. Қазіргі ... ... ... бірі – ... адалдыққа, болашақтың табысты болатынына, өз күшіне сене
білуге ... ... ... мақсаты, оқыту әдісі жөнінен қазіргі
химия сабағы біздің ... ... сай ... ... ... ... ... деңгейде болуы. Ол бағдарлама мен оқулықта
анықталған, ол ылғи да жетілдіріп, химия ... ... ... ... жоқ, мектептік химия курсы ғылым мен техниканың
дамуынан ... ... ... келеді. Осыған орай сабаққа іріктеп алынған
жаңалықтарды ... ... ... етіп ... отыру – мұғалімнің
басты міндеті. Мұғалімнің ... ...... ... ... ... ... заңдармен, ұғымдармен қаруландырып отыру,
қазіргідей ғылыми ... ... ... ... тәрбиелей оқыту талап етіледі. ... ... ... оқу ... ... ... ... көзқарастарын қалыптастыру, ғылыми тәрбие беру жатады, сондай-
ақ қазақстандық патриотизм мен пролетарлық интернационализмге, ... ... жеке ... ... тәрбиелеуге баса
назар аударылады. Сабақта материалдың ... ... ... жұмыс
істеуде оқушыларды ізгі қасиеттерге тәрбиелеп отырады.
4. Қазіргі сабақта жалпы ... ... және ... ... дәл ... тиіс, сабақтың барлық кезеңдері
белгіленген мақсатқа жетуді көздеуі тиіс.
5. Химияның қазіргі ... ... ... ... ... Ол ... ... сәйкес келеді. Мұғалім сабақты қалай құрса, соған ... мен ... мен ... ... іріктеп алады, ол біріншіден,
оқытудың мазмұны мен мақсатына сәйкес ... ... ... ... мүмкіндік береді. Оқушылардың ойлауын, есінде
сақтауын, зерттеу қабілетін дамытады. Барлық ... ... ... ... ... тудыру көзделеді.
6. Сабаққа қойылатын аса маңызды талап - ... ... ... ... ... аса ... ... жұмыстарға, әсіресе,
зерттеу жұмыстарына дейін өсіп отыруы тиіс.
7. Химия сабағын әр түрлі оқыту құралдарымен ... ... ... кең ... ... талап етіледі.
8. Қазіргі сабақ оқытылатын материалдың ... ... ... ... ... ... Оқушылар химиялық
реакциялармен байқау ... ... ... емес ... ... ... ... оқушыларды еңбекке тәрбиелеу,
химия сабағындағы еңбекпен ұштасып бағдарға бейімделіп құрылуға ... ... ... ... ... мазмұнын кеңейту керек
(физика, биология, математика, т.б.). Ол ... ... ... ... ... ... және жеке ... оқыту формасының
тиімді үлестігі. Ұжымдық оқыту көпшілік ... ... ... ... ... жеке өздік жұмыстар олардың дайындығы
мен дамуын үйлестіреді. Топтық оқу жұмыстары өзара ... ... ... ... негізгі дидактикалық мақсаттарға бағынады.
Сабақта әрбір минутты тиімді ... ... ... ... аса ... талабы – оқушылардың біліміне, сарамандық
іскерліктеріне ылғи да ... ... ... ... ... сабағы оқыту үрдісінің оптимизация идеяларына сай
болуы керек. Онда мұғалім өз құралдарын, оқыту әдістерін, сабақ құрылысының
... ... ... ... ... арттыруға
негіздей құра білуді көздейді.
14. Сабақта жұмыс істеуге қолайлы жағдай туғызылуы тиіс. Сабақ ... ... оқу ... ... сәйкес қазіргі талаптарды
басшылыққа алып, оқушылардың ... ... ... жеке және ... бойынша оқыту формаларын шеберлікпен жүзеге
асыратындай құрылуы тиіс.
15. ... ...... ... онда бір ... ... оқушы
бірдей тәжірибені не есепті шығарады. ... ... да ... ... бүкіл сынып оқушыларына қиындығы бірдей жұмыстарды бір
уақытта орындауды тапсырады. Оқушыларды топ ... не ... ... ... отырады. Оны ұйымдастырудың екі формасы бар: оқушыларды
технологиялық ерекшеліктеріне сәйкес ... бөлу және ... ... әрбір топ өз беттерінше өздік жұмысты орындайды. Топтық
формадағы ... ... ... жеке ... ... ... сәйкес
тапсырмалар береді. Топтардың ... ... ... ... ... ... ... орындайды.
Сабақта оқытудың барлық формасында тиімді нәтижеге жету үшін бір
формадан екінші формаға ауысып отыру ... Жаңа ... ... ... ұжымды жүргізіледі (әңгіме, түсіндіру, дәріс). Ал жекелей оқыту
бағдарламаланған құрал бойынша жүргізіледі. Оқытудың ... ... ... өз бетінше ізденуін, жан-жақты ... ... ... ... ... ... қойылатын талаптардың бірі – оқушыларды оқыта
отырып тәрбиелеу. Ол үшін ... ... оқу ... ... ... ... ... сондай-ақ аймақтық материалдарды
қолдану арқылы отангерлікке және ... ... ... ... ... істеуге дағдыландыру, халықтық педагогика элементтерін
пайдалана отырып ұлттық тәрбие беру. Осындай мақсатпен 8- ... ... ҰОТ ... ... ... оқушылар тек жаңа материалды оқып
қана ... ... ... ... оны бекітеді және одан әрі дамытады,
бұрынғы сабақта алған біліктерін тексереді, т.б.
Сабақтың оқыту әдісі: ұжымдық оқыту технологиясы (ҰОТ)
Сабақтың білімдік мақсаты: ... және ... ... ... ... ... нақтылау, одан әрі дамыту, толықтыру,
ізденіс, өзіндік жұмыстар арқылы тексеру, ... оны ... ... ... ... а) оқушының өз бетімен өз білімін ... ... білу ... қалыптастыру; б) бір-біріне түсіндіруі,
жәрдем беруі, ықпал етуі арқылы ұжыммен жұмыс істеу біліктерін дамыту; ... ... ... ... ... ... б) есте сақтау ой өрісін
дамыту: в) тақырыпқа байланысты ... ... ... ... жетуге баулу;
Сабақтың тәрбиелік мақсаты: а) көпшіл, ұйымшыл ... ... ... ... б) білім деңгейіне қарамай серігін, ... ... в) ... патриоттыққа; г) ... ... ... ... ... ... дәріс, кітап, қосымша
оқулықтармен жұмыс, жазбаша жұмыс, талдау, шешу (есептерде), ... ... ... ... ... ... мен ... – жабдықтар: қышқылдар –
НС1, Н2SO4 , HNO3 ... - ... MgSO4, және ... табақшасы, тұрғы, спиртшам.
Сабақ барысы:
Оқушыларға сабақ ҰОТ әдісімен ... ... ҰОТ ... ұжым өздерінің қалаулары бойынша топқа бөлінеді. Әр топқа
тақырып бекітіліп, тапсырма ... ... ... ... және ... бағалауы бойынша оқу белсенділерінен кеңесші
(лидер) сайланады
Сыныпта 28 оқушы. Әр (лидерге) ... 6 ... ... негізгі міндетіне ұйымдастыру, түсіндіру, бақылау, бағалау
кіреді.
Мұғалім тарапынан бұл – оқушыға көрсетілген үлкен ... Ол ... ... одан әрі де көп ... ... ... Жұмыстың
мақсаты, міндеті, белгілері. Дамыта оқытудың құрам бөліктері:
а) жоғары қиындықта (қиыннан жеңілге);
ә) жан-жақтылық;
б) ойлай, ... ... ... ... мақсатында
қосымша тапсырмалар беру.
Кесте 1-ші тірек - сызба Қышқылдардың алынуы және
химиялық қасиеттері.
Сурет 4 Қышқылдардың алынуы және ... ... және ... ... ... ... кейбір тұздармен
оқушылар танысқан болатын. Оған мысалдар келтірсек:
Қышқылдардың химиялық қасиеттері:
FeO+ 2HCI → FeCI2 + ... + 2HCI → ZnCI2 + ... + 2HNO3= Ca(NO3)2 + ... + HCI = NaCI + H2SO3
Тәжірибе. Түзілген ертіндіні суалтқанда кристалл күйіндегі заттар –
тұздар түзілетіні тәжірибе түрінде ... оның ... ...... ... және қышқыл қалдықтарынан түзілген
күрделі заттар. Химияның осыдан кейінгі курсында ... өте ... ... ең ... ... түрінде көрсетілді
Кесте 5 Маңызды тұздарға мысалдар
|Me |H2SO4 |HCI |HNO3 |H3PO4 |
| |Аты ... |Аты ... |Аты ... |
| | | | | | | ... Mg + H2SO4→ MgSO4 + ... |+ | |→ | |+ |↑ |
| | | | | | | ... ... ... қышқылдарды, тұздарды айырып жазу
керек. Формулаларды дұрыс орналастырып, олардың рет ... ... ... ... ... ... шығады. Ол қандай қосылыс?
1+4+6+7+10+12+13+16=69
Mr (LiNO3)=7+14+48=69г/моль
|Формуласы ... |Тұз ... |1 |2 ... |3 |4 ... |5 |6 ... |7 |8 ... |9 |10 ... |11 |12 ... |13 |14 ... |15 |16 ... ... ... ... ... топқа 1. Zn +H2SO4 2. CaO + ... ... 3.Ca + H3PO4 4.ZnO + ... топқа 5. H2SO4 + AI 6.Mg + ... ... 7.AI2O3 + H2SO4 8. H3PO4 + ... ... ... тапсырмалар
1. Мына қатарда неше негіздік тұз бар:
Fe(OH)Cl2, FeCl3, AlCl3, Al(OH)2, Cl?
А) 2 Ә) 3 Б) 1
2. ... ... ... және ... ... Осылардың қайсысында
күкірттің массалық үлесі (%) көп?
А) Сульфидте Ө) ... Б) ... ... ... ... мен олардың атау ларын сөйкестендіріңдер:
1. Nа3Р04 2. ... З. ... ... ... Ә)1α2βЗγ ... Хром (II) ... 12,3 г ... ... натрий гидроксидімен
әрекеттеседі?
А) 4 Ә) 16 Б) 8
5. ... 3 кг ... тасы ... ... көмір қышқыл газы түзіледі?
А)672л; ... Б) 426 ... ... ас тұзының 11,7 грамы күкірт қышқылының концентрлі ерітіндісімен
әрекеттескенде қанша (қ.ж.) хлорлы сутек газы бөлінеді?
А) 17,96 л; Ә) 8,96 л; Б) 4,48 ... ... мына тұзы ... ... ... Ә) ... Б) ... Берілген қатарлардың қайсысында түздың формуласы мен атауы сәйкес
келеді?
А) СгС13 - дигидроксохлорид;
О) Сг(ОН)2С1 - ... ... - ... ... 200 г СаС03 ... ... ... көмірқышқыл газы бөлінеді?
А)44,8л; ... Б) 89,6 ... ... 17 г ... нитраты мен қанша ас тұзы әрекеттеседі?
А)11,7; Ә)10,6; Б) ... Мына ... ... тұз ... ... Н2S газ күйінде
бөлінеді?
А) Сульфат; Ә) ... Б) ... ... 12,55 г ... ... ... үшін ... (г) НСІ
керек?
А) 3,65; Ә) 7,3; Б) ... Мына ... ... ... ... ... ... К2С03; Ә) ... Б) ... Мына ... ... ... іс ... жүреді?
А) МgС12 + С02;
Ә) СuС12 + NaОН;
Б) МgС12 + Nа2S04.
15. Мына ... ... мен ... сәйкестендіріңдер:
1. А1(ОН)2С1 2. А1(ОН)С12 3. ... ... Л. ... М. ... 1М, 2Л, ЗК; Ә) 1Л, 2М, ЗК; Б) 1К, 2М, ... Мына ... ... хлордың массалық үлесі ең көп?
А) NаСІ Ә) МgС12 Б) ... Мына ... 10 ... ... ... ... ең ... газы бөлінеді?
А) ZnS; Ә) ҒеS; Б) ... ... ... ... ... ... Н2S-ті жібергенде
қай тұздан тұнба түзілмейді?
А) Рb(NO3)2; Ә) АgNO3; Б) ... ... S2- ... ... катионды қолданып анықтауға болады?
А) Са2+ Ә) Nа+ Б) ... ... ... |
|1 ... тұздардың ішінен орта тұзды көрсет:|А. Са(ОН)Сl |
| | |Ә. СаС03 |
| | |Б. ... |
|2 | |А. АgCl |
| ... қай ... ... |Ә. Аg20 |
| | |Б. АgNO3 |
|3 ... х, у – ... тап: |А. х=1, у=1 |
| | |Ә. х=3, у=2 |
| | |Б. х=3, у=3 |
|4 ... ... ... |А. Nа3Р04 |
| ... |Ә. ... |
| | |Б. ... |
|5 ... ... ата: |А. ... |
| | |Ә. ... |
| | |Б. ... |
| № |Сұрақтар ... |
|1 ... ... ... ... ... |А. NаН2Р04 |
| ... |Ә. Nа3Р04 |
| | |Б. ... |
|2 ... қай ... әрекеттеседі? |А. NаСІ |
| | |Ә. HNO3 |
| | |Б. АgN03 |
|3 ... х, у – ... тап: |А. х=3, у=2 |
| | |Ә. х=2, у=3 |
| | |Б. ... |
|4 ... ... ... |А. ... |
| ... |Ә. СаС12 |
| | |Б. Са (СlO3)2 |
|5 ... ... ата: |А. ... |
| | |Ә. ... |
| | |Б. ... ... ... ... |
|1 ... (II) ... қандай |А. Қышқылдық |
| ... ... |Ә. ... |
| | |Б. Орта |
|2 ... теңдеу бойынша NаОН + Н3Р04 |А. Nа3Р04 |
| ... ... = 1:1 ... ... ... |
| |тұз ... ... |
|3 ... осы ... х пен у ... |А. х=1,у = 1 1 |
| ... |Ә. х=2,у = 3 |
| | |Б. х=3,у = 2 |
|4 |Nа2S03 мына ... ... |А. НСІ |
| ... |Ә. Ғе203 |
| | |Б. NН4NO3 |
|5 ... ... ... ... |А. ... |
| ... деп ... |Ә. ... |
| | |Б. СгС13 ... ... ... |
|1 |Ғе (ОН)3 + НСІ осы ... ... |А. ҒеС13 |
| ... ... мөлшерлері |Ә. Ғе(ОН)2С1 |
| |v(Ғе (ОН)3) : v(НС1) = 1: 2 ... |Б. ... |
| ... тұз ... | |
|2 ... Nа3Р04, NаНС03, NаСІ, NаН2Р04 |А. 1 |
| |осы ... неше ... ... |Ә. 2 |
| ... ... |Б. 3 |
|3 ... х пен у мәндерін тап: |А. х= 2, у= 1 |
| | |Ә. х=1, у = 2 |
| | |Б. х=2, у = 2 |
|4 |К2S04 мына ... ... |А. ВаС12 |
| ... |Ә. S03 |
| | |Б. NаОН |
|5 ... ... ... |А. А13Р04 |
| |тап: |Ә. ... |
| | |Б. ... ... сабақта оқушылар біліміндегі олқылықтар толықтырылып, оқыған
материалдады бір жүйеге келеді. Мұнда ... ... ... ... ... жазбаша сұрақтарға жауап.
Бұл сабақтың нәтижесінде, қабілеті төмен оқушылардың өзі ... ... бере ... ... жетеді. Ол оның психологиясында
да қозғалыстың болатының көрсетеді. Жылы сөйлеу, мадақтау, көңілін көтеру,
жақсы баға алу ізгілікке, парасаттылыққа жетелейді. ... ... ... көп ... ... сабақтарды ұйымдастырудағы басты мақсат – дамыта отырып оқыту
болса, бұл сабақ оқушының қабілетіне қарай мүмкін және ... ... ... ... ... ... Бір сөзбен айтқанда мұғалім әрі
үйретуші, әрі ұйымдастырушы, зерттеуші, оқушының ... ... ... керек.
Дамытуды қалыптастыру әдістемесін жасау барысында оқушылардың оқу-
танымдық іс-әрекетін ұйымдастырудың ... ... ... ... ... дербестіктің бөліктері ескерілді.
Оқу үрдісінде оқушылардың белсенділігін ұйымдастырудың негізгі құралы
- топпен өз бетінше жұмыс істеу. Осыған ... ... ... сабақ
жүргізудің, ұйымдастырудың формасы оқыту әдісі ғана емес, ол ... ... ... ... ... ... деп есептеуге болады.
Оқушылардың пәнге қызығуы - олардың ... ... ... ... ... зерттеудің нәтижесі қазіргі білім беру жүйесіндегі оқушылардың
білім, білік және дағдыларында кездесетін негізгі кемшіліктер мектептердегі
білім беру, олардың өзіндік ... ... ... ... ... ... ... отыр. Бұлай деуге негіз, теориялық тұрғыдан ... ... ... кез ... ... шешу арнайы ұйымдастырылған
әдіссіз жүзеге аспайтындығымен түсіндіріледі
Оқушылардың пәнге қызығуы қалыптасуының дәрежесі оқушының әр түрлі
тапсырмаларды ... ... өз ... ... істей алу қабілетімен,
деңгейімен анықталады. Оны тағайындау үшін біз ... ... ... өз ... ... оны ... біршама көмек
керек; тапсырманың орындалуы кезінде үнемі көмек көрсетіледі.
Танымдық белсенділігі төмен оқушылар білімдерінің төмен ... ... ... ... мәнін ашып бере алмайды; логикалық
байланысты таба алмайды. Бұндай оқушылар ... ... ... ... ... орта деңгейде қалыптасқан оқушылар жалпы
теорияны және оны қорытындылауға ... ... бола ... ... ... ... ашып бере алмайды. Дегенмен үлгі бойынша және
стандарттық ... ... ... бар ... орындау үшін олар едәуір
күш жұмсайды. Сондықтан бұндай тапсырмаларды орындауда ... ... ... 10 Бақылау сыныбының бағалау картасы
|Тапсырма |1 |2 |3 |4 |5 ... ... |
| | | | | | ... | |
|Топтар | | | | | | | ... топ |3 |5 |4 |4 |5 |4,2 |4 ... топ |3 |4 |5 |4 |3 |3,8 |4 ... топ |3 |3 |5 |3 |3 |3,4 |3 ... топ |4 |3 |4 |4 |3 |3,6 |3 ... балл |3,2 |3,75 |4,5 |3,75 |3,5 |3,75 |3 ... |3 |4 |4 |3 |3 |3,4 |3 ... | | | | | | | ... 11 ... ... бағалау картасы
|Тапсырма |1 |2 |3 |4 |5 ... ... |
| | | | | | ... | ... | | | | | | | ... топ |3 |5 |4 |4 |5 |4,2 |4 ... топ |3 |4 |5 |4 |3 |3,8 |4 ... топ |3 |3 |5 |3 |3 |3,4 |3 ... топ |4 |5 |5 |5 |4 |4,8 |5 ... балл |3,2 |4,5 |4,7 |4 |3,7 |4 |4 ... |3 |4 + |5 |4 |4 |4 |4 ... | | | | | | | ... 12 ... орта ... ... білім деңгейлерінің өсу
қарқыны
| | | ... ... | | | |
| ... | | |
| | ... ... ... |Өте |
| | |ар ... ... |% ... |
| | ... |сыз, |% | |% |
| | | |% | | | ... сынып |
24 |
-
|
-
|
10 |
41,6
|
8
|
33,4
|
6
|
25
| |
2 |
Эксперименттік сынып |
28
|
-
|
- |
6 ... ... ... бітіру жұмысы химия пәні бойынша “Қазақстан Республикасында ... ... 2005- 2010 ... арналған Мемлекеттік бағдарламасы”
белгілеген Қазақстан Республикасында білім беру ... ... ... қамтамасыз ету, дамыту жолдарын іздестіру мақсатында жасалған.
Өйткені, ... ... ... ... ... міндетті білім
беру стандарттары оқушылардың өмір жолын таңдауына, мүдделері ... ... ... оң ... бола ... ... ... 30% ғана өздерінің қабілеттеріне сәйкес келетін кәсіптік
қызметті саналы түрде таңдайды. Болашақ мектеп ... 70 % -ның ... ... ... өте ... және өз ... өмір ... дайын емес.
Жоғары сатыда бейінді оқытудың жетіспеушілігінен ... ... ... ... ... жоқ”.
Осыдан қазіргі заман талабына сәйкес оқыту ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың таным-
белсенділігі мен білімге деген құштарлығын, қызығуын қалыптастыру негізгі
мәселеге ... ... ... орта ... ... әрбір
тақырыпты оқығанда оқушылар өз бетінше жұмыс жасау дағдыны игеріп, ... ... ... ... ... қажет. Бұл жұмыс әрбір пән
мұғалімінің жетекшілігімен орындалынуы керек.
Бұл ... ... орта ... бағдарламасында оқытылатын
тақырыптардың бірі “Тұздар класын” ҰОТ ... ... ... оқу-
әдістемелік конспектісі ұсынылып отыр. Ол ... ... ... ... отырған осы технологияның дәстүрлі түрде өткізілген сабақтан
артықшылығы зерттелінді. Тәжірибелік–педагогикалық жұмыстың ... ... ... екі ... ішінде ҰОТ-н пайдаланған сынып
оқушыларының таным белсенділі деңгейі жылдам, әрі ... ... ... ... ... ... жақсы деген баға алды.
Зерттеу нәтижелері ұжымдық ... ... ... ... №43 орта мектебіндегі бақылаушы сынып оқушыларының оқу
сапасына ... ... ... ... ... 19,9 %-ке ... оқушылардың пәнге ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005 - 2010 жылдарға
арналған ... ... ҚР ... 2004 ... 11 ... 1459 жарлығы / Егеменді Қазақстан. - 2004. - 16 қазан № 258
2. Рысбекова А. ... ... ... ... / А. ... мектебі: 2004. № 7 - 38б.
3. Гущина Л. Студенттердің дербес ... / Л. ... // ... 2004. № 1 - ... ... А. ... ... ерекшеліктері / А. Едігенова. // Қазақстан
мектебі: 2003. № 10 – 48б.
5. Пидкасистый П. И. Самостоятельная ... ... в ... ... ... - М.: 1980. – ... Ерастов Н. Г. Методика самостоятельной работы. / Н. И. Ерастов. - ... - 75 ... ... И.П. ... /И.П. ... - М.: 1999. - 576 ... Қоянбаев Б.Ж. Педагогика. – Оқу құралы. /Б.Ж.Қоянбаев. -Алматы.:
Рауан,1992. - 240 ... ... Қ. ... ... ... ... ... Мектеп,
1987. – 87б.
10. Джемс У. Психология в беседах с учителями. ...... 2001. - ... ... А.В. ... педагогическое мышление. /А.Б.Петровский. – М.:
1989.
12. Зинченко В.П. О целях и ... ... / ... ... ... Л. В. ... и ... Избр. труды. / Л.В.Занков. - М.: 1990. -
45б.
14. Мұқанов М.М. Жас және ... ... / ... ... 1981.-247б.
15. Әбілқасымова А. Студенттердің танымды ізденімпаздығын қалыптастыру. ... .. ... ... Б.А. ... ... – Оқу құралы. / Б.А.Бірімжанов. – Алматы.:
Білім, 2001.182-183б.
17. Химическая энциклопедия.: том.2. 151-154б.
18. ... Б.Қ. ... және ... ... ... / ... Мектеп, 1985. 151б.
21. Фельдман Ф.Г, Рудзитис Г.Е. ... ... ... ... ... - ... Рауан, 1990. - 42- 47б.
24. Котлерова О.С. Учет знании по химии - ... - /О. ... - ... 1977. 5б.
25. Ситкевич Л.И. Химический эксперимент в школе / Л.И.Ситкевич. – Минск.:
Народная асвета, 1969. ... ... М. ... оқыту технологиясымен / М. Төлеубаева // Химия
мектепте: 2005.- №4.- 18-19 б.
27. Аманғалиева А. ... ... ... ... / ... // ... 2005.- №.- 11-12 ... Байбосынова А.Т., Қабдрахманова С.Қ Жалпы және анорганикалық химия
практикумы / А.Т Байбосынова. Өскемен: 2004. – 150 ... ... Н.Л. ... ... / Н.Л Хомченко. М.: 1974.- 256 б.
30. ... Е.И. Курс ... и ... химии / Е.И Ардашникова.
М.: 1998.- 256 б.
-----------------------
Тұздармен әрекеттеседі.
CaCI2+ Na2SO4=CaSO4+ 2NaCI
ізгілік
жауапкершілік
имандылық
Достық
беріктік
өнерлілік
бауырмашылық
Адамгершілік
Азаматтық
ақ ниеттілік
қайырымдылық
адалдық
Ұлттық
үрдістік
Қыздырғанда кейбір тұздар айырылады:CaСO3 (CaO+ CO2↑
%
Эксперименттік
Бақылаушы
90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
78,3
Негіздермен ... және ... ... Na OH +CuCI2 ( 2NaCI+
Cu(OH)2
Металдармен әрекеттеседі . Электро-химиялық кернеу қатарындағы орнына
байланысты. Zn+СuCI2 ... ... ... ... және су ... + CuSO4( CuS+ H2SO4
Тұздардың химиялық қасиеттері
Тұздармен әрекеттеседі. Қышқылдар ... H2SO4; HCI; H2 ... H2S; H2SiO3; ... кейбір қышқылдар айырылады:H2SiO3 ( H2O+ SiO2
Негіздермен әрекеттеседі.Тұз және су ... Na OH +HCI ( NaCI+ ... ... . ... ... қатарындағы орнына
байланысты. Zn+2HCI (ZnCI2+H2(
Лакмус индикаторды қызарады
Негіздік оксидтермен әрекеттеседі.
Тұз және су түзіледі:
Cu O + H2SO4( CuSO4+ ... ... ... ... ... ... алыну әдістері
K2Na PO4 - калий натрий ортафосфаты
Mg(OH)CI- негіздік магний хлориді
KHSO4 –калий гидросульфаты
58,4
KNO3- ... ... ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 42 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Маңғышлақ мұнай-газ аймағы47 бет
Сүт консервілерінің сараптамасы. Құрғақ сүт сараптамасы5 бет
Экология және қоршаған ортаны қорғау: жоғары оқу орындарына арналған оқулық106 бет
Экономикадағы экологиялық жендеттiк синдромы24 бет
Қоғамдық тамақтандыру есебінің ерекшеліктері8 бет
“ Қазақ халқының ырымдары мен тыйымдарының тәрбиелік мәні “ тақырыбында ашық сабақ7 бет
Бастауыш сыныптарда қазақ тілін оқытудың әдәс – тәсілдері16 бет
Сөздің тура және ауыспалы мағыналары, мақал-мәтел5 бет
"Ыбырай – шағын әңгіме шебері" тақырыбындағы ашық сабақ3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь