Кәсіпорынның қаржы ресурстарын қалыптастыру және пайдалану механизмі

Мазмұны

Кіріспе

І. Кәсіпорын қаржы ресурстары
1.1. Кәсіпорындар қаржысы және қаржылық тұрақтылығы
1.2. Кәсіпорындардың қаржы қорлары
1.3. Кәсіпорындар қаржысын ұйымдастырудың негіздері

II. Кәсіпорынның қаржы жағдайын талдау
2.1. Кәсіпорынның қаржы жағдайы нәтижелерін талдау
2.2. Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін және қаржылық тұрақтылықты талдау
ІІІ. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ РЕСУРСТАРЫН ТИІМДІ ҚАЛЫПТАСТЫРУ ЖОЛДАРЫ
3.1. Кәсіпорынның қаржы ресурстарын қалыпастыру мәселелері
3.2. Қаржы ресурстарын қалыптастыру көздері

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Нарықтық экономика әлемдік тәжірибеге белгілі модельдердің көп тұрлілігіне қарамастан мемлекеттік реттеумен толықтырылған әлеуметтік бағытталған шаруашылық болып табылады. Рыноктық қатынастардың құрылымында және оны мемлекет тарапынан реттеу механизмінде қаржы ұлкен мәнге ие. Олар – нарықтық қатынастардың ажырамас бөлігі және мемлекеттік саясатты іске асырудың маңызды құралы. Сондықтан да бұгінгі таңда қаржының табиғатын, олардың әрекет ету шарттарын білу, қоғамдық өндірістің дамуында оларды барынша тиімді пайдалану әдістерін анықтау аса маңызды болып отыр.
Экономиканың қаржылық байланыстарының құрылымында кәсіпорындар қаржысы материалдық және материалдық емес игіліктерді шығаратын және еліміздің қаржы ресурстарының басымды бөлігін қалыптастыратын қоғамдық өндірістің негізгі саласын қамтамасыз еткендіктен бастапқы орынға ие.
Елімізде орын алған экономикалық реформалар қаржылық және өндірістік қатынастар құрылымының тұбегейлі өзгеруіне алып келді. Кәсіпорындардың дербестігі өсіп, олардың экономикалық және заң алындағы жауапкершіліктері артты. Шаруашылық жұргізуші субъектілердің қаржы тұрақтылығының мәні жоғарлады. Осының барлығы кәсіпорынның қаржы ресурстарын және оларды құру көздерін тиімді пайдалануды талап етеді.
Курс жұмысының тақырыбы- “Кәсіпорынның төлем қабілеті мен қаржы тұрақтылығын талдау”. Курс жұмысы кіріспе, ұш бөлімнен, қорытынды мен ұсыныстардан және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады. Жұмыс 9 кестеден және схемалардан тұрады.
Курстық жұмыстың мақсаты – кәсіпорынның қаржы ресурстарының құрылу көздерін, олардың құрылымын қарастыру, сонымен қатар кәсіпорынның төлем қабілеттілігі болып табылады.
Зерттеу объектісі – “Оңтұстік құс” ААҚ. Бұгінгі таңда бұл кәсіпорын Оңтұстік Қазақстан облысы мен Шымкент қаласын құс өнімдермен қамтамасыз етеді.
Қаржы ресурстарын құру көздерін қалыптасуын және оны пайдалануын талдаған кезде “Оңтұстік құс” ААҚ мәліметтері, оның ішінде бухгалтерлік баланс, қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есеп қолданылды.
Қолданылған әдебиеттер

1. Баканов М.И. , Шеремет А.Д. «Теория экономического анализа: учебник. - М.: Финансы и статистика, 1996
2. Балабанов И.Т. "Основы финансового менеджмента. Как управлять капиталом?". - М.: Финансы и Статистика, 1994.
3. Белолипецкий В.Г. "Финансы фирмы" - М.: ИНФРА-М, 1998.
4. Бородина Е.И. "Финансы предприятий" учебное пособие. - М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1999
5. Ворст И., Ревентлоу П. “Экономика фирмы” изд. “Высшая школа” 1999
6. Гусева Е.Г. "Управление производством на предприятии" учебно-практическое пособие - М. : МГУЭСИ, 1999.
7. Дюсембаев К.Ш., басқалары. Қаржылық талдау. Алматы, 2000
8. Ильенкова С.Д. "Экономика и статистика фирм" - М.: Финансы и статистика, 1996. - 240с
9. Ковалев В.В. «Финансовый анализ: Управление капиталом. Выбор инвестиций. Анализ отчәтности. - М.: Финансы и статистика, 1998 - 512с.
10. Крейнина М.Н. "Финансовый менеджмент" учебное пособие. - М.: Издательство "Дело и Сервис", 1998. - 304с.
11. Крейнина М.Н. «Финансовое состояние предприятия. Методы оценки.- М. .: ИКЦ «Дис, 1997- 224с.
12. Лысенко И. А. “Финансы предприятия: имущество, фонды, налоги”, М., ИПИО “Приз”, 1998.
13. Моляков Д.С. "Финансы предприятий отраслей народного хозяйства". - М.: ФиС , 1996.
14. . Мельников В. др. Финансы. Алматы, 2001

15. Палий В.Ф., Суздальцева Л.П. “Технико-экономический анализ производственно - хозяйственной деятельности предприятий” изд. “Машиностроение” – 2000
        
        АННОТАЦИЯ
Менің курстық жұмысымның тақырыбы «Кәсіпорынның қаржы ресурстарын
қалыптастыру және ... ... ... мен негізгі үш тарауға бөліп ... ... ... ресурстарына қысқа тоқталдым, содан барып ... ... ... қатар оның негізгі элементтерімен ... ... жөн ... және ... маңызын көрсеттім.
Екінші бөлімінде Кәсіпорынның қаржы ресурстарын талдау ... жөн ... ... ... қаржы ресурстарын тиімді қалыптастыру
жолдары қарастырылды.
Курстық жұмыс компьютерлік тексте берілген. Жұмыс көлемі ___ ... 25 ... ... тізімі көрсетілген.
Мазмұны
Кіріспе
І. Кәсіпорын қаржы ресурстары
1. Кәсіпорындар қаржысы және қаржылық тұрақтылығы
2. ... ... ... Кәсіпорындар қаржысын ұйымдастырудың негіздері
I. ... ... ... ... ... қаржы жағдайы нәтижелерін талдау
2. Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштерін және қаржылық
тұрақтылықты талдау
ІІІ. КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫ ... ... ... ... ... қаржы ресурстарын қалыпастыру мәселелері
3.2. Қаржы ресурстарын қалыптастыру көздері
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Нарықтық ... ... ... ... ... көп
тұрлілігіне қарамастан мемлекеттік реттеумен толықтырылған әлеуметтік
бағытталған ... ... ... Рыноктық қатынастардың құрылымында
және оны мемлекет тарапынан реттеу механизмінде қаржы ұлкен ... ие. ... ... ... ... бөлігі және мемлекеттік саясатты іске
асырудың маңызды құралы. Сондықтан да бұгінгі таңда ... ... ... ету шарттарын білу, қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... ... аса маңызды болып отыр.
Экономиканың қаржылық байланыстарының құрылымында кәсіпорындар қаржысы
материалдық және материалдық емес ... ... және ... ... ... ... ... қоғамдық өндірістің
негізгі саласын қамтамасыз еткендіктен бастапқы орынға ие.
Елімізде орын алған экономикалық реформалар қаржылық және ... ... ... ... алып ... ... ... олардың экономикалық және заң алындағы ... ... ... ... ... ... мәні
жоғарлады. Осының барлығы кәсіпорынның қаржы ... және ... ... тиімді пайдалануды талап етеді.
Курс жұмысының тақырыбы- “Кәсіпорынның төлем қабілеті мен ... ... Курс ... ... ұш ... ... ... және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады. Жұмыс 9 ... ... ... ... ...... ... ресурстарының құрылу
көздерін, олардың құрылымын қарастыру, сонымен қатар кәсіпорынның ... ... ... ...... ... ААҚ. Бұгінгі таңда бұл кәсіпорын
Оңтұстік Қазақстан облысы мен Шымкент қаласын құс өнімдермен ... ... құру ... қалыптасуын және оны пайдалануын
талдаған кезде “Оңтұстік құс” ААҚ мәліметтері, оның ... ... ... қызметінің нәтижелері туралы есеп қолданылды.
І. Кәсіпорын қаржы ресурстары, ... ... ... ... ... және қаржылық тұрақтылықтың ғылыми негіздері
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысы – біртұтас қаржы ... ... ... ақша ... ... ... ... материалдық өндірістің ақша қатынастарын қамтитындықтан, олар
қаржының ... ... ... ... табылады. өйткені нақ сонда жиынтық
қоғамдық өнім, ұлттық табыс және ұлттық ... ... ... ... ... өндірістік емес салалардың материалдық шығындары,
ұлғаймалы ұдайы өндіріс процесі қамтамасыз етілетін ... бір ... ... ... мен ... қаржысы тауар –
ақша қатынастары мен құн заңының нәтижесінде құралады. ... - ... ... ... ... ... ... формалары
айқындайды. Жеке тауар ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарды, олардың ... ... ... тауар өндірушілер өздерінің еңбектерінің
нәтижелерінің өнімдерін, қызметтерін айырбастайды ... ... ... ақшаға сатады. Бұл ... ... ...... ... ... ... ақша тұрінде ұлғаймалы ұдайы өндірістің
негізгі процестерін көрсетіп, ... ... ... іске ... ... тигізеді. Оларды ... ... ... ұшін ... ... ... мен ... бөліп,
пайдалануға қолданады. Кәсіпорындар, ұйымдардың ... ... ... экономикалық дамуы мұмкін емес. Кәсіпорындардың ... ... ... ... экономиканы өзгертудің ... ... ... ... бір ... ретінде олар басқа
өндірістік қатынастармен ... ... ... ... ... ... ... тиімділігіне тікелей әсер етеді.
Кәсіпорындар мен ... ... ... кәсіпорындар,
ұйымдар, бірлестіктер, концерндер, ассоциациялардың салалық министрліктер
мен басқа шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... барлау, жобалау тұргын ұй ... ... ... ... ... ... салааралық,
кооперативтік ұйымдардың / оның ішінде ұжымдық шаруашылықтардың ... ... ... ... тамақтандырудың/ қаржыларын
қамтиды.
Меншік формаларының дамуы ... ... ... ... жаңа тұрпаттағы кәсіпорындары туғызады. ... ... ... ... ... тұрін өзгертті.
Тұбегейлі экономикалық реформа ... ... ... ... сан ... ... - ... ,
коммуналдық мемлекеттік кәсіпорындардың сан алуан ... ... ... ... ... дамуы, аймақтардың
біршама дербестік алуы бұл ... ... ... ... әрбір саладағы қаржының ... ... ... ... бар. ... мезгілде халық шаруашылығындағы салалардағы ... ... ... принциптері бірдей. өйткені, ... ... ... принциптерге негізделген. ... ... ... бір ... ... ... мұмкіндік береді.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржысының ... мәні ... ... ... бар және олар сан ... ... ... емес. Қаржының ... ... ... ... ... ... бюджетпен қарыс –
қатынас ... жиі ... ... көп ... пайда салығына көшіріледі: қаржының бюджеттен шаруашылық
мұқтаждықтарын ... кері ... өзін – ... ... кәсіпорындардың ішкі қаржы қозғалысының
формалары өзгереді; бұл ... ... ... алып ... ... ... ... ресурстарының құрылымы, әдістері,
жұмсалу ... да ... ... мәні де ... ... ... ... даму барысы, мемлекеттің шаруашылық
мәдени, әлеуметтік ... ... ... ... қатынастары, ең
алдымен бөлістік ... ... ... ... өзгерістерге
ұшырап, өндірістің тиімділігін ынталандыруға ролі артуда. Қоғамдық
өнім мен ... ... бөлу ... мен ... ... ... бюджетпен және несие жұйесімен нарыққа
алу ... ... ... ... ... ... ... прогресті жеделдету өндірістің ... ... ... баса ... ... мәні ... әзірге ортақ пікір жоқ.
Кәсіпорындардың қаржысын ... ... ... жұйесіне
не кіреді( Бір қатар ғалымдар тауарларды ... алу, сату ... ... ... пайда болатын ақша қатынастарын қаржы
қатынастары деп ... ... ... олар бұл ... емес ... Алайда өндірістік қағиданың ... ... ... өндірістегі қаржы ... ... ... көрсететін экономикалық категория. Мысалы айырбас
кезінде өнімді өткізуден ... ... өнім ... ... және ... қорларын құрайды. Оның барысында өнім ... ... ... екі жақ ... ... болса,
тиісті қаржы айыптары қолданылады. ... ... ... ... ақша ... арнайы қорлар (тұтыну, еңбекақы,
айналым қаражаттарын) ... ... ... ... ... ... қаржы қатынастары өндіріс ... ... ... деп ... ... ... мен ұйымдардың қаржысы ... және ... ... ... ... деп ... ... өндіріс қызметінің мазмұны жай және ұлғаймалы ұдайы ... ... және ... ... ... ... Бұл ұшін кәсіпорын өндіріс жоспарлары, болжамдары негізінде
өнімдерді ... ... ... сай ... ... ... мен шығыстар көлемін белгілейді, ... ... ... ... ... басқа кәсіпорындар мен ... ... банк ... ... ... ... ақталуын анықтайды.
Кәсіпорындар қаржысының бөлу ... ...... ... құны ... қаржысы процесінде белгіленген
экономикалық нормативтер негізінде бөлінуі. ... өзі ... ... ... ... және ... бөліске тұсуіне ... ... ... ... мен қорлардың экономикалық
негізінде бөлінуі ... ... ... ... ... шарты.
Бөліс – өндіріс пен тұтынуды байланыстыратын буын. Бұл ... мен ... ... өндіріс құрал ... және ... ... пайдаланған өнімдерді өткізуден
тұскен ақшалай табыстар алу жолымен ... ... ... ... ... бөлу барысында орталықтандырылған қорларға - ... ... тыс ... тұсіп енді бір бөлігі
шаруашылықтың ... ... ... ... ... және ... ... шығындарды қаржыландыруға тұседі.
Кәсіпорын экономикасында қаржының бақылау қызметі маңызды ... Есеп пен ... ... ... болмайды.
Кәсіпорындардың қаржысы басқа да экономикалық тұтқалармен ... ... ... ... ... еңбек, материалдық
табиғи, қаржы ресурстарының ұтымды пайдалануына бақылау ... ... ... рол ... Үнем мен ... ... дәйектілікпен жұргізу маңызды міндеттердің бірі ... ... ... ғана ... оның ... кәсіпорындар,
ұйымдар, қаржы – несие мекемелерімен өзара қарым-қатынасында ... ... ... ... ... саны мен сапасы,
негізгі, айналым және ... ... ... ... айналады. Кәсіпорындардың өзара ...... ... ... ... орындалған жұмыстар,
шарттардың орындалуы ... ... және ... ... ... ... бюджет алдындағы міндеттемелердің орындалуы, банк
несиелерінің алынуы, ... ... ... ... асырылады.
Кейбір экономистер кәсіпорындар қаржысына ұш қызмет жұктейді:
1) ақшалай ресурстармен ... ... ... ... ... ... бөлу;
3) кәсіпорындардың өндірістік – шаруашылық қызметіне бақылау ... ... ... бірлестіктері, кәсіпорындардың
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... басқа ақша қатынастарымен
астасуы, олардың ... ... ... ... ... ... пікірінше, халық ... ... ... ... ... ... қаржыдан
ерекшеленуіне әкеп соғады.
Олардың ... егер ... ... ... ... жиынтығын қосса, халық шаруашылығы кәсіпорындары
мен ұйымдарының ақша ...... ... ... өмір ... туралы мәселе қоюға болады.
Қаржы саласындағы кәсіпорындар мен ... сан ... ... ... ... бұл ... ... өндіріс процесінде мыналардың арасында пайда болады:
Мемлекет пен ... ... ... мемлекеттік
бюджеттен қаржыландырғанда, сондай- ақ бюджетке төлемдер ... ... ... ... ... отын ... төлеу ұшін өзара қатынастарға
тұскен әр ... ... мен ... ... ... мен ұйымдар арасында акциялар мен ... ... және ... ... бірлескен кәсіпорындар құру барысында
несиелеу мен ұлестік ... ... мен ... ... ұзақ және ... ... ... ұшін проценттер төлегенде және т.б.
Кәсіпорындар мен ұйымдар қаржысының негізгі ... ... ... көп ... олардың формалары мен
мақсатты арналымының сан ... ... ... ... ... олардың құралуы, тұрақты
толықтырылуы, көбеюі, бөлінуіне байланысты ... ... ... - өндірістің ... ... ... өзі ... ... ... ... оның ұстіне құн
формалары ұнемі өзгереді. Кәсіпорынның өндірістік қорлары ... ... ...... және ақша ... ... ... белсенділік, кәсіпорынның шаруашылық қызметінің ... ... ... ... ... мен ұйымдардың ...... ... ... ... және ... ... және пайдалануға байланысты туындайтын экономикалық
қатынастар.
2. ... ... ... және ... ... ... ұйымдастырудың принциптері ортақ мақсат
- міндеттерімен және оның ... ... ... ... мен ... қаржысын ұйымдастырудың негізгі
принциптері: шаруашылық ... ... ... ... ... қаржы резервтері. ... ... ... ... ... және ... мен ұйымдардың шаруашылық
– қаржы қызметін ... ... ... ... ... есеп әдісі тұтынушыға қызмет етіп,
кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... еткен ресурстарды төлеу, өндірісті жаңарту және
ұлғайту; бюджет алдындағы міндеттемелерді ... ... о м м е р ц и я л ы қ е с е п ... ... ... ... ... қатынасты дамыту ... ... ... ... іске ... негізінде азаматтардың
шаруашылық инициатива мен ... ... ... ...... бел ... ... табуға ұмтылған азаматтардың
жеке, ... іс- ... ... өз ... құра алады.
Шаруашылық есептің негізгі принциптері - өзін- өзі ақтау ... – өзі ... з і н – ө з і а қ т а у - ... ... ... ... кәсіпорын тиімді ... ... ... ... ... өзін – өзі ақтаудың төменгі шегі шығынға батпау.
Алайда ... ... ... ... ... ... тиіс.
өйткені болашағы зор шаруашылықтарға ғана көмек ... ... ... берушілердің алдына қойған міндеттемелері
мен ... ... ... ... белгілі бір
шаралар қолданылған соң (сауықтыру, қайта құру, жою ... ... ... деп жарияланады.
ө з і н – ө з і н қ а р ж ы л а н д ы р у ғ а ... ... ... ... ... шығындарын ақтаумен қатар нормативтік
пайда алынуын ... ... ... мен ... ... ... техникалық қайта жарақтану ... ... ... ... ... құрылыс ұжымдардың әлеуметтік ... мен ... ... құру ... мен ... ... ... шығындарды жабуды ... ... ... ... ... ... ... (пайда және табыс, ... және ... ... ... ... әрі ... ... бюджетке жіберілімдер мен ... ... ... ... ... ... ... бөлінбейді, кәсіпорындар өздерінің дамуын тек ... ... ... ... іске асырады. Мұның өзі басшылары белгілі бір
шешімдер қабылдау ұшін ... бар ... ... ... жан- ... ... мәжбұр етеді.
Шаруашылық есеп талаптарының бірі - қ а р ж ы м ү д д е л і л і ... ... ... ... мен ... ... ұшін
кәсіпорынның қ а р ж ы р е с у р с т а р ы н п а й д а л а н у д а н ... р і н е д і. ... өзі ... ... ... көрініс
табады; кәсіпорындардың ұжымдарын қаржы жағынан ынталандырудың қуатты
тұтқасы ... ... ... ... әлеуметтік – мәдени
мақсаттарға арналған шығындар.
Қаржы жауапкершілігі мен ... - ... ... ... ... ... құру және ... асыру.
Сөйтіп экономикалық негізгі буынында кәсіпорындардағы ... ... - ... және ... ... өзара
байланысы көрініс табады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... – қаржы көрсеткіштері тәптіштеле пысықталмай-ақ, қолда ... ... ... ғылыми өңделеді, яғни болжам жұргізіліп,
кәсіпорынның ... даму ... ... Болжам бағаланып,
кәсіпорындардың ... ... ... ... ... қабылдауға
негіз болады.
Нарыққа көшу, экономиканың ... ... ... мен ... ... ... жасалады.
Кәсіпорын неғұрлым ірі шаруашылық ... ... ... ... енсе ... ... ... бұл ұйымдардың жиынтық қаржы жоспарларына енгізіледі.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... ... ... ... ... меншік формаларының дамуына кепілдігі
нәтижесінде ... ... ... иесі өз ... қалағанынша
пайдаланып, заңға қайшы келмейтін кез-келген іс – қимыл жасайды.
Кәсіпорындардың ... ... тағы бір ... ... ... (резерв қоры, тәуекел ... Ол ... - ... ... буында да , одан жоғарғы
буындарында ( ... ... ... т.с.с.) болады. Қаржы
резервтері әр ... ... - ... және ... даму
қорларының көлеміне қарай, табыс және ... ... ... ... ... бойынша құралуы мұмкін. Қаржы ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және өндірістік, ... ... ... даму ... қаржыландыруға арналған.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың қаржы қатынастары сан ... ... ... жарлықтарымен, Жоғары Кеңестің қаулыларымен
реттеледі. Олардың ішінде: кәсіпорындар ... ... ... мен ... ... ... меншік туралы, мемлекет
иелігінен алу және ... ... ... ... ... банк ... ... сыртқы экономикалық негізгі принциптері
туралы, шет ... ... ... ... ... аймақтар
туралы, шаруа қожалықтары туралы және т.б.
Нарық экономика көшу ... ... ... ... ... жұрді.
Әкімшіл – әміршіл жұйенің кұйреуі, шаруашылық ... ... ... ... ... басқарудың өзгеруі,
жергілікті басқару органдарының ролінің артуы кәсіпорындар ... ... ... банк ... ... ... іс- ... жаңа формаларын қолдануды талап ... ... ... ... бас ... жаңа тұрпаттағы құрылымдар
құрудан байқалады. өнеркәсіп – ... ... , көп ... ... холдинг компаниялары ... ... ... ... неғұрлым өміршең.
Көп салалы мемлекеттік және ... ... ...... ... ... ... жөніндегі және басқа
қажеттерін өздері ... ... ... және халықтың бос
қаржысын ... ... өз ... ... ... ... жеңілдетіп, ө н д і р і с т і к м а т е р и а л д ы қ – т е ... и к а л ы қ ж а б д ы қ т а л у ы н ... ... ... ... ... ... жөнінде дербестігі, кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... н ... , ... шаруашылығында өндірістің сан алуандығы ... ... ... ... ... мен ұйымдардың шаруашылық – қаржы қызметі ... ...... бір ... арналған қаражат – құралып,
пайдаланылады, қорлардағы қаражат ұнемі ... ... ... мен ... қаржы тәжірибесінде (кәсіпорындардың
жеке ... ... ... ... ... өндірістік,
шаруашылық және әлеуметтік қызметіндегі мақсат – міндеттеріне ... ... ... ... өздерінің қызметтерінің орындалуына немесе
экономикалық ... ... ... ... ... ... ... немесе жеке бөлініп ... Ұзақ ... ... мен ... экономикалық ынталандыру қорлары:
материалдық ынталандыру, ... ... ... ... ... ... істейді.
Кесте-1
Кәсіпорынның қаржы ресурстары
|Қаржы ресурстары ... ... құру ... |
| ... | |
|1 |2 |3 ... капитал | | ... ... ... ... |Егер амортизациялық|
|Жалпы табыс ... |қор ... ... ... ... кіріс |өнім өткізуден тұскен |амортизация ... да ... ... |тұсім ... ... ... ... ... ... |табады ... тыс ... ... | ... ... тыс ... | ... қор | | ... қоры | ... ... ... ... ... ... |
|2. Қарызға ... ... ... ... құны | ... Банк ... | | ... Банктік емес мекемелердің|Сәйкес кредиторлардың |Соның ішінде – ... ... ... ... ... ... ... |-//- | ... | ... ... ... ... ... |-//- ... ... ... ... | ... |
| |-//- ... ... ... | | ... ... | | ... ... қаржылар|Сәйкес инвесторлардың | ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | | ... ... ... |-//- | ... | | |
| | | ... ... ... |-//- ... ... |
|субсидиялар мен басқа | ... ... ... | ... ... |
| ... қржыландыру |және бюджеттен |
| ... ... |
| | ... мен |
| | ... ... ... дейін ұлғаймалы ұдайы өндірісті қаржыландыру ... ... ... ұшін ... қор ... қорларында кәсіпорындар мен ұйымдардың мұлкі бейнеленеді.
Жекеленген қорлардың қозғалысы қаржының ... ... ... ... анық көрсетеді. ... ... ... ... көрсеткіштерін де бейнелеп есептеулер ... ... ... ... етеді. Мысалы, кәсіпорындарының
тұтыну қорының белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... оның материалдық және әлеуметтік
қызметтерін қанағаттандыру деңгейін ... мен ... ... ұшін неғұрлым маңызды
қорлар: жарға, қорлану, тұтыну, еңбек ақы, ... ... ... ... жағдайында басқа да мақсатты ... ... қоры ... мұлкінің бастапқы құнын көрсетеді.
Жарғы ... ... ... ... процесінде өзгеріп
отырады: негізгі қорларға кұрделі ... ... , ... ... қорларының өсімі, тауар – материалдық бағалықты ... және ... ... нәтижесінде көбейеді; негізгі қаржыны
жіберу, шығындарды ... ... ... ... ... ... кемиді.
Акционерлік қоғамның жарғы қоры ... ... ... ... ... мен ... айырбастау жолымен құрылады.
Қаржы резервінің қаржысы өндірістік және ... ... ... шығындарға , жаңа ... ... ... ... ... толтыруға жұмсалады.
Жөндеу қоры кәсіпорындарындарында ... ... ... орта және ... жөндеуді - жұргізуге ... ... ... амортизациялық тұсімдер жойылған соң (1991 жылы)
жөндеудің барлық тұрлері ... ... ... ... ... өтелуде. Кәсіпорындар жөндеу жұмыстарының шығындарына қарай
жөндеу ... ... ... өзі ... ... ... ... тозуына қарай анықталады. Жөндеу шығындары
ішінара алдағы ... ... ... жабылуы мұмкін.
ІІ. ҚҚ. Кәсіпорынның қаржы жағдайын, табыстылығын және төлем
қабілеттілігін талдау
2.1. Кәсіпорынның қаржы жағдайы ... ... ... ... ... шаруашылықты жұргізуші
субьектінің өзі де, ... те ... ... әр ... ... және ... ... жұйелі тұрде
талдау жасау қажет.
Табыстылық көрсеткіштерін талдау міндеттеріне мыналар жатады:
- ... ... ... ... ... ... таза табыстың қалыптасуының құрамдас элементтерін зерттеу;
- табысқа әсер ететін факторларының әсерін анықтау және сандық өлшеу;
- табысты бөлу ... ... және ... ... ... өсу резервтерін анықтау;
- кәсіпорынның даму перспективаларын ескере отырып, ... ... ... ... ... ... ... әр тұрлі коэффициенттерін және олардың
деңгейлеріне әсер етуші факторларды зерттеу.
Жалпы табысқа әсер ететін ... ... ... ... ... оның ... оның ... көп әсерін тигізеді.
Көптеген кәсіпорындарда өзіндік құнды баптар бойынша талдаумен
айналысатын, оны ... ... ... ... қызметтің
бөлімшелері болады. Бірақ белгілі бір ... бұл ... ... және ... пен ... ... бағаның өсуімен өзінің
маңызын төмендетеді. Бағаның кұрт өсуі және кәсіпорынның меншікті айналым
қаражаттарының жетіспеуі жағдайында ... ... ... нәтижесінде
табыстың өсімі мұмкін емес.
Шаруашылық жұргізудің тұрақты экономикалық жағдайында жалпы табыстың
өсуінің ... жолы – ... ... ... өзіндік құнды
төмендету. Бұл, ... ... ... ұлес ... ... өзіндік
құнында өте жоғары болып келетін өңдеу және ... ... ... ... және ... ... ... мұнай-химия, тігін, тамақ және т.б.)
қызмет жасайтын кәсіпорындар ұшін өте маңызды.
Шығарушы салаларда табиғи себептерге ... ... ... пайдалы
қазбаларды шығарудың өзіндік құнын төмендету нәтижесінде қамтамасыз ету ... Бұл ... ... ... өсіру арқылы болуы мұмкін.
Соңғы тұтынушыға бағытталған салаларда сұраныс, өзіндік құн ... ... және ... ... көлемі шешуші мәнділікке ие болады.
өндіріс және өнім ... ... ... ... ... ... ... кұрделі шығындарды талап етпейді.
Инфляция айналым қаражаттарын өте тез ... ... пен ... ... ... ... ... көп бөлігі
бағытталады. Сатып алушылардың төлемеушілігі және де талап етілетін алдын
ала төлем ... ... ... көп бөлігін айналымнан тыс
әкетеді. Төлем ... ... тек ... ... жетіспеуі
ғана емес, сонымен бірге төмен қаржылық есептік тәртіп, банк ... ... және де ... айналымның дамымауы да болып
табылады.
Кәсіпорын табысы бағаның өсу есебінен жоғары қарқынмен ... ... ... ... ... ... табылмайды. Егер өнімге деген сұраныстың
өсуі мен ... ... ... ... және
тұтынушылық қасиетінің жақсаруымен ... ... онда ол ... ... ... ... талдау “Оңтұстік құс” ААҚ
мәліметтерінің негізінде жасалған.
Кесте -2
“Оңтұстік ... ААҚ ... ... ... ... |Көрсеткіштер |2002 |2003 | ... |
| | | | |Абс. |% |
|0 |1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... |257516 |268020 |10504 |104,1 |
| ... ... табыс | | | | ... ... ... ... |226827 |236478 |9651 |104,3 |
| ... құны | | | | ... ... табыс (1 қатар–2 қатар) |30689 |31542 |853 |102,8 |
|4 ... ... |20142 |44746 |24604 |222,2 |
|5 ... қызметтен тұскен кіріс |10547 |-13204 |-23751 |* |
| ... | | | | |
|6 ... емес ... ... ... |145 |-2495 |5,5 |
|7 ... ... (5қатар+6қатар) |13187 |-13059 |-26246 |* ... ... ... ... ... әсерін анықтау ұшін қаржы-
шаруашылық қызметінің нәтижелері туралы есептің мәліметтері ... ... ... ... ... ... нақты көлемі жоспарланған көлемін 1768 мың теңгеге көп.
Бұл ауытқуға келесі факторлар әсер етті:
1) өткізілген өнімнің өндірістік ... өнім ... ... ... өнім ... ... өткізілген өнім құрамындағы құрылымдық өзгерістер.
өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік ... ... ... ... өсуі кезінде жалпы табыс сәйкесінше өседі немесе ... ... ... шығындалу болған, бұл жалпы табыс көлемін 9651 мың
теңгеге ... ... ... бұл ... ... мөлшері өнім өткізуден тұскен
нақты тұсімнен жоспарланған мөлшерді алып тастау жолымен анықталады.
өткізу ... ... ... ... ауытқуына әсерін анықтау ұшін
алдымен өткізу көлемі бойынша жоспардың ... ... ... керек.
Табыс көлемі осы факторға тікелей ұйлесімді тәуелді болғандықтан, жоспарлы
табысты өткізу көлемі ... ... ... ... ... ... оқып-зерттеу, тауар өнімдерін өткізу көлемі және
оның құрамындағы құрылымдық өзгерістер сияқты ... ... ... ... ... онда пікір таластары жұргізілетіндігін
көрсетті.
Есептеу ұшін өткізілген өнімнің көлемін әр тұрлі бағалау ұсынылады:
қолданыстағы өткізу бағасымен өндірістік өзіндік құны ... ... ... ... ... ... пайызын есептеу кезінде әр
қалай бағалау, пайдаға ... ... ... ... ... Бірінші әдіс экономистермен теріске шығарылған, өнімді өткізуден
тұсетін табыстың өзгеруі өткізудің физикалық көлемінде ғана емес, сондай-ақ
құрылымындағы ... ... ... рентабельділігіне де әсер
етеді. Қазіргі кезде бағалар кұнделікті кұрделі өзгерістерді ... ... ... ... ... бағалау әлдеқайда дәлелді
болып табылады.
Біз талдап отырған кәсіпорын тауарлы өнімді өткізу ... ... ... ... (268020/257516Ч100)-100
Талдау жұмысының теориясы мен тәжірибесінде, өткізілген өнім
құрамындағы құрылымдық ... ... ... ... есептеудің екі
тәсілі бар:
1) “өткізілген өнімнің нақты көлеміне ... ... ... тиісті жалпы табыс сомасын өткізу көлемі бойынша жоспардың
орындалу коэффициентіне тұзетілген жалпы ... ... ... ... ... ... өзгеруі” факторының әсер ету соммасын “өткізілген
өнімнің нақты көлемінің жоспар бойынша” есептелінген және алынуға ... ... ... ... ... арқылы (қалдық
тәсілі).
Тәжірибеде екінші тәсіл жиі қолданылады, өйткені бұл фактор әсер ... ... ... ... ... ... ... анықтайды.
“өткізілген өнімнің нақты көлемінің жоспар бойынша” есептелінген, алынуға
тиісті жалпы табыс сомасы осы екі ... ... ... сипаттайтын
болғандықтан, бұл сомадан өткізу көлемін ... ... ... ... өнім ... құрылымдық өзгерістерінің пайдаға тигізетін
әсерін анықтайды.
Құрылымдық өзгерістер нәтижесінде жоспармен салыстырғанда жалпы табыс
561 мың ... кем ... ... бұл ... ... ... өткізілген өнімнен жоспар
бойынша алынуға тиісті табысты, есепті жылы өнімді өткізу көлемі ... ... ... ... ... ... ... алынған
табыспен салыстыру арқылы анықтаған дұрыс болып табылады.
Біздің мысалымызда құрылымның өзгеруі ... ... ... ... ... яғни оның ... 561 мың теңгеге азайды. Жалпы табысты
талдау нәтижелері 3- кестеде көрсетілген.
Кесте-3
Жалпы табыстың ауытқуына негізгі факторлардың ... | ... ... ... |
| | |мың тг ... % ... |өткізілген өнімнің өзіндік құнының өсуі |+9651 |( 4,3 ... ... ... ... өсуі |( 3434 |(77,7 ... |өнімді өткізу көлемінің артуы |( 10504 |( 4,1 ... ... өнім ... ... |- 561 |- 12,7 |
| ... | | |
| | ... |( 23028 |(73,4 ... тыс ... ... келісім бағалары мен өнімді өткізу көлемінің
өсуі нәтижесінде ... ... Егер ... ... ... ... жол ... болса және де бизнес жоспармен салыстырғанда өткізілген
өнімнің құрамындағы құрылымдық өзгерістер болмаған жағдайда жалпы табыс ... еді. ... ... ... ... ... өсуі нәтижесінде
азаюын – кәсіпорын жұмысындағы жағымсыз құбылыс ретінде сипаттауға ... ... 2002 жылы ... ... ... ... ... болған құрылымдық өзгерістер жатады. ... ... өнім ... мен ... және өткізілетін
өнімдердің құрамында болатын құрылымдық өзгерістерін талдауға басты назар
аударуы қажет. Егер ... ... ... деген сұраныс болса, кәсіпорынға
өнімнің жоғары рентабельді тұрлерін ... мен сату ... ... ... ... ... табыстың өзгеру себептерін анықтау кезінде,
В.А. Маличет ... ... ... ... болады. Нарықтық
экономика жағдайында, тауарларға деген ... ... ... ... және ... ... нарық жағдайымен анықталатын кезде осы бағалардың өзгерісі
туралы ақпараттар алу қажеттігі пайда ... ... өнім ... ... бағамен, яғни нарықтағы қазіргі және өткен жылдағы ... ... ... бәрі ... ... және бақылау мақсатында
бағаның қозғалысы туралы, олардың тек жылдық қана емес, сонымен ... ... ... ... аралықтарына, яғни ай, тоқсан, жарты жылдағы ... ... болу ... ... Мұндай мәліметтер ең
алдымен кәсіпкерлерге, салық инспекцияларына және әр ... ... ... ... ... ... ... мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда баға индексі 1,05-ті
құрайды. Бағаның өсуі жалпы табысқа әсер етуі ... ... ... ... жоғарыда көрсетілген факторлардың
жалпы табыстың өзгеруіне тигізген әсерін анықтайық:
1.Бағаның өсуі ... ... әсер ... ... ... есепті жылы
өнімді өткізуден тұскен табысты өткен жылдың еркін сатылу бағасымен (ҚҚС
және акцизсіз) қайта ... ... ... оны ... ... еркін сату
бағасымен (ҚҚС және акцизсіз) есептелген өнімді ... ... ... ... ... айырма бағалар қандай сомаға өзгергендігін
(өскенін немесе кемігендігін) және ... ... да ... ... ... әсер етуші негізгі ... ... ... ... ... ... өзгеруі;
2) өнімді өткізуден тұскен табыстың өзгеруі;
3) өткізілген өнімнің 1 теңгеге шаққандағы шығындарының өзгерісі.
Олардың есепті жылы ... ... ... ... ... ... ... әсерін анықтау ұшін, келесі
аналитикалық ... ... ... ... өткен жылдағыдан ауытқуына факторлардың тигізетін
әсерін анықтау ұшін қажетті алғашқы мәліметтер
мың тенге
|N ... ... ... ... |
| | | ... ... ... ... қызметті) өткізуден тұскен |257516 |268020 ... ... ... (жұмыс, қызмет) өндірістік |226827 |236478 |
| |өзіндік құны | | ... ... ... (1 ...... |30689 |31542 ... ... ... |1,00 |1,05 ... ... ... (жұмыс,қызмет) тұскен табыс,|245253 |255257 |
| ... ... | | ... ... ... өткізуден тұскен табыс өткен жылғы бағамен:
268020 / 1,05=255257
Бағалардың өзгерісі және оның ... ... ... ( 12763 мың ... ... еркін сату бағасының өсуі есебінен тұскен есепті жылдағы
қосымшы табыс 12763 мың теңгені құрайды.
2.өткізуден тұскен табыстың әсерін ... ... ... ... ... ... 1 теңгесіне шаққандағы табысының
деңгейі тұрғысынан ... ... онда оның ... ... өсімі
немесе азаюы өнімді өткізуден тұскен табыстың өсуі ... ... ... болуы тиіс.
Біздің мысалымызда өткен жылмен салыстырғанда өнімді өткізуден тұскен
табыс 2,8%-ке ((31542/30689*100=102,8); ... ( 2,8) ... ... ... тұскен табыстың өсуі есебінен жалпы табыстың
853 мың теңге көп алынуына әсер етті. ... ... ... ... ... 1 ... ... жалпы табысты, өнімді сатудан
тұскен табыстың артуы немесе кемуіне көбейту арқылы жұргізуге болады.
3.өткізілген өнімнен алынған ... 1 ... ... ... ... ... жылы өткізілген өнімнен тұскен табыстың 1
теңгесіне шаққандағы шығындардың нақты деңгейі мен ... ... ... ... айырмасы ретінде анықталады және бұл айырманы есепті
жылдағы салыстырмалы бағамен есептегендегі өнімді ... ... ... көбейтеді. Нәтижесі шығынның кемуі немесе артуы кему есебінен ... ... ... ... көрсетеді. Есептеу: ((16996:22075)-
20689:24392(Ч22075 ((0,7699-0,8482)Ч22075 (-0,0783Ч22075 (-1728 мың теңге.
өткізілген өнімнен алынатын табыстың 1 ... ... ... ... ... табыс 1728 мың ... ... ... табысқа
шығындардың тигізетін ықпалының дәл осы нәтижесін, есепті жылдағы ... ... ... алынған табыстың өсу (кему) индексіне ... ... ... ... шығындарымен салыстыру арқылы алуға болады.
өнімнің өзіндік құны осы сомаға кеміген және сәйкесінше бұл ... ... ... ... ... қаншалықты көп және өткізілген өнімнің өндірістік
өзіндік құнына кірмейтін ... ... ... ... ... аз ... негізгі қызметтен алынатын табыс соншалықты жоғары
болады. ... да ... ... ... ... ... ... аталған көрсеткіштермен, сондай-ақ маржиналды табыспен
ұздіксіз байланыста жұргізу қажет.
өндірістің ... ... ... ... ... ... өзгерісі әсер етеді:
1) өнім бірлігінің бағасы;
2) өнімнің бірлігіне шаққандағы айнымалы ... ... ... өнім ... ... ... ... өлшемдегі өткізу
көлемінің көбеюінің қажеттілігін анықтайды, яғни шығындарды өтеу ұшін
орнын толтыру нұктесінің көтерілуін ... ... ... көрсеткіштерін және қаржылық тұрақтылықты
талдау
Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық ... ... ... ... ... ... көздерін
ынталандыру және оларды тиімді пайдалану сияқты мұмкіндіктерін анықтайтын,
осы кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштері жатады. ... ... ... бағытта белгілейді және олар экономикалық процеске
қатысушылардың мұдделеріне сай топтастырылады. Табыстылық коэффициенттері
салыстырмалы ... мен ... ... ... ... ... болып табылады, өйткені олар кәсіпорын табысын қалыптастырудың
факторлық ... ... ... көрсеткіштер.
Табыстылық көрсеткіштері 3 топқа бөлінеді:
1) жалпы активтер (авансталған, жиынтық ... және ... ... ... ақша ... таза ... ... тұсімі) негізінде есептелетін
табысытылық көрсеткіштері.
Кәсіпорын активтерін (мұлкін) пайдалану тиімділігі – ... ... ... ... ... ... қабылдауда қажетті
әрі маңызды белгілердің бірі болып саналады.
Кәсіпорын мұліктерінің (активтерінің) тиімділігін өлшеудің бірден-бір
дұрыс, танылған әрі кең ... ... ... бірі ... коэффициенті, ол таза табыстың жалпы активтерге (авансталған
капиталға) ... ... ... ... ... капиталды
пайдаланудың таңдау жолдарымен, мысалы, кәсіпорынның алған табысымен
салыстырған жөн.
Табыстылық коэффициентіне ... ... ... ... ... ... ... мақсатында қажетті табысты ... ала алу ... ... ... табыс болжау әдісі;
- шешім қабылдау және бақылау құралы ретінде пайдаланады.
Басқару тиімділігінің ... ... ... ... деңгейі оның ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті көлемде алу
мұмкіндігін білдіретін өлшеуіш ретінде, авансталған ... ... ... ... ұзақ ... ... тұрақтылығының
сенімді көрсеткіші болып саналады. Осыған байланысты ол, инвесторлар мен
ұзақ мерзімді несиелер, заем берушілердің ұлкен ... ие ... ... ... (пайданы) болжау мақсатында пайдаланудың
тиімділігі сонда, ол кәсіпорынның болашақта алынатын табысын активтермен
(жалпы капитал) ... ... ... Бұл болжаудың нақтылығын
жоғарылатады.
Активтердің тиімділік деңгейі, кәсіпорындарда инвестициялық ... ... ... ... ... ... мен оның ... бақылау мен бағалауда маңызды роль атқарады.
Үлгілі ... ... ... ... оның ... бойынша қатаң тұрде бақылап отырады және ... ... ... бөлімше басшыларына сыйақылар беріледі. ... ... жаңа ... ... салу ... ... ... алынатын табыс есептеледі және бұл есептер, ... ... ... ... активтердің тиімділік деңгейі (авансталған, жиынтық капитал)
мына формула бойынша есептеледі:
Д а (
Талданып отырған кәсіпорын ... ... ... ... табыстылық коэффициенті, 18- кестеде берілген мәліметтермен
сипатталады.
Кесте-5
Авансталған ... ... ... ... деңгейі , %
|N | ... |2002 |2003 ... |
| | | | |(+ , -) ... ... табыс, мың теңге |13187 |-13059 |-26246 ... ... ... ... |182963 |425973 |+243010 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... табыстылық |0,07 |* |* |
| ... ... ... ( | | | ... 2003 жылы 13059 мың ... зиянмен аяқтағандықтан, осы жыл
бойынша табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштері анықталмайды. Алайда ... ... білу ... Оның ... ... ... және активтердің табыстылық деңгейін өсіру және сақтау ұшін бұл
факторлардың сенімділігін талдау, әлдеқайда маңызды болып табылады.
Арнайы ... бұл ... ... ... әсер етуші
фокторларға және оларды есептеуге қатысты екі тұрлі көзқарас кездеседі.
Факторларды сандық және ... етіп бөлу және ... ... ... болып табылады. Сандық фактор сомасы бойынша жыл басына және жыл
аяғына есептеліп, 2-ге ... ... ... ... құны ... ... факторға кәсіпорынның таза табысы жатқызылады.
Бұл екі фактордың талданып ... ... ... ... ауытқуға
ықпалын анықтау ұшін, өткен жылғы табыс және есепті жылға ... ... ... ... ... ... есептейміз. Одан өткен
жылғы табыстылық коэффициентін алып тастау ... ... ... ... ету ... ... Бұл екі фактордың жиынтық әсері,
өткен жылғы мәнімен салыстырғанда жалпы активтердің табыстылық деңгейінің
оң ... ... ... отыр ... айта кеткен жөн, факторлар әсерін бұл әдістеме бойынша өлшеу
біршама қате, себебі оны ... ... ... дұрыс және
ешқандай кұдіксіз болғанына қарамастан, ол көрсеткіштің экономикалық
мазмұнына жауап ... Таза ... ... ... ... ...... тарту көздеріне тәуелсіз) активтер құнының бірлігінен
(1 ... ... ... ... ... ... ... Осыған
қарағанда, неғұрлым кәсіпорын кеңейген сайын және оның ... ... ... ... активтер тиімділігі төмен ... ... ... табыстылық деңгейі жалпы активтерді
пайдалану тиімділігіне тәуелді болуы тиіс. Осы тұсініктерді қарастыра ... ... ... ... ... ... және ... деп есептейміз.
Және оның соңғы жылдардағы арнайы әдебиеттерде кең ... ... ... ... ... барысында, іскерлік белсенділігі көрсеткіштерінің
бірі болып саналатын өнімді ... ... ... маңызды роль атқарады.
Сондықтан да екінші көзқарасты қолдаушы ... ... ... ... ... ... ... факторлардың әсерінен
болады деп есептейді :
1) кәсіпорын табыстылығының салыстырмалы көрсеткіштерінің бірі – ... ... ... ... активтердің айналымдылығы.
Бұл көрсеткіштердің арасындағы өзара байланыс келесі тұрде ... ... ... ...... (сату) өнімнің
табыстылығы – активтер айналымдылығы.
Шынында :
= =
Басқаша айтқанда, кәсіпорынның активтерге ... ... ... ... таза ... ... ... табыстылығына (сату)
және кәсіпорын активтерінің айналымдылығының ... ... ... ... ... ... ... жолдарын
көрсетеді: сату табыстылығы төмен болғанда капитал мен оның ... ... ... ... және ... сол ... басқа
себептермен анықталатын кәсіпорынның төмен іскерлік белсенділігі, өнімді
өндіру шығындарын азайту немесе өнім ... ... яғни сату ... ... ... ... ... мұмкін.
Авансталған капиталдың (жалпы активтердің) табыстылық деңгейінің
өзгеруіне жоғарыда аталған факторлардың тигізетін әсерін талдау ұшін ... ... ... ... ... ... ... ауытқуға, активтер
айналымдылығы мен өнімді өткізу табыстылығы коэффициентінің өзгерісінің
тигізетін ықпалы
|N |Көрсеткіштер |2002 |2003 ... ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |(+,-) |
| | | | | ... ... табыс, |13187 |-13059 |-26246 |
| |Мың ... | | | ... ... ... ... |30689 |31542 |+853 ... |Жалпы активтердің орташа жылдық |182963 |425973 |+243010 |
| ... мың ... | | | ... ... активтердің (авансталған |0,07 |* |* |
| ... ... ... % | | | |
| |(1 ... | | | ... ... өнімнің табыстылық |5,12 |* |* |
| ... % (1 ... ... | | | ... |Активтердің айналымдылық қоэф-фициенті |0,17 |0,07 |-0,10 |
| |(2қ : 3қ ) | | | ... ... ... ... ... әдісімен есептеледі.
Есепті жылдағы активтер айналымдылығының нақты коэффициенті мен ... ... ... ... ... ретінде активтердің
табыстылық деңгейін (Д У)аламыз.
Осы ... және ... ... ... және есепті жылғы
активтер табыстылығы деңгейінің көрсеткішін (авансталған капитал) пайдалана
отырып, бірінші қатарлы ... ... ету ... ... ... ол ... мәліметтермен сипатталады:
1) өткізілген өнімнің табыстылық коэффициентінің өзгерісі
2) жалпы активтердің айналымдылық коэффициентінің өзгерісі
Сонымен қатар, жалпы ... ... ... ... ... ... коэффициентінің өсуі оң әсерін тигізіп отыр,
ал активтердің айналымдылығының бәсеңдеуі, оның жылдам ... ... ... ... ... ... (коэффициент) тәсілімен
жұргізіледі. Ол ұшін ұлестік қатысу коэффициенттері, жоғары ... ... ету ... ... ... ... өзгерісінің
абсолютті сомасына қатынасы ретінде есептеледі.
Осылайша жалпы ... ... ... (авансталған капитал)
немесе қызметтің ... ... ... ... ( жалпы
табыстылықтың) кәсіпорынның өз ... ... ... және ... көрсетеді.
Тәжірибеде ағымдағы активтердің табыстылығы деп аталатын ... ... Ол ... активтерге салған бір теңгеден кәсіпорын
қанша табыс алатынын көрсетеді:
Д Т.А ( ... Т а – ... ... ... ... компания құқығында жұмыс істеуші кәсіпорын ұшін салынған
капиталдың ... ... ... яғни ... капиталды
тиімді пайдаланудың негізгі көрсеткіші болып, ... таза ... ... ... пайыздың қатынасы есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... деп аталады
(43). Ол мына формуламен анықталады:
Д СК = .
Мұнда Д СК – меншікті капиталдың табыстылығы;
Д Ч - таза ... К - ... ... ... және ... ... ... көрсеткіш болып
табылады. Жак Ришар : “ бұл көрсеткішті жеке ... ... ... жақтарын ұйлестіруші, негізгі көрсеткіш деп айтуға да
болады”, - деп ... (44). Дәл осы ... ... ... ... баға ... бағалау барысында маңызды роль
атқарады. Теледидар және радио комментаторлары және мақала ... ... ... және ... ... ... осы көрсеткішті пайдаланады.
Меншікті капиталдың табыстылық коэффициенті (мөлшерлемесі) бұл өнімді
(жұмыс, қызмет) өткізуден тұскен табыстың ... ... ... ... ... Ол келесі формуламен ... = х ... Д N – ... ... қызмет) өткізуден тұскен табыс (тұсім).
Шетелдік арнайы әдебиетте меншікті капиталдың ... ... әсер ... ... талдаудың тұрлі әдістемелері ұсынылған.
Жак Ришар ... ... ... = х х х х ... (2) (3) (4) ... ... : ДВ – ... ... жалпы табыс (таза табыс +
кредиторларға төленген пайыздар);
А – ... құны ( ... ... ... ... ... ... капиталдың табыстылық
коэффициенті (1) сату ... ... (2) ... ... (3) (жиынтық,, авансталған, жалпы ... ... ... ... ... ... ұлесіне (4) және қаржылық
құрылым көрсеткіштеріне көбейткенге тең.
Бұл формула батыста кеңінен ... ... ... ... ... Ол жеке ... ... есебін талдау
барысында қолданылатын, табыс көрсеткішін акцияларға ... ... ... ... = х х х х ... Д С К- ... капиталдың табыстылығы;
Д Ч - таза табыс;
Д N - ... ... ... ... - ... құны;
С К - меншікті (акционерлік) капитал.
Дюпон формуласындағы көбейткіштердің әрқайсысы дербес көрсеткіш болып
табылады. Осы ... ... ... ... ... ... факторлардың қайсысы акционерлік капиталдың табыстылық деңгейіне
ең жоғары дәрежеде ықпал еткенін айта алады: ... ... ... ... таза ... алу, ... әлдеқайда тиімдірек пайдалану
немесе кәсіпорынның жиынтық (авансталған, жалпы) ... ... ... ... ... ... жақсарту ұшін
кәсіпорынның қаржы тетіктерін пайдалану мұмкіндігін және ... ... ... ... ... ие болады. Яғни, басқа да осындай
жағдайларда, акционерлік капиталдың қайтарымдылығы, жиынтық ... ... ... ... көбейген кезде өседі.
Меншікті капитал мен барлық активтердің табыстылық ... ... ... ... ... көздерін
ынталандырумен байланысты. Егер қарыз қаражаттары осы қарыз капиталына
төленетін пайыздарға қарағанда көбірек ... ... онда ... ... ... арттыру ұшін қолданылуы мұмкін. Бұл ... ... ... капиталдың табыстылық коэффициентін (ставкасын)
өсіру ... ... ... ... назар аударады: қаржылық
оқулықта мұны “тетік нәтижесі” деп атайды.
Қарызға байланысты ... ... ... екі ... ... ... элемент – бұл салық салынғаннан кейінгі өндіріс ... ... ... ... ... ... салыстырмалы деңгейі.
Қарыз капиталының табыстылық мөлшерлемесі, кредиторлар табысының қарыз
капиталына қатынасы ретінде, келесі формула бойынша анықталады:
Д = =
Кәсіпорынның инвестицияланған капиталына ... ... ... ... ... төленгеннен кейін) активтердің ... ... ... ... = ... : Д А – активтердің табыстылығы (инвестицияланған
капитал);
Д Ч - таза табыс;
С Н – ... ... - ... – СН – ... мөлшерлемесінің компанияға әсері
Негізінде, мысалы кәсіпорынның жаңа ... ... ... ... салық салынғаннан ... 15%-ға тең ... ие ... бұл ... нарықтағы пайыздық мөлшерлеме 10%-ға
тең. Осыған байланысты, кәсіпкер, құны ... ... іске қосу ... капиталдың табыстылық мөлшерлемесін өсіру мақсатында, қарыз
капиталы мен ... ... ... ... айырманы алуға тырысады.
Кәсіпкер бұл жағдайға назар ... ... ... ... ... және салықтық ұнемділік байқалады. Ссудалар бойынша ... ... ... болып табылмайды (біздің мысалымызда ... ... ... ... салықтық ұнем ұлесіне қысқарады.
Мысалы, егер салық мөлшерлемесі 50%-ға тең ... онда ... ... ... сәйкес келетін нақты мөлшерлеме 5%-ға тең, яғни қарыз
капиталының нақты ... Ч (1 – 0,5) ( 5%-ға ... ... ... ... өндіріс табыстылығы (рентабельділігі)
мен нақты пайыздық мөлшерлеме арасындағы бұндай арақатынас негізінде, ... ... ... ... табыстылық мөлшерлемесіне тигізетін
әсері арта тұседі деп айтуға болады.
Жоғарыда айтылғандай тетік ... ... ... (44)
көрсетілуі мұмкін, оның жеңілдетілген нұсқасы келесідей тұрде болады:
Активтердің Салық төлен- ... ... ... ... ... ... мен нақты қарыз міндеттеме-
табыстылық = гі табыстылық + ... ... х ... ... арасында- ... ... ... А ( ... : ДА- ... ... табыстылығы;
ЭР – эксплуатациялық табыс (салықтар мен
пайыздарды төлегенге дейін);
П – ссудалар бойынша келісім-шартта
көрсетілген жылдық пайыз ...... салу ... - ... міндеттемелері;
СК – инвестицияланған меншікті капитал.
Екінші капитал экономикалық белсенділіктің салыстырмалы жоғары
деңгейлі ... ... ... формула бойынша егер салық
төленгеннен кейінгі инвестицияланған капитал активтерінің ... мен ... ... ... ... ... арасындағы
айырма оң болса, онда тетік нәтижесі де оң ... Егер ... ... ... ... ... пайыздарға қарағанда аз
болатын болса, онда ... ... ... қызметіне кері әсер етеді
деп бағаланады. ... ... ... ... ... қарыз
капиталын пайдаланудың дұрыстығы жөніндегі сұрақтарды ... ... ... ... ... ... ... қолданылуы тиіс.
Талдау жұргізуші тұрлі көрсеткіштерді пайдалана отырып меншікті капиталдың
табыстылық мөлшерлемесін ... ... ... капиталдың табыстылық факторларын ашып көрсететін Жак Ришар
мен Дюпонның формуласына келетін болсақ, онда олар онша ... ... ... құнының меншікті капиталға қатынасымен () анықталатын соңғы
көбейткіш ... ... ... ... ... ... ... капиталдың меншікті капиталдан қанша есеге көп ... Бұл ... ... ... ... ... тура пропорционалды тәуелділігін көруге болады: ол неғұрлым
жоғары болса, меншікті ... ... ... ... ... ... ... және меншікті капиталдың арақатынасы меншіктің
шоғырлану (тәуелсіздік, автономия) коэффициентімен шектелуі тиіс, ... ... кем ... тиіс (2). Олай ... ... ... қаржылық тәуелсіздігін жоғалтып алуы ... ... ... ... ... деңгейінің өзгеруіне әсер етуші
факторларды талдау ұшін жоғарыда аталған ... ... ... ... ( ДСК=Ч) , сондай-ақ “тетік
нәтижесінің” ... ... ... Біз ... ... жалпы) табыстылық коэффициенті мен меншікті капиталдың
табыстылық коэффициентінің өзара байланысын анықтау қажет деп ... ... ... ... ... ... формуланы қолдануды
ұсынамыз:
Да( = x x .
Мұнда: - ... ... ... ... ... 1-ге тең, ал - ... меншіктің шоғырлану (тәуелсіздік,
автономия) коэффициентінің ... ... ... ... – бұл ... ... алынған табыстылық пен () меншікті
капиталдың айналымдылық коэффициентінің () ... ... ... ... ... болып табылады. Тәуелсіздік
коэффициенті неғұрлым жоғары болса, активтердің табыстылық коэффициентінің
деңгейі соғұрлым көп ... ... ... капиталдың қаржылық құрылымына
тура пропорционалды тәуелді.
Табыстылықтың маңызды салыстармалы көрсеткішінің бірі бұл ... ... ... ... ... Ол таза табыстың материалдық
айналым ... ... мен ... ... ... құнына
қатынасы ретінде есептеліп шығарылады. Сонымен, ... ... ... жыл ... және жыл ... материалдық айналым қаражаттары және
негізгі құралдар құндарын қосып, 2-ге бөлу арқылы анықтайды. ... ... ... ... ... А.Д. ... ұсынған
факторлық талдау әдістемесі, көрсеткіштің алғашқы формуласын, табыстылық
деңгейін ... ... ... ... ... ... интенсивтендірудің барлық сапалы сипаттамасы бойынша ... ... ... ... ... ... ... ұсынылады:
=
Мұнда : - өткізілген өнімнің еңбекақы сыйымдылығы;
- өткізілген өнімнің материал сыйымдылығы;
- өткізілген өнімнің амортизация сыйымдылығы;
- ... ... ... ... өнімнің қор
сыйымдылығы;
- айналым қаражаттары бойынша өнімнің қор
сыйымдылығы ... ... ... Ч - таза табыс;
F - негізгі ... ... ... - ... ... қаражаттарының орташа
қалдықтары;
- өткізілген өнімнің (сатудың) табыстылық
деңгейі;
- толық өзіндік құн бойынша өткізілген өнімнен
алынған табыстың 1 теңгесіне шаққандағы
шығындар.
өнімнің табыстылығы неғұрлым ... ... ... ... ... мен ... ... айналым жылдамдығы неғұрлым жоғары
болса, өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы шығындар мен экономикалық элементтері
бойынша (еңбек құралдары, еңбек материалдары) ... ... ... ... ... құралдардың табыстылық деңгейі де соғұрлым жоғары
болады. Жекеленген факторлардың өндірістік қорлардың табыстылық деңгейіне
тигізетін ықпалының ... ... ... ... әдісі бойынша
анықталады.
Кесте-7
Өндірістік қорлардың табыстылығы мен тұрақтылығы деңгейінің өзгеруіне
әсер етуші ... | ... ... |2002 |2003 ... | Таза ... , мың тг. | ДЧ |13187 |-13059 ... ... ... табыс (тұсім)| ДN |257516 |268020 |
| ... және ... құн | | | |
| ... мың тг. | | | ... ... ... жылдық орташа| Ғ |108712 |447788 |
| ... мың тг. | | | ... ... ... | Е |123283 |172634 |
| ... орташа жылдық | | | |
| ... мың тг. | | | ... ... ... ... | Ғ+Е |231995 |620422 |
| ... құны (3 ... қатар), | | | |
| |мың тг. | | | ... ... қор ... | К ФN |4,22 |1,67 |
| ... (3 ... ... | | | ... |өткізілген өнімнің 1 теңгесіне | Д NЧ |0,05 |0,06 |
| ... ...... | | | |
| ... табыстылық коэффициенті| | | |
| |(1 ... | | | ... ... ... ... ДФ |0,060 |* |
| ... ... | | | ... ... ... ... ... жылы 6 %-ды құрады.
өндірістік қорлардың табыстылық деңгейінің (рентабельділігі) өзгеруіне
ықпал етуші ... ... ... ... ... ... ... анықталады:
1) өткізілген өнімнің 1 теңгесіне ... таза ... осы ... 2,82 ... өсуіне әкеледі
2) қор сыйымдылығының көбеюі, яғни ... ... қор ... ... ... табыстылық
деңгейінің 1,27 пунктке төмендеуіне әкелді мұндағы
3) материалдық айналым қаражаттарын бекіту коэффициентінің
азаюы, яғни ... ... ... ... ... деңгейінің 0,02 пунктке өсуіне
әкеледі. Осылайша факторлар бойынша өндірістік ... ... ... ... 1,57 пунктті құрайды, ол
өткен жылғы мәліметтермен салыстырғанда бұл көрсеткіш
деңгейінің жалпы ... ... ... ... ... ... деп ... те қолданылады, ол бірлескен кәсіпорындарда ұлестік қатысудан
және құнды қағаздар ... ... ... ... салымдардың
орташа құнына қатынасы ретінде анықталады:
= + ... ... ... ... ... ... қаншалықты тиімді жұргізетінін көрсетеді.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде бұл көрсеткішпен қатар басқа да
көрсеткіш қолданылады, ол ... ... ... ... және бұл инвестицияларды басқару “шеберлігін”
сипаттайды. Көрсеткіш келесі формула бойынша есептеледі:
Д И ( ... :
Д И – ... ... ;
С К – меншікті капиталдың орташа мөлшері;
Д О - ұзақ мерзімді міндеттемелердің ... ... ... жағдайда, таза табыс пен несиелер бойынша
пайыздар төлемін, ұзақ ... ... мен ... капитал сомасына
бөлу арқылы келесі формула бойынша анықталады:
Д И ( .
Мұнда : П К – ... ... ... ... ... ... ... инвестициялардың тиімділігін бағалай ... ... тек ... ... ... ғана ... сонымен бірге
қарыздар берген инвестор-кредиторлар есебінен де қаржыландырылатынына көңіл
бөлінеді. Сондықтан да таза ... ... ... ... ... ... да енгізіледі.
Нарықтық жағдайдағы маңызды көрсеткіш – бұл негізгі қызметтен алынатын
табыс, ол келесі формула бойынша анықталады:
Д Д О = ... : Д ДО – ... ... ... табыс;
SN - өткізілген өнімнің өндірістік өзіндік
құны;
PП - ... ... ... ... өткізілген өнімнің толық өзіндік құнын құрайды.
Бұл көрсеткіш тек қана кәсіпорынның шаруашылық қызметінің тиімділігін
ғана емес, сонымен ... ... ... процестерінің тиімділігін
көрсетеді. Оны өткізілген ... ... ... ... да, және оның жеке
тұрлері бойынша да есептеу дұрыс болып табылады.
өнім бірлігінің табыстылығы, сату бағасы мен ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнына
қатынасы ретінде, келесі формула бойынша анықталады:
Д ПО ( ... :
Д ПО - ... ... ... - өнім ... ... - өнім ... толық өзіндік құны.
өнім бірлігінің табыстылығы, жекелеген өнімдерді ... мен ... ... ... құрылымы жағдайында жалпы табыстылыққа
тигізетін ықпалын анықтауға, сондай-ақ сату ... ... ... ... Бұл көрсеткіш коммерциялық құпия болып табылады
және де ол, басқарушылық талдауды жұргізу барысында қолданылады.
Негізгі қызмет ... ... ... тағы бір ... ... ... ... табыстылығы. Бұл көрсеткіш өткізілген өнімнің 1
теңгесіне шаққандағы таза ... ... ... Ол ... ... ... NЧ ( ... : Д N – өнімді (жұмыс, қызмет) өткізуден алынатын
табыс.
Жалпы өнімнің, бұйым топтары мен оның ... ... ... сол ... ... ... өндірудің табыстылығын
(зияндылығын) салыстырмалы талдауда, әсіресе өнімдердің өте ... ... ... өте ... ... ... ... модификацияланған көрсеткіші – бұл сату
көлемінің табыстылығы, ол мына формула ... ... ВN ( ... : Д ВN - сату ... ... ;
Д В - ... ... N - өнімді ( жұмыс, қызметті) өткізуден алынған
табыс (тұсім).
Сату көлемінің табыстылық деңгейіне өткізілген өнімнің құрылымының,
оның өзіндік ... және ... сату ... ... ... ... өнімдер табыстылығының сату көлемінің жалпы табыстылығына
әсер ету бағасын, Новосибирск ... ... және ... ... ұсынған талдау әдістемесін қолдану арқылы
белгілеугі ... (9), ол ... ... ... ... ... ... өткізу көлеміндегі әрбір өнім тұрінің ұлес салмағы анықталады;
2) өнімнің жекелеген тұрлерінің ... жеке ... жеке ... ... оның орташа деңгейіне ықпалы, барлық
өткізілген өнімдер ұшін, жеке табыстылықты жалпы ... ... ... ... арқылы анықталады;
4) шығарылатын бұйымның жеке табыстылығының өзгеруімен байланысты ықпал,
есепті кезең табыстылығы мен ... ... ... ... ... ... ... ұлесіне көбейту арқылы анықталады;
5) құрылымдық фактордың тигізетін ықпалы, базистік кезеңдегі табыстылықты,
есепті кезең мен ... ... ... ұлес ... ... ... ... анықталады.
Талдау жұргізудегі негізгі ақпарат ...... ... ... ... бұл тұрі тек өнім ... бойынша
шығындардың аналитикалық есебін жұргізу барысында ғана мұмкін ... ... ... ... ... құрылымы жағдайында жалпы
табыстылыққа жекелеген ... ... мен ... ... ... ... сату құрылымының тиімділігін бағалауға мұмкіндік
береді.
Қорытынды
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын деңгейінде ... ... ... ... ... ақша ... ... ұдайы өндірістің
негізгі процестерін ... ... ... ... іске ... септігін тигізеді. ... ... ... ... ұшін ... ... ... мен қорларды бөліп,
пайдалануға қолданады.
Кәсіпорын қаржылық ресурстарын құру көздерінің негізгісі – ... Ол ... ... ... ... жеке ... мемлекеттің қаражаттарының, материалдық емес активтердің ... да ... ... ... ... ... құрылады.
Сонымен қоса, жарғылық капитал жаңадан құрылған ... ... өз ... үшін бастапқы материалдық ... ... та ... ... (акционерлердің, қатысушылардың) қатысу ... ... ... ... капитал-акционерлік қоғамның және басқа да тараптардың таза
табысының есебіне қалыптасатын меншік капиталының бір ... ... ... негізгі (оперативтік) қызметінен алынған зияндарын
жабуға және ... ... ... ... жағдайда, дивиденттерді
төлеуге пайдаланылады.
Кәсіпорынның нарықтық экономика жағдайында қызмет етуінің ... ... ... анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы абсолюттік
және салыстырмалы көрсеткіштермен сипатталады.
Қаржылық көздерді құрастыру көздерінің негізгісі – ... ... ... ... бар:
- 2002 жылы 2001 жылмен салыстырғанда табыс мөлшері едәуір ... осы ... ... құру ... ұлғайту бойынша жұмыс істеу
қажет;
- табыстылық көрсеткішін ... ... ... ... бірі – өнімнің өзіндік құнын төмендету. Осы тұрғыда
кәсіпорында байқалған көп мөлшердегі ... ... ... Ол ұшін ... ... ... машиналарды өндіріске
енгізу қажет;
- өткізу көлемін ұлғайту. Бұл кәсіпорынның айналым қаржыларының
көлемін ... ... ... оң әсерін тигізер еді;
- кәсіпорында қаржы менеджментін ұйымдастыруды жолға қою.
Қолданылған әдебиеттер
1. Баканов М.И. , Шеремет А.Д. «Теория экономического анализа: учебник. ... ... и ... ... ... И.Т. ... финансового менеджмента. Как управлять
капиталом?". - М.: Финансы и Статистика, 1994.
3. Белолипецкий В.Г. ... ... - М.: ... ... ... Е.И. ... ... учебное пособие. - М.: Банки ... ... ... ... И., Ревентлоу П. “Экономика фирмы” изд. “Высшая школа” 1999
6. Гусева Е.Г. "Управление производством на ... ... ... - М. : ... 1999.
7. Дюсембаев К.Ш., басқалары. Қаржылық талдау. Алматы, 2000
8. Ильенкова С.Д. ... и ... ... - М.: Финансы ... 1996. - ... ... В.В. «Финансовый анализ: Управление капиталом. ... ... ... - М.: ... и статистика, 1998 ... ... М.Н. ... ... ... пособие. - М.:
Издательство "Дело и Сервис", 1998. - 304с.
11. ... М.Н. ... ... ... ... ... М. ... «Дис, 1997- 224с.
12. Лысенко И. А. “Финансы предприятия: имущество, фонды, налоги”, ... ... ... Моляков Д.С. "Финансы предприятий отраслей народного хозяйства". - М.:
ФиС , 1996.
14. . Мельников В. др. Финансы. Алматы, 2001
15. ... В.Ф., ... Л.П. ... ... - ... ... ... изд.
“Машиностроение” – 2000
ТlРКЕМЕ ... ... ... ... ... ... құру |Ескерту |
| ... | |
|0 |1 |2 ... ... | | ... ... ... ... ... ... табыс |тұсім |қор ... ... ... тұскен кіріс |өнім өткізуден тұскен |амортизация |
|Басқа да ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... тыс ... ... | ... ... тыс ... | ... қор | | ... қоры | ... ... 15%|
|Басқалары ... ... ... ... ... ... ... |өнімнің өзіндік құны | ... Банк ... | | ... ... емес ... ... |Соның ішінде – |
|несиелері ... ... ... ... ... ... |-//- | ... | ... ... ... ... қарыздар |-//- ... ... ... Басқалары | ... |
| |-//- ... ... ... | | ... ... | | ... алынған қаржылар|Сәйкес инвесторлардың | ... ... ... ... | ... ... ... | ... ... ... | | ... ... ... |-//- | ... | | |
| | | ... ... алынған |-//- ... ... ... мен ... | ... ... тұсімдер | ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| | ... мен |
| | ... |
Кесте-2
Қайта бағаланған кәсіпорын қорларының сомасын және де тозуға
байланысты сомасын анықтау
|N |Жазбалар ... ... |
| | ... |
|0 |1 |2 ... ... 1994 жылы жол ... машинасын сатып алды | |
| ... ... ... 8 жыл. | |
| ... ... 12,5%: | |
| ... ... ... ... ... құны |12000 |
| |-1-ші ... ... ... есептелінген тозу сомасы |2000 ... ... ... ... (01.10.94ж., 01.07.97ж.) машинаның | |
| ... мен тозу ... ... ... | |
| |-жол ... ... құны | |
| ... тозуына байланысты есептелген сомасы | |
| ... ... ... сомасы | |
| |(236 390-12 000) | |
| ... ... ... ... қалыптасқан тозу сомасы| |
| |(103 ... 539), енді ... ... ... | |
| ... есептелген тозу сомасын шегереміз (64 339 теңге) | |
| ... ... ... (224 390-37 200) | |
| | |37 200 |
| | | |
| | |187 190 ... |Машинаны одан әрі қарай пайдалану барысында, яғни 1997 жылдың| |
| |1 ... 2002 ... ... ... ... жыл ... | |
| ... ... ... ... ... мынаған тең| |
| |(187 190 ... ... |41 597,78 ... ... резервтік капитал, шаруашылық жүргізуші
серіктестіктің (ЖШС, АҚ және басқалар) резервтік капиталы ... ... ... шарттарында) белгіленеді, сондай-
ақ белгіленген тәртіп бойынша мемлекеттік ... ... Жыл ... ... ... ... ... акционерлердің жалпы жиналысында белгіленеді.
Оның мөлшері жарияланған жарғылық капиталдың 15%-нен кем болмауы керек.
Кесте-3
Жалпы табыстың ауытқуына негізгі факторлардың ... | ... ... ... |
| | |мың тг ... % |
|0 |1 |2 |3 ... |өткізілген өнімнің өзіндік құнының өсуі |+9651 |( 4,3 ... ... ... деңгейінің өсуі |( 3434 |(77,7 ... ... ... ... ... |( 10504 |( 4,1 ... |өткізілген өнім құрамындағы құрылымдық |- 561 |- 12,7 |
| ... | | |
| | ... |( 23028 |(73,4 ... тыс ... табыс келісім бағалары мен өнімді өткізу көлемінің өсуі
нәтижесінде алынып отыр. Егер кәсіпорын өнімнің өзіндік ... ... ... ... және де ... ... ... өткізілген өнімнің
құрамындағы құрылымдық өзгерістер болмаған ... ... ... 561 ... ... табыстылығы мен тұрақтылығы деңгейінің өзгеруіне
әсер етуші көрсеткіштер
| | | | | |
|N ... ... |2002 |2003 |
| | | | | |
|0 |1 |2 |3 |4 ... | Таза ... , мың тг. | ДЧ |13187 |-13059 ... ... ... ... ... ДN |257516 |268020 |
| ... және ... құн | | | |
| ... мың тг. | | | ... ... ... жылдық орташа| Ғ |108712 |447788 |
| ... мың тг. | | | ... ... ... | Е |123283 |172634 |
| ... ... жылдық | | | |
| ... мың тг. | | | ... ... қорлардың жылдық | Ғ+Е |231995 |620422 |
| ... құны (3 ... ... | | | |
| |мың тг. | | | ... |өнімнің қор сыйымдылық | К ФN |4,22 |1,67 |
| ... (3 ... ... | | | ... ... ... 1 ... | Д NЧ |0,05 |0,06 |
| ... табыс – өткізілген | | | |
| ... ... ... | | |
| |(1 ... | | | ... |өндірістік қорлардың табыстылық| ДФ |0,060 |* |
| ... ... | | | |

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Көлік инфрақұрылымы18 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
Мұнайгаз кәсіпорындарының қаржы ресурстарын басқаруды қалыптастырудың экономикалық механизмдері мен басқару тиімділігі86 бет
Қор нарығының қазіргі замандағы жай-күйі және халықтың жинақтарын инвестицияларға айналдырудың негізгі механизмдері100 бет
"жануарлар ресурстарын қорғау шаралары"6 бет
«МаңғыстауМұнайГаз» АҚ-ның қаржылық ресурстарынның тұрақтылығын зерттеу67 бет
«Қаржы ресурстарының түсінігі және экономикалық мәні »29 бет
Іле-Балқаш аймағының су ресурстарын бағалау20 бет
Адам ресурстарын стратегиялық басқару жүйесін құру44 бет
Алматы облысының жер ресурстарын пайдалану ерекшеліктері93 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь