Химия сабағындағы өздік жұмыстар

КІРІСПЕ 2

ОҚУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДА ӨЗДІК ЖҰМЫСТЫҢ МАҢЫЗЫ 6

1.2. Оқушылардың өздік жұмысының формалары мен түрлері. 11
Оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыру. 15
1.2.2. Жаңа тақырыпты өту кезіндегі оқушылардың өздік жұмысы. 17
1.2.3. Өтілген материалды бекіту мен қайталау кезінде өздік жұмысты қолдану. 19
1.2.4. Эксперименттік практикумдар мен эксперименттік есептер шығару кезіндегі өздік жұмыстар. 21
1.3. Химия сабақтарында тірек схемалары мен тірек сигналдарын қолдану. 23
Тірек схемалары тақырыптарды біріктіруге мүмкіндік береді. 25
1.4 Тірек схемаларының дидактикалық рөлі. 28
ТС.2 Химиялық реакция. 31
Оттегі. Оксидтер. 36
ЭКСПЕРИМЕНТ ЖӘНЕ ОНЫҢ НӘТИЖЕЛЕРІН ҚОРЫТЫНДЫЛАУ 38
Жұмысты орындауға нұсқау 45
Жұмысты орындауға нұсқаулар 46
Өткен материалды бекіту үшін оқушыларға тәжрибе жасау ұсынылады. 55

ҚОРЫТЫНДЫ 56

Қолданылған әдебиеттер: 59
КІРІСПЕ

Зерттеудің көкейкестілігі:
Қазақстанның қазіргі кезеңдегі білім беру жағдайын талдай келіп көптеген өзгеріс туғызған процестерді атай кетуге болады. Олар:
- Жаңа мемлекттік білім беру стандартының, бағдарламалардың, оқу - әдістемелік кешендердің құрылуы;
- Салалық және кәсіби дайындықты мектептердің ашылуы;
- Кейбір пәндерді тереңдетіп оқытатын лицей, гимназиялардың құрылуы;
- Білім беру жүйесіне жеке меншік, қоғамдық оқу орындарының енуі.
Осымен бірге білім берудің негізгі құрам бөлігі болып дәстүрлі оқу орындарындағы оқу процесі қала береді. Ал дәстүрлі оқу орындарында, яғни орта білім беретін мектептердегі қазіргі заман талабына сай сабақтарды оқушының өздік жұмысынсыз көзге елестету қиын. Ол - белгілі бір танымдық әрекетті алға қойған мақсатқа сай ұйымдастыратын маңызды құрал. Өздік жұмысты орындай отырып оқушылар бағдарлама белгілеген білімді меңгеріп, жаңа дағды, білік, икемділіктерді игереді, ізденімпаздық қабілеттерін дамытып, ғылыми таным әдістерімен қаруланады.
Химия сабағындағы өздік жұмыстардың түрі әр - алуан: сарамандық сабақтар мен зертханалық жұмыстар, есептер шығару, химиялық формулалар мен реакция теңдеулерін құруға жаттығулар, оқулықпен жұмыс, қосымша әдебиеттермен, анықтамалық әдебиеттермен жұмыс, оқытушы сұрағына жауап әзірлеу, сарамандық сабақтардың есебін беру, тірек конспектілері, сызба нұсқа, сұлбамен жұмыс, топ серуен материалын өңдеу, химиялық сөз жұмбақ, викторинаға әзірлік, берілген тақырыпқа реферат жазу, химиялық әңгіме құру және т.б.
Мектепте химияны оқыту оқушыларды өмірге әзірлеуде, еңбек әрекетіне дайындауда елеулі үлес қосады: олар заттар мен олардың әрекеттесуі жайлы, заңдар мен теориялар жайлы, материяның химиялық өмір сүру формасы туралы, химияның адам өміріндегі, өндіріс пен үй тұрмысындағы маңызы туралы белгілі білім негізін қабылдап, құбылыстарды бақылау, химиялық тәжрибе қою, оқулықпен, анықтамалық материалдармен жұмыс істеу, қорытынды шығару сияқты икемділіктерді игеріп, ғылыми танымдық, дүние танымдық көзқарасын кеңейтеді.
Оқыту құралдарын жетілдіру - ерте заманнан іске асып келе жатқан құбылыс. Қазіргі кезеңдегі оқу процесіне компьютерлендіру, видео, телетехника, ақпарат көздері кеңінен енуде. Мұғалімдердең оқу мен тәрбие процесінде өздеріне тиімді көмекші алуға ұмтылуы- заңды құбылыс.
Оқушылардың өз бетімен білім алуында тірек схемаларын қолдану, оқу процесінің дұрыс даму ықтималдылығын арттырады. Бірақ оны анықтайды деп айтуға келмейді. Тірек схемалары - көптеген мұғалімдер үшін оңтайлы оқыту құралы. Тірек схемаларын сабақта қолдануды зертеуге көп үлес қосқан В.Ф. Шаталов.
Оқу – тәрбие жұмысын белсендіруде көптеген иновациялық оқыту әдістері ұсынылғаны белгілі. Дегенмен олардың қолданылуы материалды баяндаудың ақпараттық сипатымен шектеліп қалады. Барлық педагогикалық әдіс тәсілдер оқушының белсенді танымдық әрекетін қалыптастыруға, оқу материалын ой елегінен өткізіп, өңдеуге, алған білімдерін іс жүзінде қолдана білуіне бағытталуы керек.
Оқу еңбегін ұйымдастыру, оның ішінде оқушының өзбетімен жұмысын дұрыс ұйымдастыру оқытудың білім беру, дамыту және тәрбиелік мақсаттарына жетуге мүмкіндік береді.
Тірек схемалары оқу материалын тұжырымдап жүйелеуге, оқушылардың білім деңгейіне орай, даралық ерекшелітеріне сай, олардың әр түрлі әрекетін ұйымдастыруға жағдай туғызады (ол тірек схемасын қолданып оқытушының түсіндіргенін қайта айтып беруден бастап ізденімпаздық тұрғыдағы тапсырмаларды орындауға дейін болады).
Тірек схемаларын қолданғанда жұмыс уақыты үнемделеді. Үнемделген уақыт жаттығулар орындауға, қиын тапсырмаларды орындауға жаттығуда, өткен тақырып көлемінде оқушылар білімін тексеруге қолданылады.
Зерттеу болжамы:
Химия сабағында оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыруда тірек схемалары мен конспектілерін қолдану жақсы нәтиже беріп, оқушылардың білім сапасын көтеруге мүмкіндік береді.
Тірек схемалары мен конспектілерін жаңа материалды түсіндіруде, оны бекітуде, сыныптан сыныпқа көшу қорытынды бақылауына әзірленуде, біртұтас ұлттық тестілеуге әзірленуде және білімді өздік бақылау мен күнделікті бақылауда қолдануға болады.
Зерттеу жұмысының мақсаты:
Орта білім беретін мектептің 9 сынып химиясының «Оттегі» топшасы, «Химиялық реакция жылдамдығы» тақырыптарына тірек схемалары мен конспектілерін құрып оны оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыруда қолдану әдістемесін құру.
Зерттеу нысаны:
Зайсан ауданы, Айнабұлақ орта мектебінің, 9 сыныбының оқу – тәрбие процесі.
Зерттеу пәні:
Химиядан тірек конспектілері мен схемасын құрудың және оны өздік жұмысты ұйымдастыруда қолданудың әдістемелік жүйесі.
Зерттеу мақсаты мен ұсынылған болжам келесідей міндеттерді алға тартады:
1. Әдебиеттерге шолу негізінде тірек конспектілерін, схемаларын құру қажеттігін негіздеу;
2. Тірек конспектілері мен схемаларының оқушылардың өздік жұмысын ұтымды ұйымдастыруда қолданудың әдістемесін құру;
Қолданылған әдебиеттер:

1. Чернобельская Г. М. Основы методики обучения химии. М. Просвещение, 1987.
2. Гузик Н. П. Учись учиться. М. Просвещение, 1981. 39-40 б.
3. Попов В.А. Семенов А.С. Организация работы с информационным материалом по химии. / Химия в школе – 1984. № 3 38-39)
4. КовылинаГ.Е. Самостоятельная работа оқушыов в вузах. М. Просвещение. 1988. С 27-30
5. Санникова Л.Ф. Самостоятельная работа с учебником при изучении металлов. / Химия в школе 1981 № 1 с. 38
1. Полосин А.П. Работа с учебником при обобщении сведений об основных классах неорганических соединений./ Химия в школе 1983 № 1 с 27-30
7. Порус Б.Н. Сараева В.Г. Формирование у школьников умений работать с углубленным текстом / Химия в школе –1984 № 5 27-28 с.
8. И.И. Базелюк. Об организации самостоятельной работы по изучению нового материала / Химия в школе №3 1987 29-31 б
9. Кеслер Б.Я. Курочкина Н.Г. Организация С.Р. при изучении нового материала / ХвШ 1985 №3 24-28 с.
10. Перминова Л.М. Кожанова Э.А. Из опыта организации работы с учебником на уроке. / Х.в.Ш 1985 №3
11. Л. С. Понтак Из опыта проведения самостоятельных работ в 8 классе. ХВШ №3 1987 22-24 б
12. Усманова М. Б. Сақариянова Қ. Н. Химия сандық есептер шығару әдістемесі. Алматы «Атамұра» 2004.149 б.
13. Вивюрский В. Я. Заключительные уроки по химии в средней школе. М. Просвещение, 1980. 28-33 б.
14. Иванова Р. Р., Иодко А. Г. Система самостоятельных работ учащихся при изучении органической химии. М: Просвещение, 1988. 28-103 б.
15. Злотников Э. Г. Проведение экспериментального практикума по химии / Химия в школе. 1990. № 1 46 б.
16. Чертков И. Н. Жуков.П.Н. К методике решения экспериментальных задач. / Химия в школе. 1985. № 5 50-54 б.
17. Чертков И. Н. Жуков.П.Н. Методические рекомендеции к химическому эксперименту 9 класса./ Химия в школе. 19867 № 4 58б7
18. Полосин В7С7 Формирование и значение экспериментальных умений учащихся. / Химия в школе. 1983. № 4 57 б.
19. Полосин В. С. Афонькин Е. В. Трудовая подготовка учащихся на экспериментальных занятиях. / Химия в школе7 1985. № 1 26 б.
20. Чертков. И. Н. Жуков П.Н. Методические рекомендации к химическому эксперименту 7 класса / Химия в школе 1986 № 5 58 б.
21.Семенькова Н.И. Супоницкая И. И. Гоголевская И.И. Комплект обобщающих схем конспектов по теме «Первоначальные химические понятия». /Химия в школе 1991 № 5 70-76 б.
22. Супоницкая И.И. Гоголевская И. И. Комплект обощающих схем конспектов по теме «Электролитическая диссоциация». /Химия в школе 1991 № 5 25-31 б.
23. Усманова М. Б. Сакариянова К.Н Химия 9 сынып Алматы «Атамұра»
24 Игнатьев В. П. Новая ли методика? / Совеиская педагогика 1987 № 5 70-76 б.
25. Кочалова Г. С. Экспериментальные задачи на уроках по теме «Подгруппа кислорода» М. Просвещение, 1980. С 31-33
26 Шаталов В. Ф: Куда и как исчезли тройки. М. Педагогика, 1987. 45-61 б.
        
        СОДЕРЖАНИЕ
КІРІСПЕ 2
ОҚУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДА ӨЗДІК ЖҰМЫСТЫҢ МАҢЫЗЫ 6
1.2. Оқушылардың өздік жұмысының формалары мен ... ... ... ... ... ... Жаңа тақырыпты өту кезіндегі оқушылардың өздік жұмысы. 17
1.2.3. Өтілген материалды бекіту мен қайталау кезінде өздік жұмысты
қолдану. ... ... ... мен эксперименттік есептер шығару
кезіндегі өздік жұмыстар. ... ... ... ... ... мен ... ... қолдану.
23
Тірек схемалары тақырыптарды біріктіруге мүмкіндік береді. ... ... ... ... ... ... Химиялық реакция. 31
Оттегі. Оксидтер. 36
ЭКСПЕРИМЕНТ ЖӘНЕ ОНЫҢ НӘТИЖЕЛЕРІН ... ... ... ... 45
Жұмысты орындауға нұсқаулар 46
Өткен материалды бекіту үшін оқушыларға тәжрибе жасау ұсынылады. ... ... ... ... ... қазіргі кезеңдегі білім беру жағдайын талдай келіп
көптеген өзгеріс ... ... атай ... ... ... Жаңа мемлекттік білім беру стандартының, бағдарламалардың, оқу -
әдістемелік кешендердің құрылуы;
- Салалық және кәсіби дайындықты мектептердің ашылуы;
- Кейбір пәндерді ... ... ... ... құрылуы;
- Білім беру жүйесіне жеке меншік, қоғамдық оқу орындарының енуі.
Осымен бірге білім берудің негізгі ... ... ... ... ... оқу процесі қала береді. Ал дәстүрлі оқу орындарында, яғни
орта білім беретін ... ... ... талабына сай сабақтарды
оқушының өздік жұмысынсыз көзге елестету қиын. Ол - белгілі бір ... алға ... ... сай ... маңызды құрал. Өздік
жұмысты орындай отырып оқушылар ... ... ... меңгеріп,
жаңа дағды, білік, икемділіктерді игереді, ізденімпаздық қабілеттерін
дамытып, ғылыми таным әдістерімен ... ... ... ... түрі әр - алуан: сарамандық
сабақтар мен зертханалық жұмыстар, есептер ... ... ... ... теңдеулерін құруға жаттығулар, оқулықпен жұмыс, ... ... ... ... ... ... ... сарамандық сабақтардың есебін беру, тірек конспектілері, ... ... ... топ ... ... өңдеу, химиялық сөз жұмбақ,
викторинаға әзірлік, берілген тақырыпқа реферат жазу, ... ... ... ... ... ... оқушыларды өмірге әзірлеуде, еңбек әрекетіне
дайындауда елеулі үлес қосады: олар заттар мен олардың ... ... мен ... ... ... ... өмір сүру формасы туралы,
химияның адам өміріндегі, өндіріс пен үй ... ... ... ... ... ... құбылыстарды бақылау, химиялық тәжрибе қою,
оқулықпен, анықтамалық материалдармен жұмыс істеу, қорытынды шығару ... ... ... танымдық, дүние танымдық көзқарасын
кеңейтеді.
Оқыту құралдарын жетілдіру - ерте заманнан іске асып келе ... ... ... оқу ... ... ... ... көздері кеңінен енуде. Мұғалімдердең оқу мен тәрбие
процесінде өздеріне ... ... ... ... ... ... өз ... білім алуында тірек схемаларын қолдану, оқу
процесінің дұрыс даму ықтималдылығын ... ... оны ... ... ... ... ... - көптеген мұғалімдер үшін оңтайлы оқыту
құралы. Тірек схемаларын сабақта қолдануды зертеуге көп үлес ... ...... жұмысын белсендіруде көптеген иновациялық оқыту әдістері
ұсынылғаны белгілі. Дегенмен олардың қолданылуы ... ... ... ... ... ... ... әдіс тәсілдер
оқушының белсенді танымдық ... ... оқу ... ... өткізіп, өңдеуге, алған білімдерін іс жүзінде қолдана білуіне
бағытталуы ... ... ... оның ... ... өзбетімен жұмысын дұрыс
ұйымдастыру оқытудың білім беру, дамыту және тәрбиелік мақсаттарына жетуге
мүмкіндік береді.
Тірек схемалары оқу ... ... ... ... деңгейіне орай, даралық ерекшелітеріне сай, олардың әр түрлі әрекетін
ұйымдастыруға ... ... (ол ... схемасын қолданып оқытушының
түсіндіргенін қайта айтып ... ... ... ... орындауға дейін болады).
Тірек схемаларын қолданғанда жұмыс ... ... ... жаттығулар орындауға, қиын тапсырмаларды орындауға жаттығуда, өткен
тақырып ... ... ... ... қолданылады.
Зерттеу болжамы:
Химия сабағында оқушылардың ... ... ... ... мен конспектілерін қолдану жақсы нәтиже беріп, оқушылардың білім
сапасын көтеруге мүмкіндік береді.
Тірек схемалары мен конспектілерін жаңа материалды ... ... ... ... көшу ... ... әзірленуде, біртұтас
ұлттық тестілеуге әзірленуде және білімді өздік бақылау мен ... ... ... ... ... ... ... мектептің 9 сынып химиясының «Оттегі» топшасы,
«Химиялық реакция жылдамдығы» ... ... ... ... құрып оны оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыруда қолдану
әдістемесін құру.
Зерттеу нысаны:
Зайсан ауданы, Айнабұлақ орта мектебінің, 9 сыныбының оқу – ... ... ... ... мен схемасын құрудың және оны ... ... ... ... жүйесі.
Зерттеу мақсаты мен ұсынылған ... ... ... ... ... шолу ... ... конспектілерін, схемаларын құру
қажеттігін негіздеу;
2. Тірек конспектілері мен ... ... ... жұмысын
ұтымды ұйымдастыруда қолданудың әдістемесін құру;
3. Құрылған әдістеменің оқушылардың өздік жұмысын ұйымдастыруда
тиімділігін анықтауды эксперимант ... ... ... ... - әдістемелік, психолого – ... ... ... ... орта білім берудің мемлекеттік
бағдарламасын және басқа нормативтік ... ... ... ... ... ... ... жүргізу;
- Алдыңғы қатарлы педагогикалық тәжрибені тұжырымдау;
- Бақылау, тестілеу, ... ... ... өңдеу.
Зерттеу базасы: Зайсан ауданы, Айнабұлақ орта ... ... ... ...... Бұл ... әдебиеттерге шолу жасалып,
нормативтік құжаттармен танысу жүргізілді. 2004 – 2005 ... ...... ... ... 2005 – 2006 ... кезең – қорытынды кезең. Эксперимент өткізу, бітіру жұмысын жазуды
аяқтау, зерттеу жұмысын қорытындылау.
Зерттеу ... ... мен ... ... ... ... мен конспектілерін қолданудың дидактикалық жағдайы
анықталды;
- Тірек схемаларын өздік ... ... ... ... ... ... практика өту кезінде, жас мұғалімдер өздерінің
іс – тәжрибесінде қолдана алады.
Бітіру жұмысының көлемі мен құрылымы:
ОҚУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДА ӨЗДІК ЖҰМЫСТЫҢ ... ... ... өмірге, еңбекке бейімдеуге, олардың бойында
өздік ойлау, белсенді өмір позициясын ... көп ... ... да ... ... мен әдістерін жетілдіру, олардың тиімді
белсенді формаларын ұсыну міндеті үнемі алға тартылуда.
Білімі мен ... ... ... ... ... өз ... ... ұмтылу әрбір маманның өмірінің негізгі бөлігі екені даусыз. Сол
себепті ... ... ... жас жеткіншектерді осындай
икемділіктер мен біліктілікті игеруге икемдеген тиімді. Ол үшін ... ... ... оқу ... ... мен ... тиімді.
Педагогикалық ғылымда «оқушының өздік жұмысы» деген түсінікке
бірыңғай анықтама ... Бұл ... әлі даму ... ... өз бетімен жинақтау қажеттігін дамытуы керек. Ал ... ... шешу ... ... ... - әдістемелік
деңгейін көтеруді, пән ішілік және пән аралық байланыстарды дамытуды талап
етеді.
Химияны оқуда ... ... ... үшін ... ... ... ... білімді тұжырымдап, ғылыми мәселелерді
шешу ... ... ... ... ... ... ... білуі тиіс.
Оқушыларды химиялық мәселелерді өзбетімен шешуге үйрете отырып оқытушы
алдымен бірқатар мысалдар ... ... ... ... ... оның ... ... жол көрсетеді.
Химияны алғаш оқи бастағанда яғни 8 ... ... ... ... осындай жоспармен оқытуға болады. Сабақта ... ... ... ... ... ... кітаппен жұмыс істеу
іскерлігін дамытады. Алғашында оқытушы оқулықтың жалпы ... ... ... ... ... тақырып пен тарауды қалай тез
табуға болатынымен және оқулықта берілген тірек схемаларымен ... ... ... ... ... ... ... оқулықпен өздігінен
жұмыс орындау кезінде дамиды.
Әсіресе ... өз ... ... ... ... ... айқын көрінеді. Олар мектептің химия кабинетінде өз бетімен жұмыс
жасауға, заттар ... ... ... сол заттарды зерттеу арқылы
анықтап, эксперименттік есептерді ... ... ... ... ... жаңа ... дағды, икемділіктер
мен ғылым әдістерін меңгерудің маңызды жолы (1). Егер ... және ... ... ... ... ... алғашқы екі пайымдау мен
абстрактылы ойлауды қамтамасыз ... ол оны іс ... ... ... жұмыс кезінде іске асады. Өздік жұмыс тұтасымен ... ... ... ... беру, тәрбие, дамыту функцияларын атқарады.
Өздік жұмыстың білімділік функциясы химия ғылымының негізгі әдістерін
игеруде көрінеді. Оған жататындар: ... ... ... ... дағдысы, химиялық тілді дұрыс меңгеруі, үлгілеу икемділігі және т.б.
Тәрбиелік функциясы дара ... ... ... ... ... Олар ... ... қиыншылықты жеңе білу,
табандылық, өз-өзіне сенімділік.
Дамытушы функциясы- дербестік пен тәуелсіздікті, зияттылық шеберлігін
дамыту (өздік бақылау, негізгіні бөліп ... ... ой ... ... және т.б.)
Өздік жұмыс білім көзі, оны тексеру әдісі, дамыту мен ... ... ... пен ... ... алғанда ол оны қалыптастырудың бірден
бір жолы ... ... ол ... ... ... бір ... Ол оқытушы
бақылауымен жүргізілетін әрекеттер мен операциялардан тұрады. Бұл ... ... ... ... ... қажет. Бағдарлар неғұрлым ... ... ... соғұрлым жоғары болады. Бағдарлар санын біртіндеп
азайта отырып оқытушы ... ... ... етіп ... ... әр ... ұйымдасу формасында өтуі мүмкін: ұжымдық, топтық
және жекеше. Мысалы әр оқушы жеке тапсырма алады немесе ... ... Сол ... ... жұмыс оқытудың кез келген кезеңінде жүруі мүмкін
немесе ... ... ... ... Оқушылардың өздік жұмысын ... оны ... ... және ... ... ... жіктеуге болады:
- сыныптағы кесте бойынша өткізілген ... ... ... ... емес ... ... ... сарамандық сабақ);
- мұғалімнің басшылығымен орындалатын ... ... ... емтихан, сынақтар
- сыныптан тыс орындалатын ... ... және ... үй жұмысы.
Мұндай өздік жұмыстар шекарасы аса шектелмеген, кейде олар бір-
бірімен қиылысып жатады, ал ең ... ... ... бұл ... кешенді
түрде шешу. Кез келген ... ... ... оған ... туғызған
адамның белгілі нәтижеге жетуіне байланысты. Мұғалім үшін ол ... ... ал ... үшін маңызды мотивация. Төмендегідей мотивацияны
айырып көрсетуге болады.
1. Сыртқы мотивация - мектепті ойдағыдай ... ... ... ... Ішкі ... ... белгілі бір бағыттағы икемділігі. ... оқу ... ... бір ... ... өз күшін
бағыттайды.
3. Процесуальды (оқулық) мотивация. Ол ... ... ... ... ... Яғни ... ... зертханалық
жұмысты, сабақ материалын дұрыс түсінуге мүмкіндік беретінін
оқушыға жеткізе білуі керек.
Өздік жұмысты қалай орындағанын ... оқу ... ... ... ... кез ... жеке орындаған жұмысын өздік ... ... ... Мысалы оқушы берілген нұсқау бойынша зертханалың
жұмысты орындаса, бұл ... мәні ... ... ... дербес жұмыс
болып саналмайды.
Дербестіктің яғни өздік жұмыстың жоғары деңгейі ізденгіштік,
зерттеушілік ... ... ... ... ... ... ... соң оның мәнін түсініп өз бетімен оны шешу ... оның ... ең ... ... ... керек. Есеп шығару
кезінде ол жаңа, тың есепті шығару жолын ... ... ... өздік жұмыс
оқушының шығармашылық қабілетін дамытады.
Таным әрекетіне орай оқушыларға тапсырманы саралап, даралап беруге
болады- жақсы ... ... үшін ... ... және ... оқитын
оқушылар үшін өз күштеріне орай тапсырма беріледі. Негізінде ... ... ... ... ... ... қиындықтағы тапсырмалар нұсқасында теориялық жағынан
келуді талап ... ... ... Мысалы теориялық көзқарас
тұрғысынан химиялық құбылысты түсіндіру ... ... ... ... дәлелдеу. Ал үшінші ретті ... ... ... Ал ... ... тапсырмалар бірінші мен үшінші ретті
тапсырмалар аралығынан орын алады.
Программаланған оқыту оқушылардың өздік ... ... ... ... өңделеген оқу материалымен оқушылардың жұмыс істеуіне негізделіп,
бағдарлама түрінде ... ... ... ... ... ... сипатты бағдарламаларды бейорганикалық химияның теориялық
негізгі тақырыптары ... ... ... ... ... негізгі
заңдары», «Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары», «Гидролиз»,
«Электролиттік диссоциация ... ... ... ... – тотықсыздану реакциялары». Немесе ... ... ... Мысалы: «Галогендер», ... ... ... және ... ... оқу материалын белгілі бір бөліктерге бөлуге болады. Әрбір
бөлік оқу ақпаратының біраз мөлшерін қамтиды. Оқу ... әр ... ... ... ... ... ... сұраққа
берілген бірнеше жауап түрінде болады, оқушы оның ішінінен ... ... ... ... немесе мәтіндегі олқылықтарды
толтыруға беріледі.
Химияны оқыту практикасында қорытындылаушы, ... ... ... рөл ... Олар ... бір ... тақырып соңында
өткізіледі. Қорытындылаушы сабақта оқушылардың кітаппен немесе ... ... ... ... ... ... ... есептер шығарып, тәжрибелер орындайды.
Қорытындылаушы сабақтардың қайталау сабақтарынан айырмасы талданатын
оқу ... ... ... ... ... келген өздік жұмыс сияқты материалды тұжырымдау олардың
орындалуын ... ... ... ... ... ... әр түрлі
болу мүмкін: ... ... ... ... жеке ... ... ) ... фронтальды сабақ сұрау, сарамандық сабақтар және
бақылау жұмыстары.
Оқушылардың өздік жұмысының ... ... ... саналылық деңгейін арттырып, білімді меңгеру
беріктігін көтереді;
- Оқушылар бойында белгілі бір ... пен ... ... ... ... ... қолдана білуге үйретеді;
- Оқушылардың танымдық қабілетін дамытып, ойлау ... ... ... өз бетімен жұмысты орындау ... ... ... ең негізгі, келелі мәселеге айланып отыр.
1.2. Оқушылардың өздік жұмысының формалары мен түрлері.
Химияны ... ... мен іс – ... әр түрлі өздік жұмысты
өткізуден мол тәжрибе жинақталған.
Мектеп ... ... ... қоғам мен әлеуметтік жағдайларға,
еліміздің егеменді ел болуына байланысты ... ... ... ... ... өз ... ... алуын құптап, дамыту. Сондықтан сабақ
үстіндегі оқушылардың әр текті ... ... ... ... ... жағынан оқытушы оқу процесінің тиімділігін арттырса, екінші
жағынан оқушылардың оқу ... ... өз ... жетілдіруіне
мүмкіндік беріп жаңа білім негізін игеруіне жағдай жасайды.
Өздік жұмыс әртүрлі формада жүргізіледі. Олар ұжымдық, топтық, жекше
болып жіктеледі. Ал оның ... әр ... ... ... ... сарамандық жұмыс), әр түрлі химиялық есептерді шығару, ... ... ... ... оқу ... жұмыс, анықтамалық
әдебиеттермен жұмыс, шығармашылық тапсырмаларды орындау ... ... ... ... және т.б.), бақылаушы сипатты жазбаша
жұмыстар, білімді қорғау сабағы, ... ... ... ... және т.б.
Оқу тәрбие жұмысы міндеттерін шешуде оқушылардың әр түрлі ... ... ... ... ... ... бөлімдерінде
қолданылуымен маңызды.
Оқушы әрекетін ұйымдастыруына байланысты өздік жұмыстардың жіктелуі.
Қандай да бір ... ... ... ... ... үшін ерекше тапсырмалар
бойынша
Программаланған ... ... ... ... ... ... өздік жұмыстың ұйымдастыруына тоқталайық.
Оқушылардың пән бойынша білімі ... ... ... ... ... ... психологиялық сыйысушылық, қызығушылықтар
бағыты, көш ... ... ... ... да ... ... ... ең тиімді топ 4 оқушыдан тұратын топ деп есептеледі.
Әрбір топтағы оқушылардың пән ... ... әр ... ал ... ... ... болады. Топтың жұмысын көш басшы бағыттап отырады. Көш
басшыға қойылатын талап, ол пәнді ... ... ... Оның ... ... алған тапсырмамен жұмыс істейді, ... ... ... ... ... жұмыс жасап, тақтада ауызша
жауап беруге немесе жазбаша жауап беруге әзірленеді.
Жекеше ... ... ... ... даму ... ... мен ... деңгейі әр түрлі оқушылардың бірдей ритммен жұмыс
істеуі қамтамасыз етіледі.
Мысалы 8 ... ... ... 9 ... ... ... негіздер мен тұздар туралы дараланған тапсырмалар беруге болады.
Төменгі деңгей үшін:
Магнийдің тұз ... ... ... ... ... жазып, атын ата. Құрылымдық формуласын келтір.
Жоғары деңгей тапсырмасы:
Темірдің (ІІІ) күкірт қышқылымен орта, негіздік, қышқылдық ... ... ... ... атын ата. Темір (ІІІ) окиді мен
гидроксиді ... ... ... ... ... деңгей тапсырмасы:
Магнийдің көмір қышқылымен орта, негіздік, ... ... жаз, ... ... ... өздік жұмыстар кейде оқушылардың біраз бөлігін қамтыса, кейде
бүкіл сынып оқушыларына арналып ... ... ... әр ... ... ... (саралап оқытуда) немесе қиындығы
бірдей бірақ орындалу уақыты әр қалай ... ... ... ... ... ... ... құралдардың бірі –
химия ғылымы мен өндірісі жайлы оның жетістіктері жайлы ... ... ... жинау мен өңдеу жұмысының жүйесі орта мектепте
біртіндеп күрделену принципі ... ... ... ... ... ... содан кейін жоғары мектепке арналған әдебиеттермен
танысады. Біртіндеп ... ... ... ... да өзгереді. 8-9 сынып
оқушылар арнайы дәптерге ақпараттық мәліметтерді теріп ... ... ... ... алып ... немесе көшірме аппараттан өткізіп алады. 10-
11 ... ... ... ... жазып, ғылыми шолу құрастырады.
Химияның алғашқы сабақтарынан бастап оқушыларға химия ғылымы әлемінде
болып жатқан жаңалықтар, ... ... ... ... қысқаша,
жеткілікті, түсінікті деңгейде мәліметтер беріледі. Ол мәліметтер тірек
схемаларын, тірек конспектілері мен сигналдарын ... ... ... меңгеру үшін тек мектеп оқулығында берілген материалмен шектелу
жеткіліксіз. Оқушы ... ... ... ... ... ... ... отыруы керек.
Дербестілік деңгейі мен бөлімдерінің санына орай оқушылардың өздік
жұмысын ... ... ... Үлгі бойынша орындайтын өздік жұмыс. Оқушылардың бұл ... ... ... ... ... ... ... айтып берумен
шектеледі.
2. Қайта құрушы нұсқалық өздік ... ... ... ... ... қайта құру, тұжырымдау, ой қорыту жүргізіп пән ішілік және пән
аралық байланысты орнатады. (4)
Оқушылардың өздік ... ... ... ... өз ... ... ... қалауда
оқулықпен жұмыс үлкен рөл атқарады. (5)
Мұндай ... іске ... ... ... ... Сондықтан
бұл тақырыпты оқымас ... ... қай ... фронтальды әңгіме
кезінде, қайсысын оқушылар өз бетімен қарастырғаны ұтымды екенін ... ... ... қысқаша түсініктеме беріліп, сабақ соңында
тексеруші сұрақтар арқылы қандай ... үйде ... ... көрсеткендей өздік жұмыс алынған білімді ... ... ... ... іс – ... ... ... ақыл
–ой әрекетін ұйымдастырады. Проблемалық оқыту идеясы мектеп қабырғасында
білім беру ... ... еніп ... ... негізді құрайды.
Проблемалық тәсілді қолдану оқушының талдау, жүйелеу, қорытындылап болжау
іскерлігін дамытады.
Сабақ үстінде оқулықтың әдістемелік ... ... ... ... ... (6) Ол үшін алдымен оқушыларға оқулық мәтінінің
белгілі бір бөлігі өз бетімен ... ... ... ... оқушыларға
оқулықтың әдістемелік ақпаратын еске ... ... ... ... ... кестелер т.б). Бір мезетте оқушыларды
параграфта баяндалған мәтін бойынша жоспар құрып, сұрақтар таңдауға, ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
Мектептің негізгі міндеттерінің бірі болып оқушылар бойында өзбетімен
білім алу икемділігі мен дағдысын дамыту есептеледі.
Сыныптан тыс ... ... ... ... ... ... ... тәжрибе жүзінде маңызды ізденгіштік ... ... ... ... ... Ол ... әрекетіне әлеуметтік
түрткі туғызып, үлкен бастама береді, дербестікке ұмтылдырады. Кез келген
жұмысты аяғына дейін ...... тыс ... ... өздік
жұмысын ұйымдастырудың негізгі құралы. Сонымен қатар ... ... ... ... ... ... тұрақты танымдық қызығушылықты қалыптастыруға
мүмкіндік береді.
Оқушылармен оқулық мәтінімен жұмыс істеуді қалыптастыру қажеттігі
Порус Б. н. Мен ... В.Г. ... ... (7) Оқулық мәтінімен
жұмыс ... оның ... ... ... ... Мәтінде ақпараттық
мәні бар элементтерді «мәндік пункттерді» белгілеу және оларды бір тұтас
етіп біріктіру. Осы ... ... ... ... ... ... ... айналады. Ал оны қайта жаңғыртқанда бұл бейнелер жаңа
мәтінге айналып, бастапқы мәтіннен өзінің қалпы мен ... ... ... ... ... мәні ... ... алты типке бөлінеді: баяндаушы, сипаттаушы – суретті,
математикалық әрекетті түсіндіруші, алгоритм мәтіні, нұсқау, аралас ... ... ... ... ... жұмысты ұйымдастыруға мүмкіндік
береді:
1. Оқулық мәтінін мәнді бөліктерге бөліп, әрбір ... ... ... ... ойды ... ... бойынша сұраққа жауап беру.
4. Баяндаушы материал жоспарын құру.
5. Мәтін бойынша тірек-схемасын ... ... ... ... ... ... оқулықпен жұмыс істеу
іскерлігін дамытып, оның ... ... ... ... ... ... қажеттілікті қалыптастырып, тірек конспектілері мен тірек
схемаларын құру негізін қалыптастырады.
1.2.2. Жаңа тақырыпты өту ... ... ... ... жаңа ... өту ... өздік жұмысы деп оқытушының
арнайы белгіленген уақытта, тікелей бақылауынсыз, бірақ басшылық жасауымен
жаңа білім негізін қалыптастыру үшін жүргізілетін ... ... ... ... ... барысында іске асады. Ол жекеше, топтық немесе
фронтальды болуы мүмкін. Оқушылардың жаңа сабақ ... ... ... ... біз оқытушы мен оқушының ерекше әректімен істес ... ... ... ... оны ... құралдары мен тәсілдерін
ұйымдастырып, жаңа материалды игеру барысын, бақылау түрлерін белгілейді.
Оқушылар ... ... мен ... түйсініп, өзінің танымдық әрекетін
ұйымдастырып, тапсырманы шешу жолын жоспарлайды. Және оны іске асыру үшін
оны орындаудың ... ... ... ... нәтижесін болжап, өздік
бақылауды іске асырудың жолын ... ... ... оқу ... ... ... ... семинар сабақ, сарамандық сабақ, білім қорғау,
білімді қоғамдық байқау, оқу – ғылыми конференциясы, ... ... ... ... ... оқушының өздік жұмысын ұйымдастыруға көп көңіл
бөледі. Мұндай жұмыс процесінде мұғалімдер әр ... ... ... ... сай дидактикалық ойындар, дербестілік деңгейіне
байланысты сабақты бекітуге ... ... ... ... ... ... бәрі ... шығармашылық қабілеті мен
танымдық қызығушылығын дамытуға мүмкіндік береді. (8) Мына авторлар Кеслер
Б.Я. Курочкина Н.Г. ... жаңа ... өту ... өздік жұмысын
былай қарастырады. Әрбір оқушыға арнайы нұсқаулар ұсынылады. Ол ... ... әр түлі ... ... ... ... ... немесе үйде
кітаппен жұмыс, зертханалық жұмысты ... ... ... ... және т.б. ... ... ... қолдану даралап оқытуды
қамтамасыз етіп, оқушылардың ойлау әрекетін, өздік, ... ... ... Әрбір оқушы өз күшіне орай жұмыс істеп ... ... ... ... меңгере алады. (9)
Оқушылардың дербестігінің қалыптасуында химиялық эксперимент ... ... (10) ... ... химиялық эксперимент білімді
қабылдау процесі қызықты етеді. Ол өз кезегінде мұндай ... ... ... етеді. Сондықтан көптеген сабақтарда жаңа білімді алу
үшін химиялық ... ... Ол ... бақылай, салыстыра
білуге, қорытынды шығара білуге үйретеді.
А.С.Максимов пен В.А. ... өз ... ... ... оқыту тәжрибесімен бөліседі және химиялық экспериментті ... ... ... ... ... бағдарламасы көлемінде оқушылар
бойында ... ... ... ... реакция туралы түсінікті қалай
қалыптастыруға болатыны жайлы баяндалады.
М.В.Зуева мен Т.С.Ярославцева ... ... ... ... өздік жұмысты ұйымдастыру әдістемесі
берілген.
Л.С.Понтак ... ... ... есеп ... ... алғашқы химиялық түсініктерді қалыптастыруға арналған өздік
жұмыстар берілген. ... ... ... ... ... әр түрлі типті материалды
игеру кезінде қолдануға болатынын іс-тәжрибе көрсетіп отыр. Өздік жұмыстар
тек оңай ... ... ... ... қиын ... өту ... тиімді.
1.2.3. Өтілген материалды бекіту мен қайталау кезінде өздік жұмысты
қолдану.
Жүйелі түрде ... мен ... ... ... әрі тұрақты
білімін қалыптастыру мүмкін емес. М.Б.Усманова мен ... ... ... дидактикалық тапсырмалар жинағында өздік жұмыстар жаңа
материалды оқу мен өткен материалды бекіту үшін қолайлы. (12) Сол ... ... ... да қолдануға болады. Соңғы
әдістемелік нұсқауда тапсырмалар сараланып берілген.
Алдыңғы үш ... ... ... ... ... ... теңдеуін жазуға, қысқаша жауап беруге, ... ... ... балансын құруға, есептеу есептерін шығаруға
араналады.
Келесі үш нұсқада тапсырмалар дайын жауаптар ... ... оны тест ... ретінде ұсынуға болады. Әр ... ... әр ... ... ... беріледі.Өздік жұмысқа
арналған тапсырманың санын оқытушы жұмыс ... мен ... ... ... Өздік жұмыс тапсырмасын тексеру ... ... ... ... ... ... ... қорытынды сабақтар химиялық білімдер жүйесін қалыптастыруда
аса маңызды рөл ... ... (13) ... ... ... ... варианттарын ұсынады. Оқытушы ... ... ... ... ... ... орай ұтымды вариантты
таңдап алады. Қорытынды сабақты таңдауға ... келу ... ... ... ... етеді.
Қорытынды сабақтардың өзіне тән сипаты оны жүргізудің педагогикалық
негізін құруды оқытушы алдына міндет етіп ... Олар ... ... ... ... өзіне тән мақсаты мен міндетін айқындау. ... ... ... алып қарағандағы міндет пен мақсатты
анықтай білу.
2. Аталған материалға байланысты сабақ типі мен ... ... ... ... ... ... ... әдіс тәсілдерін
белгілеу.
4. Оқушылармен жұмыс формасын (ұжымдық,топтық,жекеше) анықтау.
5. Химиялық ... пен ... ... ... Үйге ... ... түрі мен ... анықтау.
7. Оқушылардың білімін бақылау мен тексеру формасын белгілеу.
Кейбір оқу ... ... (14) ... ... ... ... ... жазылған. Оқушылардың зерттеушілік қабілетінің дамуына
көп көңіл аударылған. Тапсырмалар оқушыға саралы ... келу үшін әр ... ... өздік жұмыс құрылымында үш ... ... буын ... ... ... міндетті анықтауы (оқу ... ... ... ... көре білу);
2. Міндетті шешуге әкелетін әрекеттің айқын әдістерін таңдап анықтау
(оны шешуге ... ... ... ... білу ... Алға қойылған міндетті ... ... ... ... ... операциясын орындау.
Оқушылардың білімін қысқа уақытта тексеру жолдары жоғарыда айтылған
әдістемелік құралда берілген. Дәстүрлі әдістерден ... ... ... тест ... қолданылады.
Білімді бекітуде және білімді жетілдіруде ... ... ... ... үшін ... ... ... түсіндіріледі.
Сондықтан оқушылардың белсенді ойлау қабілетін дамытатын ... ... ... ... жөн. Осыған орай ... ... ... жұмысты өткізу әдістемесіне сүйену керек.
Өздік жұмысты сараланған түрде өткізу дегеніміз оқытушы әрбір оқушыға
белгілі ... ... ... ... Ол тапсырмаларды оқушы
міндетті түрде орындауы керек.
1.2.4. Эксперименттік практикумдар мен эксперименттік есептер шығару
кезіндегі ... ... ... ... ... сынып оқушыларының өздік
жұмыстарының бірі екендігі (15) ... ... ... ... бір ... оқып ... соң жүргізіледі де қайталаушы-
қорытындылаушы сипатты болады.
Химиядан қорытындылаушы эксперименттік практикум келесідей ... ... ... ... алу, жинау, қасиетін тексеру;
2. Заттарды алу және шығымын есептеу;
3. Қатты заттардың және ... ... ... ... арналған немесе реактивсіз сапалық анализі;
4. Заттар ... ... және ... ... ... жолмен сандық анықтау.
Эксперименттік есептердің әдістемесі (16) ... ... ... оқушылардың өз бетімен ... ... орай екі ... ... ... ... ... жаңғыртуға,
екіншісі – өнімді есептер.
Қайта жаңғыртуға арналған есептер белгілі бір білімді, практикалық іс
- әрекетті және алдында орындалған тәжрибені қайталауға ... ... ... ... сипаттайтын реакцияларды жасап
көрсетіңдер;
2. Қосымша реактивті қолданбай натрий ... ... Тек бір ... қолданып қай пробиркада ас тұзы ерітіндісі қай
пробиркада натрий гидроксиді барын анықтаңдар.
Эксперименттік есептерді шығаруға әзірлік ... ... әр ... ... ... ... ... оқушылардың химиялық экспериментті жасауға жаттыққандығын
көрсететін тәжрибелерді орындау;
3. заттарды алуға және олардың химиялық ... ... ... жұмыстарды іске асыру.
Оқушылардың эксперименттік есептерді шығаруы келесідей кезеңдерден
тұрады:
1. есеп шартын ой елегінен өткізу;
2. есепті теория жүзінде ... ... мен ... әзірлеу;
4. есепті сарамандық жолмен шығару;
5. есептің қорытындысын шығару.
«Оттегі» топшасы тақырыбын өткенде оқушыларға күкірт ... мен ... ... ... ... ... Сульфат ионды анықтауға
арналған реактивтермен ... ... ... ... оқушыларымен орындалатын эксперименттік ... ... (17) ... ... болады. Авторлар сарамандық
сабақтарды жүргізу әдістемесіне тоқталады.
Ал (18) жұмыста оқушылар бойында эксперименттік ... ... және ... ... ... ... қажетті операцияларды орындайды, бірақ олардың
реттілігі бейберекет.
2- Оқушылар барлық ... ... ... бірақ олардың
реттілігі рациональды емес және барлық әрекет түрлері саналы емес.
3- Барлық ... ... ... ... рет-ретімен
орындалады.
Авторлар оқушылардың заттардың қасиеті туралы ақпаратты қабылдауының
екі түрі жайлы сөз қозғайды. Көбінесе оқушылар химия ... ... ... ... ... бұл ... ... түрі.
Оқушылар заттармен химиялық процестермен екінші қабылдау әдісімен
танысады, оны индикаторлық деп атаймыз. Мұнда да ... ... ... олар ... емес ... да бір ... ... іске асырылады.
Енді бір зерттеушілердің ойынша (18) оқушылардың еңбекке әзірлігі
эксперименттік сабақтарда іске ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктерімен айқындалады.
Химиядан эксперименттік сабақтарда оқушылар еңбектену дағдыларын
қабылдап, іскерліктерін дамытады.
Эксперименттік есептерді шығару оқушылардың ... ... ... ... ... ... оған ... ала әзірленеді. (19)
Сарамандық сабақтар аз реактивпен өткізілуі керек, мысалы тамшылық
әдіс, ... ... - ... сабақтарында эксперименттік есептер шығару оқушылардың танымдық
қызығушылығын қалыптастыруда таптырмас құрал ... ... ... ... ... схемалары мен тірек сигналдарын
қолдану.
Сабақтың мақсатына байланысты ... ... әр ... ... ... Яғни, жаңа сабақ ... жаңа ... ... ... ... ... ... кезінде қолданылады. Сол
сияқты белгілі бір тарауды ... соң ... ... ... ... схемаларын сандық есептер шығаруда да қолдануға болады. (21)
Есеп шығару ... ұзақ әрі көп ... ... ... ... ... жолын іздестіру, математикалық аппараты осы ... ... ... ... ... көп ... ... әрекетін дұрыс
ұйымдастыруды керек етеді.Есеп шығаруда тірек схемасын қолдану оны ... ... ... ... оқыту тиімділігінің қалай
артатынын (22) еңбек авторлары жұмысынан көруге болады. ... ... ... ... ... деңгейі, жаттыққандығы артады;
2. оқу жұмысының нақты тәсілдерін бүкіл сынып оқушыларының ... оны кез ... ... пәнді игеруге көшіре алуы;
3. оқушылардың білім алып оны қолдануда дербестігінің артуы;
4. шығармашылық білімге ... ... ... ... ... ... ... арналған материалдың бейнелік
жоспары, ол бір- бірімен байланысты негізгі сөздерден, ... ... ... ойға ... ... ... ... ілінетін белгілерден тұрады
(23). Қысқаша бейнелік түрде берілген ... кез ... ... ... оңай бүктеп, оңай жаза ... Бұл ... ... ... ... ... ойда берік сақталуына мүмкіндік береді.
Тірек схемаларын құрудың негізгі кезеңдерін бөліп көрсетейік:
1. ... ... ... оқу ... ... оның ... таңдау, оны бөлімдерге жіктеу. (ақпарат блоктарын бөліп
көрсету);
2. әрбір блоктағы тірек түсініктерін ... ... ... Ол ... белгілі немесе арнайы белгілер болуы мүмкін.
Негізгі шарт: қысқа әрі ... ... ... ... ... ... жөн. Жаңа терминдер толық жазылу керек.
3. Кодталған ... ... ... ірі блокқа геометриялық
форма таңдау (блоктар бір-бірінен ... мен ... ... ... ... ... бетінде логикалық реттілікпен
орналастыру (ара ... ... әрі ... ... ... ... ... түрлі түсті болуында.
Тірек схемаларын,тірек конспектілерін қолдану оқытушыға байланысты ол
оның формасы мен ... беру ... ... ... рет сыныпта
фронтальды жұмыс үшін қолданғанда үлкен, түрлі түсті, ашық плакаттар немесе
тақтада салынған сурет, кодоскоп ... ... ... ... бір – екі рет ... ... ... оқушыларына таратпа
материал түріндегі кішірейтілген тірек схемаларын ... ... ... материалды қолданып оқушылар оқытушының арнайы құрған жеке
тапсырмаларын орындайды, Т.С. ... ... оның ... ... ... ... ... есептеу жұмыстарын жүргізіп есептер
құрайды. Т.С. бойынша жұмысты сабақтан тыс уақытта да ... ... ... үлгіретін оқушылармен).
Тірек схемалары тақырыптарды біріктіруге мүмкіндік береді.
1. Тақырыптарды біріктіру оқу ... ... ... ... оқу ... ... жұмыстарын жүргізуге, қиын реакция
теңдеулерін теңестіруге, сандық ... ... ... орындауға және бірыңғай ұлттық тестілеуге әзірленуге
қолданылады.
2. Оқу материалы екі ... ... ... рет ... мен ... ... ... екінші рет қысқаша ТК бойынша. ЕСКЕРТУ. Т.К. ... ... ... ... ... ... ... жүргізілген
сауалнамадан біз үй тапсырмаларының ... ... ... білдік. Себебі олар сабақ үстінде тер төге еңбектенген соң
сабақ материалын жақсы меңгерген. Оқушылар үй ... ... ... жұмыс істейді. Енді оқушылардың үй ... ... ... ал ... ... жауап беруіне 5-10 минут жеткілікті. Жауаптарының
нәтижесі жаман емес. Т.С. оқу материалын жалпылап, бір ... ... оқу ... ... ... ... ... схемаларына В.Ф.Шаталов көп көңіл ... Ол ... ... ... ... ... іске ... Жаңа материалды меңгеру оқытушы түсіндірген материалды тірек
схемаларының ... ... ... Бұл ... аса ... ... блоктық қабылдауы өтеді. Одан кейін оқытушыдан
алынған тірек ... ... ... жаңғыруы өтеді. Содан кейн тірек
схемаларымен белсенді түрде оқу ... ... ... ... 15-20 сабақ өткен соң оқушылар тірек схемасын құруға шығармашылық
жұмыс жүргізіледі.
Психологиялық тұрғыдан алып қарағанда ол мәтінді мәндік өңдеу ... ... ... ... оқу ... ... ой ... қалыптастыру болып табылады. Шаталовтың бақылауы бойынша
оқушылар жаңа ... ... ... де осы ... кең қолданады.
В.Ф. Шаталовтың ең бір жетістіктері болып оқыту кезінде жайлы
психолгиялық ... ... ... ... ... ... білім
алуға деген, оқуға деген мотивация қалыптасады. Осының бәрінің туындауы
оқытушы мен оқушының ... ... ... ... үстінде тірек схемаларын қолдану оқушылар бойында өз ... ... ... ... ... жасайды. Себебі енді олар қиын
деген жұмыстың өзін қиналмай орындайтын болады. ... ... ... ... сияқты көлеңкелі жайлар бой көтермейді. В.Ф.Шаталов өз
кітабында тірек схемаларын құрудың ... ... (26) ... бір ... ... ... ... жағынан айқындалатын
ақпараттар блогын құрайды.
Оқу материалының блоктық бірігуінің екі ... бар. ... ... оқушылардың есте сақтап, қайта жаңғыртуын жеңілдету. Екіншісі ... ... ... беру ... анықтау.
Егер мектеп мұғалімі тақырыпты түсінікті тілмен түсіндіріп, тірек
схемалары көмегімен ... ... ... ... оқушы есінде қайта жаңғыруы
қалай өтеді? Оқушы сызулар мен ... ... ... ... ... арқылы
оның аса күрделі емес екенін сезеді.
С.Д. Шевченко (27) өз зерттеулерінде В.Ф.Шаталовтың әдістемесін сынға
алады. Оның ойынша тірек ... ... ... ретінде әр түлі қатынасты
тудырады:
- тірек схемалары оқушылардың тек жақсы бағаға ... ... ... ... ... репититор қызметін атқарады;
- тірек схемалары оқу ... тек ... ... ... ... схемалары нақты материалды шектеп, оқушылардың жаттап оқуына
жағдай туғызады.
Тірек схемаларын оқу материалының логикалық ... деп атау ... ... оның мәні ... емес оның дидактикалық маңызында болып
тұр. Кейде ... ... ... ... соң одан ... ... ... Т.С. сабақ тақырыптарының тек ақпараттық бөлігін яғни тек негізгі
ойларын қамтиды. Ал ... ... ... жаңа ... оқу ... Басқаша айтқанда оқытушының сабақты қалай ... ... ... оқып ... ... болады. Яғни
тірек схемасына қаншалықты ақпарат негізін ... ... ... ... үшін де ... үшін де ... бір ... көмекші еске
салушы құрал болып есептеледі. Тіпті бір-екі жыл ... соң ... ... ... ... ... олар оны қолданып, өздері
меңгерген тақырыпты қайтадан жаңғыртады. ... ... ... жеткіліксіз жақтары да бар. Көпшілік ... ... ... ... иек артып оқулықпен жұмысты тоқтатады. ... ... ... ... үшін, үй тапсырмасының ішінде тек оқулықты
қолданып орындайтын логикалық тапсырмалар беру керек.
1.4 Тірек схемаларының дидактикалық рөлі.
Аталмыш ... ... тым ... көтеріп асқақтатуға боламйды. Бірақ
оның пайдасын ескермеуге тағы болмайды. Т.С. - оқыту мен тәрбие ... ғана ... ... ... ... ... ... көкейкесті мәселелерінің бірі оқу материалын жалпылаудың
рациональды, ұтымды жолын табу. ... ... ... ... ... ... бөліп көрсетуге, білімді ... ... ... ... жағдай жасайды. Химиядан қорытынды
сабақтар өткізу ... ... жаңа ... ... ... ... ... кеңінен тараған деуге ... ... ... оқу ... ... ... ой елегінен өткізуге, есте
сақтауға және іс-тәжрибеде қолдануға негізделген. Бұл ... ... ... қабылдау қапталдаса жүргенде тиімді болмақ. Ендеше осындай
есту және көру ... ... ... ... ... іске ... ... Т.С. ... ... ... ... деңгейін анықтауға,
тексеруге мүмкіндік береді. Әр типтік сабақта олар естерінде ... ... ... ... ... жақтары анықталып, білмеген жерлері белгілі болады.
2. Сабақтың аяғында оқылған материалды бекіту үшін тірек схемасын тез
қарастырып шығамыз. Осы ... ... Т.С. беті ... ... бермесе енді әдістемелік тәсілге орай енді
негізгі ақпарат көзі болып ... ... рет ... ... ... бөлім оқушылар санасында белгілі блокқа сәйкес ... ... ... ... ... ... беки
түседі.
3. Өткен сабақтағы Т.С. оқытушыға фронтальды қайталау кезінде көмекке
келеді, ал жаңа ... өту Т.С. жаңа ... ... Т.С.
сабақты әңгімелеуде оның реттілігін көрсетіп, жол ... ... ... ... зияттылық шиеленісі
төмендейді.
4. Үй тапсырмасын ... ... ... берілген тақырыбын
оқу кезінде тірек схемалары мәтіннің ... ... ... ... еңбегі көбірек өнімді болады.
5. Оқушы әр жол ... ... ... тірек схемасымен
салыстыратындықтан оқулықпен өз бетімен жұмыс істеу жағдаяты
туындайды. Ұзақ уақыт ... өту ... ... ... ... жұмыс істеу дағдыға айналады.
6. Белгілі уақыт өткен соң оқушылар өздері де ... ... ... ... ... кем дегенде тоқсанына екі рет
тірек схемасын құруға өз ... ... ... ... мәтінді мағаналы талдау жасап қоймай, оны тірек формасы
түрінде кодтауға дағдыланады. Жыл ... ... ... бойында
кейіннен өмірде, оқуда керегіне жарататын икемділік қалыптасады.
7. Тірек схемасы кез келген жағдайда көрнекілік рөлін ... ... ... ... ... болсын көре білуге
мүмкіндік береді. Тірек схемаларын қолдану ... ... оқу ... ... есте сақтауға жағдай жасайды.
Т.С. мысалы ретінде екі қорытынды сабақтың құрылымын қарастырайық.
Химияның алғашқы түсініктері.
Мектептегі ... ... ... ... орай ... тірек
сигналдары құрылды.
1. Атом молекулалық ілім. Таза заттар мен ... ... ... Атом мен ... ... ... ... сандық сипаттамасы.
5. Химиялық реакция кезіндегі сандық қатынастар.
Әрбір қорытындылаушы схеманы сипаттайық.
ТС-1. Атом-молекулалық ілім.Таза заттар және қоспалар.
Негізгі мақсаты: көрнекі ... атом ... ... ... ... молекула, зат, элемент түсініктері арасындағы байланысты көрсету.
Бірінші блок зат пен оның химиялық, ... ... ... ... жайлы ақпаратты ұстайды.Бұл блокты қарастыру кезінде
пайымдау логикасы төмендегідей. Физика ... ... ... ... бәрі ... тұратынын біледі. Заттар - дегеніміз белгілі бір
қасиеттері бар материяның ... ... ... ... ... ... ... құбылу. Схеманы қолдана отырып оқушылар заттар бір ... ... ... ... ... тек ара ... ғана
өзгеретінін түсіндіре алады. Мұғалім ... ... ... өзгеруіне орай өтетін процестер қалай аталатынын пысықтайды.
Аталған құбылыстар физикалық деп аталады.
Химиялық құбылыстар кезінде молекулалар бүлініп, оны ... ... ... жаңа ... бар басқа заттарға айналатынын көреміз.
Бірінші блок бойынша оқушылар атом химиялық бөлінбейтін бөлшек деген
қорытындыға ... Осы ... ... біз ... ... көшеміз.
Екінші блокта атомның белгілі түрі элемент екені жайлы мағлұмат беріледі.
Мұғалім бір- ... ... ... ... ... түрлері изотоптар
жайлы айта кетуіне болады.
Әр элемент белгілі химиялық таңбамен белгіленеді. (Мп, С, Р ... ... ... қосылғанда көрінетін тағы бір қасиеті –
валенттілік.
Схеманың ... ...... Бірінші блокта берілген
ақпараттардан молекула химиялық бөлінбейтіні ... ... ... ... ... ... ... сипатталады. Яғни заттың
құрамы алыну әдісіне байланыссыз тұрақты. «Су әрқашанда Н2О » деген сөз осы
заңды еске түсіреді. ... ... ... мен ... ... ... ... беріледі.
Жай және күрделі зат туралы түсінік, оларды физикалық және химиялық
әдістер бойынша бөлуге ... ... ... ... ... ... ... ХІХ – ХХ ғ.! деп жазылған. Бұл
жазу негізінен мұғалімге арналған. Қарастырылған материалды тұжырымдай ... ... ... ... жүргізуге болады: барлық заттар молекулалы
құрылысты ма; құрам тұрақтылық заңы на ... ... ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты оқытушы қосымша
мәліметтер беруі мүмкін.
ТС-2 ... ... ... ... ... химиялық процесс заттардың бір біріне
айналуы ретінде екендігі туралы мәлімет ... ... ... түрлі - түсті схемасына ... ... ... ... ... газ, ... қолдайды, сутегі ол да газ, ол оттегіде
жанады сондықтан оның ... ... ... белгіленген. Реакцияның
өнімі – су. Су жанбайды, оны өрт ... ... ... ... ... құрамына кіретін атомдардан реакция нәтижесінде жаңа ... оның ... ... екенін көреміз.
Схемадан әрбір түр атомдарының жалпы саны ... ... біз зат ... ... ... тұжырымдаймыз да, оның негізінде
белгілер, формулалар, коэффициенттер көмегімен химиялық ... ... ... ... жазамыз.
Екінші блокта химиялық реакцияның түзілуі мен жүруінің шартары
келтірілген. Алдымен ... ... ... ... ... реакция
жүрмейді. Қатты заттардың жанасу беті ұнақтағанда ұлғаяды. Кейде химиялық
реакцияның жүру шарты болып ... ... 3а, 3б ... ... уақыт аралығынды қыздырған ... ... ... байқаймыз (сағат бейнеленген).
Үшінші блок. Химиялық реакциялардың белгілері: түсінің өзгеруі, ... ... ... ... эффекті.
Осылайша химиялық реакцияның белгілері мен шарттары әр түрлі
блоктарда берілген.Ол ... ... әр түлі қате ... ... ... тілегіне орай екінші, үшінші блоктар қатаң ... ... ... ... ... бастапқы кезеңдерде
осындай суреттер оқушылардың қызығушылығын арттырып, материалды ... ... ... ... ... ... Бұл ... реакция типтері
схемаларының жалпы түрде жазылуы ұтымды. Оқушылар химиялық эксперимент
қорытындыларын тұжырымдау, салыстыру ... бір ... ... блок ... ... біраз түсінік пен нұсқау беру ... ... ... және айырылу реакцияларында А, В деп берілген заттар
жай затта күрделі затта болуы мүмкін екеніне оқушылар ... ... ... орын басу ... ... екі ... және реакция
өнімінің бірі міндетті түрде жай зат ... баса ... ... ... еске ... ... ... мыс тұзымен
әрекеттесуі).
Алмасу реакциясы кейінірек оқылатындықтан, оны бұл жерде қарастырмаса
да болады (Сутегі. Қышқылар. Тұздар ... ... Осы ... ... осы тірек схемасына қайта айналып келген абзал.Осымен қатар
алға кете оқу ... ... ... Онда химиялық реакциялардың барлық
төрт типі бірден қарастырылады. Бұл ... ол ... ... қолайлы. Бұл әдісте алмасу реакциясы тек жалпы схема түрінде
қарастырылады да кейін қышқылдар қасиетін оқығанда толықтырылады. Көпшілік
жаңашыл ... осы ... ... ... ... ... Бұл блок жеке ... схемасы
ретінде де қарастыруға болады. «Заттардың химиялық реакциялардағы ... Ол ТС- 5 деп ... ... Атомдар мен молекулалардың сандық сипаттамасы.
Негізгі мақсаты: атомдық және молекулалық масса жайлы ... ... ... ... алуға болатын ақпараттарды
жалпылау.
Бірінші блок. Атом материальды бөлшек ретінде белгілі ... (r= 10-10м) және ... ... сызылып тасталған бейнесі атом массалары өте аз шама
болғандықтан, жеке атом өлшенбейтінін ... ... ... ... ... ... онда ... бір атомы он екі біркелкі
таразы ... ... ... ... атомдық бірлігінің мәні
түсінікті болады. Яғни (м. а. б.) көміртегі атом массасының 1/12 ... Осы мән ... мен ... қолданылатын микро нысандардың масса өлшемі
болып табылады. Барлық химиялық элементтердің салыстырмалы атомдық массасы
(Ar)1 м.а.б.-не ... ... ... ... Ar- ... шама.
Гелийдің бір атомының массасы 4/12 көміртегі атомының массасындай. ... блок - ... ... ... ... ... мөлшерде болуы мүмкін (аз шамадағы сутегі молекуласы
массасынан ... ... ... ... және ... ... молекулалық массасына дейінгі аралықта). Сондықтан схемада
тек сәйкес шамалардың төменгі шегі ғана көрсетіледі.
Осыдан кейін ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген: молекулалық массаны есептеу жолы, зат
құрамындағы әрбір ... ... ... табу ... Заттың сандық сипаттамалары.
Тірек конспектісінің орталық блогы «Зат мөлшері». Затты кг, (г, ... ... м3 (л, мл) ... көлемінен басқа ондағы бөлшектер
санымен сипаттауға болады. ... ... ... ... ион) ... ... ... шама зат мөлшері деп аталады.
Зат мөлшерінің бірлігі - моль. Оқушылар өмірлік ... ... бір – ... емес он – ондап, жүз – жүздеп санауға болатынын ... ... осы ... әр қайсысы қанша заттан тұратыны бәріне
белгілі. ... 1 ... ... ... ... кез ... заттың бір молінде көміртегі атомының 0,012кг
қанша шартты бөлшек ... ... ... ... ... тұр. Яғни ... Осы ... Авогадро тұрақтысы (NA) деп атайды. Оның өлшем ... ... ... N/v1/v[1/моль].
Екінші блок – “Молярлық масса”. Молярлық ... ... ... зат ... ... анықталатын шама. Оның өлшем бірлігі
кг/моль немесе г/моль. {Mг/моль}=Mr ... жазу ... ... ... сан ... заттың салыстырмалы молекулалық массасына тең
дегенді білдіреді. Сондықтан М-ді ... үшін Мr – ... ... ... үшін ... ... тұрақты шама. Пружиналы таразының шартты түрдегі
белгіленуі әр түрлі заттардың мольдік массасы ... ... саны ... әр ... ... көрсетеді.
Келесі блок – «Мольдік көлем».
Қазіргі кезде Қазақстандық оқулықтар шыққаннан бері ... ... ... ... көлемі жайлы мәліметтер «Оттек. Оксидтер. Жану»
тақырыптарының ... ... ... ... ... ... ... байланысты сақтау үшін және ТС ... ... біз бұл ... ... ... ... енгіздік. Химия курсының
бірінші тақырыбын оқыған кезде оқытушы бұл блокқа тоқтамай қоюына ... ... ... ... осы ... ... ... келеді де оқушылардың
молекулалық масса, мольдік масса, зат мөлшері ... ... ... содан кейін жаңа материалды түсіндіруге кіріседі. Мольдік ... ... ... (Vm) зат көлемінің зат ... ... ... оның ... ... Vm- м3/моль, л/моль. Көрнекі түрде
Vm әр түрлі заттарда әр қалай екені көрсетілген.
Осыдан кейін ... ... ... газ ... ... жайлы айтады. Қатты және сұйық заттардан айырмашылығы ... ... ... ... алыс ... Осы жағдай мәні
суретте көрсетілген Авогадро заңына көшуге мүмкіндік береді. Сол ... ... ... ... жүре ... біз ... ... “ Бірдей жағдайда газдардың бірдей көлеміндегі молекулалар саны
бірдей”. Газдың кез ... ... ... оның табиғатына байланыссыз
тек жағдайына (Р және Т) тәуелді болады. Заңнан шығатын салдарды оң жақтағы
бағдаршамен ... ... ... ... әр ... ... бірдей
жағдайда бірдей молекула саны бірдей көлем алады. Кез келген газдың 1 ... ... 22,4 литр ... ... ... ... - масса, көлем
және құрылымдық бөлшектердің зат мөлшерімен арасындағы ... ... ... ... ... ... аяғында берілген. Ол формуланы
есте жақсы сақтау үшін оқушыларға ... ... ... ... N, V) ал ... ... ... сәйкес тұрақты мөлдік шамалар
(m, N А, V m) ... ... ... блок ... ... V/Vm
деген жазуды уақытша жауып қою қажет.
ТС – V. Химиялық реакциялардағы заттардың сандық мөлшерлері.
Мақсаты: Реакция ... мен ... ... ... ... жайлы тұтас түсінік қалыптастыру.
Бұл схема да алдыңғы сияқты біртіндеп материалдарды өту ... ... ... ... ... ... ... толықтырылуы мүмкін. Сурет зат массасының сақталу заңын
бейнелейді, нәтижесінде химиялық реакция ... ... есеп ... ... ... ... теңдеуі бойынша есеп шығарғанда
төмендегіні есте ... ... ... реакция кезінде қатысушы зат
мөлшерлерінің бір біріне ... ... ... ... ... және ... мәндері реакция теңдеуіндегі коэффициенттер мәнімен
бірдей. Егер реакцияға түскен заттар газ тәрізді болса олардың көлемдерінің
қатынасы да ... ... ... (Гей – ... ... ... Оксидтер.
8 сынып бағдарламасы бойынша тірек сигналдарының негізгі мазмұны:
Оттегі – химиялық элемент ... ... ... ... формулусы, химиялық және ... ... ... алу және ... ... ... орай ... схемаларының келесідей блоктарын бөліп көрсетуге
болады:
1. Оттегі химиялық элемент ретінде;
2. Оттегіні алу;
3. Оттегінің физикалық қасиеттері;
4. Оттегінің химиялық қасиеттері;
5. Оксидтер;
6. Оттегінің ... ... ... ... ... ... таңбасы
белгіленген,оның ішіндегі (16,49,ІІ) цифрлары атомдық массаны, табиғатта
таралуын, валенттілігін көрсетеді.
Химиялық белгіден тараған ... ... ... ... ... ... және жай зат О2-ні ... Жай зат оттегінің
таңбасы ортада үлкен етіп, басқа блоктармен байланыстырылып берілген. ... ... ... ... және ... қасиетіне арналған.
Барлық блоктардағы оттегінің таңбасы айқын бояумен көрсетілген.
Екінші блокта ... ... алу ... ... ... ... ... суреті оттегінің табиғатта айналымында жасыл
жапырақ қандай рөл атқаратынын көрсетеді.
Оттегінің физикалық қасиеттерін оқу кезінде оқушылар кәдімгі ... ... ... ... ... ауыр газ ... ... керек. Оттегінің
суда еруі айтарлықтай емес. Осыған байланысты үшінші блокта газ одан ... Д, И ... ... ... ... жазылып, үстінен сызылған. Одан
төменірек ... ... су ... ... алу ... көрсетілген.
Оттегі суда аз ерігенімен балықтардың тыныс алуы үшін ... ... ... ... «оксидтер» тірек түсініктері бөлініп
көрсетілген. Оттегінің жай және күрделі заттармен әрекеттесу схемасы, сол
сияқты жалпы ... ... ... ... ... жайлы білімді кітапта берілген сызбанұсқа арқылы
жүргізген оңтайлы. Сондықтан оны жеке блок ретінде бөліп көрсетпейміз.
Берілген тірек ... ... ... ... ... ... мақсатына орай ол әр қилы ... Оны жаңа ... ... ... оны ... ... сабақты бекіту кезінде сол
сияқты материалды қорытындылау уақытында қолдануға болады. Жұмыс кезінде
жеке блоктарды ... ... ... ... ... ... ... схемасын қалай беру формасын өзі таңдайды. ... ... әсем ... ... ... дұрыс. Кейіннен
тақтадағы сурет, кодопленка қолдануға болады. Егер ... ... ... болса соны қолдануға болады. Тірек схемасымен бір –екі
рет түсіндірген соң ... ... ... ... ... ... ... материалдарды қолдана отырып оқушылар оқытушының
арнайы әзірлеген жеке ... ... ... ... мазмұнын
қайта жаңғыртады, мысалдар келтіреді, негізгі теориялық ... ... ... жұмыс сабақтан кейін де нашар үлгіруші
оқушылармен жүргізіледі.
Сонымен тірек схемалы оқу материалын жүйелеп, жалпылауға, ... ... орай әр ... ... ... ... жағдай
жасайды. Тірек схемалары оқушылармен ... ... ... ... береді (25)
ЭКСПЕРИМЕНТ ЖӘНЕ ОНЫҢ НӘТИЖЕЛЕРІН ҚОРЫТЫНДЫЛАУ
Эксперимент барысында Зайсан ... ... ... ... «Оттегі топшасы», «Химиялық реакция жылдамдығы» тақырыптары
бойынша сабақтар ... ... ... оқу ... ... осы топшаның
маңызды элементерімен, олардың ... ... ... ... ... Аталған топшадағы маңызды
элементтер болып оттегі мен күкірт есептеледі. Сол сияқты химиялық ... және оған әсер ... ... ... Осы сабақ
материалдарын біз тірек схемаларын құруда пайдаландық. ... біз ... ... құрып, педагогикалық іс – тәжрибе өткенде оны сабақ беру
кезінде қолдандық.
1. Сабақ 1 (ТС - 1 жай ... ... ... ... элементтерінің жалпы сипаттамасы. Озон.
Аллотропия.
Сабақтың мақсаты:
1. Оқушылардың бойында бар білім ... ... VI ... ... ... ... беру,элементтер қасиетімен, ... ... Зат ... ... ... ... ... дамыту,
периодтық жүйені қолданып элементке сипаттама беру икемділігін жетілдіру;
3. Оттегінің биологиялық маңызына сүйене отырып экологиялық тәрбие ... ... ... ... ... ... ... плакаты, озонатор суреті.
Оқушыларға сабақтың міндетін түсіндіре отырып ...... ... өткіземіз.
1. Элементтердің бейметалдық қасиеті неге байланысты?
2. Элементтердің бейметалдық қасиеті неден көрінеді?
3. Алтыншы және жетінші негізгі ... ... ... неде?
4. Оттегі мен фтордың электрондық күйлерін сипаттап салыстырыңдар.
5. Фтор мен оттегінен түзілген жай заттар формуласы қандай?
6. Фтор мен оттегінің ... ... ... ... топшасы элементтерінің сутекті қосылыстарына қандай тотығу
дәрежесі ... ... ... ... ... ... үш ... Ол блоктарды бір – бірімен байланысты түрде қарастырамыз. Жаңа
материалды ... ... оны ... ... ... ... ... іске
асырылады.
ТС –1 үш ақпарат блогынан тұрады. Бірінші блокта біз оттегі атом мен
молекуласын қарастырамыз. Оттегінің молекулалық және ... ... ... ... Оттегі мен озон атомдарының айырмашылығына
тоқталамыз.
Екінші блок ... мен ... ... және химиялық қасиеттерін
салыстыруға арналған. ... ... озон ... жақсы қабылданып,
оңай түсіндіріледі.
Үшінші блокта біз аллотропия ... озон мен ... ... ... ... ... ... оқушылар дәптерлеріне
жазып алады. ... ... ... ... ... көшірмесін
таратып береді.
Оқушылар осы мысалдар негізінде жаңа материалды берік те ұзақ уақытқа
естерінде сақтайды. Сабақ ... ... жаңа ... ... ... үшін ... ... ұйымдастырамыз. Оқушыларға тест
түріндегі бекіту сұрақтарын ұсынамыз. Оқушылар тест ... ... ... ... ... ... ... қабылдағанын анықтау үшін жүргізілген
жартылай – ізденімпаздық сипаттағы ... ... ... ой ... ... іс ... ... ұтымды ұйымдастыруына мүмкіндік
береді.
2. Сабақ 2. (Тірек схемасы ІІ)
Тақырып: Күкірт. Физикалық және химиялық қасиеттері.
Сабақтың мақсаты: ... ... ... салыстырғандағы
құрылысымен, қасиеттерімен таныстыру, аллотропия туралы ... ... ... ... ... табиғатта кездесуі мен оны өндіру
жолдарын анықтау.
Оқушылардың салыстыру, тұжырымдау, нақтылау дағдыларын дамыту.
Сабақты ыждағатты ... ... ... ... ... тәрбиелеу.
Сабаққа қажетті құралдар: күкірт, спирт шамы, пробиркалар, қысқыш,
пробирка ұстағыш, темір ұнтағы, магнит, дистилденген су, ... ... ... ... шыны, күкірттің хлороформдағы немесе
күкіртті көміртектегі ерітіндісі, графит, кристалды йод.
Сабақтың басында ... мен ... ... ... аллотропия
қасиетін еске түсіреміз. Бірнеше оқушы тақтада блок ... ... ... ... ... отырған оқушыларға таратпа дидактикалық материалдар
таратылып беріледі. Олар блок схеманы қолдана ... ... ... ... береді. Үй тапсырмасына жауап алған соң оқытушы жаңа
сабақтың тақырыбын ... ... ... ... мен міндетін ашып
көрсетеді. Алтыншы топтың негізгі топшасының тағы бір ... ... ... түсіндіріп, проблема қою арқылы ... ... ... ... ... ... тазалау әдісі жайлы
оқушылардың ізденімпаздық еңбегін ұйымдастырамыз.
Сынып оқушыларына төмендегідей өздік жұмыс ұсынамыз:
1. Күкірттің кәдімгі жағдайда қатты зат, ал ... ... ... ... зат болу ... ... Күкірттің кристалдық торы қандай типті?
3. Күкірттің кристалдық торының ... іс ... ... ... Күкіртті қоспаларынан қалай бөлеміз?
Өздік құмысты орындап болған соң оқушыларды үш топқа ... ... ... күкіртті балқығанға дейін қыздыру;
2. йодты возгонкалау;
3. графитті ... ... ... ... ... күкірттің
кристалдық торы йодтың кристалдық торы сияқты молекулалық типті, бірақ йод
тез буға ... ... ... көңілін ІІ тірек схемасына аударамыз.
Күкірт жай зат ретіндегі қасиетін қарастырамыз. Оқытушы кристалдық
және пластикалық күкірт құрылысының ... ... ... ... ІІІ блок ... оқушылар назарын аударады. Мұнда
күкірттің аллотропялық түр ... ... ... блокта оқушылармен бірге күкірттің химиялық қасиетін қарастырып,
реакция теңдеулері схемасын алдымен жалпы түрде, содан кейін ... ... үй ... орындаған кезде жазады.
Әр блокты қарастырғанда демонстрациялық жұмыстар қоса орындалады.
Соңында біраз ... ... ... ... схемасы бойынша
қайталаймыз. Қайталап болған соң мұғалім оқушыларға тақырыптың ... ... ... ... ... ... Осы кезде ол оқушылардың
сабақ материалын қаншалықты меңгергенін де бақылай алады.
3. ... 3. ... ... ... Күкірт қышқылы, құрамы, қасиеті.
Сабақтың мақсаты: Концентрлі және сұйық күкірт қышқылыны қасиетімен
оқушыларды таныстырып, қышқыл ... ... ... ... күкірт қышқылы
тұздарымен олардың алу жолдарымен таныстыру
Оқушылардың өз ... ... ... ... ... дағдылырын
дамыту.
Оқушыларға экологиялық тәрбие беру.
Қажетті құрал – ... ... ... ... шыны таяқша,
термометр, концентрлі және сұйық күкірт қышқылы, ... ... ... ... нитраты немесе барий хлориді.
Сабақ барысы.
Үй жұмысын ... ... ... ... ... ... ... беру кезінде тірек схемаларын қолданады. Тірек
схемасын қолдану олардың ... ... ... ... ... ... де ... өз күштеріне деген сенімділіктерін жоғары
етеді.
ІІІ тірек схемасының бірінші блогын қолданып ... ... ... тез ... ... ... ... күкірттің күкірт
қышқылы өндірісінде қолданылуына аударамыз.
ІІ блок. Күкірт қышқылының молекулалық және ... ... ... ... ... және ... алынуына
тоқталамыз.
ІІІ блок. Күкірт қышқылының алынуын қарастыра ... ... ... Яғни күкірт қышқылының басқа қышқылдармен бірдей
қасиетіне және ... тән ... ... ... аударамыз. ІІІ
блокта «жасырын» схема элементтері орналасқан. Күкірт ... ... ... ... ... дәптерлеріне өз бетімен жазып алады.
Күкірт ... және оның ... ... реакциясына оқушылар
назарын ерекше аударамыз.
Оқушылар енді өз беттерімен зертханалық жұмыстарды орындайды. Оқытушы
тартпа шкафта ... ... ... ... демонстрациялайды.
Күкірт қышқылының қасиеттерін сараптай келе оқушылар оның ... ... ... үшін барийдің суда ерімтал ... ... ... ... ... ... келе ... дәптерлеріне І-ІІІ
блок ақпаратын енгізеді.
Материалды бекіту үшін оқушыларға өз беттерімен ... ... ... Екі ... ... ... мен калий сульфатының кристалды
тұздары берілген. Оларды бір–бірінен қалай ажыратамыз.
2. Натрий сульфиді, ... ... ... ... ажырату
жолын көрсет.
Сабақта тірек схемасы қолданып, эксперименттік есептерді шығару
арқылы біз ... ... ... қызығушылығын дамытамыз. Олар өз
бетімен жаңа ... ... ... Біз ... ... ... беттерімен құруды ұсынамыз. Оқушылар жұмысқа белсенді ... ... ... ... ... № 4. ... сабақ.
«Оттек топшасы» бойынша эксперименттік есептерді шешу.
Сабақтың мақсаты: Өтілген материал бойынша ... ... ... ... ... ... эксперименттік икемділіктерін дамыту.
Оқушыларды үнемділікке, ұқыптылыққа, жүйелілікке тәрбиелеу.
Сарамандық ... ... ... ... ... сұрақтар
көмегімен тұжырымдау жүргізілді.
1. Берілген реакция теңдеуі бойынша, өзгерісті қалай іске ... ... ... ... ... зат барын сапалық
реакциялар көмегімен қалай іске асырамыз? Егер пробиркаларда ас
тұзы, күкірт қышқылы, тұз ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік ережесін
қалай іске асыруға болады?
Осыдан кейін оқушылар сарамандық жұмыстарды жүзеге асырады.
НҰСҚА І
І. Өзгерісті іске ... ... ... ... газ ... ... бөле
әрекеттесетінін еске түсіріңдер.
2. Пробиркаға мырыш түйіршігін салып оған ... ... ... ... ... ... мырыш сульфатынан мырыш гидроксидін алыңдар.
5. Реакция теңдеуінің толық және ... ... ... ... ... ... тотығу –тотықсыздану тұрғысынан
түсіндіріңдер. Мырыштың қасиеті жайлы тұжырым жасаңдар.
ІІ. Қай пробиркада ас тұзы қай прбиркада ... ... бар ... ... ... ... нұсқау
1. Хлорид және сульфат иондарды анықтаудағы айырмашылықты қолданып,
қай пробиркада қай зат барын анықтаңдар;
2. Ерітіндіні индикатормен ... ... ... ... мүмкін бе екенін сынау;
4. Барий хлоридімен реакция мүмкін бе?
5. Эксперимент нәтижесін көркемде.
|Зерттелетін |Лакмус ... ... ... |қорытынды |
|заттың реті ... | ... | ... 1 ... ... |өзгеріссіз|Пробиркадағы |
| | | | ... ... ... ... іске ... CuO – CuSO4 – Cu(OH)2
Жұмысты орындауға нұсқаулар
1. ІІІ тірек схемасын ... ... ... ... еске
түсіріңдер.
2. Пробиркаға мыс жоңқасын салып сұйық күкірт қышқылын құйыңдар.
3. Байқағандарыңды түсіндіріңдер.
4. Мыс оксидінен мыс ... ... Мыс ... мыс ... ... ... ... жазып қорытынды шығарыңдар.
ІІ. Сапалық жолмен қай пробиркада тұз ... қай ... ... ... ... Қышқылдар қасиетіндегі айырмашылықты қолданыңдар.
2. Күміс нитратымен ... ... бе ... ... ... ... түсіндіріңдер.
3. Барий хлоридімен реакция мүмкін бе екенін ... ... ... көркемдеңдер.
5. Қорытынды шығарыңдар.
Зерттеушілік сипаттағы сарамандық жұмыстарды орындау кезінде оқушылар
бойында әр түрлі дағды мен ... ... ... ... жеке ... орындау барысында бақылағыштық, фактілерді
салыстыру, себеп-салдарлық байланыстарды ... ... ... ... ... ... қатар оқушылар жұмыс мақсатын анықтауға, фактілер мен
құбылыстар арасындағы байланысты ... ... ... кесте түрінде
көрсетуге икемделеді. Алынған білімдерін қорытындылап, ... ... ... ... ... ... зерттеушілік дағдысының қалыптасып, дамуында ... ... ... ... ... өз ойларын нақты, дәл бере білуге
үйренеді. Зертханалық жұмыстарды тез әрі сапалы орындап, ... ... ... ... ... ... ... артып, танымдық
ізденімпаздығы дамиды.
5. Сабақ № 5
Күкірт қышқылы мен оның тұздарының халық шаруашылығындағы маңызы.
Сабақтың ... ... ... және оның ... ... ... күкірт қышқылының минералдық тыңайтқыштар өндірісі мен халық
шаруашылығының басқа да ... ... ... ... ... ... ... дамыту.
Оқушыларға экологиялық және экономикалық тәрбие беру.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... талқылаймыз. Осындай жалпылау негізнде ... ... ... ... ... ... ... береді де берік білім негізінің қалануын қамтамасыз етеді.
Осыдан кейін сабақтың мақсатын анықтап оқушыларға ІІІ тірек схемасына
көңіл аударуды ұсынамыз. ... ... ... тірек схемасын
мұқият қарап мынадай сұрақтарға жауап беруді талап етеміз:
1. Күкірт қышқылы өнеркәсіптің қай бөлігінде жиі қолданылады?
2. ... ... тағы да қай ... қандай көлемде қолданылады?
3. Күкірт қышқылының қандай қасиетіне сүйеніп мұнай өнімдерін тазалау
іске асырылады?
4. Не себепті күкірт қышқылын зертханалық эксикаторларда қолданамыз?
Тақтаға үш ... ... да іліп ... материал бойынша фронтальды
тексеру жұмысын жүргіземіз.
І. Оттек топшасы элементтерінің периодтық ... орны ... Жай ... ... ... пен ... мысалында аллотропия құбылысын түсіндіру.
5. Күкірт пен күкірт қышқылының қасиеті, қолданылуы.
Барлық тірек схемасын қолдану өтілген материал бойынша білім негізін
жылдам тексеріп ... ... ... ... ... логикалық
байланыс айқын көрініп, барлық тақырыптарды бір тұтас қабылдау мүмкіндігі
жоғарлайды. Тірек схемалары - ... ... ... ... ... № 6 ... білім, білік икемділіктерін тексеруге
арналған өздік жұмыстар).
«Оттек топшасы» ... ... тест ... ... ... ... ... оттек топшасы тақырыбынан алған
білімдерін тексеру. Алған білімдерін тест ... ... ... икемділіктерін анықтау.
Оқушыларды ыждағаттылыққа, асықпай ойланып, жүйелі жұмыс істеуге
үйрету.
Сабырлылыққа, ... өз ... ... ... тест ... ... нұсқамен беріледі. Соның бір
нұсқасын мысалға келтірейік.
Нұсқа № 1.
1. ... ... ... ... ... ... ... электрондық қабатын толықтыру үшін қажетті
электрон саны…
А. 5
В. 2
С. 1
Д. 4
Е. 3
3. VI топтың негізгі топшасы элементтерінің атомдарының ... ... ... ... арқылы өрнектеуге болады?
А. ns2np4.
B. ns2np3
C. ns2np5
D. ns2np2
E. ns2np6
4. S2- ... ... ... ... электрон санын
көрсетіңіз.
А. 3
В. 5
С. 6
Д. 8
Е. 10
5. Оттек молекуласының химиялық байланысының типін көрсетіңіз.
А. иондық.
В. ... ... ... ... ... ... ... қышқылы түзілетін реакция…
А. SO3 + H2O =
B. SO2 + H2O =
C. H2S + O2 =
D. S + H2O =
E. Na2SO4 + H2O =
7. ... ... ... атом және ион радиустары қалай өзгереді?
А. Артады.
В. Кемиді.
С. Өзгермейді.
Д. Кемиді, соңынан ... ... ... ... ... бос ... ... тұрақты молекулалар түзеді?
А. S2.
B. S4.
C. S6.
D. S8.
E. S12.
9. Қорғасын сульфиді арқылы қандай газды ... қара ... ... ... N2.
D. O2.
E. CO.
10. 10 г. мырыш пен 10 г. күкіртті қыздырғанда неше ... ... ... 10, 0 ... 14, 9 ... 20, 0 ... 88, 0 г.
Е. 48, 0 г.
11. Күкіртті сутек толық жанбағанда қандай өнімдер ... ... және ... SO2, ... H2, ... SO3, H2O.
E. SO3, H2.
11. Күкірт қышқылының тұздары ... ... ... ... ... Гидросульфидтер.
Е. Тиосульфаттар.
12. Егер шығымы 82 пайыз болса 320 кг ... (IV) ... алу ... (FeS2) қандай массасын жағу керек?
А. 345,5 кг.
В. 355 кг.
С. 350 кг.
Д. 370 кг.
Е. 365,7 кг.
13. Концентрлі ... ... мен 23,4 г. ... ... қосып
қыздырғанда, хлосутектің қандай көлемі түзіледі?
А. 67,2 л.
В. 6,72 л.
С. 8,96л.
Д. 89,6 ... 22,4 ... г. ... ... ... ... еріткенде түзілген мыс
сульфатының (ІІ) моль саны…
А. 3.
В. 1.
С. 2.
Д. 5.
Е. 4.
14. ... ... ... сутектің қасиетін сипаттамайды?
А. Шіріген жұмыртқаның иісі бар.
В. Суда ... ... Тек ... ... ие.
Д. Сілтілік металдармен Ме2S типті қосылыс түзеді.
Е. Өткір иісті газ.
15. Қай элементте ... түр ... бар? Қате ... ... ... ... Азот.
Е. Көміртек.
Бақылау жұмысының нәтижесі төмендегідей:
«Өте жақсы» – 4
«Жақсы»- 10
«Қанағаттанарлық»- 5
«Қанағаттанарлықсыз»- 0
6. ...... ... ... ... және оның жүру ... ... Жылдамдықтың оқушыларға белгілі физикалық түсінігі
мен химиялық фактілерге орай ... ... ... ... ... ... ... әсер ететін факторларды анықтау.
Оқушылардың ойлау дағдысын дамытып, ... ... ... ... ... сабақта тест жұмысының нәтижесін қорытындылау. Қатемен жұмыс
жүргізу.
Жаңа сабақты жүргізу тағы да тірек схемаларына ... ... IV. ... реакция жылдамдығы тақырыбы екі блоктан
тұрады. Алдымен оқушылардың физика ... ... ... ... ... ... мен ... хлорда жану жылдамдығын салыстырамыз.
Темір шегенің таттануы ... Ал ... ... әрекеттесуі жылдам
жүреді. Оқушылармен бірге ... ... ... не ... ... реакция барысында заттардың концентрациясы өзгереді
деген жорамал жасайды. Ал ... ... ... ... өзгеруі біркелкі жүрмейді, ендеше жылдамдық та бірдей
болуы ... ... ... химиялық реакция жылдамдығы тағы қандай факторға тәуелді
екенін анықтау үшін екінші блокқа назар аударамыз.
Оқушылар өз ... ... ... ... ... ... тексереміз. Оқушылар зертханалық жұмыс жүргізеді:
1. Мырыш түйіршігінің концентрациясы бірдей тұз қышқылы және ... ... ... Әр түрлі металдар темір мен мырыштың тұз қышқылымен әрекеттесуін
салыстыру.
Оқушылар химиялық реакция жылдамдығы заттардың табиғатына ... ... ... ... ... ... ... химиялық
реакция жылдамдығына қалай әсер ететінін анықтаймыз. Оқушылар ... бір – ... ... көп ... ... соғұрлым жылдам
жүретінін болжайды.
Оқушылар гетерогенді реакцияларда реакция жылдамдығы әрекеттесуші
заттардың жанасу ... ... ... ... ... ... ... ұнтағының ауамен араласқанда қопарылыс беру қаупі жайлы
айтылады.
Оқушыларға сабақ материалы тірек схемасын қолданып тағы бір ... ... ... ... ... ... ... алады.
Жазу барысында оқулықпен ... ... ... ... ... ... №8
Тақырып: Химиялық тепе-теңдік. Оның ығысу жағдайлары.
Сабақтың мақсаты: Қайтымды және қайтымсыз реакциялар, химиялық тепе –
теңдік және оның ығысу шарты ... ... ... ... ... жағдайлар туралы оқушылардың жалпы білімдеріне сүйене отырып түсінік
беру.
Оқушылардың салыстыру, жүйелеу, тұжырымдау іскерліктерін ... ... ... ... ... ... істеуге тәрбиелеу.
Ойлау мәдениетіне икемдеу.
Сабақтың басында 4 ... ... ... отырып оқушылардың химиялық
реакция жылдамдығы жайлы білімдерін тексеру.
Оқушыларға өздік жұмыс орындау ұсынылады.
Нұсқа ... ... ... алу ... ... құрыңдар. Қандай
жағдайда осы реакция жылдамдығын арттыруға болады?
Нұсқа ... ... ... ... теңдеуін жазыңдар.Қандай жағдайда
осы реакция жылдамдығын арттыруға болады?
Өздік жұмысты талдау ... ... ... ... ... ... ... V тірек схемасына сүйенеміз. Бұл ... ... ... тұрады.
І блок. Біз қайтымды және ... ... ... ... ... ... ... тепе- теңдік деген түсінікті қарастырамыз. Химиялық
тепе – ... ... ... анықтаймыз. Оған температура, ... ... ... IV, V ... ... ... ... тақырып бойынша жалпы тұжырым жасауды ұсынамыз.
Оқушылар тірек схемаларымен белсенді түрде жұмыс істеуге ... ... ... ... ... ... ... мәдениетін дамытады.
Өткен материалды бекіту үшін оқушыларға тәжрибе жасау ұсынылады.
ІІІ блок. Тепе- теңдіктің ығысуына әсер ... ...... ығысу шарттарын түсіндіре отырып оқушыларды тұжырым
жасауға әкелеміз:
1. Тепе – ... оңға ... үшін ... ... ... Сонда тура реакция ... ... ... тепе – ... ... ... ... дейін төмендету керек. Эндотермиялық реакцияның тепе –
теңдігін ығыстыру үшін ... үшін ... ... ... ... ... ... көтеру керек.
Енді жалпы принципті тұжырымдаймыз: Егер тепе –теңдікте тұрған жүйеге
сырттан бір ... әсер ... ... онда тепе – ... сол ... ... ... ығысады.
Сабақ соңында бекіту үшін оқушыларға зертханалық жұмыс орындау
ұсынылады. ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде тірек схемаларын қолданып 9 сыныпта сабақтар
жүргізілді. ... ... ... оны ... үстінде оқушылардың өздік
жұмысын ұйымдастыру үшін қолдандық. «Оттек ... ... ... ... тірек схемаларын қолданып сабақ
жүргіздік. Осы тақырыптарға арналған тірек схемаларын әдебиет ... біз ... ... ... ... ... ... сынып оқушыларының сабаққа деген қызығушылығы артып, өз бетімен жұмыс
істеуге икемділіктері жақсарғанын байқадық. Оны ... ... ... ... бағаларынан көруімізге болады. Эксприменттік сыныптың
білімін бақылау гистограммасы мен ... ... ... ... ... ... эксперименттік сыныпта оқушылар
білімінің біршама жоғары екендігін байқауға болады. ... ... ... ... тірек схемеларын қолдана отырып түсіндіруге байланысты
екені белгілі. Ендеше химиядан сабақ жүргізгенде тірек схемаларын ... ... ... ... ... қолайлы жағдай туғызады.
Оқушы үйде сабаққа әзірленгенде тірек ... ... ... ... ... ... тірек схемасы бойынша қайталайды.
Осындай жұмыстар ... өз ... ... ... ... арттырары
сөзсіз.
Сурет 1 Эксперименттік сыныптың білімін бақылау гистограммасы
1-«3»саны; 2-«4» саны; 3- «5» саны.
Сурет 2 Бақылау сыныбының білім ... ... 2-«4» ... 3- «5» ... ... Чернобельская Г. М. Основы методики ... ... ... ... ... Н. П. Учись учиться. М. Просвещение, 1981. 39-40 б.
3. Попов В.А. Семенов А.С. Организация ... с ... по ... / ... в ... – 1984. № 3 ... КовылинаГ.Е. Самостоятельная работа оқушыов в ... ... 1988. С ... Санникова Л.Ф. Самостоятельная работа с учебником при ... / ... в ... 1981 № 1 с. ... ... А.П. ... с учебником при обобщении сведений об основных
классах неорганических соединений./ Химия в школе 1983 № 1 с ... ... Б.Н. ... В.Г. ... у ... умений работать
с углубленным текстом / Химия в школе –1984 № 5 27-28 с.
8. И.И. Базелюк. Об ... ... ... по ... ... / ... в школе №3 1987 29-31 б
9. Кеслер Б.Я. Курочкина Н.Г. Организация С.Р. при ... ... / ХвШ 1985 №3 24-28 ... ... Л.М. ... Э.А. Из ... ... работы с
учебником на уроке. / Х.в.Ш 1985 №3
11. Л. С. Понтак Из опыта ... ... ... в ... ХВШ №3 1987 22-24 ... ... М. Б. Сақариянова Қ. Н. Химия ... ... ... ... «Атамұра» 2004.149 б.
13. Вивюрский В. Я. Заключительные уроки по химии в средней ... ... 1980. 28-33 ... ... Р. Р., Иодко А. Г. Система самостоятельных работ учащихся
при изучении органической химии. М: Просвещение, 1988. 28-103 б.
15. Злотников Э. Г. ... ... ... ... / ... в ... 1990. № 1 46 ... Чертков И. Н. Жуков.П.Н. К методике решения экспериментальных
задач. / Химия в ... 1985. № 5 50-54 ... ... И. Н. ... ... ... к химическому
эксперименту 9 класса./ Химия в школе. 19867 № 4 ... ... В7С7 ... и ... ... ... / Химия в школе. 1983. № 4 57 б.
19. Полосин В. С. ... Е. В. ... ... ... на
экспериментальных занятиях. / Химия в школе7 1985. № 1 26 ... ... И. Н. ... П.Н. ... ... к химическому
эксперименту 7 класса / Химия в школе 1986 № 5 58 ... Н.И. ... И. И. ... И.И. ... схем конспектов по теме «Первоначальные химические понятия».
/Химия в школе 1991 № 5 70-76 б.
22. ... И.И. ... И. И. ... ... ... по теме ... диссоциация». /Химия в школе 1991 № 5
25-31 ... ... М. Б. ... К.Н ... 9 ... ... «Атамұра»
24 Игнатьев В. П. Новая ли методика? / Совеиская педагогика 1987 № 5
70-76 б.
25. Кочалова Г. С. ... ... на ... по теме
«Подгруппа кислорода» М. Просвещение, 1980. С 31-33
26 Шаталов В. Ф: Куда и как ... ... М. ... 1987. 45-
61 б.
27. Шевченко С. Д. Школьный урок: как ... ... М. ... ... І
9 «а» сынып оқушылары тізімі
|реті |Оқушылардың аты- жөні ... ... ... ... |
| | | ... ... |
|1 ... ... |3 |4 |3 |
|2 ... ... |4 |3 |4 |
|3 ... ... |5 |5 |5 |
|4 ... ... |4 |4 |4 |
|5 ... ... |3 |4 |4 |
|6 ... ... |4 |4 |5 |
|7 ... ... |4 |5 |4 |
|8 ... ... |3 |4 |4 |
|9 ... Дастан |3 |4 |3 ... ... ... |5 |5 |5 ... ... ... |5 |5 |5 ... ... ... |3 |3 |4 ... ... ... |5 |5 |5 ... ... ... |4 |3 |4 ... |Мұратқан Маруа |3 |3 |4 ... ... ... |5 |4 |5 ... ... Құралай |4 |5 |5 ... ... ... |3 |4 |3 ... ... ... |4 |4 |4 |
9 «б» ... оқушыларының тізімі
|реті |Оқушылардың аты-жөні |Кіру бақылауы|Күнделікті |Қорытынды |
| | | ... ... |
|1 ... Дарын |3 |3 |4 |
|2 ... ... |4 |3 |3 |
|3 ... ... |3 |3 |3 |
|4 ... Тілек |3 |3 |3 |
|5 ... ... |4 |3 |4 |
|6 ... ... |3 |4 |4 |
|7 ... ... |5 |4 |4 |
|8 ... Назерке |4 |4 |4 |
|9 ... ... |3 |4 |3 ... |Кеңесова Әсем |3 |3 |4 ... ... ... |4 |3 |3 ... ... ... |4 |3 |4 ... |Мағапиянов Айбар |5 |4 |5 ... ... ... |3 |3 |3 ... ... Шынар |4 |4 |4 ... ... ... |4 |4 |4 ... ... ... |5 |4 |5 ... ... ... |4 |5 |5 ... ... ... |3 |4 |3 ... ... жас ДОС! ... ... ... сауалнама біздің зерттеу
жұмысымыз үшін қажет. Сондықтан ... ... ... ... ... Сауалнама мәліметтері біздің зерттеу жұмысымызда
қолданылады. Сауалнамаға жауап бергеніңізге алдын ала ... ... ... ... ... көресіз?
А) ұнатамын
Б) ұнамайды
В) ойланып көргем жоқ
2. Химиядан сабақтың жүргізілу жолына қалай қарайсыз?
А) бұрынғы әдіспен өткенін қалаймын
Б) жаңа әдіс ... ... бәрі ... ... сабағында тірек схемаларын қолданған дұрыс деп ойлайсыз ба?
А) дұрыс
Б) дұрыс емес
В) білмеймін
4. Жаңа сабақты түсіндіру кезінде түсінбейтін жері бола ... ... ... ... ... ... ... бойынша білімді бақылау қандай жолмен өткенін
қалайсыз?
А) ... ... ... ... ЖӘНЕ ... МИНИСТРЛІГІ
БІТІРУ ЖҰМЫСЫ
Тақырыбы: ХИМИЯ САБАҒЫН ... ... ... ОҚУШЫЛАРДЫҢ ӨЗДІК
ЖҰМЫСЫН ҰЙЫМДАСТЫРУДА ҚОЛДАНУ

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 54 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Химияны оқытуда халықтық педагогика элементтерін пайдалану43 бет
"Оқытуды ұйымдастыру формалары және әдістемесі16 бет
Кембридж бағдарламасы бойынша мектепте өзгерістерді қалай енгізетін боламыз6 бет
Көрсеткіштік және логарифмдік функциялар (қайталау) көрсеткіштік және логарифмдік функциялар (қайталау)8 бет
Пәннің оқу-әдістемелік кешені «Бизнесті моделдеу»134 бет
Пәннің оқу-әдістемелік кешенін дайындау бойынша ереже107 бет
Тәжірибиелі эксперимент жұмыстары оларды ұйымдастыру және жүргізу13 бет
Тәрбие сағаты мәдениеттілік8 бет
Шетел тілінен өзіндік жұмысты ұйымдастыру өзін – өзі талдау, өзін – өзі бағалау, өздігінен даму жолы ретінде37 бет
Қазіргі мектептегі оқу-тәрбие ісі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь