Құқықтық мемлекеттің басты белгілері

Жоспар

Кіріспе

І Тарау Қазақстан мемлекеті және оның құрылысы.
1.1 Қазақстанда құқықтық мемлекеттің қалыптасуы.

1.2 Қазақстан — біртұтас (унитарлы) мемлекет.

ІІ Тарау Құқықтық мемлекет белгілері.

2.1 Қазақстандағы заң шығарушы билік.

2.2 Қазақстандағы атқару билігі.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
1991 жылдың желтоқсанында он бес одақтас республикадан құрылған Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы ыдырады. Бұрыңғы одақтас республикалардың барлығы өздерін дербес тәуелсіз мемлекет деп жариялады.
Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы да өзін дербес мемлекет деп жариялады.
1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі "Қазақстан Республикасының мемлекеттік Тәуелсіздягі туралы" конституциялық заң қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті. Онда былай деп жазылды: Қазақстан Республикасы тәуелсіз мемлекет ретінде күллі аумақта бүкіл өкімет билігіне ие болады, өзінің ішкі және сыртқы саясатын дербес анықтап, өзі жүзеге асырады. Дербес мемлекет ретінде Қазақстан Республикасы халықаралық көлемге шығады, өзінің басқа мемлекеттермен қатынасын халықаралық құқық нормалары негізінде құрады. Бұрыңғы Қазақ республикасының аумағы тәуелсіз жаңа мемлекеттің аумағы деп танылды. Бұл аумақ бөлінбейді және оған ешкім қол сұға алмайды деп жарияланды. Барлық ұлттардың азаматтары енді біртұтас Қазақстан халқы болып табылады. Мемлекеттік өкімет Қазақстан халқының еркіне негізделеді. Заң барлық азаматтардың ұлтына, шыққан тегіне, қызмет түріне, тұрғылықты мекеніне қарамастан, тең құқықтар мен бостандықтарға ие болатынын жариялады. Занда Қазақстан мемлекетінің құрылысы туралы айтылды. Мемлекеттік өкімет билігінің заң шығарушылық, атқарушылық және сот тармақтарына бөліну принципі тұңғыш рет танылды.
1993 жылы 28 ақпанда Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі дербес, тәуелсіз мемлекеттің тұңғыш Конституциясын қабылдады. Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда, халыққа қызмет ететін, азаматтардың кең көлемді құқықтары мең бостандықтарын т.б. жариялаудағы халықтың еркін білдіретін мемлекеттік жаңа органдар құруға бұл Конституцияның зор маңызы болды. Сонымен бірге Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы жаңа мемлекетте пайда болған проблемаларды білдіре алмады. Оңдайлар қатарына мемлекеттік, экономикалық өмірдің адам құқығы мен бостандықтарының мәселелері т.б. жататын еді. Басқару жүйесі туралы мәселе де тиянақты шешілген жоқ. Жоғарғы Кеңестің өкілдігіне шек қойылмады. Ал мүңың өзі оңы Президенттің, Үкіметтің істеріне араласуына әкеліп соқты. Президенттің құқықтары шектеулі болып, соның салдарынан ол реформаны жүзеге асыру жөнінде өз бетінше дербес саясат жүргізе алмады. Конституция экономикалық реформаны жүргізу жөніндегі т.б. жұмыстарда кідіріс туғызды. Сондықтан қоғамдық өмірдің өзі Конституцияны қайта қарау туралы мәселені алға тартты. Президент Н.Ә. Назарбаевтың басшылығымен жаңа Конституцияның жобасы әзірленіп, бүкілхалықтық талқыға салу үшін баспасөзде жарияланды. Талқылау барысында жоба бойынша көптеген ескертулер айтылды. Олардың ең елеулі дегендері ескеріліп, жоба тағдырын шешу үшін халыққа ұсынылды. Бүкілхалықтық дауыс берудің (референдум) нәтижесінде 1995 жылы 30 тамызда Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Томин В.Т., Якупов Р. X., Дунин В. А. Процессуальные документы, сроки и судсбные издержкн в уголовном судопроизводстве. Омск, 1973. С. 19.
2. Якупов Р. X. Уголовно-процессуальные сроки в досудебных статиях. Горький, 1979. С. 6-7.
3. Юрвдический энциклопедический словарь. М, 1984. С. 351.
4. Гуляев Л. П. Процессуальные сроки в стадии возбуждения уголовно-дела и предварительного расследования. М., 1976. С, 10.
5. Выдрин М. М. Уголовно-процессуальные гарантии в суде. Краснодар, 1980.С. 20.
6. 'Косанов О. Л., НатаровВ. В. Некоторые вопросы регулятивный функции сроков в уголовном судопроизводстве //Вопросы борьбы с преступностъю. М., 1984. С. 68.
7. Якупов Р.Х. Уголовно-процессуальные сроки в досудебных стадиях. Горький, 1979. С. 11.
8. Якупов Р. X. Сол шығарма. 16—23-6.
9. Гуляев А. П. Процесуальные сроки : стадиях возбуждения уголовно-го дела и предварительного расследовиния. М., 1976. С 5- ІК,
10. Строгович М. С. Курс советско уголовного процесса. М., 1968. Т. 1., С. 201.
11. Чельдав М. А. Советский уголовный процес. М., . С'. 80.15—597
12. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері.Атамұра. АЛМАТЫ.
13. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы.Жеті Жарғы.Алматы.2001.
14. Мемлекет және құқық негіздері. Жеті Жарғы.Алматы.2001.
15. Қазақстан Республикасы мен құқықығының негіздері Алматы.2003
        
        Тақырыбы:  Құқықтық мемлекеттің басты белгілері.
Жоспар
Кіріспе
І Тарау Қазақстан мемлекеті және оның құрылысы.
1. ... ... ... ... ... — біртұтас (унитарлы) мемлекет.
ІІ Тарау Құқықтық мемлекет белгілері.
1. Қазақстандағы заң шығарушы билік.
2. Қазақстандағы ... ... ... жылдың желтоқсанында он бес одақтас республикадан құрылған Кеңестік
Социалистік ... ... ... ... ... ... өздерін дербес тәуелсіз мемлекет деп жариялады.
Қазақ Кеңестік Социалистік ... да өзін ... ... ... жылы 16 ... Қазақстан Республикасының Жоғарғы ... ... ... ... ... ... қабылдап, Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін жария етті. Онда былай
деп жазылды: Қазақстан Республикасы тәуелсіз мемлекет ... ... ... ... ... ие ... өзінің ішкі және сыртқы саясатын дербес
анықтап, өзі жүзеге асырады. Дербес мемлекет ретінде Қазақстан ... ... ... ... басқа мемлекеттермен ... ... ... ... құрады. Бұрыңғы Қазақ республикасының
аумағы тәуелсіз жаңа мемлекеттің аумағы деп танылды. Бұл ... ... оған ... қол сұға ... деп ... ... ұлттардың
азаматтары енді біртұтас Қазақстан халқы болып табылады. Мемлекеттік өкімет
Қазақстан халқының еркіне ... Заң ... ... ... ... ... ... тұрғылықты мекеніне қарамастан, тең құқықтар
мен бостандықтарға ие болатынын жариялады. Занда Қазақстан ... ... ... Мемлекеттік өкімет билігінің заң шығарушылық,
атқарушылық және сот тармақтарына бөліну принципі тұңғыш рет танылды.
1993 жылы 28 ... ... ... ... Кеңесі дербес,
тәуелсіз мемлекеттің тұңғыш Конституциясын қабылдады. ... ... ... ... ... ... азаматтардың
кең көлемді құқықтары мең бостандықтарын т.б. жариялаудағы халықтың еркін
білдіретін мемлекеттік жаңа органдар құруға бұл Конституцияның зор ... ... ... ... Республикасының 1993 жылғы Конституциясы
жаңа мемлекетте пайда болған ... ... ... ... ... экономикалық өмірдің адам ... ... ... т.б. ... еді. ... ... туралы мәселе
де тиянақты шешілген жоқ. Жоғарғы Кеңестің өкілдігіне шек ... ... өзі оңы ... ... ... ... әкеліп соқты.
Президенттің құқықтары шектеулі болып, соның салдарынан ол ... ... ... өз ... ... ... жүргізе алмады. Конституция
экономикалық реформаны жүргізу жөніндегі т.б. жұмыстарда кідіріс туғызды.
Сондықтан ... ... өзі ... ... қарау туралы мәселені
алға тартты. Президент Н.Ә. Назарбаевтың басшылығымен жаңа ... ... ... талқыға салу үшін баспасөзде ... ... жоба ... ... ... ... ... ең
елеулі дегендері ескеріліп, жоба тағдырын шешу үшін халыққа ұсынылды.
Бүкілхалықтық ... ... ... ... 1995 жылы 30 тамызда
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы қабылданды.
І Тарау Қазақстан мемлекеті және оның құрылысы.
1.1 Қазақстанда құқықтық ... ... ... ...... өркениетті даму
жолына түскен мемлекет пен ... ... ... нормативтік актісі.
Конституция мемлекеттік жөне қоғамдық құрылысты, олардың ... ... ... ұстай отырып қызмет ету принциптерін ... ... және ... ... ... мемлекеттік билік пен
мемлекеттің әлеуметтік базасының қайнар көзі ... адам мен ... ... ... ... ... Мемлекет пен қоғамның негізгі заңы
ретінде Конституция бүкіл заң шығару ісінің қайнар көзі ... ... ... ... ... ... Конституцияның ережелеріне
негізделіп қабылданады. Сондықтан оған ... ... ... ... тән ... ... ... қабылдады. Онда халықтың еркі білдірілген.
Социализм тұсында да Конституция халықтың еркін ... деп ... ... ... ... ... — жұмысшы тобынан, ұжымшар
шаруаларынан жөне еңбекші интеллигенциядан тұрады деп атап ... ... ... кез ... ... ... ... тұрғыдан
қарайтын марксизм-ленинизмге негізделген болатын.
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы халық деген ... ... ... ... рет бас ... Онда жұмысшы тобы, ұжымшар
шаруалары мен еңбекші интеллигенция ... ... ... жоқ. ... термин Қазақстанның 1993 жылғы Конституциясында да, сондай-ақ 1995
жылғы Конституциясында да қолданылған жоқ. Бірақ екі Конституцияда да ... сөз ... ... Респуликасының, Конституциясында халық барлық
ұлттық топтарды түгел қамтитын тұтас әлеуметгік-саяси құбылыс ... ... ... деген үғымның мәнісі мынада: ... ... ... бөлінбейді; ал мұның өзі ... ... өте ... ... ... ... адамдарды
мүліктік жағдайына қарай әр түрлі әлеуметтік топтарға бөлмей, сол себептен
де ешкімнің жағына ... ... ... бір ғана ... ... ... деп танымайды. Конституция мемлекетті әлеуметтік деп,
яғни бүкіл халықтың өкілі деп таниды. Мұның мәнісі: ... ... ... ... арқылы оның екінші бір тобына артықшылық бермейді. Мемлекет
халықтың барлық топтарына ... ... ... сәйкес қамқорлық
жасауға тиіс. Қазақстан Республикасының Конституциясы ... ... ... ... шек ... ... ... конституциялық
құқықтық қатынастардың субъектісі деп таниды.
Екіншіден, көп ұлтты қоғамның жағдайында халық деген ұғымға қазақ ... ... ... ұлттық топтар да кіреді. Мұның мәнісі қазақ ұлты
мемлекеттің — яғни ... ... ... ... ... ... оған айрықша не құқықтық, ... ... ... ... артықшылықтар берілмейді. Қазақ тілінің мемлекеттік тіл
болуын артықшылық деп санауға болмайды. Ол ... түрі ... ... барлық жағдайда ұлттық болып табылатын мемлекеттік сипаттамасына
ғана жатады. Орыс тілінің ресми түрде қолданылатын тіл деп ... да ... ... ... жоқ екендігін көрсетеді.
Сонымен халықтың Қазақстан Реепубликасының ... ... ... оның ... нәрін
білдіреді. Сондықтан да Қазақстан Республикасының 1995
жылғы Конституциясы: "Біз... Қазақстан халқы... осы ... ... ... ... Қазақстан халқы оны рефереңдумның
нәтижесіңде қабылдады. Қазақстан Республикасының Конституциясына ... ... ... ... арқылы енгізіледі. Басқаша
айтқанда, халық Конституцияны қабылдап қана ... ол ... мен ... ... туралы мәселені де шешеді. Рас,
Конституцияға енгізілетін түзетулер ... ... ... Парламенттің қарауына
тапсыра алады. Ал ондай жағдайда халық қалыс ... ...... өкілеттік органы, сондықтан ол Конституцияға енгізілетін өзгерістер
мен түзетулерді ... ... және ... ... ... халқы Конституцияны қабылдаған бірден-бір субъекті
болғандығынан оның ... ... ... туындайды. Халық елдегі
мемлекеттік биліктің бірден-бір қайнар көзі және ... ... иесі ... табылады. Сондықтан онда құрылтайшылық билік болады.
Қазақстан халқы мемлекетті нақ осы Конституция арқылы ... оның ... ... ... ... ... негіздерін,
адам мен азаматтың мәртебесін анықтады. Мемлекеттік құрылымның ... ... ... ... және ... ... тағы бір ... ерекшелігі — ол, бір ... ал ... ... ... негізгі заңы болып табылады. Мұның
өзі мемлекеттік биліктің қайнар көзі ретіндегі және қоғамның ... ... ... ... ... ... Конституция
мемлекетті барлық өзгеше белгілерімен қоса ... Оны ... ... ... ... ... ... дербес
заң шығарушылық қызметімен т.б. қоса мемлекеттің ... ... ... мемлекеттің, мемлекеттік органдардың қоғамның ... ... ... ... ... Ол ... экономикалық ұйымдық, рухани және жеке тұлғалық негіздерін
аңықтайды. ... тек ... қана емес оның ... ... ... ... идеяларын пайдаланып отырды. Сонымен
қатар қоғам мен оның құрамдас бөлшектері де ... ... ... ... ... ... тиіс. Жекелеген зандар белгілі
бір қоғамдық ... ... ... ... ... бірлестіктерге
т.б, қатысты болуы мүмкін: Өздерінің мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... тұтастығын
бұзуға бағытталған қоғамдық ұйымдардың құрылуына және әрекет етуіне тыйым
салатын Конституцияның нормативтік ... тура және ... ... ... ... ... ... Конституция. нормаларын
бұзушылыққа қарсы шаралар қолданғанда, ... өзін ... ... Қазақстан, Республикасы Қонституциясының ең жоғары заңи
күші бар. Мұның ...... ... ... ... ... актілері Конституцияға қайшы келмейтін болуға тиіс деген сөз.
Мемлекеттік органның қандайыболеа да, ... ... да, ... да, ... ... ... азаматтар, олардың бірлестіктері Конституция
қағидаларын сақтауға тиіс.
Конституцияда оның ережелері, нормалар тікелей қолданылады деген нұсқау
бар. ... ... ... ... өзінің құқықтары мен бостандықтарын қорғау
үшін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... оның ... пайдалана алады.
Қазақстан Республикасы Конституциясында мемлекет жан-жақты қарастырылады.
Конституцияның І-бабында былай делінген: "Қазақстан Республикасы ... ... ... және ... ... ... оның ең ... қазынасы — адам және адамның өмірі, қүқықтары
мен бостандықтары.
Қазақстан- демократиялық мемлекет. Қазақстанның демократиялық ... ... ... Реепубликасы Конституциясының мазмұнынан және
мемлекеттік органдардың қызметінен туындайды. Демократизм формальды түрде,
яғни құқықтық нормаларда ... ... ... Демократизм формальды
түрде ғана емес, нақтылы түрде де, яғни неше ... ... ... ... да ... ... ... демократиялық
сипаты конституциялық ... ... ... ең ... ... бірі — ... ... депутаттарының, жергілікті ... ... ... ... ... Мемлекет қызметінің басқа бір ...... ... ... маңызды мәселелерінің демократиялық
әдістермен шешілетіндігі. Атап айтқанда, ... ... ... беру ... ... ... ... демократиялылығы мынадан да көрінеді: Конституция
азаматтардың өкілетті ... ... ... халықтың мүдделерін,
әлеуметтік және ұлттық азшылықтың мүдделерін, жеке азаматтардың ... ... және сол ... ... ... әрі ... өз өкілдерін ұсынуға және ... ... ... ... ... ... демократиялылығы референдум өткізудің
демократиялық ... де ... ... ... принциптерге
негізделеді: 1) азаматтардың референдумға қатынасуға және онда өзінің еркін
білдіруге ықтиярлылығы: 2) азаматтардың референдумға жасырын ... ... ... тең және ... қатысуға құқықтылығы; 3) жариялылығы.
Референдумға Конституцияны, конституциялық заңдарды, жай
зандарды қабылдау, оларға өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... Республиканың мемлекеттік өмірінің
өзге де ... ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... шешімдерінің
мазмұнына және оларды жүзеге асыру процесіне өз мүдделерін ... ... ... ... да ... Ол үшін ... ... бір
шарттар көзделген. Солардың ішіндегі ең маңыздысы демократиялық саяси режим
болып табылады.
Саяси режим дегеніміз қоғамдағы саяси билікті ... ... ... түрлерінің жүйесі. Саяси режим мемлекеттің мәнін, түрін, ... жеке ... ... реттелген, ең әуелі конституциялық ... ... ... ... білдіреді. Саяси режим
конституциялық нормалардың нақты іс жүзінде қызмет ету ... ... ... ... ... ... саяси
режим болуын көздейді. Біріншіден, демократиялық саяси режим ... ... ... ... ... көрінеді. Мәселе, әлбет-те,
осы институттарды заң жүзінде баянды етуде ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... ... анықтау, оларды
жүзеге асыру ісіне ... ... ... ету ... ... ... ... Екіншіден, демократиялық саяси режим кең көлемді
азаматтық құқықтар мен бостандықтардың баянды етілуінен және ... ... ... қамтамасыз етілуінен көрінеді, Мысалы, Конституция
кәсіпкерлік ... ... ... қана ... сонымен бірге,
біржағынан оған құқықтық негіз жасайды, ал екінші ... ... ... ... әрекеттерінен қорғайды. Басқа азаматтық
құқықтар туралы да осыны айтуға болады. Үшіншіден, ... ... ... ... ... кең жол ... ... қуатты құралы болған саяси цензура тыйым салу, бақылауға алу)
келмеске кетті. ... ... ... ... режимнің өмір
сүруінің айқын ... ... ... құралдарының тәуелсіздігін
қамтамасыз ету мемлекеттік ... ... ... ... ... бұзу фактілерін жариялап отыруға көмектесіп, заңдылықты
нығайтады.Төртіншіден, Қазақстан Республикасының Конституциясында танылған
саяси плюрализм (пікір алуандығы), саяси ... сан ... ... ұйымдардың, олардың ішінде ... ... ... ... ... да қальштасуына мүмкіндік туғызады. Ал
мұның өзі — сөз жоқ қоғамды басқарудың ... ... ... ... ... бірі. Мемлекетті демократиялық
жолмен ұйымдастырудың аса маңызды принциптерінің бірі — ... ... ... ... ... ... бөлу принципі
белгіленген: Республикада мемлекеттік'билік заң шығарушы, атқарушы және ... ... ... ... және ... ... пайдалану
арқылы, өзара іс-қимыл жасау арқылы жүзеге асырылатыны айқын көрсетілген.
Тежемелік және тепе-теңдік жүйесі мемлекет органдарының өз ... ... ... ... ... үшін ... органдардың өкілдігіне қол
сұққандығы үшін жазасыз кетпеуіне бағытталіған.
Мемлекет демократизмінің негізгі бір ... ... және ... ... болып табылады.Ұлттық тәуелсіздік ұлттың өз
тағдырына өзі ие ... ... ... және ... салада өзін-
өзі билеу мүмкіндігінен көрінеді. ... ... ... ... өз ... бар. ... ... Қазақстаңда ғасырлар
бойы өзінің ата-жұртын мекендеп сол жерде ұлт ... ... ... ... ұлт бар, ол — ... ұлты. Қазақтар көптеген елдерде тұрады,
олардың саны миллионға жетеді. Бірақ дүниеде бізден ... еш ... ... жоқ. ... ... 1995 жылғы жаңа Конституциясы осы
тарихи фактіні мойындап және ... ете ... ... мемлекеттіліктің
"байырғы қазақ жерінде" құрылатынын атап көрсетті. Бұдан туатын тағы да ... ... ұлты ... салада өзін-өзі билеуге яғни өзінің
ұлттық мемлекеттілігін ... ... ... Осыны танып, мойыңдау Қазақстан
Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы ... да, ... ... ... ... ... еді.
Алайда Қазақстаңда көптеген басқа ұлттардың өкілдері тұратыны белгілі.
Олардың жалпы саны елдегі халықтың ... ... ... осыған
қарамастан, оларда ұлттық белгі жоқ, Мысалы, Қазақстанда көптеген ... ... ... ... т.б. ... Осы ... ... сол ұлттұратын өздерінің байырғы отаны бар. Бірақ
бұлар Қазақстан Республикасының азаматары болғандықтан, мемлекеттік салада
басқаруға ... ... ... ... ... ұлт ... саяси-құқықтық жағынан алғанда жұрттың, ел халқының бір бөлігі болып
есептеледі. Осы себептен Қазақстан жағдайында мемлекеттік салада бір ... ... ... ... ... ... өзін-өзі билеуі туралы айтқан
жөн болады. Саяси жағынан алып ... ... ... ... ... ... де, сол күйінде ... ... ... ... көзі ... ... Міне осы ... қатынастардағы шиеленіс қатерінің беті қайтарылды.
Ұлттық егемендіктің рухани салада ерекще маңызы бар. Көп ұлтты Қазақстан
жағдайыңда ... ... ... ... ... ... ... этникалық, мәдени, тілдік байырғылығын жүзеге асыру жолымен,
қоғамдық және ... ... ... салаларында олардың белсене
қатысуына жәрдемдесу жолымен жүзеге асырылады.
Қазақстанда ... ... ... ... ... қолдап отыру
идеясы Қазақстанның мемлекеттік егемендігі ... 1990 жылы 25 ... ... көрсетілген болатын:
"Қазақ ұлтының, Қазақстанда тұратын басқа да ұлттардың байырғы мәдениетін,
дәстүрлерін, ... ... ... ... және ұлттық қадір-қасиеттерін
нығайту Қазақ КСР мемлекеттілігінің аса маңызды міндеттерінің бірі ... ... ... тіл ... мәселе төтенше маңызды болып
шықты. Кеңес өкіметі түсында қазақ тілі орыс тілімен ... ... ... танылғанымен, іс жүзінде қазақ тілінің қолданылу ... ... ... ... Ол мемлекеттік салада қолданудан ығыстырып шығарылды
деуге болады. Енді соның маңызын көтеру қажеттігінен ... ... ... тіл деп ... Алайда Парламент ішінде, сондай-ақ
бұқаралық ақпарат құралдарында орыс тіліне де ... тіл ... өте ... мәселеге айналып кетті. 1995 жылы жаңа Конституция бұл
мәселеде едәуір ымыраға барып орыс тілі ... ... мен ... жергілікті өзін-өзі басқару органдарында "қазақ тілімен бірдей" ресми
түрде ... деп ... Бұл ... "Тіл ... заңда жан-жақты
реттелген.
Мемлекет егемендігінің елеулі бір белгісі мемлекеттік биліктің жоғарылық
мәртебесі болып табылады. ... ... ... ... дербес жүйесін
жасауға мүмкіндік береді; ал бұл жүйе ... ... аса ... ... отырады, бүкіл аумақта бірыңғай құқықтық тәртіп орнатады,
мемлекеттік органдардың ... ... ... ... мен ... белгілейді. Мемлекеттік биліктің жоғарылық
мәртебесі Қазақстан аумағында Республика ... ал ... ... ... ... органдары қабылдаған басқа да ... ... ... ... ... Қазақстан — біртұтас (унитарлы) мемлекет.
Егемендіктің бір белгісі мемлекеттік ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясында былай деп ... ... ... ... ... ... ... биліктің бірітұттастығы жоғары мемлекеттік билікке
біріктірілген ... ... өмір ... ... Ол заң ... және сот тармақтарына бөлінеді. Біртұтас мемлекетгік бөліктің бұл
тармақтары бөліне ... өз ... ... ... ... ... ... және сот органдарына дербес өкілдіктердің берілуі
олар бір-бірінен мүлде тәуелсіз болады деген сөз емес. Олар бір ... ... ... Сөйте тұрып, бір-біріне ықпал етеді. Мысалы,
парламент Үкіметке сенімсіздік білдіруі мүмкін т.т.
Қазақстанда ... ... ... Құқықтық мемлекет ұзақ тарихи
даму процесінде ... ... ... Республикасының
Конституциясында: еліміз құқықтық мемлекетті қалыптастыру жолына түсті деп
жазылған.
Құқықтық мемлекеттің бірінші ...... ... ... оның
қоғамдық өмірде үстемдік ететіндігі. Қоғамдық өмірдің неғұрлым маңызды
жақтары заңдар арқылы ... ... ... ... заң
шығарушы органды осы жағдайға қарай ... ... ... ... Парламенті "аса маңызды қоғамдық қатынастарды
реттейтін;» ... жеке және заңды тұлғалардың құқық
субъектілігіне, азаматтардың құқықтары мен ... ... ... мен ... ... ... ... ұйымдастыру мен олардың
қызметінің, мемлекеттік және әскери ... ... ... ... ... мен- нормаларды белгілейтін заңдар
шығаруға" т.б. хақылы.
Заң шығару өкілдіктерінің Президентке берілуі, сөйтіп
ол заңдық күші бар ... ... ... ... ... ... ... және жай заңдық күші бар актілерді
референдум арқылы қабылдауы мүмкін.
Заң ... ... бар ... ... кеңеюі мемлекеттің
құқықтық нысанға ие болу ниетін ... ... тағы бір ... ... — барлық мемлекеттік
органдар, лауазымды тұлғаларға заң талаптарының міндеттілігі. ... ... оның ... ... ... заң талаптарын
орындауға міндеттемені ең алдымен мемлекеттің өзі ... ... ... ... ... мемлекетке, оның органдарына
барып тіреледі. Не мемлекеттік органдар заңдардың ... ... ... немесе заңдарды олардың өздері қолданады; не олар
заңдардың орындалуын қамтамасыз етеді, ... ... ... ... ... ... т-т. ... зандарды қабылдай отырып, мемлекет сол
заңдардың талаптарын орындау жөніңде өзіне міндеттеме алып қана ... ... ... ... заң ережелерін орындауының бүкіл
барысын қадағалап отырады. Мемлекеттік және оның ... ... ... әр ... ... барлығы субьектілер
қатарына жатаді. Сонымен бірге мемлекеттің, оның ... ... ... ... заң ... ... құқықтық мемлекеттің
қалыптасуында ерекше маңызды екенін ... ... ... ... ... ... заңдар
қабылданъш жатқан ғаңа ... ... ... мемлекет дегеніміз бұл
мемлекеттік органдары мен ... ... ... ... ... жүргізілетін мемлекет.
Лауазымды тұлғалар, мемлекеттік органдар, ... ... ... ... ... ... бұзатын болса, мемлекеттің өзі үшін
мұның ауыр зардаптары болада. Жақсы-жақсы заңдар қаншалықты көп ... ... ... ... ... ... ... бір жағьнан бұл
құкықтық мемлекет құру процесін кейін шегертіп,тастайды,.ал екінші ... ... ... ... туғызады. Мемлекеттік органдар мең
лауазымды тұлғалардың заңдарды бұзуы әр уақыттта болып келген, әлі де ... орын ... ... ... ... деп ... ... ең
дамыған мемлекеттерде де кездесіп жүр. Бірақ бұл ... ... ... ... ... ... ... ал екіншіден, мемлекеттіңі со
жолсыздықтармен үнемі, үздіксіз күрес ... ... ... Егер заң ... ... жалпылама сипат алып кетсе мемлекет
онымен ... ... ... ... ... ... отыра
беретін болса, ондай жағдайда құқықтық мемлекет орнату туралы сөз қозғау
қиын. Мұндай жолсыздықтар ... ... және ... ... ... ... кетуі мүмкін. Заңды бұзушылық қызмет бабын теріс пайдалану,
атқарушы органдардың заңсыз шешімдер қабылдауы, тамыр-таныстық, ... т.б.. ... ... ... ... маңызды бір белгісі— азаматтардың заңдарды мүлтіксіз
сақтауы. Ол үшін азаматтардың, құқықтарын, бостандықтары мен міндеттерін
белгілейтін заңдарды ... ... ... ... ... ... Ал ... бәрінің; заңдарды білуін қамтамасыз ету ... ... ... ... мен ... бар ... барлық нормативтік құқықтық актілерді ресми түрде баспа
сөзде жариялапу ... ... ... ... ... ... ... шарта болып табылады — азаматтарды құқықтық ... ... бұл ... ... зор, өйткеді мұндай
жағдайда азаматтар өздерінің құқықтарына, ... мен ... бар ... ... ... танысуға мүмкіндік алады.
Аталған Конституциялық ереже азаматтардың құқықтар мен ... ... ... ... жүртшылыққа жеткізілуін қамтамасыз
етуге тиіс. Мемлекеттік органдар кейде: өздерінің нормативтік құқықтық
акілерін жарияламауға, ... ... ... ... шектеуге
тырысады. Мұның бір себебі — бұл актілерде азаматтардың ... ... ... ... ... ... заң ережелерін орындауының таш бір> маңыздьг шарты олардың
құқықтық санасын қалыптастыру боліп ... Бұл ... ... ... ... ... ... жағынан-білімін жетілдіре түсу
меселелерін ... ... ... ... елімізде «Құқықтық
жаппай оқытуды жүзеге асыру жөніндегі шаралар туралы» Президенттің 1995 ... ... ... ... Бұл — зор ... ... бар ... оның
негізінде құқықтық мемлекеттің қалыптасуын қамтамасыз ету идеясы жатыр. Бұл
қаулыда құқықтық және әдептілік нормаларға ... ... сәби ... үйрету көзделген. Құқықтық оқуға барлық жастағы, халықтың ... ... ... ... ... істейтін салаларына, қызмет
ахуалына қарамастан, тіпті министрлерге дейін түгел тартылады. Себебі заңға
мойын ... ... мен ... ... ... мемлекеттік
қызметшілер де, заңды бұзушылар да бала ... ... ... ... ... ... ... өздерінің мемлекет
алдындағы жауапкершілігін сезінетін болуға тиіс. Бірақ бұл ... ... ... тиіс деген сөз емес. Мемлекет алдында азаматтар ғана
жауапты болмай, азаматтар алдында мемлекет те жауапты болуға тиіс. ... ... мен ...... азаматтарға берген
өзіндік бір сыйы дейтін ұғым болған. Шындығында, көптеген құқықтар мен
бостандықтар заң жүзінде баянды етілетін табиғи ... мен ... ... Тіпті азаматтардың мемлекет мойындап, танитын құқықтары мен
бостандықтарында объективті түрде шарттылық бар. Олардың қорғалуы ... ... ... ... үшін мемлекет өзіне жауапкершілік
арқалайды, ... оның ... ... ... ... ... мен бостандықтарының жүзеге асуын қамтамасыз етуге
тиіс. Соның өзінде олар жұртты топқа,
әлеуметтік жікке, ұлттық топқа бөлмей, бүкіл ... ... ... тиіс.
Олар нақтылы адамдардың өзіне қызмет етуге, оның занды құқықтары ... ... ... ... Ал ... өзі — ... негізгі белгілерінің бірі. Ол жайында Конституцияның 1-бабында
былай ... ... ... өзін демократиялық, зайырлы,
құқықтық және ... ... ... ... оның ең ... — адам және адамның өмірі, құқықтары мен
бостандықтары".
Біріншіден, азаматтардың Конституцияда баянды етілген құқықтары мен
бостандықтары ... тиіс ... ... ... ... ... ерекше жағдайларда шектелуі мүмкін екенін ескертеді.
Конституцияда былай деп көрсетілген: "Саяси себептер ... ... мен ... ... да бір ... ... ... Сөйтіп азамат мемлекеттік органдардың, лауазымды тұлғалардың
ықтимал зорлық-зомбылықтарынан негізгі заң ... ... ... ... аса ... ... мен ... ешбір
жағдайда шектеуге жол бермейді. Сонымен, азаматтар жөнінде-мемлекеттің өзі
де белгілі бір құқықтық шектеушілікке қойылады.
Екіншіден, ... ... аса ... ... — азаматтардың өз
құқықтары мен бостаңдықтарын кімнің тарапынан болса да бұзуға жол бермей,
қорғауына ... ... кең ... ... ... ... ... Адамның құқығы мен бостандығы өмір тіршілігінің
барлық ... ... ... Егер ... сала ... ... ... ресімдері болмаса онда азаматтар өздерінің құқықтарын
пайдалана алмайды. Мемлекеттік ... ...... ресімдердегі
ықтимал олқылықтардың орнын толтыру. Олар азаматтардың өзі құқықтарын
түсініп, қорғауына құқықтық ... ... ... Осы ... ... ... ... стихиялы түрде қалыптаспайды. Ол ... оңың ... мен ... ... жүргізілетін мақсатты қызмет
процесінде, мемлекет қызметшілерінің өз міндеттерін ұқыпты орындауы
барысында ұйымдастырылады.
Құқықтық ... ... бір ...... ... ... баянды етілгендігі больш табылады. Құқықтың
мемлекетте сот ... орын ... ... ол ... ... ... ... болып саналады. Даулы құқықтық мәселелердің барлығы сотта
шешіледі. Сөттың билігі Конституция, заңдар, өзге де ... ... ... ... ... ... істер мен даулардың
барлығына тарайды. Конституцияның 7.7-бабында былай деп жазылған: ''Судья
сот ... іске ... ... тәуелсіз және Конституция мен заңға ғана
бағынады. Сот төрелігін іске асыру жөніндегі соттың қызметіне ... ... ... жол берілмейді және ол заң бойынша жауапкершілікке әкеп
соғады". Судьялардың тәуелсіздігін қамтамасыз ... ... ... ~ ... өмір ... ... ... егер судья заңды бұзатын
болса, дереу қызметінен босатылады.
Мемлекет — дамыған ұлттық құқықтық жүйенің ... тек оның ... ... ... ғана ... деп ... ... қатар мемлекеттің
құқықтық сипатының дәрежесі ... ... ... ... ... ... өз бойына жинаған халықаралық құқыққа
мемлекеттің қалай қарайтындығыменде анықталады. Бұл мәселеге ... ... ... Онда былай деп жазылған: Қазақстан Республикасы
халықаралық құқықтың принциптері мен ... ... ... және өзге де міндеттемелер республикамыздың ... ... ... Республика бекіткен халықаралық шарттар оның өз
заңдарынан басым болады және тікелей ... ... ... мемлекет құрылуда. "Әлеуметтік
мемлекет" деген ұғым қазіргі заманның демократиялық тұрпатындағы, ... және ... ... ... өмір сүретін мемлекетті білдіру
үшін қолданылады. Бұл ұғым мемлекеттің адам құқықтары ... ... ... ... ... төмен адамдарға көмектесу т.б.
туралы қамқорлықтан байқалатын әлеуметтік саясатты жүргізуге қабілетгілігін
көрсетеді:
Кез келген мемлекеттің ... ... бір ... ... ... де
барлығы жиналып мемлекеттің ішкі құрылымын жасайды. Ол аумақтық құрылым деп
аталады. Аумақтық ... ... ... ... бірліктер
жасақталады. Жоғарғы мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... ... ... мен ... жүйесі
қалыптасады. Бұл қатынастар мен байланыстардың сипаты тұтас ... ... мен ... ... ... ... ... жоғары мемлекеттік органдары мен ... ... ... ... ... мен байланыстарды сипаттайтын
аумақтық ұйымдасуы оның мемлекеттік құрылымы деп аталады.
Мемлекеттер өздерінің құрылымы ... ... ... ... ... 1995 жылғы Конституция бойынша Қазақстан біртұтас
мемлекет ... ... ... ... тек ... ғана ... Қазақстан Республикасы да әкімшілік-аумақтық
бірліктерден тұратын біртұтас мемлекет болып ... ... ... ... жасалады.
Қазақстан КСРО құрамында болған кезде оның мемлекетгік құрылым нысанына
назар аударылған жоқ. ... ССР інің 1937 және 1978 жылы ... өзге ... да ... ... ... ... термин
кездескен. жоқ, бірақ Қазақстанда шынында да біртұтас мемлекеттік бөлініс
болатын. Іс ... КСРО ның ... ... ... мемлекет
болды. Сол жағдайда КСРО-ның құрамында өзінің мемлекеттік бөлінісі ... ... ... ... ... мән ... жоқ. Алайда бұл өте
қателескендік болуанын кеңестік болмыстың өзі көрсетті. КСРО-ны құру туралы
Декларация мен шартта (1922 ж.) ... ... ... ... ... түрде ғана кепілдік берілгенімен, сол
ұлттардың өзіндік ұлттық мемлекеттілігін қайта тірілту ... ... ... ... ... болатын. Ұлттық мемлекеттіліктің сыртқы
белгілерін нақтай отырын, олардың ішкі бөлшектерінің жоққа шығарылуы саяси
дербестік идеяларын жойьш жібере алған жоқ. Мұны ... ... ... 1986 жылы ... болған желтоқсан оқиғалары қазақ халқының
саяси ... ... ... ... ... кәрсетті.1995
жылғы Конституция мемлекеттік құрылымның біртұтастық нысанын жариялап қана
қойған жоқ, оның мызғымайтындығын да баянды етті.
Конституцияда ... ... ... ... ... ... болмайды (91-бапи, 2-ті.). Қазақстан мемлекет құрылымының
біртұтастық нысаны оның аумағында ұлттық-мемлекеттік және ... ... ... білдіреді.
ІІ Тарау Құқықтық мемлекет белгілері.
2.1 Қазақстандағы заң ... ... ... ... ... ның ... ... енгізілді.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі 1990 жылы 24 сәуірде Қазақ КСР-інің Президенті
қызметін енгізу ... заң ... ... Кеңес Қазақ КСР-інің тұңгыш
Президенті етіп Н.Ә. Назарбаевты сайлады. Заң мемлекеттің жоғары ... ... ... анықтады. Президейттің өкілеті шектеулі
болады. Ол үкімет басшысы болып саналған жоқ. Жоғарғы ... ... ... ол ... ... ... заң ... Президентті
қайта сайлай алатын т.т болады.
Тәуелсіз Қазақстан мемлекеті құрылған кезден ... ... ... деп жарияланды.
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы елімізді президенттік
басқару нысанындағы мемлекет деп жарйялады.
Жоғарыда айтылғандай, біздің республикада мемлекеттік ... заң ... және сот ... ... принципіне негізделіп құрйлады.
Президент осы тармақтардың бірде біріне жатпайды. ... ... ... ... ... тармақтарымен байланысты болады. Ол мынадай
мәселе ... ... ... ... мемлекет қабылдаған заңға
Президент қол қояды. Президенттің тыйым салу хақысы (право вето) бар, яғни
ол заңды пысықтай түсу үшін ... ... ... ... ... бір мерзімге арнап заң шығаратын ... беру ... ... ... ... Егер Парламент Президенттің өтінішін
қанағаттандыратын болса, Президент заң қабылдай алады. Демек ... ... ... ... заң ... ... бойынша Парламентті
алмастырады. Сонан соң, егер Парламент ... өте ... деп ... қабылдай алмайтын болса, онда Президент заң күші бар жарлық ... ... ... ... ... ... ... немесе Үкіметпен,
Жоғарғы соттың ымырасыз алауыздыққа келетін болса, онда ... ... ... ... ... келісімімен премьер-министрді және Республиканың
Ұлттық Банкінің Төрағасын тағайыңдайды, Президент ... ... ... Бас ... және ... қауіпсіздік
комитетінің Төрағасын тағайындайды.
Президенттің халықаралық келіссөздер жүргізетін және Халықаралық,
шарттарға қол қоятын ... ... Ол ... ... ... кейін
заң күшіне енеді. Бұл халықаралық шарттарды бекіту ... ... ... Парламенттің қызметіне Президент, Президенттің қызметіне
Парламент те әсер етіп отырады.
Президент ... ... ... үкіметке, жергілікті ... ... ... ... ... ... лауазымына адам ұсынады;
-үкіметтің құрылымын анықтайды;
министрлерді қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;
-министрліктерді, мемлекеттік комитеттерді құрады және таратады;
- үкімет ... ... ... ... маңызды мәселелер жөніндегі отырыстарына төрағалық
етеді;
- Мәжіліске заң жобаларын енгізу жөнінде үкіметке тапсырма ... ... ... ... ... тоқтата тұрады.
Президент жергілікті атқарушы органдардың жұмысына да басшылық етеді. ... ... ... және ... ... ... ... Әкімдер Президенттің облыстардағы тікелей өкілі болып табылады,
сондықтан өздерінің жұмыстары үшін оның ... ... ... ... ... ... олардың жергілікті жердегі жұмысы туралы,
заңдарды ... ... өз ... ... ... ... ... тыңдайды.
Президенттің сот билігіңе де қатысы бар: ол Жоғары Сот Кеңесін құрады,
оның төрағасын тағайындайды. ... Сот ... ... Сот ... ... ... ... мен Жоғарғы Сот ... ... ... ... ... ... Ал облыстық
соттардың төрағаларын облыстық сот коллегияларының төрағаларын Президент
Жоғары Сот ... ... ... ... ... сот ... ... қатысы болады. Бірақ мұның өзі Президент судьялардын
қылмыстық және азаматтық істерді қарау жөніндегі жұмысына ... ... ... ... сот ... қараған кезде ешкімге тәуелді болмайды, ... ... ... басқа да өқілеттіктері болады. Солардың бірі — мемлекет
өмірінің аса маңызды мәселелері ... ... ... ... ... ... ... — халықтың мемлекетті басқару ісіне
тікелей қатысуының бір түрі. 1995 жылы ... ... ... ... және ... ... ... екі
рөфереңдум өткізілді. Референдум халықтың мемлекетті басқаруша тікелей
қатысуының бір нысаны.
Өзінің ... ... үшін ... жарлықтар мен бұйрықтар»
шығарып отырады. Президент жарлықтарының нормативтік және нормативтік емес
түрлері ... ... деп ... ... ... ... ... оргаңдардың өкілеттігін, азаматтардың құқықтарын, бостандықтары
мен міндеттерін айқындайтын т.б. ережелер болады.
Көріп ... ... ... ... ... Ол — ... елдің де, халықаралық қатынастарда да халық пен мемлекет ... ... ... ... ... мен ... қорғалады.
Халықтың қалаулысы ретінде Президент соның мүддесіне қызмет етеді. ... де ол ... ... ... адал ... етуге, Қазақстан
Республикасының Конституциясы мен заңдарын қатаң сақтауға, азаматтардың
құқықтары мен ... ... ... ... ... жүктелген мәртебелі міндетін адал атқаруға салтанатты түрде ант
етемін",—деп ант береді.
Кез ... ... ... Парламенті болады. Ол ... да бар. ... ... бұл ... өкілді орган екі
Палатадан: Сенат пен Мәжілістен құралады.
Сенат екі түрлі жолмен жасақталады: 1) ... бір ... ... ... ... бар қаладан және Республика астанасынан, сол
облыстың, республикалық маңызы бар ... және ... ... ... органдары депутаттарының бірлескен отырысында екі депутаттан
сайланады; 2) Сенаттың жеті депутатын ... ... ... Республика
Президенті тағайындайды. Қазақстан Реепубликасының кемінде бес жыл ... отыз ... ... ... білімі және кемінде бес жыл жұмыс стажы
бар, тиісті облыстың, республикалық маңызы бар қаланың ... ... ... ... үш жыл тұрақты тұрған азаматы Сенатқа депутат
бала алады.
Мәжіліс 77 депутаттан тұрады. 67 депутат бір ... ... ... ... ал 10 ... ... ... негізінде барабар
өкілдік жүйесі бойынша сайланады. Жасы жиырма беске ... ... ... ... бол ... Парламент депутаты бір мезгілде
қатарынан екі Палатаның депутаты бола алмайды; соңдай-ақ оның ... ... ... ... ... ... ғылыми немесе өзге бір
шығармашылық қызметтен басқа ақылы лауазым ... ... ... ... ... ... ... немесе байқаушы
кеңесіне кіруге құқығы жоқ. Осының барлығы — депуаттардың ... ... ... және ... болуы үшін қойылатын шарттар. Парламенттің
алғашқы сессиясында Палаталардың бірлескен отырысында депутаттар Қазақстан
халқына ... ант ... ... ... адал ... ... Қазақстан
Республикасының тұтастығы мен тәуелсіздігін нығайта ... ... мен ... ... ... ... өзіме жүктелген
жоғары міндеттерін адал орындауға ант беремін".
Қазақстан Республикасының Парламенті ... ... ... ... және оның өзі ... ... органдарының
отырыстарында қаралатын барлық мәселелер бойынша шешуші дауыс құқығын
пайдаланады. Депутат ... пен оның ... ... ... ... ... және сайлануға, сессияның күн тәртібі жөнінде
ұсыныстар мен ескертпелер енгізуге; Парламенттің ... ... ... ... ... есептерін тыңдау жөнінде ұсыныстар
енгізуге; Парламент Палаталары сайлайтын ... ... не ... оның ... ... келісім беретін лауазымды тұлғалардың
кандидатуралары жөнінде өз пікірін айтуға ... ... ... ... ... ... үшін ұсынылатын мәселелер бойынша Палаталар
Бюросында ұсыныстар енгізуге; Парламент пен оның ... ... ... үшін мәселелер ұсынуға; депутаттық сұрау ... ... ... ... ... да ... ... енгізуге; азаматтардың қоғамдық мәні бар пікірлерімен
Парламент депутаттарын таныстыруға; басқа да өкілеттіктерді жүзеге асыруға
хақылы.
Депутат Парламенттің және оның өзі ... ... ... ... ... Депутат өзінің дауыс беру құқығын тікелей өзі
жүзеге асырады. Өзінің дауысын басқа бір ... ... ... жоқ. ... кез келген мәселелер мен ұсыныстарды Палаталардың
қарауына енгізуге, мәселелерді ... ... және ... бойынша шешімдер
қабылдау ісіне қатысуға, сондай-ақ ... ... ... асыруды
ұйымдастыру, олардың орындалуын бақылау ісіне қатысуға хақылы.
Депутаттық сұрау салу депутаттың мемлекеттік органның лауазымды ... ... ... сол лауазымды адамның құзыретіне кіретін мәселелер
жөнінде ... ... ... түсініктеме беруін
немесе өзінің көзқарасын баяндауын ресми түрде сұраған талабы ... ... ... ... мен ... ... Ұлттық
банкінің төрағасына, Орталық сайлау комиссиясының төрағасы мен мүшелеріне,
бас прокурорға, Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасына, ... ... ... жөніндегі есеп комитетінің төрағасы мен
мүшелеріне сұрау салуға құқығы бар.
Лауазымды тұлға сұрауға жауапты Парламенттің немесе ... ... ... ... ... ... қайтарылған жауап пен оны
талқылаудың қорытындысы ... ... ... оның ... қабылданады.
Депутаттар Парламентте мынадай бірлестіктер құруға құқылы: 1) фракция:—
депутаттардың ... ... Бұл ... ... ... өзге қоғамдық
бірлестіктің атынан құрылып, заңда белгіленген тәртіп бойынша тіркелген топ
болуы мүмкін; ол Парламентте ... ... ... өзге қоғамдық
бірлестіктің мүддесін білдіру ... ... 2) ... топ ... өз өкілеттігін жүзеге асыру, сайлау округтерінде бірлесіп
жүмыс істеу үшін құрылатын бірлестігі.
Депутат өз ... ... де ... ... ... ... кедергі жасау мақсатымен депутатқа немесе оның жақын туыстарына
қай ... де ... ... ... үшін жауапқа тартылады. Депутаттар
алдындағы өз міндеттерін орындамайтын, оған көрінеу жалған ақпарат ... ... ... бұзатын мемлекеттік органдар мен қоғамдық
бірлестіктердің, ... ... ... ... ... ... да ... тартылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы депутаттың аманатты мандатынан
бас ... ... ... өздерінің депутаттарына мандат беретін де,
егер ... ... ... ... оны кері ... ... 1995 ... Конституция бойынша депутат өз сайлаушыларының атынан
ғана өкілдік етпейді, ол ... ... ... ... ... ... Парламент депутаты енді ешқаңдай аманатты мандатпен
байланысты емес. Сайлаушыларға депутатты кері ... алу ... ... ... алдындағы өзінің жауапкершілігін сезінбеуге тиіс деген
сөз емес. ІІарламенттік каникул ... ... ... ... ... сайлаушылар-мен кездеседі, олардан түскен шағымдарды,
арыздарды қарайды. Ондай ұсыныстар, ... ... ... ... дұрыс және дер кезінде шешілуіне ... ... ... зерттеп, қажет болған жағдайда мемлекеттік
биліктің тиісті ... ... ... ... ... Депутаттық қызметтің мәселелері бойынша депутат мемлекеттік органдар
мен ұйымдарға, қоғамдық бірлестіктерге ... ... ... ... да лауазымды адамдардың дереу қабылдауында болуына
құқылы.
Депутат халықтың ... ... ... ... нормаларын
сақтауға тиіс. Парламент регламентінде мінез-құлық нормаларын айқындайтын
депутат этикасының ережелері белгіленген. ... өз ... ... ... де, ... тыс ... да соларды басшылыққа алуға тиіс.
Депутат этикасының ережелеріне мынадай нормалар жатады: депутаттар ... және ... ... ... қатысушы барлық адамдарға
құрметпен қарауға тиіс; депутаттар ... ... ... және ... ... ... мен ... нұқсан
келтіретіндей негізсіз кінәлар тақпауға, дөрекі, балағат сөздер қолданбауға
тиіс.
Депутаттар заңсыз және ... ... ... ... ... ... ... оның үйлестіруші және жұмысшы
оргаңдарының т.б. қалыпты жұмысына кедергі келтірмеуге тиіс.
Парламент ... ... ... ... ... Сессия біріккен
және оңаша Палаталар отырысынан, Палата бюроларынан, Палаталардың тұрақты
комитеттері мен бірлескен ... ... ... ... ... ... сайлау қорытындылары жарияланғаннан және әр
Палата депутаттарының үштен екісі сайланғаннан кейін отыз күннен ... ... ... ... сессиясын Ресиублика Президенті
Сенат пен Мәжілістің бірлескен отырыстарында ... ... ... пен ... ... отырысында неғұрлым маңызды мәселелер
қаралады. Мысалы, ... ... мен ... ... ... мәселені тек Президент қана ұсына алады. Кон-ституция ... ... ... ... ... оған өзгерісті жиі енгізе беруге болмайды.
Парламент Палаталарының бірлескен отырыстарында ... ... ... зандар қабылданады. Конституциялық заңдардың
көмегімен ... ... ... ... ... сот ... өкілеттігі анықталады. Конституциялық заңдардың
көмегімен Парламент, Президент, ... ... ... ... ... ... (бүкілхалықтық дауыс беру) өткізудің
тәртібі белгіленеді.
Мәжіліс пен ... ... ... ... ... оның
орындалуы туралы үкіметтің есебі қаралып, бекітіледі. ... пен ... ... адам үшін бюджеттің маңызы зор. ... ... ... ... мекемелерін ұстауға, оқытушыларға,
дәрігерлерге, ... ... ... ... ... ... ... қаражат бюджеттен бөлінеді. Сондықтан халықтың
өкілдері ретінде депутаттар ... ... ... ... ... ... мақсатқа қалай жұмсалатынын қатаң бақылап отыруға тиіс.
Мәжіліс пен Сенаттың бірлескен отырысыннда ... ... ... ... беру ... ... ... Егер Парламент
Президентке заң шығарушы өкілеттікті беру қажет деп ... ... ... ... өзі ... ... ... Президент заң шығарушы
органға айналып кетпеуі үшін, оған заң қабылдау ... бір ... ... ... пен ... ... отырыста басқа да маңызды мәселелерді шешеді.
Енді Межіліс пен Сенаттың жеке-жеке қандай іспен ... ... ... заң ... ... Парламент депуттары мен Үкіметке заң
шығарушылық бастама ... ... ... Бұл ... ... — Мәжілістің
қарауына заң жобаларын енгізу құқығы тек ... мен ... ... ... сөз. Азаматтарда, мемлекеттік ... ... заң ... ... ... ... бірақ олар заң
жобаларын жасап, депутаттарға, үкіметке бере алады.
Мәжіліс заң жобасын егжей-тегжейлі қарайды. ... ... ... ... ... ... Заң ... барлық талапқа сай келеді деп
әбден көздері жеткенше, ол бірнеше ... ... ... ... соң ... ... дауыс беруіне қойылады. Егер ... ... ... астамы заң жобасы үшін дауыс берсе, ол ... ... ... ... заң ... Сенаттың қарауына жіберіледі. Онда да
заң жобасы түбегейлі талқыланады да, одан әрі ... ... пе, ... ... пе ... мәселе дауысқа қою арқылы шешіледі. Егер ... ... көбі заң ... ... дауыс берсе, заң
қабылданды деп ... Тек ... ... ғана заң ... заң ... ... ... Президент қол қоюы керек. Егер ол заңға қол қойса,
онда заң қолданысқа жарайды, ... ... ... заңи ... ... Осы
сәттен былай қарай барлық ... ... ... ... ... ... мен Шетелдіктер заңның ережелерін
орындауға тиіс.
Президент ... қол ... да ... Бұл вето қою деп ... ... ... кемшіліктерін көрсетіп, оны кері қайтарады. Мұңдай
жағдайда Парламент заңды қайтадан ... ... ... еске
алады. Содан кейін заң тағы да Президенттің қол қоюына тапсырылады.
Көріп отырғанымыздай, заңдарды қабылдау тәртібі оңай; емес. Олай ... — заң ... акт ... ... онда ... ... заңи күш болады. Заң Конституцияға қайшы келмеуге ... ... ... ... ... ... да ... қайшы келмейтін
болуға тиіс. Сондықтан да зандар қоғамның, әрбір адамның өмірінде неғұрлым
маңызды мәеелелер бойынша қабылданады. ... ... деп ... ... ... бостандықтары мен міндеттері, меншік, салық
салу, мемлекеттік органдардың ұйымдастырылуы мен қызмет істеуі, мемлекеттік
жөне әскери қызмет, ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау,
қорғаныс пен мемлекет қауіпсіздігін қамтамасыз ету т.с. мәселелер бойынша
қабылданады.
Парламент жұмысы ... ... ... Заң жобаларын
әзірлеуге мамандар -заңгерлер, экономистер, ... ... т.б. ... ... ... ала ... үшін Мәжіліс
пен Сенат парламенттік тыңдаулар өткізеді, оған ғалымдар, мемлекеттік
органдардың қызметкерлері, ... ... ... газет өкілдері
шақырылады. Парламенттік тыңдаулардың қорытындысы бойынша депутаттарға
ұсыныстар қабылданады.
Мәжіліс пен Сенат өз ... ... ... үкімет мүше-лерінің
есептерін тыңдауға құқылы. Егер үкімет мүшесі жұмысты нашар ... ... ... онда ... ... ... оған ... туралы шешім қабылдап, оның қызметтен босату немесе тіпті ... ... ... ... ... ... алады.
ІІ Тарау Құқықтық мемлекет белгілері.
2. Қазақстандағы заң шығарушы билік.
Үкімет атқарушы ... ... ... ... ... Ол ... ... жүйесін басқарады, солардың қызметіне басшылық етеді.
Атқарушы органдардың бірыңғай жүйесіне ... ... ... жергілікті: облыстық, аудандық және қалалық әкімияттар кіреді.
Атқарушы биліктің жоғары ... ... ... кең ... олар ... және 1995 ... 18 ... "Қазақстан
Республикасының Үкіметі туралы" Конституциялық заңда баянды етілген.
Экономика саласында Үкімет мемлекеттік әлеуметтік-
экономикалық саясаттың негізгі бағыттарын, оны ... ... ... тактикалық шараларын талдап жасайды; мемлекеттік ... ... және оның ... туралы есепті жағдайды,
бюджеттің атқарылуын қамтамасыз ... ... ... ... ... ... белгілеп, жүзеғе асырады т.т.
Әлеуметтік салада Үкімет еңбекке ақы төлеудің, азаматтардың әлеуметтік
жағынан қорғалуының, мемлекеттік ... ... ету мен ... ... мен шарттарын талдап жасайды; ... даму ... ... ... ... ... ... мен спорт, туризм, әлеуметтік әріптестік проблемаларының
шешілуіне жәрдемдеседі.
Үкімет құқықтық ... ... ... азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарын қорғауды қамтамасыз етеді.
Ғылым, техника, білім және мәдениет саласында Үкімет ғылыми-техникалық
даму ... ... ... асырады; ғылым мен техниканы, ... ... жаңа ... ... жөніндегі мемлекеттік саясатта
адықтап, жүзеге асырады.
Әкімшілік-саяси басқару саласында ... ... ... және ... ... ... үкіметке кірмейтін
орталық атқарушы органдардың қызметіне басшылық етеді, олардың Президент
пен Үкімет заңдарын, ... ... ... ... министрлердің
орынбасарларын лауазымға тағайындайды және одан ... ... ... ... басқару мәселелері жөніндегі қызметіне
басшылық жасайды, олардың зандарды атқаруын ... пен ... ... ... ... Үкімет құқықтық
реформаның жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді; азаматтардың құқықтары ... ... және ... ... пен ... тәртіпті,
республиканың қауіпсіздігі мен қорғаныс қабілетін, аумақтық тұтастық пен
мемлекеттік шекаралардың қорғалуын қамтамасыз ету ... ... ... және жүзеге асырады.
Сыртқы саясат саласында Үкімет келіссөздер жүргізу және ... қол қою ... ... қабылдайды; Республиканың шетелдік
мемлекеттермен, халықаралық және аймақтық ұйымдармен өзара ... ... ... сыртқы экономикалық саясатты ... ... ... ... ... ... ұйымдарымен арадағы
ынтымақтастық пен өзара қимылды жүзеге ... ... ... біріншіден, Парламент пен Президент
жүзеге асыратын заң ... ... ... ... ... шеңберінде шешімдер қабылдайды; үшіншіден, министрліктер ... ... ... ... атқарушы биліктің
жергілікті органдарының қызметін бақылайды.
Үкіметте заң шығарушылық бастама ... ... Ол ... құзыретіне
кіретін барлық мәселелер бойынша заң ... ... ... ... ... ... Парламенггке енгізетін заң жобалары міндетті түрде үкіметтің
отырысында талқыланады. Заң жобасы сол құжатта жасаушылардың сарапшылардың
міндетті түрде ... ... Заң ... ... ... ... ... қабылданады, содан кейін мұнымен бірге заң жобасын
ІІарламент Мәжілісіне жіберуге болады.
Үкімет заң ... ... ... ғана ұсынбайды, Парламент
Мәжілісіне заң ... ... ... ... тапсырмаларын да
орындайды.
Үкіметті Премьер-Министр басқарады, оның өкілеттіктері Конституцияда жөне
"Үкімет туралы" Конституциялық ... ... ... ... ... ... ... Үкіметтің жұмысын басқарады жөне өзінің орынбасарлары мен үкімет мүшелері
арасында қызметтік міндеттерді бөліп ... ... ... Кеңеспен, Жоғарғы Сотпен, ... ... да ... органдармен арадағы қатынастарда
Үкіметтен өкілдік етеді ... ... ... ... Халықаралық
қатынастарда Үкіметтен өкілдік етеді немесе өкілдік ... ... ... мен келісімдерге қол қояды;
Үкіметтің өзі де ... және ... ... ... ... бекітуіне ұсынады. Ол Президентпен
заң шығару жұмыстарының жоспарларын келіседі. Президент ... ... ... ... ішінара тоқтатып қоя алады. Бұл жұмысты Президент
өздиіщн де, Бас прокурордың ұсынысымен де ... ... ... ... ... Үкіметтің: заң шығару жөнінде ... ... бар. ... бұл ... ... ... ... асырылады, яғни Үкімет заң жобасын Мәжіліске тиіеті ... ... ... ... өзінің жүмысын Парламентте ... және жай ... ... ... ... ... ғана ... соңымен бірге заңдарды да орындауға, ол ... ... да ... ... ... бақылап отыруға
тиіс. Үкімет жыл сайын республикалық ... ... оны ... ... ... ... және ... да орталық атқарушы органдармен
қатынасы. ... ... ... және ... ... ... атқарушы органдардың қызметіне басшылықты жүзеге асырады.
Ол аталған органдардың Президенттің және Үкіметтің ... ... ... орындауын бақылайды. Үкімет министрліктер мен үкіметке кірмейтін
орталық атқарушы ... ... ... ... ... ... мен ... органдарын ұстауға республикалық бюджеттен
бөлінетін қаржының көлемін бекітеді. Бұған ... тек ... ... Ол үкіметке кірмейді. Оның мәртебесін Үкімет ... ... ... Парламент анықтайды. Мұнда ерекшелік ... ... ... ... және ... бір ... ... шоғырлавдыру қажеттігімен байланыещ.
Үкімет миңистрліктердің, үкіметке кірмейтін орталық атқарушы оргаңдардың
актілернің күшін түгелдей не ішінара жояды немесе тоқтатып қояды. Үкіметтің
Мұндай ... ... ... нәрсе — атқарушы органдар қабылдаған
шешімдердің Конституция ережелеріне, ... ... ... ... ... туралы Бас прокурордың ұсыныс енгізуі.
Министрліктерден және үкіметке ... ... ... органдардан
басқа да республикалық органдар құрылады. Олар ведомстволар деп аталады.
Үкімет ведомстволардың ... ... ... және ... нормативтік актілер қабылдайды: ведомстволарды ... ... ... ... ... ... ... лауазымға тағайындайды және одан босатады.
Үкіметтің жергілікті-органдармен: аудандық, қалалық және ... ... бір ... ... Үкімет атқарушы биліктің
жоғары буыны болып табылады, сол себептен де оның ... ... ... ... ... деген принцип бойынша
құрылады. Үкімет жергілікті атқарушы органдардың қызметіне ... ... ... бойынша жүзеге асырады: 1) мемлекеттік басқару; 2)
жергілікті атқарушы ... ... пен ... ... ... 3) жергілікті атқарушы органдардың қызметі ... ... ... ... ... 4) ... ... органдардың
қабылдаған актілерінің күшін түгелдей не ішінара жою немесе тоқтатып қою
жөне т.б.
Конституцияға ... ... ... бірі ... ... жүргізу жөніндегі шараларды белгілеу болып табылады.
Үкімет өз қарауына жататын мәселелер ... ... ... ... шарттарға қол қою туралы шешімдер қабылдайды. Министрлер мен
өзге орталық ... ... ... да ... ... және
халықаралық шарттарға қол ... ... ... ... ... ... деп ... Республикасының сот бөлігі
Сот бил ігі мемлекетгік биліктің дербес тармағы болып табылады, оны
республика ... сот қана ... ... ... Сот ... ... ... құқықтарын, бостандықтарын, заңды мүдделерін,
мемлекеттік органдардың, ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау
үшін Конституцияның, ... өзге де ... ... ... ... ... ... ету үшін құрылады.
Сонымен Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес, сот
азаматтардың ... ... мен ... ... ... ... өзі ... Қазақстан Республикасының азаматы еместердің, шетелдік
азаматтардың, азаматтығы жоқ адамдардың құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... істерді қарамайды деген сөз бе? Егер
Конституцияда, зандар мен ... ... ... бір ... ... республикада тұратын шетелдіктер мен азаматтығы жоқ
адамдар республика азаматтарына белгіленген құқықтар мен ... ... ... ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтары сот арқылы
қорғалады деп тура көрсетілген. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдайда Конституция Қазақстан
Республикасының азаматы емес ... ... мен ... ... ... ... басқаша тәртіптерін белгілейді. Мысалы,
шетелдік діни ... ... ... ... мемлекеттік
органдарымен келісім бойынша жүзеге асырылады; Демек мұндай жағдайда мәселе
сот арқылыемес, ... ... ... ... азаматтардың
құқықтарын, заңды мүдделерін қорғаудың сот арқылы емес, ... ... ... ... органдардың құқықтары мен заңды мүдделерін азаматтар,
шетелдік азаматтар, басқа мемлекеттік органдары ... ... ... ... ... ... ... қорғайды. Мәселен, мемлекеттік
органдардың жұмысына қоғамдық бірлестіктердің араласуына Конституция ... ... ... ... ... ... органдар өз құқықтары
мен мүдделерін сот арқылы қорғауға хақылы. ... ... ... өзге де нормативтік ... ... ... орындалуын қамтамасыз ету міндетін жүктейді. Сот ең ... ... ... ... тиіс. Бұл міндетті сот әр түрлі
тәсілдермен жүзеге асырады. Маңызды тәсілдердің бірі — ... ... және ... ... ... ... Конституция нормаларын тікелей
қолдану болып табылады. Сот төрелігін ... ... ... ... ... мәніне баға береді. Әсіресе конституциялық норма,
заңдар, басқа ... ... ... Қазақстанның халықаралық
келісімдері, қажет болғанда Республика Конституциясын қолданады.
Әрбір азамат өз ана ... ... ... ... бұл ереже
соттарды іске қатысушы адамдардың сұрануы бойынша олардың өз ана ... ... ... мен ... ... ... сөз ... етуге міндеттейді.
Сот билігі Конституция, заңдар, өзге де ... ... ... шарттар негізіаде туындайтын істер мен ... ... Бұл ... ... ... — сотқа арыз айту үшін қандай
нормативтік құқықтық ... заңи ... бола ... ... ... ... Конституция тұрады, оның құқықтық нормалары біреудің
құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... үшін ... ... ... бола ... Сөйтіп Конституциядан туындайтын тиянақты нұсқау
— оның нормаларында тікелей ықпал ететін күш болады, сондықтан соттар нақты
істерді ... сол ... ... ... алады.
Сот билігі азаматтық, қылмыстық және сот жүргізудің заңда белгіленген
өзге де нысандары арқылы жүзеге асырылады. Өзге ... атап ... ... ... сот жүргізу жатады. Кейбір әкімшілік құқықтардың
бұзылуы сотта қаралады. ... ... ... өзге де қаулылары,
сондай-ақ олардың заңды бұйрықтары, талаптары, тапсырмалары және ... ... ... ... ... ... мемлекеттік және
мемлекеттік емес ұйымдар үшін, лауазымды ... ... ... мен ... жоқ адамдар үшін орындауға міндетті болып
саналады. Сот ... ... ... бұзушылық және сотты
құрметтемеушілік деп ... ... ... ... мемлекеттік немесе мемлекеттік емес ұйымның лауазымды тұлғасы
соттың үкімін немесе шешімін орындаудан бас ... ... оған ... ... ... біріңғай сот жүйесі болуын көздейді. Қазақстан
Республикасындағы сот жүйесі Жоғарғы Сот пен жергілікті соттардан ... ... ... заңмен құрылған облыстық және ... ... ... ... ... соты, республикалық
маңызы бар қалалардың ... ... ... ... ... соты т.б.) ... және оған ... соттар
(қалалық, ауданаралық мамандандырылған соттар — әскери гарнизондық сот,
т.б).
Конституция қандай атаумен болса да ... және ... ... ... ... ... ... өкіметі арнаулы органдар құрып, оларға
төтенше өкілеттіктер берген болатын. ... ... ... ... ... ... ... жазықсыз адамдарды негізсіз жазаға тартты.
Нақ осы сияқты құбылыстарды болғызбас үшін -Конституция ... ... ... ... тыйым салады. Бірақ бұл мамандандырылған соттар
құруға ... ... сөз ... ... Республикасының сот жүйесі мен
судяларының мәртебесі туралы" Констатуциялық заңда ... ... ... ... толмағандардың істері жөніндегі
және басқа) соттар құруды ... ... ... ... және ... ... тек қана соттар
жүзеге асырады. Ешқандай басқа орған, ешқандай басқа лауазымды түлға соттың
қызметін өз міндетіне ала ... ... ... ... өздігінен жаза қолдануына заңмен тыйым салынад.
Сот төрелігін жүзеге асыру ... тек қана ... ... ... ... азаматтарда "мінгіз абырой" болуға ... Бұл ... ... бар және өте ... ... ... ... әлдеқандай бір
ұйымдастырушылық жұмыс атқарып жүрген мемлекет қызметшісі ... ... ... мен ... ... ... ... жағдайына,
тағдырына қатысы бар мәселелерді шешеді. Сонымен қатар ол жеке ... ... ... ... мемлекеттің атынан сөйлейді.
Қазақстан Республикасында судьялар Тәуелсіз және ауыстырылмайды.
Судьялардың ... мен ... ... ... Сот төрелігін Жүзеге асыруға ешкімнің араласуға және судьяға
әлдеқандай бір ... ... ... жоқ. Егер ... қылықтар (судьяның ісіне
араласу) байқалатын болса, онда ... адам заң ... ... ... ... немес» қаралып жатқан істер жөнінде ешкімге
ешқандай түсінік беруге міңдеттті ... ... ... ... бір ... ... судьядан түсінік талап етуге немесе нұсқау беруге
хақысы жоқ.
7. Сот төрелігінің маңызды бір принципі — кісінің ... ... да ... туса, соның бәрін де сотты болған ... ... ... Бұл ... ... ... кінәлі
екендігіне жеткілікті айғақ болмаса да, оны сотқа тартып, жазалауға ... ... ... ... ... бағытталған.
8.Заңсыз тәсілмен алыңған айғақтарға заңның күш бермеуі ... ... ... ... ... айғақ алудың басты жолдары
Конституцияда қөрсетілген... Оның 17-бабында былай деп ... 1) ... қол ... ... ... ... қорлау жолымен
алынған айғақтар заңсыз деп есептеледі. 2) Ешкімді азаптауға, оған ... ... ... ... ... ... ... жәбір қөрсетуге не жазалауға болмайды. Айғақтарды жинастырып,
кісіге тағу кезінде адам мен азаматтың кепілдіктері мен ... ... сол ... ... ... ... ... іс жүргізу заңдарында
белгіленген тәртібі ... ... ... ... заңды бұзу арқылы
алынған деп танылуға тиіс.
9. Конституция бойынша қылмыстық заңды ... ... ... ... ... — егер ... істеген қылығы заңсыз қылмыс деп
саналмайтын болса, ол ... ... ... ... заң ... қылмысты
жауапкершілікке жататьш қылықартдың қатарына жатқызуға болмайды деген ... ... егер ол ... ... ... онда ... Республикасының Конституциялық Кеңесі
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясында Конституциялық
Кеңеске арналған бөлім бар. ... ... ... қызметі —
Конституцияны қорғау. Меклекеттік орган ретінде ... ... ... ... ... ... ... мәртебесін қамтамасыз етеді. Бұл қағидада ең алдымен Қазақстанда
конституциялық құрылыстардың орнығуы, құқықтық мемлекет құру ... ... ... ... ... ... ... сүйеніп, Конституциялық Кеңес Конституция жоғары тұруын қамтамасыз
етуге тиіс. Мұның мәнісі — Конституциялық ... өз ... ... ... тиіс деген сөз; 1) конституциялық іс-шараларды басшылыққа
альш, олардың бұлжымастығын, яғни жоғары мемлекеттік органдар нормативтік
құқықтық актілер қабылдағанда, ... ... ... ... ... ... ... мүлтіксіз сақтауын қамтамасыз
етуге тиіс;2) ... ... бір ... мысалы, мемлекеттің
біртұтастық нысанын, саяси ... ... ... ... ... ... 3) ... идеяларды»,
принциптерді мысалы, әлеуметтік меилекет, қазақстандық патриотизм т.б.
идеяларди басшылыққа алуға тиіс.
Конституциялық ... жеті ... ... оның ... ... да ... Кеңестің мүшелеріне мынадай ... ... ... ... азаматтары болуға тиіс жасы отыздан кем емес;
Қазақстан аумағыңда ... ... ... заңи ... бар; заң ... бес жыл стажы болуға тиіс.
Конституциялық Қеңестің төрағасы мең мүшелеурі тағайыңдалғаннан кейін
Парламент Палаталарының бірлескең отырысына ... ... ... ... ... ... ... Қазақстаң Республиқасы
Конституциялық Кеңесінің төрағасы ... ... адал ... ... тек Қазақстаң Республикасының Коңституциясына ғана ... ... ант ... ... ... мен ... мемлекеттің лауазымды
тұлғалары болып табылады.
Конституциялық Кеңес мүшелеріңің мөртебе ерекшеліктері: 1. ... ... ... ... ... ... және Коңституция мен
"Канституциялық Кеңес туралы" Президент Жарлығына ғана ... ... ... ... ... ... олар үщін тікелей
міндетті қүщі болмайды. 2. Олардың қызметіне қандай да бір ... ... ... жасауға немесе басқаша түрде ықпал етуге ... ... ... ... ... ... тартылады. 3. Конституция Конституциялық Кеңес не оның
мүшелері ... ... ... есеп беруін ... ... ел ... ... ... туралы жыл сайын Парламентке жолдап отыратын арнайы хаты есеп беру
болып табылмайды. ... өз ... ... ... ... ... ... талап етуге ешкімнің хақысы жоқ ... ... ... ... ... жарлығында тікелей айтылған. 4. Қаралып жатқан
мәселе бойынша шешім қабылданғанға ... ... ... және ... ... пікірін сұрастыруға ешкімнің хақысы
жоқ. Қаралуға тиісті мәселелер ... ... ... ... ... төрағасы мен
мүшелерінің бұл жайында пікір айтуға және консультация беруге хақылары
болмайды. 5. ... ... ... өкілеттік мерзімі біткенше
ауыстырылмайды. 6. Конституциялық Кеңес мүшелерінің сотта немесе өзге бір
құқық қолдану органдарында біреуді ... ... ... ... ... адамдардың құқықтарын жүзеге асыруға және міндеттерінен босатуға,
оларға көмек көрсетуге хақылары жоқ. ... ... ... ... ... болады (оларға ешкім тиісіп, бас билігіне қол сұға
алмайды). Өздерінің өкілдік мерзімі ... ... ... ... ... ... ... сот тәртібімен
белгіленетін жазалау шараларын қолдануға, егер олар ... ... ... ауыр ... ... парламейттің келісімінсіз қылмыстық
жауапқа тартуға болмайды.
Конституциялық Кеңес Төрағасы мен мүшелері мәртебесінің тағы ... — олар ... ... ... ... ... Кеңес мүшелерін оның отырысына қатысудан
ешкім де шеттете алмайды.
Конституциялық Кеңес мәселе қарап, сол ... ... ... ... мен мүшелерінің құқығы бірдей болады. Конституциялық
Кеңестің Төрағасы мен мүшелерінің ... ... ... және ... ... ... тоқтата тұруды себебіне қарай екі топқа бөлуге
болады. ... ... ... ... мыналар: дәлелді себептерсіз
кемінде қатарынан үш рет Конституциялық Кеңестің отырыстарына қатыспаса;
денсаулық ... ... ұзақ ... бойы өз міндеттерін орындай
алмаса; заңды қүшіне енген сот шешімі бойынша хабар ошарсыз жоқ болған ... ... ... Өкілеттікті тоқтата тұрудың екінші тобына жататын
жағдайлар: занда белгіленген тәртіппен қамауға алуға, әкімшілік ... ... ... ... ... ... мәжбүрлеу шараларын
қолдану, іс-әрекетке қабілетсіз немесе іс-әрекетке қабілеті шектеулі деп
тану туралы тиісті ... ... ... ... жағдайда Конституциялық
Кеңес Төрағасының, мүшесінің өкілеттігі ... ... ... ... ... ... ... өкілеттігі мынадай
жағдайда тоқтатылуы мүмкін: ... ... ... ... ... ... ол жөнінде заңды күшіне енген сот
шешімімен іс-әрекетке қабілетсіз деп ... ... ... ... сот
шешімімен оның өлген деп таныуы; оның қайтыс болуы; шек ... ... ... ... ... мен ... ... Кеңес
туралы Жарлығының талаптарын орындамауы, оның ... ... ... кір келтіретін қылық жасауы; заңда белгіленген ... ... ... ... ... ... ... аяқталуы; алпыс жасқа толуы (экс-президенттер бұған кірмейді);
саяси мақсаттарды көздейтін саяси партияға ... өзге ... ... ... ... ... құзіретіг Конституциялық Қеңесте консуитуциялық
бақылаудың екі түрі бар: 1) ... ала ... 2) ... — жазалау). Бірінші түрі— конституциялық нормативтіқ құқықтық
актілерге (заңдарға). Президент қол қойғанға дейін тексеру больш ...... ... актілердің конституциялығын тексеру,
сондай-ақ қайлау мен референдумның конституциялығы болып ... ... ... ... мен ... қорғауда маңызды
рөл атқарады. Қазақстан Республикасы Президентіне, Парламент депутаттығына
сайлауды дұрыс өткізу жөніндегі ... ... жөне ... ... Конституіщялық Кеңестің өкілеттігі азаматтардың саяси
құқықтарын қорғауға бағытталған.
Конституциялық Кеңеске енгізуге ұсынылған мәселелердің ерекшелігіне
байланысты оның ... төрт ... ... ... ... ... ... шешу жөніндегі өкілеттік жатады.
Конституциялық Кеңес дау туған ... 1: ... 2. ... ... ... 3. ... ... өткізілгендігі туралы мәселені шешеді. Конституциялық
Кеңестің даулы ... ... ... ... ... ... Мәжіліс Төрағасына, Парламент депутаттары жалпы санының
бестен бір бөлігінен кем емес ... ... ... жасауға
хақылы.
Конституциялық Кеңес атап өткен шараларды өткізу
барысында шын мәнінде Конституцияның сайлаудың
немесе басқа заңдылықтардың бұзылғандығы жөніндегі
мәселелерді қарасітырады. Егер жинақталған материалдарда
заңдарды бұзушылық ... ... ... болса, онда Конституциялық, Кеңес
сайлау мен рефереңдум жарамсыз (заңсыз) деп ... ... ... екінші тобына нормативтік актілердің
Конституцияға сәйкестігін тексеру жатады. Президент ... қол ... ... ... ол ... ... сәйкес келе ме, әлде
оның нормаларын бұза ма деген мәселені шешеді. Егер Конституциялық ... қол ... ... ... ... ... ... онда
осы қайшылықтарды көрсетіп, шешім шығарады. Егер
Конституциялық Кеңес Қазақстан ... қол ... ... ... ... деген қортындыға келетін болса, онда бұл ... ... ... ... енгізеді.
Конституциялық Кеңес өкілеттігінің үшінші тобына жататын жұмыс —
конституциялық ... ... ... ... ... ... ... беру. Ондай жағдайда Конституцияның
түсініксіздеу нормаларын түсіндіру қажет болады. Оларға
ресми түсінікті тек Конституциялық Кеңес бере алады. Оның ... ... ... ... ... бірдей міндетті болып саналады.
Конституциялық Кеңес өкілеттігінің төртінші тобы. 1. Егер ... ... ... акт адам мен азаматтың конституциялық
құқықтары мен ... ... ... деп ... онда соттардың
актісі конституциялық емес деп тану туралы өтініштерін қараумен; ... ... іс ... ... ... нәтажелері
бойынша конституциялық заңдылықтың жайы туралы Парламентке жолдау
жіберуімен 6айланысты.
Конституциялық Кеңес жыл сайын Парламентке Республикадағы конституциялық
заңдылықтың констатуциялық іс ... ... ... ... яғни өз ... ... жайында жолдау жіберіп отырады.
Конституциялық іс-жүргізу. Конституциялық Кеңес сот ... ... Ол — ... ... ... ... сот
міндеттерімен қамтамасыз ететін мемлекеттік орган. Конституциялық Кеңес
өзінің құзыретін Конституциялық іс ... ... ... ... ... сот ... ... мемлекеттік органдар жүйесіндегі Конституцийлық
Кеңестің ерекшелігін көрсететін өзіндік бір мемлекеттік іс ... ... ... ... ... механизмнің бір тетігі бола
тұрып, мемлекетгік биліктің ешбір тармағына жатпайды. ... ... іс ... ... ... аңғартады. Конституциялық
іс қозғау жөнінде өзінің білдіретін субъектілер саны да ... ... ... істі ... қатысушылар болып есептеледі.
Оған жататындар: Республика Президенті, Сенат төрағасы, Мәжіліс төрағасы,
Парламент депутаттарының жалпы ... ... бір ... кем ... Премьер-Министр, Республика ... ... ... ... тексерілетін мемлекеттік органдар мен лауазымды
тұлғалары.
Конституциялық істі жүргізуғе қатысушылардың процес кезіндегі құқықтары
бірдей болады. Олар ... ... ... ... ... ... қатысуға, білдірілген өтініштердің дұрыс-бұрыстығын
дәлелдеуге, Конституциялық Кеңеске ауызша және жазбаша түсініктеме ... істі ... ... міндеттер де жүктеледі. Олар
өздерінің құқықтарын адал пайдалануға тиісті. Конституциялық Кеңеске ... ... ... ... ол ... ... ... және басқа ақпараттарды бермеу Конституциялық Кеңесті
сыйламау деп ... да, заң ... ... ... істі ... ... ... қарауы тиіс.
Конституциялық Кеңес іс жүргізу жөнінде өтініш түскен күннен бастап бір
айдың ішінде ... ... ... қорытынды щешім шығарады.
Конституциялық іс мына жағдайларда ... ... ... ... ... өзі ... ... бас тартатын болса; конституцияға сәйкестігі
жөнінде талас туғызып отырған актінің заңи күші ... ... ... егер. өтініш Конституциялық Кеңестің қарауына жатпайтын болса,
Конституциялық Кеңес шешімді кеңесе ... ... ... қатысқан
мүшелердің бірде-
біреуінің дауыс беруден қалыс қалуға немесе оған қатынаспауға хақысы жоқ.
Шешім жай көпшілік ... ... ... ... ... емес ... қорытынды қабылданған
күннен бастап күщіне енеді. Республиканың бүкіл аумағында ... ... ... ... ол ... ... айтуға болмайды.
Қорытынды шешімге тұтастай алғанда немесе оның кейбір ... ... ... қана қарсылық жасай алады. Президенттің қарсылығы ... ... ... ... ... ... үштен екі
дауысымен байыбын таба алады. Егерде Конституциялық ... ... ... таба алмаса, онда шешім қабылданбаған ... ... ... іс ... ... Кеңестің қорытыңды шешімдерінің
белгілі бір заңи салдары бар: 1. Егер заң Конституцияға
сәйкес деп танылмаса, онда оған ... қол ... ... ... ... ... деп ... Президент қол қояды.
Егер халықарадық шарттар Конститунияға сөйкес
емес деп-танылса, онда Парламент оны бекіте алмайды,
Конституциялық Кеңестің шешімі дүрые ... ... ... халықаралық шарттарды бекітеді
Қорытынды.
Мемлекет демократизмінің негізгі бір ... ... және ... ... ... табылады.Ұлттық тәуелсіздік ұлттың өз
тағдырына өзі ие болып, мемлекетгік, экономикалық және рухани салада ... ... ... ... ... ... жағдайында ұлттық
тәуелріздіктің өз ерекшеліктері бар. ... ... ... ғасырлар
бойы өзінің ата-жұртын мекендеп сол жерде ұлт ретінде қалыптасқан бірден-
бір, жалғыз ұлт бар, ол — ... ... ... ... ... тұрады,
олардың саны миллионға жетеді. Бірақ дүниеде бізден ... еш ... ... жоқ. ... ... 1995 жылғы жаңа Конституциясы осы
тарихи ... ... және ... ете ... кіріспеде мемлекеттіліктің
"байырғы қазақ жерінде" құрылатынын атап көрсетті. Бұдан туатын тағы да ... ... ұлты ... салада өзін-өзі билеуге яғни өзінің
ұлттық мемлекеттілігін құруға құқылы болуы, Осыны танып, мойыңдау ... ... ... ... ... да, ... 1993
жылғы Конституциядада жария етілген еді.
Алайда Қазақстаңда көптеген басқа ұлттардың өкілдері тұратыны ... ... саны ... ... ... ... ... осыған
қарамастан, оларда ұлттық белгі жоқ, Мысалы, Қазақстанда көптеген орыстар,
украиндер, өзбектер, корейлер, ... т.б. ... Осы ... ... сол ұлттұратын өздерінің байырғы отаны бар. Бірақ
бұлар ... ... ... ... мемлекеттік салада
басқаруға қатысуға қақылы. Дегенмен Қазақстан аумағында ұлт ... ... ... ... ... ел ... бір бөлігі болып
есептеледі. Осы себептен Қазақстан жағдайында мемлекеттік салада бір ғана
қазақ ұлтының ... ... ... ... ... ... туралы айтқан
жөн болады. Саяси ... алып ... ... ... ... ... ... де, сол күйінде мемлекеттік ... ... ... көзі ... ... Міне осы ... ... шиеленіс қатерінің беті қайтарылды.
Ұлттық егемендіктің рухани салада ерекще маңызы бар. Көп ұлтты Қазақстан
жағдайыңда ұлттық егемендікк ... ... ... ... ... этникалық, мәдени, тілдік байырғылығын жүзеге асыру ... және ... ... барлық салаларында олардың белсене
қатысуына ... ... ... ... ... ... ... ұлттық байырғылығын қолдап отыру
идеясы Қазақстанның ... ... ... 1990 жылы 25 қазанда
қабылданған Декларациясында көрсетілген болатын:
"Қазақ ұлтының, Қазақстанда тұратын басқа да ұлттардың ... ... ... ... түлетіп, дамыту және ... ... ... КСР ... аса ... міндеттерінің бірі болып
табылады".
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Томин В.Т., Якупов Р. X., Дунин В. А. Процессуальные документы, сроки
и судсбные ... в ... ... ... 1973. С. 19.
2. Якупов Р. X. Уголовно-процессуальные сроки в досудебных статиях.
Горький, 1979. С. 6-7.
3. ... ... ... М, 1984. С. ... ... Л. П. ... сроки в стадии возбуждения уголовно-дела и
предварительного расследования. М., 1976. С, 10.
5. Выдрин М. М. Уголовно-процессуальные ... в ... ... ... ... О. Л., ... В. Некоторые вопросы регулятивный функции
сроков в уголовном судопроизводстве //Вопросы борьбы с преступностъю.
М., 1984. С. ... ... Р.Х. ... ... в досудебных стадиях.
Горький, 1979. С. 11.
8. Якупов Р. X. Сол шығарма. ... ... А. П. ... ... : стадиях возбуждения ... и ... ... М., 1976. С 5- ІК,
10. Строгович М. С. Курс советско уголовного процесса. М., 1968. Т. 1., ... ... М. А. ... ... ... М., . С'. 80.15—597
12. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері.Атамұра. АЛМАТЫ.
13. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы.Жеті Жарғы.Алматы.2001.
14. Мемлекет және құқық негіздері. Жеті ... ... ... мен ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 48 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Азаматтық қоғам және мемлекет3 бет
Азаматтық қоғамның мемлекетпен әрекеттесуі52 бет
Мемлекет және қоғамның саяси жүйесі8 бет
Мемлекет пен құқықтың пайда болуы19 бет
Мемлекет туралы35 бет
Мемлекет туралы ұғым11 бет
Мемлекет түсігіні және мәні33 бет
Мемлекет түсінігі және мазмұны35 бет
Мемлекеттің белгілері, функциясы және органдары19 бет
Мемлекеттің жалпы түсінігі, мәні, белгілері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь