Құраниттер


1 Құраниттер
2 ҚҰРАНИТТЕР АҒЫМЫНЫҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ
Қорытынды
Қазіргі кезде «құраниттер» көпшілікке Құранды жақсы көретіндер деген атпен танымал болуда. Алайда, оларды Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетін жоққа шығарушылар деп өз атымен атаған жөн. Олар шариғат негізі тек Құран ғана деп қысқа қайырып, хадис, тәпсір, қияс, сахабалардың өмірбаяны мен ғалымдардың пәтуалары сияқты исламның қайнар көздерін жоққа шығарады.
Құран Аллаһ тағала тарапынан Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) уаһи арқылы түсірілгенін мойындағанымен, қасиетті кітапты кеңінен түсіндіретін Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) хадистерінің керегі жоқ деп есептейді.
Құраниттер - Құран аяттарының астарлы мағынасына мән бермей, сөзбе-сөз түсінеді. Ал оның астарлы мәніне үңілу, тәпсірлеу мен ғылыми ізденудің еш қажеті жоқ деп біледі. Олардың түсінігінше, Құранды тәпсірлеу, құндылықтарын зерттеу, үкіми аяттарды хадиспен ұштастыру - Аллаһтың айтқандарын иемдену, қиялдау6 не жеңілдікке салыну деген пікірде.
Енді, олардың қашан пайда болғанына аз-кем ой жүгіртелік. XIX ғасырдың орта шенінде ағылшындар Үндістанның бүкіл аймағын қол астына қаратқанымен, жергілікті мұсылмандар басқыншыларға қарсы күресін тоқтатпады. Мұсылмандардың саны өте аз болғанымен, 1857 жылғы көтеріліс ағылшындардың билігіне өте үлкен қауіп төндірді. Үндістанның солтүстік өңірлерінен айырылып қалудан қорыққан басқыншылар айлаға көшті. Олар мұсылмандарды жік-жікке бөліп, күшін біріктірмеуді ойлады. Иманы әлсіздеу және діни білімі аздау мұсылмандарды дүние-мүлік және ақша беріп сатып алып, өз тыңшыларына айналдырды. Олар ағылшындармен тығыз байланыста болды және бүкіл іс-қимыл мен әрекеттері билік тарапынан қатаң бақылауға алынды. Мансапқорлардың да көңілінен шығып, араларынан көшбасшыларын белгілеп, өздерінің жасанды «ислами» тұжырымдарын олардың санасына әбден сіңіріп, басқаларға уағыздауға көндірді. «Іштен шыққан жау жаман» демекші, ағылшындардың осындай жымысқы әрекеттерінен мұсылмандардың арасынан құраниттер мен ахмадияшылар бөлініп шығып, әлсіреуінің нәтижесінде көтерілістерін тоқтатуға мәжбүр болды. Басқыншыларға да керегі осы болатын.
Соңғы кездері Мысыр елінде де құраниттердің әр жерде қылаң беруіне байланысты әл-Азһар университетінің Ислам сараптама бөлімінде бұл мәселе арнайы қаралып, мынадай пәтуа шығарылды:
«Егер олар сүннетке амал етуді жоққа шығаруларын тоқтатпаса, Ислам жамағатынан шыққан болады. Исламда белгіленген нәрсені жоққа шығарғаны үшін діннен шыққан болып есептеледі».
Ал, әл- Азһар университетінің шейхы, академик Мұхаммад Саид Тантауи: «Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетін тастап, тек ғана Құранға жүгінуге шақырушылар - әлбетте, діннен хабарсыз, өтірікші, надан шариғаттың негізін білмейтіндер. Пайғамбарымыздан (с.ғ.с.) нақтылы келген сүннет - Аллаһ тағала тарапынан уаһи етілген. Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) сүннеті Құран Кәрімдегі үкімдерді кеңінен айқындап түсінуге көмектеседі. Сондықтан одан бейхабар болу- Исламнан хабарсыз болу»,- деп ашына айтты. Бұрын Мысырдың Бас мүфтиі болған, бүгінде жоғарыда аты аталған университеттің ректоры Ахмед Таюб олар жайлы былай дейді:
1. Sunan Abu Dawood. Translator Abu Ammar Yasir Qadhi. – Dar-us-Salam Publishers & Distributors, 2008. – 660 p.
2. Yasin M. Reading in Indian history. Edited by Madhavi Yasin. – New-Delhi: Atlantic Publishers & Distributors, 1988. – 174 p.
3. http://www.aboutquran.com/ba/ba.htm
4. Brown Daniel W. Rethinking tradition in modern Islamic thought. – Cambridge University Press, 1996. – 185 p.
5. Бертон Дж. Мусульманское предание: Введение в хадисоведение / пер. с англ. – СПб., Диля, 2006. – 304 с.

Пән: Дінтану
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Құраниттер
Қазіргі кезде құраниттер көпшілікке Құранды жақсы көретіндер деген атпен танымал болуда. Алайда, оларды Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетін жоққа шығарушылар деп өз атымен атаған жөн. Олар шариғат негізі тек Құран ғана деп қысқа қайырып, хадис, тәпсір, қияс, сахабалардың өмірбаяны мен ғалымдардың пәтуалары сияқты исламның қайнар көздерін жоққа шығарады.
Құран Аллаһ тағала тарапынан Пайғамбарымызға (с.ғ.с.) уаһи арқылы түсірілгенін мойындағанымен, қасиетті кітапты кеңінен түсіндіретін Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) хадистерінің керегі жоқ деп есептейді.
Құраниттер - Құран аяттарының астарлы мағынасына мән бермей, сөзбе-сөз түсінеді. Ал оның астарлы мәніне үңілу, тәпсірлеу мен ғылыми ізденудің еш қажеті жоқ деп біледі. Олардың түсінігінше, Құранды тәпсірлеу, құндылықтарын зерттеу, үкіми аяттарды хадиспен ұштастыру - Аллаһтың айтқандарын иемдену, қиялдау6 не жеңілдікке салыну деген пікірде.
Енді, олардың қашан пайда болғанына аз-кем ой жүгіртелік. XIX ғасырдың орта шенінде ағылшындар Үндістанның бүкіл аймағын қол астына қаратқанымен, жергілікті мұсылмандар басқыншыларға қарсы күресін тоқтатпады. Мұсылмандардың саны өте аз болғанымен, 1857 жылғы көтеріліс ағылшындардың билігіне өте үлкен қауіп төндірді. Үндістанның солтүстік өңірлерінен айырылып қалудан қорыққан басқыншылар айлаға көшті. Олар мұсылмандарды жік-жікке бөліп, күшін біріктірмеуді ойлады. Иманы әлсіздеу және діни білімі аздау мұсылмандарды дүние-мүлік және ақша беріп сатып алып, өз тыңшыларына айналдырды. Олар ағылшындармен тығыз байланыста болды және бүкіл іс-қимыл мен әрекеттері билік тарапынан қатаң бақылауға алынды. Мансапқорлардың да көңілінен шығып, араларынан көшбасшыларын белгілеп, өздерінің жасанды ислами тұжырымдарын олардың санасына әбден сіңіріп, басқаларға уағыздауға көндірді. Іштен шыққан жау жаман демекші, ағылшындардың осындай жымысқы әрекеттерінен мұсылмандардың арасынан құраниттер мен ахмадияшылар бөлініп шығып, әлсіреуінің нәтижесінде көтерілістерін тоқтатуға мәжбүр болды. Басқыншыларға да керегі осы болатын.
Соңғы кездері Мысыр елінде де құраниттердің әр жерде қылаң беруіне байланысты әл-Азһар университетінің Ислам сараптама бөлімінде бұл мәселе арнайы қаралып, мынадай пәтуа шығарылды:
Егер олар сүннетке амал етуді жоққа шығаруларын тоқтатпаса, Ислам жамағатынан шыққан болады. Исламда белгіленген нәрсені жоққа шығарғаны үшін діннен шыққан болып есептеледі.
Ал, әл- Азһар университетінің шейхы, академик Мұхаммад Саид Тантауи: Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетін тастап, тек ғана Құранға жүгінуге шақырушылар - әлбетте, діннен хабарсыз, өтірікші, надан шариғаттың негізін білмейтіндер. Пайғамбарымыздан (с.ғ.с.) нақтылы келген сүннет - Аллаһ тағала тарапынан уаһи етілген. Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) сүннеті Құран Кәрімдегі үкімдерді кеңінен айқындап түсінуге көмектеседі. Сондықтан одан бейхабар болу- Исламнан хабарсыз болу,- деп ашына айтты. Бұрын Мысырдың Бас мүфтиі болған, бүгінде жоғарыда аты аталған университеттің ректоры Ахмед Таюб олар жайлы былай дейді:
Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетін аяқ асты ету, оның қасиеттілігіне күмән туғызу- ежелден келе жатқан, қиямет күніне дейін жалғасатын дін дұшпандарының әрекеті. Мұндай әрекеттер Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) Пайғамбарлығына деген дәлелді күшейте, нығайта түседі. Аллаһ Елшісі (с.ғ.с.) сол кезде-ақ ғайыптан алған хабар арқылы Құран Кәрім мен Өзінің (с.ғ.с.) сүннетін бөлетін топ шығатыны жайлы, әрі олардың тек Құранға ғана жүгінуге шақыратыны туралы ескерткен болатын. Хадис шәріпте: Шынында да маған Құран Кәрім және оған қоса сүннет берілді. Дүниеге мастанған тағында отырып, Сендерге Құран жеткілікті, ол жерде халал етілгенді - халал, харам етілгенді - харам етіңдер, - деп айтылады.
Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) хадистеріне мүміндердің бойұсынуын және амал етулерін дәлелдейтін Құранда көптеген аяттар бар. Мысалы: Сендерге Пайғамбар не берсе алыңдар да, неден тыйса, содан тыйылыңдар. әрі Аллаһтан қорқыңдар. Сөзсіз Аллаһ қатты азап иесі ( Хашр сүресі, 7-аят). Бұл аят бойынша Аллаһ Елшісінің (с.ғ.с.) әміріне бойұсыну уәжіп. Сондай-ақ, кейбір бұйрықтар мен тыйымдар тікелей Пайғамбарымыздан (с.ғ.с.) болатындығы және оны бұлжытпай орындау керектігі жайлы баяндалған. Ахзаб сүресінің 36-аятында: Аллаһ тағала және Елшісі бір іске үкім берсе, мүмін ер мен әйел үшін олардың естерінде ерікті болуларына болмайды. Кім Аллаһқа, Елшісіне қарсы келсе, ашық адасқан болады,- деп ескертеді. Егер аятқа жете назар аударып мәнін ұғынатын болсақ, Құран Кәрім мен Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) үкімін орындау бірдей міндетті екені жайында нақты айтылып тұр.
Көптеген аяттарда Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) Құранды анықтап және айқындап түсіндіріп беру міндеті жүктелгендігі жайында сөз болады: Оған төмендегі мына бір аят дәлел: (Ей, Мұхаммед!) Құранды біз саған адамзатқа қажетті заңдарды түсіндірсін, оның мағынасына бойлатып, тағылым алдырсын деп түсірдік ( Нахыл сүресі, 44-аят).
Егер Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннеті болмағанда, тіпті, намаздың да қалай оқылатынын білмес едік. Себебі, Құранда намаз оқу әмір етілгенімен, оның қалай оқылатыны жайында бірауыз да сөз жоқ. Сондай-ақ, ораза, зекет, қажылық амалдарының қалай орындалатын білмей дал болар едік. Бұл амалдарды әр мұсылман түрліше атқарып, фитнаның(іріткі) көкесі сонда орын алар еді...
Денесіне сурет салғанға және салушыға, қасын жұлушыға, әдемілік үшін тісін егеушіге, түріне өзгеріс енгізгендерге Аллаһ тағаланың лағынеті болсын!, - деген хадисті естіген бір әйел Абдолла ибн Аббасқа (р.а.) келіп: Мен бұл айтылғандарды Құраннан таппадым, -депті. Сонда Ибн Аббас (р.а.): Құранды жақсылап оқысаң табар едің,- деп Хашр сүресінің 7-аятын оқып беріпті: Сендерге Пайғамбар не берсе алыңдар да, неден тыйса, содан тыйылыңдар. Мұны естіген әлгі әйел хадистің шынымен-ақ Құранды анық та, дәл түсіндіріп беретініне көзі жетіпті.
Қасиетті Құран Кәрімде Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) сүннетіне бойұсыну, Оның (с.ғ.с.) айтқандарын мүлтіксіз орындау және Ол (с.ғ.с.) көрсеткен жолмен жүруге байланысты аяттардың тағы бірнешеуін мысалға келтірейік. Бұған өздерін құраншылармыз деп жүрген жамағат не дер екен?
Ал, біреу өзіне тура жол айқындалғаннан соң, Пайғамбарға қарсы шықса, сондай-ақ, мүміндердің жолынан басқа жол іздесе, оны бұрылған жағына қарай бұрамыз да тозаққа саламыз. Ол нендей жаман орын! ( Ниса сүресі, 115-аят);
Ол өз ойынан сөйлемейді. Сөйлегені көкейіне салынған уаһи ғана. Оған оны Жәбірейіл (ғ.с.) үйретті ( Нәжім сүресі, 34-аят);
Раббыңа серт! Олар өзара таласқан нәрселерінде сені би етіп, кейін берген билігіңнен көңілдерінде ақау таппай толық бойұсынғанға дейін мүмін бола алмайды ( Ниса сүресі, 65-аят).
Сөзімізді қорытындылай келе сүннетті жоққа шығарушыларды Исламнан бет бұрғандар, асыл дінімізге қиянат етушілер мен дін дұшпандарының қолшоқпары және іріткі салушылар деп өз атымен атап айтқымыз келеді. Аллаһ тағаланың разылығы мен Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) шапағатына қол жеткізу үшін олардың жат әрекеттерін әшкерелеп, тойтарыс беруге тиіспіз. Дін дұшпандарының іріткі салу әрекеттері қашан да сәтсіз аяқталары хақ. Өйткені, Аллаһ Құранды қияметке дейін Өз қорғауына алған.
Расында Құранды Біз түсірдік. Біз оны қорғаушымыз ( Һижір сүресі, 9-аят).
ҚҰРАНИТТЕР АҒЫМЫНЫҢ ПАЙДА БОЛУ ТАРИХЫ
Соңғы кездері Қазақстанда ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қазақстандағы ислам діні ағымдары нені көздейді?
Қазақтың діні жүрек ілімі
Ханафи фикх мазхабының негіздері мен ерекшеліктерін жас ұрпаққа көрсете білу
Дін және бақ: кеше және бүгін
Көпэтностық қоғамдағы дін: толеранттылыққа жетудің жолдары
БАҚ ЖӘНЕ ДІН НАСИХАТЫ - ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАНДА ТҰРАҚТЫЛЫҚ ПЕН КЕЛІСІМ НЕГІЗІ
Қазақ руханиятындағы ислам құндылықтарын дінтану тұрғысынан талдау
Пәндер