Ахмет Байтұрсынов — хальіқ ағарту комиссары

Халық ағарту комиссариатының архив орындары материалдар, негізінен, 1920жылдың ортасынан басталады. Онда өте құнды құжаттар сақталған. Хронологиялық, тәртіп сақталмауы зерттеу жұмысында қиындықтар туғызады.
А.Байтурсынов туралы алғашқы құжат 8-шілдедегі Қырғыз (Қазақ)
өлкесінің Халық ағарту комиссириаты алқасының мәжілісінде берілген.
Онда ғұлама ғалымның әліппесін жарыққа шығару туралы мәселе
қозғалады.
Ахаңның Халық ағарту қомиссары болып сайланғаны туралы бұйрық сақталмаған. 1920 жылы 4-қазанда Қазақ АССР-і құрылғаны белгілі. 16-қазанда Халық ағарту комиссариаты алқасының мәжілісін А.Байтұрсынов төраға болып ашыпты. Соған қарағанда ол Халық ағарту комиссариатына комиссар болып осы уақытта келген секілді.
Халық ағарту комиссары болғаннан-ақ А. Байтұрсынов жұмысты уездердегі жағдайды тексеруден бастаған. 1920 жылы 16-казанда ол төраға болып ашқан алқа мәжілісінде нұсқаушылар баяндама жасайды. Орал гу-берниясы халық ағарту бөлімінің нұсқаушысы Гадальшиннің баяндама-сында екі күрделі мәселе қозғалған. Біріншісі — Орал қаласында қазақ тұрғындары үшін халық ағартудың ерекше бөлімін құру, екіншісі — қазақ мектептері үшін бағдарлама жасау.
Гадальшиннің айтуынша, губерния бөлімі тек орыс тұрғындарына қызмет еткен. Сондықтан Орал губерниясы үшін ортақ халық ағарту бөлімін ұйымдастыру, қазақ мектептері үшін бағдарлама жасауды қолға алу сияқты мәселелерді қарау туралы қаулы қабылданған.
Келесі баяндамада Қостанай халық ағарту бөлімінің нашар жағдайы сөз болған. Осыған байланысты Халық ағарту комиссариаты Халық комиссарлары Кеңесіне Қостанай уезінің Қырғыз (қазақ) АССР-іне жақында қосылғанын ескертіп, Кеңес қорынан Қостанай ағарту бөліміне көмек үшін 45 миллион аудару керектігі» өтінтен. А.Байтұрсынов
        
        АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ — ХАЛЬІҚ АҒАРТУ КОМИССАРЫ
Халық ағарту комиссариатының архив орындары материалдар, ... ... ... Онда өте ... құжаттар сақталған.
Хронологиялық, тәртіп сақталмауы зерттеу жұмысында қиындықтар туғызады.
А.Байтурсынов туралы алғашқы құжат 8-шілдедегі Қырғыз ... ... ... ... ... ... ... ғұлама ғалымның әліппесін жарыққа шығару туралы мәселе
қозғалады.
Ахаңның ... ... ... ... ... ... бұйрық
сақталмаған. 1920 жылы 4-қазанда Қазақ АССР-і құрылғаны белгілі. 16-қазанда
Халық ағарту комиссариаты алқасының мәжілісін А.Байтұрсынов төраға ... ... ... ол ... ағарту комиссариатына комиссар болып осы
уақытта келген секілді.
Халық ағарту комиссары болғаннан-ақ А. Байтұрсынов ... ... ... бастаған. 1920 жылы 16-казанда ол төраға болып ашқан
алқа мәжілісінде ... ... ... Орал ... халық
ағарту бөлімінің нұсқаушысы Гадальшиннің баяндама-сында екі күрделі мәселе
қозғалған. Біріншісі — Орал ... ... ... үшін ... ... ... құру, екіншісі — қазақ мектептері үшін бағдарлама жасау.
Гадальшиннің айтуынша, губерния бөлімі тек орыс тұрғындарына ... ... Орал ... үшін ... ... ағарту бөлімін
ұйымдастыру, қазақ мектептері үшін бағдарлама жасауды қолға алу ... ... ... ... ... баяндамада Қостанай халық ағарту бөлімінің нашар ... ... ... ... ... ... ... Халық комиссарлары
Кеңесіне Қостанай уезінің Қырғыз ... ... ... ... Кеңес қорынан Қостанай ағарту бөліміне көмек үшін 45 ... ... ... ... ... жоғары оқу
орындарында оқушыларға берілетін стипендияны ... ... ... 100 ... ... ... үшін әзірше 20 стипендияны қосу
шешімі қабылданған.
1920 жылы, 22 қазанда ... алқа ... ... ... және мектепке дейінгі бөлім нұсқаушыларының ... ... ... ... аяқ ... және ... қамтамасыз ету
және азық-түлік мәселесін жақсарту, оларға ... үй бөлу ... ... алқа ... ... ... ... жағдайын жақсарту туралы, соның ішінде, қызметіне сай жалақы
төлеу жөнінде бұйрық ... ... ... ... жақсарту жөнінде Қырғыз (қазақ) республикасы Халық ... ... ... кіру ... ... ... бірге І9-қазаннан бастап төмендегідей іс-шаралар жүргізу
жоспарланған:
Осыдан көріп отырғанымыздай, ағарту саласында ... ... ... тұра ... әрі әдебиетші Ж. Аймауытовты орны-нан алуы
большевиктердің алаш қайраткерлеріне сенбегенін айғақтаса керек.
Жинақ шығару комиссариаттардың басшы қызметкерлерінен тұратын ... ... Оның ... ... ... ...
Байтұрсынов, Статбюродан — ... ...... — Саматов, Наркомземнан — Хорлов, Наркомюсттан — Әлібеков
енеді. Сондай-ақ Халық ... ... ... ... ... ... ... бар. Меңдешов және қырғыз (қазақ) ... ... ... ... ал ... ... алдында барлық
жұмысқа жауапты деп көрсетіледі.
Республика ... ... ... ... ... ... ... ұлттардың ағарту бөлімі жинақ шығаруға қаулы қабылдады, ол аз ұлттардын
ағарту бөлімінің қызметіне арналған, жинақта, негізінен, ... ... ... ... өкімет, ұлттық республика және ақ ... ... ... ... мен ... мәселелер көрсетіледі
делінген. Соған қарағанда бұл таза тарихи жинақ ... ... ... 20-карашасында А.Байтұрсыновтың төрағалық етуімен алқа
мәжілісі шақырылады. Оған қырпромбюродан Маневич Азық-түлік ... ... Жер ...... ... ... беру бөлімінің
менгерушісі — Борман және ... ... ... Онда ... ... ... деп ... ал «Қырғыз ... ... ... ... ... ... ... Ағарту комиссариаты
арқылы» деп өзгерту туралы шешім қабылданады.
Ағарту комиссариатының 15-16-қарашадағы өткен мәжілісінде ... ... ... ... 1920 жылы ... ... қаулысы және Халық комиссарлары Кенесінің 8-қарашадағы
мәжілісінің хаттамасы тыңдалған.
А.Байтұрсынов ағарту қызметкерлерінің ... ... ... көңіл бөлген. Мәселен, ол ... ... үй ... ... ... ... мен мектеп бөлімінің орынбасары
Арынғазиевтарға екі бөлмелі екі үй ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарды үйде орындауға мәжбүр болатындығы
айтылған". Осы адамдарға, Қырәскерревкомының бұрынғы мүшесі Қаратаевқа және
жалпы кенсе хатшысы ... ... ... орнату үшін Ахан техникалық
бөлімге өтініш жасаған. Ол А. В. Затаевичтің ... тыс ... ... мен ... ... ... оның ... энергиясымен
қамтамасыз етілуі керектігін айтып, куәлік берген.
Қызметкерлерінің қамын ойлап ... А. ... өз ... ... болмаған. Әйтсе де Ағарту комиссариаты оның ... ... ... ... істейтінін айтып, электр жарығымен
қамтамасыз етілуін сұрап, техникалық бөлімге өтініш ... ... ... қаншалықты қарапайым өмір кешкенін және қызметкерлерінің ... өз ... ... ... ... ... ... Бұл оның
адамгершілік қасиетін аша түседі.
Ахаң тіпті ... киім ... аяқ ... алуы мен ... ... етілуіне де үнемі көңіл бөліп ... Оның ... ... сұрап жазған өтінішіне БОАК хатшысы араласып, мәселе он
шешіледі.
А.Байтұрсыновтың келесі шешкен мәселесі — ... ... ... әр түрлі қорларға студенттер жіберу және оларға ... ... ... Бұл ... оның ... қайраткер.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ежелгі ғасырлардағы қазақ ғұламалары6 бет
Қазақ терминологиясының қалыптасу тарихы10 бет
Қаныш Сатпаев геология ғылымының ең алғашқы педагог - мұғалімдерінің бірі7 бет
Ұлт ұстаздары Ы. Алтынсарин мен А. Байтұрсынұлы мектеп оқушыларына кезінде Ленинді дәріптегеннен артық ұлықталуы тиіс6 бет
А.Байтұрсыновтың ғылыми-саяси шығармашылығы7 бет
Алаштың ұлы-Ахмет9 бет
Ахмет Байтұрсынов12 бет
Ахмет Байтұрсынов туралы21 бет
Ахмет Байтұрсыновтың өмірі7 бет
Ахмет Байтұрсынұлы - қазақ тіл білімінің негізін қалаушы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь