Банктердің нарықтық экономикадағы ролі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5.8

1. Банк жүйесінің ролі мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8.17
2. Банктердің нарықтық экономикадағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.22

3. Банк ісіндегі бәсеке ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22.28

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Кіріспе

Банк жүйесінің маңызды элементі банктер болып табылады.
Ежелгі ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны туралы ғана емес, сондай–ақ олардың қандай операцияларды орындағандығы туралы да толық мәліметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура тұсында және ең бастысы, Италияның жекелеген қалаларында (Венеция, Генуе) XIV—XV ғғ. пайда болған. Олардың еңбектерінде банк тауар шаруашылығының ерекше институты ретінде тауар шаруашылығының ерте кезеңінде, яғни тауар–ақша қатынастарының дамуына байланыссыз, ақша айналысын реттеу үшін пайда болған делінеді.
XVI—XVII ғғ. Венецияда, Генуеде, Миланда. Амстердамда, Гамбургте, Нюрнбергте саудагер–клиенттер арасында қолма–қол ақшасыз есеп айырысуларды жүзеге асыру үшін жиро–банктер құрылады. Жиробанктер өздерінің клиенттері арасындағы белгілі салмағы бар бағалы металдардан жасалған ақша бірліктері арқылы есеп айырысулар жүргізді. Өздерінің бос ақша қаражаттарын жиробанктер мемлекетке, қалаларға және артықшылығы бар компанияларға ссудаға берді.
Ал кейбір мамандар банкті одан да ерте мерзімде —феодализм тұсында пайда болған деп айтады. Олар феодалдық шаруашылық тұсында банктердің төлемдегі делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын тілге тиек етеді.
Дегенмен де, деректерге сүйене отырып, банктердің пайда болуының екі мыңжылдық тарихы бар екендігін айтуға болады.
Өкінішке орай, «банк сөзінің өзі бізге оның мәнін ғана белгісіз етіп қоймай, алғашқы несиелік мекеме туралы біздің жорамалымыздың ақиқаттығына күмән туғызады.
«Банк» сөзі «banco» деген ағылшын тілінен аударғанда» «айырбас столы» дегенді білдіреді. Бұл «айырбас столы» тауарлармен сауда жасалатын алаңдарда құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың, жекелеген тұлғалардың әр түрлі монеталарымен жасалған. Ол уақытта монеталардың біртұтас жүйесі болмағандықтан, олармен сауда–саттық барысында әр түрлі формадағы монеталар кездескен. Банктер пайда болардың алдында ақша–сауда капиталының өкілдері саудагерлердің ақшалай салымдарын қабылдап, оларды әртүрлі елдің ақшаларына айырбастауға маманданып отырған. Уақыт өте келе, айырбастаушылар бұл салымдарды. сондай–ақ өздерінің ақша қаражаттарын ссудаға беріп, пайыз алу үшін пайдалана бастайды. Сөйтіп айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ұғымы айырбастамалардың және олардың айырбас орындарының болуымен сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда болу себебі, оның сол уақыттарда дүниежүзілік сауда орталығы болғандығын ескеріп, әр елдің ақшалары мен тауарларының сол елге қарай ағылып, банкирлердің сауда операцияларына тікелей қатысуына байланысты түсіндіріледі.
Тарихшылардың пікірінше, б.э.д. 2300 жыл бұрын холдейлердің сауда компаниялары пайда болып, олар өздерінің тікелей қызметтерімен қатар, ссудалар берген. Олар б.э.д. VI ғ. Ежелгі Вавилонда салым операциялары: салымдарды қабылдау және оларға пайыз төлеу операцияларының жасалғандығын еске сала кетеді. Мұндай операциялар б.э.д. ІVғ. Ежелгі Грецияда да жасалған. Бір айта кететіні, ежелгі гректер салым қабылдай отырып, белгілі бір ақы төлеу арқылы ақшалар айыр–басын жүргізіп отырған көрінеді.
Сонымен, бұл алғашқы банктік операцияларды орындаған кімдер? деген сұрақ туады. Тарихшылардың пайымдауынша, олар жекелеген тұлғалар және қолында шоғырланған ақшалай қаражаттары бар шіркеу мекемелері екен. Шіркеулер құндылықтарды сақтайтын ең сенімді орындар болған. Сол уақыттары белгілі гректің шіркеулері (Дельфа. Дело, Само, Эфсе) ақша сақтаумен айналысқан. Эфседегі Артемид шіркеуінде кіші Азия жағалауындағы елдердің салымдары. ал Дельфадағы Аполлон шіркеуінде барлық еуропалық Грецияның бос ақша қаражаттары шоғырланыпты.
Алғашқы банктер жинақталған зор ақша байлықтарының қозғалыссыз жатуға болмайтынын. оларды уақытша пайдалануға беріп, пайда табу қажеттігін түсінеді.
Ежелгі банктер несиелік операциялар жүргізумен қатар салым иелеріне біртіндеп есеп айырысу қызметін де көрсетті. Есеп айырысулар банктердегі салым иелерінің бір шотынан басқа бір шотқа аудару арқылы жүргізілді.
Банктер қызметтерінің қолайлылығы іскер адамдардың назарынан тыс қалмады. Банктің клненттер қатары ақырындап ұлғая түсті. Банктер өз кезегінде клиенттер арасында жасалатын келісім шарттарды құруда сенім қызметтерін көрсетіп, сауда–саттықта делдал қызметін атқарды. Есеп айырысуларды жеңілдету мақсатында ежелгі банктер өздерінің банктік билеттерін шығарды. Олар толық құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді. Ағылшын елінде алғашқы акционерлік банк — Ағылшын банкі 1694 ж. құрылып, үкіметтен банкнота шығаруға құқық алады.
Әрине мұның бәрі алғашқы банктердің капитализмнің мануфактура жағдайында, банкирлер үйлері ретінде пайда болғанын куәландырмайды. Мұндағы несие беруші мен қарыз алушылардың болуы банктердің пайда болуының тек алғышартын ғана сипаттайды.
Ендеше осы жерде несие берушінің қандай жағдайларда банкке айналғаны таң қалдырады. Сонымен бізге белгісіз болатын келесі бір нәрсе — бұл несиенің жеке формасы мен банктік несие арасындағы айырмашылықтың болуы. Банктік несие бойынша несиелік қатынастың бір тарабы жеке тұлға емес, несиелік мекеменің қалай болғаны түсініксіз болуы мүмкін.
Бұл сұраққа жауап беру үшін қазіргі кездегі сөздіктердегі банк ұғымына мән берелік. Анықтамалық басылымдарда банк «ірі несиелік мекеме» ретінде сипатталады. Несиелік істін даму деңгейіне байланысты және несие берушілердің несиелік операциялары бір жүйеге айналу нәтижесінде жеке несие беруші өзінің несие беруін тоқтатады. Несие тек қана тұтыну мақсатына ғана берілмей, шаруашылық операциялардың қажеттілігін де қанағаттандыра бастайды. Несиелік мәмілелер жасаумен бірге несие беруші өзінің клиенттерінің тапсырмалары бойынша есеп айырысу және басқа да операцияларды жүзеге асырады. Сөйтіп, банктер ақша шаруашылығының осы даму сатысына өте отырып, барлық операцияларды бірдей көрсететін біртұтас орталыққа айналады. Демек, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура сатысынан да бұрын, яғни мемлекеттің құрылуы кезеңінде пайда болған дегенге негіз бар. Мұндай қатынастардың құл иеленушілік қоғамында болғандығына тарих куә.
Ежелгі Римде банк және несие құқығының нормалары болған. Осы нормаларға сәйкес б.э.д. Шғ. айырбас ісіне мамандандырылған Римдік банкирлерді кумулияр деп атады. Оларға несиелік операцияларды жүргізуге рұқсат етілмеген. Тарихшылардың айтуынша, Ежелгі Вавилон банктері тек қана несие беріп қоймай, сондай–ақ жер бөлімшелерін сатып алу–сату және басқа да операцияларды орындаған.
Банктің пайда болуы туралы қарастырғандар оның мәнін ашуға жақындайды, бірақ та банктің толық мәні әлі де болса жүмбақ болып қала бермек.
Банктік мекемелердің қызметі сан алуан. Қазіргі қоғамда банктер әр түрлі операциялармен айналысады. Банктер арқылы халық шаруашылығын қаржыландыру, бағалы қағаздарды сатып алу–сату, кей жағдайларда делдалдық мәмілелер мен мүлікті басқаруға байланысты қызметтер жүзеге асырылады.
Банктің мәнін ашуға екі жақты тұрғыдан келуге болады: заңды және экономикалық. Бірінші жағдайда, ең бастысы, «банктік операциялар» ұғымының маңызы артады. Олардың қатарына банк қызметі туралы заңда көрсетілген операциялар тізімі жатады.
Қай жағынан алсақ та, банктің мәнін заң тұрғысынан қарау жеткіліксіз болып табылады. Банктің мәнін айқындау оның қызметінің заңмен қатынасын білумен ғана шектелмейді. Банктің мәнін, оған рұқсат етілген операцияларын анықтайтын заң емес, оны істің экономикалық жағы және банктің жаратылысы анықтайды.
Банктің мәнін талдағанда оның бастапқы атқарған қызметтерін (валюта айырбасы, несие беру, есеп айырысу) жоққа шығаруға болмайды. Жалпы кез келген құбылыстың мәнін танып білуде, оның қандай операцияларды орындайтыны немесе орындағандығы туралы сұраққа жауап іздеудің қажеті шамалы, бұл жерде ең бастысы, оның сапасына және басқа институттардан өзара айырмашылығына мән берген дұрыс.
Банктің мәнін басқа институттардан өзара айырмашылығына байланысты қарастырсақ, банк ерекше өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын болып саналады. КСРО тұсында кәсіпорын ретінде тек фабрика, зауыт немесе материалдың өнім жасайтын өндіріс сферасы түсінілген. Бірақ экономиканың басқа да буындарына «кәсіпорын» деген атақты иеленуге ешқандай да тыйым салынбаған.
Ежелгі Русьте «кәсіпорын» деп қандай да бір іспен немесе қызметпен
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Көшенова Б. «Ақша несие банк» Алматы 2000ж.
2. Сейтқасымов Ғ. «Ақша несие банк» Алматы 1999ж.
3. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»
4. Искакова З.Г. «Банк ісі» Қарағанды 2001ж
5. Лаврушина О.И «Денги кредит банк» Москва 2003г
6. Қаржы қаражат журналы № 10
7. Жукова Е.Ф. « Денги кредит банк»
8. С.Қасымов «Ақша, несие, банк» Алматы 1998ж
9. Мырзақова «Банктегі бухгалтерлік есеп»
10.С.Райымқұлұлы «Экономика теория негіздері» Шымкент 2005ж.
11.Шеденов «Экономика теория» Ақтөбе 2001ж
12.А.Ә.Әубәкіров «Экономикалық теория» оқулық Алматы 1998ж
13.Экономикалық ілімдер тарихы. Ақтөбе 2005ж
14.А.Ә.Әубәкіров «Экономика».Алматы 1995ж
15.Меденов «Экономика негіздері. Алматы 1999ж
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.................................................................
..................................5-8
1. Банк жүйесінің ролі мен
мәні..................................................................8-17
2. Банктердің нарықтық экономикадағы
ролі............................................17-22
3. Банк ісіндегі бәсеке
............................................................................
.....22-28
ҚОРЫТЫНДЫ...............................................................
........................ 29
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі...................................30
Кіріспе
Банк жүйесінің ... ... ... ... ... ғасырлар тарихы кейінгі ұрпаққа банктердің қашан пайда болғаны
туралы ғана ... ... ... ... ... ... да ... мәліметтер қалдырмаған секілді.
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура
тұсында және ең бастысы, Италияның жекелеген қалаларында ... ... ғғ. ... болған. Олардың еңбектерінде банк тауар шаруашылығының
ерекше институты ретінде ... ... ерте ... ... қатынастарының дамуына байланыссыз, ақша айналысын реттеу үшін
пайда болған делінеді.
XVI—XVII ғғ. Венецияда, ... ... ... ... ... ... қолма–қол ақшасыз есеп айырысуларды
жүзеге асыру үшін ... ... ... ... клиенттері
арасындағы белгілі салмағы бар бағалы металдардан жасалған ақша бірліктері
арқылы есеп айырысулар жүргізді. ... бос ақша ... ... ... және ... бар ... ... кейбір мамандар банкті одан да ерте мерзімде —феодализм ... ... деп ... Олар ... ... ... ... делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болғандығын тілге ... де, ... ... ... ... пайда болуының екі
мыңжылдық тарихы бар екендігін айтуға болады.
Өкінішке орай, «банк сөзінің өзі бізге оның мәнін ғана ... ... ... ... ... ... біздің жорамалымыздың ақиқаттығына
күмән туғызады.
«Банк» сөзі «banco» деген ағылшын тілінен аударғанда» «айырбас столы»
дегенді білдіреді. Бұл ... ... ... ... ... құрылады. Сауда мемлекеттер мен қалалардың, жекелеген тұлғалардың
әр түрлі монеталарымен ... Ол ... ... ... ... ... ... барысында әр түрлі формадағы монеталар
кездескен. Банктер пайда болардың алдында ақша–сауда капиталының өкілдері
саудагерлердің ақшалай салымдарын қабылдап, оларды ... ... ... ... ... Уақыт өте келе, айырбастаушылар бұл
салымдарды. сондай–ақ өздерінің ақша ... ... ... ... ... пайдалана бастайды. Сөйтіп айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге
айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ... ... және ... ... болуымен сипатталады. Алғашқы банктердің Италияда пайда ... оның сол ... ... сауда орталығы болғандығын
ескеріп, әр ... ... мен ... сол елге ... ... сауда операцияларына тікелей ... ... ... ... 2300 жыл ... ... сауда
компаниялары пайда болып, олар өздерінің тікелей қызметтерімен қатар,
ссудалар берген. Олар б.э.д. VI ғ. ... ... ... операциялары:
салымдарды қабылдау және оларға пайыз ... ... ... сала ... ... операциялар б.э.д. ІVғ. Ежелгі Грецияда да
жасалған. Бір айта ... ... ... ... ... ... белгілі
бір ақы төлеу арқылы ақшалар айыр–басын жүргізіп отырған көрінеді.
Сонымен, бұл алғашқы банктік ... ... ... ... ... ... пайымдауынша, олар жекелеген тұлғалар және
қолында ... ... ... бар ... мекемелері екен.
Шіркеулер құндылықтарды сақтайтын ең сенімді орындар болған. Сол ... ... ... ... Дело, Само, Эфсе) ақша сақтаумен
айналысқан. Эфседегі Артемид шіркеуінде кіші Азия ... ... ал ... ... ... ... ... Грецияның бос
ақша қаражаттары шоғырланыпты.
Алғашқы банктер жинақталған зор ақша ... ... ... ... ... пайдалануға беріп, пайда табу қажеттігін
түсінеді.
Ежелгі банктер несиелік операциялар ... ... ... ... есеп ... қызметін де көрсетті. Есеп айырысулар банктердегі
салым иелерінің бір шотынан басқа бір ... ... ... жүргізілді.
Банктер қызметтерінің қолайлылығы іскер ... ... ... ... ... ... ... ұлғая түсті. Банктер өз
кезегінде клиенттер арасында жасалатын ... ... ... ... ... сауда–саттықта делдал қызметін атқарды. Есеп
айырысуларды жеңілдету мақсатында ... ... ... ... ... Олар толық құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді.
Ағылшын елінде алғашқы ... банк — ... ... 1694 ж. ... ... ... ... алады.
Әрине мұның бәрі алғашқы банктердің капитализмнің ... ... ... ... пайда болғанын куәландырмайды. Мұндағы
несие беруші мен қарыз алушылардың болуы банктердің ... ... ... ғана ... осы ... несие берушінің қандай жағдайларда банкке айналғаны
таң қалдырады. Сонымен бізге белгісіз болатын ... бір ...... жеке формасы мен банктік несие арасындағы айырмашылықтың ... ... ... ... қатынастың бір тарабы жеке тұлға емес,
несиелік мекеменің қалай болғаны түсініксіз болуы ... ... ... беру үшін қазіргі кездегі сөздіктердегі банк ұғымына
мән берелік. Анықтамалық басылымдарда банк «ірі несиелік ... ... ... ... даму ... ... және несие
берушілердің несиелік операциялары бір жүйеге айналу нәтижесінде жеке несие
беруші өзінің несие ... ... ... тек қана ... мақсатына ғана
берілмей, шаруашылық ... ... де ... ... ... ... бірге несие ... ... ... ... есеп айырысу және басқа да операцияларды
жүзеге ... ... ... ақша ... осы даму ... ... барлық операцияларды бірдей көрсететін біртұтас орталыққа ... ... ... ... ... ... да бұрын, яғни
мемлекеттің құрылуы кезеңінде пайда болған дегенге ... бар. ... құл ... ... болғандығына тарих куә.
Ежелгі Римде банк және несие құқығының нормалары болған. Осы нормаларға
сәйкес ... Шғ. ... ... ... ... ... деп атады. Оларға несиелік ... ... ... ... ... ... Вавилон банктері тек қана несие
беріп қоймай, сондай–ақ жер бөлімшелерін сатып ... және ... ... ... ... ... туралы қарастырғандар оның мәнін ашуға жақындайды,
бірақ та банктің толық мәні әлі де болса ... ... қала ... ... ... сан ... Қазіргі қоғамда банктер әр
түрлі операциялармен айналысады. ... ... ... ... бағалы қағаздарды сатып алу–сату, кей жағдайларда делдалдық
мәмілелер мен мүлікті басқаруға байланысты ... ... ... ... ... екі жақты тұрғыдан келуге болады: заңды және
экономикалық. Бірінші жағдайда, ең ... ... ... ұғымының
маңызы артады. Олардың қатарына банк қызметі туралы ... ... ... ... жағынан алсақ та, банктің мәнін заң тұрғысынан қарау жеткіліксіз
болып табылады. Банктің мәнін айқындау оның ... ... ... ғана ... Банктің мәнін, оған рұқсат етілген операцияларын
анықтайтын заң ... оны ... ... жағы және банктің жаратылысы
анықтайды.
Банктің мәнін талдағанда оның ... ... ... ... ... ... есеп айырысу) жоққа шығаруға ... ... ... ... ... ... білуде, оның қандай операцияларды орындайтыны
немесе орындағандығы туралы сұраққа жауап іздеудің қажеті шамалы, бұл ... ... оның ... және ... ... ... ... берген дұрыс.
Банктің мәнін басқа институттардан өзара айырмашылығына байланысты
қарастырсақ, банк ерекше өнім ... ... ... ... КСРО ... кәсіпорын ретінде тек фабрика, ... ... өнім ... ... сферасы түсінілген. Бірақ экономиканың
басқа да буындарына «кәсіпорын» деген атақты иеленуге ... да ... ... ... деп ... да бір ... немесе қызметпен
айналысатын субъектіні айтқан. Сондықтан да белгілі бір ... банк ... ... «банк — бұл кәсіпорын» деп айту өзінше
дұрыс нәрсе. Мұнымен біз нүкте қоюға тиіс ... ... ... ... ... ... ... ашпайды.
Сонымен бірге ол дұрыс нақтылауды қажет етеді, себебі, банк шын мәнінде
фабрика да, зауыт та емес. Ол ... ... ... ... ... ... Ең бастысы — банктің өнеркәсіптік кәсіпорындардан өзара
ажыратылатыны, оның қызметінің өндіріс аясында емес, ... және ... ... асуына байланысты болуы.
Банктің ерекше кәсіпорын ретінде шығаратын өнімі материалдық өндіріс
аясынын өнімдерінен ... ... ол жай ғана ... ... ... ерекше, яғни ақша, төлем құралдары түрінде шығады.
Қызмет көрсету аясындағы ... ... ... оның ... ... байқалады.
1 Банк жүйесінің ролі мен мәні
Екінші деңгейдегі банктер, Қазақстан Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... Ақша–несиелік реттеуді тереңдету. Ол ... банк ... ... ... ... ... қайта қаржыландыру мөлшерлемесін
анықтау, міндетті резервтік нормаларды бекіту, ... ... ... қатар, Ұлттық банктің мемлекеттік бағалы
қағаздармен де, ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану.
Республикамыздағы директивті несиелерді беру ... ... ... оның қайтарылуы 24%–ды құрағаны белгілі, сондықтан
келесіде мұндай ... беру ... Бұл ... ... тек ... ... ... өтімділігіндегі қажеттілігін
қанағаттандыру үшін ғана несиелік ресурстар аукциондары, банкаралық нарық,
ломбардтық несиелеу, "репо" операциялары және вексельдерді ... ... ... ... болады.
Жалпы ақша нарығының дамуы ... ... ... ролі
бәсеңдейді де, ол канал біртіндеп банкаралық нарық арқылы ығыстырылады.
Ломбардтық несиелердің көлемі, оның экономикалық ... ... емес ... ... ... оны ... өте қажет жағдайда ғана
алатын болғандықтан, ол ... ... деп те ... ... үлес ... 5– ... құрайды.
Ұлттық банк бюджетті таза несиелеудің біртіндеп төмендеуін анықтайтын
Қаржы ... жаңа ... ... ... ... ... ... бюджеттің тапшылығын қаржыландыратын монетарлық
ішкі көздердің рөлі ... ... ... ... операциялау көлемінің ұлғаюын, олардың неғұрлым ұзартылған
мерзімімен жобаның сатылатынын ескерсек, онда 1998 ж. ... ... ... ... болады.
Ұлттық банктің қайта қаржыландыру мөлшерлемесі нақты бейнеленуінде
позитивті (яғни инфляцияның деңгейінен ... және ... ... ... таман, ақшаға деген сұранысты реттейтін негізгі параметр
болып табылады. Ұлттық ... ... ... қарай және
банкаралық несиелік нарықтың дамуына қарай ондағы ... көп ... ... ақша ... көлемін шектеу, банктердің мүмкін
болатын деңгейдегі өтімділігін қамтамасыз ету мақсатында банктерде депозит
бойынша міндетті ... ... ... ... ... бұл ... ... өтімділігі мен ақшаның
мультипликациясын белгілі бір деңгейде ұстап тұру үшін ғана ... ... ... ... депозиттердің өсу қарқыны мен көлемін реттеу үшін
де қолданылады. Банктер пассивтерін долларлануының өсуі сақталатын болса,
Ұлттық банк ... және ... ... ... ... ... арқылы жағдайды өзгертуге тырысады.
Ұлттық банктің ішкі валюталық нарықтағы интервенциялары ішкі валюталық
нарықтағы қысқа мерзімді өзгерістерден ... ... ... ... жабу ... ғана жүзеге асыратын болады. Бұл
кезде әр кезеңдегі Ұлттық банктің ішкі ... ... ... саясатының басқа да құралдарымен, ал ол өз ... ... ... орны ... банк ... ... қағаздар нарығының бүкіл әлемдік даму
жолымен жүруді қарастыруда. Бірінші нарықтың дамуы ... ... банк ... ... көлемін кеңейтіп және оған өзінің ақша–несие
саясатының көптеген ауыртпалығын ... ақша ... ... ... ала ... ... ... құралады. Екінші деңгейдегі банктерді ақшалармен
қамтамасыз ету оған ... ... ... ... облыстық
(аумақтық) нормаларымен жүзеге асырылады. Эмиссиондық рұқсат ... ақша ... ... ... тұжырымдамасын қолдану Ұлттық
банктің сақтау орындарында банкноттар мен ... ... ... ... ... ... ... қызметі екінші деңгейдеегі банктерге
ішінара берілуде.
2. Валюталық реттеуді жүзеге асыру және ... ... ... ... ... ескере отырып, оның ішінде негізгі ұлттық
валюталық нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың арақатынасын көрсететін ... ... және ... ... ... ... өзгеруі мен басқа да факторларға қатысты ... ... ... әрі ... ... ... нарық құруда жинақталған тәжірибені ескере отырып,
Ұлттық банк кәсіпорындардың шетел ... ... ... ... ... сату жөніндегі икемді саясатын жүргізеді.
Банкаралық валюталық нарықта (форвард, своп, фьючерс, ... ... ... ішкі ... ... үшін және ішкі ... ... реттеу бойынша нормативтік базаны жасау, репо, своп, қымбат
бағалы металдар, ломбардтық валюталық несиелер типтес ... ... ... ... қарастырылады.
Орта мерзімді уақыт аралығында алтын валюта резервтерін басқару
жөніндегі ... ... ... ... әр ... ... ... яғни стратегиялық инвестициялық портфель мен
тиімділіктің тактикалық портфельдерін құруды білдіреді.
Бұл орайда өтімділіктің тактикалық портфелі валюталық баға мен ... ... жабу ... ... үшін ... Бұл ... ... орналастыруына сәйкес мерзімі ... ... ... мүмкін. Өтімділік портфелінің негізгі құралдары
болып ақша ... ... ... ... ... ... ... банктің орта мерзімді (3 айдан 3
жылға дейін) және ұзақ ... (3–10 ... ... ... Бұл ... ... ... қағаздар
нарығының құралдары: орта және ұзақ мерзімді депозиттер және капитал
нарығының ... да ... ... Бұл ... ... металдар
активінің негізгі үлесі болуы тиіс.
3. Банк қызметін ... ... мен ... ... жүйесін
түбегейлі жақсарту. Ұлттық банктің Қазақстандық банктерге қоятын ... ... ... ... сай ... ... Онда
халықаралық танылған стандарттарды қолдану банктерде капиталдандыруына және
банктердің тәуекелдерге бейімделуі не нақты баға ... ал бұл ... ... ... мен ... және екінші деңгейдегі
банктермен қарым–қатынастағы Ұлттық банктің жетекшілігінің ... ... ... ... ... құру және ... ... бойынша Ұлттық банк талаптарының
қатаңдай түсуі тұрақты, бәсекелестік қабілеті бар ... ... ... ... ... ... ... банктер Ұлттық, банкке қайта
капиталдандыруы ... ... мен ... ... ... әрі ... туралы есеп беріп тұрады. Капиталдың баламалы ... ... ... банктер таратылады немесе банктік емес қаржылық мекемелерге
қайта құрылуы керек.
Осы мерзімге нақты тұрғыдан келгенде, ... банк ... ... сол немесе басқа банкке деген қарым–қатынасын, оның маңыздылығына,
банктің нарыққа тартылған ... ... ... ... ... ... белгілермен сәйкесінше банктерді келесі топтарға бөлінеді:
– жарияланған жарғылық қоры 600 млн теңгеден ... ірі ... ... ірі және ... ұсақ ... ірі банктермен қарым–қатынаста Ұлттық банк олардың ... ... ғана ... ... кредитор болуға жағдай жасайды,
себебі ондай банктердің жойылуы еліміздің экономикасына жағымсыз салдарын
тигізуі мүмкін.
Мұндай көмек ... ... ... менеджмент сапасын
нығайту мен банктің ағымдағы қаржылық жағдайын бақылап отыру үшін ... ... , ... ендіру болып табылады.
4. Банк жүйесінің бухгалтерлік есебі мен статистикасын формалауды
аяқтау. 1995ж. орта мерзім ... ... ... ... мен ... да несиелік мекемелеріндегі бухгалтерлік есеп пен есеп
беру жөніндегі бір тұтас әдістемелік саясатты ... ... ... ... ... ... ... қызмет ету аралығында ұлттық шоттар салықтық–бюджеттік,
төлем балансының, қаржылық нарықтық ... үшін ... бар ... ... ... ... екінші деңгейдегі банктер мен
Ұлттық банктің жаңа шоттар ... ... ... ... әрі олар
ақша–несиелік саясатты жүзеге ... ... ... ... жоспарлау және талдауда, сонымен бірге қаржылық құралдарды нақты
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... бағаны құрумен және персонал дайындаумен, қайта дайындаумен
жүргізіледі.
Бұнымен қатар жаңа ... есеп ... ... ... ішкі және ... ... жүргізу тәртібі тауарлы нормативтік база
жетілдіріледі.
Орта ... ... ... ... ... көрсеткіштерді
салыстыруды қамтамасыз ететін және халықаралық тәжірибеде қабылданған,
банктік, ... ... ... жаңа ... ... сай ... деңгейдегі
банктердің статистикалық есеп беруінің жаңа нысандарын ендіру және
жетілдіру ... ... ... облыстық (аумақтық) басқармаларының мақсаттары. Орта
мерзімдік кезеңде банктің облыстық ... ... ... ... Іс жүзінде барлық жүргізілетін өзгерістер Ұлттық банктің облыстық
басқармалары арқылы жүзеге асырылады.
Облыстық басқармалар қарыз ... ... ... ... ...... ... пайдалануына бақылау жүргізуді
жүзеге асыруды қоса алғанда, бекітілген жоспарлы шаралар негізінде ... ... ... ... ақша ... саясатын жүргізуді қамтамасыз
етеді.
6. Екінші деңгейдегі банктер жүйесінің одан әрі дамуы мен ... ... ... ... ... жүйесінің деңгейі – ломбардтар,
несиелік бірлестіктер, трасталық, ... ... ... ... т.б. түрлерінде көрініс табатын банктік емес ... ... ... және ... деңгейдегі банктерден
тұратын болады.
Екінші деңгейдегі банктер капиталдандырудың қажетті деңгейіне жетуі
тиіс және ... ... ... ... қаржы жұмсау тек олар
бойынша дилерлік операциалардан, басқа банк қызметінің ... ... ... болады.
Коммерциялық банктер жүйесімен қатар, өздерінің белгіленген өзіндік
қызметтері бар бірқатар ... ... ... ... және ... ... ... нормативті база құрылады.
Қазіргі кезде мемлекеттік ... ... ... банк, Тұрғын үй–құрылыс банкі және Сауықтыру банкі жатады.
Ондай банктердің ... ... ... ... де бар, әзірше ол
халыққа қызмет көрсетуге мамандандырылып мемлекеттің бақылауында болады.
1998 жылдан ... оның ... ... ... Республикасы Экспорт–импорттық банкі (Эксимбанкі) Үкіметтің
құрылымдық–инвестициялық саясатына жәрдемдесу және ... ... ... ... ... дайындап, оны жүзеге асыруға,
сондай–ақ қаржыландырудың саудалық және жобаларын таңдап алу арқылы елдің
бәсекелестік қабілетін ... ... ... банк ... табылады.
Эксимбанк шетелдік және отандық тікелей және портфельдік инвестициялар
үшін тиімді каналдарды қамтамасыз етеді және ... ... ... асырады,
инвестициялық және қаржылық агентті, сенім жүктелген тұлға (бірінші кезекте
үкіметке қатысты) және дилердің ... ... ... ... ... жүзеге асырады.
Үкіметтің құрылымдық–инвестициялық саясатын жүзеге асыру үшін керекті
ішкі ... ... ... ... мен ... ... тиімділігін
көтеру мақсатында, Қазақстан Республикасының Үкіметі Эксимбанкті
акционерлеу туралы және ... ... ... ... мен халықаралық
Қаржы министрлігі кепіл ... оның ... ... ... ... ... банкінің атқаратын негізгі қызметтері: коммерциялық
құрылысшылар жүйесі арқылы тұрғын–үй құрылысын несиелеу; ... ... ... ... ... ... ипотекалық несиелеу жүйесін құруда
көрініс табады. 1998ж. бұл банк ... ... ... ... элементінің бірі – депозиттерді – ... ... ... ... Бұл орайда Ұлттық банкпен, ... және ... ... ... ... ... ұжымдық
сақтандыру жүйесін қалпына келтіру тәртібі және ... ... ... ... ... жүргізуде. Депозиттерді ұжымдық сақтандыру
қоры, мемлекеттік бюджетпен қаражаттарды тартпай, ... ... ... ... ... яғни қатысушылардың қосқан қаражаттары
есебінен құрылады.
7. Ұлттық банк еліміздің қаржылық нарықтарының дамуына қатысуы.
Несиелік нарық. ... ... ... ... ... ... өсу ... және бюджет тапшылығын тікелей
несиелеу аясының қысқаруын ескере ... ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді қажеттілігін өтеуге баса назар
аударады. Бұл орайда ... ... ... ... ... рөлі әлдеқайда төмен. Ломбардтық несие де маңызы ... ақша ... ... капиталдандырудың күшеюі, Ұлттық
банктің несие беру мүмкіндігінің азаюы және онкольдық ... ... ... реттейтін ережелерді бекіту – банкаралық ақша нарығында
операциялардың көбеюі мен белсенділік танытуына әкелді. Осы тенденция орта
мерзімді кезеңде сақталады. Бұл ... орта ... ... ... Ұлттық Банктің ең негізгі мәселесінің бірі сол ... әрі ... ... деңгейде дамуы болып табылады. Банкаралық ақша нарығының
дамуы банктердің уақытша бос ресурстарын сатудағы ... ... ... ... ... ... түрде өтеуге мүмкіндік береді.
Валюталық нарық. Алдағы уақытта өз ... ... ... тыс ... ... ... ... атаулы айырбас бағамы белгілі бір
шамада нарықтық жағдайлармен анықталады. Ұлттық ... ... пен ... ... ... және маусымдық ауытқуларын бір қалыпқа
келтірумен шектелуі және ақша базасы бойынша параметрлерді сақтау қажетті
деңгейде өтеді. Бұл ... ... ... ... ... экономикасының
экспортты және импортты алмастыратын салаларының максималды дамуына
әкелетің бәсекелестік жағдайларын құру ... ... ... ... ... ... ... құрамының дамуы және форвардтық валюталық ... ... ... ... ... ... ... 1995 ж. қымбат металдар мен байланысты
қарым–қатынастарды реттейтін Қазақстан Республикасы Президентінің заң ... ... ... ... республикамызда бұл қатынастарды
мемлекеттік монополиядан мемлекеттік реттеуге көшу жүзеге асырыла бастады.
1995 ж. 20 ... ... ... ... № 2372 ... ... ... металдармен байланысты қарым–қатынастарды
мемлекеттік реттеу туралы" қабылданған Жарлығына сай Ұлттық банк ... ... ... ... ... ... ... және
игереді. Негізгі міндеті алғашқы саудалар жүргізу мен ұйымдастырудағы,
сатушылар мен ... ... ... ... ... ... үшін есеп ... тәжірибесін жетілдіру, сонымен бірге
алғашқы сауданы жүргізу ережелеріндегі бөлек ережелерді ... ... ... сияқты т.б. іс–тәжірибе жинақтау болып табылады.
Мұндай жұмыс алдағы уақытта да жүргізіледі. Онда өкілетті ... ... ... ... ... ... басқа заңды тұлғалардың да
саны өседі.
Ұлттық банк әртүрлі меншік түріндегі тұтынушыларға ... ... ... ... ... бағалы металдардан еркін
нарықтық баға бойынша өндірістік–техникалық мақсаттағы өнімдерді сату
бойынша ... ... ... ... Өз ... ең бағалы және
қымбат бағалы металдар бар заңды және ... ... ... нарықта сатушы
ретінде қатысуы мүмкін.
Мемлекеттік бағалы қағаздар нарығы. ... ... (МҚМ) ... ... ... етуі ... оның ... іс жүзінде мөлшері ... ... ... ... ... ... несиелік ресурстардан асып түсетін дербес
қаржы ... ... МҚМ ... тартудағы жоғары өнімді құрал және
екінші нарықта операциондық бір күн ... сол ... есеп ... болуымен ғана емес, сонымен қатар, ... банк пен ... ... ... ... нарықта салыстырмалы алдын
ала айтылатын әрі тұрақты жағдайды қалыптастыруы: көптеген дилерлер мен
инвесторларды ... ... ... итермелеуі де оның
қатысушыларының сәйкесінше жұмыс деңгейінің өсуімен ... ... ... ... ... тұрақтандыру бағдарламасы және
оны ары қарай өсуіне жағдай туғызуы – Қаржы министрлігінің ұзақ ... ... ... ... ... Кейбір мемлекеттік бағалы
қағаздардың алғашқы орналастыру көлемі – 3, 6 және 12 айға ... ... ай ... ... ... ... 1996 жылдың соңынан бастап
мемлекеттік қысқа мерзімді міндеттемелер нарығының ажырамас бөлігі болды.
1998ж. соңына қарай мемлекеттік ... ... ... ... ... ... басқа да түрлері 1–ден 3 жылға
дейінгі айналыс мерзімінде шығарылады.
Уақыт талабына сай сенімді әрі ... ... ... ... ... бағалы қағаздар бойынша технологиялық база дұрыс
жолға қойылуы өз кезегінде ... ... ... ... ... ... көлемін бірден өсіріп, ... ... ... санын да кеңейтуге мүмкіндік береді.
Алғашқы нарықтың кеңеюіне қарай Ұлттық банк ... ... ... ашық ... ... әлдеқайда белсенді жүргізуді және
банктердің өтімділігін дамытуға мүмкіндік беретін ... ... ... ... да дами ... Бұл ... 1996 ж. ... тәжірибеге мемлекеттік бағалы қағаздарды сату және сатып алу үшін РЕПО
операцияларын енгізді.
Мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... өз ... нақты уақыт режимін бағдарламалық және есеп
айырысудың электронды жүйесімен қамтамасыз етуін және ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының төлем
жүйесінің жетілдірілуі мен дамуы – Ұлттық банк пен Халықаралық ... және ... ... ... анықтаған стратегиясымен жүргізіледі.
1995 ж. басталған төлем ... ... ... ... төлем жүйесін
құру және жаңарту стратегиясымен сәйкес ... екі ... ... мен есеп ... ... ... ... аралық төлем жүйесін құру; екіншісі – ұзақ мерзімді төлем жүйесін
ендіру аяқталды.
Аралық төлем жүйесі (АТЖ) негізгі үш ... ... ... ... ... ... Ұлттық банктің ақша–несие
саясатын неғұрлым тиімді жүргізуге және екінші ... ... ... ... орналасу орнына қарамай жұмыс істеуіне мүмкіндік
беретін нақты емес ... ... ... ... ... жиынтығы бойынша облыстық деңгейде, сондай–ақ
елімізді тұтастай алғанда қарама – ... ... ... ... 3 күн ... есеп айырысуды қамтамасыз ететін үшінші жақтың
аударым жүйесі. Бұл жүйе ... аз ... ... ... ... ... қағаздар нарығы өтімді қайталама нарығының тиімді
дамуын ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысу
жүйесі.
АТЖ ұзақ мерзімді төлем жүйесін ендіргенге дейін жұмыс істеді, АТЖ– ны
ендірумен бірге ... ... ... жауап беретін қажетті
инфрақұрылым болуы тиіс әрі оны ... және ... ... ... ... ... жүзеге асыруда көп шығындарды талап етпейтін,
осыған орай АТЖ ... ... ... техникалық және
бағдарламалық құралдарына негізделген болуы керек.
АТЖ ... ... ... ... жаңа ... және жаңа ... ... жоспары мен бір
корреспондеттік шотқа көшуді ... ... ... ... Сонымен
бірге, бұл кезеңде төлем жүйесі арқылы есептелетін және ... ... ... ... ... ... ... бөлінуі болады.
АТЖ–ны құрастыруда қазіргі ... ... тән және ... ... ... ерекшеліктері ескеріледі.
АТЖ құру бағдарламасын жүзеге асыру үшін облыстағы филиалдары ... ... есеп ... ... ... ... Ол ... – Ұлттық банк, кейін құрылтайшысы ... ... ... ... ... жабық түрдегі акционерлік коғам болды. ҚБЕО
Қазақстан Республикасындағы ұсақ ... ... мен ірі ... жүйесін қоса алғанда Қазақстан Республикасы бойынша есеп айырысу
және ... ... ... әрі ... ... ... ... спекторын өңдеп, жаңаларын еңдіруі керек.
Ұзақ мерзімді төлем жүйесін (ҰТЖ) құрудағы негізгі міндет – банк және
қаржы секторларының сол күні есеп ... ... мен ... ... мен шімділігіне деген қажеттіліктерін қанағаттардыру болып
табылады. 1997 ж. сонында ҰТЖ ...... ның ... ... істеуі жағдайын
да аяқтау қарастырылды. ҰТЖ сондай–ақ, Қазақстан Республикасы бойынша ... ... және ... емес ... ... нарығының т.б.
толық қызмет етуін қамтамасыз етуі тиіс.
ҰТЖ– ның негізінде екінші деңгейдегі банктер мен Ұлттық банк үшін ... ... жаңа ... ... мен ... база ... керек.
Электронды түрде алынған төлем құжаттары жалпы ... ... ... болып, жоғары өндірілген техникалық құралдар мен
қазіргі кездегі бағдарламалық қамтамасыз ... банк ... ... ... ... құралдарын сатып алу, бағдарламалық өнімді
сатып алу және жетілдіру, персоналды оқыту ... ... ... құрылды.
ҰТЖ–ға қатысушыларының арасында ақпараттарды беру ... орта ... ... банк ... (Х.25) ... ... коммутация пакеттерімен мәліметтерді беру желісін қолдану
қарастырылады. Қазақстан Республикасының банктік және ... ... және ол ... ... ... қауіпсіздік бойынша
барлық қазіргі кездегі талаптарға жауап беретін ... ... КБЕО ... ... ҰТЖ–ның тікелей және
ассоциацияланған деп бөлінетін ... ... ... екінші
деңгейдегі банктер, Ұлттық банк және ... емес ... ... көлеміне тікелей қатысушыларды анықтау (Қазақстан бойынша
төлемдердің жалпы ... ... ... ... көлемі, банктің
тұрақтылығы мен беріктілігі, техникалық талаптарға сай келу ... ... ... Ал ... ... ... ... қатысушылар арқылы жүзеге асыруда.
Ірі төлемдер жүйесі гросс–есеп айырысу қағидасында жұмыс істеуі керек.
жүргізілген ... ... ... ... ... күн ... ... жұмыстарының нәтижесі бойынша тікелей қатысушылардың есеп ... ... ... ... ... төлемдер құралдарына тәуелді клирингтік цикл
аралығында аздаған соманың үлкен ... ... ... Бұл ... ... ... арқылы есеп айырысуды келесі күні ... ... ... ұсынады. Ол бойынша басқа аймаққа арналған және ... ... бір айға ... ...... аймағындағы
шоттарда ғана көрініс алады. Әрбір тікелей ... үшін ... ... есеп айырысу мерзімі сәйкес келетін барлық төлем және берілген аймақ
бойынша таза позиция ... Ол есе ... ... ... ... ... аудару жолымен таза дебиттік позициясы бар
қатысушылар үшін келесі күн аралығында жабылуы ... Ал таза ... бар банк ... ... есеп ... ... – есеп ... аудара алады.
ҰТЖ электрондық түрде өндейтін өндеудің мынандай 3 ... ... ... ... және ... Мұндай жүйеге қол жеткізу құқығына
ереже ... ... тек бас ... ғана ие. Егер ... да бір ... ... филиалына ірі төлемдерге қол жеткізуіне ... ... онда ... ... есеп ... ... ... (субшот) шотқа
ие бола алады. Сөйтіп, барлық банктер бойынша позиция ... ... ... ... ... ... жіберуге оның өкілететті филиалдары
құқықты болады.
2 Банктердің нарықтық экономикадағы рөлі
Банктік жүйе–нарықтық ... ең ... және ... бірі.
Банктердің және тауарлы–ақшалай қарым–қатынастардың ... ... ... ... және де олар ... ... тығыз байланысты.
Банктер халық шаруашылығы қызметінің барлық деңгейіндегі басқарумен тікелей
байланысты ... Олар ... ... ... ... қатысушыларының
экономикалық мүдделерін қанағаттандыру жүзеге асырылады. Осы кезде банктер
қаржылық делдал ... ... ... ... ... және шаруашылық қызметтің үрдісінде босаған басқа да бос ақша
қаражаттарын тарта отырып, қарыз алушылардың ... ... ... есеп ... жүргізеді және экономика үшін басқа да көптеген қызмет
көрсетеді, соның арқасында өндірістің ... мен ... ... тікелей ықпал етеді.
Сызба 1
Қаржылық делдалдар осылай қоғамға ақша ... ... ... ... ... ету ... маңызды халық
шаруашылығы қызметін атқарады.
Банктер нарықтық экономикада басты қаржылық делдалдар болып табылады.
Өз қызметінің үрдісінде, олар ақша ... ... ... жаңа ... ... ... Клиенттердін салымдарын қабылдау арқылы ... ... жаңа ... ... ал қарызды беру арқылы қарыз ... ... ... ... ... делдалдар ретіндегі рөлі.
Осы жаңа міндеттемелер мен ... ... ... ... негізін құрайды. Несие беруші қарыз алушыға және соған қатысты
қаржылық ... ... ... орын ... ... ... ... делдалдық деп аталады.
Әр түрлі көздерден ақша капиталын жинау ... ... ... ... ... ... және де оларды жұмыс істеп тұратын капиталға
айналдырып, әр түрлі шарттардағы несиеге деген талаптарды қанағаттандыра
алады. ... ... мен ... ... ... ... және несиелік жүйенің қызмет етуі ... ... ... роль ... экономикада банктер монополистерге айналады және барлық
қаржылық капитал ... ... ... Олар тек ... қызметтен
шығып, ұдайы өндірістің барлық фазасының аясына ғана кіреді. Несиелік жүйе
"ертегідей күшке" ие бола ... ... ... ең ... ... мүмкін. К.Маркс келесіде "Ағылшын банкісі сияқты мекеменің сауда
мен өнеркәсіпке билік ... ... ... ... ... ... барлық экономиканың негізгі түйіні екені ескеріледі.
Банктік жүйенің ... мен ... ... ... жалпы
басқарудың мақсаттары және міндеттерімен ... ... де ... кішігірім жүйелері ретінде экономиканы басқарудың жалпы
мақсатына жетуді қамтамасыз ететін, өзіне тән жеке ... ... ... ... ... ... рөлі оның өзінің қызметтерін
орындау үрдісінде және банк ісін ұйымдастыруда жалпы ... ... ... ... процесінде банктер ... ... ... ... ал әр ... ... ең ... мүдде ретінде көрініс алады, ал ... ... ... яғни оны ... ... ... ... әдістемелерді
пайдаланады. Мүддені осылай деп түсінуден ... ... яғни ... ... арқылы әсер етуге байланысты. ... ... ... ... ... ... ... әр
түрлі буындарының қарыз қаражаттарындағы қажеттіліктерін әр ... ... ... есеп ... ... ... үздіксіз
қызмет етуіндегі қажеттілігін қанағаттандырады, қоғамдық өнімнің тоқтаусыз
қозғалысын қамтамасыз етеді. Банктер есеп ... ... ... ... үшін айып пұл, төлем төлеу құнын созғаны үшін ... өз ... ... үшін ... пайыздарды алумен өзінің
мүддесін ғана емес, сонымен ... бұл ... ... ... ... ... өз ... орындау кезінде функционалдық (экономикалық),
салалық (министерстволар, компания, фирмалар) және ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді.
Банктер экономикалық басқарудың органы ... оның ... ... ... де ... ... ... жауапкершілігінің ең алдымен олар қызмет көрсететін меншік
түріне, ... ... ... емес, шаруашылық
органдарының, ... өз ... ... және ... ... байланысты. Банктердің айналасында өздеріне
эрбір банкті таңдайтын фирмалар мен компаниялар топталады. Олар ... ... ... ... өзі және ... ... неғүрлым тиімді жүргізетін несиелік сипаты жүргізіледі.
Банктерде басқарудың басқа ... жоқ ... ... болады.
Ең алдымен ол қызмет көрсетілетін клиенттерінің негізгі қызметі туралы
ақпарат болып табылады. Шотта ... ... ... ... жасау,
банктік несиелерді қайтару үшін қаражаттың болмауы тек ... ... ... осы шарт ... ... ... ... күнделікті
оперативті көрсеткіші болып табылады. Шотқа ... ... ... ... ... ... және т.б. білдіреді. Банктің
мәліметтері бухгалтерлік есепті құруды күтпей–ақ кәсіпорын ... ... ... ... әрі ... нәтижелерін алдын ала көруге
мүмкіндік ... Бұл ... өз ... ... ... оларды
бақылауға және олардың тағдыры мен табыстылығын анықтауға мүмкіндік береді.
Ақша айналымы бірлікпен ... ... және ... ... аясы бір ақша ... ... көрсетеді, әрі өзара тығыз
байланысты. Банктер кәсіпорындардың, ... ... ... шот ... ... ... ақша ... жиынтығын, ал олар
арқылы шаруашылық процестердің барысын қадағалайды, әрі ... ... ... ... ... ... ақшалай қорларды шоғырландырған:
мемлекеттік шаруашылық буындардың ... ... ... ... бар. ... осы ... қалыптасуына белсенді қатысады, яғни оларды
пайдалану бойынша бақылау ... ақша ... ... және ... ұдайы өндірістік үрдіске әсер етті. ... ... ... ... ... жаңа мүмкіндіктер ашылуда. Меншікті
жекешелендіру мен мемлекетсіздендіру нәтижесінде жеке меншік, меншіктің
ұжымдық және ... ... ... ... кең етек алуда,
меншіктің аралас түрінің негізінде кәсіпорындар құрылуда. Шаруа қожалықтары
санының есебі олардың ... ... ... ... және жеке ... ... ... да осыған жатады.
Қоғамда белгілі–бір классқа ие коммерсанттар, кәсіпкерлеп пайда болуда.
Нарықтық қатынастардың ... ... ... ... ... ролі ... ... жұмысында бірінші ... ... ... ... алмастырады.
Сөйтіп экономикаға банктік ықпал етудің құндық құрылымдарының мағынасы ... ... ... ... ... және ... ... көшуінде, ең алдымен меншікті жекешелендіру ... ролі ... ... ... ... ... ... жетілдіру, ақша массасын реттеудегі әдістерін
жетілдіру, есеп айырысуды тездету және төлем тәртібін ... ... ... ... 1993 жылы 15 ... ... ... ұлттық валютамыз–төл теңгемізді енгізді. Бірақ ... Оның ... 1994 жылы ... айында 46%–ға жетті. Ұлттық банк пен
үкіметтің монетарлық шараларды қабылдауының нәтижесінде шілде ... ... ... ал 1994 жылы ... ... ... ... ға тең болды.
Инфляцияның төмендеуінің нәтижесі қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің
300–ден 250%–ға дейін төмендеуі мен ... ... ... ... 460–тан 280%–ға төмендеуі, яғни несие үшін төлем—сұраныс пен
ұсыныс негізінде анықтаған, нарыққа айналды. ... ... және ... ... ... тенденциясы бар. Аукциондарда қысқа
мерзімді қазыналық вексельдердің сату көлемі ... ... ... сәті ... ... ... директивті несиелерді
беруден бас тартуын атауға ... және олар тек ... ... ... сақталады. Несиелік ресурстар аукциондарда сатылады.
Ұлттық банк үкіметтің шығындарына несиелер ... ... ... ... ... ... ... тұрақтануы және
инфляцияның төмендеуі бойынша жағымды нәтижелер береді.
Мемлекеттік ... ... ... ... ролі ... ... мен пассивтерінін сапасы толығымен, олар ... ... ... ... ... Осы ... банктік
реформа мемлекеттік кәсіпорындарды жекешелендіру үрдісінен ... ... ... ... реформаның негізгі мақсатының
бірі–экономикалық жеке секторын құру және ... ... ... ... ... ... келіп шығатыны–банктік реформа
мемлекеттік меншікті жекешелеңдірудің мүдделеріне ... ... ... ... ... ... алмайды бұл қазіргі кезде көптеген
мемлекеттік кәсіпорындардың несие портфелі сапасының төмендігіне ... ... ... ... ... ... және көп
шығын шығаратын кәсіпорындарды тартуға немесе қайта құруда өз ... ... Бұл ... және ... ... ... несиелеуді
шектеумен тар өміршең кәсіпорындарды несиелеу мүмкіндігін ... ... ... ... ... бөлініп және олардың
жаңадан құрылған даму ... ... ... ... ... ... нашар, әрекетсіз несиелердің шоғырлануын болдырмауы тиіс.
Банктік жүйенің реформасы инвестициялық ... ... ... ... ... құру жолымен жекешеленген кәсіпорындарды қайта құруға
қолғабыс етеді. Сауықтыру ... ролі ... ... мақсаты болып табылатын, тиісінше жекешеленген және көп ... ... ... ... ... арта түседі.
Инвестициялық қорлар жекешелендірілетін кәсіпорындардың саудасына ... ... ... ... ... ... яғни жеке
меншік құқық жеке тұлғаларға көшеді деген сөз.
Банктік жүйенің реформасы жеке кәсіпорындардың банктен ... ... ... жеке ... ... жәрдемін тигізеді. Осы мерзімде ол
шығынды мемлекеттік кәсіпорындарды қайта құруды ынталандырады.
Жекешелендіруші кәсіпорындарға республикада банктік реформаны құрудың
барысында қажетті ... ... ... ... ... яғни бұл
жерде әңгіме жекешелендіруші кәсіпорыңдарға, оған тиісті мүлікті кепілге
ала отырып, ... ... ұзақ ... несиесін беру мүмкіндігі
туралы болып табылады. Бірақ ол үшін ең алдымен заң базасын жасау керек.
3 Банк ісіндегі ... ... деп ... бір ... ... ... ... айтады. Теорияға сәйкес ол – қарсыластың сол нарықтағы сатып
алушылар мен ... ... ... ... ... ... анықталады. Егер де біз банктік бәсеке туралы айтсақ,
онда оның еркін нарықтағы бірқатар белгілерін қарастыруға ... ...... нарығында қаржылай қызмет көрсететін
көптеген қаржылық институттардың болуы.
Екінші белгісі – әрбір нарыққа қатысушыларда толық ақпараттар көлемінің
болуы. Онсыз ол ... ... ... ... белгісі – барлық қатысушылардың нарыққа шығарылатын қаржылық
өнімдерінің (депозиттер, несиелер және басқа да қызметтер) бірыңғайлығы.
Төртінші белгісі – ... ... ... ... ... ықпал ете алмайды.
Бәсекелестік кез келген істе керек және ол ... ... ... бар ... кез келген қызмет тиімді болады, өнімге немесе
қызметке деген баға ... және ... ... ... ... ... неғұрлым мол шоғырланған ақша нарығыңдағы қарыздар бойынша
пайыздар, аз шоғырланған нарық қарағанда, жоғары ... ... ... ... ... да соғұрлым жоғары болады деген қорытынды туады.
Әйтсе де, банк ісіндегі бәсекелестікті зерттеу нәтижесі мұндай ... ... ... ... ... банктердің қөп болған сайын пайыз деңгейі соған
сәйкес төмендейтінін көрсетсе, басқалары. ... яғни ... ... үшін ... ... деңгейі арасындағы байланыс
әлсіз екенін көрсетеді.
Тәжірбиеде ірі банктер майдаларға қарағанда жинақ ... ... ... ... қарыз бойынша төменірек пайыз алады.
Ірі банктердің ірі клиенттерге қарыз ... ... ... ... ... ... ... азырақ тәуекелге барып, әрі елеусіз
шығындар жұмсауымен ... ... ... ... ірі ... ... салмақты бөлігі ірі депозиттік сертификат нысанында
болып табылады, олар бойынша басқарушылық ... ... ... ... ... ... ... төлейді. Ірі банктер ынталылырақ болады
және олар банк қызметінің жаңа ... ... ... ... ... көп ... ... операцияларға бағыттайды.
Әлемдік банктік индустрия 60–жылдардың соңынан бастап ... ... ... 70–80 ... белсенділік көрсеткен
бәсекелестік бірқатар факторлармен шарттастырылады.
Біріншіден, банктік ... ... ... ие ... ... ... нарықтарға өзара енуіне әкелді, нәтижесінде жалпы
нарықта ерекше көрінген ... ... ... ... ... болған
шетелдік банктер жаңа банктік қызметтер, жаңа ... т.б. ... ... ... қатысты қызметтердің түрлерін
өздерімен бірге ала келді.
Екіншіден, ... ... ... ... ... жаңа ... ... Банктердің пассивтерінің үлкен бөлігі
дамып келе жатқан банкаралық ... ... ... әр ... ... сатуды.
Үшіншіден, банктік индустрия оны банктік заңдылықтар тарапынан тежеуге
қарамастан көптеген ... ... ... ... – бантік
емес операциялар сферасына еніп, маңызы бойынша әмбебап несиелік мекемелер
болды. Банктердің бөлек типтері ... ... ... – банктер
арасында ықпал ету сферасы үшін ... ... ... ... ... бірі ... ақша ... істеп тұрған қаржылық мекелердің акцияларын құру, не ... ... ... жаңа ... және есеп ... инвестициялық, т.б.
операцияларды игерген банктік емес қаржылық– несиелік мекемелер мен ірі
қаржылық корпорациялардың басып кіруін ... ... ... ... ... жеке ... қызмет
көрсету бойынша да өсе түсті. Жинақ және қарыздық банктердің ынтасы бойынша
жүргізілетін ... ... ... ... ... ... бэсекелестігін шиеленістіре түсті. Олар салымшылардан жауап алу
үшін халық ... ... ... ... әлде ... кеңейтті,
олардың сапасын жоғарылатты – бұл дегеніміз тұлғалық зайымдар, несиелік
қаржыландыру, сақтандыру ... және ... ... ... т.б. ... банктердің депозиттік қоймасының негізін, олар
үшін басқа қаржылық институттармен қатал күрес жүріп жатқан клиенттердің аз
табысты континенті құрайды.
Сонымен, ... ... ... ... ... бәсекелестік қабілетті
болды.
Әр түрлі қаржылық институттар арасындағы болған ... ... ... ... көбі өз ... ұлттық шекара шеңберінен
тыс жерлерге таратып глобальды көлемде қызмет ете ... ... ... ... қойылатын шектеулермен ұсталынбайтын көптеген нарық ... ... бұл ... ... күресте сөзсіз артықшылық берді.
Біздің елде банктік жүйедегі өткір бәсекелестік туралы айту әлі ерте.
Бізде банктер саны көп, ... олар әлі де ... ... ... ... ... қоры ... көздерден құралғанына
байланысты оларды: мемлекеттік, жеке меншік, акционерлік, аралас және
шетелдік банктер деп ... ... ... ... ерекшеліктері мен
артықшылықтары неде? «Шаруашылық серіктестіктер мен ... ... ... ... біріншіден, акционерлік қоғам – бұл құрылтайшылардың
(акционерлік қоғамының қатысушыларын құрылтайшылар дейді) меншік құқығын,
Ұлттық банк ... ... ... ... акциялармен
куәландырылатын заңды тұлға. Акционерлердің банк ... ... ... сатып алынған акциялардың санымен тікелей байланысты. Акционерлердің
жауапкерлішігі тек сатып алынған акция сомасымен ғана шектелген. Егер ... ... ... өз ... ... ... кінә жеке
акционерлерге емес, банкке ... ... ... ... тек ... ... ... жиналыстарда банк саясатына қатысты сұрақтар бойынша ... ... ... акционерлік емес формасы (үлестік жарнама
формасы) қатысушылардың меншік құқығын куәландыратын ... да бір ... ... ... қосушы банк қызметімен байланысты бар тәуекелді өз мойнына алады
да, оның ... ... ... жауап береді. Банкрот болған жағдайда
кінә банкке және де ... бар ... ... ... ... үлескерге
қойылады.
Екіншіден, акционер өз акцияларын басқа тұлғаға бере алады. Бұл жерде
банктің қызмет етуі ... ... ... шығуына,
біліксіздігіне банкроттыққа ұшырауына байланыссыз. Ал ... ... ... өз, үлесін, басқа қатысушылардың келісімінсіз бере
алмайды.
Үшіншіден, акционерлік банкте оны басқару ... ... ... ... ... ... ... – төрағаны, ал ол
басқару аппаратын, басқару ... өз ... ... ... міндеттерін анықтайды.
Жеке банкте қатысушылар өздері тікелей банкті басқаруға ... ... ... ... және ... ... олардың жеке
бастарының жұмыс сапасына байланысты.
Банкті ұйымдастырудың акционерлік формасының кемшіліктеріне ... ... ... құру ... ... ... ... алуды талап етеді), өзгермелі жағдайларға бейімделу мен ... ... ... ... аталған кемшіліктерге қарамастан банкті ұйымдастырудың
акционерлік формасы нарық жағдайында ... ... ... ... және
нарықтық экономикасы дамыған барлық елдерде банктер акционерлік ... ... ... ... да ... емес.
Банктер арасында клиеттерді тарту жөнінде бәсекенің күшеюі банктердің
клиенттермен өзара қарым–қатынасты ұйымдастыру сұрақтарына ... ... ... ... "Қазақстан Республикасының банктер және банктік қызмет
туралы" заңның 33–бабы бойынша ... тең ... ... ... ... ... ресурстары нарығында өз операцияларын жүргізеді.
Олар өз қызметінде, өз клиенттеріне қаражаттарды орналастыру, несие алу
үшін жақсы жағдайлар, банктік қызметтердің әлде қайда кең ... ... ... ... ... ... ... өз клиенттері алдында
жауапты.
Банктің клиентпен экономикалық жұмысы–банкке ... ... ... шоты ... әр ... ... операцияларды жүргізуге дейінгі банктік
қызметтін барлық жақтарын қамтиды.
Клиенттерді тарту банктен ... жаңа ... ... өндіруді
жетілдіру бойынша, келіссөздер жүргізу, қаржылық жағдайды алдын ала талдау,
әр түрлі ... ... ды ... және т.б. ... ... ... жүргізуді талап етеді. Осы аталған жұмыстардың барлығы банктің
активтері мен пассивтерін басқару ... ... ... ... есеп ... кассалық және несиелік қызмет көрсету,
бірлескен қызмет, депозиттік шоттарды ашу және ... т.б. әр ... ... ... ... ағымдағы және есеп айырысу шоттары ашу, олар бойынша
операцияларды жүргізу, есеп ... және есеп ... ... ... ... шарт негізінде жасалады.
Есеп айырысу «қызметін көрсету туралы келісім–шарттарында есеп айырысу
немесе ағымдағы шотты ашу.
Есеп айырысу–кассалық қызмет көрсету туралы ... ... ... да ... ... ... ... реттеледі.
Есеп айырысу тәртібі құжаттардың белгіленген мерзімде кепілдемесін
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі осы келісім шартта қарастырылады.
Банктік операцияларға жатпайтындарды ... ... банк ... ... ... Парламентімен бекітілген Қазақстан
Республикасында қолма–қолсыз есеп айырысуды жүргізу тәртібін бұзғаны үшін
экономикалық санкциялар ... ... сай ... тартылады.
Банк пен клиенттің бірлескен қызметін жүзеге асырғанда, екі жақтың
құқығы мен ... және ... ... мен ... ... үлестіруі қарастырылған бірлескен қызмет туралы келісім–шарт
жасалады.
Клиентті несиелендіру банк пен ... ... ... ... ... ... және де ол ... мерзімі, шарты мен
беру тәртібін және оны ... ... екі ... құқықтары мен
міндеттемелерін арыз бойынша кепілдеме мен ... ... ... ... ... (ол ... жолға жасалады)
бірге, несиелік хаттамада қолданылады, соңғысы – ағымдағы жылға ... жеке ... ... ... ... жеке ... берудің
шарттары мен тиімділіктің жалпы және өзіне тән белгілері.
Депозиттік шоттарды, ашу және ... ... ... ... мерзімі, ол бойынша пайыз төлеу тәртібі, осы ... ... алу ... ... мәліметтер қарастырылады.
Барлық айтылған келісім–шарттар банктің клиентпен қарым–қатынасының
сипатын анықтап, олардың арасындағы ... ... ... ... ... танып білудің кестесінде жасалады.
Жоғарыда айтылған келісім–шарттардың ... банк ... ... шешімі негізінде де бұзылуы ... ... ... мен ... ... ала қарастырылады. Келісім–шарттың бұзылу себебі
мынада болуы мүмкін: екі жақтың біреуінің міндеттерін ... ... ... ... екі ... ... зиян келтіруі.
Депозиттермен жүргізілетін ағымды экономикалық өсу ... ... ... ... банк қызметінің маңызды бағыттарының бірі. ... ... ... бойынша қаражаттар қозғалысын және депозиттердің
неғүрлым өтімілірек топтарынан соғұрлым азырақ өтімді топтарына қатысты
өткізгіштік ... ... ... ... ... ... мен ... тэртібін бұзушыларды анықтауға көмектеседі. Ондай
мәліметтер банкке осындай клиенттерге несие керек ... ... ... беру ... ... ... ... болады.
Депозиттермен жүргізілетін ағымды ... ... ... ... банк ... жаңа ... деген мүқтаждығын анықтау
мен есеп айырысудың ... ... ... ... ... бойынша несиелік бөлімге қарыз алушының балансы
мен басқа да есеп беру ... ... ... мен ... ... мен онын ... қабілеттілігін талдайды.
Банк несиенің өз уақытында қайтарылуын қамтамасыз етуі ретінде кепіл,
кепілдеме және банктік тәжірибеде қабылданған ... ... ... ... және ... қызмет туралы" заңның
36–бабына сәйкес банктің ... өз ... ... ... мен ... да төлемдерді орындамайтын клиенттеріне қатысты
келесідей шараларды қолдануға құқығы бар:
– қарызды ... ... ... ... ету;
– осы клиенттердің шоттарында бар кез келген ... ... ... ... ... ... мүлікті сату;
Қазақстан Республикасының заңдарына сай, мұндай жағдайда олар төлем
қабілеті жоқ қарыз алушылар деп ... ... өз ... ... несиелер мен пайыздар бойынша кінәлары
ескерусіз қалмайды.
Банктер өз клиенттері мен корреспонденттердің ... ... ... бойынша құпияны сақтауға кепілдеме береді. Банктің барлық
қызметкерлері банк клиенттері мен корреспондеттерінің операциялары, ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаларының шоттары мен салымдары, операциялары бойынша
анықтамаларды соттарға, ... ... ... ... және
прокуратура органдарына және салық салу сұрақтары ... ... ... ... шоты мен ... ... ... өз клиенттері
мен олардың басқа соттар мен тергеуші органдарға да ... ... ... ... мақсатында банктер банктік
депозиттерді ұжымдық ... ... ... ... ... ... банктің банкротқа ұшыраған немесе төлем
қабілетсіз болған жағдайда барлық салым иелеріне белгіленген соммаға дейін
зиянның орнын толтыруын ... мен ... ... басқадай клиенттері арасындағы
барлық келіспеушіліктер Қазақстан Республикасының зандарына ... ... ... ... ... ... мен оларды басқа қаржылық
институттардан ерекшелейтін сипаттама – ... құру мен жою ... ... құру ... ... ... іске асады өзінің
депозиттік және несиелік операцияларымен банк ... бос ақша ... ... ... түрінде ұсынады, сонымен, олар халық
шаруашылығының ақшаға деген қажеттілігін қанағаттандырады, яғни жаңа ... ... ... ... банктер өз ... ... бір ... жояды. Бұл клиенттің банктегі өз шотынан қолма–қол
түрде ақша алғанда және ... өз ... ... ... арқылы төленген
кезде болады.
Банктің орындайтын операцияларының экономикалық мазмұны мен көлемі
банкті ұйымдастырушылық жағынан құрудың ... ... ... ... ... қызметтері: уақытша бос ақша қаражаттарын шоғырландыру,
экономика мен ... ... ... есеп ... мен ... ... ... пен басқа да ... ақша ... ... ... ... ... ... жұмыстары депозиттік (пассивтік) операциялар деп аталады.
Экономика мен тұрғындарды несиелендіру – банктік қызметтің ... және ... ... операцияларына жатады. Осыған байланысты
банктер несиелік институттарға жатады.
Несиелік ... – бұл ... ... мен несие алушының арасында
біріншінің екіншіге ақша қаражаттарын төлемділік, ... ... ... ... бойынша қарым–қатынасы.
Несиенің екі нысаны: ақшалай және тауарлық, тисінше, несиелендірудің –
тікелей және жанама коммерциялық екі түрі ... ... ... мерзімділік, төлемділік және қамтамасыз
ету болып табылады. Несиені қамтамасыз етудің басты түрлеріне: ... ... ... ... тауар және басқадай мүліктердің кепілі және
қозғалмайтын мүлік құжаттары ... ... ... ... орта және ұзақ ... ... жағдайларға қажет – перманентті, құрылыстық, түтынушылық несие және
кепілхат вексельді кепілге салу, лизинг арқылы берілетін қарыздар бар.
Қарызды беру қарыз ... есеп ... ... ... болмаған
жағдайда қарыздың мақсаттық бағытына сәйкес ашылатын жекелеген шоттар
арқылы тауарлы–материалдық құндылықтар (ТМҚ) және ... ... ... ... ... пайдаланылмаған қалдықтарының сомасы
шегінде аккредитивтер мен чектік кітапшалар ашу үшін жүзеге асырылады.
Қарызды пайдаланғандығы үшін ... ... ... (пайыз) оны
пайдалану мерзіміне, қарыз алушының ... ... ... ... үшін ... объектінің сипатына, банктердің
мөлшерлемелеріне, т.б. факторларға тәуекелі белгіленеді.
Қолма–қолсыз есеп айырысу–бұл банктік ... ... ... ... ... шоттары бойынша оларға төлемдер бойынша
міндеттемелерінің орындалу тәртібі жөніндегі ақшалай ... ... ... ... Қолма–қолсыз есеп айырысудың кең етек алуы
қолма–қол ақша қозғалысы ауқымын шектеумен айналыс шығындарын ... ... ... ... ... айырысу кезінде келесідей төлем құраладары қолданылады: төлем
тапсырма, чектер, ... ... ... ... ... ... операцияларының арасында негізгі үш тобын бөліп көрсетуге
болады. Чектер мен ... ... ... ... ... көмегімен жүргізілетін есеп айырысу, ... ... ... ... оны ... мен қайта құру,
сондай–ақ табыс табу мақсатында ұзақ мерзімге қаражаттарды салуды түсіну
керек.
Бағалы қағаздар сол не басқа ... ... ... жайлы қозғалысы
бағалы қағаздар нарығын құрайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Көшенова Б. «Ақша несие банк» Алматы ... ... Ғ. ... ... ... Алматы 1999ж.
3. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие»
4. Искакова З.Г. ... ісі» ... ... Лаврушина О.И «Денги кредит банк» Москва 2003г
6. Қаржы ... ...... ... Е.Ф. « Денги кредит банк»
8. С.Қасымов «Ақша, несие, банк» ... ... ... ... бухгалтерлік есеп»
10.С.Райымқұлұлы «Экономика теория негіздері» Шымкент 2005ж.
11.Шеденов «Экономика теория» Ақтөбе 2001ж
12.А.Ә.Әубәкіров «Экономикалық теория» оқулық Алматы 1998ж
13.Экономикалық ... ... ... ... «Экономика».Алматы 1995ж
15.Меденов «Экономика негіздері. Алматы 1999ж

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Банктердің нарықтық экономикадағы ролі туралы20 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Агроөнеркәсіптік кешеннің бәсекеге қабілеттілігін арттыру71 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Билирубин4 бет
Г. Киссинджер:тұлға әрі саяси қайраткер69 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь