Еркін экономикалық аймақтардың теориялық аспектісі

ЖОСПАР

Кіріспе.

І Еркін экономикалық аймақтардың теориялық аспектісі
1.1. Еркін экономикалық аймақтар құрылымы
1.2 Еркін экономикалық аймақтар және олардың құрудың себептері.

ІІ Әртүрлі елдегі еркін экономикалық аймақтар қызметінің
ерекшелігі
2.1 Әр түрлі елдердердегі еркін экономикалық аймақтар қызметінің
ерекшелігі
2.2 Еркін аймақтардың дамуының қазіргі жағдайы.
2.3 Еркін экономикалық аймақтардың мәселесі

Қорытынды.

Пайдалынған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Нарықтық қатынастар аясының кеңеюі, экономика жүйесіндегі соңғы уақытта жүргізіліп жатқан өзгерістер аймақтардың әлеуметтік-экономикалық жүйедегі орны мен рөліне айтарлықтай ықпалын тигізді. Осыған орай еркін аймақ экономика, дамуын мемлекет тарапынан реттеу мәлелері өзекті бола түсері сөзсіз.
Республикамыздың әрбір еркін аймағы еліміздің шаруашылық кешенінде белгілі бір орынды ала отырып, осыған қоса басқа аймақтармен бүтіндей экономикалық бірлікті құрайды. Сондай-ақ эр аймақтың өзіндік табти ресурстары, оларды орналастырудағы ерекшеліктері, экономикалық даму деңгейі, өзіндік шаруашылық құрылымы бар. Соған байланысты аймақтың саясат қалыптастырылып, жүзеге асырылады. Аймақтың саясатты жүзеге асыруда мемлекеттік басқару мәселесі ерекше маңызға ие болары ақиқат. Бүкіл әлемде мемлекеттік басқару тиімділігін көтеру міндеті үлкен мәнге ие болуда. Бірақ барлық мемлекеттер қолдану үшін оңтайлы болып табылатын әмбебап үлгі жоқ, әрбір мемлекет тарихи дамуының белгілі бір кезеңінде өзінің ұлттық ерекшеліктеріне сай келетін ыңғайлы үлгіні жасақтауы тиіс. Мұның барлығы да өз еліміздің және шет мемлекеттердің даму тәжірибелерін тереңірек талдау, ой елегінен өткізу міндеттерін жүктейді
Қазіргі кезеңде негізгі шаруашиылық қызметтің еркін аймақтарда жүзеге асырылатындығын ескерсек, оларға әлеуметтік-экономикалық мәселелерді өздігінен шешуге лайықты қаржылық дербестіктің берілуі маңызды болып табылады. Осымен байланысты бүгінгі таңда мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіліктерді ажырату, бюджетаралық қатынастарды реттеу мәселелері еліміз аймақтарының экономикалық өсуіне мүмкіндік беретін негізгі шарттар ретінде қарастырылуда.
Дегенмен, еркін экономикалық аймақтарға берілетін жеңілдіктер елге шетел капиталын келтіруді ынталандырудың ең күшті құралы емес. Бұл мәселеде елдегі саяси тұрақтылықтың, инвестицияларға мемлекеттік кепілдік берудің, инфрақұрылымдар сапасының, жұмысшы күшінің мамандық дәрежесінің маңызы өте зор.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Конституция Республики Казахстан. 31 августа 1995 г.
2.Закон Республики Казахстан «О бюджетной системе Республики Казахстан» от 17.12.1991 года № 1010-ХІІ и во внесении изменений в данный Закон в Указе Президента Республики Казахстан «О внесении изменений и дополнений в некоторые Законы Республики Казахстан и Указы Президента Республики Казахстан, имеющие силу Закона» от 06.01.1994 года № 2824.
3.Алпысбаева С.Н. Региональный рынок: закономерности формиро-
вания и развития. - Алматы, Ғылым, 1997.
4.Шнипер П.И., Новоселов А.С. Региональные проблемы рынковеде-
ния: экономический аспект. - Новосибирск, Наука, 1993.
5.Ермеков С.А., Махов А. Выбор типа эмпирических уравнений. - Караганда, 1984.
6.Курс экономической теории. Учебное пособие. / под редакцией
Чепурина М.Н. и Киселевой Е.А. - Киров, 1996.
7.Финансы. Учебник. /под редакцией Радионовой В.М. - М., 1995.
8.Худяков А. Финансовое право Республики Казахстан (Общая
часть). -Алматы, 1995.
9.Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы. Учебник. - Алматы, 1997.
10.Государственной бюджет. Учебник. // Ильясов К.К. и другие -
Алматы, 1994.
11Зейнельгабдин А.Б. Финансовая система: экономическое содержа-
ние и механизм использования. - Алматы, 1995.
12.Смағұлов.Г.С. Аймақтық экономиканы басқару.-Алматы,2005.
13.Байгісиев.М.Ә.Халықаралық экономикалық қатынастары.-Алматы,2001.
14.Маыров.Н.К.Халықаралық экономика.-Алматы,2004.

Мерзімді басылымдар тізімі
15.Вустер Д. Реформа межбюджетных отношений в Казахстане // Аль-
Фараби. -2000. №1.
16.Экономическое регулирование продовольственного
обеспечения в регионе // Экономика сельскохозяйственных и пере-
рабатывающих предприятий. - 1999, №11
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.
І Еркін экономикалық аймақтардың теориялық аспектісі
1.1. Еркін экономикалық аймақтар құрылымы
1.2 Еркін экономикалық ... және ... ... ... ... ... еркін экономикалық ... ... Әр ... ... ... ... аймақтар қызметінің
ерекшелігі
2. Еркін аймақтардың дамуының қазіргі жағдайы.
3. Еркін экономикалық аймақтардың мәселесі
Қорытынды.
Пайдалынған әдебиеттер тізімі
КІРІСПЕ
Нарықтық қатынастар ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер аймақтардың әлеуметтік-экономикалық
жүйедегі орны мен рөліне ... ... ... ... орай ... ... ... мемлекет тарапынан реттеу мәлелері өзекті бола
түсері сөзсіз.
Республикамыздың әрбір ... ... ... шаруашылық кешенінде
белгілі бір орынды ала отырып, осыған қоса басқа аймақтармен ... ... ... ... эр ... ... табти
ресурстары, оларды орналастырудағы ерекшеліктері, экономикалық даму
деңгейі, өзіндік шаруашылық ... бар. ... ... ... саясат
қалыптастырылып, жүзеге асырылады. Аймақтың ... ... ... ... ... ерекше маңызға ие болары ақиқат. Бүкіл ... ... ... ... ... ... ... ие болуда. Бірақ
барлық мемлекеттер қолдану үшін оңтайлы болып ... ... үлгі ... ... ... ... ... бір кезеңінде өзінің ұлттық
ерекшеліктеріне сай келетін ыңғайлы үлгіні жасақтауы тиіс. Мұның барлығы ... ... және шет ... даму ... ... ... елегінен өткізу міндеттерін жүктейді
Қазіргі кезеңде негізгі шаруашиылық қызметтің еркін аймақтарда жүзеге
асырылатындығын ескерсек, оларға ... ... ... ... ... ... берілуі маңызды болып
табылады. Осымен байланысты бүгінгі таңда мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... еліміз аймақтарының экономикалық өсуіне мүмкіндік беретін
негізгі ... ... ... ... ... аймақтарға берілетін жеңілдіктер елге
шетел капиталын ... ... ең ... құралы емес. Бұл мәселеде
елдегі саяси тұрақтылықтың, инвестицияларға мемлекеттік кепілдік берудің,
инфрақұрылымдар сапасының, жұмысшы күшінің мамандық дәрежесінің ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтардың ұйымдық-функционалдық құрылымы әр алуан.
Оларды құруда негізінен екі түрлі — ... ... ... ... ... Бірінші әдіс бойынша барлық рези- / дент-
кәсіпорындар өздерінің шаруашылық жүргізуі үшін ... ... ... Резидент — бір елде қызмет ететін басқа бір елдің жеке ... ... ... әдіс бойынша еркін аймақтағы іскерліктің белгілі бір түріне
жеңілдіктер беріледі.
Аумақтық әдіс бойынша ұйымдастырылған еркін ... ... ... ... ... қолданудың нәтижесінде жеңілдіктерді пайдаланатын
оңаша кәсіпорындар қалыптасады (оффшорлық фирмалар, еркін дүкендер т.с.с).
Еркін экономикалық аймақтардың ең ... ... бірі ... баж аймақтары. Мұндай аймақтар еркін экономикалық аймақтардың
бірінші буынына жатады. Оларды, әдетте ... баж ... деп ... баж ... ... ... мен ... баждан босатылады.
Еркін сауда аймақтары да дүние жүзінде ... ... ... аймақтар
АҚШ-та жақсы дамыған. Бұл аймақтар АҚШ территориясының шектеулі бір
бөліктерінде заңды ... ... өз ... ... ... заң бойынша әрбір портты қалада ең кем ... ... ... ... ... құрылуы мүмкін.
АҚШ-тағы еркін сауда аймақтары жалпы міндетті және ... ... ... ... Жалпы міндеттегі аймақтар аздаған территорияға
(бірнеше шаршы метр) орналасады да ұлттық баж ... ... ... ... ... тауарларды жинастыру және өңдеу (сорттау, буып-түю,
белгілеу т. б.) жұмыстары атқарылады. Арнайы ... ... ... шеңберіне сыймайтын істермен шұғылданады. ... ... ... экспортталатын және импорттың орнын ... ... ... ... ... 500-дей еркін сауда аймақтары болды.
Еркін сауда аймақтарының ... ... ... әуежайларда
орналасатын арнайы дүкендерді де қосуға болады. Жұмыс істеу тәртібі бойынша
оларды мемлекеттік шекарадан ... ... ... деп ... өндірістік аймақтар. Булар еркін ... ... ... ... Олар ... аймақтарының өрістеуі
нәтижесінде тек қана тауар емес, капиталдардың да келуіне байланысты ... ... ... тек сауданы ғана емес, өндірістік қызметті де
жандандырадьу
Өнеркәсіптік-өндірістік аймақтарда баж тәртібі бар, экспортқа ... ... ... ... Бүл ... ... ... қаржы жеңіуцктерімен пайдаланады.
Экспорттық-өндірістік аймақтар. Еркін экономикалық аймақтардың бул ... ... ... ... ... ... болуы даму-шы елдердің
объективті ... ... ... 60-жылдардың орта
шенінде дамушы елдерде шетел ... ... ... өнімдерін экс-
порттауды және жүмыспен қамтуды жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... енгізу аймақтары. Бүлар еркін экономи-калық ... ... ... г Мүндай аймақтар мемлекеттің арнайы қолдауымен ірі
ғылыми ор-талықтардың ... ... Бүл ... ... және ... ... ... фирмалар жүмыс істейді. Олар
салық және қаржы жеңілдіктерін бірдей пайдаланады. 1
Жаңа техниканы енгізу ... ... ... ел-дердің қатарына АҚШ,
Жапония, Қытай жатады. АҚШ-та ... ... ... ... ... — жаңа және ... ... дамыту аймақтары
деп атайды/
АҚШ-тағы ең ірі тёхнопарк „Силикон Вэлли11 (Кремний алқабы) есептеу
техникасы мен ... ... ... 20% ... ... ... жалпы саны 80-нен асады және оларда 20 ... ... ... істейді. Жапонияда үкіметтің ... ... ... ... ... ... 20-дан аса технополистер
қүрылған. Қытай Халық Республикасында мүндай аймақтар ғылым мен тер ... ... ... ... ... ... орта
шенінде қүрыла бастады.
Қазіргі кезде олардың саны 50-ден ... ... ... ... жаңа ... ... аймақтары инновациялық орталықтар деп
аталып экспорт-тық-өндірістік аймақтардың ... ... ... бас-ты
себебі экспорттық-өндірістік аймақтарда қалыптасқан ғылыми-техникалық
мүмкіндіктерді пайдалану болып отыр.
Қызмет көрсету (сервис) аймақтары. ... ... ... аймақтар
және салық айлақтары (налоговые гавани) жатады. Аталған аймақтар өзінің тар-
тымды валюта-қаржылық және фискальдік саясатымен, банк және ... ... ... ... ... ... ... үшін қолайлы болып отыр.
Оффшорлық аймаққа тіркелген және сол ... ... ... т. ... ... ... ... талап-оффшорлық орталық
орналасқан елдің рези-денті (өкілі) болмау және оның территориясынан ... ... ... ... оффшорлық аймақтардан айыр-машылығы, олар салық
жеңілдіктерін қызметтің барлық түріне немесе белгіленген ... ... ... ... ... ... ... орталықтар жүмыс істейді.
Оффшорлық аймақтардағы өндірістік, сауда, банк, қамсыздандыру және ... ... ... ... ... ... аз мөЛшерде ғана
салынады. Мысалы, Швейцарияда оларға ... ең ... ... ... ... ... ... сол аз салықтың өзінен де
босатылады. Оффшорлық аймақтарда валюта қозғалысына ешқандай шектеулер жоқ.
Олардан түскен пайданы еркін алып ... ... Бұл ... ... деңгейі төмен және баж алынбайды.
Оффшорлық аймақтарды ұйымдастырушы ... ... ... көптеп келуін, тіркелген компаниялардан түсетін табысты,
жергілікті мамандар үшін қосымша ... ... ... және т. ... ... ... бәрі ұлттық экономиканың ... игі ... ... ... ... банк ... ... және қозғалмайтын
мүлікпен операцияларды, консалтинг қызметтері төңірегінде шоғырланады.
Кейбір ... ... ... ... ... жүзіндегі оффшорлық
қызмет шеңберінде 500 млрд. доллар шамасындағы капитал айналымда көрінеді.
Бүл іске 2 млн. салымшылар (жеке және ... ... ... жыл ... жаңа ... тіркеледі екен.
Оффшорлық аймақтар туралы мамандардың көзқарасы бірдей емес. Кейбір
эксперттердің пікірінше ... ... ... ... ақшаларды" жуып,
тазартатын және әр түрлі банктердің айналасындағы алаяқтар үшін ... ... ... (комплексті) аймақтар. Бұлардың қатарына жекелеген әкімшілік
құрылымдарының аумағында жеңілдіктермен пайдаланатын субъектілер ... ... ... ... ... бес ... экономикалық
ауданы, Бразилиялық „Манаус" аймағы, Аргентинаның „Отты жер" еркін іскерлік
территориясы кіреді.
Халықаралық еркін ... ... ... ... бүл түрі ... ... ... бастады. Мысалы, Ресей,
Қытай және Солтүстік Корея шекараларының түйіскең ... ... ... ... ... ... ... бар. Бұл жоба 20
жылға есептеліп, оның бірінші кезеңінің құны 90—1 10 ... ... ... болжам бар. Аталған халықаралық еркін ... ... ... ... және ... Корея, Қытай мен Ресей ат салысады деп
күтілуде. Бұл аймақта Қытай мен Корея ... ... ірі ... көптеген өнеркәсіп орындары салынбақ.
1.2 Еркін экономикалық аймақтар және олардыңқұрудың себептері
Еркін экономикалық аймақтар дүние жүзінің көптеген ... ... ... ортасына қарай дүние жүзінде төрт мыңнан астам әр түрлі
еркін ... ... ... ... ... кедендік одақ
аймақтары, технопарктер, еркін сауда аймақтары т. б. ... ... ... ... ... ... экономикалық аймақтар арқылы
дүниежүзілік тауар айналымының 30% өтетін болады. Өз ... үшін ... ... халықаралық корпорациялар, еркін экономикалық
аймақтарды қолайлы қурылым-дар ... ... Олар өз ... ... ... ... кеңейтуге мүдделі болып отыр.
Еркін экономикалық ... ...... ... мен
ынталандыру жүйелерін пайдаланатын ұлттық экономикалық кеңістіктің бір
бөлігі. Қандай бір нысанда ... ... ... аймақтың ерек-шелігі
— ол оңашаланған географиялық территория. Еркін экономикалық ... ... ... қабылдаған термин. Бұл термин еркін экономикалық
аймақтың мәнін толық ашып бере ... ... ... ... экономикалық тәртіп оларды мемлекеттің ... ... ... ... ережелерін орындаудан босатпайды. Мемлекет тек
қана жүріп жатқан экономикалық процестерге араласу дәрежесін қысқартады.
Бірқатар дамушы елдер үшін ... ... ... ... ... өмір сұру ... мен өндірістік мүмкіндіктердің
шоғырлануы жағынан ... ... ... болып табылады.
Еркін экономикалық аймақтарды ұйымдастыру ашық экономика принциптерін
қолдауды білдіреді. Олардың ... ... ... ... ... ... мен белсенділігіне байланысты.
Еркін экономикалық аймақтардың баж, салық және инвестицияға байланысты
ахуалы шетелдік және ұлттық кәсіпкерлер үшін ... ... ... экономикалық аймақтар дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... те болады.
Еркін экономикалық аймақтарды құруды, әдетте төмендегі үш ... ... ... ... ... ... сол ... валюталық
қаражат табу;
2) халықты жұмыспен қамту деңгейін жоғарылату;
3) шаруашылық жүргізудің жаңа әдістерін сынақтан өткізіп, қолдану.
Қандай бір мемлекет болмасын өз ... ... ... ... сондықтан қолайлы инвестициялық ахуалды елдің бір бөлігінде ғана,
арнайы экономикалық аймақ ретінде жасауды жөн көреді.
Еркін экономикалық ... ... ... ... ... салалары мен шарушылық объектілерін қолдау үшін арнаулы
шаралар жүйесін жасайды. Олардың қатарына, мысалы, артта ... ... ... ... ... ... ... ша-ралары жатады. Еркін
экономикалық аймақтар қүрудың себептері мен мақсаттары әрбір нақты жағдайға
байланысты өзгеріп тұрады.
Өнеркәсібі дамыған АҚШ, ... ... ... ... экономикалық
аймақтар кіші және орта бизнесті жандандыру мақсатында құрылады. Ол үшін
кіші және орта ... ... ... жүргізу еркіндігімен қатар,
қаржы жеңілдіктері де беріледі. Кейбір дамушы елдерде осы мақсатта құрылған
еркін экономикалық аймақтардың оңды әсері ... ... ... ... ... ... дамушы елдер еркін экономикалық аймақтар құру
барысында да-мыған мемлекеттер сияқты өз қаражатына емес, ... ... ... ... ... ... ... белгі — баж, қаржы, салық
жеңілдіктері мен артықшылықтарын беру арқылы ... ... ... ... ... дер едік.
Жеңілдіктердің төрт тобын атап көрсетуге болады:
1) сыртқы сауда жеңілдіктері. Бұлар ерекше баж ... ... және ... ... ... оңайлату арқылы жүзеге асады;
2) сальщ жеңілдіктері. Бұлар ... ... ... ... ереже-нормалар. Бұл жеңілдіктер негізгі салықтың
(пайдаға, мүліктің құнына т. б.), оның жекелеген ... ... ... ... ... ... ... уақытша
немесе тұрақты түрде төмендету мәселелерін қарастырады.
3) қаржы жеңілдіктері. Бұларды жәрдем ... ... әр ... ... ... ... қызмет көрсету бағасын төмендету, жер
учаскесі мен өндірістік жайларға арендалық ақыны кеміту, жеңілдетілген
несие беру т. ... ... ... ... ... азаматтарының келіп-кетуіне,
кәсіпорындардың тіркелуіне байланысты қызметтерді оңайлату үшін жергілікті
әкімшілік ... ... ... Әр ... ... ... ... аймақтар қызметінің
ерекшеліктері
Еркін экономикалық аймақтардың дүниежүзілік іс-тәжірибесін талдап,
олардың ... мен ... ... және даму ... көрсету
маңызды мәселе.
Еркін экономикалық аймақтардың дамыған елдердегі іс-тәжірибесін алып
қарастырсақ, олардың бастапқы даму ... ... ... ... ... ... ... икемділігін байқар едік.
Дүниежүзілік шаруашылықтың динамикалық дамуы (ҒТР, ... ... ... т. б.) ... ... ... өрістеуіне күшті
әсер етеді. Сондықтан, байқалған өзгерістерге сай іс-әрекет жасау — уақыт
талабы.
Еркін ... ... ... әлеуметтік-экономикалық пайдасы
айтарлықтай мол. Мысалы, көптеген жаңа жұмыс орындарының пайда болуы,
халықаралық сауда ... ... ... ... ... ... ... елдердегі еркін экономикалық аймақтардың маңызды ерекшелігіне
олардың тек дүниежүзілік рынокты ғана емес, елдің ішкі рыногында да тиімді
жұмыс ... ... ... ... экономикалық аймақтар қызметінің бірқатар ортақ
белгілері бар. Ең алдымен бұл ... ... ... ... Ол ... ... ... мүделері экспорт үшін тауар
өндіруді ... елге ... ... үздік ғылыми-технологиялық
жетістіктерді, қазіргі техникалық ақпаратты келтіру шеңберінде жатыр.
Еркін экономикалық аймақтарда шаруашылық жүргізудің ерекше ... ... үшін ... ... ... ... өзі ... еркін экономикалық аймақтардың салыстырмалы ... ... ... ... ... барысында сауда-өндірістік
диверсификациясы басталып, кешенді даму процестері қарқын ...... ... жаңа ... ... ғылыми-техникалық революция алғашқы орынға жаңа және жоғары
технологияларды ... ... ... ... ... топталған еркін
экономикалық аймақтарды қояды.
Дамушы елдер ішінде Қытайда құрылған ... ... ... ... ... ... дүние жүзіне танымал болып отыр. 80-
жылдары арнайы аймақтарға біріктірілген шағын территориялардан ... ... ... ... ... жүздеген шаршы километрге
кеңейтіп жіберді. „Шэньч-жень", „Чяухай", „Сямень", „Шаньтоу" ... ... ... ... жылдар бойы алыс, жақын мемлекеттердің
қызығушылығын да, қызғанушылығын да тудырып отыр. ... ... ... және жаңа және ... ... ... — технопарктер күрделі экономикалық мәселелерді ... ... ... ... ... ... даму ... ерекше мән беріліп
отыр. Жоба бойынша „Пудун" болашақта Қытайдың ірі өнеркәсіп ... ... ... ... ... аймағының ең ірі сауда және
қаржы ... ... ... ... ... ... ... құру жүмыстары 70-жылдары ... ... ашық ... ... ... бір бөлігі. Ашық
экономикалық аймақтар моделін таңдауда Қытай басшылығы өз ... ... мен ... ... ... ... шаруашылық жүргізу іс-
тәжірибесін қисынды ұштастыра білді.
Әсіресе, Сингапур, ... АҚШ ... ... ... ... ... ... көп варианттарының ішінен қолда
бар өнддріс технологиясын жақсартатын, шетел капиталы үшін ... ... ... вариант таңдап алынды. Құрылған еркін
экономикалық аймақтар елдің басқа ... ... ... „ашық
есіктер" саясатын іс жүзінде жүзеге асыра бастады.
90-жылдардың басында Қытайдың арнайы экономикалық аудандары ... ... баж ... ... түрі ... ... мамандарының
айтуынша еркін сауда елдің ... ... ... ... басым бағыты болып табылады. Шетел экономистерінің ... ... ... ... ... айқын жетістіктеріне мыналар жатады: 1)
экономикалық өсудің ... және ... ... 2) ... иңвестицияларының
көп мөлшерде тартылуы; 3) еңбек өнімділігшің артуы; 4) ... ... ... ... ... арнайы экономикалық аймақтардың
тәжірибесі мемлекеттік ... ... ... рыноктық қатынастарды
пайдаланудың тиімддлігін көрсетті. Қытай мамандарының пікірінше ... ... өту" ... да, ... да ... көптеген
қиыншылықтар әкеледі. Қазір шаруашылық қызметтерін табысты жүргізіп ... ... ... ... ... ... есептеуінше XXI ғасырда бүкіл Қытай ... ... ... ... ... ... ... бір аудандарының
әлеуметтік-экономикалық өсуіне, өндірістің жекелеген ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерлікті ынталандыруға
тигізетін игі ... ... ... ... ... ... құралы деп қарастыруға жеткілікті негіз жоқ. Мысалы, ... ... ... ... аймақтардың тәжірибесі, ... ... ... ... ... экономикалық аймақтарды ұйымдастыру белгілі аудандағы іскерлікті
немесе экономиканың жекелеген саласын дамытуды көздейді, сондықтан да оның
рөлі шектеулі. ... ... ісі ... қаржы бөлуді және ұдайы
мемлекеттік ... ... ... Кейбір зерттеулерге қарағанда еркін
экономикалық аймақтарға елдің өз ... ... ... төрт ... артық болады екен. Мысалы, 80-жылдардың
соңына қарай Қытайдың 4 ... ... ... ... ... сомасы 4 млрд. доллар болса ... ... ... 22 ... ... асып түскен. Мұның өзі Қытайдың ... ... ... инфрақұрылымы орталықтандырылған
мемлекеттік қаржы есебінен жасалды деген сөз.
Еркін экономикалық ... ... ... ... ұшыраған жобалардың да болғанын айта кету керек. Мысалы, ... ... ... Сенегал сияқты елдерде ұйымдастырылған ... ... ... ... ... ... толық шарасыздық
көрсетіп, тарап та кетті, Мұның негізгі себептері саяси, экономикалық,
ұйымдастыру мәселелері шеңберінде ... ... ... ... ... азаматтық
толқулар, әскери қимылдар жатады. Экономикалық себептерге ... ... үшін ... ... ахуалдың жасалмауы,
көптеген бюрократиялық кедергілер, аймақтарды құрудың елге, ауданға беретін
артықшылықтарын өз деңгейінде насихаттай ... т. б. ... ... еркін немесе арнайы экономикалық аймақтар құру ісінде
Қазақстан Республикасы көзге ... ... пен ... қол ... ... Ендд, еркін экономикалық аймақтарды Қазақстанда ... ... ... кейбір мәселелеріне тоқталайық.
Еркін экономикалық аймақтардың құрылуы мен ... ... ... ... ... ... мамандардың да
назарынан тыс қалған жоқ. ... рет ... ... ... ... ... ... 80-жылдардың соңында қолға алына
бастады.
Ол кезде төмендегі жобалар қарастырылған болатын:
1. ...... ... ... аймағы. Бұл аймақта
туристік комплекс құрып, тұрмыстық ... ... ... ... ... ... еді.
2. Ақмола ғылыми ... ... ... ... ... ... дамыту, оған қоса аса сирек, жоқ ... ... мен ... ... көбейту жөніндегі бірлескен ғылыми
жұмыстарды
жүргізу жоспарланған еді.
Түркістан экономикалық аймағы. Бұл ... ... ... ... ... жолы ... ... құрылатын болып белгіленген.
Жоспарда туристік кешен құру, мотоциклдер мен ... ... ... ... ... ... аймағы (Орталығы — Сарань қаласы). Мұнда
черепица, темір бұйымдары, ... ... ... қуаттығы
микро-қозғағыштар шығару ісі қолға алынады деп күтілген.
Аягөз экономикалық аймағы. Кір ... ... мен ... ... қойылмақ болған.
Алматы экономикалық аймағы. Бұл аймақ Алматы, Қапшағай, Есік қалаларын
қамтитын болып жоспарланған.
Шығыс Қазақстан экономикалық ... жылы ... ... ... ... халық
депутаттары кеңестерінің ұсыныстары бойынша Жайрем-Атасу, ... ... ... экономикалық аймақтарын құру жөнінде шешім қабылдады.
Біздің пікірімізше аталған ... ... ... болашағы бар
аудандарға Маңғыстау, Алакөл және Жәйрем еркін ... ... ... ... ... ... зер салсақ, онда бай
табиғи ресурстары (мұнай, уран т. б.) және өлкенің теңіз жағалауында қоныс
тепкенін ... ... ... Бұл ... атом ... өндірісорындары, тау-
кен комбинаты (негізгі өндірісі уран рудасы), мұнай-газ және ... ... ... ... портынан қазірлдң өзінде Иран елінің
Солтүстік ... ... ... ісі ... алынып отыр. Ақтауда
Қазақстанның өз теңіз флотын ... ... ... ... алынып, бұл
салада бірқатар жетістіктерге де қол жетті.
Алакөл еркін экономикалық аймағы туралы айтар болсақ, бұл ... ... ... ... ... ...... темір жолы бойында
орналасқан. Жоғары қарқынмен дамып келе жатқан экономикасы бар ұлы ... ... ... ... ... ... ... мен Қытай арасындағы ең қысқа жол осы аймақпен өтедд. Ол үшін
Түркімен — Иран ... ... 300 км ... жол құрылысын жүргізу
қажет болатын. Бұл құрылыс 1996 жылы аяқталып, іске ... ... ... ... елдері мен Азия-Тынық мұхит аймағы ... жүк ... ... ... ... айтарлықтай валюталық қаржы табудың өте
тиімді жолы болып отыр.
Жаркент экономикалық аймағы Қытайға өтетін Қорғас автокөлік трассасына
бейімделген. Бұл ... ... ... ... ...... ... жұмыс істеқад. Болашақта Қытаймен техникалық-экономикалық
байланыстардың нығайып, дамуына аймақтың тигізер игі әсері рор ...... ... ... ... ең алдымен қорғасын-мырыш,
темір-марганец, түсті ... бай ... ... Бұл ... шикізаттарды өндеудің аяқталған, түпкі нәтижелі өндірісін
қалыптастыру аса маңызды мәселе. Оны іске ... ең ... жолы ... ... ... ... ... валютасын келтіру, сол валютаны
икемді пайдалану арқылы түпкі нәтижелі кен байлықтарын өңдеу кәсіпорындары
жұмысын ... ... ... ... экономикалық аймақтар құру
ісінде қаржыға байланысты біраз олқылықтар бар. Дегенмен, көш жүре ... ... ден қою ... ... ... ... дамуының қазіргі жағдайы
Республикамызда соңғы жылдары аймақтық экономикаға, аймақтарды
дамытуға, ... ... ... ... аймақтың экономикалық
өсуіне, әлеуметтік жағдайына, қаржы жағдайын тұрақтандыруға, халықтың әл-
ауқатын ... ... және ... ... ... жэне ... пайдалануға, өнеркәсіпті, ауыл шаруашылығын, сонымен қатар шағын
және орта бизнесті дамыту сияқты ... ... ... ... ... іс-шаралар кешені жүзеге асырылуда.
Соның нәтижесі ретінде 2003 жылы 2002 жылмен салыстырғанда ... ... өсуі ... ... ... ... Ең көп
өсуге Қызылорда облысында (18,7%) қол ... ең аз өсу ... (0,3%) орын ... ... ... ... республикалық
Деңгейі еліміздің 11 аймағында асып түсті.
Ауыл ... ... ... ... 2003 ... оағалау бойынша
тұтастай республикада ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі ағымдағы
бағамен 606,7 млрд. теңгені құрады, бұл 2002 ... ... ... ... жылы ... ... өнім ... жан басына аққанда 266,9 мың
теңгені құрады, оның ең ... ... ... (1099,4 мың ... ... мың ... ... және Алматы(625,7 мың теңге) мен Астана
(510,6мың теңге)қалаларында байқалады.
Негізгі капиталға салынған ... 2002 ... ... ... ... өсуі ... ... 13 аймағында байқалып
отыр. Осы келтірілгендер еркін аймақтар экономикасын дамытуға қатысты іске
асырылға, шаралардың ... оң ... ... ... ... ... табылмаған, жақын мерзімде шещілуі қажет мәселелер әлі де
болса жеткілікті. ... ... ... мен оның ... еркін
аймағының өзіндік ерекшеліктері, олардың ... ... еңбе ... ... әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі
нарықтық қатынастарға өткелі бері жүргізіліп жатқан ... ... ... ... ... ... Қазақстан еркін
аймақтарының әкімшілік-аумақтық құрылымы ме негізгі сипаттамаларын ... ... ... Осы ... ... байқалып
отырылғанындай, республика аймақтары негізгі ... ... ... ... ... ... халық санындағы облыс халқының үлесі
және т.б.) бойынша да бір-бірін айтарлықтай ... ... ... өзіні маманданған саласы бар.
Жалпы еркін аймақтың өнімнің салалық құрылымына талдау жасау ... ... ... ... мүмкідік береді.
Жоғарыдағы кестеде көрсетілгендей, агралық сектор Солтүстік Қазақстан
(36,2 %), Ақмола (31,3%), Алматы (24,6 Қостанай (22,5%) , ... ... ... ... (17,1%) облыстарының экономикасында елеулі рөл
атқарі Өнеркәсіптік тұрғыдан дамыған аймақтар қатарына Маңғыстау ... (53,3%), ... (48,1%), ... (47,4%), ... ... (41,9%) және ... ... (40,5%) облыстарын кіргізуге болады.
Құрылыс жұмырының көлемі Астана қаласында (16,7%), Батыс ... ... (14,2%), ... (12,7%), ... (8, және Ақтөбе ... ... ... асып ... ... ... ... көлік, байланыс, білім, денсаулық сақтау және қызмет көрсететін
экономиканың басқа салалары еіретін қызметтердің жиынтық үлесі ... ... 52%-ды ... ... ... ... Астана және Алматы
қалаларында басымдыққа ие..
2003 жылдың алынған құрылымына сәйкес ... үш ... ... ... ... ... ... бір бөлігі (30 8%) ЖАӨ-нің 10%-ынан
астамын өндіруші еркін аймақтарды біріктіретін бірінші топқа ... - ... ... (18,2%) және ... (12,6%) ... Екінші топқа алты еркін
аймақ кіреді, ... ... ... ... асады. Үшінші топқа сегіз аймақ
жатады, олардың жалпы аймақтық ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайын саралау олардың дамуының
экономикалық қауіпсіздігін бағалауды талап етеді.
Аймақгың экономикалық ...... ... ... оның
дамуының әлеуметтік-экономикалық және қоғамдық-саяси ... ... ... ... өмір сұру сапасын жоғары
әлеуметтік стандарттар ... ... ... ... ... отырып, ішкі және сыртқы қауіптердің ықпалына қарсы тұру. Демек,
аймақ экономикасының қауіпсіздігін ... ету - ... ел ... ... ... бірі деп тұжырымдауға болады. Осыған
байланысты экономикалық ... ... ... деңгейде
анықтаудың маңызы да арта түспек.
Аймақтардың саралануының күшеюі жалпы аймақтық өнім ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздік факторлары әрбір аймақ деңгейінде өзінің аймақтық
ерекшелікгерше ие болады. ... ... ... ... ... нәтижесінде ғылыми негізделген шешімді талап ететін
экономикалық ... ... ... ... және жергілікті билік органдарының арасындағы өкілеттіліктер мен
жауапкершіліктердің айқын бөлінбеуі,
аймақтардағы реформалардың жүргізілу қарқынындағы айырмашылықтар;
халықтың өмір сүру ... мен ... ... ... ... ... ... сәйкес Қазақстан экономикасының салалық ... ... ... ... ... және ... ... шикізат пен отын өндіретін аймақтар иерархиясы
қалыптасты;
• еркін аймақтар ... ... және ... ... ... ... үшін жалпы қатерлер:
жұмыссыздық;
ірі өңдеуші кәсіпорындардың тоқтап қалуы нем толық қуатында жұмыс істемеуі;
экологиялық проблемалардың көбеюі;
- шағын ... ... ... дамуының әлеуметтік қатерлері:
жан басына шаққандағы табыстың төмен ... және ... ... төмен халық үлесінің артуы Кедейшілік ... ... ... жұмыссыздық жоғары (Алматы, Оңтүстік Қазақстан және Жамбыл) аймақтар
үшін тән ... ... жоқ. ... ... түсуі мұны өңдеу және
металлургия салаларыньщ жоғары және орта ... бар және ... ... жерле де шоғырланғаны байқалып отыр;
халықтың жалақысының төмен деңгейі. Бес облыс Оңтүстік ... ... ... және ... ... - ... ... жалақы республикадағы
орт деңгейге жетпейді;
Аймақтардағы өнеркәсіп өндірюі кұрылымының өндіруші сала жағына қарай
өзгеруі, өңдеуші сала ... ... Қара және ... металлургия
салалары басымдыққа ие болып келеді.
Шығыс Қазақстан облысында түсті металл рудалары кен орындарының азаюы.
Қарағанды көмір өнеркәсібінің проблемалары: жер асты ... ... ... ... ... азаюы және т.б. Павлодар көмір
өнеркәсібінің проблемалары: ... ... ... ... ... ... меншік проблемаларының әлі де шешімін таппауы.
Оңтүстік Қазақстан облысы энергия ... ... ... ... ... энергия ресурстары жеткіліксіз болғандықтан, тасылып әкелінетін
көмір мен газға сүйенеді. ... ... ... Орта ... ... ... қанағаттандырылады. Оңтүстік аймақ
облыстары Қырғызстан мен Өзбекстанға шығатын ... ... ... ... ... да Ресейден тасымалданатын электр энергиясына
тәуелді.
Жамбыл облысында өндірілетін фосфор минерал тыңайтқыштарына сұраныстың
жоқтығы.
Орташа республикалық деңгейдің 60-80 %-ын ... ... ... факторларға, мұнайдың элементі нарығындағы коньюнктураның
өзгеруге тәуелдік салдарынан аймактың дамуындағы тұрақтылықтың темендеуі;
өндіруші ... ... ... ... ... ... салыстырғанда ете карама-қарсылығы;
Көлік коммуникацияларының дамымауы, автомобиль және
тeмip жолдардың тығыздығының темендігі.
Аймақтардың (Батыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан) mepmimui тобына ... ... ең ... ... ... ... салалардың
6ipi болған машина жасау саласыны кұлдырауы;
Машина жасау кәсіпорындарының әcipece корғаныс өнімдері үшін өткізу
нарықтарын табу проблемасы;
Қаржы ... ... ... республикалық бюджеттен
жәрдем каржы (субвенция) алады. Салықтық түсімдер ... ... ... 60-80 ... ... ... ішкі ... аймактың өзіндегі өнpicneн камтамасыз
етілмейді,Ресейден тасымалданатын электр энергиясына деген тәуелдік жоғары.
Жер сапасы мен ... ... ... ... ... ... жоғалту.
Аймақтардың (Ақмола, Алматы, Қызылорда) бесінші
тобы үшін тән қатерлер:
Қызылорда ... ... ... ... ... ... ... облысын электрмен, газбен жабдықтаудын тұрақсыздығы;
Алматы облысында туризмін темен даму ... ... ... алтыншы тобы үшін тән қатерлер:
Қалалық коммуналдық ... ... ... ... үшін ... және сел ... ... даму» деген терминнің мәніне келер болсақ, ол экономикалық
саяси, әлеуметтік және психологиялық факторардың ... осы ... ... ... ... дамуын камтамасыз ету үшін
алғышарттар жасайды.
Тұрақты дамудың нeriзi, оның басты көрсеткіші ... ... ... оның ... және ... ... ... алғанда тұрақты даму мен қауіпсіздік екі түрлі
бipaқ кез келген аядағы ... ... ... ... ... тұрақты даму анықтаушы болады да, ал кауіпсіздік осы
дамуды камтамасыз етеді. ... ... ... ... ... ... ... icтeyi мен тұрақты дамуынын кaжeттi шарты
ретінде ... ... ... ... әp6ip аймақ үшін ерекше және әр түрлі
әлеуетке ие. ... бұл ... ... ... ... ... анықтау негізінде экономикалық кауіпсіздік қатерін терең зерттеу,
талдау және нақты аймақтардың ... ... ... ... ... ... элементтерінің дамуындағы кажетті
катынастардың бұзылуы, әлеуметік мәселелерді шешуден артта ... ... ... және ... ... тиімciз колдану
макро-деңгейден экономикалық қауіпсіздік қатерлерін күшейтеді.
Аймақтың ... ... ... ... ... ... экономикалық қауіпсіздігін бағалау үрдісінде қолданылатын
көрсеткіштер мен ... ... ... ... көрсеткішттер мен индикаторлар жүйес;бip-бipiмeн байланысты
болуы керек;
Экономикалық көрсеткішттер мен ... ... ... ... қатерлер тiзiмінe сай болуы тиic;
Экономикалық көрсеткішттер мен индикаторлар жүйесі қажетті және жеткілікті
болуы ... ... ... нақтылыққа сай тексеру ... ие ... ... сай ... әлеуметтік-экономикалық өмірдің бeлгiлi 6ip
кезеңінн сипаттауы қажет.
Сандық сипаты бар ... ... ... ... алдын ала
көpceтyi тиіс. Мұндай көрсеткіштер жүйесі экономикалық ... ... ... ... ... аймақтың жүйенің ұдайы
өндіріс сипатын бейнелейді
Экономикалық қаутсіздіктің маңызды керсеткіштерін бipi аймақта 6ip жыл
ішінде өндірілген өнім яғни ЖАӨ ... ... ЖАӨ - ... ... ... ... сомасы ретінде анықталынады.
Республика аймактарының экономикалық кауіпсіздігін ... ... ... ... ... мен ... ... ұзақ мерзімді тұрақты экономикалық өcyдi ... ... ... ... ... 2003-2015
жылдарға арналған Мемлекеттік стратегиясының мақсаты — шикізат батытынан
біртіндеп арылуға ьқпал ететін экономика ... ... ... ... ... кол жеткізу, ұзақ мepзiмдi жоспарда сервистік-
технологиялық экономикаға өту үшін ... ... ... ... ... ... элемдегі экономикалық даму қарқыны негізз болып
отыр. Халықаралық валюта коры, Дұниежузілік банк, трансұлттың корпорациялар
сияқты ... ... ... де ... ... ... ... дамушы елдерге инновацияльщ игліктерді игеруге түркі болуда. ... ... ... ... ... ... ... кызметін атқарып, ал
аталмыш институттардың құрылуына ... ... ... ... оны өңдеп, оларға кайта сату үрдісі болашақта ... ... ... тауар нарықта-рындағы ... ... калу ... ... ... көрсеткендей, шикізат
корына бай кeйбip елдер осы ... ... ... табысқа ие болады да,
өнекәсіптің жаңа салаларын ... ... ... коры ... ... да тұрақты даму тұрғысынан алғанда шикізатты ел
елеулі проблемаларға тап ... ... ... ... ... Америкасындағы Мексика және Бразилия елдерің Шығыс Азиядағы
Оңтүстік ... ... ... ... ... ... яғни
сервистік-технологиялық экономикаға өту арқылы өркендеуге кол жеткізуге
болатынын дәлелдеп бердi.
Жалпы алғанда, жаңа ғаламдық ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда жіктеуге
болады:
дамыған елдерде индустриялық экономикадан сервистік-
технологиялық экономикаға ету;
ғаламдану;
экономиканы ырықтандыру;
• ғаламдық бәсекенің артуы және аймақтық ықпалдасу.
Жиырмасыншы ғасырдын ... ... ... ... ... ... ... аса жоғары сервистік-технологиялық экономикаға өтіп. Бұл
елдерде жалпы iшкi өнімнің (ЖЮ) үлкен бөлігі ... ... ... ... ... айқын байқалатын ғылыми және инновациялық
негізі бар.
Экономикасы дамыған елдерде ... ... және ... капиталы
шоғырланған, ал индустриялық өндіріс, әcipeсе, еңбек көп ... ... ... ... ... даму тұрғысынан неғұрлым артта
қалған елдерне ауысуда.
Елдін ... даму ... ... ... ... Қазакстан экономикасының дамуында орын
алған бірқатар проблемалар көрсетілген, олардың ... ... атап ... ... Қазақстан экономикасының 6ip жакты шикізат
бағытылығы; әлемдік экономикаға ықпалдасуының әлсіздігі ел ... және ... ... ... ... iшкi
нарықта тауарлар мен кызметтерге деген тұтыну сұранысының мардымсыздығы;
өндірістік және әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... қалушылығы; мен
өндірістің арасында ыкпалды байланыстың болмауы ғылыми-зерттеу ... ... ... ... аз ... және ... катар бағдарламада экономиканың урдістерін талдау және Қазақстан
эономикасының бәсекелестік қабілетін арттыру проблемалары да ... ... ... ... ғаламдың экономикада әлемдік тауар
нарықтарына мұнай, газ, қара, түсті, сирек кездестін және кымбат металдар
мен уран ... ... ел ... ... бастады. Ауыл шаруашылық
өнімдерінің астық экспортының келешегі бар.
Өнеркәсіптің шикізат салаларына ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру
жөнінде мемлекеттік саясаттың жүргізшуіне орай Қазакстан экономикасының
дамуында ... ... және ұзақ ... ... индустриялық
сервистік-технологиялық даму сатысына өтуге мүмкіндік беретін каржы
ресурстары жинақталуда.
Нарыктық ... ... ... аймақтың шаруашылықтың қызмет етуін
ретке келтіретін Heгiзгi шарт болып табылады. Сондықтан аймақтың каржылық
ресурстарын ... ... ... шешу ... ... саясаттың
жүзеге асырылуын көздейді Аймақтың каржылық ресурстары кәсторындардың,
мекемелердің, ұйымдардың кқржыларынан, бюджетік және ... ... ... ... жағдайы мен деңгейі ... ... мен ... ... ... ... ... экономикалық әлеуетік негізі болып табылатын өнеркәсіп саласының
даму барысы қаржылық ресурстарының маңызды ... ... ... ... ... ... ... реформаны, оның ішінде экономикалық реформаларды жүргізу
экономикаға, әлеуметтік салаға және инфрақұрылымды дамытуға ... ... ... ... талап ететіні белгілі. Осы максатта, әcipece,
аймақтардын дамуында жерглікті бюджеттердің ... рөлі аса ... ... ... ... ... ... калыптасуы мен орындалуы арқылы жузеге асырылады. ... ... ... жүйесінің құрамдас бөлігі болып табылады.
Ал бюджет жүйсі ең ... ... ... анықталады.
Унитарлық мемлекеттердің бюджет жүйсінің буынды қамтиды: республикалық және
көптеген бюджеттер. Ал федеративті мемлекеттерде бюджет ... ... ... ... ... ... , федерация мүшелерінің
бюджеттен (АҚШ-тағы, Германиядағы жерлердің, Канададағы ... ... ... ... жүйесі экономикалық қатынастар мен
сәйкес құқықтық нормаларға негізделген әр ... ... ... ... әр түрлі деңгейлері жиынтығында мемлекеттік бюджетт1
құрайтын ... және ... ... болуын кездейді (3-
сурет).
Республикада келесі денгейлердің бюджеті бекітіледі, орындалады ... ... ... ... бюджет, республикалық маңыздығы кала,
астана бюджеті
ауданның бюджеті (облыстық маңыздағы кала бюд-
жен).
Республикалық бюджет салықтың және басқа да түсімдерден ... ... ... ... ... ... міндеттері
мен функцияларын орындауды және мемлекеттік саясаттың ... ... ... ... ... ... ... арналған
орталықтандырылған ақша қоры.
Облыстың бюджет, республикалық маңыздағы кала, астана бюджеті салықтың
және басқа да түсімдерден құралатын, ... ... ... ... деңгейіндегі жергілікті мемлекеттік органдардың, оларға
бағынышты мекемелердің міндеттері мен функцияларын орындауды және ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге арналған орталықтандырылған ақша қоры. Ол ... ... ... ... бюджет республикалық және жергілікті бюджеттердің
арасындағы ... ... ... ... ... болып
табылады.
Сонымен, бюджет жүйесінің жұмыс icтeyi әр түрлі деңгейдегі ... ... ... және ... ... ... ... орындау,
бақылау тәртібімен сондай-ақ ... және ... ... туралы есеппен камтамасыз етіледі.
сурет
Қазақкстан Республикасыныц бюджет жүйесі
Жеке аймақтар бюджеттеріне қаражаттардың түсу ... мен ... ... жағдай; каржы-бюджет саясаты , өндipic дамуының аймақтық
деңгейін, оның құрылымы инфляция қарқыны, бағаның өcyi және т.б. сан ... әсер ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының Конституциясымен, арнайы бюджеттік және ... ... ... ... ... ... ... пен
жергілікті басқару арасындағы өклікетттер мен жауапкершшктері ... ... да ... камтамасыз етіледі. Жергілікті бюджеттердің
табыстары мен шығыстарын қалыптастыру қағидалары жалпы бюджет жүйесін құру
негізделген.
Жepriлiктi ... ... ... ... ... ... жергілікті бағдарламалар, онымен катар онымен ... да ... ... ... ... экономикасын басқару мәселелерін қарастыру ... ... ... ... ... макроэкономикалық саясатты жүргізуде еркін ... баса ... ... ... ... ... саясаты айтарлықтай табысты болмайды.
Аймақтар экономикасын басқарудың маңызды міндеттерінің бірі ... ... өмір сүру ... ... жою ... Бұл ... орындау үшін аймақтардың экономикалық даму деңгейі
мен ерекшеліктерін ескере отырып, жеке аймақтардың ... ... іске ... ... ... ие болмақ.
Барлық аймақтар үшің жалпы ... ... - бұл ... ... ... ... жекелеген аймақтарды дағдарыстық жағдайдан
шығару, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту, ... ... ... жүйесін дамыту, экологиялық қауіпсіз жағдай туғызу.
Аймақтардағы басқару жүйесін өзін-өзі басқарушы өндірістік бірліктерді
құру жолымен өндірісті дамыту арқылы жетілдіру ... Бұл ... ... ... ... ... ... арасындағы теңсіздіктін өсуі мен экономикалық, әлеуметтік және
экологиялық мәселелердің тереңдеуіне байланысты аймақтардың біразы ... ... ... ғана ... өсу мен даму
мүмкіндігіне ие. Олардың көбі инвестицияны талап етеді. Сондықтан мемлекет
өзінің ... ... ... ... ... ... бағыттап, барлық
аймақтардың даму мэселелерін шешіп, және бір уақытта әрбір аймақ ... әрі ... ... жеке ... ... ... ... арқылы қайтарымды негзде берлетін бюджеттік
қаражаттар қысқа мерзімді, орта ... және ұзақ ... ... ... ... жүзеге асыруға арналады.
Табыстық түсімдердің шектелуі жағдайында құрылымы мен құрылу әдістері
нарыққа өткеннен бастап айтарлықтай өзгерістерге ... ... ... ... ... ... ерекше көіл бөлінеді. Ең
алдымен, бұл нарықтық қатынастардың калыптасу ... ... ... ... деңгейлерін, жалпы қоғамдағы, сондай-ақ, жекелеген
шаруашылық жүрпзуші ... пен ... ... мен ... үшін ... ... қатысты.
. Олардың қатарына келесілерін жатқызуға болады: қоғамдық ... ... ... ету ... ... ... басқару
органларын ұстау шығындарын каржылындыру; ... беру мен ... ... ... санаттарын әлеуметтік қамсыздандыруды және
занды түрде бекітілген жергідіктерді жүзеге ... ... ... сумен камтамасыз ету және инженерлік инфрақұрылымды; мәдениетті
спортты, туризмді және жергілікті бұқаралық акпарат құралдарын; ... ... ... ... жұмыс-бастылықты қамтамасыз етуді қаржыландыру және
кезекті қаржылық ... ... ... ... ... да
бағдарламаларды қамтамасыз ету.
Пайдаланылған әдебиеттер
1.Конституция Республики ... 31 ... 1995 ... ... ... «О ... системе Республики Казахстан»
от 17.12.1991 года № 1010-ХІІ и во ... ... в ... ... в
Указе Президента Республики Казахстан «О внесении изменений и дополнений в
некоторые ... ... ... и Указы Президента ... ... силу ... от ... года № ... С.Н. ... рынок: закономерности формиро-
вания и развития. - Алматы, Ғылым, 1997.
4.Шнипер П.И., Новоселов А.С. ... ... ... ... аспект. - Новосибирск, Наука, 1993.
5.Ермеков С.А., Махов А. ... типа ... ... -
Караганда, 1984.
6.Курс экономической теории. Учебное ... / под ... М.Н. и ... Е.А. - Киров, 1996.
7.Финансы. Учебник. /под редакцией Радионовой В.М. - М., 1995.
8.Худяков А. ... ... ... ... ... -Алматы, 1995.
9.Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы. Учебник. - Алматы, 1997.
10.Государственной бюджет. Учебник. // Ильясов К.К. и ... ... ... А.Б. ... система: экономическое содержа-
ние и механизм использования. - Алматы, 1995.
12.Смағұлов.Г.С. Аймақтық экономиканы басқару.-Алматы,2005.
13.Байгісиев.М.Ә.Халықаралық экономикалық қатынастары.-Алматы,2001.
14.Маыров.Н.К.Халықаралық экономика.-Алматы,2004.
Мерзімді басылымдар тізімі
15.Вустер Д. Реформа межбюджетных ... в ... // ... -2000. ... ... продовольственного
обеспечения в регионе // Экономика сельскохозяйственных и пере-
рабатывающих предприятий. - 1999, №11

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің теориялық аспектілері69 бет
Орталық Азия аймағындағы қауіпсіздік мәселелері24 бет
Қазақстандағы орман шаруашылығы мен орманды аймақтарда мемлекеттік тілдің қолданылуы: әлеуметтік лингвистикалық, когнитивтік лингвистикалық қырлары54 бет
Әлеуметтік аймақтық бағдарламалар72 бет
Әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштер106 бет
Музыкалық қабылдау – әлеумет мәдениеттік және психологиялық-педагогикалық мәселесі. Музыкалық қабылдаудың түрлері4 бет
Студенттердің рухани-адамгершілік дамуына «Өзін-өзі тану» дәрісінің ықпалы3 бет
Қазақстанда табиғатты қорғау ғылым аспектілерінің орнығуы3 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
«Экологиялық қолайсыз аймақтардың құқықтық режимі»25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь