Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері

Мазмұны.

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2

1.бµлім:Жергілікті бюджетті жоспартлауды ұйымдастыру
1.1.Қазақстан Республикасының “Бюджет кодексіне” шолу ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2Бюджетті жоспарлау мен болжаудың ролі және мақсаттары ... ... ... ... ... ... ..17
1.3.Алымдар мен төлемдерді жоспарлау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

2.бµлім Жергілікті бюджеттің шығыстарын жоспарлау.
2.1 Бюджет кірісінің жіктемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...38
2.2 Бюджет шығысының жіктемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45
2.3. Әлеуметтік салаға бөлінетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау ... ... ... ... 52
2.4. Білім беруге арналған бюджет шығыстарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... .62

Ќорытынды: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...77

Пайдаланылатын әдебиеттер: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..80
Кiрiспе
Экономиканың дамуы көбінесе мемлекеттің қаржы жүйесінің жағдайына байланысты . Мемлекеттің дамуындағы қаржылық, несиелік , бюджеттік қарым- қатынастың ролі , орны мен мәні өте маңызды екені белгілі .
Қазақстан Респуликасында экономикалық реформаларды жүзеге асыру үшін қазіргі кезеңге дейін нарықтық экономика аумағындағы жинақталған жалпы қаржы қарым- қатынасының , оның ішінде бюджеттік қарым қатынастың даму тәжірибелерін білу және дұрыс пайдалану қажет.
Қаржы қатынастарының теориясын зерделейтін қаржының мақсаты қаржы категорияларын, ұғымдарын, терминдерін ұғып алуда олардың сыныптамасын әлеуметтік экономикалық процестердегі маңызы мен формасын, орнын біліп алу теориялық және практикалық жағынан қамтамасыз ету; сонымен бірге қаржыны ұйымдастыру нысандарының өзара байланысы мен өзара іс әрекетін және оның қоғамның әлеуметтік экономикалық дамуының нақтылы жағдайларындағы қолданудың әдістерін түсінуге қол жеткізу міндеті болып табылады.
Экономиканың жұмыс iстеуiнiң нарық жағдайында мемлекет тауар –ақша қатынастарын әлде қайда аз дәрежеде реттейдi, негiзгi реттеуiш тауарлардың, жұмыстардың және қызметтер көрсетудiң сұранымы мен ұсынымы болып табылады. [2,8-бет]
Қаржының пайда болуының бастапқы шарты ақша қатынастарымен ортақтастырылған тауар өндiрiсi болып есептелiнедi. Экономикалық өмiрде қаржының сыртқы көрiнiсi қоғамдық өндiрiстегi әр түрлi қатысушылар қаражаттарының қозғалысы түрiнде болып жатады. Тауар –ақша қатынастарының жалпы қамтуындағы сипатқа ие болып отырған нарықтық экономика жағдайында қаржы нақтылы және үздiксiз болып жататын ақша айналымын – ақша ағынын бейнелеп көрсетедi.
Қазақстан Республикасының бюджет Кодексі бюджет процесін жүзеге асырудың жаңа ұстанымдарын айқындайды. Ең алдымен, мемлекеттің экономикалық саясатына сәйкес орта мерзімдік бюджетті жоспарлау қажеттігіне назар аударылуда. Бюджетті жоспарлау процесіне стратегиялық бағдар беру мақсатында алдағы үш жылдық кезеңге арналған салық – бюджет саясатын анықтайтын құжат – Орта мерзімді фискалдық саясатты жыл сайын әзірлеу шешімі қабылданды. [1,6-бет]
Бұл құжаттың қажеттілігі экономикалық реформалар жетістігінің қоғамының қаржы жүйесін дамыту бағыттарына жүргізіліп жатқан салық –бюджет саясатының заман талабына бара – бар тікелей тәуелділігімен негізделген. Мұндай жағдайларда бюджет мемлекеттің ресурстарын жұмылдыру мен жұмсаудың басты құралы ретінде саяси билікке экономикаға ықпал етуге, оның құрылымдық қайта құрылуын қаржыландыруға, экономиканың басым секторларын дамытуды көтермелеуге, халықтың неғұрлым қорғалған жіктерін әлеуметтік қолданумен қамтамасыз етуге шынайы мүмкіндік береді. Тиісті қаржы жылына арналған бюджеттің әзірлеу кезінде орта мерзімді саясат негізі болып табылады.
Жерiлiктi бюджеттердi басқарудың жергiлiктi органдарының сан қырлы қызметтерiнiң негiзгi қаржы базасы бола отырып, олардың экономикалық дербестiгiн нығайтады, шаруашылық қызметiн жандандырады, аумақтың экономикалық әлуетiн кеңейтуге, қаржы ресурстарының резервтерiн ашып пайдалануға мүмкiндiк жасайды. Сонымен жергiлiктi бюджеттер жергiлiктi экономикалық жән әлеуметтiк мiндеттердi жүзеге асыруда елеулi рөл атқарады. Бұл тұтынудың қоғамдық қорларын бөлген кезде көрiнедi. Жергiлiктi бюджет арқылы мемлекеттiк бюджет қаражаттарының басым бөлiгi әлеуметтiк инфрақұрылымға жұмсалады.
С.Құлпыбаев, Қ. Iлиясовтың “Қаржы” әдебиетiнде “Жергілікті ќаржылыќ билік пен басќарудыњ жергілікті органдарыныњ сан ќырлы ќызметініњ ќаржы базасы болып табылатын жергілікті бюджеттерге мањызды рол беріледі.” деп жазған. [2,339-бет] Сондықтан жергiлiктi бюджет каржы саласының басты базасы болып табылады.
Б. С. Өтебевтың “Мемлекеттік бюджет” әдебиетінде бюджеттік іс- әрекет жүргізу мемлекеттің орталықтандырылған ақша қаражаттары қорын қалыптастыру мен пайдалануына байланысты және ерекше экономикалық, ұйымдастырушылық формаларды қолдану негізінде жүргізіледі деп жазған. [24,10-бет]
Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы: ” Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері”.
Дипломдық жұмыс тақырыбының мақсаты - жергілікті бюджеттік бағдарламалардың тиімділігін бағалауды және жергiлiктi бюджеттерiнiң кiрiс- шығыстарына талдау жасау және нақты дұрыс жүргізілу бағыттарын анықтау болып табылады.
Бірінші бөлімде Қазақстан Республикасының бюджет кодексiн шолу,” бюджетті жоспарлау мен болжаудың ролі және мақсаттары , алымдар мен төлемдерді жоспарлау бойынша Қазақстан Республикасының бюджет кодексіне сәйкес жергілікті бюджеттік бағдарламалар және бюджет жүйесінің құрылымы , бюджеттің негізгі принциптері және бюджетті жоспарлау мен болжаудың ролі мен мақсаттары бойынша бюджетті жоспарлаудың негзігі мақсаттары мен бағыттары , бюджет кірістерін болжамдауқағидалары, алымдар мен төлемдерді жоспарлауда салық кодексі бойынша жергілікті бюджетке түсетін алымдар мен төлемдерді белгілеген.
Екінші бөлімде бюджет кірісінің және шығысының жіктемесі, әлеуметтік салаларға төленетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау, білім беруге арналған бюджет шығыстары жан- жақты талданды.
Бюджет кірісінің және шығысының жіктемесінде жергілікті бюджеттің экономикалық мәні мен Мақтаарал ауданының 2006 жылға арналған аудандық бюджет түсімдері мен шығыстарының талдауы орындалған.
Әлеуметтік салаға бөлінетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау бойынша 2005 жылы әлеуметтік қамтамасыз ету бағдарламаларды қаржыландыруға арналған бюджет шығындарының көлемі мен оның ішкі жалпы өнім құнына
1. Қазақстан Республиканың Бюджет Кодексі 2005ж.
2. Қаржы Қ.Қ. Iлиясов , С. Құлпыбаев Алматы 2005ж
3. Банктегі бухгалтерлік есеп С.Т Мыржақыпова
4. Қаржылық жалпы курсы В.Д. Мельников, В.Д. Ли
5. Бухгалтерський управленческий учет В.Б. Ивашкевич.
6. Бухгалтерський учет в государственных учреждениях Алматы. 2003.
7. Бухалтерских учет на прозводственных предприятиях. В.Э. Каримов.
8. Управленческсий учет. Энтони А. Аткенсон. М 2005 г.
9. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі Алматы 2003 ж.
10. Қазақстан Республикасының Салық кодексі А 2002 ж.
11. Инструкция по учету операций Н.Б РК с ценным бумагами (постовление совета директаров от 12.06.97 №209);
12. Инструкция по учету доходов и расходов и их отражению по кодам ,
13. Бюджетной классификаций Н.Б. РК (постовление совета директаров от 14.05.97 г №170)
14. Инструкция по учету операций с таварно – мариальными запасами, в том чесле молоценными и быстро – изномивающими предметами в подазрениях НБ РК (постовление совета директаров от 12.06.97 г №201).
15. Собраник задач по финансовому анализ 1997 г.
16. Ковалев В.В “Финансовый анализ” М 1998 г.
17. Абрюкина М.С., Грачев А.В. Анализ финансова – экономической деятельности предприятия учебно – практическое пособие – М; изд. “Дело и сервиз”, 1998 г.
18. Назарбаев Н.А. Казахстан – 2030 Процветание, безопапсность и улучщение блогосостояние всех казахстанцов Послание Президента страны народу Казахстана.
19. Ф.Б. Диполь “Финансвый и управленческий анализ” Москва 1998 г.
20. Қаржы қаражат. “Заңды тұлғалардың табыс салығының ерекшеліктері” 1996 жыл. №6 ;
21. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы заң күші бар жарлығы.
22. Налог – учебник под редакцией. Чериника;
23. Салықтар – оқулық. А.Б. Ермекбаев, Алматы 1995ж.
24. Мемлекеттiк бюджет Өтебаев Н Алматы 2005
25. “Білім беру туралы ” заңы 1999 жылы маусым айының 7 жұлдызы.
        
        Тақырыбы:  Жергілікті бюджетті жоспарлау және болжау мәселелері.
Мазмұны.
Кіріспе.....................................................................
.....................................................2
1-бµлім:Жергілікті бюджетті жоспартлауды ұйымдастыру
1.1.Қазақстан Республикасының ... ... ... мен болжаудың ролі ... ... мен ... Жергілікті бюджеттің шығыстарын жоспарлау.
1. ... ... ... ... Әлеуметтік салаға бөлінетін бюджеттік қаржыларды
жоспарлау................52
2.4. Білім беруге арналған бюджет шығыстарын
қалыптастыру.........................62
Ќорытынды:..................................................................
.............................................77
Пайдаланылатын
әдебиеттер:.................................................................
.................80
Кiрiспе
Экономиканың дамуы көбінесе мемлекеттің қаржы жүйесінің ... . ... ... қаржылық, несиелік , бюджеттік қарым-
қатынастың ролі , орны мен мәні өте маңызды екені белгілі .
Қазақстан Респуликасында экономикалық реформаларды жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жинақталған жалпы
қаржы қарым- қатынасының , оның ішінде бюджеттік ... ... ... білу және ... ... қажет.
Қаржы қатынастарының теориясын зерделейтін қаржының мақсаты қаржы
категорияларын, ұғымдарын, терминдерін ұғып алуда ... ... ... ... ... мен ... ... біліп алу
теориялық және практикалық жағынан қамтамасыз ету; ... ... ... ... ... ... мен ... іс әрекетін және оның
қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... әдістерін түсінуге қол жеткізу міндеті болып табылады.
Экономиканың жұмыс iстеуiнiң нарық жағдайында ... ... ... әлде ... аз дәрежеде реттейдi, негiзгi реттеуiш тауарлардың,
жұмыстардың және қызметтер көрсетудiң сұранымы мен ұсынымы болып табылады.
[2,8-бет]
Қаржының пайда ... ... ... ақша қатынастарымен
ортақтастырылған тауар өндiрiсi болып есептелiнедi. Экономикалық өмiрде
қаржының сыртқы ... ... ... әр ... ... ... түрiнде болып жатады. Тауар –ақша ... ... ... ие ... ... нарықтық экономика жағдайында
қаржы нақтылы және үздiксiз болып жататын ақша айналымын – ақша ... ... ... бюджет Кодексі бюджет процесін
жүзеге асырудың жаңа ұстанымдарын ... Ең ... ... ... сәйкес орта мерзімдік бюджетті жоспарлау қажеттігіне
назар аударылуда. Бюджетті жоспарлау процесіне стратегиялық бағдар ... ... үш ... ... ... ...... саясатын
анықтайтын құжат – Орта мерзімді фискалдық саясатты жыл ... ... ... [1,6-бет]
Бұл құжаттың қажеттілігі экономикалық реформалар жетістігінің
қоғамының қаржы жүйесін ... ... ... ... ... ... заман талабына бара – бар тікелей тәуелділігімен ... ... ... ... ... ... мен ... құралы ретінде саяси билікке экономикаға ықпал етуге, оның
құрылымдық ... ... ... ... ... ... көтермелеуге, халықтың неғұрлым қорғалған жіктерін әлеуметтік
қолданумен ... ... ... ... береді. Тиісті қаржы жылына
арналған бюджеттің әзірлеу кезінде орта ... ... ... ... бюджеттердi басқарудың жергiлiктi органдарының сан қырлы
қызметтерiнiң негiзгi ... ... бола ... ... экономикалық
дербестiгiн нығайтады, ... ... ... аумақтың
экономикалық әлуетiн кеңейтуге, қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... жергiлiктi бюджеттер жергiлiктi
экономикалық жән әлеуметтiк мiндеттердi жүзеге асыруда елеулi рөл ... ... ... ... бөлген кезде көрiнедi. Жергiлiктi бюджет
арқылы мемлекеттiк бюджет қаражаттарының ... ... ... жұмсалады.
С.Құлпыбаев, Қ. Iлиясовтың “Қаржы” әдебиетiнде “Жергілікті ќаржылыќ
билік пен басќарудыњ жергілікті органдарыныњ сан ќырлы ќызметініњ ... ... ... ... бюджеттерге мањызды рол беріледі.” деп
жазған. [2,339-бет] Сондықтан жергiлiктi бюджет ... ... ... болып табылады.
Б. С. Өтебевтың “Мемлекеттік бюджет” ... ... іс- ... ... ... ақша ... ... қалыптастыру
мен пайдалануына байланысты және ерекше экономикалық, ... ... ... жүргізіледі деп жазған. [24,10-бет]
Менің дипломдық жұмысымның тақырыбы: ” Жергілікті бюджетті жоспарлау
және болжау мәселелері”.
Дипломдық жұмыс тақырыбының ... - ... ... ... ... және ... ... кiрiс-
шығыстарына талдау жасау және нақты дұрыс жүргізілу ... ... ... ... ... Республикасының бюджет кодексiн шолу,” бюджетті
жоспарлау мен болжаудың ролі және ... , ... мен ... ... ... ... ... кодексіне сәйкес
жергілікті бюджеттік бағдарламалар және ... ... ... ... ... ... және ... жоспарлау мен болжаудың ролі
мен мақсаттары бойынша бюджетті жоспарлаудың негзігі ... ... , ... кірістерін болжамдауқағидалары, алымдар мен төлемдерді
жоспарлауда салық кодексі бойынша жергілікті бюджетке ... ... ... ... ... ... кірісінің және шығысының жіктемесі, әлеуметтік
салаларға төленетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау, білім ... ... ... жан- ... ... ... және ... жіктемесінде жергілікті бюджеттің
экономикалық мәні мен Мақтаарал ауданының 2006 жылға арналған аудандық
бюджет ... мен ... ... ... салаға бөлінетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау бойынша
2005 жылы әлеуметтік қамтамасыз ету бағдарламаларды қаржыландыруға ... ... ... мен оның ішкі жалпы өнім құнына шаққандағы
деңгейі , зейнетақы ... ... ... ... әлеуметтік
қорғау жүйесіндегі жәрдемақылар маңызы сипатталған.
Білім беруге арналған бюджет шығыстарында азаматтардың ... ... мен ... ... негізгі принциптері Қазақстан Республикасының
“Білім беру туралы ” заңына сәйкес жазылған.Сондай-ақ білім беру ... ... мен оның ... ... , ... ... ... бағдарламалары және мемлекеттік бағдарламаға сәйкес жоғары
білім беру жүйесі ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасының бюджет кодекiсiне шолу.
Қазақстан Республикасының бюджет заңдары Қазақстан Республикасының
Конституциясына негізделеді, осы ... және ... осы ... өзге де ... құқықтық актілерден тұрады.
Бюджет кодексi бюджеттік және бюджетаралық қатынастарды реттейді
және бюджет жүйесі жұмыс істеуінің, ... ... ... ... ... ... принциптері мен тетіктерін белгілейді.
Егер Қазақстан ... ... ... шартта осы
Кодекстегіден өзгеше ережелер белгіленсе, онда ... ... ... ... ... заңдары Қазақстан Республикасының
бүкіл аумағында қолданыста ... және ... жеке және ... ... ... ... мен ... атқарушы органдардың
тиісінше республикалық және жергілікті бюджеттерден ... ... ... ақша бөлу ... ... осы ... ... негізде ақша бөлу
туралы ерешелерін қоспағанда, ағымдағы қаржы жылы аяталғаннан кейін күшін
жояды.
Тиісті қаржы ... ... ... ... ... заңға
өзгерістер мен толықтырулар енігзу туралы заңдар, тиісті қаржы жылына
арналған ... ... ... ... шешімдеріне өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы мәслихаттардың шешімдері, сондай – ақ Қазақстан
Республикасының үкіметі мен ... ... ... ... ... ... ... тиісті қаржы жылының 1 қаңтарына бастап ... заң ... және өзге де ... құқықтық актілерде
Қазақстан Республикасының бюджет заңдарына қайшы келетін ережелер көзделсе,
онда Қазақстан Республикасы бюджет заңдарының ... ... ...... ... ... ... есепке
алмағанда, республикалық және жергілікті ... ... ... ... ... және бекітуге жатпайтын жиынтық
бюджет;
Инвестициялық ұсыныс – инвестициялық жобаның ... оған жету ... ... және инвестициялық жобаны
(бағдарламаны) одан әрі алдын ала іріктеуді ... ... ... ... ... жоба ... ... алшақтық – қаржы жылы ішінде ... ... ... түсімдер мен бюджет қаражатының бос қалдықтары көлемінен ... ...... ... ... ... бар
қаланың, астананың бюджеті, ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) бюджеті;
Бюджеттік жоспарлау жөніндегі жергілікті уәкілетті орган –жергілікті
бюджеттен ... ... ... ... ... кезеңге
арналған болжамды көрсеткіштерін және тиісті қаржы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асыратын атқарушы орган;
Бюджетті атқару жөніндегі жергілікті уәкілетті ...... ... бюджетті атқару, жергілікті бюджеттің атқарылуы
жөніндегі бюджеттік есеп және ... ... ... ... ... ... орган; [1,6-бет]
Кірістерді бөлу нормативі – кірістерді әр түрлі деңгейлердегі
бюджеттердің ... ... ... ... ... бағдарлама – Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... міндеттерін шешуге бағытталған бағдарлама;
Басым (республикалық немесе жергілікті) бюджеттік инвестициялық
жобалардың (бағдарламалардың) тізбесі ... ... ... ... ... қаржыландыру жоспарланған инвестициялық
жобалардың (бағдарламалардың) тізімі болып табылатын, республиканы ... ... ... орта ... ... ... ... – бюджет қаражатын игерудің барлық деңгейінде
бюджет ... ... ... және ... ... ... мекемелер, жеке және заңды тұлғалар, сондай – ақ ... ... ... ... ...... мәмілелер негізінде
қызмет көрсететін тұлғалар;
Аймақтық бағдарлама - мәслихаттар бекітетін, ... ...... дамыту міндеттерін шешуге бағытталған бағдарлама;
Түзетілген бюджет – тиісінше ... ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметі және
жергілікті атқарушы органдар енгізген өзгерістер мен ... ... ... немесе нақтыланған бюжет;
Әлеуметтік – экономикалық дамудың орташа ... ... ... ... ... ... бекітетін, республиканы
немесе аймақты әлеуметтік – экономикалық ... үш ... ... ... ... мен бағыттарын және оларды іске ... ... ... ... ...... және ... Республикасының Ұлттық қорына,
сондай-ақ бюджеттен, соның ішінде жеке және заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... ... ... төлемдер;
Бекітілген бюджет – тиісті қаржы ... ... ... ... ... тисті мәслихат бекіткен бюджет;
Нақтыланған бюджет – атқарылуы барысында Қазақстан Республикасының
Парламенті немесе тиісті мәслихат қабылданған өзгерістер мен ... ... ... ... ... ... бюджет;
Қаржыландыру – бюджет қаражатын алушыларға осы қаражатты бөлу;
Қаржы жылы – бюджеттің атқарылуы жүзеге ... ... 1 ... ... 31 ... аяқталатын уақыт кезеңі;
[1,6-бет]
Бюджеттік жоспарлау жөніндегі орталық әукілетті ...... ... ... ... ... болжамды көрсеткіштерін
және тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджеттің жобасын жоспарлау
жөніндегі функцияларды жүзеге ... ... ... орган;
Ішкі бақылау жөніндегі орталық уәкілетті орган – ішкі мемлекеттік
қаржы ... ... ... ... орталық атқарушы орган;
Бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган – республикалық
бюджетті және өз ... ... ... ... ... ... есеп пен есептілікті атқару, жүргізу саласындағы функцияларды
жүзеге асыратын орталық атқарушы орган;
Экономикалық жоспарлау жөніндегі ... ... ...... ... – экономикалық дамуының негізгі ... ... ... ... орталық атқарушы орган.
Қазақстан Республикасы бюджет заңдарының осы ... ... ... осы Кодекстің тиісті ... ... ... Республикасы бюджет заңдары ұғымдарының анықтамалары
бюджеттік қатынастарға ... ... ... ... да ... ұғымдарының анықтамаларымен сәйкес келмеген ... ... ... ... ұғымдары пайдаланылады.
Осы кодексте пайдаланылатын Қазақстан Республикасының басқа да заңдар
салаларының ұғымдары, егер осы Кодексте өзгеше көзделмеген болса, ... ... осы ... ... ... ... ... мынадай бөлімдерден тұрады: [1,10-бет]
1) кірістері:
салықтық түсімдер;
салықтық емес түсімдер;
негізгі капиталды сатудан түскен түсімдер;
ресми трансфеттер түсімдері;
2) шығындар:
3) ... ... таза ... кредит беру;
бюджеттік кредиттер;
бюджеттік кредиттерді өтеу;
5) қаржы активтерімен жасалатын операциялар бойынша сальдо;
қаржы ... ... ... ... ... сатудан түсетін түсімдер;
6) бюджет тапшылығы (профициті);
7) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану);
қарыздар түсімі;
қарыздарды өтеу;
бюджет қаражаты қалдықтарының ... ... және ... ... ... ... ... баптың 1-тармағында көрсетілген құрылым бойынша жүзеге асырылады.
Кесте-1
Қазақстан Республикасы бюджет жүйесінің сызбасы
Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... ... бюджет – бұл түсімдер мен бюджет ... ... ... Республикасының Конституциясы мен заңнамалық актілер
жүктелген міндеттерді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңы мен бекітілген орталықтандырылған қоры.
Жергілікті бюджеттер – облыстық бюджеттер, қалалардың, аудандарың
бюджеттері. ... ... ... ... бюджет Қазақстан
Республикасының заңымен, жергілікті бюджеттер мәслихаттардың ... ... ... істеуі бюджеттердің әр түрлі ... ... ... және ... ... қарау, бекіту, атқару,
бақылау тәртібімен, сондай-ақ республикалық және ... ... ... ... ... етіледі.
Қазақстан Республикасының бюджет жүйесі мемлекеттік бюджет ... ... ... ... дербестігі, толықтығы, нақтылығы және
жариялығы қағидаттарына негізделеді.
Бюджеттің бірлігі ... ... ... – экономикалық
орталықтандырудың дәрежесін білдіреді. Бірлік қағидаты КСРО – ның ... ... ... көрінді. Қазіргі кезде ... ... ... ... және ... қаржы ресурстарын иелену
жөніндегі ... ... ... Бұл ... ... ... ел ... қолданылып жүрген мемлекет кірістерінің
жалпы жүйесінің өмір сүруіне мемлекет ... бір ... Бұл ... ... ... ... мен
ұйымдастырылуының бірлігіне, оның әлеуметтік-экономикалық болжаумен өзара
байланыста кепілдік береді. Бюджет бірлігі қағидатының ... ... ... ... ... тиімді бақлауды қаржы
саясатын қамтамасыз етуге бағытталған және ең ... ... ... мемлекеттердің жалпы экономикалық және саяси
негізін тірек етеді. Ол ... ... ... ... ... барлық
деңгейдегі бюджеттердің зара іс-қимылына, төменгі деңгейдегі ... үшін ... ... қолдауға, сондай-ақ ішінара қайта
бөлудің мақсатты және аумақтық ... ... ... да негізделген.
Бюджеттердің бірлігі біріңғай құқытық негізбен, қаржы министрлігі
бекіткен біріңғай ... ... ... бюджеттің бір
деңгейінен басқа деңгейіне беріліп отыратын мемлекеттік қаржы стастикасы
нысанының бірлігімен, ... ... ... ақша ... қамтамасыз етіледі. Бюджет жүйесінің бірлігі салық саясатын қоса
бірыңғай әлеуметтік – экономикалық саясат ... іске ... ... ... ... жүйесінің құруды маңызды қағидаты
болып оытрған оның жеке буындарының дербестігін жоққа шығармайды. ... ... ... ... ... ... ... нормативтерін орнықтыру және бюджет қаражатының жұмсалу бағыттарын
белгілеу құқығы ... ... ... ... ... өз бюджетін жасайды, бекітеді және оны атқарады.
Бюджеттердің жеке түрлерінің ... ... ... мен ... шектейтін айқын құқықтар белгіленген сонымен ... ... ... ... осы ... ...... даму
мәселелерімен және биліктің тиісті органдарының нақты функцияларымен,
құзырымен анықталады.
Бюджеттің толықтылығы бюджетке үкіметтің барлық ... ... ... ... ... және ... шығыстарын шоғырландыруда әрбір
бап бойынша мемлекеттің барлық түсімдерімен шығыстары ескерілетін бюджетті
жасауды білдіреді. ... ... ... және ... ... барлық түсімдердің, соның ішінде мемлекеттік
акциялар ... бар ... ... және ... ... ... ... шығыстарын бюджетке жинақтап,
жұмылдырудың объективтік қажеттігін қамтып көрсетеді. ... ... ақша ... ... – ақ ... ... көлемі мен нақтылы
бағыттарын айқындау қажет. [1,3-бет]
Бюджет іске асатындай ... ... ... ... және саяси
ахуалды, өндірістің дамуы тенденциясын,жалпымемлекеттік қажеттілікті есепке
алу қажет. Дүние жүзілік практикада бұл ... ... ... оны ... ... ... дербес көздері бар автономды түрде бөліп
көрсетуге болатын аса көп ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудың
орталықтандырылған әдісі қабылданған, сондықтан 1998 жылдан ... ... ... тыс ...... ақы, ... жол, халықтың жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу ... ... ... ішкі және ... саясатының негізгі бағыттары
туралы Президенттің Қазақстан халқына жыл сайынға Жолдауына ... ... ... ...... ... ... аумақтарды дамытудың экономикалық және ... ... ... келтіру арқылы қол жеткізіледі.
Сондықтан оның көрсеткіштері көп ... есеп – ... ... бюджеттердің атқарылуына, ведомстволардың өткен ... ... ... терең талдаудың нәтижесі, болжамдық бағалау есепке
алынуы қажет. Дүние жүзілік ... ... ... ... жылға, анағұрлым ұзақ мерзімге үлгілеуді, сондай ақ оларды нақтылы
жағдайлардың өзгеруіне байланысты қаржы жылы ... ... ... ... ең алдымен жеке қаржы жоспарының сметаларды және жалпы
тиісті деңгейдің бюджет жобасын жасау процесінде қол жетеді.
Нақтылы ... ... ... ... ... ... жою үшін ол ... мемлекеттің қаржы операцияларының шыншыл
көрсетілуін бекітілген ... ... ... ... ... ала қарастырады. Нақтылы ... ... ... негізделетін және бюджеттік резервтердің
болуымен нығайтылған кірістердің барлық ... ... ...... ... анықталады.
Бюджеттердің жариялылығы бекітілген бюджеттермен алдағы қаржы жылына
арналған бюджет туралы заң мен өткен кезеңдегі ... ... ... ... ... ... ... елдерге адам құқығын, демократиялық өзгерістерді сақтаудың
маңызды шарты болып табылады. Бюджет ... ... ... бағытталуы сияқты шаруашылық жүргізу субъектілердің және
қоғамның барлық мүшелерінің мүдделерін шалады. ... олар ... оны ... ... ... төлемдерін алудың тәртібі,
сондай – ақ бюджет қаражыттарының бағыттары туралы болуы тиіс. Президент
қол ... ... ... ... заң ... ... және
оның атқарылуы бюджет рәсімінің қатысушылары үшін міндеті болады. ... ... ... атқарылуы туралы есеп баспасөз бетінде
жарияланады. Осылайша ... ... ... көлемі, оның
негізгі түсім көздері, шығыстарының бағыттары, тапшылық көлемі және оның
жабудың әдістері жария етіледі.
Бюджет жүйесін ... ... ... ... ... және
бірін бірі толықтырып отырады, олар егеменді ... ... ... жүйесі туралы”, “Жергілікті өкілді және атқарушы органдар
туралы”, “Қазақстан Республикасының жергілікті мемлекеттік ... ... ... және ... да заң ... ... көрсетілген.
Төменгі – жергілікті бюджеттердің қалыпты және тиімді жұмыс істеудің
шарттары дербестікпен қатар теңгерімділік болып табылады.
Барлық ... ... ... ...... ... талабы болып табылуы мүмкін. Бюджеттерді қарау және
бекіту кезінде билік пен басқарудың ... ... ... ... ... ... ... тапшылығын ақша эмиссиясы есебінен жабуға болмайтындығы заңмен
белгіленген. Бюджет тапшылығы ... ... ... ... ... ... қарыздар шығару;
кредит ресурстарын пайдалану. [1,13-бет]
Бюджеттердің атқарылуы процесінде секвестрлеуге жатпайтын бюджеттік
бағдарламалардың тізбесін республика Парламентімен ... ... ... ... 2. ... ... мен ... ролі және мақсаттары.
Бюджеттік құралдардың қалыптасу, бөлісу және пайдалану процестерін
пайдалану процестерін басқару бюджеттік ... мен ... ... асырылады. Бюджеттік жоспарлау мен болжамдаудың ролі мен мәні
бюджеттік құралдарды қалыптастыру мен ... ... ... , ... ... дамыту мен әрі қарай тереңдетуге , білім мен
денсаулық сақтауды дамытуға , индустриалды- инновациялық дамуға , ... ... ... ... ... ... ... жоспар – бюджетті құрғанда көрінеді.
Бюджеттік жоспарлаудың экономикалық мағанасы барлық қаржылық
жүйенің әр ... ... ... ... өнім құны мен ... ... түрде бөлісу мен қайта бөлісу бойынша мәнерленеді әр
деңгейдегі бюджеттерді жасау мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік әлеуметті- экономикалық даму
бвғдарламасы табылады. [24, 96 бет]
Жалпы ... ... және оның ... ... буыны- бюджеттік
жоспарлау, яғни бюджетті құру мен атқаруына байланысты жоспарлау, барлық
халықшаруашылығын жоспарлаудың органикалық бөлшегі ... ... ... ... ресурстарын басқарудағы бюджеттік жоспарлаудың ролі өте зор, себебі
ол тек қана бюджеттің кірісі мен шығындарының ... ... және ... яғни төлемдер бойынша міндеттермелерді тағайындау мен бюджеттік
қаржыландыру көлемін анықтаумен шектелмейді. Бюджеттің басқа қаржы
жоспарлар ішінде алатын ... ... ... жоспарлауға жалпы
мемлекеттік мән береді. Ол мемлекеттік басқаруды реформалау мен биліктік
өкілеттілікті ... ... ... ... ... ... және ... қатынгастарды жетілдіру байланысында
және мемлекеттік шығындарды, олардың формалары мен қаржыландыру әдістерін
ұтымдылауда білінеді.
Бюджеттік жоспарлау қаржылық жоспарлаумен , бюджеттік арнаулардың
мақсаттық ... ... ... және ... ... теңгерушіліктермен өзара талаптарына сәйкес ... ... ... ... ... – ол ... әрбір түрі бойынша
салықтар мен басқа да ... ... ... ... және әр ... бюджеттер арасында кірістерді дәйекті бөлісін қамтамасыз ету.
Кірістер мен шығындарды басқарудың мағанасы ... ... ... ... ... мен түсімдердің түсуін болжамдау , талдау
мен бақылау жөніндегі жұмыстарын ұйымдастыру мен ... ету , ... ... ... және мемлекеттік бюджеттің кірістік пен шығындық
бөлімдерін атқару жөнінде есеп дайындаумен тұжырымдалады. .[24, 99-бет]
Бюджеттік жоспарлау процесінде келесі негізгі мақсаттар ... ... және ... ... ... қажетті арақатынас пен жалпы қаржылық қатынастарды
анықтау;
- бюджет процесінің әрбір қатысушыларының елдің дамуын қаржылық
қамтамасыз етудегі қатысу дәрежесін тағайындау;
- ... ... ... ... ... мен ... мемлекеттік
мекемелер мен бюджеттік бағдарламалар әкімшілері бойынша бөлу;
- салалар , іс- ... ... мен ... ... ... ... мемлекеттік бюджет кірістерінің жалпы көлемі мен
әртүрлі ... ... ... ... көлемін анықтау;
- бюджеттің жалпы және шығын түрлері ... ... ... ... ... осы мақсаттарды шешу бөлек бюджеттер
арасында мемлекеттік бюджеттің кірістері мен ... ... ... ... ... теңгерушілігін , жыл бойы кірістердің бірқалыпты
түсуін және қарастырылған шараларды уақытында ... ... ... ... ... ... және ... резервтер, жоспарды
орындау мен бюджетті атқару барысына қаржылық бақылау қарастырылады.
Бюджетті жоспарлау мен бюджеттік болжамдау тығыз байланысты. ... ... ... ... және ... ... дамуының
ықтимал бағыттарына нақты бағалау процесі түсіндіріледі. Бұл ... ... ... негізделеді, себебі натуралды көрсеткіштердің
болашақ өсуінің есепсіз бюджеттік ресурстарды сапалы ғылыми ... ... ... ... мақсаты – ол экономикада қазіргі кезеңде
пайда ... ... , ... ... ... шарттарды
және олардың өзгерістерінің болашақ бағалауларын есепке ала ... ... ... ... ... мен дәйектемелеу. ... ... ... қаржы – бюджеттік саясатында тиімді шаралар
қабылдауда өте маңызды мәні бар.
Бюджетті жоспарлау мен ... ... үш ... ... ... ... ... мен шығындардың барлық түрлері ... ... ... ... ;
- ... ... ... бюджет жүйесінің деңгейлері бойынша
реттеуші кірістердің бөлісі;
- қаржылық жәрдем мен ... ... ... ... және ... тұрған бюджеттер арасында арақатынасты дайындау.
Бюджеттік жоспарлау мен болжамдау іс- әрекеттің ... ... ол ... ... ... ... құралдардың тұрақты ... ... ... ету.
Бюджеттік жоспарлау бірлестік , жалғастырушылық , басымдылық ,
теңгерушілік және ... ... ... сәйкес іске
асырылады.
Бюджеттік жоспарлаудың бірлестік принципі құрамына республикалық және
жергілікті бюджеттер кіретін елдің мемлекеттік бюджеттін ... ... ... ... ... бұл ... ... және
жергілікті бюджеттерден қаржыландыратын ... ... ... , ... ... ... ... бөлісу
нормативтері мен ұзақ мерзімді ... және ... ... мөлшерін
тағайындауға негізделеді.
Жоспарлаудың жалғастырушылық принципі орта мерзімді фискалдық
саясаттың ... мен ... ... – экономикалық даму болжамдарына
негізделген ... және ... ... ... ... ... ... елдің орта мерзімді әлеуметті- экономикалық ... ... ... ... ... жоспарлау мен
қамтамасыз етіледі.
Бюджеттің кірістері мен шығындарының теңгерушілік ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
етіледі. Бюджеттің теңгерушілігінің қажеттілігі қайбір деңгейдегі ... ... ... және ол ... жоғары бюджеттен субвенция
беру арқылы немесе бюджет шығындарын ... ... ... мемлекеттік
берешекті қалыптастыру арқылы не болмаса басқа да ... ... ... ... ... принцип бюджет жобасына осы немесе басқа түсімдер не
шығындарды енгізу қажеттілігін анықтайтын ... ... ... ... ... жоспарлаумен қамтамасыз етіледі.
Бюджетті жоспарлағанда аймақта арасындағы табиғатты-климаттық және
әлеуеті-экономикалық ерекшеліктері есепке алу ... ... олар әр ... жағдайларының негізгі және анықтаушы факторлары. Сондықтан
бюджетті ... ... ... ... ... ... ... міндетті түрде пайдаланылатын материалды немесе материалды емес
қажетті байлықты тұтынудың натуралды көрсеткіштері. Олар ... ... ... ... бюджеттерге қолданатын кірістері бөлісу нормативтер-ол әр
деңгейдегі бюджеттер арасындағы кірістердің пайыздық ... ... ... ... бар, ... ол орта ... фискалдық
саясаттың негізінде анықтамалады және оларды пайдалану бюджет жүйесі
бойынша шығындық өкілеттілікті шектеуге ... ... - әр ... статистикалық , ... ... және ... ... пайдалану арқылы іске
асырылады. Негізінде бюджет- толық көлемдері бойынша барлық ... ... ... мүмкіншілік беретін баланстық әдіспен құрылады. Бұл
әдіс бюджетпен қарастырылған кірістер мен шығындарын ... бір де ... ... ... ... Жоспарлауда бюджет құрудың бюджетбрутто
және бюджет-нетто атты әдістері де қолданылады. Егерде бюджетте ... ... және ... қаржы операциялары көрсетілсе, онда мұндай
бюджетті бюджет-брутто деп атайды. Ал егерде ... ... ... ... нәтижелер ретінде есептелсе, яғни кірістердің
әрбір баптары ... ... ... сол ... ... жұмсалған
шығындарсыз анықталса, онда мұндай бюджетті бюджет-нетто деп атайды.
Мемлекеттің әлеуметті-экономикалық ... іске ... ... ретіндегі ролі өте маңызды болғандықтан, сол рөлді атқаруға
сәйкес арнайы бюджеттендіру әдістері негізіндегі орта мерзімді бюджеттік
жоспарлауды ... ... ... ... әдіс ... даму ... мен қолда бар бюджет ресурстары базасы және
бюджеттік бағдарламалар жоспарлау ... ... ... шығындарды
жоспарлау, яғни алдымен елдің даму стратегиялық ... ... ... шығындарында көрсетіледі.
Бюджеттің жобасын құрастыру процесінде бюджеттік теңестірудің арнайы
әдістері пайдаланады. Олар тікшіл ... және ... ... ... ... ... ... бұл
әдістермен мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарының қаржылық
мұқтаждарын (жергілікті ... ... ... ... ... ... Мысалы, тікшіл теңестіру әдістері көмегімен шығындық
функцияларды іске асырудың қаржылық ... ... ету мен ... ... ... бюджеттердің кірістік көздерін тиімді ... ... ... бойы ... ... кезеңдері ретінде
түсімдердің барлық түрлері бойынша болжамдық мөлшерлерін анықтау дәйектілік
есептеледі. Барлық кезеңдердің ішіндегі ең маңыздысы-ол ... ... ... ... кейін-маңыздылық мәні аз емес салықтық емес
түсімдері болжамдау ... ... ... –ол ... ... ... ... болжамдау, ресми трансферттердің, берілген несиелерді
өтеудің, қаржылық активтер сату мен Үкіметтік ... ... ... ... ... түсуін болжамдау Салық, Бюджет
кодекстері мен басқа да нормативтік құқықтық актілерге сәйкес іске
асырылады. Сонымен қатар республика мен аймақтардың орта ... ... даму ... ... көрсеткіштері, елдің
орта мерзімді фискалдық саясаттың ережелері мен көрсеткіштері, ағымдағы
мерзімнің бағалау мен салықтық түсімдерге әсер ететін ... ... ... ... ... ... болжамдау
пайдаланылатын негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер ретінде жалпы ішкі
өнім көлемі, ақша ... ... ... ... мөлшері, инфляция
индексі, тауар айналымының көлемі, импортты-экспорттық операциялардың
көлемі, Ұлттық валюта курсы қолданылады.
Кірістер түсімін ... ... ... ... ... ... бойынша болжамдық көрсеткіштердің есептемелер қалыптасуының
бірыңғайлығы;
• болжамдық көрсеткіштердің анықтығы мен объективтігі
• барлық бюджет жүйесінің деңгейлері бойынша әр ай мен ... ... ... ... ... ... түсімдерінің есептемелері
Болжамдайтын бюджеттік көрсеткіштер есептеуі жылдық бюджет
көрсеткіштерінің есептеуінен біраз ... бар, ... ... ... ... ... ... Ал мұндай әдістер
қажетті мәліметтер жоқтығынан болжамдауда қолдануы қиын. Сондықтан бюджет
кірістерінің болжамдауы көбінесе әр түрлі динамикалық сипаттары бар әдістер
пайдалану арқылы іске ... ... ... ... ... ... бар ... болжамдауда қолданатын экстрополяция әдісі,
екіншісі –эксперт –мамандар жасап дәлелдеген тұжырымдар негізінде
пайдаланатын экспорттік бағалау әдісі. Тәжірибеде, объективтік болжам алу
үшін осы екі ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің регрессия сызығы
бойынша өзгерістер заңдылығын әшкерелеу мақсатта корреляциялық модельдер
пайдалануы мүмкін. Мұнда бюджеттік көрсеткіштерді бюджет қалыптастыруға
әсер ететін бірнеше ... ... ... ... ... әр ... факторлар өзгерістерінен функционалды байланыстылығын
пайдалану сол кірістердің және жалпы шығындар ... ... ... ... ... құруға болады.
Кірістер болжамдау процесінің ір түрлі бастапқы мәліметтер пайдалану
бойынша тізбектелген кестесін келесі түрде көрсетуге болады:
1. Кірістерді ... ... ... ... ... ... нақты түсімдермен |салық түрлері мен ... ай ... ... түсімдері ... ... ... ... ... ... база мен экономикалық | ... ... | ... ... экономикалық | ... | ... ... | ... ... ... қалыптастыруға қажетті көрсеткіштер ... ... ... мен ... ... басқа Қазақстан Республикасы Салық Кодексінде белгіленген
және ... бір ... ... төленетін басқа да міндетті төлемдер іс-
әрекет етеді.
Алымдар , баждар және төлемдер деп әдетте заңда және жеке тұлғалардың
мемлекеттік ... ... ... ... үшін ... Бұл төлемдердің сомасы жергілікті бюджеттердің кірісіне не
белгіленген үлестерде бюджеттер мен ... ... не ... қызметтер
көрсететін ұйымдардың мекемелердің шығындарын ішінара немесе толық ... ... , ... үшін ... ... ... төлемдерді төлеу көбінесе қаржы аспектілерінде сондай- ақ
мүліктік құқықтарда , техникалық рәсімдер мен тіркеулерді, объектінің
қызметтің белгілі бір халін біріктіруді рәсімдеумен байланыстырады да ... ... кең аясы ... ... ... ... орай
алымдар мен төлемдерді салық салу объектілерінде сан алуан болып келеді,
алымдар мен төлемдерді есептеу мен төлеу тәртібі де әр түрлі ... ... ... ... ... ... есептеледі және
тіркеуші органдарға тиісті құжаттарды бергенге дейін төленеді.
Алымдарды төлеудің қажеттігін тудыратын қызмет түрлерінің сан
алуандығы олардың көбісін тиісті қызмет ... ... ... сипат
бере отырып, таза қаржы шеңберінен шығарып жібереді. Тіпті мемлекеттік
органдардың көбінесе ақылы қызмет көрсетуге көшіп отырған және қаралып
отырған операциялар ... ... ... ақша ... түрленіп
отарған нарықтық қатынастар жағдайында бұл төлеушілердің физикалық және
тарифтік бағалық сипатының ұштасуы өрістеді
Салық міндеттемесі ... ... ... ... ... ... табылады және ол салық заңына сәйкес ... ... 12 ... ... Қазақстан Республикасының «Салық ... ... ... да ... ... ... (өзгертулермен
және толықтырулармен) салық Кодексі сәйкес жеке және ... ... ... ... ... ... көзі ... табылады. [1,4-бет]
Салық кодексі және жергілікті бюджетке түсетін салықтарды,
алымдар мен ... және ... да ... ... ... ... заңдарымен реттелетін кеден баж салығы,
алымы мн ... ... ... ... ... салықтық қатынастарды ... ... ... ... болып табылады. Салық кодексі салықтардың толық
тізімін, ... ... ... ... салу ... ... түрлері бойынша ... ... ... мен ... да ... төлемдер деп ... ... ... Қазақстан Республикасының бюджет жүйесіне
төлеушілерден аударылған (бөлінген) қаражаттарды ... [5, ... ... және ... да ... ... және ... немесе тоқтату құқығы Қазақстан Республикасының
заң органдарының өкілеттілігіне жүктелген. Бұл ... тек ... ... ... мен ... енгізу арқылы жүзеге
асырылады.
Салық төлеуші, салық міндеттемесін ... ... ... ... ... ... салық мөлшерлемесін, салық
кезеңін білуге міндетті болады. Бұл кезде: салық салынатын ... ... ... ... ... мүлік және әрекеті болып
табылады, егер де олар бар ... онда ... ... де ... ... базасы деп құқықтық, физикалық базасын айтады және де
салық салу ... ... да ... ... ... салуға
жатуы мүмкін. Салық базасының негізінде салық сомасы және ... ... ... ... мөлшерлемесі салық базасының өлшем ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі пайыздық немесе
абсалютік сомасы ... ... ... ... ... ... кезеңі – бұл уақыт кезеңі, әрбір салық түріне және
Салық кодексінің ... да ... ... ... ... сол ... біткеннен кейін салық базасы анықталынып
бюджетке төленуге жататын салық пен ... да ... ... ... ... заңы – ... кірістелген
және тауарды сату мақсатында жөнелтілген, қызметтің көрсетілген,
жұмыстың атқарылған кезеңімен ... ... мен ... ... ... ... ... әдісіне орап есептеу әдісі
бойынша құрылады.
Қазақстан Республикасында ... етіп ... ... ... да ... ... ... төлемдердің сызбасы төменде
көрсетілген.
Кәсіпорынның бюджетпен есеп айырысу ... 63 ... ... ... ... ... ... Бұл бөлімшеге:
631 «Төленетін ағымдағы табыс салығы», 632 ... ... ... 633 ... құн салығы», 634 «Бюджетпен басқадай есеп
айырысу» шоттары кіреді.
Корпоративтік ... ... ... ... ... ... есеп ... 631 «Төлеуге жататын ағымдағы табыс салығы»
деген пассивтік шотында жүреді.
Корпаративті ... ... ... ... ... салынатын |Салық ... ... ... ... ... ... | ... ... Қ.Р. ... ... |30% |Календарлық жыл |
|резиденттері (бұларға|табыс | | ... ... мен | | | ... ... | | ... | | | |
| ... ... |15% | |
| ... ... | |
| ... | | |
| ... | | ... ... Қ.Р. ... ... |10% ... жыл ... олар |табыс | | ... жер ... | | | ... ... ... | | ... | | | ... тұрақты ұйымдар|Салық салынатын |30% ... жыл ... ... ... | | ... ... | | | ... емес | | | ... ... | | | |
| ... ... |15% ... жыл ... төлем |Төлем кезінде |15% марапаттау | ... ... ... ... қатысу | ... емес ... ... | ... ... |салықтар ... | |
| | ... | |
| | ... 10%| |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... 5% | |
| | ... | |
| | ... ... |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... 5% - | |
| | ... | |
| | ... да| |
| | ... | |
| | ... көрсету| |
| | |ден ... | |
| | ... 20% - | |
| | ... да | |
| | ... | ... ... ... ... ... ... обьектісі
салық салынатын табысы болып табылады, оның ... ... ... мен ... ... мекемелер арықылы қызметін жүзеге
асырмайтын, резидент еместерді қоспағанда) ... ... ... ... ... жөнелтілген өнімдер, атқарылған жұмыстар,
көрсетілген қызметтер және ... да ... ... салық төлеушінің
алуына ( алғанына) жататын ақшалай немесе басқа да қаражаттар, өзара
есеп айырысу ... ... ... ... ... не ... ... өтеуге жібрілген құжаттар кіреді. Кәсіпкерлік
қызметтерден түсетін кірістерге: өнімді (жұмысты, қызметті) сатқаннан
түсетін ... ... ... сату кезінде құнының
өсуінен, сондай-ақ амортизациялауға жатпайтын активтерден инфляцияға
байланысты олардың құндарына түзетулерді ... алу ... ... ... да сатудан түскен тыс ... ... ... ... ... ... ақысыз алынған мүліктер мен ақша
қаражаттары; мүліктерді жаға беруден ... ... ... және ... да ... ... ... жәрдем ақшалар;
кәсіпкерлік қызметтен немесе оның қызметін шектеуден алынған
кірістер; қарыздарды ... ... ... кірістер және т.б.
жатады.
Салық төлеушілер жылдың табысының мыналарды ... ... ... Қ.Р. заңды тұлға резиденттерінен алынған бұрындары
төлем көзінен ... ... ... ... ... ... ... артқан деңгейі, яғни эмитенттердің орналастыру кезінде
және меншікті акциясын сатқан кезінде алынған табыстары;
- ... ... ... сатқаннан түскен табыстары;
- әртүрлі апатты төтенше жағдайына, душар болған ... ... ... ... ... ... егер ... арналымы бойынша пайдаланылса;
- мемлекеттік кәсіпорындардан тегін негізде алынған ... ... ... ... ету ... ҚР заңына сәйкес алынған
инвестициондық табыстары.
Заңды тұлғалардың жылдық табысының жиынтығынан оны ... ... ... ... соның ішінде табыс салығы салынатын ... ... ... да, яғни ... ... ... әл- ... көтеруге шығарылған шығындар, сондай-ақ
Қазақстан Республикасының заңдарымен реттелетін ... ... және ... ... ... шығындар.
Салық төлеушілердің шегерімдерінің тиісті құжаттары бар болса,
яғни ... ... ... ... ... ... расталса
ғана шегерім жасалады. Бұл шығыстарды сол ... ... ... ... ... оған ... кезеңнің шығыстары
қосылмайды.
Жылдық табыс жиынтығынан келесі шегерімдер жасалады.
Қызмет ... іс ... ... ... және ... ... ... Үкімет белгілеген нормалар шегінде
шегеріледі:
- сі -сапарға жіберілген жеріне дейін кеткен нақты жолымен
байланысты ... ... ... ... ... ... ... шетелдік іс-сапарда жүрген кезіндегі тәулік шығындары Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... ... бойынша шегерім келесі деңгейде жасалынады:
Сыйақы қатарына алынған ... ... ... ... ... мен
депозиттер жатады.
- ... ... ... оның ... қаржылық лизинг бойынша
да, депозиттер, сондай-ақ ... ... ... (немесе
орналастырылса), онда Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі ... ... 1,5-ке ... ... ... ... ... шегінде шегеріледі, ал ол шетел валютасында
берілген (немесе орналастырылған) болса, онда ол ... ... 2-ге ... ... ... ... шығарылған
соманың шегінде ... ... ... ... несиенің максималды марапаттау
сомасы да шегерімге ... ...... көзінен
ұсталатын
резиденттеріне ... ... ... марапаттау ... ... ... = ... ... ... сомасы ... ... ... ... банкісінің қайта қаржыландыру
мөлшерлемесі және Лондонның банкаралық рыногының депозиттерді, бағалы
қағаз қарыздарды, мүліктерді, ... ... ... ... ... ... ... сәйкес несие (қарыз) үшін марапаттау сомасын
есептеу кезінде қалқып жүретін мөлшерлемесі және сол ... ... ... ... ... ... алынады.
2. Салықтарды шегеріс жасау. Бұл жерде мемлекеттік бюджетке ... ... ... ... жатады, яғни жылдық жиынтық табыс
анықталғанға дейінгі салықтар; Қазақстан ... ... ... ... төленген табыс салығы мен корпоративтік
табыс ... ... ... ... салықтары (яғни кәсіпорын
рентабельді болған сайын, одан ... ... да ... Сонымен қоса, өткен кезеңдер үшін ағымдағы ... ... ... да ... тиіс.
Ағымдағы салықтық кезеңде өткен ... үшін ... ... ... ... сол кезеңнің шегеріміне жатқызылады.
3. Салық салынатын табысты анықтаған кезде жылдық жиынтық ... ... ... ... ... ... табысты алумен байланысты емес шығыстар;
- күрделі сипаттағы шығыстар, яғни тіркелген активтерді ... ... ... ... ... ... бюджетке төленетін айыппұлдар мен өсімдер;
- жылдық жиынтық табысты алумен байланысты ... да, ... ... ... ... артық болса, онда ол
шегерімге жатқызылмайды;
Қазақстан Республикасының заң ... ... ... жоғары,
төлеуге (төленуге) жататын міндетті бюджет төлемдерінің басқа ... ... ... ... құрылыс обьектілерін салу,
пайдалану және күтіп – ұстау шығыстары;
- тегін берілген мүліктердің, жұмыстардың, қызметтердің құны;
Кәсіпкерлік ... ... ... (егер шегерім түзетілген жылдық
жиынтық табыстан асып кетсе), сондай-ақ салық төлеушінің ... ... ... қондырғылардан тартқан зиянды
салық төлеушінің келешектегі табысының есебінен өтеу үшін үш ... ... ... ... ... табыс салығын есептеген кезде 851 шоты
дебеттеліп, 631 шоты кредиттеледі. Бұл ... ... ... бір ... табыс салығын бюджетке төлеген кезде ... ... ... қоса ... 631 шоты ... 441 шоты
кредиттеледі.
851 шотының дебеті бойынша және 632 шотының кредиті бойынша
кейінге қалдырылған салықтың пайда ... ... ... ... ... ... ... бюджетке төленуге
жататындығын көрсетеді. Жыл соңында табыс салығы ... ... ... 571 шоты ... және 851 шоты ... ... табыс салығы және сонымен байланысты есеп
айырысулар.
Кейінге қалдырылған салықтың ... үшін 632 ... ... ... шоты ... Бұл ... ... және салық
есебінің талаптарындағы айырманың нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... пен зиян есеп ... ... есеп стандарттармен қарастырылған қағидасы бойынша қаржылық
шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... сомасы бухгалтерлік есепте көрсетілген сомамен салыстырылып,
солардың арасындағы айырмасына тиісті ... ... ... ... ескерген жөн: салық (жедел) есебінде ... ... ... ... ... негізгі құрал-
жабдықтарды жөндеу, проценттер және тағы басқалары бойынша) ұстап
қалулар (жеңілдіктер) туралы, сондай-ақ табыстар ... ... сату ... ... ... ақша ... ... ала отырып амортизациялауға жатпайтын алашақтардың
өсуі; кәсіпкерлік қызметті ... ... және ... үшін тағы басқалары жөнінде хабарлама қалыптасады; бұл
хабарламада салық салынатын ... ... және ... ... заңды тұлғалардан алынатын ... ... ... ... әрі ... ... деректері арасындағы алшақтыққа әкеп
соғады.
Бухгалтерлік және салық есебі ... ... ... оңай шара ... өйткені олардың арасында тұрақты ... ... ... ... ... ... және ... айырмашылықтар, сондай-
ақ уақытша айырмашылықтардан салықтық тиімділік туындайды.
Тұрақты айырмашылықтар – бұл ағымдағы есепті ... ... ... ... ... кезеңдерде жойылмайтын (бухгалтерлік есеп
деректері мен заңды тұлғалардан ... ... ... ... ... ... ... арасындағы айырмашылықтар)
салық салынатын және ... ... ... ... ... ... мысалды келтіруге болады:
- жылдық жиынтық табыспен де, ... ... ... ... де байланысты емес шығыстр (демалыс
үйлеріне жолдама алу, бассейінге абономенттерді алу, спорт құрал-
жабдықтарын алу және т.б.)., бұл ... ... ... ... ... ал ... ... олар
шегерім ретінде танылмайды;
- бюджетке ... ... ... ... ... табыстан шегеріледі, ал салық есебінде ол шегерілмейді;
- нормадан жоғары белгіленген іс-сапар мен ... ... ... ... ... ... ал салық
есебінде ол шегерім құрамына енгізілмейді;
- қоршаған ... ... ... ... ... ... кезең шығыстарына жатқызылады, ал салық
есебінде ол жылдық жиынтық табыстан шегеруге жатпайды;
- марапаттау ... ... ... көлемде бухгалтерлік есепте
шығысқа жатқызылады, ал салық есебінде – белгіленген шектеулер
шегінде ғана ... ... ... ... ... ... ... бойынша да,
депозит бойынша да, сондай-ақ сенімді басқаруға алынған
мүліктер бойынша да ... ... ... ... ... қаржыландыру коэффициентінің 1,5 есе ... ... ... сомасымен есептейді, ал егер
ол шетелдік валютада орналастырылса, онда ... ... 2-есе ... мөлшерлемесінің негізінде
есептелінеді.
- ... ... ... ... ... ... ... ал салық есебінде – ол ... ... ... ... ... жағдайда класы бойынша өкілетті органдардың
белгілеген шегінде ғана ... асуы ... ... ... пайдаланбайтын обьектілердің пайдалануы мен
күтіп-ұстау шығыстары бухгалтерлік есепте толық көлемінде ... ... ал ол ... ... ... ... және ... да шығыстары.
Уақытша айырма бухгалтерлік табысты есептеген кезде кейбір табыс пен
шығыс ... бір ... бір ... ... ал ... ... есептеген кезде басқа есептік кезеңде есептелінеді. Сондықтан
бірінде болған айырма, екіншіде жойылады. Мысалы:
- ... емес ... мен ... ... бойынша
жасалатын амортизациялық аударымдар.
Бухгалтерлік есепте амортизациялық аударымдар үшін ... ... ... ... және ... ... сома шығын ретінде
қабылданады. Салық есебінде тек ... ... ... пайдаланылады.
Сондай-ақ екі есептің пайдаланатын нормасы да ... ... ... ... ... бойынша обьекті толық амортизациялануы
мүмкін, ал бухгалтерлік есепте ол ... ... ... ... негізгі құралды жөндеу шығындарын толық
көлемде алады, ал салық есебінде оның құндық ... 15% ... ғана ... 15% ... ... негізгі құралдың құндық балансына қосылып,
одан амортизация срмасы есептелінеді, яғни салық салынады. ... тап ... ... ... ... бағалы қағаздарды сатудан жабылмаған зиян оларды сату ... ... сол ... болған кезінде бухгалтерлік есепте есептеу
әдісі бойынша көрініс табады. ... ... ... ... ... ... ... (компенсацияланады), ал егер де ол
жабылмаса, онда оның жабу мерзімін үш ... ... ... ... бойынша шығыстар (корпоративтік салығын, табыс ... ... ... есептеу тәсілі бойынша көрініс
табады, ал ... ...... тек ... ... ... ... бағамдық айырма бухгалтерлік есепте толық көлемінде
алынады, салық есебінде шегерімге ... үшін ... ... шектеулердің сомасын мынадай жолмен анықталады:
Салық ... ... ... ... ал ол жылдық жиынтық табыс пен
Он бағамдық + ... ... пен ... ... айырмасы есепке алынбайды) айырмасынан
шығады.
Айырма ... ... ... салдарынан пайда болады, ал ол
келесі салықтық кезеңдердің іздестіру ... ... ... ... ... ... ... бағамның теріс айырмасы
оны жүргізудің кезеңдік төлеміне ... ... ... және ... оның ... құны ... ... есепте ол
шығыс ретінде танылады;
және басқа да .
Тұрақты және ... ... ... жүргізуші субьектісінің
есеп саясатына бухгалтерлік есептің де, ... ... де ... ... салдарынан болуы мүмкін. Бұл арада
тұрақты айырманы келесі ... ... ... ... ал уақытша
айырма жойылады. Тұрақты айырманы да, ... ... да өте ... ... ... егер де ... ... регитрлеріне
салықтық есеп қағидасының зерттеулерін жүргізсе. Уақытша айырма
сомасынан ... ... ... есепте көрсету және
анықтау ... оның ... ... ... ... эффектісі
төлеуге жататын немесе кейінге ... ... ... ... ... ... қабылданған пікір бойынша табыстан
алынатын салықты сол табысты табу үшін ... ... деп ... ол ... ... ... ... өз кезеңіне қарап, тиесілі
пайда болған табыстармен бірге танылады.
Есептік кезеңде уақытша ... ... ... ... ... 632 «Кейінге қалдырылған табыс салығы» шотында көрініс
табады.
ІІ бөлім. Жергілікті ... ... ... ... ... ... қаржылық билік пен басқарудың жергіілкті органдарының сан
қырлы қызметінің қаржы базасы болып табылатын жергілікті бюджеттерге
маңызды рол ... ... бұл ... табысты аумақтық тұрғыда қайта бөлуге
мүмкіндік жасайтын және билік пен ... ... ... қаржы
базасын жасауды қамтамасыз ететін экономикалық қатынастардың жиынтығы.
Жергілікті бюджеттерді қалыптастыру мен пайдалану өндіріс пен айырбасқа
қатысушылар ... атап ... : ... ... ... ... нысандарындағы макроэкономикалық өндірістік
және өндірістік емес салаларының кәсіпорындары, ұйымдары мен мекемелері
бюджет буындары ... , ... пен ... ... ... өнім
құнының қозғалысын білдіреді.
Жергілікті бюджеттердің экономикалық мәні олардың мынадай айналымында
көрінеді: билік пен басқарудың жергілікті органдарының ақша қорларын
қалыптастыру.
Бұл қорларды жергілікті ... ... ... мен ... ... ... бюджеттер билік пен басқарудың жергілікті органдарының сан
қырлы қызметінің негізгі қаржы базасы бола ... , ... ... ... ... ... ... ведомостваға
қарасты аумақтарды оларға инфрақұрылымды дамытуға , аумақтың экономикалық
әлеуетін кеңейтуге , қаржы ... ... ашып ... ... , ... ... ... деңгейдегі экономикалық және
әлеуметтік міндеттерді жүзеге асыруда елеулі рол атқарады. Бұл тұтынудың
қоғамдық қорларын бөлген кезде көрінеді. ... ... ... ... қаражаттарының басым бөлігі әлеуметтік инфрақұрылымға
жұмсалады.
Дүниежүзілік және отандық тарих жергілікті шаруашылығы дамыған ,
әкімшілік- аймақтық бөліністерді абаттандыру мен ... ... ... , ... ... ... ... ұстаудағы
жергілікті қаржының маңызын дәлелдеп отыр.
Дамыған нарықтық экономикасы бар елдерде биліктің жергілікті
органдарының бюджеттері мемлекеттің бүкіл қаржы ресурстарының 30 пайыздан
60 ... ... ... ... және аймақтық өндіргіш күштерін , бүкіл
әлеуметтік сферасын дамытуда , ... ... ... кеңейтуде
маңызды рол атқарады.
Олар арқылы өндірістік ортаны қаржыландыруға жұмсалатын шығындардың
үлкен ... ... ... ауыл ... су ... ... және басқаларын қаржыландыруға жұмсалады);
Жергілікті бюджет арқылы өндірістік емес ортаның дамуы қаржыландырылады,
сөйтіп қоғамдық өндіріске жанама ... ... ... ... бөле отырып жергілікті бюджеттер жұмыс күшін
ұдайы молайтып отыруға мүмкіндік туғызады.
Қазақстан Республикасының жергілікті бюджетінің құрамы облыстық
бюджеттерді, қалалардың және аудандардың ... ... ... ... ... ... кірістер мен шығыстары бойынша
мемлекеттік бюджеттің қаражаттар көлемінің 50 ... ... ... ... ... ... бөлігі болып есептелмейді, республикалық
бюджетпен бірге қоғамның мемлекеттік бюджеттің жиынтығын құрайды.
Қаржы қатынастарын ұйымдастырудың бюджет түрінде екі тенденция қатар өмір
сүреді:
• дағдарыстан шығу және ... ... ... басқаруда
орталықтандырылған негіздерді дамытудың анағұрлым ортақ процесінің
қамтып көрсетілуі ретінде қаржы ресурстары ... ... мен ... жүйесін орталықтандыру;
• қаржы қорларын қалыптастыру мен пайдалануда билікпен басқарудың
жергілікті органдарының функцияларын күшейте отырып қаржыны
орталықсыздандыру.
Екінші тенденция жергілікті орындардың жергілікті ... ... ... ... мен ... ... ... бюджет
жүйесінің дербес бөлігі ретінде жұмыс істейтіндігін айқындайды.
Бюджеттің дербестігі деп аймақтың басқару органы бекітіліп берілген
кіріс базасының негізінде бюджеттің көлемін, ... ... ... нақтылы құрылымы мен мөлшерін өзі анықтайтын қағида
ұғынылады. Оның атқарылуыбасқарудың аймақтың органдарының бұл саласындағы
құқықты анықтайтын республикалық заңнаманың негізінде ... ... ... ... ... ... , өндірістің
нақтылы жай күйімен шарттасылған шектерде қажет етеді. Ол әрдайым
салыстырмалы және ... ... кіші ... , бұл ... ... шегі
де аз болады. Оның үстіне аймақтардың әлеуметтік – экономикалық дамуының
қазіргі деңгейі , бюджеттің өзара қатынастардың қалыптасқан сипаты ,
нарықтық экономикаға көшу ... ... ... жергілікті
бюджеттердің көпшілігінің нақтылы дербестігі туралы аз айтуға
мүмкіндік бермейді.Сондықтан әлеуметтік инфрақұрылымдық халықты әлеуметтік
игіліктердің кепілдікті ... ... ... ... қаржыландыру
үшін қаражаттардың жеткілікті қағидаттары жүзеге асырылуы тиіс. Әрбір
әкімшілік- шаруашылық белгілі дербестігінің бір оңтайлы деңгейі болуы тиіс,
бұл деңгейдің критерийі осы аймақтың ... ... ең ... іске ... болып келеді.
Аймақтардың экономикалық дербестігінің маңызды шарттарының бірі оларда
аймақтық ресурстарды жаңарту табиғатты ... ... ... ... қаражаттардың кепілдікті көздерін жасау болып табылады.
Оперативтік- шаруашылық дербестігі жергілікті буынды шығыстардың 50
пайыздан кем емесін жабатын кірістердің оқшаланылған, бекітіліп берілген
жүйесін ... ... ұзақ ... ... ... ... қажет етеді.
Республикалық бюджеттің кірістері олар мыналардын тұрады:
А) салықтар, алымдар және басқа да міндетті төлемдердің түсімдерінен;
ә) салыққа жатпайтын түсімдерден;
б) капиталмен жүргізілетін ... ... ... | ... |2005 ... 12- ... |2006 жылғы 12- |Жоспа|Нақт|
| |аттары. | ... |р |ы |
| | | | ... | | | |) |-) |
| | ... ... |
| | ... ... |% | |
|1 ... ... ұсталатын |98965 |111406 |112,6 |12441 |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... ... |350251 |294603 |84,1 |-55648 |
|3 ... мүлікке салынатын|15924 |18550 |116,5 |2626 |
| ... | | | | |
| ... |4111867 ... | ... ... 2006 ... ... аудандық бюджетінің орындалуына
талдау жүргізетін болсақ : жоспар бойынша төлем көздеріген ұсталатын жеке
табыс салығы 98965 мың теңге болып жобаланып, ал оның ... 111404 ... ... 112,6% ... яғни 12441 мың ... ... орындалған.
Әлеуметтік салық жоспар бойынша 350251 мың теңгеге жоспарланып , оның
орындалуы 294603 мың теңге болып 84,1% ... яғни 55648 мың ... ... ... жылжымайтын мүлікке салынатын салық 15924ың
теңгеге жоспарланып 18550 мың теңгеге , яғни 116,5% орындалып,
жоспарланғаннан 2626 мың теңгеге артық ... ... 2006 жылы ... ... жоспарланғаны 465140 мың
теңге болып, ал нақтылай орындалғаны 424559 мың ... яғни ... ... ... жіктемесі.
Мемлекеттің функцияларын іске асыру мүмкін, егер де олар материалдық
құралдар мен ... ... ... ... іс ... мемлекеттік
құралдарды тікелей шығыстарымен байланысты. Шығыстар нақты ... ... ... ... барлық деңгейлері бойынша
мемлекеттік шығыстардың бір ... ... ... ... түрлерінің
жиынтығы әр мемлекеттің бюджет шығыстар жүйесін ... ... ... құру ... ... ... үнемі режимімен мемлекеттік
құралдарды жұмсаудың қайтып оралмас принциптеріне негізделеді.
Мемлекеттік шығыстар мақсатты белгілеулер бойынша қатаң іске ... яғни ... ... ... бойынша. Құралдардың қайтып
оралмас принципі негізінде әлеуметтік саланы қаржыландыруда ... ... ... ... қаржыландыру құралдары жөнінде айтсақ, ... ... орын ... Яғни бұл ... ... ... ... принципі әрекетте болады. Үнем режимін сақтау принципі
–ол өз алды бюджет шығыстарын ... ... мен ... Бұл жүйе ... ... нәтижелі және тиімді пайдалану іске
асыруға мүмкіншілік береді.
Мемлекеттік бюджет шығыстары жүйесі ... ... ... ... ... ... мемлекеттің табиғаты мен функциялары, ... ... даму ... ... ... ... бюджет құралдары беру формалары саналады. Мемлекеттік
бюджет шығыстарының құрамы мен құрылымы ... ... ... ... бөлу ... ... ... тұрған мақсаттармен анықталады. Бюджет
шығыстарының ел экономикасындағы ролі мен мәнін анықтау мақсат пен олар әр
түрлі белгілер ... ... ... ... бюджет жүйесінің барлық
деңгейлері бойынша әрекеті бар ... ... ... тағайындалған.
Мемлекеттің барлық шығыстары негізінде мемлекеттік бюджетте шоғырланған
құралдар арқылы қаржыландырылады. Бұл шығыстар қоғамдық қайта ... ... екі ... ... болады:
- өндірістік қорларды ұлғайту мен өндірістік ... ... ету ... ... мүшелірінің әлеуметті мәдениеттік мұқтаждықтары қанағаттандыру
үшін.
Бірінші топқа мемлекеттік бюджеттің экономикаға қаржыландыруға бағытталған
шығыстары ... ... ... ... ... ... ... ғылым, қорғаныс пен мемлекетті ... ... ... ... ... ... екі топ ... ара қатынас бюджеттің тиімділігін анықтайды.
Экономиканың бәсеке қабілеттілігі дамуға ... ... ... ... және ... ... шығындары соған сәйкес төмен
болса соғұрлым бюджет құралдарын пайдалану тиімділігі жоғары болады. Әрине
бюджет құралдарын ... ... бұл ... мемлекеттік бюджеттің
шығыстаны қалыптастыру әдістеріне мемлекеттің жүргізіп жатқан әлеуметтік
саясатына және ... ... ... ... экономикалық ахалына
байланысты.
Бюджет түрлері бойынша шығыстарға ... ... ... ... ... ... ... түрлері бойынша шығыстарды
қалыптастырғанда келесі негізгі факторрларды есептеу қажет:
- басқару органдары арасынджағы функцияларды ... ... ... мекемелердің іс әрекет шекарасы;
- шығыстарды тиісті бюджетке апару;
Республкғалық ... ... ... ... ... ... үшін
қалыптасады:
- жалпы сипаттағы мемлекеттік қызметтер;
- қорғаныс қоғамдық тәіртіп қауіпсіздік;
- құқықтық, соттық, құқық қорғау ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік қамтамасыз ету;
- мәдениет, спорт, туризм және ақпарат кеңістігі;
- тұрғын үй комуналдық шаруашылығы;
- ауыл ... су ... ... мен қоршағана ортана қорғау және
жер ... ... ... және жер ... пайдалану;
- көлік және коммуникация;
- басқа да бағыттар.
Осыған сәйкес юбірақ тиісті ... ... ... ... төмен тұрған бюджеттер деңгейлері бойынша да ... ... ... ... ... ... құқықтық актілермен және тиісті маслихаттар шешімдері мен
реттеледі. Биліктің жергілікті органдарына аумақтардың ... ... ... ... жөнінде өкілеттік берілген. Әрбір бөлек
әкімшілік аумақтарын экономикалық базасы ретінде жергілікті тұрғындардың
әлеуметтік экономикалық ... ... ету үшін ... ... болатын меншікті мүлікпен оларға берілген объектілер
саналады. Ал қаржылық база болып меншікті ... ... ... ... ... ... ... қалыптасатын қаржылық
ресурстар табылады.
Бюджет жүйесінің әрбір деңгейінің шығыстар құрамы мен ... ... ... ... ... бойынша қаржыландыруы
қажет нақты объектілер және оларды іс- ... ... ету ... ... ... және жергілікті бюджеттер шығыстарының лимиті бюджеттік
жоспарлау жөніндегі тиісті уәкілетті ... ... және ... ... үшін ... ... ... бюджет құралдарын пайдаланудың ... ... ... ... ... ... мерзімді фискалдық
саясатпен белгіленген көрсеткіштер және республика мен аймақтар дамуын
орташа мерзімді ... ... ... ... шығыстарымен
лимитін анықтау негіздері болады. Бұл ... ... ... бекітілгеннен кейін бюджет жоспарлау жөніндегі уәкілетті органдар
бюджеттік бағдарлама әкімшіліктеріне жеткізеді.
Ағымдағы бюджеттік ... үшін ... ... мемлекет лимитін
есептегенде келесілер қолданылады:
- ағымдағы бюджеттік бағдарламалар бойынша шығындардың жалпы сомасы
- бекітілген натуралды нормалар
- тиісті ... ... ... ... бағдарламалар көлемі
- орташа мерзімді фискалды саясатта нарықталған бюджет шығыстарының өсуі
немесе төмендеуі
- ағымдағы қаржылық жылды аяқталатын ағымдағы бюджеттік ... ... ... үшін шығыстар лимиті ... ... ... анықталады және оның көлемі бюджеттің
барлық шығыстарының жалпы ... ... мен ... ... бойы ... ... шығыстары лимитінің жалпы көлемі
арасындағы айырмасы ретінде есептеледі.
Өкімет тағайындаған ... ... ... ... ... ... уәкілетті органга бюджетті өтініш ұсынады. ... ол ... ... ... мен ... ... анықтау үшін қажетті және бюджеттік бағдарламалар әкімшілігі жыл
сайын жасап ұсынатын құжаттар ... ... ... ... ... ол бағдарламаны орындау нәтижесімен қажетті ресурстар
жөніндегі сандық және қаржылық ақпарат базасы ... ... ... ... таңдау және олардың нәтижелігімен тиімділігін
бағалау.
Бюджеттік ... ... ... экономикалық дамуының орташа мерзімді
жоспары тиісті мерзімдегі мемлекеттік салалық және аймақтық бағдарламалау
негізінде құрылады. Оның ... ... ... ... және ... көрсетуі тиіс. Бұл өтінішті бюджеттік бағдарламалар әкімшілік
түрі ағымдағы және даму бюджеттік бағдарламалар үшін ... ... ... мен ... бюджеттік комиссия анықтаған тиісті бюджеттен
қаржыландырылатын инвестициялық жобалар тізімі мен ... ... ... ... ... ... ... әкімшілігі тек
қана бір бюджеттік өтініш құрады.
Бюджеттік өтініш келесі бөлімдерден тұрады:
- бюджеттік бағдарламалар тізімі және ... ... ... ... бағдарламаға түсіндірме хат
- бюджеттік өтінішке кірген әрбір бюджеттік бағдарламаны паспорптының
жобасы
Бюджеттік өтініш бағдарламаларды қаржыландыру жоспары мен ... ... құру үшін ... болып табылады.
Шығыстарды қайта құрылымдау аумағындағы бюджеттік саясат ... ... ... қатысуының салыстырмалы тиімділігіне баға беру ... ... және ... емес ... ... бюджет
құралдары арқылы қаржыландыруда азайтуға ... Бұл ... ... ... мемлекеттің ағымдағы міндеттемелерін атқарумен
бірге экономика дамуының басымды бағыттарын ... ... ... ... ... ... қарастырылған шаралардың бюджет
шығыстарымен байланысын айқын белгілеу мен бюджет ... ... ... ... және ... жоспарлаудың әсершіл
жүйесін жасау, бағдарламалық құжаттарды оңтайдандыру мен қалыптастыру және
оларды ... ... ... ... ... ... ... сапасын жоғарлатуға мүмкіншілік беретін
жолдардың бірі – ол ... ... ... яғни ... ... бойынша бір қызметкерге шаққандағы ағымдағы ... ... ... орнына қажетті материалды және
материалды емес байлықтарды тұтынудың минималды натуралдық көрсеткіштерін
қолдану.
Республиканың ... ... ... ... ... жоспарының
негізінде және мемлекеттік пен ... ... ... басымды
бюджеттік шығыстар ретінде алдысыздағы ... ... ... ... ... ... мен оның ... білім берудің дамуы
- әлеуметтік реформалардың әрі қарай тереңдеуі
- индустриалды инновациялық дамытуды
- аграрлық секторды дамытуды
- жаңа ... үй ... іске ... ... ... дамуы.
Мақтаарал ауданының 2007 жылға бекітілген аудандық бюджеттің төлемдері
6-кесте
| ... аты |2007 ... 1 ... ... |Ауытқуы|
| | ... ... ... |
| | ... ... | | | |
| | ... | | | |
| | ... | | | |
|1 ... ... |174462 |171844 |98,5 |-2618 |
| ... ... | | | | |
|2 ... |6108 |5956 |97,5 |-152 |
|4 ... беру |3398399 |3375456 |99,3 |-22943 |
|5 ... ... |125 |95 |76,0 |-30 |
|6 ... көмек және |239207 |239061 |99,9 |-146 |
| ... ... | | | |
|7 ... ... |152967 |132475 |86,6 |-20492 |
| ... | | | | |
|8 ... ... ... |85728 |85577 |99,8 |-151 |
| ... ... ... | | | |
|8 ... және ... |18515 |18457 |99,7 |-58 |
| ... ... ... | | | | ... су, орман, балық |11499 |11497 |100,0 |-2 |
| ... ... | | | | |
| ... табиғи | | | | |
| ... ... | | | | |
| ... және ... | | | | |
| ... ... жер | | | | |
| ... | | | | ... сәулет, қала |3778 |3723 |98,5 |-55 |
| ... және ... | | | | |
| ... | | | | ... және | |19945 |100,0 |0 |
| ... | | | | ... |8622 |8607 |99,8 |-15 ... ... |27 |29 |100,0 |-2 ... өтеу |10000 |10000 |100,0 |0 |
| ... шығындар: |4129382 |4081722 |98,9 |-47660 ... ... ... бөлінетін бюджеттік қаржыларды жоспарлау.
Қазақстан Республикасында экономикалық реформалар басынан ... ... ... ... ... ... ... Экономика дамуының әлеуметтік бағыттылығының бір көрінісі
болып елдің қаржы ресурстарны орталықтандыру мен қайта бөлісі табылады.
Осынгың салдарынан ... ... ... пайдлана отыврып нақты
мұқтажды азаматтарға жавәрдемақы төлоеу арқөылы адтрестік әлемуттік көмек
көрсетеді. Мысалы, 2005 жылы ... ... ету ... ... ... ... шығындар көлемі ішкі
жалпы өнім ... ... ... 4,4 ... ... .
[24,182бет]
Мемлекеттің әлеуметтік саясатының мазмұнын оның әлеуметтік көмек
көрсетумен әлеуметтік қамтамсыз ету ... ... іс ... қосындысы
қалыптастырады. Әлеуметтік саясаттың маңызы мемлекеттің нақты әлеуметтік
функцияларын іске асыруда көріністі ... ... ... экономикасының дамуынан бөлек қарастыруға
мүмкін емес себебі әлеуметтік саланың іс әрекетте болуы оның ... ... бұл ... ... ... ету. ... саланы қаржыландыру
нарықтық экономикадағы мемелекеттер ролі жөніндегі мәселелермен бірге
қарастыру қажет, себебі ... ... ... нарықтың
әсер салаларын шектеудің өте маңызды ролі бар. ... ... ... елге тән ... ... және әлем ... ... анықталады.
Шаруашылықты жүргізу нарықтық механизмін объективтік кемшіліктерін жеңу
үшін қажетті экономиканы мемлекеттік реттеу формаларымен мемлекеттің
араласу ... ... ... ... оң мемлекеттік реттеудің тек қорғау функциясын атқару ретінде
болатын, ал қайта бөлу іс әрекеті ... ... ... ... ... минималды формасын реттеу. Мұндай
әдістеме мемлекеттік қаржылық реттеудің механизмдерін ... ... ... әлеуметтік саланың көптеген мәселелері
мемлекет көмегімен шешілу ... ... ол ... реттеудің нарықтық механизмге кірісуі, демек
соған бағынатын ... ... ... емес ... Демек
мемлекет өзіне экономикалық және әлеуметтік салалары арасындағы қарама-
қарсылықты ... ... ... ... ... ... реттеудің осы формасы іске асырылуда.
Үшіншіден, ол мемлекеттік ... ... ... бағындырған
орталықтандырылған жоспарлау арқылы экономикаға шексіз әсерін тигізетін
мемлекеттің араласуының тікелей ... ... ... ... ... ... бар. Бұл ... мемлекеттің саясаты ҚР Конститутциясына
негізделеді және “Зейнетті қамтамасыз ету жөнінде” атты заңмен реттеледі.
Осы заңға сәйкестік 1998 жылдан ... ... ... ... сол ... ... әрекетте болған ынтымақтық жүйесінің ... ... ... Бұл ... тағы бір ... шарт ... ... сәуір айының бірінші жұлдызына дейін зейнетке шыққан
азаматтарға мемлекет зейнетті ... ... ... ... ... ақылы зейнеттік қамтамасыз етудің құқықтары бар азаматтарға
зейнетақы республикалық бюджет құралдарынан төленеді. . ... ... ... уәкілетті орган ретінде ... ... ... ... ... ... ... Бұл орталық келесі функцияларды орындайды:
- зейнетақымен қамтамасыз етуге құқықтары бар азаматтарға республикалық
бюджет құралдары арқылы зейнетақы төлеу;
- азаматтарға ... жеке ... ... міндетті зейнетақылық жарналарды кейіптеулік есебі;
- міндетті зейнетақылық жарналарды агенттерден ... ... ... ... ... ... міендеттелер атқаруға бағылауды қамтасывз
ететін орталық атқарушы органдарға объектілердің тізілімдемелірі мен
төлем құжаттарын ұсыну.
Осы Орталық жаңа ... жүйе ... ... ... ... ... ... тәртіппен тағайындады:
А)1998 ж 1 қаңтарға дейін зейнетақы алатын азаматтарға
Ә) зейнеттік ... ... ... 1998 ж 1 ... ... 61 жасқа толған ер адамдарға , 56 жасқа
толған ... 1998 ж 1 ... ... 61,5 ... ... ер ... 56,6 жасқа
толған әйелдерге
- 1999 ж 1 шілдеден бастап 62 жасқа толған ер ... 57 ... ... 2000ж 1 шілдеден бастап 62,5 жасқа толған ер ... 57,6 ... ... 2001 ж 1 ... бастап 63 жасқа толған ер ... 58 ... ... ... жас шамасына байланысты зейнетақылық төлемдерді ер
адамдардың еңбек стажы 25 жылдан және әйелдердің стажы 20 ... ... ... ... ... ... ақы ... Ал толық емес
көлеміндегі зейнеттік төлемдер нормативтік актілерде белгілеген тәртіппен
есеаптеледі. Зейнетақылық төлемдер өмір бойы төленеді. Егер де ... ... ... онда оның ... ... мезгілде 15 айлық
есептемелік көрсеткіш мөлшерінде төлем беріледі.
Орталықтан төленетін зейнетақылық төлемдер ... үш жыл ... ... ... 60 ... ... есептеледі. Бұл арадла табыс
құрамына еңбек ... ... ... ... ... басқа да
табыстар кіреді. Осы табыстың көлемі тиісті жылға республикалық бюджет
жөніндегі заңды белгіленген 15 ... ... ... ... 1998 жылы 1 ... дейінгі мерзім үшін ... ... ... ... ... қорғау аумағындағы орталық атқарушы орган
анықтаған ... ... ... ... ... зейнетақылық
төлемдер жасалған табысқа сәйкес ... ... ... ... ... мөлшері 25 айлық есептемелік
көрсеткіштің 75 ... ... ... ... ... жүйесінде жәрдемақылар маңызды орын ... ... ... ... асыраушы адамынан айрылып
қалу орайда және жас шамасына ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жәрдем алуға
құқықтары бар. Жәрдемақы төлемдері республикалық бюджет құралдары арқылы
іске асырылады тек қана мемлкеттік ... ... ... ... бюджеттер құраладынан төленеді. . ... ... бар ... ... және аудан бюджет құралдары
арқылы әлеуметтік жәрдеммен әлеуметтік қамтамасыз ету көрсетіледі, ... ... ... ... ... төлемдер;
- мұқтаж азаматтарға үйлерінде әлеуметтік жәрдем;
- анықталған мекен жайы жоқ тұлғаларды әлеуметтік икемделу;
- ата анасыз қалған балалар мен ... ... мен ... ... ... ... еңбекпен қамтамасыз ету;
- жергілікті өкілдік органдардың шешімі бойынша азаматтардың жеке
категорияларына ... ... ... ... құралдары арқылы ата-анасыз қалған жетімдерге мүгедектер
мен қарияларға әлеуметтік қамтамысз ету жөніндегі іске асырылады.
Жәрдемақы тағайындау жөніндегі ... ... ... ... құқы бар ... ... жеріндегі жергілікті халықты
әлеуметтік қорғау органына ұсынылады. Жас шамасы бойынша жәрдемақы өтініш
берген күннен бастап тағайындалады. ... ... ... ... ... осы жәрдемақыны алуға марқұмның асырауында болған
жанұясының мүгедек мүшелерінің құқы бар.
Мүгедектік бойынша жәрдемақы тұлғаның мүгедектігі жұмыс ... ... ... ... ... ... ... болғанына қарамастан
мүгедектік анықталған күннен бастап ... Бұл ... ... ... ... жедел қызметтегі әскери қызметкерлер санынан;
- ішкі істер органдары басқарушы және қатардағы әскери ... ... ... мүгедек болған әскери қызметкерлер санынан;
- төтенше экологиялық жағдайдан кейінгі мүгедектер.
Мемлекеттік арнайы ... – ол ... ... қорғауға
бағытталған ақшалай төлемдер. Осы жәрдемақы жөніндегі ... ... ай ... ... ... құралдары арқылы және алатын
еңбекақыға ... ... Бұл ... алу ... 1998 ж 1 ... ... шыққан азаматтарға берілмейді. Жәрдемақы мөлшері 8 айлық
есептемелік көрсеткіш көлемінде тағайындалады және ... ... ... ... ... ... ... – ол әлеуметтік қорғауға мұқтаж адамдарға
басқа жәрдемақы түрлерінің тәуелсіз берілетін ақшалай төлемдер. ... ... ... ... ету ... ... және оны
алуға құқы бар азаматтарға өз алды ай ... ... ... ... ... алу құқығы заңнамалық және нормативтік актілермен
белгіленген азаматтар да бар. Жәрдемақының мөлшері айлық ... ... ... саны арқылы тағайындалады.
2005 жылдан бастап “Міндетті әлеуметтік сақтық жөнінде” атты ҚР заңы
қолданады. Бұл заңда азаматтарды ... ... бір ... ... әлеуметтік сақтықтың құқықтық экономикалық және ... ... және ол ... ... беруші мен жұмыскер
аралығындағы әлеуметтік қамтамасыз ету жөніндегі ... ... ... ... ... ретінде іске асырылады.
Жинақтаушы зейнетақы қоры акционерлік ... ... ... ... ... ... өз филиалдарын ашуға құқы бар. Міндетті
зейнетақы жарна төлеу үшін ... тек бір ... ... және ... ... ... ету жөнінде келісім шарт пайымдауға міндетті.
Жинақтаушы зейнетақы қорға жарна төлеуден ... ... ... ... ... қорларға төленетін міндетті зейнетақы жарналары
жұмыскердің төлем көзінен ... ай ... ... 10 пайыз
мөлшерінде тағайындалған. Бұл міндетті зейнетақы жарнасын ... ... ай ... ... ... республикалық бюджетте тиісті жылға
тағайындалған минималды айлық еңбекақының 75 реттік көлемінен аспауға
тиіс. ... ... ... есебінің тәртібімен мерзімі есептеуі
мен есеп шотқа аударуы республика үкіметімен белгіленеді.
Жинақтаушы зейнетақы қорлардың құқы ... ... ... жинауды ісуке асыруға ;
- өз іс әрекеттері үшін комсиисондық сыйақы алуға;
- уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... инвестиция басқару жөн інде дербес іс әрекеттін
іске асыруға;
- зейнеттік ... ... ... ... жөнінде жинақшының
мүдделерін қорғауға ;
- зейнетақылық келісім шарттарына сәйкес басқа да құқықтарды ... ... ... ... ... тәртіппен алушыларға зейнеатқы төлемдерін жасаудан;
- зейнетақы қорлану мен төлемдердің жеке есебін іске асыруды;
- жылына бір рет және ... мен ... ... ... ... ... жөнінде ақпарат беруді;
- алушының зейнеатқы ... ... ... ... ... ... заңнамаларға сәйкес зейнетақы жөніндегі заңның ережелерімен зейнетақы
жөніндегі келісім шарт және шарттарын бұзған үшін ... ... ... ... қорландырулары бір қордан басқа қорға
немесе сақтық ұйымға ауыстыруды ;
- жинақтаушы қордың зейнетақы активтерін инвестициялық ... ... ... ... ... іс ... атқаратыны ұйыммен
келісім шарт пайымдауға;
- міндетті зейнетақы жарнамалар есебінен зейнеттік қамтамасыз ... ... ... шарт ... ... ... қорымен келісім шарт пайымдаған азаматтарға тең
шарттар қамтамасыз етеді;
- әрбір жеке тұлғаның пайымдалған зейнеттік қамтамасыз ету ... ... ... қамтамасыз етеді;
- бұқаралық ақпарат ... өз ... ... тиым ... ... жариялауды.
Салымшылардың құқықтарымен мүдделерін қорғау ... ... ... тиым ... ... іс ... ... орган белгілегеннен басқа мүлік алып сатуды іске асыру
- сақтық іс ... ... ... ... ... ... басқа құнды қағаз шығару
Зейнетақы активтері тек қана келесі ... үшін ... ... ... орган анықтаған қаржы құралдарын жайғастыру;
- заңнамаларға сәйкестік зейнетақы төлемдерін іске асыру;
- зейнеатқы қорландыруы басқа жинақтаушы ... ... ... ... қате ... алынған зецнетақы жарналармен басқа ... ... ... ... ... іске ... зейнетақыны қорландыруды ауыстыруға
байланысты шығындарды өтеу;
Міндетті зейнетақы жарнамаларды ... ... ... зейнетақы төлемдерді алушыларды құқықтары:
- міендетті зейнетақы жарналар арқылы зейнетті қамтамасыз ету жөнінде
келісім шарт жасау үшін ... ... ... ... ... ... қор құрылтайшылары зейнетақы активтеріне
иневестициялық басқаруды іске асыратыни ұйым және банк ... ... ... ... көлемде ақпарат алу;
- зейнетақы қорландыру ахуалы жөнінде ақпарат алу;
- жинақтаушы зейнетақы қорын әрекеттерін сотта шағым қылу
- өз зейнетаық қорландыруларын жылана 2 рет бір ... ... ... және ... ... ауыстыру;
- жинақтаушы зейнетақы қордан зейнетақы төлемдерді алу;
- өз зейнеатқы қорландыруларын заңнамаларға сәйкес өсиет етіп қалдыру;
- заңнамалар мен ... ... ... ... да құқықтарды іске
асыру.
Міндетті зейнетақы жарнамаларды ... мен ... ... ... ... ... міндеттері:
- міндетті зейнетақы жарналар арқылы зейнеттік қамтамсыз ету жөнінде ... ... шарт ... ... ... жинақтаушы
зейнетақы қорында сақтау;
- жинақаушы зейнетақы қор міндеттемелері орындауға әсер ететін барлық
өзгерістер жөнінде сол қорға 10 күнтізбелік ... ... ... міндетті зейнетақы жарналарды ... үшін ... ... ету ... келісім шарт көшірмесін тапсыру;
- зейнеттік ануитет жөнінде келісім жасау;
- заңнамалармен зейнеттік қамтамасыз ету жөніндегі ... ... ... да ... ... ... қорлар келесі зейнеттік тәртіптерді тағайындайды:
- зейнеттік келсім шартарды өзгерту немесе тоқтату жөні;
- зейнетақы ... іске ... ... ... ... ... ... алдындағы жинақтьалушы зейнетақы қорлардың
міндеттемелері бойынша ... ... ... ... ... ... ... қорландыруды бір жинақтаушы зейнатақы қордан басқа қорға
ауыстыру шарттары;
- жинақтаушы ... ... ... ... іске ... және ... құрылтайшылары жөнінде салымшыларға
мәліметтер беру.
Жинақтаушы зейнетақы қоры өз ... ... ... алдында тек меншікті мүлігімен жауапты. Қорлардың инветициялық
басқаруды іске асрытын ... және банк ... ... ... шартары заңнамалық актілер және келісім
шарттармен анықталады. Жеке зейнетақы шоттағы зейнетақы ... ... ... ... және банк ... ... ... онда сол сома міндетті түрде қор қаражаттары арқылы толықтырылады.
Мемлекеттің ... ... іске ... үшін ... ... ... мекемелері болады. Осындай әрбір мекеме міндеттемелер
мен төлемдері ... ... ... ... ... есептемелер мекемелер орындар саны, ... ... ... ... орын күн ... ... персонал саны ... ... ... іске асырылады.
Қаржыландыру жоспарында шаруашылық және коммуналдық шығындар қажетті
тауарлар алуға арналған шығындар. Оның ішінде ... ... ... ... ... ... ... арнайы киімдер алу шығындары, сондай-ақ дәрі
дермекпен медициналық құралдар және басқа да жұмсалатын материалдар ... ... осы ... арналған шығындар мөлшері белгіленген
шығындар нормасы мен ... ... ... ... көлемі және
шығындардың нақты барлығы негіздерінде есептеледі. Мекеменің ... ... ... ... ... шығындарда салынады.
Шығындардың барлық есептемелері бюджеттік жіктелудің ... ... ... ... ... ұсынады.
Еңбекақыға арналған шығындар медициналық жұмыскерлер әкімші шаруашылық
персонал мен ... ... ... ... Барлық
осы еңбекақыға арналған шығындар, сондай ақ ... және ... ... ... ... ... әлеуметтік қорғау мекемелер
жұмыскерелерінің еңбекақы қорын құрайды. Еңбекақы ... ... ... ... ... ... және оның жүйесі
үкіметтің арнайы нормативтік актісімен ... Осы ... ... ... жәрдеммен әлеуметтік қамтамасыз ету ... ... ... ... белгіленеді, ал олардың ... ... ... мен ... ... реестрнің G
категория тобына жатады.
4. Бiлiм беруге арналған бюджет шығыстары.
Азаматтардың бiлiм алу құқы ҚР ... ... ... ... айының 7 жұлдызында қабылданған ... ... . ... Осы ... ... шарттар жасапбiлiм беру жүйеiн дамыту арқылы
қамтамасыз етедi .ҚР ... ... ... жалпы ортамен алғашқы
кәсiби бiлiм және мемлекеттiк ... ... ... ... ... жоғары кәсiби және жоғарғы оқу орнынан кейiн бiлiм ... ... осы ... деңгей бойы бiлiмдi алғашқы рет алып
отырса.
Оқитындарға бiлiм алудың ... ... бiлiм ... ... бюджеттiк қаржыландыру немесе бiлiм беру мекемелерiне
бiлiм беру ... ... ... ... төлеу немесе мемлекеттiк
гранттар беру арқылы iске асырылады.
Бiлiм беру аумағындғы ... ... ... принцптерiн
анықтайды ,азаматтардың бiлiм алу құқын қамтамасыз етедi, ... ... ... ... шектейдi, бiлiм беру процесiнiң
субъектiлерi арасындағықаттынастарды реттейдi, олардың құқықтарын,
мiндеттерiн,уәкiлеттерiн және ... ... беру ... ... саясаттың негiзгi принциптерi
болып келесiлер табылады:
• барлық азаматтардың бiлiм алу құқықтарының теңдiгi;
• әрбiр азаматқа бiлiм алудың ... ... ... бiлiм ... ... тыс сипаты;
• тұлғаның бiлiмдiлiгiн ынталандыру және дарындылықты дамыту;
• бiлiм беру ... ... ... мен ... бiлiм беру ... ... формалары, оқыту мен тәрбиелеу
формалары және бiлiм беру ... ... ... бiлiм ... ғылым және өндiрiстiң шоғырлануы;
• оқитындарды кәсiптiк бағдарлау;
• бiлiм беру жүйесiн ақпараттандыру.
ҚР бiлiм беру жүйесi маңына бiр-бiрiмен ара ... ... ... тип және түрлерiнен тәуелсiз бiлiм беру мекемелерi, әр түрлi бiлiм
беру деңгейлерiне арналған бiлiм беру ... мен ... ... бiлiм беру жалпы стандарттары және бiлiм беру бағдарламаларды iске
асыру мен бiлiм беру ... ... ... ... бiлiм берудi
басқаратын органдар көрсетiледi.
Бiлiм беру ... ... ... ... ... азаматтық
құндылықтар мен ғылым және тәжiрибе жетiстiктерiне негiзделедi, тұлғаның
қалыптасуына, дамуына және кәсiби ... ... бiлiм алу ... ... ... Оның ... мақсаттары болып келесiлер табылады:
• бiлiм беру бағдарламаларды ... үшiн ... ... ... ... рухани және физикалық мүмкiндiктерiн дамыту,
өнегелiлiк пен аман тұрмыс нұсқасының мығым негiзiн қалыптастыру;
• азаматтық пен отаншылдықты, мемлекеттiк рәмiздер ... ... ... ... мен ... ... ... тәрбиелеу;
• тұлғаның өз мiндеттерi мен ... ... ... ... қоғамдық саяси, экономикалық және мәдениеттiк ... ... ... әлем және отан ... ... ... ... және
республиканың басқа халықтарының тарих пен ... ... орыс және ... ... ... бiлiм беру мекемелерiнiң ... ... мен ... және ... оқытудың жаңа технологияларын енгiзу мен бiлiм берудi ақпараттандыру;
• еңбек нарығындағы бәсекелестiкке қабiлетi бар бiрлiктi жұмысшылар мен
мамандарды ... ... ... ... және ... әр ... және көпфункционалды бiлiм беру мекемелердiң тиiмдi ... ... беру ... бiлiм ... ... ... мен олардың
сатыларының мазмұнын ... ... ... бiлiм ... сипатына байланысты олардың екi түрi-жалпы бiлiм
беру(негiзгi және ... және ... ... және ... iске ... ... бiлiм беру бағдарламалары тұлғаның жалпы мәдениетi және оның
өмiрмен қоғамға икемделуi жөнiндегi ... ... ... пен
мамандықты сезiмдi таңдау мен игерудiң негiзiн жасауға бағытталған. ... ... пен ... ... ... мен ... және ... жалпы бiлiмдерi мен кәсiби деңгейлерiн
тiзбектi жоғарылатуға бағытталған. . ... бiлiм ... ... оның ... ... бойынша тиiстi жалпы
бiлiм беру бағдарламамен анықталады және мектепке дейiнгi тәрбие мен ... орта бiлiм ... ... Бiлiм ... дамытудың 2005-2010
жылдарға арналған Мемлекеттiк бағдарламасы бойынша жалпы орта бiлiм беру-үш
сатыны көздейтiн 12 жылдық ... ... ... ... ... ... бiлiм беру.
Бұл бағдарламада кәсiптiк бастауыш бiлiм беру мен ... ... ... мамандықтары бойынша кәсiптiк орта бiлiмнiң бөлiгi орта
бiлiм беру ... ... ... болып табылады және техналогиялар мен
еңбек нарығы талаптарының деңгейдегi тиiмдi кәсiптiк ... ... ... ... және ... бiлiм беру ... ... мәлiмденген. Сонымен қатар, бұл арада кәсiптiк орта бiлiм ... ... iске ... өзi орта ... ... ... ... жаңа деңгейге көтерiледi.
Орта бiлiмнен кейiнгi кәсiптiк бастауыш бiлiм беру тек қана ... бiлiм беру ... ... ... және ... бiлiм беру
бағдарламаларын iске ... үшiн ... бiлiм беру мен ... ... ретiнде экономика , құқық, экология, медицина ... ... ... ... ... ... көрсету
мен басқару еңбегiн атқаратын орта буын мамандарын басымдылықпен даярлайды.
. [24,170-бет]
Жоғары кәсiптiк бiлiм беру ... ... ... бiлiм ... ... ... , ... институт және осыларға
теңестiрiлген оқу орындары бойынша iске асырылады. Сонымен қоса , ... ... ... ... ... ... орта, техникалық және
кәсiптiк, орта бiлiмнен кейiнгi кәсiптiк бiлiм беру ... ... ... ... ... бiлiм беру мекемелерiнде Мемлекеттiк бағдарламаға
сәйкес оқу процесiн ұйымдастыру ... ... ... ... ... жүйесi енгiзiледi. Бұл жүйе, дамыған елдердiң тәжiрибесi
көрсеткендей, оқитындардың өз ... ... ... ... ... бiлiм ... ... болуын қамтамасыз етедi, бiлiм туралы
құжаттардың әлемдiк бiлiм беру ... ... әсер ... ... ... ... ... бiлiм беру негiзiнде
екi деңгейден қалыптасады- ... бiлiм беру және ... оқу ... бiлiм ... ... бiлiм беру –ол жоғары базалық бiлiм ... ... ... ... екінші курсында жалпы білім
беру құрамдас бөлігінің мазмұны ... ... ... ... ... ... бойынша жүзеге асырылады . ... ... және ... ... ... оқытуың мерзімі 4 жылды құрайды. Бакалавриаттың білім
беру ... ... бір ... ... ... ... игеру белгілі бір ... ... ... ... ... қорытынды мемлекеттік атестаттаумен
аяқталады. Бакалавриатты ... ... ... оқу ... ... беру ... яғни ... өз білімін
жалғастыруға мүмкіндігі бар ... ... 1-2 ... ... және 2 бағытта
жүргізіледі – ол тереңдетілген және ғылыми – ... ... ... беру бағдарламалардың негізгі мақсаты болып
оқитындарға іргелі білім ... ... және ... ... ... бір бағыты бойынша пәндерді тереңдетіп ... ... ... магистыр атты академиялық дәрежиесі
беріліп , олар ... ... ... немесе ғылыми-
педагогикалық және өзгеде еңбек қвзметімен айналасуға ... ... оқу ... кейінгі білім ... ең ... ... және ... ... ... даярлаудың аяқтаушы білім
беру деңгейі болып ... ... ... ... ... бойынша оқу мерзімі ... 3 ... ... ... игеруге және ... ... ... ... ... ... ... ал бейіндік
доктарантураны игерген кезде ... ... ... ... ... ... жалпы орта мен ... ... ... ... ... ... негізі болып мемлекеттік
білім беру ... ... ... қаржыландыру, ал жоғары
кәсіптік және жоғары оқу ... ... ... ... беру гранттары табылады .
Білім беруге арналған шығыстар ... ... ... ... ... топқа сәйкес қалыптасты. Республика
бюджет бұл топтың ... жыл ... ... және ... ... ... ішкі ... 4 пайызына жетуі ұйғарылуда. Бұл
функционалды топ ... ... ... ... оқыту
бастауыш және орта білім беру, арнайы орта білім беру , ... беру , ... ... беруге мемлекеттік тапсырмасы және ... ... ... қызметтер көрсетіледі. Осы көтерілген
білім беру ... ... да ... ... . ... ... беру мекемелерінің типтері мен ... ... ... ... іске ... ... болып республикалық және ... және ... тыс ... ... ... ... іс- әрекетін қаржыландыратын бір ... ... ... ... беру ... ... ... кодекс ережелеріне сәйкес коммерциялық ұйым деп ... ... ... беру ... ... ретінде мемлекет
атынан ... және ... ... органдары болғандықтан, олар
осы мекемелердің ... ... және ... ... кепіл берушісі болады. . ... беру ... ... ... ... ең
алдымен білім беру қызметтің қоғамдық ... ... ... ... ... дамуындағы олардың ролімен
серттеседі. Ал ... ... ... ... практиканың
талаптарына сәйкес анықтауы мүмкін емес . ... ... ... өз алды ... ... ... ... тапсырыс және натуралды немесе ақшалай ... ... ... талап етеді . Мысалы, заңнамаларда білім
беру жүйесі үшін ... ... ... оқитындар контингентінің
саны, мемлекеттік білім беру ... ... ... ... ... болуы тиіс екені анықталған.
Қазіргі кезде білім беру ... ... үшін ... ... ... деңгейлері бойынша жіктелінеді. Орталық
Республикалық деңгей бойынша бюджеттік құралдар мен ... ету ... ... яғни орталық республикалық ... ... ... ... беру ... іске ... ... жәрдемге мұқтажды аймақтарға трансферттер ретінде білім ... ... және ... деңгей республикалық деңгейге
ұқсас, мұнда жергілікті, бағыныштағы білім беру ... ... ... беру бағарламаларды іске ... ... ... ... беру саласын басқару стратегиясының ... ... ... ... ету. Бұл мәселені ... ... ... шешу ... ... ... олар ... басымды
бағыттарын таңдау, қаржыландырудың жаңа көздерін анықтау және ... бар ... ... пайдаланудың ұйымдық және ... ... , ... ... билеу жөніндегі ... ... ... ... бойы ... ... ету білім беру ... ... ... ... ең ... ... берудің әр түрлі деңгейлері бойынша
шығындардың ... ... ... Банк ... ... қазіргі кезде дамыған
елдерде ... ... ... беру арналған шығындар басымды
шығындар ... ... ... ... мұндай шығындардың
үлесi барлық шығындардың ішінде 67 ... (АҚШ) 89 ... ... ... Осы ... ... ... беруге арналған
шығындардың үлесі 8 пайыздан (Жапония) 27 пайыз(АҚШ) пен 34 пайызға ... ал ... ... ... беруге-0,3 пайыздан (Канада) ... ... ... ... ... ... маңызды
ерекшеліктері бар. Біздің елімізде мемлекетті қаржыландыру ... ... ол ... ... ... ... ... салыстырғанда жоғары үлес салмағы-27% және мiндеттi бiлiм
беруге арналған шығындардың төмен ... - ... 50 %, оның ... ... ... ... % жатады, кәсіптік білім беруге
қалған 12 % ... ... ... ... ... ... келе-келе жергілікті деңгейге беріліп жатыр. Мұндай процес
ең алдымен ... ... беру ... мүддесін қозғайды,
себебі орталықтан ... ... ... ... ... ... нарығына қажетті кадрлар дайындауды есептеуі ... бір ... ол ... беру ... кәсіпорындармен
ұйымдардың құралдары арқылы ... ... ... ... 90-шы ... ... ... барлық денгейлердің
құралдары арқылы білім беруге арналған шығындардың 84 % ... ... 16 % ... ... құралдары арқылы қамтамасыз
етілген.
Мемлекеттік дамудың жаңа беталыстарына ... ... ... жеке ... ... орын ала ... ... беру
қызметінің нарығы мемлекеттік тапсырысты ... ... ... кәсіпорындардың әр түрлі ... ... ... ... ... ... беру ... жатқан кәсіпкерлер класымен бірге әр түрлі ... пен ... ... ... діндар қауымдардың
өкілдері қосылуда. Олардың білім беру жүйені өз ... ... ... ... ... емес оқу ... және мемлекеттік мекемелерге қаржылық ... ... Бұл ... ... ... өздігінен білім
беру бағдарламалар ... іске ... және ... ... ... беру қызметінің айдынды спектрін ... ... ... ... ... ... ... көздер тартылу арқылы
іске асыруы мүмкін, яғни білім беру ... ... ... ... және ... демеуші болатын заңды және ... ... ... ... ... ... ... беру
мекемелерінде бюджеттік ... тыс ... ... қызмет
көрсету формалары ретінде келесілер ... ... ... ... ... ... сертификаттық іс
әрекет, сараптамалық, ақпараттық және басқа да ... ... ... пен ... басқару органдарымен,
меншіктің барлық ... ... мен ... , ... ... және жеке тұлғалармен келісімшарт арқылы мемлекеттік
тапсырыстан тыс кадрларды даярлау, ... ... ... ... ;
• шет ел студенттері, аспиранттармен ... ... ... ... ... қалыптастыру.
• оқу орындардың әлеуметті инфрақұрылымдарын келе-келе ... ... ... тағы бір ... көзі ... ... ол ... ұйымдардың ақысыз ... ... ... ... іске асыруға білім ... ... ... ... ... ... ... емес. Ол білім беру ... ... - ... беру ... ... оқитындардың ата-
аналары, ... ... ... - жігеріне байланысты. Бұл
қаржыландырудың ерекшелігі- ол ақша ... ... ... ... емес қолдаушы өзі анықтайды, ал, ... ... ... коммерциялық іс- әрекетінен түскен табысты өз ... . ... ... ... ... ... білім беру
саласына әсері бар өте ... ... ... ... өсіп келе жатқан түлектерді ... мен ... ... ... ... ... беру жүйесінің негізгі
мақсаты және бұл ... жас ... ... дамуына әсер
ететін факторлар ішіндегі рөлі өте зор. ... ... ... ... берудің осыған дейін жеткен ... ... және ... ... мүмкіндігін келешекте сақтап қалу және әрі ... Бұл ... шешу ... беру ... ... ... іс - ... қамтамасыз ету жолдарын анықтауға
байланысты. ... беру ... ... қаржылық көмекпен
қамтамасыз ету ... ... ... ... ең ... ... әр ... деңгейлері бойынша шығындар арасалмағын анықтауды
талап етеді. Бұл ... ... ... ... беру ... ... 4%-ға жуығы мектепке деиін тәрбие мен оқытуға,
70%-ға жуығы орта ... ... 3%- дан аса ... ... ... 4-
% ... колледждерге, 10-%дан аса жоғары білім ... ... ... білім беру деңгейлері бойы шығындар ... ... ... көрсетеді. Ал болашақта Білім беруді
дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған ... ... ... ... ... болуы мүмкін, ең ... ... мен ... ... үшін ... бірталай өсуі.
1999 жылдан бастап ... ... ... жаңа ... ... жаңа ... және ... білім
беруде қаржыландыруда жаңа әдіс пайдалауға көшу іске ... ... ... ... ақысыз жоғары білім ... ... ... беру тапсырысқа енген мамандықтар
бойынша мемлекеттік білім беру ... ... ... ... білім беру тапсырысқа арналған ... ... ... жыл бойы бір студентті ... ... ... іске асырылады. Ал мемлекеттік білім беру ... ... ... бір студентке шаққандағы көлемін барлық ... ... ... ... ... ... контигенттіне
бөлумен анықталады.
Жоғары кәсіптік білімді кадрларды ... ... ... ... ... ... :
• оқытушылар, қызметкерлермен басқа да персоналды еңбек ақысы
• қосымша ақшалай төлемдермен еңбек ақының ... ... ... ... ... арналған шығындар.
• коммуналдық шығындар
• оқу әдістемелік әдебиеттер алуға арналған шығындар
• басқа да ... ... ... жаңа ... жоғаы білім
беруді қаржыландырудың жаңа әдісінің оң болғанымен, мемлекеттік білім беру
тапсырысқа арналған шығындарды жоспарлау әдістері ... ... ... әр ... ... ... кадр ... процесінің ерекшеліктерін
есепке алмайды. Сонымен қоса, гранттар арқылы бөлінетін құралдар негізінде
оқу ... ... ... ... ал ... ... ... бекітумен дамуын қамтамасыз етпейді.
Білім беру саласының қаржылық қамтамасыз етудің ... ... ... ... ... ... жоспарлау тәртібіне негізделеді. “Білім беру туралы”Заңға
сәкес мемлекет жыл ... ... беру ... ... ... ... кепіл етеді. Бұл құралдардың мөлшері
бюджет ... ... ... кірістер көлемімен
реттеледі. ... ... ... ... ... ... енгізу
олардың қажеттілігімен қоса сол ... іске ... ... ... беру ... арналған бюджет құралдары бюджеттiк
жіктелуге сәйкес бөлінеді. Бұл ... ... ... бюджеттік
ақшаны жоспарлау тәртібі әр ... ... үшін ... ... ... ... ... мүмкіншілік
жасайды. Мысалы, осындай көрсеткіштер болып ... ... ... үшін балалар мен топтар саны , ... ... ... саны табылады. Шығындарды есептеу, белгіленген
формаларды пайдалана ... ... ... жіктеу
ерекшеліктері бойынша анықталады.
Мемлекеттік білім беру мекемелерінің ... ... ... ... ... ... шығындар есптемелерін құру
үшін 02-111 және 03-101 формалары толтырылады. Бұл формаларда мамандық пен
қызмет атаулары, ... ... мен ... ... мекемелер қызметкерлерінің айлық еңбек ақы сомалары анықталады
. Білім беру мекемелерінде тамаққа арналған шығындар ... үшін ... ... Бұл ... бір ... ... бір ... шаққандағы тамақ
нормасы мен олардың орташа жылдық саны ... ... ... ... ... ... ... нормативтер негізінде
комуналдық және электроқуатқа арналған шығындар көлемін есептеу үшін ... 01-044 ... ... ... ... , ғимараттар құрал
жабдықтар мен басқа да негізгі құралдарды ... күту және ... ... көлемін есептеу үшін 01-146 форма толтырылады. Нәтижеде,
осындай есептемелер негізінде қажетті бюджеттік ... ... ... беру мекемелерінің қаржыландыру ... Бұл ... ... аты мен ... жайы және
бюджеттік шамаланған кірістер түсінуіне сәйкестік ... ... ... бөлумен экономикалық жіктелудің ... бойы ... ... сомасы көрсетіледі.
Экономикалық әдебиет беттерінде білім беру ... ... әр ... ... ... Солардың бірі,
ақпараттық жалпы қаржылық көрсеткіш болып есептелетін, ... ... ... ... ... ... Бұл
көрсеткіш мағынасын анықтағанда басқа да ... ... ... алу қажет, мысалы, мұғалімдер кадрлары мен ... ... ... ... орта мектепте білім алудың
мүмкіндігін, негізгі ... ... ... және тағы
басқалары. Мысалы ... ... ... ... ... бірін пайдалану мүмкіндігін ... Бұл ... ... біріне шаққандағы орта білім ... ... ... ... Республика бойынша осы көрсеткіштің
деңгейі орташа ... ... 156 АҚШ ... ... Бұл мөлшерді
бастапқы ретінде ... оның ... ... ... қор ... ... ... Осы коэффиценттің мөлшері,
макроэкономикалық көрсеткіштер өзгерістерінің ... ... ... шығындар сомасы обьективті түрде өсу ... ... ... 30%-ке тең болады. Демек, орта білім беру деңгейі үшін
жеткілікті ... ... (Сж) ... формула арқылы анықтауға
болады;
Сж=Кқ Сб=1,3156=202,8 АҚШ долл/адамға
Бұл нәтиже ... ... ... орта ... ал ауыл мен қала ... бойынша орта білім беруге
арналған шығындар мәнін анықтау үшін осы ... ... ... ... ... ахуалын, ауыл тұрғындарының
мекендеу ерекшеліктерін және барлық оқушылардың ... ... ... ... тұратындарын есептей отырып, оқушылардың біріне шаққандағы
шығындар мөлшерінің есебін әр ... ... ... ... анықтауға болады, яғни, мысалы, ауылдық жердегі мектептері ... ... ... ... орта ... беру ... үшін ... көлемі айтылған ерекшеліктерді есептей отырып келесі формула
арқылы анықталады:
СЖР=Саж*Оса+ Сққ*Осқ , ... ... ... ... үшін ... ... есептелген
шығындар мөлшері .
Сққ-қалалық қоныстану мектептер үшін оқушылардың біріне есептелген
шығындар мөлшері.
Оса- аймақ бойынша ... ... ... ... саны ... ... , ... бюджет қаржылық қарым-қатынастағы әр
түрлi қатысушылардың ... ... ... және көп мiндет атқаратын құрал болып табылады. ... ... пен ... ... ... ... мен ... бөлу,
еңбекақы мен кiрiс жөнiндегi ымыраға ... ... ... ... бөлу ... ... орталық және жергiлiктi мүдделердi
қалыптастырып iске асырады. Ал бюджет экономикалық құжат ... ... және ... ... ... ... қарым-қатынасқа негiзделгендiктен
объективтi түрде сипатталады. Өз алды ... сала ... ... пiкiрiне байланысты емес, ең адымен ол қоғамдық өндiрiстiң
дамуына керектi орталықтандырылған ... ... ... ... ... ... қажеттiлiкке байланысты. Бюджеттік
жоспарлау-әр түрлі статистикалық, математикалық ... ... ... ... ... іске ... кодексiнде мемлекеттiк бюджетке мынадай түсiнiк
берiлген – ол ... және ... ... ... ... өтеу операцияларын есептемегенде сараптамалық ақпарат ретiнде
пайдаланатын және ... ... ... ... ... бюджет”.
Сонымен қатар, “жергiлiктi бюджет” терминi- мемлекет құрастыратын және
басқаратын орталықтандырылған ... қор ... да ... ... жету үшiн ... құқықтық актiлердiң
ережелерiне сүйене, мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
бюджет жүйесінiң негiздерiн логикалық тiзбектi түрде жазуын, әр түрлi
деңгейдегi бюджеттердiң мазмұны мен ... осы ... ... ... ... ... толығынан қарастырады.
Жергілікті ќаржылыќ билік пен басќарудыњ жергілікті органдарыныњ сан
ќырлы ќызметініњ ... ... ... ... ... ... рол беріледі.
Бұл жұмыстың мазмұны мен құрылымы – “Мемлекеттiк ... ... мен ... кодексi негiзiнде және “Мақтарал аудандық бюджетін
басқару және жоспарлау”бөлімі және олардың құрылымына ... ... және ... ... ... -
Республикалық бюджетті есеп айырысу- ... ... ... ... ... ... есеп ... күтуін өрістету оның
ішінде ақылы қызмет көрсетуден депозиттік сомалардан және ... ... ... ... ... ... шоттарды, бюджет жүйесіндегі
бухгалтерлік пен есеп беруді және қаржылық ... ... ... ... мен жетілдіруге қатынасу, қаржыны дұыс ... ... ... ... тиiмдi жүргiзу, республикалық және өз құзіреті
шегінде жергілікті ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету, мемлекеттік ақпараттық жүйесінің іс-
әрекетін қамтамасыз ету.
Жергілікті ќаржы мемлекеттіњ ќаржы ж‰йесініњ мањызды ... ... ... Ол ... ... ... бюджеттен тыс ќорларды ... ... ... ... ... ... ... ќамтиды.
Жергілікті ќаржыныњ рµлі, оныњ ќ±рылымы мен ... ... пен ... ... органдарына ж‰ктелінген функциялардыњ
сипатымен, сондай-аќ мемлекеттіњ єкімшілік аумаќтыќ ќ±рылысымен жєне ... ... ... ... Жалпы жергілікті ќаржыныњ
жай-к‰йі єрќашанда, біріншіден, елдіњ ... ... ... ... ... ... єлуетіне, ‰шіншіден, билік пен
басќарудыњ ... ... ... мен міндеттерін белгілі бір
дєрежеде реттеп отыратын мемлекеттік зањдардыњ ... ... ... ... ... дєрежесіне байланысты болады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Қазақстан Республиканың Бюджет Кодексі 2005ж.
2. Қаржы Қ.Қ. Iлиясов , С. Құлпыбаев Алматы 2005ж
3. Банктегі бухгалтерлік есеп С.Т ... ... ... ... В.Д. ... В.Д. ... ... управленческий учет В.Б. Ивашкевич.
6. Бухгалтерський учет в государственных учреждениях Алматы. 2003.
7. Бухалтерских учет на прозводственных предприятиях. В.Э. ... ... ... ... А. ... М 2005 ... ... Республикасының Азаматтық кодексі Алматы 2003 ж.
10. Қазақстан Республикасының Салық кодексі А 2002 ... ... по ... операций Н.Б РК с ценным бумагами (постовление
совета директаров от 12.06.97 №209);
12. Инструкция по учету доходов и ... и их ... по ... ... ... ... Н.Б. РК ... совета директаров от
14.05.97 г №170)
14. Инструкция по учету операций с таварно – мариальными запасами, в ... ... и ...... ... в подазрениях
НБ РК (постовление совета директаров от 12.06.97 г №201).
15. Собраник ... по ... ... 1997 ... ... В.В ... ... М 1998 г.
17. Абрюкина М.С., Грачев А.В. ... ...... предприятия учебно – практическое пособие – М; изд. “Дело
и ... 1998 ... ... Н.А. ... – 2030 ... ... и
улучщение блогосостояние всех казахстанцов Послание Президента страны
народу Казахстана.
19. Ф.Б. Диполь “Финансвый и ... ... ... 1998 ... Қаржы қаражат. “Заңды тұлғалардың табыс салығының ерекшеліктері” 1996
жыл. №6 ;
21. Салық және ... ... ... да ... ... туралы заң
күші бар жарлығы.
22. Налог – учебник под редакцией. Чериника;
23. ...... А.Б. ... ... ... Мемлекеттiк бюджет Өтебаев Н Алматы 2005
25. “Білім беру ... ” заңы 1999 жылы ... ... 7 ... ... ... ... бюджет
Ж е р г і л і к т і б ю д ж е т т е ... ... және ... ... ... бюджет
тер
Аудан
дық бюджет
тер
Облыстық бюджеттер
Аудандық
бюджеттер

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 75 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Нығмет Сауранбаев18 бет
Тауарлық-материалдық қорлардың экономикалық мазмұны және ғалымдар мен тәжірибешілердің еңбегінде оның есебін жетілдіру сұрақтары мен мәселелері63 бет
ТМД шеңберіндегі қазақ диаспорасының мәселелері мен Қазақстанның көзқарасы (1991-2006жж)74 бет
Қазіргі кездегі алқабилер институтының қалыптасуы65 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь