Салықтар және салық жүйесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ

1 ТАРАУ САЛЫҚТАР ЖӘНЕ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.1 Салықтар ұғымы және олардың әлеуметтік.экономикалық мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
1.2 ҚР.ғы салық жүйесін ұйымдастыру ерекшеліктері мен салық санкциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11

2 ТАРАУ САЛЫҚТАН ЖАЛТАРУ ЖӘНЕ САЛЫҚ ОРГАНДАРЫНЫҢ САЛЫҚТЫҚ ТҮСІМДЕРДІ БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ САЛЫҚ САНКЦИЯЛАРЫН САЛУ ҚЫЗМЕТІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15

2.1. Салықтан жалтару себептері және әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.2. ҚР бюджетіне төленетін салықтар және басқа да міндетті төлемдерді алуды ұйымдастыру және салықтан, жалтару тәжірибелерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .20
2.3. Қазақстандағы салықтар, алымдар мен төлемдердің,
алыну ерекшеліктері және салық ауыртпалығын аудару ... ... ... ... ... .23

3. ТАРАУ САЛЫҚТАН ЖАЛТАРУҒА БАЙЛАНЫСТЫ САЛЫҚ САНКЦИЯЛАРЫН ҚОЛДАНУ МЕХАНИЗМІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..51

3.1. Салық санкцияларын пайдалану проблемалары мен шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 51
3.2. Салық саясатындағы салық санкцияларының рөлін арттыру ... ... ... ... ... .55

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..62
Тақырыптың өзектілігі. Салықтар барлық елдерде олардың қоғамдық экономикалық құрылысы мен салал іс бағытына қарамастан ұлттық мемлекет кірістерінің негізгі көзі - ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық инструменті, мемлекеттің кірістерін және бюджеттің кірістерін қалыптастырудың шешуші көзі болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады. Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі әрқашан салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен қаббаттаса жүреді.
Салықтардың экономикалық мәні мемлекеттің заңды және жеке тұлғалармен қалыптасатын ақша қарым-қатынастарымен сипатталады, сондықтан салықтар экономикалық категория ретінде қаралуы мүмкін. Салықтарда мемлекеттің экономикалық мазмұны нақты түрде көрінеді, ал салықтардың әлеуметтік-экономикалық мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның экономикалық құрылысымен, мемлекеттің табиғатымен және функцияларымен айқындалады. Белгілі философ Френсис Бэкон салықтарды төлеу әрбір азаматтың қасиетті борышы деген еді. Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады, - деп жазылған.
Бірақ, нарық экономикасының кейбір объективті және субъективті жағдайларына байланысты салықтан жалтару және салық салық санкциялары мәселелері туындалады. Кәзіргі уақытта салықтан жалтару – еліміздің негативті факторы болып саналады. Осы мәселенің маңызы зор болғандықтан және зерттеуге тұратындығынан, таңдаған тақырыптың өзектілігі белгіленеді..
Диплом жұмысының мақсаты – қазіргі бәсеклестік экономикада салықтан жалтарыдың себептерін анықтай отырып, салық санкцияларын салу механизмін жетілдіру жолдарын қарастыру.
Диплом жұмысының міндеттеріне мыналар жатады:
- салықтың әлеуметтік-экономикалық мәнін ашу және қызметтерін көрсету;
- салық салуды ұйымдастыру прициптерін қарастыру;
- салық жүйесінің құрылмын қарастыру;
- салық салуды ұйымдастыру ерекшеліктерін көрсеті;
- ҚР-ға салық ұйымдарының салық салықтан жалтаруды анықтау және салық салу сакцияларын қолдану механизміне баға беру;
- Салық сакцияларын жетілдіру жолдарын қарастыру.
Жұмыстың құрылымы – кіріспе, қорытынды және 3 тараудан тұрады:
І тарау – Салықтар және салық жүйесін ұйымдастырудың теориялық негізі.
ІІ тарау – Салықтан жалтару және салық органдарының салықтық түсімдерді бақылауы. ІІІ тарау – Салықтан жалтаруға байланысты салық сакцияларын салу механизмін механизмін жетілдіру.
1 ТАРАУ. САЛЫҚТАР ЖӘНЕ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдер туралы» заңы (салық кодексі). Алматы, 2002.
2. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы» Қазақстан Республикасы үкіметінің 1992 жылғы 4 шілдедегі №1543-12 заңы.
3. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы «Жеке кәсіпкерлік туралы» заңы.
4. Ермекбаева Б.Ж. Жалпымемлекеттік салықтар. Алматы, Экономика, 1997.
5. Ермекбаева Б.Ж., Бурабаев А.Б., Кулжабаева М.Т. Жергілікті салықтар мен алымдар. Алматы, 1999.
6. Ильясов К.К., Зейнелғабдин А.Б., Ермекбаева Б.Ж. Налоги и налогооблажение. Алматы, Рауан, 1995.
7. Смагулова Г.Э. Аграрлық салаға арналған салық режимі. Жинақ. Астана, 2001.
8. Заяц Н.Е. Теория налогово: Учебник.- Минск БГЭУ, 2002.
9. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение: Учебник – М.: Инфра – М,2000.
10. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. Основы налогооблажения. Уч. пособие. Алматы, 2002.
11. Худяков А.М., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятие, элементы, установление, виды. –Алматы: Баспа, 1998.
12. Карагусова Г.Д. Налоги: сущность и практика использования. – Алматы: Каржы –каражат, 1994.
13. Черник Д.Г. Налоги. 3 –е издание. – Москва: фис, 1997.
14. “Финансы” Мельников В.Д. , Ильясов К.К. Алматы. 1997 год.
15. В.Д. Мельников, В.Д. Ли “Общий курс финансов” Алматы: 2001 .
16. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. “Основы налогооблажения” Алматы 2002г.
17. “Налоги: понятие, элементы, установление, виды” А.И. Худяков, Н.Е. Наурызбаев, Алматы 1998г.
18. “Налоги: сущность, практика, использования” Г. Карагусова, Алматы “Қаржы-қаражат” 1994 г.
19. “Налоги” 4-е издание Д.Г. Черника, Москва 1998 год.
20. “Налоги”Д.Г. Черник, Москва 1994 г.
21. “Основы налоговой системы” Д.Г. Черник, А.П. Починок, В.П. Морозов, Москва 1998 г.
22. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” Казақстан Республикасының Салық Кодексі 12 маусым 2001 жыл.
23. Алиев Р., КамаевМ. Чтобы повысить эффективность//Қаржы-қаражат – 2000-2004
24. “Налоговые проблемы” А.А.Сурашов//Вестник КазГУ – 2002 год.
25. “Қазақстан салық жүйесіндегі кейбір мәселелер” А.Б. Байдуйсенов// Вестник КазГУ – 2001-2004
26. Салық азайса да түсім көбейеді//Егемен Қазақстан 18 сәуір 2003
27. Әкімова А.Қ. Арнайы салық режимі бойынша шағын бизнес субъектілері үшін. Жинақ. Астана, 2001.
28. Тургенев Н. Опыт теории налогов. – М., 1937.
29. Гривус А. Налоги как орудие экономической политики. Баку, 1925.
30. Соколов А. Теория налогов. – М., 1928.
31. Основы налогового права. Учебно – методическое пособие. Под.ред. С.Ч.Пепеляева. Москва: 1995.
32. Евстигнеев Е.В. Основы налогоблажения и налогового права. – М.: Инфра - М. 2000.
33. Сатыбалдин С.С., Фурсов В.Г. Налоговая система в условиях рыночной экономики Казахстана.
34. Лесбеков Г.А. Анализ особенностей функционирования основных налогов в РК. // Вестник КазГУ: 2000 №6, с.73.
35. Лесбеков Г.А. Динамика основных показателей системы налогооблажения РК. // Материалы международной конференции. Алматы, КазГУ, 2001 г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
1 ТАРАУ САЛЫҚТАР ЖӘНЕ САЛЫҚ ... ... ... Салықтар ұғымы және олардың ... ... ... ... ... ерекшеліктері мен салық
санкциялары…….........................................................
..................................11
2 ТАРАУ ... ... ЖӘНЕ ... ... ... ... ЖӘНЕ ... ... САЛУ ... Салықтан жалтару себептері және әсері…………………………...............15
2.2. ҚР бюджетіне ... ... және ... да ... ... ... және ... жалтару тәжірибелерін
талдау…………….................................................................
...........…………..........20
2.3. Қазақстандағы салықтар, алымдар мен ... ... және ... ... ... ... ... БАЙЛАНЫСТЫ САЛЫҚ САНКЦИЯЛАРЫН ҚОЛДАНУ
МЕХАНИЗМІН ... ... ... ... ... мен ... Салық саясатындағы ... ... ... ... өзектілігі. Салықтар барлық елдерде олардың ... ... мен ... іс ... ... ... ... негізгі көзі - ұлттық табысты қайта бөлудің басты қаржылық
инструменті, ... ... және ... ... ... көзі ... табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды және мемлекеттің өмір сүріп,
дамуының негізі болып ... ... ... ... ... ... жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен қаббаттаса жүреді.
Салықтардың экономикалық мәні мемлекеттің заңды және жеке тұлғалармен
қалыптасатын ақша қарым-қатынастарымен ... ... ... ... ... ... ... Салықтарда мемлекеттің
экономикалық мазмұны ... ... ... ал ... ... мәні, олардың түрлері мен рөлі қоғамның экономикалық
құрылысымен, ... ... және ... айқындалады.
Белгілі философ Френсис Бэкон салықтарды төлеу әрбір ... ... ... еді. Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында: заңды
түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де ... ... ... ... әрі міндеті болып табылады, - деп жазылған.
Бірақ, нарық экономикасының кейбір ... және ... ... ... жалтару және салық салық санкциялары
мәселелері туындалады. Кәзіргі уақытта ... ...... ... болып саналады. Осы мәселенің маңызы зор ... ... ... ... ... ... белгіленеді..
Диплом жұмысының мақсаты – қазіргі бәсеклестік экономикада ... ... ... ... ... санкцияларын салу механизмін
жетілдіру жолдарын қарастыру.
Диплом жұмысының міндеттеріне мыналар жатады:
- салықтың ... ... ашу және ... ... салуды ұйымдастыру прициптерін қарастыру;
- салық жүйесінің құрылмын қарастыру;
- салық салуды ұйымдастыру ерекшеліктерін көрсеті;
- ҚР-ға салық ұйымдарының салық салықтан ... ... ... салу ... қолдану механизміне баға беру;
- Салық сакцияларын жетілдіру жолдарын қарастыру.
Жұмыстың құрылымы – кіріспе, қорытынды және 3 тараудан тұрады:
І тарау – ... және ... ... ... теориялық негізі.
ІІ тарау – Салықтан жалтару және салық органдарының салықтық түсімдерді
бақылауы. ІІІ тарау – Салықтан жалтаруға байланысты салық ... ... ... ... ... САЛЫҚТАР ЖӘНЕ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІН
ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗІ
1.1. Салықтар ұғымы және олардың әлеуметтік-экономикалық ... және ... салу ... ... ... жөн. ... бұл –
экономикалық және қаржылық категория, ал салық салу бұл – ... ... ... ... ... ... асырылатын алым алу үрдісі.
Салықтар – бұл мемлекеттің белгілі бір мөлшерде және ... бір ... ... ... ... мәні мемлекеттің өз функциялары мен мақсаттарын
жүзеге асыру үшін ... ... ... бір ... құрайтындығында.
Салықтар қаржының бастапқы категориясы болып табылады.
Салықтар мемлекеттің қалыптасу кезінде пайда болып, оның өмір ... ... ... ... ... ... салықтардың формалары
(нысандары) мен тәсілдері өзгеріп, өңделіп, ... ... ... ... ең дамыған кезі ақша-тауар қатынастарының
дамыған жүйесінде болған.
Салық ауыртпалығын бөлудің тарихи қалыптасқан 2 қағидаты бар:
1) Түсірілген пайда қағидаты ... ... ... ... (төлем төлеу қабілетіне).
Алғашқы қағидат бойынша әр субъектіге салық оның ... ... ... ... ... ... ... үкіметтің ұсынатын
тауарларынан игіліктер мен қызметтерді ең көп алатындар сол тауарлар ... ... үшін ... ... ... міндетті. Мысалы,
жолды жөндеу қорын қалыптастыратын көлік жолдарын ... және ... да ... ... ... қорғаныс, қоғамдық қауіпсіздік, білім жүйесі
сияқты және тағы басқа ... ... ... ... ... ... ... мен жұмыссыздарға төленетін қайырымдылық
жәрдемақыларын қаржыландыру кезінде бұл ... ... ... емес.
Екінші қағидатқа сәйкес субъектілерге салық салу оларға “қайырымдылық”
тиімді болатындай етіп салынуы керек, яғни ... ... таза ... ... ... ... тәуелділікте болуы керек. Бұл қағидат ... ... ... жеке ... кәсіпкерлер мен кәсіпорындар табысты аз
мөлшерде табатындарға қарағанда салықтарды жоғары көлемде төлеуге міндетті.
Бұл қағидаттың мәні – табыстың әрбір қосымша бөлігі ... ... ... ... ... ... ақша ... көлемде жұмсамайды. Түскен табыстың бір бөлігі кез-келген уақытта
күнделікті қажеттіліктегі ... мен ... яғни ... ... мен қызметтерге жұмсалады. Қалған бөлігі басқа да ... ... ... ... ... ... ... алынатын ақша ауқатты
адамнан алынатын ақшаға қарағанда үлкен ... ... ... да түскен табыстан салыққа кететін шығындарды баланстау үшін
салықты түсетін табыс мөлшеріне ... салу ... ... ... мен ... игіліктерге салық салу қағидаттары
салық мөлшерін белгілеу мен оның табыс ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың классикалық қағидатын
А.Смитт ұсынған еді. Бұл қағидат бойынша:
а) Салық әрбір салық төлеушінің табысына сәйкес мөлшерде салынуы керек
(әділеттік ... ... ... мен ... мерзімі алдын-ала анықталуы керек (анықталу
қағидаты).
в) Салық салық төлеушіге ыңғайлы уақытта және ыңғайлы тәсілмен алыну
керек ... ... ... алу ... минималды мөлшерде болуы керек ... ... ... ... салу үрдісіне белгілі бір тәртіп
енгізіп, А.Смитт бұдан мынадай ... ... ... ... ... ... белгісі емес, керісінше еркіндік белгісі болып табылады”.
Салықтық одан әрі ... ... салу ... өзгеріп, толықтырылып,
айқындалып отырған:
1. Салық салудың әділеттілік ... 2 ... ... ... теңдікке” қол жеткізу “көлденең теңдік” салық ... ... ... ... ... ... ... қарамастан
салық салу барлығына бірдей мөлшерде болуын талап етеді.
б) ... ... мен ... ... ... салық төлеушілер міндеттері
бойынша заң алдында төлеушілер ... ... заң ... ... сақтау керек.
Демек, ауқатты адамдардың табыстарының бір бөлігінің ... аз ... ... ... тиіс ... ... ... қайта бөлу үшін жеке
тұлғаларға салық прогрессивтік шкала ... ... ... ... ... ... ... қағидаты.
Бұл қағидат бойынша салықтың мәні мен қызметі, қолдану ... ... асу ... ... ... заң салық төлеушіге түсінікті әрі
қарапайым болуы керек. ... салу ... ... кезде техникалық
жағынан қарапайым нысандарына көңіл бөлу керек, өйткені салық төлеушілердің
көп бөлігі ... ... бас ... үшін өз ... ... ... салықтарды қолданудың прогрессивті салықтарға
қарағанда артықшылығы бар. ... ... ... салықты қосылған
құнға салынатын салық, қызметкерлер мен жұмысшылардың табысымен біртұтас
сызықтық салық, пайдаға салынатын біртұтас ... ... ... ... ... ... ... салық төлеуші кәсіпорынның нысанына
қарамастан бәріне бірдей болуы керек.
3. ... ... - ... ала ... шарттар мен
талаптардың теңдігі, мемлекеттің бүкіл ... және ... ... үшін ... мен ... ... Кейбір ерекше жағдайлардан басқа кезде мемлекет салық төлеушілерді
салық жүйесі ... ... ... ... ... емес. Бұл мақсат
үшін бюджеттің кіріс бөлігінде салықтарды қысқартудың орнына шығыстар
бөлігінде ... ... ... ... Бұл ашық ... ... асуы ... белгілі бір өнімдер мен қызметтер, әлеуметтік топтарды салықтан
кез-келген босатуды қолданбаған ... ... ... ... ... ... үшін мемлекеттік
қаржыландыру қажет, бірақ ... ... ... ... ... ... ... алуға болмайды. Саяси билік жеке топтардан
қысым көрмеуге тиіс.
Бұл қағидат нарықтық экономика көзқарасымен де маңызды ... ... ... нарықтың болуы да мүмкін емес. Кез-келген ... баға ... әсер ... ... ... ... құнын көрсете
алмайды.
Қазақстанның салықтар мен басқа да бюджетке төленетін міндетті төлемдер
туралы заңында салық салудың міндетті болуы, салық ... ... ... күші сияқты қағидаттары да атап көрсетілген.
Мемлекетке ... ... ... өзіне тән ерекшелігі бұл –
олардың әртүрлі қоғам ... ... ... болып табылады.
Салықтар осы ерекшелігімен мемлекет және басқа да ... ... ... ... ... әртүрлі төлем түрлерінен
ерекшеленеді. Бұл төлемдерге әлеуметтік сақтандырудың мақсатты төлемдері,
салымдар, арнайы қорларға ... ... ... ... өзіндік
құнынан, қызметтерден, табыстардан, еңбекке ақы төлеу фонды, ... бір ұзақ ... ... ... тыс ... жатады.
Салықтардың мәні олардың ... ... ... ... ... ... ... субкатегория болып табылады.
Сондықтан да, салық функцияларын ... ... ... ... қаржының бөлу функциясын құрайтын қосымша функциялар деп қарастыру
қажет.
1. Тарихи алғашқы функция болып фискалды функция ... Бұл ... ... қаржы-қаражаттардың түсімін қамтамасыз етеді.
Фискалды функция мемлекетке ақшалай табыстардың түсім ... ... ... қатынастарының дамуына байланысты анықтайды.
2. Салықтардың ... бөлу ... ... бұл - ... ... бір бөлігін мемлекет пайдасына қайта бөліп
беру. Бұл функциядағы өлшемдер (масштабтар) салықтардың ЖҰӨ - ... ... ... Үлес ... ... ... ол 2004 ж. – 19,7%, 2005. ж. - 16,6%, 2006 ж. - ... ... ...... ...... ... кеңеюіне байланысты пайда болады. Ол ұлттық шаруашылықтың
дамуына қабылданатын бағдарламаларға сәйкес мақсатты түрде әсер етеді.
Бұл жерде салық ... ... ... ... өзгерту, алу
тәсілдері, жеңілдіктер қолданылады. Бұл ... ... ... мен ... ... мен ... көлеміне
әсер етеді. Сөйтіп, соңғы жылдар Қазақстанға салықтық төлемдердің
қажетті мөлшерден ... ... ... тән ... ... Ол салықтардың
жеткіліксіз түрде жиналуымен – салық бас ... ... ... ...... аясындағы жүргізілетін шаралар жиынтығын
- қоғамның дамуының әрбір нақты кезеңінің алдына қойылған мақсаттары ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың қалыптасу жағдайында салық саясатының негізгі
бағыты бұл - өзін ақтамаған жергілікті халықтың ... ... ... ... ... қоғамдық қорлар арқылы құрастыру
принципінің қалдығы. Бұл еңбектің күшеюін ... ... ... арқылы еңбекке жарамды халықтың табысын біршама
ұлғайтуға алып келеді. Соның жүйесі ... ... ... ... ... қорғаудың неғұрлым сенімді және нәтижелі түрі қамтамасыз
етіледі.
Салықтар – мемлекет белгілейтін, белгілі бір ... және ... ... ... төлемдер.
Салықтардың экономикалық мәні өз қызметін жүзеге асыру үшін мемлекетте
жинақталатын ұлттық ... бір ... ... ... ... категорияларының бірі болып табылады.
Салықтар мемлекетпен бірге пайда болды, оның өмір сүруінің негізі
болып ... ... ... ... ... салық нысандары мен
әдістері мемлекет ... және ... ... ... ... ... ең ... дамуына тауар–ақша қатынастарының
жүйесінде жетілді.
Салық салу қағидаларына мыналар ... ... ... екі ... ... ... ... – салық төлеушілердің табысына салық бірдей
шарттарда, бір түрде салынуы тиіс;
▪ вертикалды әділдікті сақтау салық ... ... ... бөлу ... ... ... ... шкаламен салынуы
тиіс;
2) қарапайымдылық қағидасы. Салық механизмі салық ... әрі ... ... ... ... ... ... Жеңілдіктер құндық
пропорцияларды ... және біле тұра ... салу ... емес ... ... ... салудың экономикалық бейтараптығы. Салықтар экономика мен
инвестицияның өсуіне, жұмыс істеуінің ... ... ... ... ... осы ... экономикалық ынтымақтастық
жөніндегі елдер салықтарымен негізгі түрлері ... ... ... ерекшелігі болып әр түрлі ... үшін ... ... ... мәні ... ... ... мемлекеттік бюджетке түсімді қамтамасыз ететін ... ... ... фиксалдық қызметі болып табылады;
2) салықтардың қайта бөлу ... ... ... әр ... ... субъектілер табыстарының бөлігін қайта бөлу ... Бұл ... ... ету масштабы жалпы ұлттық өнімдегі салықтардың
үлесімен анықталады: ол ұлттық табыстың мемлекеттендіру ... ... үлес 1997 жылы – 79,7%; 1998 жылы – 16,6%; 1999 жылы – 17,4%; ... – 20,2% - ды ... салықтардың үшінші реттеуші қызметі – мемлекеттің ... ... ... ... ... Ол ... түрде ұлттық
шаруашылық бағдарламаларына сәйкес ... әсер ... ... салық
нысандарын таңдау, ставканы өзгерту, жеңілдік алу ... ... Бұл ... ... ... ... құрылымы мен
пропорциясына, жинақтау және тұтыну көлеміне әсер етеді.
Мемлекет салық саласындағы шаралар жүйесін – экономикалық ... ... ... және басқа да мақсаттарға, қоғамның әрбір
нақты даму ... ... ... салық саясатын
жүргізеді.
Мемлекетке алынатын ... ... ... ... ... ... мен ... салық қызметі органдары мемлекеттің
салық ... ... ...... ... ... салық төлеушілер, салық жинау
әдістері, салық жеңілдіктерінің болуына байланысты ... ... ... әр ... ... бойынша бөлуге болады:
- мемлекет пен төлеушінің қарым –қатынастары және салық ... ... ... ... ... жинаушы органы,
экономикалық сипаты бойынша.
Бірінші сипаты бойынша салықтар тікелей және ... ... ... ... ... ... мүлікке ғана (табысқа, пайдаға, мүлікке
және жерге салынатын салық) салынады.
Тікелей салықтар өз кезегінде нақты және жеке болып бөлінеді.
Нақты ... ... ... ... ... ... ... салынады; нақты тікелей салықтарға жер, мүлік, ақша капиталына
салынатын салықтар жатады.
Жеке салықтарда табыс қана ... ... ... ... ... ... ... жағдайы. Оған мыналар жатады: табысқа салынатын
салық, сый мен мұраға салынатын салық, жан ... және т.б. ... ... – тауар, қызметтер бағалары арқылы (қосылған құнға
салынатын салық, ... ... ... ... Салық сомаларының
иесі тауар және қызметтерді өткізгесін мемлекетке тапсырылады.
Пайдалану сипаты бойынша салықтар жалпы және арнайы ... ... ... ... ... ... бір ... барысында
тұлғасыздандырады. Арнайы салықтар белгілі бір ... ие ... ... ... ... ... ... үшін пайдаланылады).
Салықты жинайтын және оны билейтін органына байланысты орталық
(жалпымемлекеттік) және ... ... ... ... ... ... ... салықтар табысқа және тұтынуға
салынатын салықтар болып бөлінеді: ...... ... ... объектіден алған табысына салық салу, екінші жағдайда – ... мен ... ... ... шығындарға салынатын салық.
Салық салу объектісін есепке алу және бағалануы бойынша салық алудың
төрт тәсілі бар: кадастрлық, декларация бойынша, ... ... ... ... ... сәйкес салық салу және есепке алу қамтамасыз ... ... ... оның ... ... ... ... мүліктік)
көрсете отырып, нақты табысын ескермей жүзеге асады.
Салық төлеуші ... ... ... ... ... ... отырып, салық сомасын есептейді.
Төлем көзіне байланысты салықты табысты алған ... ... ... ... ... әр ... ... табыс алуға байланысты
бөлінеді. Бұл бойынша салық төлемін анықтау және ескеру өте қиын.
Салықтық есептің екі әдісі пайдаланылады: ... және ... ... ... сәйкес табыстар мен шығындар жұмыстарды жүргізу кезінен
бастап қызметтерді, ... ... және ол ... ... ... ... ... есептелінетін есептеу әдісі бойынша табыстар мен
шығыстар ... ... ... ... ... әдіс – ... ... қолайлы және оны Қазақстанның барлық салық төлеушілері ... ... үшін ...... ... жеткізу уақытында болмаған
жағдайдың өзінде төленіп, айналым қаржыларының оқшаулануына әкеліп соғады.
Қазақстандағы салықтар, төлемдер мен ... ... ... ... ... салынатын салық;
2) жеке табыс салығы;
3) қосылған құнға салынатын салық;
4) акциздер;
5) жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... ... (қол қойылған бонус, коммерциялық табу бонусы,
роялти, үстем пайда салығы);
6) әлеуметтік салық;
7) жер ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер топтары үшін арнайы салық режимі
қарастырылған. ... ... ... ... субъектілері, шаруа
қожалықтары, ауылшаруашылық өнімдерін өндіруші заңды тұлғалар, кәсіпкерлік
қызметтің жекелеген түрлері. Бұл ... ... ... ... негізде
жүргізіледі: патент; бір жолғы талон; біртұтас жер салығы; оңайлатылған
декларация. Бұл ... ... ... ... ... ... сипаттайды.
2. Алымдар
1) заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін;
2) жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін;
3) жылжымайтын мүлік және ол бойынша құқықтарын ... ... ... ... мен ... ... жиілікті
құралдарды мемлекеттік тіркегені үшін;
5) көлік құралдарын және ... ... ... ... өзен және аз ... кемелерді мемлекеттік
тіркегені үшін алымдар;
7) азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік тіркеу ... дәрі ... ... ... ... үшін алымдар;
9) Қазақстан Республикасы аумағынан автокөлік ... ... ... ... ... елтаңбалық алым;
12) белгілі бір қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін
алынатын лизензиялық алым;
13) ...... ... ... ... ... ... үшін.
3. Төлемдер
1) жер учаскелерін пайдалун үшін;
2) су ресурстарын (жер үсті көздерінен) пайдалану үшін;
3) қоршаған ортаны ластағаны үшін;
4) ... ... ... үшін;
5) орманды пайдаланғаны үшін;
6) ерекше күзетілетін табиғи территорияларды пайдаланғаны
үшін;
7) радиожиілік спекторды пайдаланғаны үшін;
8) кеме жүретін су ... ... ... ... (визуальды) жарнаманы пайдалану үшін.
4. Мемлекеттік баждар
5. Кедендік баждар
1) кедендік баждар;
2) кедендік алымдар.
Сонымен, Қазақстанның салық жүйесі және басқа міндетті ... ... ... ... ... ... құқықтық
нормалар Қазақстан Республикасының Салық Кодексінде және сәйкес ережелерде
көрсетілген.
Мемлекеттік ... ... ... Қазақстанда Қаржы министрлігімен
және облыстардағы, аудандардағы, қалалардағы және қала ... ... ... ... көрсетілген. Салық қызметі салықтар мен
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы ... ... ... ... ҚР-ғы салық жүйесін ұйымдастыру ерекшеліктері мен салық
санкциялары
Мемлекетте жиналатын салық түрлерінің, нысандары мен ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Салық түрлерінің, оны төлеушілердің, жинау тәсілдерінің салық
жеңілдіктерінің көптігіне ... ... ... күрделі модель деп
айтуға болады. Салықтарды әртүрлі қағидаттар бойынша сыныптауға ... ... ... ... және ... пен ... төлеушінің қарым-
қатынасы бойынша;
- қолданылуы бойынша;
- ... ... ... ... экономикалық нышаны бойынша.
Бірінші нышаны бойынша салықтар тікелей және жанама болып бөлінеді.
Тікелей салықтарға тікелей табыс немесе мүлікке белгіленетін ... ... ... ... ... жер ... т.б.).
Тікелей салықтардың өзі нақты және жеке болып бөлінеді. Нақты салық
сыртқы нышандары бойынша ... яғни ... салу ... ... ... ... ... назар аударылады. Тікелей нақты
салықтарға жататындар: жер ... ... ... ... ... ... салықтарда табыс қана емес, сонымен бірге салық төлеушінің ... ... ... ... ... Оларға жататындар: табыс
салығы, мұра мен ... ... ... жан ... салық, т.б.
Жанама салықтар тауарлар мен қызметтердің ... ... ... құн ... ... ... мен қызметтер сатып өткізілгеннен кейін салық
сомасын мемлекетке береді.
Қолданылу нышандары бойынша салықтар ... және ... ... бөлінеді.
Жалпы салықтар мемлекетке жиналады да, қолданылған кезде ырықсызданады.
Арнайы салықтардың өзіне тән міндеттері ... ... ... жөндеу қорын
қалыптастыруға арналған көлік салығы).
Салықтарды жинап, оларды иемденетін органдарға байланысты салықтар
орталықтандырылған (жалпы ... және ... ... ... ... ... салықтар табыс салығы және
тұтынуға ... ... ... бөлінеді. Табыс салығы ... ... ... ... объектісінен түсетін табысынан алынады. Тұтынуға
салынатын салық бұл – ... мен ... ... ... ... ... ... салынатын объектті есепке алу мен бағалау тәсілдеріне ... ... 4 түрі бар: ... салық салушының мәлімхаты бойынша
(декларация), табыс ... ... ... ... бойынша салық салу.
Кадастрлық тәсілінде салық салу объектісінің нақтылы табысты есепке
алмай, табыс ... ... жазу ... ... ... ... ... табыс көлемін, керекті жеңілдіктерді көрсетіп жазып, салық сомасын
төлейді.
Табыс көзінен алынатын ... ... ... ... ... есептеліп, төленеді.
Патент бойынша салық салық төлеушінің дәл анықтау қиынға соғатын ... ... ... ... ... 2 ... бар:
1. Кассалық,
2.Есептеу тәсілі.
Кассалық тәсіл бойынша табыстар мен шегерулер төлем ... ... ... ... ... ... жүкті
жөнелту кезінен бастап ескеріледі.
Есептеу тәсілі салық қызметі үшін нығұрлым қолайлы тәсіл болып табылады,
және де осы тәсіл Қазақстанның барлық ... ... ... ... салық төлеушілер үшін бір ғана кемшілігі бар – салықтың ... ... ... ... ... да ... керек.
Қазақстан Республикасының жүйесінің құрамына салық баж түрлері, салық
қатынастарын реттейтін хұқтық нормалар және салық ... ... ... ... үшін арнайы салық түрлерін төлеу мен
есептеу тәртібін қолдануды қарастыратын арнайы салық ... бар. ... кіші ... ... ... ... ауыл ... өндіруші заңды тұлғалар, кәсіпкерліктің кейбір түрлері.
Салық жүйесіне, ... ... ... ... кіреді. Қазақстанда
ол табыс министрлігі; облыс, қала және региондардағы салық комитеттері және
салық полициясы түрінде құрылған. ... ... ... мен ... ... ... Республиканың салық және басқа да міндетті
төлемдер туралы заңының жүзеге асырылуын ... ... ... ... - ... экономиканың дамуы мен күрделі
қаржының өсіміне кедергі болмауы тиіс. Неғұрлым көп ... ... ... көп салу ... ... Салықтардың өнім өндіруге, өндіріске
және күрделі қаржыға әсерін үнемі ескеріп отыру шарт. Егер, осылардың ең
болмаса ... ... ... ... ... мұндай салық салуды
қолданбаған жөн.
6. Экономикалық қатынастар бойынша ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесін салыстыру қежеттілігі. ... ... ... үшін қажет, ал төмен мөлшерлемелер
табыстардың ... ... ... ... ... ... ... бюджнтіне кері әсерін тигізеді. Ал, жоғары
мөлшерлемелер мемлекет экономикасына шетел инвестицияларының ағымына ... ... ... салық механизмін, яғни салық түрлерінің нақты
атаулары, сонымен қатар оларды пайдаланудың әдістері, ... іс ... құру мен ... ... ... ... салу элементтеріне мыналар жатады: субъект, объект, салық ... салу ... ... ставкасы, квота, салықтық жеңілдіктер, төлеу
мерзімі мен ... ... ... ... мен міндеттері, салық
төлеуге бақылау, салық заңдылықтарын ... үшін ... ... ... ... – бұл заң арқылы салық ... ... жеке ... ... ... ... ... – нақты салық
ауыртпалығы түсетін ... ... ... яғни жек ... ...... салудың негізі болатын ақшалай операциялар,
қызмет көрсету, қызмет ... ... ... ... ... ... ... құнына) қосылған құн, жұмыс және қызмет көрсету, шаруашылық
айналым ... ... ... және т.б. табылады. ... ... және ... ... ... ... ... көзі болып салық төленетін табыс; кейбір салықтар ... ... ... ... ... мен ... ... келеді;
кейбір жағдайларда салық көзі болып салық төлеу үшін ... ... бір ... ... ... ... бірлігі – санау үшін белгіленген салық объектісінің ... (1 ... ... және ... ... – бұл салық салу бірлігіне бекітілген салық көлемі, ... ... ... ... салық төлеушінің табысына пайызбен
бекітілсе, ... ... деп ... ... ... құрылуы жағынан
тұрақты және пайыздық болып бөлінеді.
Тұрақты ставкалар табыс көлеміне байланыссыз, салық ... ... ... ... ... ... ... жерге, мүлікке
және т.б. қолданылады).
Пайыздық ставкалар үш ... ... ... ... ставкалар салық объектісі көлемінен тәуелсіз бір
пайызбен тағайындалады; прогрессивтік – табыс ... ... ... сәйкес
ставкада өсіп, шкала түрінде көрсетіледі.
Прогрессивті ставкаларда екі түрлі прогрессия қолданылады: жай және
күрделі; жай ... ... ... немесе табыстың өсуіне байланысты
салық ставкасы да өседі, күрделіде – бөліктерге ... ... ... ... ... ... ... кемшілігі оның
экономикалық және еңбек қызметіне кері әсері ... ... ... ... ... ... ... салыну субъектілерінің
қарамағындағы табыстардағы ... ... ... ... ... ... ... салық объектісінің ұлғаюына ... ... ... ... ... төлеушілердің төлем
қабілеті мен жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді ескеріп ... ... ... ... мемлекеттік бюджеттің әр жылына
байланысты қабылданғанда түзетілуі мүмкін.
Салық оклады – субъектінің бір объектіден төленетін ... ... ...... түрде төлеушілерді салық төлеуден толық не
жартылай босату. Салық жеңілдіктеріне мыналар жатады:
– салық салынбайтын минимум – ... ... ... ... ең аз мөлшері.
– есептелген табыс сомасынан жеңілдіктер.
– белгілі бір ... және ... ... ... салық
ставкасын азайту.
Салық жеңілдіктеріне мыналар жатады: төлеудің мерзімін шегеру және
салық ставкаларын азайту.
Жеңілдік ... – заң ... ... ... ... ... салу ... – салық салу немесе жинау жүргізілетін уақыт.
Салық төлеушілер мен салық органдарының құқықтары мен міндеттері билік
органдарымен және басқару ... ... ... заңдармен реттеледі.
Салық жинау және басқа да міндетті төлемдерді ... ... ... ... ... қызметінің орны орналасқан жағынан
мемлекеттік салық қызметі жүзеге асырады. ... ... ... ... ... ... ... құқықтарын бұзу жөніндегі
жауапкершілігі мемлекет заңдарымен анықталады. ... ... ... ... ... ... ... табысты жасырғаны, бюджетке
төлемдерді кешіктіргені үшін айыппұл, өсім салынады.
2 ТАРАУ. САЛЫҚТАН ЖАЛТАРУ ЖӘНЕ ... ... ... ... ЖӘНЕ САЛЫҚ САНКЦИЯЛАРЫН САЛУ ҚЫЗМЕТІ
2.1. Салықтан жалтару себептері және оның әсері
Салық төлеуден жалтару – ... ... ... ... ... ... айналыс, мүліктерді) жасыру және азайтуы, бұл ... ... ... ... ... толық төлемеуді мақсат етеді. Мұндай
әрекеті заңсыз әрекеті салық төлеушінің мемлекеттік қазынаға ірі ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік және басқа да қызметті ... ... ... ... ... ... ірі ... және жоғары
мөлшерлемесі субъекттің “жасырын” экономикаға кетуіне әсер етуі мүмкін.
2) ... ... ... ... ... түсініксіздігі, ондағы
өзгертулердің, түзетулердің, толықтырулардың көп болуы.
3) салық жұмысындағы ... ... ... ... ... құқықтық сұрақтар, экономикалық білімнің
аралас салаларын жеткілікті білмеу: ... ... ... ... баруы.
4) субъекттердің әдейі ойластырған “көлеңкелі” ... үшін ... ... ... ірі ... басқа елдердің банктеріндегі
шоттарына ақша аударымдары, кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... көлемі – мемлекеттік бақылаудан (шығуы) ірі
салықтың түсімдерді шығарады.
Кейбір деректерде Қазақстанда “көлеңкелі” экономика 1/3 ден ... ... ішкі ... ... экономика кезіндегі қиын жағдай ... ... ... ... ... толықтыруға толықтыруға
толық мүмкіндік бермейді.
“Екілік” есептің практикасы қалыптасты: кәсіпкерлердің өзіндік қолдануы
үшін және кейбір ресми ... ... ... 2 ... қызметтің минимальды
жіберілетін көрсеткіштер көрінсе, 1 – сінде шын көрсеткіштер, бизнестің
дамуы мен басқарылуы ... ... ... ... ... ... орындардың әртүрлі
бекітілген тәртіптен ауытқулар немесе салықты есептеу және төлеу кезіндегі
стандартты емес жағдайларға ... ... ... әрекет
варианттар белгіленген. Мысалы: бухгалтерлік есеп жүргізу ... ... ... ... ... ... өз тұтынуы
шығындарына декларациядағы кірістерге сәйкес келмеуі, және басқа ... ... ... ... ... ... салу шаралары бекітілген; салық төлеушінің мүлкіне тиым
салу мүлікті (мүмкін болатын) ... ... ... және ... ... операцияларын тоқтату төлемдеріне тиісті шотқа сомасын
аудару. Салықтық заңдылықтың ... ... ... ... ... салық төлемдерін төлемеу немесе белгіленген мезгілін ... заң ... ... сомасының 5% өлшемінде салықтық санкция төлеуді
жүктейді, салық есептемесін мезгілінен 6 айға дейін асыру бұл ... ... ... және ... да ... төлемдерді бюджетке жартылай сомасымен
немесе мүлде төлемеу төленбеген салық және ... да ... ... 50% ... ... төлеуді жүктейді. Бұл жерде төлемеу
жолдарына салым объектісін көрсетпей не төмендету, салықты қате алу, ... ... ... ... ... жасыру, дұрыс емес шот-
фактураларды пайдалану жатады. Осы әрекеттерді 1 жыл ішінде кері қайталаса
оларға ... ... ... 100% ... ... ... ... ағымдағы төлемдердің сомасын азайтқаны үшін
салықтың сомасының 50% ... ... ... ... ... шот-фактуралары үшін 100% өлшемде ... ... ... кіретін расталмаған деректер туралы арыз үшін
расталмаған соманың 50% ... де, осы ... 1 жыл ... ... 100% ... ... ... табыс салығы бойынша аванстық төлемдер сомасын салық
төлеушілердің азайтуы салық кезеңінде ... ... 10 нан 25%- ... ... ... ... 2% ... салықтық санкция, ал 25% дан
көп болса аталған соманың 5% өлшемінде салықтық санкция салады.
Салық ... ... ... ... ... ... ... белгіленген
тәртіпке сай жүргізбей төленбеген салықтардың 50% өлшемінде санкция ... ... егер осы ... ... 1 ... ... ... ал егер олар салық төлеу кезеңін 1 ден көп кезеңіндерінде жасалып
және салық ... ... ... ... ... онда ... ... 100% өлшемінде салықтық санкция төленеді.
Банктердің банк операцияларын салық төлеушілердің банк құжаттарына
тіркеу номерінсіз жүргізуі үшін ... ... ... ... ... ... күштеп өтету жағдайындағы жұмыс жасаушы
субъекттердің банктік шоттарында қалған ақшаларын туралы ... ... ... құжатынсыз банктік шоттарды ашу, бұл органдарды ... ... ... ... ... бұл – ... ... Осындай жағдайларда банктерге салық ... ... ... ... шығындарының сомасының 5% өлшемінде
санкциялар қойылады.
Мемлекетке елеулі зиян келтіріп салық заңдылықтарын қатал бұзу қылмыстық
тәртіптің ... ... ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық Кодексі бойынша жазаланады,
белгіленген мерзімде белгілі ... ... ... құқығынан айырады немесе
белгілі-бір қызметпен айналысуға шек ... ... не ... жұмыстарына
тартылады, сол сияқты 3 жылға дейін бас бостандығынан айырады.
Алайда бұл жазалардың барлығы салықтан ауытқу проблемасын жоймай ... ... ... ... ... ... шығатын сомалар
бюджет табысының үштен бірін ... ... ... ... ... және ... жасырудың жетілдірілген түрлерін, тәсілдерін
қолдануда, салық орындарына қате деректер беру де жиілеуде.
Салық салудан ауытқудың әртүрлі ... бар. Ең кең ... ... ... ... Жанама салықтарда ол ... ... ... ... Бірақ банктерсіз ақша-тауар операцияларын
жүргізу, яғни сату-сатып алу операцияларын есептен ... ... ... ... төлемеуге жағдай туғызады.
Жұмыс жасаушы субъектке “әрекетсіз” статусын беру оған салықтан кетуге
жағдай туғызады. ... ... ... ... ... ... болып табылатын жеткізіп берушілерден салықтық шот-фактуралар
түседі. Өтірік шот-фактуралардың арқасында кәсіпорындар ҚҚС-нан жалтарады
себебі заңдылық ... оның ... ... ... берушіге
жүктелген; егер кәсіпорын – сатып алушы осы схеманы пайдаланушы ... ... ... ... ... бұл ... шешім кәсіпорынның
пайдасына шешіледі (“бағасыз” жеткізіп ештеңе алынбайды).
Әрекетсіз субъектілер басқа заңды тұлғалардың бөлушілері болуы мүмкін,
оларға жарғылық ... ... ... енгізеді; осыдан кейін қожайындар
банкроттық жариялайды, бюджет алдындағы берешегін өтемей тұрын ... ... ... ... мен ... ... тіркеу мерзімдерінің
сәйкессіздігін тудырады.
Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер барлық құқықтарды иеленеді, ... ... ... ... ... ... жауап береді;
жарғылық капиталдың минимальды өлшеміне нақты ие бола отырып олар бюджет
алдағы несиелік ... ... мен ... ... ... ... алады.
Табыстарға салық салу бойынша жалтарудың кең ... ... мен ... ... арқылы табыс өлшемін азайту жатады; өнімнің
өзіндік құнына жоғары баға ... ... ... енеді, мысалы,
оларды иеленуді бос арзан баға арқылы жүргізу, немесе есеп ... ... ... ... ... амортизациялық шығындар
сомасын арттыру мақсатында құрылғылардың және ... да ... ... өсіру мүмкін.
Салық салынатын табыстың азайтылуы да шығындарды ... ... Олар ... ... ... мен төлеушінің
меншігінде қалған табыстар есебінен жабылады. Оларға жататындар белгіленген
мөлшерден тыс ... ... ... ... алу; ... мөлшерден артық төлеу, мәдени-ағарту мерекелеріне қатысқаны үшін
шығындар; өнімді жеткізуге келісім жасау, жұмыс, қызмет көрсетуді ... ... ... және ... ... үшін ... қосқанда) бар мекемелермен келісім шарт жасасу; өндіріске берілетін
материалды құндылықтардың барлық құнын шығынға шығару; ереже ... ... ... ... құндылықтары мен қызметтерді қолма-қол
ақшамен төлеулерді қиын ... ... ... ... шығынға
жалған шығындарға шығару, салықтық ... ... үшін ... ... ... ... құн ҚҚС ... әртүрлі қызмет көрсетулерді, тауар-ақша
құндылықтарының құнының бөлшектерінің шығындарына ҚҚС өшіру ... ... ... ... кең ... ... кәсіпкерлік
қызметтен түскен түсімді жасыру және кеміту жатады. Бұл заң бұзушылық ... ... ... түсімді анықтау үшін тауардың қозғалысымен жүруі
мүмкін шаруашылық-қаржылық және бартерлік ... ... ... ... төлеушілер мен олардың операцияландыру
компьютерлеусіз заң бұзушылықты ашу көп ... ... ... ... ... ... ... түрде
қойылуы немесе оның мүлде болмауымен байланысты болуы мүмкін. Мысалы:
шаруашылық және ... ... ... ... ... ... ... келтіру үшін жанама немесе сәйкес тәсілді
қолданады: жұмсалған электр энергиясы, өлшеу құралдарының ... ... ... ... ... ... ... құны, қызметтің сәйкес
түрлерінің нақты шығындары.
Жеке ... ... ... төлемеу немесе мүлде төлемеу еңбекке ... есеп ... ... ... яғни ... өнімі мен
бартерден алған өнім бойынша есеп айырысу. Мұндай жағдайларда ... салу ... ... нақты төлемнің бағасынан туындайды.
Еңбекке ақы төлеудің шығындарын көбейту тәжірибесі тұлғаларға наряд
жазу, ... ... ... “атқаруға” жұмысшыларды тарту, басқа
жақтан құжатталатын қызмет көрсету жолдары арқылы жүргізу кең таралған.
Өзіндік құнды көбейту ... ... ... оған ... ... және ... тұтыну шығындарын енгізу арқылы
жүргізіледі. Бір уақытта бұл тәсіл ... және ... ... төлеуде
ысырапсыз пайдалануға мүмкіндік туғызады, себебі натуральды төлем орнын
алады. Фирма ... ... ... ... ... ... газеттер мен журналдарға жазылу жүргізіледі. “Фирмалық
киім” атауының астында қымбат жеке киім мен аяқ ... ... ... тән ... ... ... ... қате түсінуге апаратын заңдар мен ... анық ... ... ... ... ... экономикалық және салықтық қарым-қатынастардың тәжірибесімен
сипатталады, салық төлеушілер салық ... ... ... ... нормативтік актегі пробелдерге байланысты табысты жасыруды
жіберіп алады.
2. Актілік бухгалтерия жүргізу ... ... ... ... ... ... салықтық декларацияларды, есеп айырысуларды,
анықтамаларды береді. Алайда салық органдарының қарсы тексеріс жүргізбеуіне
байланысты салық төлеушілер ресми ... ... ... пен ... ... ... көрсету мүмкіндігін алады.
3. Салық орындарында тіркелмеген кәсіпкерлік қызметті жүргізу жағдайында
кәсіпкерлер келісім-шарттарда, ... ... ... және т.б. ... ойдан шығарылмаған РНН қояды. Салық
орындары алдында есеп бермейді және сәйкесінше көп өмір сүрмейді.
4. ... ... ... көбеюіне байланысты “салық
органдарымен байланысын жоғалтқан” категориясына өту. Салық төлеуші жұмыс
жасайды. ... ... ... бірақ бюджетке төлемдерді және ... ... бар ... іске ... және ... орындарымен
байланысын үзеді. Тәуекелділіктің азаюы үшін ереже бойынша жалған мекен
жайлар мен ... ... ... ... ... бір ... берушілер бірнеше фирма ашады, бірнеше
уақыттан кейін біріншісінің активін екіншісіне ... ... ... деп жариялайды.
6. Жасалмаған операциялар мен жоғары бағаларға наклоднойлар бөлу. Бұл
форма экономиканың кез-келген секторына тән және табыстардың азаюына ... ... ... ... Оның ... ... қаржылық-шаруашылық
қызметтен табысты елеулі азайту мүмкіндігін беретін бухгалтерлік кітаптарда
көрініс алуы үшін ... ... ... ... бұл түрі аса
қауіпті және оны анықтау, егер қызмет көрсету шетелде, ... ... ... ... да жасалған болса, қиынға соғады.
7. Жалған тұлғаларды пайдалану. Бұл жағдайда экономикалық әрекет ресми 1
тұлғаға бекітілсе, іс жүзінде оны басқа адам ... ... Жеке ... ... ... және тауарларды беру. Салықтан
жалтарудың бұл формасы жеткілікті таралған және оны тоқтату қиын. Ол ... ... ... ... Жеке ... ... контакт
мекемелерге жасалған мәмілеге накладной жазбай-ақ қызмет көрсетіп, тауар
беру ... ... егер жеке ... ... ... ... Бұл ... халықаралық сипат алады, себебі көп ... ... Бұл ... салықтан жалтарудың екі түрі көрінеді:
біріншісі – импорт кезеңінде, екіншісі – сату ... ... ... фактілік құн олардың нақты құнынан көбіне өзгеше
болады.
Мүлікке немесе ... ... ... жеке ... ... салу ... үшін ... бөлшектеу қолданылады.
Өндіріс шығындарын есептеу, фирмаларды, компанияларды, организацияларды
тіркеу тәртібінің ерекшелігіне байланысты жалтарудың басқа әдістері ... ... ... төзу ... шығындарды көбейту мүмкіндігі туады
және сәйкесінше фирманың таза табысын азайтуға ... ... ... ... туады. Жарнамаға шығыстар, өкілдік ... ды ... ... ... ... ... ... жеңілдіктің көп мөлшері немесе
салық салымының төмен нормасы жүретін территорияда ... ... бұзу үшін ... ... ... ... салықтық
заң бұзушылықтар туралы шағымдарды қарастыру ... ... әсер ... ... ... ... ... ұзақ уақыт қарастыру әдепсіз жауап
берушілердің бұл жағдайды ... қашу үшін ... ... ... ... ... туғызады.
Әсіресе, еңбекке ақы төлеудің өсуіне кедергі қоюды алып ... ... мен ... ... бақылауды тоқтатумен
байланысты салықтық ... бұзу кең ... ... ... тұтынушыларға – тұтындарға үздіксіз, бағаны
шексіз өсіру ... ... ... ... мен өндірістің құлдырауы жағдайындағы кең таралған
қаражаттардың ... ... ... ... ... ... ... арқылы азайтуға болады. Бұл үшін табысқа салық салу ... ...... мен ... ... ... ... жалтару мүмкіндігі халықаралық экономикалық қатынастарды да
көріне ... Бұл үшін ... ... ... ... ... енгізу саясаты жүргізілетін “салықтық баспана” деп ... ... елде ... ... салық салудан алынатын пайда, пайыздық
табыстар, дивидендтерді астынан алып кетуге жағдай жасайды.
Мұндай мақсаттарға ... ... ... ... ... ... ... міндетті емес арнайы, оффшорлық, тәуелсіз зоналарда
тіркеумен қол жеткізуге болады. ... ... ... ... ... ... Олар арқылы төлемдер өтеді және ... ... оны ... жою үшін салықтық жұмыстар жүргізіледі.
Салықтық сомаларды төлемеу немесе төмендетіп төлеу “салықтық ... ... ... ... мемлекеттік орындар мен
үкіметтің беделін түсіреді. Сол себепті салықтан жалтару мен ... ... ... мән ... ... ҚР ... ... салықтар және басқа да міндетті төлемдерді
алуды ұйымдастыру және салықтан жалтару ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешу
үшін салық түсімдерінің көлемін белгілеп және салық ... ... ... отырып, мемлекеттік бюджеттің кассалық орындалу
талдауын жүргіздік
Талдауды жүргізу үшін ... үш ... ... ... ... ... ... кесте бойынша көруге болады.
1 Кесте -Салықтық түсімдердің кассалық орындалуы
(млн.тг.)
|Салықтар мен тағы |2004ж-факт |2005ж- факт |2006ж- факт ... ... | | | ... | | | ... ... ... |237622,0 ... ... ... | | | ... ... |99076,0 ... ... ... ... | | | ... ... |14763,0 |20944,0 |35278,0 ... |5506,0 |5454,0 |5387,0 ... ... ... ... ... ... | | | ... ... ... |159913,0 ... |
| | |21830,0 |25443,0 |
| |19284,0 |58547,0 |52782,0 |
| |50344,0 | | ... ... ... ... ... - ... бюллетень № 12-48 желтоқсан 2006ж/ ... ... ... ... ... үш ... ... бөлуге
болады:
1. табысқа салынатын салықтар
2. мүлікке салынатын салықтар
3. тұтынуға салынатын салықтар
Соның ішінде ең маңызды зор – ... ... ... ... (салықтың
тісімдердің 2004ж. – 25,6%, 2005 ж. – 29,2%, және 2006 ж. - 28,2 ... ... ... ... ... баждар көрсетілмеген.
Сызбаның мәліметі бойынша жанама салықтардың өсуі ... тұр. ... ... ... ... ... жанама салықтарға көп әсер
етпейді. Себебі бұл салықтар тауардың, қызметкердің және ... ... ... ... ... Салықтан жалтаруды тек мынадай жағдайда
көруге болады:
- жалпы тауарлардың, қызметтердің және ... ... ... ... ... алынбаған қолма-қол ақшалардың пайдалануына
байланысты;
- акцизбен салынатын тауарлардың заңсыз өндірілуіне байланысты;
- экпорт пен импорт тауарларын контрабанда ретінде ... алып ... ... ... салықтардың үлесі жалпы ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етіліп отыр. Мысалы
2004ж. жанама салықтардың үлесі 25.6 пайызды құраса, 2005 жылы 29.2 ... ал 2006 жылы ... ... 28.2 ... ... осы жылы ... ... көршілес мемлекеттермен, экономикалық қатынастарды
ұйымдастыруда, кедендік реттелуде қатал тәртіпті ... ... ... ... 2004-05 ... ... өсуі ... 2005ж-
21830,0; 2006ж - 25443,0) менің ойымша мемлекет ... ... ... ... бағаның 105 тг төмен болмауына байланысты
шаралар жәнеде ... арақ ... ... тиім салу әсер ... ... 2004 жылы –3,7 ... 2005 жылы 3,6 ... ал 2006
жылы- 3,6 пайызды құрады.
Көбінесе ... ... ... тура салықтарды ұйымдастыруда
байқалады.
Қазақстан Республикасы бюджетінің салықтық түсімдер мәліметтеріне оралып
келетін болсақ, тура салықтардың касалық ... ... ... - Тура салықтардың қассалық орындалуы.
(млн.тг)
|Тура салықтар |2004ж- факт |2005ж-факт ... ... ... ... ... ... |
|заңды тұлғалардан |163529,0 ... ... ... ... |51016,0 |68574,0 |77381,0 ... салық |99076,0 ... ... ... ... |19407,0 |33472,0 |40665,0 ... ... |14763,0 |20944,0 |35278,0 ... ... |4644,0 |5454,0 |5387,0 ... - (Статистикалық бюллетень-12/48 желтоқсан 2006 ж). ... ... ... ... тура ... түсімі жылдан жылға
өсуі байқалады. ... ... ... тура ... ұйымдастыруында теріс
аспектірелінің жоқтығын білдірмейді. Тура салықтардың ішінде ең ... ... ... ... ... Олардың үлесі 2002ж- 41,3
пайызды; 2002ж- 38,1 пайызды; ал 2003ж –39,9пайызды құраған. ... ... мен ... ... ... ... ... кезде салықтан жалтарып кету үшін шығындарының көлемін
көбейтеді. Және де ... ... ... ... ... ... ... сомасын көрсетпей, еңбек ақының минималды көлемін белгілейді, осыған
байланысты салықтық түсімдердің өсіп азаю ... ... ... ... да ... ... еңбек ақыны
берген кезде минималды сомасын көрсетсе (нақтысын көрсетпей), еңбек ақы
қорының ... ... аз ... ... ... ... ... да азаяды. Бірақ, біздің ... ... ... салық
түсімдерінің орындалуы және де өсуі нақты көрініп отыр 2004ж. – 99076,0 ... ... ... ... ... ... ... 2005ж. –
124284,0 мын.тг.(19,9 пайыз); ал 2006 ... (18,8 ... ... ... ... ... ... жағдайларда байқалады,
мысалы: кәсіпорынның орналасқан кеңселерін, өз баланстарына есепке ... ... ... ... деп ... . Себебі, жеке тұлғаларға мүлік
салығының ставкалары төмендетілген. Не болмаса мемлекеттік кәсіпорындардан
жалғаға алынады және де ... ... ... ... ... сомасы
көрсетіледі. Біздің мысалда мүлік салығы бойынша түсімдердің көлемі ... ... ... ... ... мын,тг., құраған. Бұл
жерде де салықтың өсуі байқалады, өсудің ... жеке ... ... көбею болып табылады.
2.3. Қазақстандағы салықтар, алымдар мен төлемдердің алыну
ерекшеліктері және салықтың ауыртпалығын аударып салу
Салық салуды ұйымдастыру құрамына салық ... ... ... түрлерінің нақты атаулары, оларды қолданудың тәртібі мен ... ... ... ... мен ... асырылуына әкеледі. Салық
механизмінде ... ... ... ... ... құрылғы
қолданады.
Салық салу элементтеріне мыналар жатады: субъект, салық төлеушілер,
салық көздері, салық салу бірлігі, салық ... ... ... оклады,
салық жеңілдіктері, төлем мерзімі мен тәртіп, салық төлеушілер мен салық
органдарының хұқтары мен ... ... ... ... ... ... үшін ... субъектісі (салық төлеуші) – салық ... ... ... жеке ... ... ... ... ауыртпалығын көтеретін жеке
тұлғалар, яғни мемлекет азаматтары.
Салық объектісі – салық салудың негізі болып табылатын ... ... ... ... көрсету, қаржы операциялары, ...... т.б. ... мүлікті беруге салынатын салық, табиғат
ресурстарын пайдалану өнімнің, тауарлар мен ... ... ... ... т.б.
Салықтардың номенклатурасы (түрлері мен тізімі) өз бастауын салық
салынатын объекттерден алады. ... көзі – ... ... ... ... (мысалы, пайдаға салынатын салық) көзі мен объектісі ... Кей ... ... ... үшін салық төлеушінің сататын
мүлігінің бөлігі сол салықтың көзі бола алады.
Қазақстанның салық ... ... ... ... және ... ... объект түсініктері бөліп көрсетілген. Сондай-ақ, ... ... және ... салумен байланысты объекттің құндық, ... т.б. ... ... “салық базасы” түсінігі атап көрсетілген.
Салық салу бірлігі – есептеу үшін белгіленетін салық объектісін
мөлшерлеу бірлігі (1 тг, 1 га, тауар өлшемінің ... ... ...... базасын өлшеу бірлігіне есептелетін салық
мөлшері; ол салық салу нормасын сипаттайды; ... ... ... ... ... салық квотасы деп аталады.
Құрылу тәсіліне байланысты салық мөлшерлемесі тұрақты және проценттік
болып бөлінеді.
Тұрақты (қатты) мөлшерлемелер ... ... ... ... ... абсолют сомада белгіленеді (нақты салық салу кезінде қолданылады,
мысалы, жер салығы, мүлік салығы).
Проценттік мөлшерлеменің 3 түрі белгілі: пропорционалдық, прогрессивтік
және ... ... ... ... ... ... ... түрінде белгіленеді. Прогрессивтік – табыс немесе мүлік
өсіміне байланысты алым ... ... ... ... ... 2 түрі бар: жай және күрделі. Жай прогрессия бойынша салық
мөлшерлемесі табыс немесе ... ... ... ... өзгереді, ал
күрделіде табыс бірнеше бөліктерге бөлінеді де, әр ... ... ... ... және де ... ... шкалада
мөлшерлеме табыстың әр деңгейі үшін ... ... 1000 ... ... ... үшін мөлшерлеме – 10%, 1001-ден 2000-ға дейін –
15%, т.с.с.); бұл жағдайда салық табысқа ... ... ... де, ... ... ... әкеледі. Күрделі жылжымалы шкалада табыстың өсуі
кезінде салықтың неғұрлым баяу өсімі байқалады: табыстың әр ... ... және ... ... ... ... ... – оның экономика және еңбекке кері
әсері болып табылады: салық салу ... ... ... ... салық
салынатын субъектілердің иемденетін табыстарының дифференциясы соғұрлым
төмен, бірақ экономикалық нәтижесі де соғұрлым ... ... ... ... салу ... ... сайын төмендейді,
және объект төмендеген сайын өседі ... ... қоры ... ... ... соғұрлым өседі де, қор өскен сайын салық төмендейді, сөйтіп,
еңбекақының қолайлы ... ... ... ... Регрессивтік
мөлшерлеме АҚШ-та табысы жылына 149 250$-дан асатын ... ... ... ... жыл ... ... салық мөлшерлемесі, % ... |15 ... |28 ... ... |33 ... ... |28 ... - ... ... В.Д. Ильясов К.К. Қаржы -Қаражат.2001ж- ) |
Мұның себебі, АҚШ-та табысы 149250$-дан ... ... (бай) ... ... да, олар ... сақтандыру сияқты игіліктер мен
қызметердің жағдайы жоқтарға ақысыз қызмет көрсетуін қамтамасық етеді.
Нарықтық экономика ... ... қай түрі ... да, ... төлем төлеу қабілетін де, мемлекеттік талаптардың қамтамасыз
етілуін де ескере отырып қолданылады. ... ... бір ... де, ... жыл ... ... ... расталған сайын
корректировкаланып, қалыпқа келтіріледі.
Салықтық оклад – субъектінің бір ... ... ... ... ... ... – салық төлеушінің белгілі бір заңдылыққа сәйкес
салық төлеуден толық немесе ішінара босатылуы. Оларға жататындар:
Салық салынбайтын ...... ... ... ... ... ең кіші (аз) бөлігі.
Табыс сомасы бойынша есептелген жеңілдіктер (халықтың табыс салығы
бойынша мүгедектерге ... ... ... ... ... етуге, табиғатты қорғау шараларына ... ... ... ... ... ... (мысалы, босатылған
кезде алынатын жәрдемақылар, халыққа салынатын салық ... ... ... ... ... ... категориялары мен кейбір ... ... ... ... ... ... ... – заңмен бекітілген салық бойынша
жеңілдіктердің жүзеге асуға заңды күші бар ... салу ...... ... база ... ... мен ... міндетті төлемдер есептелетін уақыт мерзімі.
Салық органдары мен салық төлеушілердің ... мен ... және ... ету ... ... ... реттеледі.
Салық және басқа да міндетті төлемдердің жүзеге асырылуын салық
төлеушілердің ... орны ... ... тұрғылықты жері ... ... ... ... ... және олардың қызметкерлерінің қызмет ету тәртібі;
компетенция және тапсырмалары, ... ... ... ... ... үшін ... ... заңдылықтармен
бекітіледі.
Заңдылықты бұзған салық төлеушіге табыстарын төмендетіп, жасырғаны үшін
сол табыстарынан қажетті соманы ... ... ... ... ... үлестік немесе қысқа көлемде айып төленеді; бюджетке төленетін
төлемдерді дер кезінде төлемесе, пени салынады.
1) Жанама салықтар.
Жанама салықтар ... ... ... ... ... ... бағаның қалыптасу үрдісіне позитивті әсер ... ... ... да әсер ете ... ... төлеушілер салынатын
салықтың өсімінен гөрі, олардың шығындарына салынатын салық өсімін ... ... ... ... ... құн ... ... тұтыну
салықтардың қолданылуы жөн, өйткені:
- Олардан бас тарту қиынға соғады;
- Олардан туындайтын экономикалық тәртіп бұзушылық неғұрлым аз;
- Олар еңбек ... ... аз ... ... басқа жағдайларда олар тұтынушылардың таңдау ... ... ... ... ... ... сыртқы экономикалық қызметтерден түсетін түсімдер де
жатады (кедендік баж, экспорт пен импорт ... ... ... ішкі ... орын ... ... ... мен олардың
фактуралық құнының ... ж. ... ... ... табыстар мемлекеттік бюджеттің жалпы
табысының 36%-ін құраған. Сонымен қатар тұтыну салығының өз ... ... ... олардың инфляциялық және регрессивтік ... ... ... бұл ... ... ... оның кемшіліктерін жояды.
Егер, нарықтағы бағалар ... ... ... бірге бюджеттік шығындар да
өседі де, салықтан түсетін түсімдер де баға ... ... ... ... бағдарламаларды іске асыруға қажетті қаржы-қаражаттың табылуына
мүмкіндік туады. Бюджеттік жүйеге ... ... ... салу ... ... ... заңдылықтың бар екенін ескеру қажет:
экономиканың кризистік жағдайында, өндіріс, сауда және экономиканың т.б.
секторларында болатын ...... ... ... ... ... бағытталу байқалады.
Бұл өндірістің құлдырауымен байланысты болатын өндіріс сферасындағы
салық базасының қысқаруынан ... Бұл ... ... шығындары
қысқармайды, керісінше жұмысбастылықтың кемуінің ... ... ... ... ету ... экономиканы құрылымдық
қайта құруға кететін шығындардың көбеюінен, т.б. шығындардың әсерінен
көбееді.
Сондықтан да ... ... ... көп ... ... соғұрлым салық
ауыртпалығын көтереді. Мұнда жанама салықтардың бөлу ... ... ... ... ... ... ... Мұны әлемдік
тәжірибелер дәлелдейді.
а) Қосылған құнға салынатын салық (ҚҚС).
Жанама салықтардың ең маңыздысы болып табылатын 1992 ж. ... құн ... Ол ... түсетін салықтық түсімдердің 27%-ін құрайды
(2006 ж.).
Салық төлеуші мемлекетке төлеген салығының шығындарын жабу үшін ... ... ... сатып алушыға аударады. Бұл жерде салық ...... ... өнім ... ... ... құн; қосымша
өнімге комплекстік шығындар, ... ... ... ... ... жатады.
Қазақстан Республикасының “Бюджетке төленетін салық және басқа да
міндетті төлемдер туралы ... ... ... ... ... ... мен ... айналымында қосылатын құн бөлігінің және
Қазақстан Республикасының территориясына ... ... ... төлемдердің бюджетке төлеуі.
Бюджетке төленетін ҚҚС салық салынатын бойынша сатып ... ... ... ... қосымша құн салығының
сомасы мен ... ... ... қызметтер үшін төленуге қажетті
қосымша құн салығының сомасының айырмасы ретінде анықталады”. ... ... ... алу ... ... ... өткізу айналымы дегеніміз:
Тауарларды (қызметті) иемдену (сату, айырбастау) хұқығын басқа біреуге
беру ... ... ... ... ... ... жеткізу; қарыз төленбеген жағдайда кепілдікке берілген
мүлікті тапсыру; ҚҚС-ті ... ... ... ... ... ... жеткізу; кәсіпкерлік қызмет үшін сатып алынған тауарлардың
басқа да мақсаттар үшін қолданылуы.
Қызметтер мен қызмет көрсетулерді ... ... ...... ... қызмет немесе кез-келген қызмет көрсету түрі, соның
ішіне қайтарылмайтын қызмет те кіреді.
Салық салынатын айналымға ҚҚС ... ... ... ... ... ... тыс ... басқа тауарлар, қызметтер мен
қызмет көрсетулерді сатып-өткізу айналымдары жатады.
Салық салынатын айналымның көлемі бағалар мен тарифтерге ... ... ... қызметтер мен қызмет түрлерінің құны бойынша, ҚҚС
қосылмай есептеледі.
Тауарлар, қызметтер мен қызмет көрсеулердің құны өзгергенде және ... ... ... қайтарса, салық салынатын айналым көлемі өзгертіліп,
корректировкаланады.
Қосылған құнға ... ... – көп ... ... пен тауарларды сатып-
өткізудің әрбір кезеңінде салынатын салық, мемлекетке бұл салық ... ... ... қосымша құннан ғана алынады.
Сөйтіп, салық салу механизмі баға ... ... және ... ... ... ... баға өсімінің әсерін ... ... ... ... ... тең болады, соңғы тұтынушыға
тиетін баға ауыртпалығы кемиді.
Қосылған құнға ... ... ... алу ... –тің 15% -дық мөлшердегі жүйелі ... ... ... үш
кәсіпорынның сандық мысалы ретінде сызбадан көруге болады.
Сауда кәсіпорны үшін ... құны – 522 ... ... 20% - ... ... мен ... баға 626 шартты бірлікті (522х1,20) құрайды және
сауда кәсіпорны осы үстемақыдан салық төлейді, ол 104 ... ... ... яғни 14 ... бірлік көлемінде, (104х15:100+15), сонымен сауда
кәсіпорынның табысы мен шығын 90 шартты бірлікті құрайды ... ... ... ... жылжуындағы, 16% мөлшерлеме кезіндегі
ҚҚС-тің мәнін сипаттайтын мысалды қарастырайық (шартты ақша бірлігімен):
4 Кесте
|Өндіруші|Сатып |Өзіндік |Қосымша |Сатып |ҚҚС ... ... |ҚҚС ... ... |құн ... |5х2 0%) |құны |төлен-ге|бюджетке|
|н | ... ... | |(гр. 5х |н ҚҚС ... | | | | | |гр. 6.) ... |еді |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | | |гр.8) |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |- |- |100 |100 |20 |120 |- |20 ... |120 |100 |200 |300 |60 |360 |20 |40 ... |130 |300 |150 |450 |90 |540 |60 |30 ... ... ... үшін ... құны 540 шартты бірлік, қосымша құнмен,
мысалы, 25%-пен бағасы 675 шартты ... (540 х 1,25) ... да, ... 135 шартты бірлік болатын (675-540) қосымша құннан 22,5 шартты
бірлік ... ... ... 2006 ... ... ... ... түрлерін салық
төлеуден босату; нөлдік ставкалы салықты және ... ... ... ... ... ... ... бойынша мынадай айналымдар салықтан
босатылған: мемлекетті меншікті жекешелендіру, негізгі ... ... мен ... ... ... Ұлттық банк қызметі; мемлекеттік баждарды өндіріп алуға
байланысты ... ... ... ... және ... ... қызметт; әдеп -ғұрып, жерлеу қызметі.
Айналым қатарының салықтан босатылуы оның ... ... ... ... ... ... ... етеді: бұл жер және
тұрғын үй ғимаратын тағайындаумен байланысты ... ... ... ... ... емес ... ... мүгедектер ұйымының
айналымы, импорттың кейбәр түрлері, ... және ... ... ... оның әрекеті кезінде жүйелі түрде 26% -дан 16% - ға,
содан кейін 15% - ға ... ... ... салық мыналарға салынады:
- халықаралық тасымалдауға байланысты қызмет пен жұмысқа, тауар
экспортына;
- тазартылған асыл металдарды ... ... ... құн ... ... қолданылу кезінде үнемі өзгеріп отырған
жеңілдіктер бекітілген 2006 ж. басында жеңілдіктер кейбір айналым ... ... ... және төмендетілген мөлшерлемені қолдану түрінде
болған.
Үстіміздегі жылы Алматы ... ... ... 331 ... теңгеге салық
жинау қамтамасыз етілді, өткен ... ... ... 36 % болды.
Болжам 7,8 пайызға ... ... ... шағын кәсіпкерлікті жария ету,
салық әкімгерлігін жақсарту жұмыстары ықпал етті, оның ... ... ... мен ... ... ... жұмыстары.
1-Сурет Алматы қаласы бойынша 2001-2005 жылдардағы салық ... жылы ... ... 92 млрд ... ... бұл ... ... 12 млрд теңге көп. Осы қосымша қаражат қаланың өзекті
қордаланған ... ... жол ... ... ... ... жетіспеушілік 20,7 % төмендеді және
6,5 млрд ... ... ... қаланың әлеуметтік-экономикалық даму басымдылықтарын
жүзеге ... ... оның ... ... ... ... ... кедейшілік пен жұмыссыздықты төмендету, экономиканы нық ... ... ... да ... ... Қазақстан 18 сәуір 2003 жыл.
Қаланың бюджеті жеке табыс көздерінің 101 % ... ... ... 91,3 млрд ... 92,2 млрд теңгесі келіп түсті. Барлық салық
және салық емес және басқа міндетті төлемдерінің түсімі қамтамасыз етілді.
2005 жылы ... ... ... 96,2 ... ... ... 99,6 млрд
теңге нақтыланған бюджет бойынша орындалды. Бұған қоса басым жобалар мен
республикалық ... ... ... 21,6 млрд ... ... 284,5 млрд ... ... (салықтар мен
төлемдер 86 % жиналды) , оның ... ... ... – 45,4 млрд ... ... ... ... мен қызметтерді сатып-өткізу
айналымдарына беріледі: мемлекеттік меншікті жекешелендіру, негізгі қаржы-
қаражаттарды мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... салымдар; Қазақстан Республикасының ҰБ-нің
қызметтеріне; мемлекеттік баж алатын мемлекеттік ... ... және ... маркаларына, адвокаттардың қызметіне; жерлеу рәсімдерінің
қызметтеріне.
Салықтан босатылған кейбір ... өз ... ... ... болуын сақтау талабы қойылады, бұлар – жер және
тұрғын ғимараттармен ... ... ... ... ... ... емес ... (медицина, білім, кітапхана, мәдениет
мекемелері, ғылым, әлеуметтік, т.б.) ... ... ... ... ... және ... ... жұмыстары,
кәсіпорындардың немесе олардың бөлімшелерінің сатылуы, импорттық кейбір
түрлері (ұлттық және шетелдік ... ... ... т.б.).
Нөлдік мөлшерлемемен салық салынатындар: тауарлар экспорты (белгісі бір
жағдайларда), халықаралық тасымалдаумен ... ... мен ... ... бағалы металдарды (алтын мен платинаны) ҰБ-ке
сатып-өткізу.
20%-тік және нөлдік мөлшерлемеден басқа ҚҚС-ның импортта ... ... ... де ... ... ... ... болмаған жағдайда және салық салынатын импорт 20%
мөлшерлемемен болса).
б) ... ... ... ... ... ... ІІ ... болып табылады елге ... және ... ... ... тауарлар, қызметтер мен қызмет көрсетулерге салынатын баждар мен
алымдар.
в) Акциздер.
Акцизді енгізудің басты мақсаты болып жалпы және ... ... ... ... алу. ... салығы және жанама салықтар
өндіріске және экономикаға әр түрлі әсер ... Олар ... ... ... және ... аз деңгейдегі халыққа салық
ауыртпалығын жоғарлатады. Өз ... ... ... ... ... әділетті болып келеді. Ойластырылған қолданыс салығын еңгізу
төлем балансының жағдайын жақсартады, ... ... ... ... ... ... өз ... ұлғайтуы шектеулі сондықтан,
мемлекет табыс көздерін іздей ... ... ... ... ... салуға жүгінеді, яғни қосымша құнға салынатын салық ... ... ... яғни ... ... ... ... мемлекет
еңбеккерлерінің табысын алу формасы ретінде қолданылады. Себебі, мемлекет
өзінің табысын ... ... ... ... ... ... баға ... оның құн сомасынан жоғары болады , яғни ... ... Бұл факт ... ... ... бір ... ... етуіне базасын құрылғандығын дәлелдейді, бірақта
жанама салықтардың ... ... ... ... ... ... бөлімдеріне бөлінеді. Сонымен қатар акциз “ байларға ... ... ... себебі олар жоғары ... ... ... ... ... ... және де құнданған
ойындарды байлар ғана қолданбайды.
Екінші тұжырым акцизделген болып тауарлар ғана емес ... ... де ... және қазіргі кездегі таурларда акцизді категорияға
жатады.
Жанама салықтардың ... ... ... ... ... себебі
жанама салықтар бюджет табысының тиімді қайнар көзі болып табылады. Жанама
салықтардың күрделі ең қиыны болып ... ... ... ... кезде кәсіпорындарда салық ауыртпалығы өнімнің өзіндік құнына
қосылатын салықтардан құралады. Өнімнің өзіндік ... ... ... реттеуші түрінде әсер етеді, бірақ та бұндай салықтар
жоғарылауы табыс бөлімдерінің төмендеуіне әкеп соғады. ... ... ... тауарларға өнімнің өзіндік құнын төмендететін салықтар
бөлігінің жоғарлауы ... ... ... және ... бағаларының
жоғарлауына әкеп соғады. Сонымен қатар егерде ұсыныс көлемі қысқарса табыс
массасы төмендейді; егерде ... ... сол ... қалса онда табыс массасы
өзгермей сол күйі қалады.
Біз жоғарыда акциздердің тауар құнына қалай ... ... енді ... ... ... механизмі әлемдік тәжірибеде қалай іске
асатынын қарастырайық. Көптеген мамандардың ойлары ... ... ... ... және ... және ... ... арасындағы қатынастар
екі түрлі факторға ... ... ... негізгі халық массасын
құрайтын өмір деңгейінен және салықтардағы қалыптасқан стереотиптерінен
елдің экономикасының ... ... ... ... ЖІӨ ... Жеке және заңды тұлғалардың табыстарынан тікелей ... ... ... ... әр ... ... ... табыстардың
мөлшеріне әсер етеді, яғни пайдалар,жалақылар, пайыздар. Ауыры болып ... ... ... ... ... ... ... төлемдер табылады.Салықты ақырғы тұтынушыға ... ... ... ... ... ... Бұл ... сәйкес өнімнің сұранысының
иімділігіне байланысты болады.
Бағалардың тұрақталған ... және ... ... ... ары қарайғы жоғарлауы табыстың ... әкеп ... ... ... ... төлемдер түсімінің иілімділік принциптері
жүзеге асырылуда. Басқаша айтқанда, эмпирикалық түрде анықталған кезеңге
әртүрлі ставкаларды еңгізу ... ... ... ... ... ... белгіленеді.Бұған мысал болып акциздің әртүрлі
ставкаларын еңгізу табылады.
Шетел ... ... біз ... ... ... немесе жеңілдікті қойылым еңгізу салықтары бойынша түсімдерінің
жоғарлауын және ... ... ... сапасы жоғарлайтынын көріп отырмыз.
Мүмкін ... осы ... ... ... ... біз жанама салықтардың және акциздердің экономикалық мәнін ашып
қарастырдық.Ендігі уақытта акциздерді және олар басқа жанама ... ... ... ...... салынатын салық. Тауар өндірушілер ... ... жеке және ... ... ... Жеке акциздер көп болуы
мүмкін. Басқа елдерден импортталатын өнімдерге және ішкі өндіріс тауарлары
мен өнімдерге акциздер берілген.
Сонымен, осылайша ... көп ... ... мен ... оларға бірінші қажеттіліктің заттары кірмейді. Акцизделетін
тауарлардың ... ... ... ставка сияқты өзгеріп отырады, яғни
жеке тауарлардың тұтынуды реттеу қажетімен және ... ... ... анықталады. Акциздің ставкасы тауар құнына пайызбен,
яғни адвалорлық немесе атаулы бірлік өлшеміне ... ... ... акциздерді салу объектісі болып республика аумағында
өткізілетін (айырбасқа, ... ... ... ... акцизделетін
тауарларға (қызметтер) байланысты операциялар; импорт кезінде импортталатын
акцизделетін тауарлардың көлемі (акциздің тұрақты ... ... ... тауарлардың кедендік құны (адвалорлық ставканы
қолданған ... ... ... ... алкоголь өнімдері және темекі
бұйымдары акциз алымының толықтығын қамтамасыз ету және заңсыз ... ... ... үшін ... ... маркалануы керек.
Маркалау жауапкершілігі өнімдерді ... мен ... ... ... акциздер акциз маркасының алымы бекітілген нысанда сату
бойынша алынады, ал оның құны ... ... ... ... ... ... ... экспорт (салық салудан босатуға негіздері болған
жағдайда) импорт тауарлар бойынша салық ... ... ... ... дәрі ... ... үшін ... этил
спиртіне (квота мөлшерінде); шетел дипломаттары және оларға теңестірілген
өкілдердің тауарларына; осы ... ... ... ... ... ... көлік тасымалына т.б. қолданылады.
Кедендік баждар – бұл, кедендік тарифтерге негіздей отырып ... ... ... ... ... ... мемлекетпен
салынатын салықтар. Дүние жұзілік тәжірибеде ... ... ... алу ... ... ... ... салу объектісіне экспорттық
байланысты ... ... ... ... ... ... ... ... байланысты ... ... ... ... ... ... тәсіліне ... ... ... ... ... баждардың, анықтамасына келетін болсақ,
отандық тәжірибеде мынадай түрлері қолданылады:
1-ден, адвалорлық, ерекшелік және біріктірілген – ... ... ... табылады. Соның ішінде салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... ал салық
салынатын тауардың бір өлшеміне – ... ... ... ... ... өз құрамында жоғары айтылған ставкалардың ... ... ... ... (бұл ... іс-әрекеті 4 айдан
аспайтындығында), демтенгке қарсы (мемлекетке экспортталған тауарлардың
құны бәсекелік құннан ... ... ... ... баж) ... (бұл баж - ... және ... импортқа жіберілетін тауарларға
субсидиялар қолданылса, не болмаса бұл тауарлар отандық өндірушілерге кер
әсер ететін ... ... ... ... ... басқа, тағы кедендік алымдар алынады:
- Тауар сақталуына алынатын алым;
- Тауарды кеденді сүйемелдеу үшін алынатын ... ... ... ... ... және ... әрекет қимылын
жаңарту үшін алынатын алым;
- Кедендік аукциондарға қатысқан үшін алынатын алым;
- Кеден саласындағы ... ала ... ... үшін алынатын алым;
- Және тағы басқа.
Жанама салықтардың ІІІ ... ... ... ... ... ішіндегі үлесі – 6%.
Акциздер – сатып алушымен өтелетін тауар бағасына енетін салықтар.
Акциздерді ... ... ... ... ... ... ... сұранысқа ие тауарларды өндірушілер төлейді. Акциздер, сондай-ақ
қызметтерге де салынады, бұл кезде ... ... ... енеді.
Акциздер әмбебап және жеке-дара болып бөлінеді. Әмбебап акциздер жалпы
айналымға тауарлар мен қызметтерге ... ... ... ... оларға
айналымнан түсетін салықтарды, сату салығын жатқызуға болады.
Жеке-дара акциздер кең ... ... ... ... ... ... мен қызметтеріне және басқа елдерден импортталатын
тауарларға белгіленген: спирт және ... ... ... ... ... осетрлік балықтар мен олардың уылдырығына, хрусталь
өнімдеріне, алтын, күміс пен платинадан жасалған әшекей ... ... ... және ... ... (билік органдарынан
басқа тұлғаларға), мұнай, электроэнергияға, ойын бизнесіне, ... ... бұл ... көп ... ... қажеттіліктегі жатпайтын
тауарлар мен қызметтер қамтиды. Акцизделетін ... ... ... сондай-ақ, оларға белгіленетін мөлшерлемелер де кейбір тауарлардың
тұтынуымен ... ... және ... ... ... ... ... (адвалорный) мөлшерлемелер тауар құнына қатысты процентпен
белгіленеді. Қатты мөлшерлеме натурал түрде өлшем бірлігіне қатысты абсолют
сомада ... ... ... салынатын объекті болып табылатындар -
Қазақстан территориясындағы акциз ... ... ... ... ... акциз салынатын қызмет көрсету операциялары.
Импортталатын акциз ... ... ... мен тауарлардың
кедендік құны.
Қазақстан ... - ... ... ... ішімдіктер мен темекі бұйымдары Республика территориясында
заңсыз жүк әкелу, өндіру және ... ... жою және ... ... ... ету үшін міндетті түрде маркілеу керек. Бұл үшін өнімді
импорттаушы мен өндірушілер жауапты болып табылады ... ... ... ... ... ... үлгісі түріндей маркілерді сату жолымен
жиналады. Ал олардың құны акциз бойынша төлемдердің аванстық ... ... ... ... ... ... азайтылып есепке алынады.
Заңмен экспорт (салық салудан босатылу дәлелденген жағдайда) және ... ... ... ... ... белгіленген. Мұндай
тауарларға әдетте, (белгілі бір квота шегінде) дәрі-дәрмектер жасауға
қолданылатын этил ... ... ... ... ... тауарлары, осы өкілдер мен олардың ... ... ... халықаралық жүк тасумен жолаушылардың көлік түрлерін
эксплуатациялауға қажетті тауарлар; жеке ... ... ... ... жүктері т.б.
2. Тура салықтар:
а) Корпоративтік табыс салығы
Салықтың бұл түрі Қазақстанның мемлекеттік бюджет түсімінің ... ... орын ... ... ... салу ... ... алу тәртібін, төлем
тәртібін, салық алудың шарттарын, жеңілдіктер мен санкцияларын, заңды
тұлғалармен төленетін салықтық төлем мерзімін ... ... ... сәйкес бұл механизм бойынша
корпоративтік ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
резиденттері және резиденттері емес ... ... ... ... және
кәсіпкерлік қызметпен айналысқан коммерциялық емес, және бюджеттік ұйымдар
төлейді.
Жалпы жылдық табыс, жалпы жылдық табыс пен заңмен ... ... ... ... табыс салығының салық салу объектісі болып
табылады.
Жалпы жылдық табыс дегеніміз резидент заңды тұлғаның әр ... ... ... ... ... Оған жататындар:
- өнімді сатып өткізуден, атқарылған жұмыстардан және көрсетілген
қызметтерден түскен ... ... пен ... да ... ... ... өсімінен түсетін
табыс;
- міндеттерді істеп шығару кезіндегі табыстар;
- мүлікті жалға беруден түсетін ... ... ... мүлік, атқарылған жұмыс;
- ұсынылған қызмет көрсетулер;
- курстың айырбасының оң қалдығы;
- санкциялар (айып, төлем, т.б.) ... ... ... ... банк ... ұтыстар;
- роялти;
- сақтық ұйымдардың сақтық резервтері мен банк провизиялары көлемдері
мен банк ... ... ... ... ... басқада табыстар, түсімдер мен сомалар. Алынған жалпы жылдық табыстар
корректировкаланып ... ... яғни ... келесі сомалар
шегеріледі;
- төлем көздерінде бұрыннан салынған дивидендтерінің;
- меншіктік акциялардың құндарының олардың ... ... ... ... ... өткізу кезіндегі өсімдерден түсетін табыстар (АҚ
“Қазақстандық қор биржасының “А” тізімі);
- мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша марапаттаулар;
- ... ... ... ... ... ... түрінде алынған
мүлік құнының.
- үкімет ... ... ... ... ... негізде алған негізгі қорларының құнының;
- зейнетақының активтерді орналастыру кезінде алынатын және ... ... ... ... табыстар;
Корректировкаланған жалпы жылдық табыстардан, салық салынатын табысты
анықтау үшін шегерулер қолданады.
Салықтық ... ... ... ... ... ... ... алумен
байланысты заңмен белгіленген шектеу шығындар. Оларға тауарлармен қызмет
көрсетулерді сатып ... ... ... және ... ... тауарлы материалдық қор бойынша
- еңбек ақы бойынша
- фискацияланған активтер бойынша
- кредит, депозит облигация иелеріне сенімдікке ... ... ... ... ... мен ... талаптар бойынша;
- ғылыми-зерттеу, тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға кететін шығындар
бойынша;
- теріс таңбалы курстық айырма бойынша;
- резервтік қорларға бөлінген ... ... ... ... ... ... әлеуметтік төлемдерге бөлінетін шығындар бойынша;
- табиғат ресурстарын іздеп табуға арналған ... ... ... ... ... бойынша;
- негізгі қорларды жөндеу шығында бойынша;
- айып төлем мен пени (бюджетке енгізілетіндерінен басқа);
- ... ... ... (қосымша құн салығы мен жалпы жылдық
табыс);
Салық төлеуші ұйымның ... ... ... ... ... ... қалыпқа келтірілуі керек, яғни мынадай сфералар
бойынша жұмсалатын шығындар сомасына азайтылуы керек; ... ... ... және ... ұйымдары; мектептер балалар лагері тұрған
үйлер мен жатақханалар.
Бұған коммерциялық емес ұйымдарға қайтарымсыз негізде берілген ... жеке ... ... ... ... Мүгедектердің еңбегін
пайдаланатын өндірістік ұйымдардың салық салынатын табыстары да ... ... ... ... жұмсалатын шығындардың қысқарылған
көлеміне).
Кәсіптік қызметтің шығындарын (яғни, қалыпқа ... ... ... асып ... 3 жылға дейінгі мерзімге кейінге
көшіруге рұқсат берілген; жерді пайдалануымен ... ... ... ... ... ... көшіру дегеніміз келесі салықтың
кезеңдердің салық салынатын табысын азайту; бұл ... ... ... ... және ... ... төленетін салықта азаяды. Мұндай
шығындарға бағалы ... ... ... сатып-өткізу
шығындары да жатады.
Табыс салығының мөлшерлемесі 30% деп белгіленген. Төлем көздерінің
табыстарына ... ... мен ... ... ... ... ... еместердің Қазақстандағы көздерден тапқан
табыстарына салық 15% мөлшерлеме бойынша салынады.
Шетелдік заңды тұлғалардың ... ... ... мекемен
байланыссыз табыстарына салық төлем көзіне ... ... ... ... ... ... Дивидендтер, қатысым үшін үлестік табыстар мен сыйақылар – 15%
2. Сақтық және тәудің қайта сақтандыру келісім шарттары бойынша төленетін
сақтандыру премиялары 10%.
3. ... ... ... ... мен тасымалдаудың
көлік қызметтері 5%.
4. Басқа да табыстар 20%.
Қазақстан Республикасындағы тұрақты мекеме ... ... ... ... тұлғалар Қазақстан Республикасында тапқан табыстары үшін
корпоративтік табыс салығын төлейді. Табыстар ... ... ... арқылы қызмет ететін ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаларының мөлшерлемесіне ұқсас
яғни 30%.
Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы қызмет ететін шетелдік
заңды тұлғалар корпоративтік табыс ... қоса таза ... ... ... төлейді. Бұл жерде таза табыс ... ... ... ... ... ... салынатын табыс.
Қазақстан Республикасында бір жағы ... ... ... қосарлы салық салуды болдыртпау және табыс және мүлік
(капитал) ... ... бас ... жою туралы арнайы жағдайларда
қарастырылған.
Салық төлеушілер әрбір салық кезеңінің (күнтізбелік жыл) ... ... 20-н ... ... аванстық төлемдер төлеп тұруға міндетті.
Соңғы есеп айырысу корпоративтік ... ... ... декларация
көрсетілгеннен кейін 10 күн ішінде болады.
Кезеңдік аванс төлемдерінің сомасы декларация тапсырғанша алдыңғы ... ... орта ... ... ... ... анықталады.
Корпоративтік табыс салығының Қазақстандағы мемлекеттік бюжетке
түсетін түсімі маңызды орын алады, яғни шамамен 28% -ды ... ... ... салу ... ... ... салықты
төлеу тәртібі, мерзімі, алыну шарты, ... мен ... ... табыс алатын заңды тұлғалар, Қазақстан ... мен ... ... және ... ... ... алатын
бюждеттік және коммерциялық емес ұйымдар төлейді.
Салықты салудың объектісі салық салынатын табыс болып табылады, ... ... ... пен ... бекітілген шегерім арасындағы айырма арқылы
анықталады.
Жылдық жиынтық табысқа резидент заңды тұлғаның әр ... ... ... ... Оның ... ... (жұмыс пен қызметтен) өткізуден
түскен табыс; өзге де активтер мен ғимаратты өткізу кезіндегі ... ... ... ... ... шығарудан түскен табыс;
мүліктерді жалға беруден түскен табыс; тегін алынған ... ... ... ... ... ... сыйақысы; ұтыс; роялти;
сақтандыру ұйымдары, сақтандыру қорлары мен банктің ... ... ... ... өзге де табыстар.
Алынған жылдық жиынтық табысқа түзету жүргізіледі: төлем көзінен бұрын
салық салынған дивидендтер, ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағалы ... ... ... ... ... болу ... ізгілік көмек түрінде алынған мүліктің
құны; Үкіметтің шешімі бойынша мемлекеттік кәсіпорындардан алынған негізгі
құралдардың ... ... ... ... ... ... шегеріміне Қазақстан Республикасы заңнамасымен бекітілген
мөлшерде жылдық жиынтық табысты ... ... ... ... Оған тауарлы
– материалдық шығындар бойынша, ... ... ... ... ... ... кеткен шығындар; басқа шегерімдер; тіркелген ... ... ... ... міндеттер мен талаптар бойынша; теріс бағалық
айырымдар бойынша; резервтік қорларға ... ... ... сақтандыру
төлемдері жарналары бойынша; ... ... ... ... ... дайындық жұмыстары мен геологиялық зерттеулерге кеткен
шығындар бойынша; негізгі ... ... ... ... ... ... ... бюджетке төленген салықтар жатады.
Шегерімнен кейін анықталған салық салынатын табысқа түзету жасалады.
Салық төлеуші ұйымның ... ... ... ... яғни жатақхана, тұрғын үй, емхана, балалар лагері, мектеп
жасына дейінгі балаларды тәрбиелеу және ... ... ... ... ... ... ... емес ұйымдардың тегін берілген
мүліктері, жеке ... ... ... ... ... ... еңбегін пайдаланатын өндірістік ұйымдардың салық салынатын
табысына ... ... ... кеткен шығындар екі мәрте
мөлшерінде) түзету жүргізіледі.
Кәсіпкерлік қызметтің залалы 3 ... жер ... ... ... 7 ... ... ... Залал дегеніміз салық
салынатын табыстың азаюын білдіреді, ... ... ... ... ... ... ... та азаяды. Бұған ғимаратты, құрылымды, бағалы
қағаздарды өткізу бойынша ... ... ... ...... ... мен депозит бойынша сыйақы мен дивидендтерге, резидент
емес заңды тұлғаның таза табысы мен ... ... ... ... - 15%.
Қазақстандағы көздерден алынған шетелдік заңды тұлғалардың ... ... ... ... ... және ... үлесі бойынша табыстарға, дивидендтерге - 15%;
2) тәуекелдікті ... және ... ... ... ... ... ... - 10%;
3) халықаралық тасымалдаушылардың транспорттық қызметі мен халықаралық
байланыстардың телекоммуникациялық қызметтеріне - ... өзге де ...... ... ... емес ... қызмет жасайтын шетелдік
заңды тұлғалар алынған табыстары бойынша корпоративтік табыс ... ... ... Тұрақты мекемелер арқылы қызмет жасайтын шетелдік
заңды тұлғалардың табыс салығының ставкасы қазақстандық заңды тұлғалардың
ставкалары ... яғни - 30%. ... ... арқылы Қазақстан
Республикасында қызметтен алынған шетелдік заңды тұлғалардың таза ... ... ... 15% ... ... Таза ... ... салынатын табыс пен төленген корпоративтік табыс салығының ... ... ... ... 20 – шы күнінен кешіктірмей ай сайын
салықтық кезеңде аванс түрінде төлемді ... ... ... Салық
бойынша түпкілікті есеп айырысу, ... ... ... тапсырғаннан кейін 10 күн ішінде жүргізіледі. Төлеуге тиісті
аванстық төлем мөлшері ... ... ... ... ... ... ... мөлшері негізінде анықталады.
б) Жеке табыс салығы
Берілген табыс бойынша ... ... ... ... ... табыс салығының төлеушілері жеке ... мен ... ... Табыс көзінен алынатын және табыс көзінен алынбайтын ... салу ... ... ... мөлшермесі табыс көлеміне байланысты 5%-тен 30%-ке дейін сатылық
прогрессиясы бойынша белгіленеді.
Төлем кезіндегі табыстан бір ... есеп ... ... ... мен жинақтағыш зейнет ақы қорларына төленетін
міндетті зейнетақы салымдары бар. Қызметкерлерден әрбір асыраудағы ... ай ... + ... есеп ... көрсеткіші шегеріледі. Бірінші жағдайда
бұл – жұмысшының табысы, бір ... ... ... кірістер,
зейнеткерлік төлемдер жинақтаушы ... ... ... ... ... стипендия, мадақтау түрлеріндегі түсімдер, жинақтаушы
сақтандыру келісімдерінен түсетін кірістер. Салықты тіркеу мен ұстап ... ... ... 1 күн ... ... ... ... асырады, ал
төлеу 5 жұмыс күні ... ... ... ... 5 күн ішінде есептелуші
айда. Төлеу ... ... ... ... сондай-ақ натуралды
күйдегі табыс та көреді, (натуралды қалыптағы еңдекті төлеу, ... ... ... ... мен ... қызметтер, жұмысшы
берушінің тауардың (жұмыс, қызмет) бағасын төлеу, үшінші жақтан алғаны
жұмысшының), ... ... ... жұмысшының әртүрлі кірістері.
Төлеу көздерінен төленбейтін кірістерге мыналар жатады: меншіктік
(мүліктік) табыс, жеке ... ... ... ... ... ... да шығындар. Негізінен, мүліктік ... ... ... қолданылмайтын мүлікті енгізудің құнының артуы;
мүлікті жалға беруден түскен табыстар. Салықтың бұл түрін ... ... ... ... ... ... ... кейін соңғы есептеумен
қамтамасыз етілген аванстық ... ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер бекітілген: Ұлы Отан
соғысының ардагерлері, ... ... ... мүгедектерге
салынбайтын кірістің бір бөлігі, әртүрлі ... ... тыс ... төленген жекеменшік табыс салығының сомалары
Қазақстанда салық төлеу кезінде есептеледі. Шетелдік жеке тұлға-резиденттің
кірісіне ... ... ... территориясындағы көздер
сияқты, одан шет ... де ... ... ... ... табысты
анықтау, есептеу тәртібі, жеке табыс салығын ұстап қалу мен ... ... ... ... ... ... ... көздерінен және
қызмет жасау түріне) жүргізіледі резиденттер емес үшін.
Резидент еместер тұрақты орынмен байланыспаған, ... ... ... ... 30%-ке ... ... ... байланысты) ставкаларды
шегеріп тастауды қолданбау арқылы ... ... ... ету аясы ... ... ... ... емес төлем көзінен салық салынбайтын,
шегеріп ... ... ... ... ... ... ... арналған 5%-тен 30%-ке дейінгі ставкалар бойынша
табыстарынан салық ... ... ... ... жеке ... мен ... жеке ... табылады.
Салық төлем көзінен салық салынатын табыстары және төлем көздерінен
салық салынбайтвн табыстардан алынады.
Бірінші жағдайдағы табысқа: жұмысшылардың ... бір ... ... ... ... ... зейнетақы төлемдері, сыйақы, дивиденд,
ұтыс, стипендия түріндегі табыс, жинақтаушы зейнетақы шарты бойынша табыс
жатады.
Төлем ... ... ... табысқа: мүліктік табыс, жеке
кәсіпкерлікке салық салынатын таьыс, адвокаттың табысы, өзге де ... ... ... ... ... ... ... құнның өсімі кіреді, яғни мүлікті жалға беру арқылы ... ... ... ... ... байланысты сатылы прогрессия түрінде,
яғни 5% -дан 20% - ға дейін бекітілген.
Жеке табыс салығы ... ... яғни Ұлы Отан ... және ... ... ... ... босату
қарастырылған.
Қазақстан тысқары жерде ... жеке ... ... ... салық төленген кезде есепке алынады.
Резидент жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... ... қатар Қазақстаннан тысқары жерде алған
табыстары кіреді.
Резидент еместердің жеке табыс салығының төлемдерін, ұстап қалуын,
есептеу ... ... ... ... ... ... ... жүргізіледі.
Резидент емес, тұрақты мекемелермен байланысы жоқ жеке ... 5 % - дан 20% -ға ... ... ... ... түскен
табыстың түріне байланысты салық төлейді.
Төлем көздеріне жеке табыс салығын ... және ... ... ... күні ... ... жүргізеді.
Төлем көздеріне салық салынбайтын табысқа салықты есептеуді және
аударымды салық ... ... ... ... 5-10 күн аралығында дербес
(салық төлеуші) жүргізеді. ... ... ... ... ... салық
органына 31- ші наурызға дейін декларацияны ұсынады.
Жеке табыс салығын төлеушілер жеке тұлға мен ... жеке ... ... ... көзінен салық салынатын табыстары және ... ... ... ... ... ... ... жұмысшылардың табысы, бір жолғы түскен
табыс, жинақтаушы зейнетақы қорына зейнетақы төлемдері, сыйақы, дивиденд,
ұтыс, ... ... ... жинақтаушы зейнетақы шарты бойынша табыс
жатады.
Төлем ... ... ... ... ... ... ... салық салынатын таьыс, адвокаттың табысы, өзге де табыстар
жатады. ... ... ... ... қолданылмайтын мүлікті
өткізудегі құнның өсімі кіреді, яғни мүлікті жалға беру ... ... ... ... табыс көлеміне байланысты сатылы прогрессия түрінде,
яғни 5% -дан 20% - ға дейін бекітілген.
Жеке табыс ... ... ... яғни Ұлы Отан ... және ... ... ... ... босату
қарастырылған.
Қазақстан тысқары жерде төленген жеке табыс салығының ... ... ... кезде есепке алынады.
Резидент жеке тұлғалардың табысына Қазақстан ... ... ... ... ... Қазақстаннан тысқары жерде алған
табыстары кіреді.
Резидент еместердің жеке ... ... ... ... ... ... салық салынатын табысын анықтау қызметтің сипатына
байланысты жүргізіледі.
Резидент емес, тұрақты ... ... жоқ жеке ... 5 % - дан 20% -ға дейнігі ставкамен ... ... ... ... ... ... төлейді.
Төлем көздеріне жеке табыс салығын есептеуді және ... ... ... күні ... ... ... көздеріне салық салынбайтын табысқа ... ... ... ... ... ... алған мезетте 5-10 күн аралығында дербес
(салық төлеуші) жүргізеді. Бұндай ... ... ... ... салық
органына 31- ші наурызға дейін декларацияны ұсынады.
Жеке табыс салығын төлеушілер жеке тұлға мен ... жеке ... ... ... көзінен салық салынатын табыстары және төлем көздерінен
салық салынбайтвн табыстардан ... ... ... жұмысшылардың табысы, бір жолғы ... ... ... ... ... ... ... дивиденд,
ұтыс, стипендия түріндегі табыс, жинақтаушы зейнетақы шарты бойынша ... ... ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлікке салық салынатын табыс, адвокаттың табысы, өзге де табыстар
жатады. Мүліктің ... ... ... ... ... ... ... кіреді, яғни мүлікті жалға беру арқылы алынған
табысты атайды.
Салық мөлшері табыс көлеміне байланысты ... ... ... 5% -дан 20% - ға ... бекітілген.
Жеке табыс салығы бойынша жеңілдіктер, яғни Ұлы Отан ... және ... ... салық салудан босату
қарастырылған.
Қазақстан ... ... ... жеке ... салығының сомасы
Қазақстанда салық төленген кезде есепке алынады.
Резидент жеке ... ... ... ... ... ... сонымен қатар Қазақстаннан тысқары жерде алған
табыстары кіреді.
Резидент еместердің жеке табыс салығының төлемдерін, ... ... ... салық салынатын табысын анықтау қызметтің сипатына
байланысты ... ... ... мекемелермен байланысы жоқ жеке тұлғалар
шегерімсіз, 5 % - дан 20% -ға ... ... ... ... ... ... ... салық төлейді.
Төлем көздеріне жеке табыс салығын есептеуді және ұстап ... ... күні ... ... ... көздеріне салық салынбайтын табысқа салықты есептеуді ... ... ... ... алған мезетте 5-10 күн аралығында дербес
(салық төлеуші) жүргізеді. Бұндай жағдайда салық ... ... ... 31- ші наурызға дейін декларацияны ұсынады.
3. Арнайы төлемдер және жер қойнауын ... ... ... ... жер ... ... салынатын
салықтарды төлеушілер болып заңды және жеке тұлғалар, сонымен ... ... ... жер ... ... ... шетел азаматтары, сонымен бірге мемлекет
меншігіндегі техногендік ... ... ... ... ... ... пайдаланушылар үшін жасалған салықтық тәртіп, жер қойнауын
пайдалану келісімшарты бойынша анықталады. Ол ... ... ... ... бойынша жасалады.
Келісім-шарттың негізгі түлеріне сәйкес салық салудың 2 ... ... Жер ... ... салықтың барлық түрлерін және басқа да
төлемдерді төлеу.
2. Жер қойнауын пайдаланушының өнім ... ... ... ... (беруі), сонымен бірге таза мұнай мен ... да ... ... ... және ... ... ... жер
салығы, мүлікке салықты есептемегендегі ... пен ... ... ... ... ... ... (салықтық тәртіп) жер қойнауын
пайдалану келісімшартына негізделген, ... ... ... ... ... тәртіп келісім-шарттың мерзімінің аяғына дейін
өзгеріссіз жұмыс жасайды. Ал ... ... ... ... және жер ... ... мен ... бастапқы
экономикалық көзқарастарына өзгеріс енгізбейді.
Жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы төлемдері мен салықтарына
енетіндер:
1) ... ... және ... ... ... Үстеме табысқа салық
4) Өнімді бөлгендегі Қазақстан Республикасының үлесі.
Жазбалық бонус деп келісім-шарттағы территорияда жер ... өз ... ... асыру құқығы үшін төлейтін тұрақты 1
ретті төлемі. Сол сияқты ол ... ... кен ... қарай келісім-шарт жасау кезінде жасалады. Жазбалық
бонустардың өлшемін ... ... ... ... ... ... ... пайдалы
қазбалардың әбір коммерциялық кен көздерінің табылғаны үшін төлентін және
жер қойнауын ... ... ... ... ... ... ... болып пайдалы қазбалардың шығарылатын ... ... ... ... ... ... ... қордың
құнының 0,1% мөлшерінде есептеледі. Бонустың төлем уақыты келісім-шартта
көрсетіледі.
Роялти техногендік құрылымдарды өңдеу және ... ... ... жер қойнауын пайдалану құқығын беретін төлем болып табылады. Оның
салымының объектісіне пайдалы ... ... ... ... ... ... ... бірінші тауарлық өнім жатады. Роялти заттай
немесе ақшалай түрде төленеді. Кең таралған пайдалы қазбалар және жер ... үшін ... ... 1% - 10%-ке дейінгі өлшемді, көмірсутектер үшін
кен ... ... ... ... ... ... бағалы тастар мен
металдарды қосқандағы қатты пайдалы ... үшін ... ... ... ... проценттік ставка бойынша есептеледі. Роялти
ай сайын келесі айдың 15- жұлдызынан ... ... ... Жер ... үстеме табысына салық дегеніміз салық көдексі бойынша
бекітілген нормативтен ... ... ... ... Бұл салықтың
төлеушілері болып “Өнімді бөлшектеу” келісім шарты мен, жер асты ... кең ... ... қазбаларды өндірушілерді есептемегендегі, жер
қойнауын ... ... ... ... ... салым
объектісіне әрі жеке келісім-шарт бойынша жер қойнауын пайдаланушының таза
пайдасының сомасы жатады. Бұл ... ... ... ішкі ... ... ... есептеледі. Осы ... ... ... ... ... бойынша 4%-тен 30%-ке дейін бекітілген
(салық) (пайда нормасының 30%-тен жоғары кезінде). Салық келесі ... ... ... төленуі тиіс.
Бонустар, роялти және үстеме ... ... ... ... ... салықтық декларациялар беріледі.
Қазақстан Республикасының өнімді бөлшектеудегі ... ... ... анықталады. Осыған байланысты жер қойнауын пайдаланушыға
ақысы түрде келісім-шарттағы территорияда пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... ... ... 15- жұлдызынан қалмай
төленеді. Өнімді бөлшектеудегі үлес корпоративтің табыс салығын ... ... ... ... ... ... белгілі болады, яғни сол кезде
ұстап қалады.
4. Әлеуметтік салық. Әлеуметтік салықтың төлеушілеріне заңды тұлғала,
сонымен бірге өз ... ... ... ... ... ... ... объектісіне еңбек ақы және басқа да төлеулер жұмысшыларға, шетел
азаматтары және Қазақстан Республикасында тұрақты тұратын азаматтығы ... ... ал жеке ... мен ... жеке ... ... ... үшін - өздеріне қосқандағы олардың
пайдаланатын ... ... ... ... ...... жарналары жеке тұлғалардың, әртүрлі өтемдік төлемдер, жеткізу
және үстінен төлеулер, уақытша еңбекке жарамсыздыққа ... ... ... ... ... материалдық көмектер, жүктілік және
босану кезіндегі әлеуметтік жәрдемақылар, жерлеу үшін материалдық көмектер,
әлеуметтік көмек үшін ... ... ... ... ... әлеуметтік жұмыстар төлемдері мен бюджет пен ... ... ... мен ... ... төлеу, басқа да әртүрлі
төлемдер.
Салық мөлшерлемесі 21 %.
Жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар салықты ... ... ... ... ... және әр ... үшін ... есеп
айырысу көсеткіштері бойынша төлейді.
Салық бюджетке келесі айдың 15 жұлдызынан қалмай ... ... ... ...... ... және жеке кәсіпкерлер
арнаулы салықтық тәртіпті патент пен жеңілдетілген ... ... ... берілген салық салуда қарастырылғандай әлеуметтік салықты
сомалық басқада салықтармен төлеуді.
5. Меншікке салынатын ... ... ... ... бұл салық
тобы ерекше орынды жекешелендіру мен мемлекеттендірудің дамуына байланысты
меншік қатынастардың арасындағы нақты ... ... ... ... ... ... жерге салық, заңды және жеке тұлғалардың
мүлікіне салық, транпорттық заттарға салық.
Меншікке салық жергілікті бюджетке түседі.
Фискальдық мақсаттан басқа, бұл ... ... ... ... ... ... табылады. Себебі, ... ... ... ... оның ... ... ... әрқашан меншіктің өлшемін анықталмайды: меншікке
меншіктің өлшемімен анықтамайды: меншікке ... ... ... ірі
меншік иелері салық салу жағынан қарастырғанда жеңілдік жағдайға ұшырайды
және меншікті барынша өндірістік тиімді ... ... ... ... ... ... жауапкершілікті біркелкі бөлуге мүмкіндік
береді. Осы себептен бұлар ... ... ... Жер ... Жер ... 1992 жылдан бастап енгізілді.
Оның мақсаты – жерді тиімді пайдалануды экономикалық тәсілдермен
қамтамасыз ету және ... ... ... ... ... және оны
қорғау, территорияның ... ... үшін ... ... ... салық төлеушінің меншігіндегі жер ... Ол ... ... және ... ... ... ... мүмкін және әртүрлі мақсатқа: ауылшаруашылық, елді мекендер,
өндірістік, транспорт, байланыс, ... және ... да ... ... ... ... ... қорғалатын табиғи территориялардың,
ормандардың, су ... ... ... жерлері жатпайды.
Автожолдардың жүйелерімен толтырылған, жалпы қолданыстағы елді мекендердің
жер бөлімшелері салық салудың объектісіне ... ... ... ... және жеке ... және ... уақытша
немесе тұрақты қолданыстағы жер бөлімшелері бар тұлғалар есептеледі.
Салық мөлшерлемесі жердің ... ... ... ... ... ... және же алаңының бірлігіне бекітілген –
гектар, шаршы метр.
Базалық мөлшерлемелер ... ... ... ... елді ... ... жасалады: бұл
мөлшерлемелер алаңның әр шаршы метріне жасалған және елді ... ... ... ... ... техникалық
және басқа да зоналар, адам тұрмайтын құрылыстар орналасқан ... ... үшін ... ... жеке мөлшерлемелер адам тұратын қорларға
арналған алаңдарға қолданылады.
Ауылшаруашылық, өндірістік және ... да ... ... ... жер ... ... ... байланысты алаңның әр
гектарына есептеледі. Бонитет балы ... ... ... ... 5 тен 100 ... жоғары болады. Төменгі
мөлшерлемелер шөл, шөлейттік, таулы территориялардың суғарылмайтын жерлерге
қойылады.
Базалық ... жыл ... ҚР ... ... ... Жергілікті басқарушы орындар базалық мөлшерлемелерді ... ... ... ... ... ... елді ... базалық
көрсеткіштері, 2-ден 10 есеге дейін көбейтілген, арқылы қойылған.
Гуманитарлы және әлеуметтік сипаттағы ... бар ... ... базалық мөлшерлемелерге 0,1 коэффициентін қолданады.
Жер салығын төлемейтіндерге мемлекеттік ... ... ... 2 ... жер ... ... Ұлы Отан ... ортақ жер салығын төлеушілер жатады.
Ауылшаруашылығындағыларға және бөлімшелердің иелеріне ... ... 1 ... ... керек, бұлардан басқалары жылына бірдей үлесте
4 рет төлеу керек.
7. Мүлікке ... ... ... ... ... ... ... болып
есептеледі, оның көлемі төлеушінің мүлкінің кірістілігіне емес, ... ... ... иелерін нәтижелі қолдануға шақырады.
Салықты төлеушілерге заңды және жеке тұлғалар, (шетелдік жеке тұлғалар)
кәсіпкерлік қызметке қолданатын мүлкі бар ... жеке ... ... объектілеріне заңды және жеке тұлғалардың ... ... емес ... ... ... ... гараждар, басқа да
кәсіпкерлік қызметке қолданылмайтын ... ... ... ... ... ... және нақты тұлғалардың мүліктері бухгалтерлік
есептің деректері бойынша орта жылдық құны ... орта ... құны ... ал жеке ... - ... ... ... бойынша
лауазымды орынмен бағаланады. Заңды және кәсіпкерлердің мүлкіне салық жыл
сайын объектілердің орта жылдық құнынан 1% ... ... ... емес ... ... ... ... қорғау және
әлеуметтік қамту, білім, табиғат қорғау қызметіндегі, мүгедектер ... ... ... объектілердің орта жылдық құнынан 0,1%
мөлшерінде салық ... ... ... ... ... ... ... жыл сайын 0,1% мөлшерлемеден 1%-ке дейін
мүліктің ... ... ... ... ... ... ... табысы жатады. Ол осы ... ... ме, әлде ... ... түсті ме оған байланыссыз.
8. Көлік құралдарына салынатын салық. Бұл салықтың төлеушілеріне ... ... ... ... тұлғалар, олардың өкілдіктері, филиалдары,
тұрғылықты орындары, жеке тұлғалар, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... өткен меншіктік
құқықтағы транспорттар жатады. Салық мөлшерлемелер транспорттың күштілігі
мен жүккөтергіштігіне, двигательдің ... ... ... есеп ... ... ... және транспорттың түрлеріне байланысты
бөлінген. Мөлшерлемелерге ... ... ... ... коффициенттер қолданылады. Салық төлеушілерге жатпайтындар:
ортақ жер салыган төлеушілер, кейбір мемлекеттік орындар, мүгедектер ... ... ... 50% - ін ... құрайтын
кәсіпорындар мен мекемелер, Ұлы Отан соғысына қатысушылар, мүгедектер,
жоғары наградалармен ... ... және ... да ... ... ... өз бетімен төлейді, ал жеке тұлғалар ... ... ... Салық төлеу осы жолдың 1 шілдесінен қалмай
жүргізіледі. Салық төлеушілер – заңды ... ... ... бойынша
мәлімхат береді.
9. Арнайы салық режимдері. Арнайы салық тәртібі – салық төлеушілердің
кейбір категорияларына ... және ... ... жеке ... мен ... жеңілдетілген тәртіптерін қолдануды көздейтін бюджетпен
есеп айырысудың ерекше тәртібі.
Арнайы салық тәртіптері төмендегідей қарастырылады:
1. кіші бизнестің ... ауыл ... ... заңды тұлғарларға – ауылшаруашылық өнімдерін өндірушілер
4. кәсіпкерлік қызметтің кейбір түрлеріне
Кіші бизнестің субъектілеріне арнайы салық тәртібі корпоративтік (жеке)
табыс ... жеке ... ... ... тастағандағы әлеуметтік
салықтың қатынастарынан белгіленеді. Басқа салықтардың, ... және ... ... беру ... ... ... бойынша
жүргізіледі. Кіші бизнестің субъектілері үшін салық төлеудің жеңілдетілген
тәртібі жеңілдетілген декларация, патент, ... ... ... ... тәсілдердің әрқайсысына қолданудың жағдайы белгіленеді:
қызметтің эпизодтылығы, ... ... ... мінезі, табыстың
көлемі, орындалатын қызметтің мөлшері, жалдамалы жұмысшыларды ... ... ... ... ... тәртібі финанстық қызмет,
акциздік емес өнім өндіру, жер ... ... ... ... игеру,
лицензиялық қызметтер, филиалдар, өкілдіктер, заңды тұлғалардың бағынышты
мекемелері секілді кейбір қызмет аяларына қолданылмайды.
Эпизодтық (1 айдан аз) ... ... ... ... ... бірлік талон қолданылады. Бірреттелік талон дегеніміз –
бюджетпен есеп ... ... және ... ... ... құқық беретін құжат.
Жеңілдетілген декларация арқылы салық алуды кіші бизнестің субъектісі
өз ... ... ... ... объектісіне заңмен анықталған салық
мөлшерлемесін ... ... ... ... салықтық кезең аралығында тең
үлестермен төленеді.
Салықтың патент (кіріске белгіленген мөлшерлеме мөлшері) бойынша алынды
да тең ... ... ... жүзеге асады.
Жеке кәсіпкерлер үшін арнайы ... ... ... ... ... Оның ... жалдамалы жұмысшыларды пайдаланбау
2) қызметтің бір түрімен айналысу
3) жылдық айналысты белгілі көлемде азайту
Шаруа қожалықтары үшін ... ... ... ... жер салығын,
өндірістің қызметінен жеке табыс салығын қосқандағы, ауылшаруашылық
өнімдерін ... мен ... ҚҚС, жер ... ... және транспортқа
салықтарды төлеу негізінде орындалады.
Ортақ жер салығының ... ... жер ... ... ... салық осы құнға 0,1% мөлшерлемесі түрінде алынады.
Ортақ жер салығының ... ... ... ... зейнеткерлік
қорларына міндетті зейнеткер жарналарынан, ... ... ... ... жеке ... салығынан босатылмайды.Төлеушілер салықтық
жартысын 20 қазаннан қалдырмай, 2 – жартысын келесі ... 20 ... ... тиіс.
Ауылшаруашылық өнімдерін өндерушілер – заңды тұлғалар үшін арнайы салық
тәртібі ... аясы ... ... ... осы ... ... мен игеру,
жануар, құс, ара шаруашылықтарының өнімдерін өндеу мен пайдалану, жерді
өңдеу, егіс, ... ... үшін ... ... қызмет
көрсету қызметтерімен байланысқан субъектілерге таралады. Берілген салық
тәртібі патент негізінде ... ... ... құнына корпоративтік
(салық), табыс салығы, әлеуметтік салық, жер ... ... ... ... ... ... үстіне патент бойынша салық сомасы 80% - ке
азаяды. Салық төлеу 20 мамыр мен 20 ... ... және ... жылдың 20
наурызына дейін жүргізіледі. Салық төлеушілер декларацияны басқа ... ... ... ... ... жеке түрлері үшін арнайы салық тәртібі боулинг,
бильярд, лото, картинг және ойын бизнесімен айналысатын ... және ... ... субъекттер бюджетпен белгіленген сомалық, төлеу көзінен жеке табыс
салығы негізінде есеп ... ... ... ... ... ... салығына және 70% ҚҚС – ке бөлінеді. Басқа салықтар мен
міндетті төлемдер жалпы белгіленген тәртіп ... ... ... және ... ... сомалық салық мөлшерлемесін салым
объектісі бойынша Қазақстан ... ... ... ... ... төлемдер. Алымдар, баж, төлеулер болып мемлекеттік
орындардың қызметі үшін заңды және жеке тұлғалардың міндетті төлемі.
Бұл төлемдердің сомасы жергілікті ... ... ... ... мен ... ... үлес ... не олардың қызметін
дамыту, шығындарын біртіндеп немесе толық өтеу ... ... ... қол ... ... түседі. Республикалық
бюджеттің кірісіне түсетін ... ... ... жинаулары бұған
жатпайды.
Алымдарды төлеу барынша қызметтің кең аясынан жүргізіледі. Оларға көбіне
жергілікті бюджетке ... ... ... ... ... ... техникалық процедуралар мен ... ... ... ... ... байланысты тіркеулер де жатады.
Бірінші жағдай бойынша ҚР-да алынатын мына төлемдерді бөлуге болады:
Аукциондық сатулардың жинаулары, мемлекеттік тіркеу жинаулары, ... ... ... жеке кәсіпкерлерді, қозғалмайтын мүлік ... ... шарт ... ... ... ... және әуе ... сапалы құрылғылар мен радиоэлектрондық нәрселерді, қызметтің басқа
түрлерімен айналысу үшін лицензиялдық жинауларды тіркеулер жатады.
Жинау төлеу міндетті ... ... ... ... көбін таза
қаржылық қатынастардан тыс шығарады, бұл осы ... ... ... ... ... ... қатынастар жағдайында бұл төлемдер
фискалдық және тарифті - құндық сипатта араласа дамыды. Тіпті мемлекеттік
орындар ... ... ... ... ... және қарастырылушы
операциялар қаржылықтан кәдімгі тауар – ақша операцияларына ауысуда.
Мұндай ақылы ... ... ... жол ... жинаулары,
тексеруге және шек жапсыру мен өлшеу құралдарының жинаулары, және ... ... ... ... мөлшерлеме бойынша алынды. Кейбір
төлемдер үшін алым ресурс көлеміне (су, ағаш) байланысты немесе қызмет
аясының (аукционнан ... ... ... ... ... объектісінің жинау және төлеу базалары әртүрлі,
негізінен салым алу үшін салық төлемдер мен әлеуметтік алымдар үшін ... ... ... өлшемі алынады.
Қарастырылып отырған төлемдердің ... ... ... учаскелерін пайдалану үшін.
Орманды пайдалану үшін.
Беткі кен орындарының су ресурстарын пайдалану үшін.
Жануарлар ... ... ... ... пайдалану үшін.
Мысалы, жер бөлімшелерін пайдалану үшін төлеулер (жер салығынан басқа)
оны уақытша қолдану (алғашқы ... ... ... ... ... ... ... төлемдердің ішінде ерекше орынды мемлекеттік баждар алады.
Мемлекеттік баж төленетін қызмет көрсетулер барынша кең ... және ... жеке ... ... үшін жасалатын жұмыстарды да қамтиды.
Оларға заңдық мәні бар құжаттарды беруді де ... ... мәні ... ... ... арыздан, өтініштер; әртүрлі нотариалдық ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорынның меншік төренің өзгеруі үшін өтініштер, сыйға беру, мураға алу
және басқа да ... ... ... ... ... арыз ... ... жұмыстың орындалу барысында, немесе құжат беру кезінде
төленеді.
Мемлекеттік баждың ерекше түріне ... ... ... Олар ... ... үшін заңды тұлғалар мен азаматтардан, соның ішінде шетел
азаматтарынан да дипломаттық өкілдік орындарын алады
Мемлекеттік баж арнайы нотариалдық ... ... ... ... ... төлеушінің есеп-шотынан ақша сомаларын аудару арқылы төленеді.
Бажды қолма-қол ақшаның алу түбі квитанция беру ... ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғалар үшін әртүрлі жеңілдіктер
төлеушілердің категорияларына қарай және ... ... ... ... белгіленген. Олар бұл төлемдерді жартылай төлеу немесе, толық төлемеу
түрінде көрінеді.
Кейбір жағдайларда ... ... ... мен ... әсер ... жүк болып табылады осы жүктеменің ... үшін ... ... ... ... ... ... ЖАЛТАРУҒА БАЙЛАНЫСТЫ САЛЫҚ САНКЦИЯЛАРЫН ... ... ... санкциясын салу проблемалары мен шешу жолдары.
Салықтардың қозғалысы – ... бар ... ... салықтың
соңғы ұстаушылары – тұрғындарға салық төлеушілердің салықтың ауысу процесі.
Салықты аудару процесі ... ... мен ... ... ... ғана ... ... бірге салым объектісі мен көздерінің
сәйкессіздігімен байланысты.
Салықтардың аударылуы өндіріс ... да, ... да ... ... ... ... ... мен кіріс негізінде ... ... ... ... интенсификациясын аудару арқылы
жасалуы мүмкін. Яғни қажетті жұмыс уақытының азаюы мен қосымша уақытын
көбеюінің ... Бұл ... ... салықты аударудың барынша
жасырын түрі. Айналым сферасында салықтар баға механизмдері ... ... ... ... ... барынша жоғары бағада
немесе берушілерге ... ... ... баға есебінде
аударылуы мүмкін. ... ... ... шаруашылық субъктілеріне
салық салғанда, аудару акционерлерге субъектілердің салықты ... ... ... сомаларының табатын дивидендтердің ең төменгі ... ... ... ... Аударудың ең алыс нәтижелерін акционерлер
бөлінбеген табысты ... ... ... ... салық төлеу кезіндегі
болашақ дивидендтер толық алынбаған табыс түрінде ... ... Бұл ... салмайды, ал бұл өз кезегінде потенциалдық таза табысқа әсер етеді,
және сәйкесінше акционерлердің дивидендтеріне әсер ... ... жеке ... ... ... ... салық
төлеушілердің соңғы табысынан алынады. Алайда, егер профсоюздердің талабы
бойынша жұмысшыларға ... ақы ... ... мен ... ... ... ... мүмкіндігі туады. Соңғылары баға көтеру
арқылы шығындардың көбеюін еңбекті төлеу мен ... ... ... ... Декларациялар бойынша төленетін жеке табыс
салығының аударылуы көрсетілетін қызметтерге (дәрігерлердің, адвокаттардың,
бос ... ... ... баға ... арқылы жүргізілуі
мүмкін. Меншікке салы, бөлшектеніп аударылады. Осылай кәсіпкерлік ... ... және жеке ... ... ... ... сұраныс кезінде таза табысты салық сомасына арттыру арқылы
жүргізіледі. Осылай оны өнім мен ... ... ... ...... ұсақ ... ... – пәтерлердің иелері салықты пәтерді
жалға беру арқылы аудара алады, ал негізінен олар ... ... ... ... ... басқа да тікелей салықтар аударылады. Бағалы қағаздарды шығару
үшін жинаулар осы қағаздарды сатып алушыларға аударылады. Жанама ... ... ... келеді.
Жеткізілген құнға салық тұтынушылырға аударылады, себебі ол өнім мен
қызметтің көп бөлігін қамтиды, сосын тұтынушыда осы ... ... ... ... Ал ... импорттың кедендік баждар және
акциздерге салым кезінде мұндай таңдау ... ... ... ... ... ... ... тауарларға бағытталып кемуі мүмкін. Бұл
жағдайда сатушы сұраныстың ... ... өз ... ... ... ... және ... ауыртпалық тұтынушы мен сатушы
арасында ... салу ... ... мен ... ... әсер етеді,
осыдан келіп бағаның өсуі мен өндіріс көлемінің өсуі азаюы ... ... баға ... ... ... ... ал ол кезегінде
тауар сату көлемінің азаюын ... Ал ... ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс орнына келеді, бірақ тепе-
теңдік нүктесінің жаңа, ... ... ... ... Бұл ... ... енгізу ұсыныс сызығын жоғары солға жылжытады, бұл жаңа
тепе-теңдікке немесе В ... ... ... өндіруді Q1 азайтып және
бағаны Р дан Р1 –ге дейін өсіріп түр. ... ... ... ... ... оның ... бөлігі (РА сызығымен бөлінген)
тауарды тұтынушының табысынан шегеруді, ал ... ... - ... ... ... Өндіріс көлемі
P1
P
Pc
Q1 ... мен ... ... салық ауыртпалығын болу сұраныс пен
ұсыныстың икемділігіне (графикте – сұраныс пен ... ... ... ... ... ал ... ... кірістірілген
сызықпен көрсетілген, мына ережелер бойынша:
1. Тауарға сұраныс қанша ... ... ... ... көп ... Олар мына ... сүйенеді, ұсыныс тұрақты және сұраныс
икемді болса, өндірушілер салықтың көп бөлігін төлейді (1 –2 ... ... ... ... болса, салықтың көп бөлігін тауарды тұтынушылар
төлейді (3 – 4 сызбаларды қараңыз)
2-Сызба
P ... Q ... ... баға ... Ро ден Р1- ге ... көтерілуде.
Салықтық ауыртпалықтың көп бөлігін өндіруші көтереді.
3 - Сызба
P ... Q ... ... баға тез ... салық ауыртпалығының тұтынушыға
түсуде (нан, электрэнергия).
4 – Сызба. Ұсыныс икемді, баға өсуде, салықты көбіне тұтынушы
төлейді.
P ... Q Q
P ... Q Q
5 - ... ... ... Баға ... ... және салықтың көп
бөлігі өндірушілерге түседі.
Келтірілген схемаларда АВС ... ... ... ... ... ... яғни ... және тауар тұтынудың құлдаруымен
байланысты қоғамның ... ... ... ... ... ... ... ауданы) тең, салықтық түсімдерді қоспағандағы (Р1ВАСРс
үшбұрышының ауданы).Сұраныс пен ... ... ... басқа,
тауарлар мен қызметтер бағасы арқылы салықтарды аударудың мүмкіндігі мен
деңгейі экономикалық циклдың ... ... Өсу ... ... жақсы жағдай туады және салық аударымы қарқынды түрде жүреді, және
керісінше құлдырау ... ... ... ... ... ... ... қабілетінің төмендеуіне байланысты қиындайды.
Мемлекеттің осы күнгі даму кезінде салықтан жалтару ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік
табыстары кемітіліп азаяды, салық тәртібін бұзушыларда қосымша криминалдық
табыс көздері пайда ... ... ... құнның қозғалысында
негізгі пропорциялардың бұрмалауы туындайды. Жалпы ... ... ... әсер ... ... ... жалтарушылық пайда болады, мысалы:
1) салық салмағының ауыр ... ... ... орай ... қозғалыстар туындалады;
2) салық салудан заңдылық жүйесінің күрделі болуына;
3) салық қызметін ұйымдастыруда ... ... ... ... мен ... ... болудан
4) салық төлеуші субъектілердің салық төлеуден мақсатты ... ... ... тәжірибеде көптеген тәсілдер қолданылады.
Мысалы: шаруашылық субъектілер “қызмет ... ... ие ... ... ... ... ... себебі қызмет ететін
кәсіпорындарға жоғарыдағы субъектіледен жалған шот-фактура берілгендіктен
кейінгі субъектілер ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... көрініс болып табылады. Бұл проблеманы жою
үшін жалпы ... ... ... салу ... және ... ... ... жүзілік тәртібіне негізге ала отырып, менің ойымша мынадай шараны
қолданған жөн:
1) салық салуда неғұрлым төмендетілген салықтық ставкаларды ... ... ... ... ... болғаннан жалтарушылық
мәселелері туындалады.
2) Салықтан жалтарушылық ставкалардың қолданылуына және капиталға
салынатын салықтарды ... ... ... ... ... де шекті ставкаларының төмендетілуі инвестициялық ... ... ... ... асырылады;
3) Салықтық реформалар қарапайым салық төлеушіге түсінікті болуы керек;
4) Салықтық реформаларын алдын-ала ескерту сипатына ие ... ... ... ... өз ... ... және
қаржылық-сауда келісімдерін жасап қойылғаннан ... ... ... ... мен ... ... Салықтық реформаларды жүзеге асыруда көптеген қойылған міндеттер
экономиканың дамуына әсер етеді;
6) Салықтық заңға бұрмалары еңгізуден ... осы ... ... есептеленіп шығарылуы жөн;
7) Экономиканың нақты секторының субъектілеріне ... ... ... ... ... жоғарыда айтылған күрделі сұрақтарды неғұрлым шешетін болсақ,
соғұрлым салықтық реформаларының табысты болуы ықтимал.
3.2 Салық ... ... ... рөлін арттыру
Фискалдық саясат ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттыру
жағдайында салық-бюджет ... ең ... ... ... ... шешу үшін тиімді қолдануды көздейді.
Үкімет салықтық әкімшілік ... ... ... ... ... елдің индустриялық-инновациялық дамуын ынталандыруға,
бәсекеге қабілеттілікті арттыруға, көлеңкелі ... ... ... ... салықтық жүктеменің ... ... ... болады. Салықтық жеңілдіктер бойынша терең талдау ... ... ... әсер ету ... ... ... алда
тұр.
Салықтық ауыртпалықтарды заңды тұлғалардың кірістерінен жеке
тұлғалардың кірістеріне қайта бөлу ... ... ... ... халықтың кірісі мен шығысын жалпы декларациялауды енгізу мәселесі
зерделенеді.
Тұтастай алғанда, жүргізіліп отырған салмақты ... ... ... ... етуге, мемлекеттің қаржылық міндеттемелерін тиімді
орындауға және шығыстарды ... ... ... ... бағытталған.
Мемлекеттік сатып алу саласында мемлекет пен бизнестің мүдделерін
ескеретін және мемлекеттік қаражатты жұмсаудың тиімділігі мен ... ... жүйе ... ... ауыртпалығын аудару салық төлеушінің салық ауыртпалығын соңғы
салық тасушыға – салықтың негізгі ... ... ... халыққа
ауыстыру үдерісі болып табылады.
Салықтар ауыртпалығын аудару тек қана салық төлеуші мен ... ... ... ... ... объектісі мен салық көзінің сәйкес келуімен
байланысты.
Аудару жасырын түрде өндіріс ... және ... ... ... ... ... мен ... есебінен төленетін салықтар
жалданған жұмысшылардың еңбегін интенсификациялау, яғни ... ... ... түрде қысқарту және қосымша уақытты көбейту жолымен
аударылуы ... Бұл ... ... ... ... ең ... ... табылады.
Айналым саласында салықтар баға механизмі арқылы аударылады.
Корпоративті табыс салығы кәсіпорын өнімін тұтынушыларға ... ... ... ... ... ... есебінен
ресурстармен жабдықтаушыларға аударылуы мүмкін. Акционерлік қоғам түрінде
ұйымдастырылған шаруашылық субъектілердің ... ... салу ... ... ... ... ... төлеген барлық
салық сомасын немесе оның бір ... ... ... есебіне
акционерлерге төмен дивиденд төлену арқылы аударым болуы мүмкін.
Табыс көзінен алынатын жеке табыс салығы аударылмайды, ... ... ... ... ... ... егер кәсіподақ талабына
байланысты жұмысшылардың еңбек ақысын көбейтсе, онда салықтың бір ... ... ... ... ... ... Соңғылары
бағаларды көтеру жолымен ағындағы ... ... ... ... ... ... ... төленетін жеке табыс салығына тоқталатын болсақ,
оның аударылуы көрсетілетін қызметке ... ... ... ... ... да ... ... бар жеке тұлғалар) мүмкін болады.
Жеке меншікке салық жарым-жартылай аударылады, осылайша, кәсіпкерлік
қызметпен айналысатын жеке, заңды ... ... ... ... ... ... ... жағдайда салық сомасына таза ... ... және оны өнім және ... ... аударуға
болады. Жеке тұлғалар - мүліктің ұсақ меншік иелері – пәтер ... тек ... ... беру ... ғана ... ... ал ... мүлік салығының соңғылары бола алады.
Табыс есебіне ... ... ... ... да ... ... жер, ... құралдарына салық.
Жанама салықтардың аударылуға үлкен қабілетті болады. Қосымша құн
салығы тұтынушыға ... ... ... өнім және ... кең
диапазонын қамтиды да, тұтынушыларға осы ... ... ... ... және ... да импорттық кеден баждардан салу кезінде
ондай тауарлар ... ... ... осындай салық салынбайтын
тауарларға көшуі мүмкін. Осындай жағдайда сатушы ... ... ... ... ... мәжбүр болады және ... ... ... яғни тұтынушыға бөлшектеп ауысуы мүмкін.
Салық салу, толығымен, яғни тікелей және ... ... - ... ... өндірушілерге (сатушыларға) және тұтынушыларға жағымсыз әсер
етеді, себебі өндіріс ... ... және ... ... ... пен ұсыныс, икемділік факторының басқа тауар бағасы ... ... мен ... экономикалық циклдың фазаларына байланысты
болады: көтерілу кезінде бағаның өсуіне өте ... ... ... ... ... ... ... жүреді және керісінше; құлдырау кезінде
өндіріс төменденп ... ... ... деген төлем қабілеті
төмендейді де, ауыртпалықты аудару қиынға соғады.
Салық төлеуден жалтару – ... ... ... ... төлемеу
мақсатымен салық төлеушінің салық салу объектісін әдейі ... ... ... ... ... ... ... Осындай заңсыз іс-
әрекеттер мемлекеттің мүддесіне зиян ... ... ... ... ... алмайды, салықтық заңды бұзғандардың қосымша криминалды
табыс көздері пайда болады, кәсіпкерлік қызмет, ... т.б. ... ... негізгі пропорциясы бұзылады.
Салықтан жалтарудың бірнеше себептері бар:
1) шаруашылық кәсіпкерлік немесе басқа қызметін дұрыс жүргізуге мүмкіндік
бермейтін елеулі салық ауыртпалығы ... ... ... мен ... ... салу ... «көлеңкелі» экономикаға кетуіне
ықпал етеді;
2) салық заңдылығының тура ... ... ... ... ... олар ... мен ... нормаларын әр
түрлі түсінуге мүмкіндік береді;
3) салық қызметін ұйымдастырудағы жетіспеушіліктері;
4) субъектілердің ... ... ... ... ... ... үшін біле тұра ... төлемеуі.
«Көлеңкелі экономиканың» үлкен масштабы, басқа мемлекеттің банкісіне
ақша аудару, кәсіпкерлік қызметтің негізгі ... ... күш ... құнын төмендетуге өте үлкен салықтық түсімдердін ірі ... ... ... ... бойынша, Қазақстандағы заңсыз экономика жалпы ішкі
өнімнің үштен бірінен 40 пайызына дейін ... ... ... ... оның ... ... ... қаржы ресурстарын
толықтыру үшін толық пайдалануға ... ... есеп ... ... ... ... ... үшін
және кәсіпкерлердің өздерінің пайдалануына арналған. Біріншіде іс-әрекеттің
ең төменгі ... ... ...... ... ... қажетті шынайы нәтижелер.
Салық жөніндегі әкімшілік ережелер бойынша ... ... ... төлем
кезіндегі белгіленген тәртіп ауытқу немесе ... емес ... ... шара ... ... ... ... есеп жүргізу тәртібі бұзылған, есеп құжаттары жойылған немесе
жоғалған, декларацияланған табыс жеке тұтынысқа ... ... ... ... ... ... салық салу объектісін анықтау.
Салықты мәжбүрлі түрде төлету шаралары бекітілген: ... ... ... оны одан ары төленуі тиіс салықтың, айыппұлдың есебінен
сату, шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... заңды
бұзғаны үшін жауапкершілік анықталған: мысалы, ... ... ... ... ... ... мерзім тәртібін бұзып тапсыру,
салық салу ... ... ... төмендету, салықты дұрыс аудармау
жолымен салықты және басқа да міндетті ... ... ... ... жалған банкроттыққа ұшырау, мүлікті, салық төлеушінің мекен-жайын
жасыру, жалған шот-фактураларды пайдалану.
Салық заңын мемлекетке ... зиян ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Қылмыстық кодексіне сәйкес жауапқа тартылады, мысалы, белгіленген ... ... да бір ... ... құқығынан айыру, қоғамдық немесе түзету
жұмыстарына жегу, сонымен ... үш ... ... бас ... ... ... шаралар салық төлеуден жалтару проблемасын толығымен
жоя алмайды. Салық төлеушілер салық салу объектілері мен табысын ... ... ... ... ойлап табуда, салық қызметіне әдейі
өзгертілген мәліметтер беру жағдайлары көптеп кездесуде.
Салық төлеуден жалтарудың әр ... ... бар. ... ... ... ... таралған. Жанама салық бойынша бұл оны алудың
ерекшелігіне ... ... ... ... ... ... ... төмендетіп төлеу «салық моралінің»
төмендеуіне әкеледі, ... ... ... мемлекеттік органдардың,
тіпті, мемлекеттің өзінің беделін түсіреді. Сондықтан ... ... ... ... ... күреске бірінші кезекті мән
берілуі тиіс.
Қорытынды
Қаржы – бюджет, ... ... және тағы ... ... ... ... байланысты экономикалық және қоғамдық
қатынастардың ... ... ... ... бөлу қатынастарының
жетілдіруі тек қана жаңа технологиялық және бәсекелестік нысандарды құрудан
тұрмайды. Жалпы айтқанда, бұл алдымен ... ... ... ... ... бюджеттік, салықтық және т.б. жүйелердің жетілдіруі ... Бұл өте ... зор ... ... ... нысанындағы құнын
өндіру және бөлуі экономикалық өмірде ... ... ... ... ... және бөлу ... ... қаржыландыру және
несиелеу механизмсіз өндірістік күштердің қозғалысын қамтамасыз етілмейді.
Сондықтан, өндірістік қатынастардың ... ... ... ... ... ... зор. ... қатынастар қайта бөлу
мінездемелі қатынастар болып табылады.
Салықтық ... ... ... ... дамуы тікелей
байланысты.
Салықтық қатынастардың жетілдіруі мемлекеттің қызметіндегі ең қүрделі
мәселе. Себебі, салықтар – меншік қатынастары. Ал ... ... ... ... ... және ... ... арасындағы
қабылданған шешімдеріне қарсылас әсер етеді.
Салықты күштеп салу ... ... ... ... ... тиым
салу мүлікті (мүмкін болатын) игеру ... ... және ... ... ... тоқтату төлемдеріне тиісті шотқа ... ... ... ... ... ... ... орындарына салық төлемдерін төлемеу немесе белгіленген мезгілін ... заң ... ... ... 5% ... ... санкция төлеуді
жүктейді, салық есептемесін мезгілінен 6 айға дейін асыру бұл соманың ... ... және ... да ... ... бюджетке жартылай сомасымен
немесе мүлде ... ... ... және басқа да міндетті ... 50% ... ... төлеуді жүктейді. Бұл жерде төлемеу
жолдарына салым объектісін көрсетпей не төмендету, салықты қате алу, өтірік
немесе ... ... ... ... ... ... емес ... пайдалану жатады. Осы әрекеттерді 1 жыл ішінде кері қайталаса
оларға төленбеген ... ... 100% ... ... ... ... ағымдағы төлемдердің сомасын азайтқаны үшін
салықтың сомасының 50% ... ... ... ... ... ... үшін 100% өлшемде санкция
салынады;
ҚҚС бойынша сынаққа ... ... ... туралы арыз үшін
расталмаған соманың 50% өлшемін де, осы әрекет 1 жыл ... ... 100% ... ... ... ... ... бойынша аванстық төлемдер сомасын салық
төлеушілердің азайтуы салық кезеңінде алынған ... 10 нан 25%- ... ... салынатын кірістің 2% өлшемінде салықтық санкция, ал 25% дан
көп болса аталған соманың 5% ... ... ... ... ... ... ... болмауы немесе салық есебін белгіленген
тәртіпке сай жүргізбей төленбеген салықтардың 50% ... ... ... соғады, егер осы әрекеттердің барлығы 1 салықтық ... ... ал егер олар ... ... ... 1 ден көп кезеңіндерінде ... ... ... ... ... ... ... онда төленбеген салықтар
сомасының 100% өлшемінде салықтық санкция төленеді.
Банктердің банк операцияларын салық ... банк ... ... ... үшін ... анықталған; салық орындарына
бюджет алдындағы берешектерін күштеп ... ... ... ... банктік шоттарында қалған ақшаларын туралы деректер бермеуі;
салық органдарының құжатынсыз банктік шоттарды ашу, бұл ... ... ... ... ... ... бұл – ... ... ... ... банктерге салық төлеушілердің
банктік шоттары бойынша жұмсаған ... ... 5% ... ... ... зиян келтіріп салық заңдылықтарын қатал бұзу қылмыстық
тәртіптің жауапкершілігіне тартылады: шаруашылық субъектілерінің ... ... ... ... Кодексі бойынша жазаланады,
белгіленген мерзімде белгілі қызмет орнын иелену құқығынан айырады ... ... ... шек ... ... не ... жұмыстарына
тартылады, сол сияқты 3 жылға дейін бас бостандығынан айырады.
Алайда бұл жазалардың барлығы салықтан ауытқу проблемасын жоймай ... ... ... орындарының тексеру нәтижелерінде шығатын сомалар
бюджет табысының үштен бірін құрайды. ... ... ... салым
объектісін және табыстарды жасырудың жетілдірілген түрлерін, тәсілдерін
қолдануда, салық ... қате ... беру де ... салудан ауытқудың әртүрлі әдістері бар. Ең кең таралғаны тікелей
салықтарды төлеуден жалтару. Жанама ... ол ... ... ... ... ... ... ақша-тауар операцияларын
жүргізу, яғни сату-сатып алу операцияларын есептен ... ... ... салық төлемеуге жағдай туғызады.
Жұмыс жасаушы субъектке “әрекетсіз” статусын беру оған салықтан кетуге
жағдай ... ... ... ... ... әрекетсіз
заңды тұлға болып табылатын жеткізіп берушілерден салықтық шот-фактуралар
түседі. Өтірік шот-фактуралардың арқасында кәсіпорындар ... ... ... ... оның ... ... ... берушіге
жүктелген; егер кәсіпорын – сатып алушы осы ... ... ... ... ... ... түсірсе, бұл жағдайда шешім кәсіпорынның
пайдасына шешіледі (“бағасыз” жеткізіп ... ... ... ... ... ... бөлушілері болуы мүмкін,
оларға жарғылық капитал ретінде активтер енгізеді; осыдан кейін ... ... ... ... ... өтемей тұрын жариялайды
(жалған банкроттылық).
Жасырыну салық орындары мен әділет орындарында тіркеу мерзімдерінің
сәйкессіздігін ... ... ... ... ... ... бірақ
қаржылық міндеттемелерге жарғылық қордың өлшемдері арқылы жауап береді;
жарғылық капиталдың минимальды өлшеміне ... ие бола ... олар ... ... ... тәуекел мен зардаптарға қарамастан елеулі
өлшемдерге апара алады.
Табыстарға салық салу ... ... кең ... өндіріс
шығындары мен айналысты өсіру арқылы табыс өлшемін азайту ... ... ... ... баға арқылы материалдық шығындар енеді, мысалы,
оларды иеленуді бос арзан баға ... ... ... есеп ... тікелей қолдан жасау. Сәйкесінше, амортизациялық ... ... ... ... және ... да негізгі құралдардың
құнын өсіру мүмкін.
Қорыта келе, салық салу механизмін жетілдіру ... ... ... ... ... Экономикалық базистің дамуы
жүйеленген салықтық механизмсіз жетілдірілмейді, ал жүйелендірілген салық
механизмі – бұл ... ... ... және ... ... әдебиеттер тізімі
1. Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа
міндетті ... ... заңы ... ... ... 2002.
2. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы» Қазақстан Республикасы
үкіметінің 1992 жылғы 4 шілдедегі №1543-12 заңы.
3. Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 ... ... ... заңы.
4. Ермекбаева Б.Ж. Жалпымемлекеттік салықтар. Алматы, Экономика, 1997.
5. Ермекбаева Б.Ж., Бурабаев А.Б., Кулжабаева М.Т. Жергілікті салықтар
мен алымдар. ... ... ... К.К., ... А.Б., ... Б.Ж. ... ... Алматы, Рауан, 1995.
7. Смагулова Г.Э. Аграрлық салаға арналған салық режимі. ... ... Заяц Н.Е. ... налогово: Учебник.- Минск БГЭУ, 2002.
9. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение: Учебник – М.: Инфра – М,2000.
10. Ермекбаева Б.Ж., ... Г.А. ... ... Уч. ... 2002.
11. Худяков А.М., Наурызбаев Н.Е. Налоги: понятие, элементы, установление,
виды. –Алматы: Баспа, 1998.
12. Карагусова Г.Д. ... ... и ... ... – Алматы:
Каржы –каражат, 1994.
13. Черник Д.Г. Налоги. 3 –е издание. – Москва: фис, 1997.
14. “Финансы” Мельников В.Д. , ... К.К. ... 1997 ... В.Д. ... В.Д. Ли “Общий курс финансов” Алматы: 2001 .
16. Ермекбаева Б.Ж., Лесбеков Г.А. “Основы ... ... ... ... ... ... ... виды” А.И. Худяков, Н.Е.
Наурызбаев, Алматы 1998г.
18. “Налоги: сущность, ... ... Г. ... ... 1994 ... ... 4-е издание Д.Г. Черника, Москва 1998 год.
20. “Налоги”Д.Г. Черник, Москва 1994 г.
21. ... ... ... Д.Г. Черник, А.П. Починок, В.П.
Морозов, Москва 1998 г.
22. “Салық және ... ... ... да ... төлемдер туралы”
Казақстан Республикасының Салық Кодексі 12 маусым 2001 жыл.
23. Алиев Р., КамаевМ. Чтобы повысить ...... ... проблемы” А.А.Сурашов//Вестник КазГУ – 2002 год.
25. “Қазақстан салық жүйесіндегі кейбір мәселелер” А.Б. ... ...... Салық азайса да түсім көбейеді//Егемен Қазақстан 18 сәуір 2003
27. ... А.Қ. ... ... ... бойынша шағын бизнес субъектілері
үшін. Жинақ. Астана, 2001.
28. Тургенев Н. Опыт теории налогов. – М., ... ... А. ... как ... ... политики. Баку, 1925.
30. Соколов А. Теория налогов. – М., 1928.
31. ... ... ... ...... пособие. Под.ред.
С.Ч.Пепеляева. Москва: 1995.
32. Евстигнеев Е.В. ... ... и ... права. – М.: Инфра
- М. 2000.
33. Сатыбалдин С.С., Фурсов В.Г. Налоговая система в ... ... ... Лесбеков Г.А. Анализ особенностей функционирования основных налогов
в РК. // ... ... 2000 №6, ... ... Г.А. ... основных показателей системы налогооблажения
РК. // Материалы международной конференции. Алматы, КазГУ, 2001 г.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқа да салықтар бойынша бюджетпен есеп айырысу есебі48 бет
Бюджетпен есеп айырысу есебі. Салықтар32 бет
Бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастырудағы салықтардың теориялық негізі54 бет
Жанама салықтар87 бет
Жанама салықтар жүйесіндегі қосылған құн салығы28 бет
Жанама салықтар туралы19 бет
Жанама салықтар құрамындағы акциздер мәні6 бет
Жанама салықтарды есептеу және төлеу механизмі және олардың бюджеттегі орны40 бет
Жанама салықтарды есептеу және төлеу механизміжәне олардың бюджеттегі орнын талдау (Алматы қаласы Медеу ауданы бойынша Салық Комитетінің мәліметтері негізінде)66 бет
Жанама салықтардың қазіргі кездегі жағдайы мен олардың жаһандану жағдайындағы даму перспективалары85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь