Салықтардың қажеттілігі, мәні мен маңызы және экономикадағы ролі


ЖОСПАР
КІРІСПЕ
1. САЛЫҚТАРДЫҢ ҚАЖЕТТІЛІГІ, МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РОЛІ
1. 1 Салықтардың объективті қажеттілігі, және экономикадағы мәні
1. 2 Қазақстан Республикасында төленетін салықтар мен алымдардың сипаттамасы
1. 3. Салықтардың экономикадағы ролі
2. РЕСПУБЛИКАЛЫҚ БЮДЖЕТТІҢ КІРІС БӨЛІГІН ҚАМТИТЫН САЛЫҚТАР МЕН ТӨЛЕМДЕРДІ БАҒАЛАУ ЖӘНЕ ТАЛДАУ
2. 1. Республикалық бюджетке түсетін салықтар мен төлемдерді
есептеу және төлеу тәртібі
2. 2. Республикалық бюджеттің кіріс бөлігін қамтитын салықтар мен алымдар талдау және бағалау
2. 3 Республикалық бюджеттің кіріс бөлігінің орындалуына салықтық ауыртпашылықтың әсері
3 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА САЛЫҚ САЛУДЫ ЖЕТІЛДІРУ
ҚОРЫТЫНДЫ
ЌОЛДАНЫЛЃАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
КІРІСПЕ
Мемлекетті басқарудағы негізгі тапсырмалар орталықтанған өкімет органдарына жүктелген.
Осы міндеттемелерді орындау барысында, жалпы мемлекеттік қаржылық шараларды қамтамасыз ету орталықтанған қаржы қоры - республикалық бюджетті қалыптастырады.
Республикалық бюджет - салықтық және басқа да түсімдер есебінен қалыптастырылатын және орталық мемлекеттік органдардың, оларға ведомоствалық бағынышты мемлекеттік мекемелердің міндеттері мен функцияларын қаржымен қамтамасыз етруге және мемлекеттік саясаттың жалпы республикалық бағыттарын жүзеге асыруға арналған ақша қоры.
Республикалық бюджет арқылы жалпы ішкі өнімді және еліміздің ұлттық табысын экономика саласында, аймақтық, әлеуметтік - ұлттық топтар арасында, бөлу және қайта бөлу процесін іске асырады.
Республикалық бюджетте жалпы мемлекеттік шараларды қаржыландыруға байланысты қорғаныс қабілеттілігін қамтамасыз ету, басқарма, ғылыми жетілдіру, аса білікті мамандар дайындау міндеттелген.
Республикалық бюджеттің кіріс бөлімін қалыптастыруда салықтар маңызды орын алады. Бүгінгі таңда республикалық бюджеттің кіріс бөлімінің 85% астам мөлшері салықтық түсімдерден қалыптасады. Олардың тиімді жиналуынан республикалық бюджеттің кіріс бөлімінің орындалуы тәуелді.
Сондықтан салықтық түсімдердің үнемді жұмылдырылуы негізгі мәселелердің бірі болып табылады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты - салықтардың экономикалық маңызын қарастырып, республикалық бюджеттің кіріс бөлігін қамтудағы ролін анықтау.
Осы мақсатқа жету үшін келесі тапсырмалар қойылды:
- салықтардың қажеттілігін қарастырып, олардың экономикалық маңызын ашу;
- Қазақстан Республикасында төленетін салықтар мен алымдарды қарастыру;
- салықтардың экономикадағы ролін анықтау;
- Қазақстан Республикасындағы республикалық бюджеттің кіріс бөлігін қамтитын салықтар мен алымдарды талдау;
- Қазақстан Республикасында салық салуды жетілдіру жолдарын ұсыну.
Дипломдық жұмыстың бірінші тарауында Қазақстан Республикасында төленетін салықтар мен алымдар қарастырылып, олардың экономикалық маңызы ашылды.
Дипломдық жұмыстың екінші тарауында Қазақстан Республикасындағы республикалық бюджеттің кіріс бөлігін қамтитын салықтар мен алымдарға талдау беріліп олардың экономикадағы ролі анықталды.
Дипломдық жұмыстың үшінші тарауында Қазақстан Республикасында салық салуды жетілдіру жолдары ұсынылды.
Дипломдық жұмыстың әдістемелік негізі болып Қазақстан Республикасының заңдары және нормативтік-құқықтық актілері, Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігінің нұсқамалары мен ресми мағлұматтары, жетекші экономистердің монографиялары, баспасөз баптары, статистикалық берілімдері алынды.
1 САЛЫҚТАРДЫҢ ҚАЖЕТТІЛІГІ, МӘНІ МЕН МАҢЫЗЫ ЖӘНЕ ЭКОНОМИКАДАҒЫ РОЛІ
1. 1 Салықтардың объективті қажеттілігі, және экономикадағы мәні
Салықтар дегеніміз - мемлекеттік бюджетке заңды және жеке тұлғалардың мемлекет пен екі арадағы мемлекеттік бюджет арқылы жүзеге асырылатын, қаржы қатынастарын сипаттайтын экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада: салықтар шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір бөлігін білдіреді. Сондай-ақ шаруашылық жүргізуші субъектілер мен халық табысының белгілі бір мөлшерін мемлекет үлесіне жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын көрсетеді.
Салықтар мемлекеттің құрылуы мен бірге пайда болады және мемлекеттің өмір сүріп, дамуының негізі болып табылады.
Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашанда болса оның салық жүйесінің қайта құрылуымен, жаңаруымен бірге қалыптасады.
Әр-бір мемлекетке өзінің ішкі және сыртқы саясатын жүргізу үшін белгілі бір мөлшерде қаржы көздері қажет. Салықтар - мемлекеттің тұрақты қаржы көздері.
Мемлекет салықтарды экономиканы дамыту, тұрақтандыру барысында қуатты экономикалық тетік ретінде пайдаланады.
Салықтардың мәнін толық түсіну үшін, олардың экономикалық маңызын түсіну қажет. Ал салықтардың экономикалық маңызы олардың атқаратын қызметіне тікелей қатысты.
Салықтың мынадай негізгі қызметтері (функциялары) бар:
- реттеушілік;
- фискальдық;
- қайта бөлу;
Жоғарыда көрсетілген негізгі функциялармен қатар салықтардың ынталандыру, бақылау функцияларын да атауға болады.
Реттеушілік қызметі - салықтың ең негізгі қызметі. Осы қызмет арқылы салықтар ел экономикасына өз ықпалын тигізеді, яғни салықтық реттеу жүзеге асырылады. Салықтық реттеудің ең басты мақсаты - өндірістің дамуына ықпал ету. Салық түрлері, салық ставкалары, салық жеңілдіктері, салық салу әдістері салықтық реттеудің тетіктері болып саналады.
Жоғарыда көрсетілген салықтық реттеудің тетіктері тек қана өндірісітің дамуын реттеп қана қоймайды. Сонымен катар ақша және баға саясаты, шетелдік инвесторларды ынталандыру, шағын және кіші кәсіпкерлікті дамыту жұмыстарын жүзеге асырады.
Әрине, салықтық реттеу тетіктері тиімді қызмет атқару үшін, олардың басқа да экономикалық тетіктері мен тығыз байланыста болуы қажет. Салықтық реттеуде салық ставкалары мен салық жеңілдіктерінің алатын орны ерекше.
Себебі ғылыми негізделмеген, шектен тыс жоғары қойылған ставкалар кәсіпкерлердің ынтасын төмендетіп, өндірістің қарқынын бәсендетеді, ал шектен тыс төмен қойылған ставкалар салық төлеушілердің жауапкершілігін азайтып, өндірістің төмендеуіне және мемлекеттік бюджет кірісінің азайуына әкеліп соқтырады.
Осы сияқты салық жеңілдіктерінің де тиімсіз жағы да бар. Дамыған елдердің тарихынан салық ставкалары жөнінде мынаны байқауға болады:
- егер төленетін салық мөлшері салық төлеуші табысының 50% пайызынан асып кетсе, онда ол өндірістің тоқтап қалуына соқтырады;
- егер салық мөлшері салық төлеуші табысының 45-50% пайыз аралығында болса, онда жай, ұдайы өндіріске әкеледі;
- егер салық мөлшері, салық төлеуші табысының 35-40% пайыз мөлшері аралығында болса, онда ұлғаймалы ұдайы өндіріске әкеледі.
Салықтардың екінші қызметі - фискалдық немесе бюджеттік қызметі. Бұл қызметі (функциясы) арқылы мемлекттік бюджеттің кіріс бөлімі құрылып, салықтардың қоғамдық міндеті артады. Өйткені, тек салықтар мемлекеттік бюджеттің кірісін топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери-қорғаныс, тағы бақа да шаралардың іске асуын қамтамасыз етеді.
Қайта бөлу қызметі арқылы түрлі субъектілер табысының бір бөлшегі мемлекет пайдасына өтеді. Бұл қызметтің іс-әрекетінің көлемі ішкі жалпы өнімді салықтардың алатын үлес салмағы арқылы анықтайды.
Соңғы жылдардағы мәліметтер бойынша Қазақстан Республикасының ішкі өніміндегі салықтардың үлес салмағы 40% пайыздан көбірек болып отыр. Бұл экономикасы дамыған басқа елдерден әлде қайда жоғары. Еліміздегі мемлекет мүддесі үшін қаржы көздерін орталықтандырудың бір айғағы осы.
Мемлекет мына жоғарыда көрсетілген салықтардың қызметін (функциясын) пайдалана отырып еліміздің салық жүйесін анықтайды. Салық механизмінің қызмет ету жолдарын белгілейді, жалпы экономикалық саясатты негізге ала отырып, салық саясатын анықтайды.
Салықтардың анықтамасы, мәні және мазмұны жоғарыда айтылған болады. Оған тоқталмай, енді салықтарды топтастыру туралы айтып өтеміз.
Салықтарды мынадай нышаны, белгілері бойынша топтастырамыз немесе жіктейміз:
- Салық салу объектісіне байланысты;
- Қолданылуына қарай;
- Салық салу органына байланысты;
- Экономикалық ерекшелігіне байланысты;
5) Салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай;
Салық салу объектісіне қарай салықтар (тура) тікілей және жанама салықтар болып жіктеледі.
Тікелей салықтар жалғаусыз немесе тікелей табысқа немесе мүлікке салынады. Тікелей салықтарға мына салықтар жатады:
- корпорациялық табыс салығы
- қосылған құн салығы;
- жеке табыс салығы;
- мүлік салығы;
- жер салығы;
- жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салықтары
мен төлемдері;
- әлеуметтік салық;
- көлік құралдарына салынатын салық және тағыда басқа;
- акциз.
Тікелей (тура) салықтар-салық төлеушінің кірісімен мүлкінен тікелей төленген салықтар. Олар өз кезегінде нақтылы және жеке салықтарға жіктеледі.
Нақты салықтар салық төлеушілердің мүлкінің (меншігінің) кейбір түрлеріне (үй, жер, кәсіп, ақшалай капитал және тағы сол сияқтыларға) салынады.
Жеке салықтар - бұл жеке адамдар заңи үйымдардың табыстары мен мүлкіне салынатын салықтар. Нақты салықтардан айрмашылығы, жеке салық салу әрбір салық төлеушінің жеке табысы мен мүлкін де, оның қаржы жағдайын да ескереді.
Жанама салықтар-тікелей емес, жанама түрде тауар немесе қызмет құны арқылы алынады.
Жанама салықтарға мына салықтар жатады:
- қосылған құнға салынатын салық;
- акциздер;
Жанама салықтарды салушы емес сатып алушы, яғни тұтынушы төлейді. Тауар немесе қызмет бағасына алдын ала салық еңгізілмегендіктен, іс жүзінде оны бюджетке сатушы аударады.
Жанама салықтар - бағаға немесе тарифке үстеме түрінде белгіленген төлеушінің кірістері мен мүлкіне тікелей байланысты емес салықтар.
Пайдалану тәртібіне қарай барлық салықтар жалпы және мақсатты (арнайы) болып бөлінеді.
Жалпы салықтар тиісті деңгейлердің бюджеттеріне шоғырландырылады және жалпы мемлекеттік қажеттіліктерді қаржыландыруға пайдаланылады.
Арнайы салықтар бюджетке түскен соң алдын ала белгіленген міндеттер бойынша, нақтылы шараларға жұмсалады. Мысалы: көлік құралдарына салынатын салық.
Салықты алатын және салыққа иелік ететін органдардың ерекшелігіне қарай салықтар республикалық және жергілікті болып бөлінеді.
Республикалық бюджетті қамтамасыз ететін салықтар:
а) Корпорациялық табыс салығы;
ә) Қосылған құн салығы;
Жергілікті бюджетке түсетін салықтар:
а) жеке табыс салығы;
б) мүлік салығы;
в) жер салығы;
г) әлеуметтік салық;
д) жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнайы төлемдері;
е) акциздер.
Экономикалық белгісіне қарай салықтар табысқа салынатын салық және тұтынуға салынатын салық болып жіктеледі.
Табысқа салынатын салықтар салық төлеушінің кез келген салық салынатын объектісіне түсетін табысынан алынады. Оларға мыналар жатады: корпорациялық табыс салығы, жеке табыс салығы, жер салығы, мүлік салығы, және тағы да басқалары.
Ал тұтынуға салынатын салықты, салық төлеуші тұтынушы ретінде тауар немесе қызмет ақысын төлеген кезде өзінің шығынынан төлейді.
Тұтынуға салынатын салыққа қосылған құнға салынатын салық және акциздер жатадаы.
Салық салу объектісін бағалау дәрежесіне қарай салықтар нақтылы және дербес салықтар болып жіктеледі.
Нақтылы салықтар - салық төлеушінің салық салу объектісінен алынатын табыстың мөлшеріне байланысты емес, яғни салық төлеушінің мүлкінің сыртқы белгісіне қарай алынады.
Оларға жер салығы, мүлік салығы, бағалы қағаздармен жүргізілетін операцияларға салынатын салықтар жатады.
Дербес салықтар салық төлеушінің салық төлейтін объектісінен алынатын табысының мөлшеріне байланысты алынады. Оларға: корпорациялық табыс салығы мен жеке табыс салығы жатады.
1. 2 Қазақстан Республикасында төленетін салықтар мен
алымдардың сипаттамасы
Салық жүйесін мемлекет пен және заңды тұлғалар арасындағы қаржы қатынастарының жиынтығы, салықтар мен алымдар, салық салу әдістері мен тәсілдері, салық заңдары мен салыққа қатысты актілер, салық салу органдары мен салық қызметі жиынтығы құрайды.
Салық жүйесі мемлекет қаржы көздерін жасақтаудың ең негізгі құралы болумен қатар, ел экономикасы қайта құруға, өндірісітің ұлғайып дамуына және саяси - әлеуметтік шаралардың толығымен іске асуына мүмкіндік туғызады.
Қазақстан Республикасының 1991 жылдың 25-желтоқсанында қабылданған “Қазақстан Республикасындағы салық жүйесі туралы” Заңы, тәуелсіз Қазақстанның салық жүйесін құрудың ең алғашқы бастамасы болып табылады. Бұл еліміздің экономикасын реформалаудағы күрделі істердің бірегейі.
Осы мезгілден бастап ел экономикасында бұрын болмаған жаңа құбылыстар іске аса бастады. Оларды атап айтсақ: шаруашылықты жүргізудің
еркіндігі; меншік түрлерінің бір-біріне өзара тепе-теңдігі; шаруашылық жүргізуші субъектілер мен мемлекет арасындағы қатыстардың құқықтық негізде жүргізілуі тағы да басқа.
Бұл заң салық жүйесін құрудың басты принциптерін, алым мен салықтың түрлерін, олардың, бюджетке түсу тәртібін белгілеген тұңғыш тарихи құжат болып есептеледі.
Осы заң бойынша салық төлеушілер мен салық қызметі органдарының құқықтары мен міндеттері, республикалық және жергілікті басқару органдарының да салыққа байланысты қызметтері, құқықтары мен міндеттері айқын бекітіледі.
Қазақстан Республикасының салық жүйесін құруда ең алғашқы тарихи құжат болған жоғарыда көрсетілген Заңның ел экономикасын реформалаудағы маңызы мен алар орны ерекше.
Дегенмен, өмірге келген әрбір жаңа құбылыста кездесетін ерекшеліктермен қатар кемшіліктер де бұл Заңда да тыс қалмаған сияқты. Яғни Қазақстан Республикасының алғашқы құрылған салық жүйесінде бірқатар шешуін таппаған мәселелер, кемшіліктер мен жетіспеушіліктер аз емес.
Әрине, бұл кемшіліктердің түрлі себептері де бар. Басты себеп, сол біз салық жүйесін құрғанда елімізде жиынтықталған ғылыми немесе практикалық тәжірибе болған жоқ. Салық қызметі органдары да, салық төлеушілер де мұндай жаңа бастамаға психологиялық жағынан дайын еместігі көрінді.
Еліміздің алғаш қабылданған салық жүйесінде біз жоғарыда айтып кеткен дүниежүзілік тәжірибеде қолданылып келген салық принциптері сақталмады.
Сондықтан бұл салық жүйесінің нарықтық қатынастардың талабына толығымен жауап беруге мүмкіндігі болмады. Ең бастысы салық жүйесінің өндірісті дамытуға ешқандай ықпал етпеуі, бюджет кірісін құраудағы өз ролін жете атқара алмауы, яғни салық көзі табыс немесе пайда емес, керісінше тұтыну болып табылды.
Салық санының көптігі, айналымды анықтаудың қиындығы, шектен тыс дәлелсіз берілген салық женілдіктері, салық ставкаларының бір салық бойынша
бірнеше түрлі болуы, халықаралық салық салудың негіздерінің тыс қалуы және тағы да басқа кемшіліктер салық жүйесінің одан әрі қарай реформалаудың қажет екенін айқын көрсетті.
Әрине бұл өмір талабына сай. Экономиканы реформалау бір екі жылдың ішінде мүмкін еместігін баршамыз түсінеміз, сондықтан салық жүйесі де біртіндеп қалыптасады, түзеледі, әрі қарай дамиды.
Қазақстан Үкіметі 1995 жылдың басында салық реформасының ұзақ мерзімді концепциясын қабылдады.
Бұл құжатта, негізінен, салық жүйесін салық заңдылығын бірте-бірте халықаралық салық салу принциптеріне сәйкес қызмет етуге жеткізу көзделген. Осы концепцияны іс жүзіне асырудағы бірінші кезең Қазақстан Республикасы Президентінің 24. 04. 95. жылы қабылданған Заң күші бар “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” жарлығы болып табылады.
Қазақстан Республикасында 1995 жылдың бірінші шілдесінен бастап жаңа салық жүйесі іске қосылды. Бұл жаңа салық жүйесі біршама болса да нарықтық қатынастар талабына бейімделіп, халықаралық тәжірибеге мейлінше жақындатылған.
Салықтың ең басты түрі болып табысқа салынатын салық, яғни пайда емес табыстан салық алынатын болды.
Салық салудың негізгі принциптері сақталып, салық салуда қарапайымдылық, әділеттілік, салыстыру принциптері біршама өз шешімін тапқан.
Айта кететін бір жаңалық, жаңа салық заңы бойынша салықтық әкімшіліктің жаңа ережелері енгізілді. Олардың ішіндегі ең маңызды шешімдердің бірі салық заңдарын бұзғаны үшін жауапкершілікті күшейту. Осы жарлыққа байланысты салық мемлекет алдындағы борыш болып есептеліп, бюджет кірісіне төленуге жатады.
Салық немесе ағымдағы төлемдер бюджет кірісіне белгіленген мерзімде төленбесе оны төлеушілердің немесе олардың дебиторларының шоттарынан са-
лық, айыппұл және өсім жөнінде пайда болған берешек шегінде, егер салық төлеуші немесе оның дебиторлары осы берешекті төлеуге келісетін болса, өндіріп алынады.
Салықтар, айыппұл немесе өсім түріндегі берешектердің төленуін қаматамасыз ету үшін салық қызметі органдары салық төлеуші мен оның дебиторларының шотында қаражат болмаған жағдайда, салық төлеушінің мүлкін иеленуге құқылы. Берешек өтелген жағдайда мүлікті иелену туралы шешім жойылады.
Жаңа салық жүйесіндегі негізгі жаңалықтардың бірі халықаралық салық салудың тәртібін енгізу болып табылады. Яғни 2001 жылы қабылданған жаңа заң 2002 жылы өз күшіне енген.
Аталып отырған жаңа салық жүйесі туралы заң өмір талабына сай, одан әрі қарай өзгеріп, дамуда.
Салық жүйесінің бір орында өзгеріссіз тұруы мүмкін емес.
Ел экономикасының дамуы, нарықтық қатынастарға көшу жолында қалыптасатын іс -тәжірибелер, экономикасы дамыған елдердің тәжірибелерін талдап - жиынтықтау барысында, салық жүйесі де өзгеріп, дамып, бара-бара жақсара түсуі тиіс.
Салық жүйесінде басты орынды салықтардың түрлері алатыны сөзсіз. Енді соларға тоқталып өтсек.
Қазақстан Республикасындағы салықтардың, салық сипатындағы алымдардың тізбесі мыналар:
Салықтар:
- Корпорациялық табыс салығы;
- Жеке табыс салығы;
- Қосылған құнға салынатын салық;
- Акциздер;
- Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары мен арнаулы төлемдері;
- әлеуметтік салық;
- жер салығы;
- көлік құралдарына салынатын салық;
- мүлікке салынатын салық.
Алымдар:
- Зады тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
- Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
- Жылжымайтын мүлікке құқықтарды және олармен жасалған мәмілелерді мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Радиоэлектрондық құралдарды және жиілігі жоғары құрылғыларды мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Теңіз, өзен кемелері мен шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Дәрілік заттарды мемлекеттік тіркегені үшін алым;
- Автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы жүру алымы;
- Аукциондардан алынатын алым;
- Консульдық алым;
- Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым;
- Телевизиялық және радиохабар ұйымдарына радиожиілік спекторын пайдалануға рұқсат бергені үшін алым.
Енді кейбір салықтар мен алымдарға сипаттама беріп өтейік:
Корпорациялық табыс салығы бюджет түсімдерінде едәуір орын алады. Бұл салықты Ұлттық банк пен мемлекеттік мемкелерді қоспағанда Қазақстан Республикасы резидент - заңды тұлғалары, сондай-ақ Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын немесе республикадағы көздерден тыс алатын бейрезидент - заңы тұлғалар төлейді. Корпорациялыќ табыс салыѓыныњ ставкалары 1 кестеде көрсетілген. Салыќ төлеушілер салыќ кодексінде белгіленген тәртіппен аванстыќ төлемдерді еңгізу жолымен салыќ кезењі ішінде корпорациялыќ табыс салыѓын төлейді.
1 кесте
Корпорациялыќ табыс салыѓыныњ ставкалары
Корпорациялық табыс салығын салу механизмі заңды тұлғалардың салықты есептеу, төлеу тәртібін, алу шарттарын, женілдіктер мен санкцияларды, төлеу уақытын айқындайды.
Жеке табыс салығы. Бұл төлем бойынша қаражаттардың түсімі жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы барлық салық төлемдерінің 0, 9% пайызын алады. Салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке табыс салығын төлеушілер болып табылады. Салық салу объектісі - төлем көзінен салық салынатын табыстар және төлем көзінен салынбайтын табыстар болып табылады.
Қосылған құнға салынатын салық дүркінді, тауарларды өндіру мен өткізудің әр бір сатысында өндіріп алынатын салық, ол өзіне тауар қозғалысының өткен стадияларындағы барлық алымдарды қосып алады, бірақ мемлекетке тек осы тауардың өндірушісі тауарды өндіру мен өткізу стадиясында алынған қосылған құнға салынатын салық түседі. Сонымен бірге кәсіпкерлердің салық жүйесі алдындағы теңдігі пайда болады.
Акциздер - бағаға қосылатын және сатып алушы төлейтін тауарларға салынатын салық.
Акциздерді өзінің айрықшалықты ерекшелігіне қарай монопольды түрде жоғары бағалары мен тұрақты сұранымы болатын тауарлады өндірушілер төлейді.
Акциздер көрсетілген қызметтерге де алынуы мүмкін, бұл орайда салық сомасы тарифке кіріктіріледі.
... жалғасы- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz