Италиядағы фашизм: шығу себептері мен ерекшеліктері

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I тарау Соғыстан кейін Италиядағы дағдарыс және фашистік диктатураның орнығуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
I.1Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі революциялық көтеріліс және фашизмнің басталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
I.2Фашистік өкіметтің алғашқы кезеңі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
I.3Жұмысшылар қозғалысындағы жаңа оқиға және мемлекеттің фашистенуінің аяқталуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

II тарау Фашистік италияның импералистік жағдайының күшеюі ... ... ... ... ...
II.1. Әлемдік экономикалық дағдарыс және Италиядағы жағдай ... ... ... ... ... ..
II.2. Отызыншы жылдардың басындағы фашизмге қарсы қозғалыс ... ... ... ...
II.3. Соғыстың алдындағы фашистік режим ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

III тарау Екінші дүниежүзілік соғыс және Италиядағы фашистік режимнің күйреуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
III.1.Италиядағы қабаттас соғыс ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
III.2.Италияның Кеңес Одағына жасаған шабуылы және Италияның әскери жеңілісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
III.3.Фашизмге қарсылықтың ұйымдастырылуы және фашистік режимнің күйреуі.
III.4.Италия және Германия фашизмдерінің өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ...

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

Сілтемелер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі
Фашизм – ( латынша –шоғыр, байлам, бірлестік) –барлық демократиялық бостандықтармен прогресшіл қоғамдық қозғалыстарды басып жаншуға бағытталған ашықтан- ашық терорлық диктатура .Фашизмге адамгершілікті теріске шығару, нәсілшілдікті, шовинизмді, зорлық-зомбылықты қолдаумен қолдану, көсемнің жеке басына табыну мемлекеттің жаппай билігі жеке адамның өміріне толық бақылау орнату, адам баласына деген жек көрушілік милитарландыру, басқыншылық тән.1
Фашизм-саяси әлеуметтік қозғалыс, тотаритарлық үлгідегі идеологиялар мен мемлекеттік режимдер.Дәлірек айтқанда фашизм жиырмасыншы ғасырдың 20-40 жылдарындағы Италия мен Германияның саяси өмірінің көрінісі. Фашизм өзінің қай түрінде болмасын демократияның институттары мен құндылықтарына оны орнықтырудың шектен тыс қатаң құралдарын қарсы қояды. Фашизм тек тотаритарлы саяси партияға ( билікке келісімен ол мемлекеттік- монополиялы ұйымға айналады) және «көсемнің», «фюрердің» шексіз беделіне сүйенеді. Идеологиялық жаппай террор шовинизм, «бөтен» ұлттық және әлеуметтік топтарға деген геноцид , даму құндылықтарына деген өшпенділік – фашизм идеологиясы мен саясатының міндетті элементтері. Фашисттік режим және фашисттік үлгідегі қозғалыстар демогогияны, популизмді, империя құдыретін, соғыстың қажеттілігін кеңінен насихаттап қолданады. Көбнесе фашизмге жалпы ұлттық тоқырау және модернизация катаклизмі жағдайында тығырыққа тірелген әлеуметтік топтар амалсыз қолдау көрсетеді. Фашизмнің көптеген белгілері оңшылдар мен солшылдардың түрлі әлеуметтік және ұлттық қозғалыстарына тән. Идеологиялық тұрғыдан қарағанда (м/ы «класс» немесе «ұлт»), қоғамның саяси жұмылдырылуы әдістеріне, терорлық үстемдік пен насихаттау тәсілдеріне қарап оны большевиктердің тоталитарлық қозғалысымен тәртібіне, сталинизмге, «қызыл кхмерлерге» ұқсастыруға болады. Демократиялық иниституттардың әлсіздік танытқан жағдайында фашисттік үлгідегі қозғалысының даму және фашизмнің шын қауіпке айналу мүмкіндігі сақталады. Фашизм әлем тарихындағы қаралы беттердің бірі болып табылады. Бұл ең алғаш Италияда пайда болған. Фашизм Италия халқына өте ауыр өшпес қайғы алып келген. Бұл жылдары Италияда «қаралы жылдар» деп атаған. Фашистер адамдарды еш аяусыз басып-жаншып, өлтіруге де дайын болған. Фашизм тек Италия халқына ғана емес дүние жүзі халықтарына теңдесі жоқ азап әкелді.Фашизм қазіргі таңдада үлкен проблемалардың бірі. Қазіргі таңда фашизмнің жаңа ағымы Ресей Федерациясында көрініс беруде. Деректік негізі. Зерттеу жұмысы барысында «Хрестоматия по новейшей истории 1917-1945 гг М. 1987г Просвешение.» атты кітаптан ағылшын қайраткері А. Иденнің Муссолинидің жеке басы туралы айтқандары , Фашизм. w.w.w. dazzle. Ru.сайтынан фашизм туралы түсініктер, « Хрестоматия по новейшей истории. Под ред. Б.Гафурова. М., Соцэкгиз. 1960.» кітабынан Фашистік диктатура жылдарындағы сол фашистерге қарсы шыққан партиялардың шығарған пакттерін және жаңа хартия құжаттары пайдаланылды, «История Италии. М. 1971» кітабынан фашистердің қалай билікке келгендігі туралы алынған, «Лопухов Б.Р. История фашистского режима в Италии. М. Наука. 1971» фашизмге қарсы халық қозғалыстары туралы, «Крах Италиянского фашизма. М. Наука 1973» кітабынан фашизм құрбандары болған адамдар туралы мәліметтер бар. «XX ғасырдағы дүние жүзі тарихы .Дрофа-«Кітап баспасы» Алматы-2005» кітабынан фашизм ерекшеліктері туралы алынған.
Тарихнамасы. Фашизмнің табиғаты, оның пайда болу себептері оның Италия қоғамы мен мемлекетінің бұрынғы дамуымен қатынасы – барлық осы сұрақтар белсенді түрде 20-30 жылдардың өзінде талқыланды. Сол кездерде фашисттік режимге қатысты белгілі бір саяси көз қарастармен тығыз байланысты фашизмнің әр түрлі тұжырымдамалары қалыптасты. Олардың кейбіреулері соғыстан кейінгі жазылған фашизм тарихнамасының өзінде аңғарылады. Алғашында фашизмді зерттеу негізінен оның генезисін анықтауға жұмылдырылды. Осыған байланысты заңды түрде фашизмнің билікке келуіне тарихи жауапкершілік кімге жүктелу керек деген үлкен саяси астары бар сұрақ туындады. Дәл сол кезде енді ғана тоталитарлық режимнен босатылған Италия фашизмге дейінгі либералды институтты қайта жаңғырту мен жаңаша демократиялы ел болу екеуінің біреуін таңдау қажет болды. Осы жауапкершілік жүгі фашистік төңкеріске дейін елді басқарған либералды ортаның көшбасшысы Крочеге жүктелді. Ол өзінің 1943-1947жылдардағы саяси баяндамаларында фашизм либералдар кезеңінде еш тамыр жаймаған еді деп көрсетеді. Кроченің бұл ойы «1871-1915жылдар аралығындағы Италия тарихы» атты кітабында толық көрініс тапты. Ол фашизмге дейінгі Италияны әлемнің ең демократиялы елінің бірі деп, ал фашизмді ешқандай кластың мүдделерімен байланысты емес құбылыс Италия қоғамының бірінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі көрген қиыншылықтан туындаған моральды ауруы деп санады. Кейінірек фашизмді зерттеуде либералды көзқарас либералға қарсылығы көбірек айтылып, әлеуметтік бағыты ескерілмеді. Оған мысал ретінде Л. Сальваторели мен Дж. Мирдің «Фашизм кезіндегі Италияның тарихы» атты 1956 жылы жарық көрген еңбегін айтсақ болады. Фашисттердің өздері болса белсенді түрде фашизмді «большевизмнен Италияны құтқарушы» ретінде көрсетуге тырысты. Осы болжамды жоққа шығаруға бір қатар құжаттар қорына сүйене отырып А.Тасканың 30-жылдары эмиграцияда жүріп «Фашизмнің пайда болуы және билікке келуі» атты кітабының елеулі еңбегі сіңді. Бұл кітап Италияда алғаш рет 1950жылы ресми түрде жарық көрді. Таска Италия комунистік партиясының ірге тасын қалаушы, кейіннен одан шығып социалисттерге қосылды.Ол өз еңбегінде фашизмнің билікке тек Италиядағы революциялық көтеріліс аяқталып жұмысшы табы жеңіліске ұшырағаннан кейін кеменді ашық жазды.Бірақ фашизмнің жеңуіне мүмкіндік туғызған социалисттік жұмысшылар қозғалысы деп көрсетті. Италияның социалисттік партиясының қайта құру қанаты –фашизмге тойтарыс беру үшін үкімет қатарына енбегеніне, коммунисттер 1921жылы Италия социалисттік партиясының ыдырауына кінәлі.2
Тарихшы- марксистердің арасында фашизмнің пайда болуы мәселесін зерттеумен 40-жылдардың соңында (1918-1996) айналысты. Ол бірнеше зерттеу очеркілерінің авторы болып, кейіннен бір кітапқа жинақтады. Оның пікірінше фашизм алғашқыда кішкене қозғалыс болып көрінгенімен, кейіннен күшейіп либералды
Қолданылған әдебиеттер.
1. Общая теория государства и права. Л., 1961,
2. Петров В.С. Сущность, содержание и формы государства. Л., 1971,
3. Тольятти П. Лекция о фашизме. М., 1974,
4. Новейшая история стран Запада. М, 1959,
5. Новейшая история зарубежных стран. Европа и Америка. 1917-1945 гг. М, 1989,
6. Лопухов Б.Р. История фашистского режима в Италии. М, Наука, 1977,
7. История фашизма в западней Европе. М, Наука, 1978,
8. История ХХ века: люди, события, факты. Аквариум, 1999,
9. Дәуірбаева Т. Еуропа мен Америка елдерінің тарихы. 1918-1990 жж. Түркістан, 2004,
10. Италия в конце XIX в.: судьбы людей и территории. М, Наука, 1978,
11. История Италии. М, 1971,
12. «Международная жизнь». 1963, №2,
13. Крах италянского фашизма. М, Наука, 1973,
14. Хрестоматия по новейшей истории 1917-1945 гг.
15. Алатри П Происхождение фашизма.. М, 1961,
16. Ревуненков В.Г. Новейшая история стран запада. М. 1958.
17. История новейшего времени стран Европы и Америки. 1918-45.
18. w.w.w. mega book. Ru. КМ RU Универсальная энциклопедия М.Б.
19. Б. Муссолини. w.w.w. peoples. Ru.
20. Фашизм по 5-ка ru.
21. Фашизм. Визуальный словарь..vslovar. org. ru.
22. Фашизм. w.w.w. dazzle. Ru.
23. Фашизм. w.w.w. book sgg. Ru.
24. Фашизм в Италий w.w.w. Rambler. 25 . Лопухов Б.Р. История фашистского режима в италии. М, 1977. 26. Белоусов Л.С. Муссолини: диктатура и демагогия. М., 1993. 27. Бланк Александр С. Старый и новый фашизм. Полит- социал очерк .
М., Политздат. 1982
28. Хрестоматия по новейшей истории. Под ред. Б.Гафурова. М.,
Соцэкгиз. 1960 29. Хрестоматия по новейшей истории(1945-61) Под ред. Б.Гафурова.
М., Соцекгиз. 1961 30. История новой и новейшего времени. Под ред. И.С. Галкина Дементьева. Издательства Московского университета. 1968
31Эрнст Тельман. Избранные статьи и речи. М.1958.
32 О.С.Сорока-Цюпа, В.П.Смирнов, А.И. Строганов, Г.Д.Сүгірбаева. XX ғасырдағы дүние жүзі тарихы. Дрофа- «Кітап баспасы» Алматы-2005
        
        тақырыбы: «Италиядағы фашизм: шығу себептері мен ерекшеліктері.»
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
I тарау Соғыстан кейін ... ... және ... ... ... ... ... революциялық көтеріліс және
фашизмнің
басталуы....................................................................
............................
I.2Фашистік ... ... ... жаңа ... және ... фашистенуінің
аяқталуы....................................................................
...............................................
II тарау ... ... ... ... ... экономикалық дағдарыс және ... ... ... ... ... ... қозғалыс................
II.3. ... ... ... ... ... ... соғыс және Италиядағы ... ... ... ... ... ... ... және Италияның әскери
жеңілісі....................................................................
.................................................
III.3.Фашизмге қарсылықтың ұйымдастырылуы және ... ... ... және ... ... ... өзектілігі
Фашизм – ( латынша –шоғыр, байлам, бірлестік) –барлық демократиялық
бостандықтармен прогресшіл қоғамдық қозғалыстарды басып ... ... ашық ... ... .Фашизмге адамгершілікті теріске шығару,
нәсілшілдікті, шовинизмді, зорлық-зомбылықты қолдаумен қолдану, көсемнің
жеке басына табыну мемлекеттің жаппай ... жеке ... ... ... орнату, адам баласына деген жек көрушілік милитарландыру,
басқыншылық ... ... ... тотаритарлық үлгідегі идеологиялар мен
мемлекеттік режимдер.Дәлірек айтқанда фашизм жиырмасыншы ... ... ... мен ... саяси өмірінің көрінісі. Фашизм өзінің
қай түрінде болмасын демократияның институттары мен құндылықтарына оны
орнықтырудың шектен тыс қатаң құралдарын қарсы қояды. ... ... ... ... ( билікке келісімен ол мемлекеттік- монополиялы
ұйымға айналады) және ... ... ... ... ... ... ... шовинизм, «бөтен» ұлттық және әлеуметтік
топтарға деген геноцид , даму құндылықтарына деген өшпенділік – фашизм
идеологиясы мен саясатының ... ... ... ... ... ... қозғалыстар демогогияны, популизмді, империя құдыретін,
соғыстың қажеттілігін кеңінен насихаттап қолданады. Көбнесе фашизмге жалпы
ұлттық тоқырау және модернизация ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Фашизмнің көптеген белгілері
оңшылдар мен солшылдардың түрлі ... және ... ... ... ... ... (м/ы ... немесе «ұлт»), қоғамның саяси
жұмылдырылуы әдістеріне, терорлық үстемдік пен насихаттау тәсілдеріне қарап
оны большевиктердің тоталитарлық қозғалысымен ... ... ... ... ... ... иниституттардың
әлсіздік танытқан жағдайында фашисттік үлгідегі қозғалысының даму және
фашизмнің шын ... ... ... ... әлем тарихындағы
қаралы беттердің бірі болып табылады. Бұл ең алғаш Италияда пайда ... ... ... өте ауыр өшпес қайғы алып келген. Бұл жылдары
Италияда «қаралы жылдар» деп атаған. Фашистер ... еш ... ... ... де ... ... ... тек Италия халқына ғана емес дүние
жүзі халықтарына теңдесі жоқ азап әкелді.Фашизм қазіргі таңдада үлкен
проблемалардың бірі. Қазіргі ... ... жаңа ... Ресей
Федерациясында көрініс беруде.
Деректік негізі. Зерттеу жұмысы барысында «Хрестоматия по
новейшей истории ... гг М. 1987г ... атты ... ... А. Иденнің Муссолинидің жеке басы туралы айтқандары , Фашизм.
w.w.w. dazzle. Ru.сайтынан фашизм туралы түсініктер, « ... ... ... Под ред. Б.Гафурова. М., Соцэкгиз. 1960.» кітабынан
Фашистік диктатура жылдарындағы сол фашистерге қарсы ... ... ... және жаңа ... ... ... ... М. 1971» кітабынан фашистердің қалай билікке келгендігі туралы
алынған, «Лопухов Б.Р. История фашистского режима в Италии. М. Наука. 1971»
фашизмге ... ... ... ... ... ... фашизма. М.
Наука 1973» кітабынан фашизм құрбандары болған адамдар туралы ... «XX ... ... жүзі ... ... баспасы» Алматы-2005»
кітабынан фашизм ерекшеліктері туралы алынған.
Тарихнамасы. Фашизмнің табиғаты, оның ... болу ... ... қоғамы мен мемлекетінің бұрынғы дамуымен қатынасы – барлық осы
сұрақтар белсенді түрде 20-30 ... ... ... Сол кездерде
фашисттік режимге қатысты белгілі бір ... көз ... ... фашизмнің әр түрлі тұжырымдамалары ... ... ... ... жазылған фашизм тарихнамасының ... ... ... ... ... оның генезисін анықтауға
жұмылдырылды. ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілік кімге жүктелу керек деген ... ... ... ... ... Дәл сол кезде енді ғана тоталитарлық режимнен босатылған
Италия фашизмге дейінгі ... ... ... ... мен ... ел болу ... ... таңдау қажет болды. Осы жауапкершілік
жүгі фашистік төңкеріске дейін елді басқарған либералды ортаның көшбасшысы
Крочеге жүктелді. Ол ... ... ... ... ... кезеңінде еш тамыр жаймаған еді деп көрсетеді. Кроченің
бұл ойы «1871-1915жылдар ... ... ... атты ... толық
көрініс тапты. Ол фашизмге ... ... ... ең ... бірі деп, ал фашизмді ешқандай кластың мүдделерімен байланысты емес
құбылыс Италия қоғамының бірінші дүние жүзілік ... ... ... ... ... ауруы деп санады. Кейінірек фашизмді
зерттеуде либералды көзқарас ... ... ... ... ... ескерілмеді. Оған мысал ретінде Л. Сальваторели мен Дж.
Мирдің «Фашизм кезіндегі ... ... атты 1956 жылы ... ... ... ... Фашисттердің өздері болса белсенді түрде фашизмді
«большевизмнен Италияны құтқарушы» ретінде көрсетуге тырысты. Осы ... ... бір ... ... қорына сүйене отырып А.Тасканың 30-
жылдары эмиграцияда жүріп «Фашизмнің пайда болуы және билікке келуі» ... ... ... ... Бұл кітап Италияда алғаш рет 1950жылы ... ... ... Таска Италия комунистік партиясының ірге тасын қалаушы,
кейіннен одан ... ... ... өз ... фашизмнің
билікке тек Италиядағы революциялық көтеріліс аяқталып жұмысшы ... ... ... ... ашық ... ... жеңуіне
мүмкіндік туғызған социалисттік жұмысшылар қозғалысы деп ... ... ... ... құру ... ... тойтарыс
беру үшін үкімет қатарына енбегеніне, коммунисттер ... ... ... ... ... ... ... фашизмнің пайда болуы мәселесін зерттеумен
40-жылдардың соңында (1918-1996) айналысты. Ол ... ... ... болып, кейіннен бір кітапқа жинақтады. Оның пікірінше
фашизм ... ... ... ... ... ... күшейіп
либералды жүйе кезінде билікке отырған топтың тікелей ықпалымен билікке
қол жеткізді. Либералды топ ... ... өз ... ... ... ... марксистік тұжырымдамасының негіздері ... ... ... ... мен ... іліми өңдемелерімен іргесі
қаланған ... Олар ... ... ... күштердің блогы
болғандықтан бастаушылардың мүдделері өзара ... ... да ... жалпы және ұлттық- өзіне тән ... ... ... ... ... келісімен көбінесе өзгеріске ұшырайды деп
көрсетті. Фашистік саяси режим өзінің ... ... ... Екі теоретиктің де фашизмді зерделеуде сіңірген еңбегі кейін
бағаланып ескерілді. Тек 1970 жылы ғана ... ... ... ... ... шықты.
Италияндық марксистердің толық көз қарастары Лионда 1926 жылы өткен италиян
коммунисттік партиясының 3-сьезінің ... ... ... ... ... жүзілік соғыстан кейінгі революциялық
пролетарияттың жеңілуі «еңбекшілердің ... ... ... және ... ... нәтижесі болды. Осы әлсіздіктерге
байланысты пролетариат халықтың көп бөлшегінің көтерілісін басқара білмеді
және жұмысшы мемлекетін құра алмады. ... ... 1922 жылы ... ... жеңу ... ... ... күштердің
өздерінің ішкі әлсіздігі нәтижесінде болған нәтиже деп қарастыру ... ... ... ... ... ... кәдімгі буржуазиялық
министрліктердің ауысуы деген сөзіне қарсы ... ... ... ... ашық түрде буржуазиялық демократияның ... ... ... ... ... мен аграрлар тобының
билікке келуі деп анықтама береді.
Осы ғасырды зерттеулердің негізгі бағыттары – ... ... ... ... оның ... ... басқа нысандарынан
айырмашылығы, әсіресе Германиядағы фашизммен салыстырғандағы өзіндік
ерекшеліктері, тарихи ... және ... мен ... ... ... сол ... саяси партиялардың өзара қарым-қатынастары,
фашизмге қарсы жүргізілген күрестегі коммунстік партияның ... ... сол ... әйгілі тарихшылардың фашизмге байланысты ... ... ... ...... ... айтарлықтай көп уақыт өте қоймаған
ұғым. Оның ... енуі бір ... ... ... ... ... ... мемлекеттің басқару нысанына немесе мемлекеттің
құрылым нысанына ... ... ... ... ... монархиялық немесе республикалық басқару нысанымен
шектелу әрине монархиялық Англия немесе Гитлердің тұсындағы республикалық
Германия секілді елдердегі ... ... ... ... ... соғады. Дәл сол сияқты мемлекеттік құрылым көзқарасы бойынша да
билікті әкімшілік-аумақтық ... ... ... ... ... жаңсақтық пікір болар еді. Осы көзқараспен саралау
мемлекеттің кейбір құрама ... ... оның ... ... ... қатар бүтін мемлекетпен қатынасын ашып көрсетеді.
Әрине, осы жоғарыда аталған мәліметтер ... ... ... көрсетуге жеткіліксіз. Сол себепті де басқару нысаны және мемлекет
құрылымының нысаны атты ... ... ... ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтарды, мемлекеттік билік органдарының
адамдардың құқықтарына байланысты ... ... ... асыру
әдістерінің жүйесі ретінде танылады. Сонымен қатар ... ... ішкі ... ... екі ... анықталады: мемлекеттің
механизмі және мемлекеттің атқаратын қызметі.
Кезінде Пальмиро Тольятти жазғандай ... ... ... кету ... ... деген жаңсақ пікір. Олай дейтініміз
имперализмнің дамуы міндетті түрде фашистік диктатураның ... ... Оған ... ... ... атап ... ... Бұл ірі
империялық мемлекетте демократиялық парламенттік жүйе жұмыс ... ... ... АҚШ т.б. алып ... ... Рисорджименто бойынша - Италияның бірігуі үшін күрес
дәуірі – шын мәнінде де өте қалыс қалып дамымаған ... ... ... Осы ... бір өзіндік
ерекшеліктері ... ... ... ... деп аталады. Мемлекеттің
оңтүстігінде феодалдық ... ... қана ... олар елдің
солтүстігінен экономикалық ахуал тұрғысынан ... ... ... бара
жатты. Италиядағы осы кезеңдегі әлеуметтік-экономикалық жағдайдың қандай
болғанын ХХ ғасырдың басында дүние жүзі бойынша салыстырғанда ... ... кете ... ... ... ... ... аңғаруға болады.
Италияда фашизмге қарсы күресудің алғы шебінде негізінен жұмысшылар
жүрді. Оған мысал ретінде біртұтас антифашистік ұрыс ... ... ... ... ... ... ... қозғалысын ерекше атап өтуге
болады.
Жазылған еңбектің негізгі мақсаты, ... орын ... ... ... ... ... оны ұйымдастырған тұлғаларды, Италия
мемлекетінің фашизмге қарсы күресін, осы фашизмнің басқа мемлекеттермен
байланысына жасаған ықпалын ашып ... ... ... Еңбектің негізгі
мазмұны үш тараудан, ал әр ... ... ... ... ... соғыстан кейінгі Италиядағы дағдарысты және фашистік
диктатураның осы мемлекеттің қалай ... ашып ... ... ... бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі революциялық көтеріліс
қалай ... ... және ... ... ... ашып ... ... өкіметтің алғашқы кезеңінде халық қандай қиыншылықтарға
кез болғанына тоқталдық. Бірінші тараудың соңында фашизмге қарсы ... ... ... және ... ... ... ... өтуі қалай
аяқталғанын көрсеттік.
Ал еңбектің екінші тарауында фашистік Италияның импералистік жағдайының
басқа мемлекеттер арасында қалай күшейе ... сол ... ... ... ... ... қандай күйге душар болғанын,
осыған байланысты отызыншы жылдардың басында фашизмге қарсы қозғалыс қалай
болғанын, ол ... ... ... ... ... алдындағы
фашистік режим жайында мәліметтер бар.
Үшінші соңғы тарауда екінші дүниежүзілік соғыс және Италиядағы фашистік
режимнің ... ... ... ... жүрген Италиядағы соғыс,
Италияның Кеңес Одағына жасаған шабуылы және Италия әскерінің ... және ... ... жеңілгені толық ... ... ... ... дағдарыс және фашистік диктатураның
орнығуы.
I.1 Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... ... Вилла Джусти Австрия-Венгрияның толық жеңіліске
ұшырағаны туралы құжатқа қол ... ... ... ... ... күн ... ... дүниежүзілік соғыстың басқа да аймақтарында
кескілескен ұрыстар доғарылды. Өзінің басқа да одақтастарымен бірге ... ... ... ... келетін жолдармен соғыстан қайтқан
солдаттар легі келіп жатты. ... жол ... ... ... ... ... мен ... қалаларда бүкіл халық Витторио
Венето батырларын қарсы алды. Мыңдаған ... ... ... ... өтіп ... Барлық орындарда жеңісті атап өтуге
арналған үлкен жиындар ұйымдастырылып өткізілді. Ұлтшылдар ұран ... ... ... кеше ғана басынан өткізген сұрапыл соғысы мен жарқын
болашағы туралы баяндамалар жасады. Ұлт ... ... үшін ... ... ... ... тұтып айтты. Сонымен қатар өткен соғыс
кезінде италия халқы қандай ... ... да ... ... Оларды
айту себебі олардың қайтарымына жаңа территориялар, жаңа колонияларға қол
жеткізіп иемденуіміз қажет деп ... ... ... өткен Париждегі бейбіт конференция столына
Италияның премьері Орландо және оның ... ... ... ... ... лондондық келісім-шартына қол қойды. Бұл ... ... ... ... тығыз тұратын аймағы өту ... ... ... ... ... ... облыстары т.б. Дегенмен
Италияның ... ... ... ... оның Антанта бойынша
одақтастарының наразылығын тудырды. Ең алдымен ... ... ... Вильсон болды. Ол өте ... ... ... ... ... былай деген болатын: «Италияның шекарасын
жөнге келтіру анық көрінетін ... ... ... жүзеге асырылуы
керек».(3(
Сонымен қатар Лондон келісім-шартындағы Италияның аумақтарға ... ... ... да ... ... ... Австро-Венгрия
күйрегеннен кейін Балкан-Югославиядағы жаңа мемлекет негізін қалаған ... ... ... ... ... де ... бейбіт конференцияда Фиум жайында күрделі сұрақ туындады. ... ... ... ... сәйкес Адриатия теңізіндегі бұл
маңызды порт сербтерге тиесілі деп уәде берілген ... ... ... ... оны Италияға берілуін талап етті. Өз талаптарын олар
жергілікті тұрғындардың этникалық құрамымен байланыстырды. Ол жерде ... бес мың ... ... он бес мың ... және алты мың ... ... Ал ... болса сербтерге берілген уәдеден бөлек жаңа
қалыптасқан Югославия мемлекетіне теңізге шығатын бірден бір осы жол ... ... ... ... 23-сәуірінде Вильсон италия өкілдерін айналып өтіп, италия
халқына одақтастарды қолдауды ... хат ... ... делегаттары бұған
қарсылық ретінде Париж конференциясын тастап кетіп ... ... ... қызу сөз сөйлеп, бұрынғы одақтастарын ауыр кінәлады. Осы
кезден бастап өз ... ... ... ... ... ... ... жиналыстар мен митингілер кең тарап ... ... ... ... ... столына қайта оралып, өздерінің жаңа талап
еткен аумақтарына байланысты кейбір өзгертулер енгізуге мәжбүр болды.
1919 ... ... ... ... ... ... өз
аумағына Оңтүстік Тирольды, Герцті, Градискіні, ... ... ... ... мен ... аз ғана ... Зару қаласын қосып алды.
1920 жылдың қарашасында қол қойылған Югославиямен ... ... ... екі ... ... ... ... және
Италияның Зару қаласына құқығы бекітілді. Фиум ... ... ... ... ... ... да халықаралық келісімдерге байланысты Италия
өзінің Африкадағы құлдық ... ... Осы ... ... ... ... ие болып шыға келгенінің куәсі. Бірақ Италия
мемлекетінің басшылары және ... ... ... буржуазияның
империалистік ортасының бұдан да көп мөлшердегі аумақтардан дәмелі еді. Дәл
осы орта сол кезде «Италия жеңіп тұрса да ... ... ... көп нәрседен
айрылып қалды» деген қауесет тарата бастады. Осы ой ... ... ... ... да ... ... ... тайыңқырап қалған халықты, соның
ішінде Италиядағы ұсақ және орта ... ... ... Осы ... да ... байланысты 1919 жылдың маусымында Орландо өкіметі тақтан
кетіп, орнына сыртқы ... ... ел ... ... ... ... Нитти келді.
Осы кезеңде Италияда ең алғашқы мәселе экономикалық сипаттағы қиындықтар
болды. ... ... ... ... ... орын ... Таптық қарама қайшылықтар мен әлеуметтік ... ... ... ... ... Ел ... еңбекшілердің жойқын революциялық
қозғалысы дайындала ... ... үшін ... ... мынадай болды: Жеті жүз мың адам
өліп, бір ... ... ... ... он ... ... ... мен
асыраушысы жоқ кемпір-шалдар қалды. Өнімі жоғары және бай бес ... ... ... талқандалған болатын. Әскери шығындар он екі ... ... ... ... Италияның онсыз да әлсіз экономикасына теріс
әсерін тигізді. Мемлекеттік қарыз төрт ... ... ... ... ұлғайды. Осының барлығының тікелей нәтижесінде ақша құнсызданып,
бағалар өсті. Айналымдағы қағаз ақшалардың саны соғыс жылдары кезінде ... ... ал ... ... үш ... ... көп өсті.[5]
Сонымен қатар соғыс капиталды жинақтастырып, мемлекет ішіндегі ірі
өндірісті кең нарықты құра ... ... ... ... ... ... айналдырды. Кейбір ірі монополиялық бірлестіктер
ауыр өндірістерде өз ... ... ... ... ... Мысалы,
Адриатика ди элиттричита – 1913 жылғы жиырма миллион ... 1917 ... жүз ... лирге дейін;
Монтекатини – 1913 жылғы он бес миллион лирден 1918 жылы ... ... ... ... – 1913 жылғы он жеті жарым миллион ... 1918 жылы ... ... ... – 1912 ... он жеті миллион лирден 1919 жылы екі жүз ... ... – 1912 ... ... ... лирден 1918 жылғы жиырма миллион лирге
дейін.
Соғысқа қажетті ... ... ... ... кенелген ауыр
өндіріс кәсіпорындары, әсіресе метал өңдеуші зауыттар, машина құрастыру
және әскери ... ... ... ... ФИАТ және ... өздерімен
бәсекелес кәсіпорындарды жұтып қойып, алып өндіріс орындарына айналды. Банк
капиталының өндіріспен байланысы тез күшейе түсті. Ауыр ... ... төрт ірі банк – ... ... «Кредито итальяно»,
«Банко ди сконто», «Банко ди Рома» осыған көп ... ... ... Соның
нәтижесінде «Банко коммерчиале – Ильва», «Кредито итальяно – ФИАТ», «Банко
ди сконто – Ансальдо», «Банко ди Рома – ... ... ... ... ... бәрі ... италия еңбекшілері мен ірі буржуазияның арасын
алшақтата ... ... ... ... ... ... мен
зардаптардың арқасында байып шыға келгендер мен қиналып отырған қарапайым
халық арасында таптық қайшылықтар пайда болған ... ... ... мәжілістің өзінде Италия ... ... 1918 ... желтоқсанында ең негізгі міндет Италияда
социалистік республика және пролетариат үстемдігін диктатурасын құру ... ... де ... ... ішінде түрлі фракциялар мен
топтардың көтеріліске шығуы орыс тәжірибесіне қатысты болатын. Социалистік
партия ішінде осы ... ... ... ... саясатын анықтап,
нәтижесінде Серрати және Ладзари басқарған фракция мүшелерін ... атап ... Олай ... ... ... орыс ... демек максимум-бағдарламасының жақтаушылары, пролетариат
үстемдігін құруды жақтаушылар деп ... ... ... орналасқан максималистерге Турати, Тревес,
Модильяни секілді қайта құрушылар қарсы тұрды. Олардың саны ... ... ... муниципалитеттерде және еңбектің жалпы
конфедерациясының басшылығында көп ... 1918 ... ... ... барлық осы ұйымдардың және топтардың өкілдерінің
бірлескен конференциясында ... ... ... ... ... тек ғана ... жалпыдемократиялық мақсаттарын ғана қолдау қажет
екендігі көрсетілді. Ал пролетариат диктатурасына келетін болсақ ... ... ... ... ... тигізеді» деп
шешті конференцияға қатысқандардың көпшілігі Пролетариат диктатурасына
қарағанда қайта құру үшін ... ... ... ... ... тиімді
деп ұсынылды: сайлаудың демократияландыру, бюрократияны жою, сегіз сағаттық
жұмыс ... ... ... ... төмендету, кәсіпорындарды басқаруды
еңбекшілердің өздері бақылауға ... ... ... ... ... ... «осы реформа арқылы өзіміздің бостандығымызға шын мәнінде
ешқандай адаспастан қол жеткізуге болады, таптар мен ... ... ... ... ... социалистік теңдікке қол жеткізуге мүмкіндік
туады.
Қайта құрушылар ... ... ... ... ... ... ... ғана өздеріне тән орыс жағдайында ғана жүзеге асырылатын құбылыс» деп
көрсетті. Соғыстан кейінгі ... ... ... ... ... тек қана ... ғана орын алуы мүмкін, себебі ол
жерде ең қорқынышты деспотизм орныққан» деген ... ... ... ... ... ... басым
көпшілігі қайта құрушыларды жақтамай, керісінше пролетариат диктатурасы
үшін күресуге бел байлап ... ... ... ... ... халықтың көңіл-күйін білдіргісі келген Италия социалистік
партиясының жетекшілері 1919 ... ... жер ... пролетариат
диктатурасын құру үшін құрылған жаңа ... ... ... ... ... ... ... Италия еңбекшілерінің
социалистік партиясының басшылары «Ресейден үлгі алайық» деп ... ... сол ... ... ... социализм үшін күресудің
басты екі бағыты анықталды: ...... ... үшін ... ...... құру үшін күрес. Дегенмен екеуінің де түпкі ... құру ... ... және ... қозғалыстан айырмашылығы да
осында болатын.
Осы кезде католикалық қозғалыс қоғамдағы өздерінің ықпалын күшейту
бағытында алға ... ... ... Олар діни ... ... және
кооперативтік ұйымдардың көмегімен шіркеуде тұрғындардың ... ... ... ... болатын. Бірақ олардың жетекшілері
бұндай жолмен ұзақ уақыт халықты ұстап тұру мүмкін емес ... ... ... мен қайшылықтар терең тамыр жайып кеткендіктен оларды
тек ғана конфессиялық ұйымдар ... ... ... мүмкін емес еді.
1918 жылдың соңында Италия еңбекшілерінің конфедерациясы – ақтардың
бірлестігі, ол дегеніміз ... ... ... Бұл ... ... ... және талаптарын қорғаумен айналысуға
міндетті болды. Негізінен таптық күрес ... ... ... ... ... ... деген сұраққа келетін болсақ, онда негізгі рөлді
католикалық «Халық партиясы» ойнауға тиісті болды. Италияда оны ... деп ... ... ... ... ... ... діни сипатта
болмады, шіркеудегі кеңесшілері жоқ, епископқа ... ... ... ... ... үшін жауапкершілікті Ватиканға жүктемеді.
Басқа сөзбен айтатын болсақ, «Халық партиясы» католик қозғалысына тән
либерализмге, сондай-ақ социализмге ... ... ... ... «Пролетариат диктатурасы үшін ... атты ... ... үшін ... бағдарламасын қолдады (ол дегеніміз
еңбек етуге деген құқық кепілдігі, еңбек қабілеттігін жоғалтқанда немесе
жұмыссыз қалғанда ... ... ... ... жер меншігін марапаттау
және қорғау, ... ... ... ... ... ... ... тұстарын ғана жақсарту
жолымен ұстап тұру мүмкін емес еді. ... ... ... ... ауа ... Осы ... арқасында еңбек
заңнамаларындағы жаңа ... ... ... әкеліп соқты. Соның
арқасында 1919 жылдың 20-ақпанында «металлистер Федерациясының» өкілдіктері
арасында және өндірісшілер ... үшін ... ... ... туралы келісімге қол қойылды. Бұл келісім бес жүз мың ... үшін ... ... еді. Көп ... 1919 жылдың 4-наурызында
еңбекшілер кәсіподақтарының және өндіріс пен ... ... ... ... ... ... ... үшін сегіз сағаттық жұмыс күні бекітілді.[8] Сол кездерде
өндіріс ... ... ... ... ... ... арқылы шешіп келгенімен, Италияда еңбек қатынасы саласында үлкен
оң қадам жасалғанына елдің барлығы қуанды. Таптық күрес Италияда кең ... ... соң ... ... жатты. Экономикалық
көтерілістер көбінесе саяси көтерілістерге ұласып кетіп жатты. 1919 ... ... ... ... ... және кейбір
көрші аудандардағылар көтеріліске шықты. Бұл көтеріліс таптық ... ... ... ... ... жұмысшылар жұмыстан заңсыз босатылған
жолдастарын жақтап көтерілді.
Сол жылы сәуір айында Римде өте үлкен көтеріліс ... ... ... ... италия астанасында өмір тоқтап қалғандай болды. Олай
дейтініміз барлық кәсіпорындар мен көліктер ... ... мен ... қалды. Электр қуаты берілу доғарылған соң қаланы қара түнек басты.
Дәл осы кезде Миланда халық ... ... ... митингісін
полиция қуып таратып, бір ... ... ... ... ... ... басқа да ірі қалаларда халық ... ... ... ... ... ... шеруі мен митингілері бүкіл Италияны
1919 жылдың 1-мамырында ... ... ... ... дейін қала сыртына
қатынайтын поездардың барлығы тоқтап қалды. Поезд ... ... ... күні сақталсын және жалақыны ... ... ... ... ... осы кезде су көлігіндегілер де қоштап, ... ... ... ... ... мен әскердің, полицияның
қақтығысуымен аяқталды.
I.2 Фашистік биліктің алғашқы ... ... ... ... көңіл-күйін аңғарған Муссолини
саясат сахнасына қайта шықты. Ол 1914 жылы социалистік партия ... ... ... ... ... ... бұрынғы
интервенционистерді, футуристерді және синдикалистердің басын қосып ... ... ... 1919 жылдың 23-наурызында Миланда Сан-Сеполькро
алаңындағы ғимаратта осы «Фашо ди ... атты жаңа ... ... ... ... ... соғысқа қатысқан жауынгерлермен
ынтымақтастық аясында ... ... ... ... саясат мәселесіне
бөлінді. Соңында қабылданған шешім «Фиум» мен «Далмацияны» мәжбүрлеп қосып
алу еді. Бірақ 1919 жылдың ... ... ... ... бұл ... ... ... жақтамағаннан кейін Бенито Муссолини «бұл ... да ... ... алу қажет» деп қорытты. Фашистердің «Пополо дИталиа»
газеті «үкімет әлсіздік танытып ... деп ... ... ... ... түйе бастады. Осылайша фашистер милитаризмге қарсы
шыққан ... ... ... патриотизмге жат күшті
аңғарғандай ... ... ... ... ... ... ұлт беделін түсіреді» деп шешті. 1919 жылдың 15-сәуірінде
фашистер ... ... ... ... ... ... ... газетінің редакциясын өртеп жіберді. Артынша фашистер
революциялық жұмысшылар ... ... ... социалистік
партияның және кәсіподақ белсенділерін ұрып-соға бастады.
1919 жылдың маусымында қымбатшылыққа қарсы жаппай көтерілістер басталды.
Бұл көбінесе күтпеген жерлерде және уақыттарда орын алып ... Аяқ ... ... ... ... сауда жасаушылармен өздері сот
ұйымдастыра бастады. Осы кездің өзінде ... ... ... ... және ... бойынша тиісті комитеттер құрып
күнделікті тұтыну тауарларының бағасын мәжбүрлеп төмендете бастады.[10]
Сыртқы ... ... ... ... ... Италияға Фиумды
қосып алуға одақтастардың қарсы болуы т.б.) «Орландо» үкіметі құлады. 1919
жылдың ... ... ... жаңа үкімет басшылыққа келіп ішкі
саясат мәселелерін шешуге ... ... ... Қымбатшылыққа қарсы
көтеріліс кең етек жайып бара ... ең ... ... ... туралы үкім шығарды.
Қазан айында Неаполдегі «Сан-Карло» театрында фашистердің съезі
өткізіліп, оған делегат ретінде ... ... ... мың ... ... ... ... Түстен кейін осы қырық мың фашист мінбеде
тұрған Муссолинидің алдынан өткенде Муссолини : «Мен ... ... ... ... ... ... билік береді немесе біз оны Римге барып
өзіміз аламыз» дегенде фашистер «Римге, Римге ! » деп ... ... ... ... ... атты ... барып өз
әріптестерімен фашистік шабуылдың нақты шешімін қабылдайды.(11( Фашистерді
ел бойынша жинақтау ... ... ... ал ... ... жасау – қазанның жиырма сегізіне деп шешілді.
Неаполдан Муссолини шұғыл түрде Миланға аттанып, ал Римге ... ... ... ... Перуджеде орналасты. Король
Муссолиниді Римге ... ... ... жаңа ... ... ... болса ғана барамын» деді.
29 қазанда түске жақын корольдың ... ... ... ... арқылы корольдың осы ұсынысты ... ... ... күні он ... ... екі минутта Муссолини Римдегі вокзалда
поездан түскен. Бұл кезде Рим қаласына жан-жақтан фашистердің ... ... ... ... келе ... Фашистер қалаға келіп жеткенде
ешқандай қарсылықты кездестірмесе де ... тура ... ... ... да ... ... ... әскери фашист киімін киді. Корольмен бір
сағаттай сұхбаттасқан Муссолини король екеуі балконға шыққанда қара көйлек
киген ... легі ... өтіп ... күні 31-қазанда Муссолини басқаратын жаңа үкімет құрылды. Бұл
үкімет бір партиялы фашистік үкімет болды. Муссолини өзі ... және ... ... ... болса, он үш министрдің үшеуі фашист болды.
Фашизм өз қатарларын күшейте бастады. 1923 жылы ... ... ... ... ... ... 1923 ... қарашасында жаңа
сайлау заңы «Ачербо» сенаттан қолдау ... оған ... қол ... сайлау 1924 жылдың 6-сәуірінде өтіп фашистер жеңіске жетті. Осы
сайлау кезінде алаяқтық жасады деп парламентте сөз ... ... ... ... ... 1924 жылдың 10-маусымында
Маттеотти із-түзсіз жоғалып кеткен. Ал ... оны ... ... ... ... ... ... әшкереленді. Алғашқы
кезден бастап-ақ елдің бұл іске ... ... ... екендігіне
ешқандай күмәні болмаған. Осы ... ... елде ... жағдайы
күрделене бастады.
1925 жылдың 5-қарашасында фашистер «Біртұтас социалистік партияның»
қызметіне тиым салды. Осы кезде коммунистер белсенді ... ... ... ... ішкі ... ... фашистік федерация ауданының
хатшысы Лациале Сабина былай деп мәлімдеген ... ... ... ... үнпарақтары желімделіп таратылған. Тергеу барысында
қалада ... ... ... ... бар ... ... орын алып ... жағдайда Кеңестік Ресейді қорғау
үшін күшті қозғалыс жүре бастады. Италиядағы ... ... ... 1919 ... 20-21 ... Кеңестік Ресей мен Венгрияны ... ... ... ... Осы көтеріліске Англияның,
Францияның және Италияның еңбекшілері қатысуы ... ... ... ... ... революцияға қарсы күштерге ... ... ... ... Грузияға жөнелтеміз деген әскери Италия күштері
Нитти үкіметі билікке келген соң тиым салынды.
1919 жылдың қыркүйегінде жазушы ... өзі ... ... бірге Фиумды басып алды. ... ол бұл ... ... ... ... Оның осы ... парламентаризм негіздеріне
кері әсерін және Италияға конституциялық мемлекет ретінде беделіне нұқсан
келтірді.
Осы кезде күзгі егін егу ... ... өз ... әлі ... ... ... алып иемдене бастады. Партиялар парламент сайлауларына
қатысатын кез келді. 1919 жылдың ... ... ... өтіп, ресми
деректерге сәйкес парламенттегі 499 ... ... ... ... ... – 99, ... әртүрлі топтары – 181, басқалары - 65
орын алса, фашистер бірде бір орын алмады.(13(
Социалистік партия қалың көпшілікті ... ... соң ... ... ... қызу ... ... Қайта
құрушыларға қарсыласа отырып коммунистер социалистік ... ... ... мақсатында пролетариатты революцияға үгіттей бастады.
Коммунистік партияның құрылуы италия пролетариатының ұрысқа қабілетті
бөлігіне ықпал ... ... ... ... ... коммунистік партия пайда
болған кезде елдегі таптық және саяси күштердің қатынасында жалпы ... ... Дәл осы ... фашизм пайда болды. Себебі 1920 жылдың
қыркүйегіндегі оқиғалардан кейін италия буржуазиясының ... ... ... және ... ... жоғалтты. Италия
буржуазиясының арасында еңбекшілердің ... ... ... ... ... көп ... ... қозғалысындағы жаңа оқиғалар және мемлекеттің фашистенуінің
аяқталуы
1921 жылы жалпы шаруа ортасынан соғыс кезінде байып шыға ... ... бөлу ... ... ... жақсартып алған шаруалар аграрлық
бірлестіктер құра бастады. Өздерінің жерін қорғау үшін өзін өзі ... ... ... ... адам алу керек деген лозунгымен фашистер саяси,
кәсіподақтық және кооперативтік ... ... ... ... 1921 ... ... ... фашизм деп аталды. Ал ... ... ... ... ... тұра ... Соның өзінде
оларға да фашистер тарапынан қиянат жасалынды. Атап айтсақ, 1921 жылдың
алғашқы ... ... ... фашистер еңбекшілер ұйымының 726 ғимаратын
(социалистік және коммунистік партиялардың секцияларын, ... ... ... т.б.) ... ... ... адамдарды өлтіріп кетуі, демонстрацияларға шабуыл жасау,
қорқытып-үркіту т.б. жаппай орын ала ... ... ... ... бастап пролетариатқа және революцияға қарсы
сипаты анық аңғарылып тұрды. Сонымен қатар ол бүкіл жариялылық ... ... ... ... ... объектілері тек ғана
социалистік және коммунистік партиялардың жергілікті ұйымдары емес, сонымен
қатар жергілікті ... ... ... және ... ғимараттары да болды.
Әрине, фашистердің осындай шабуылдары басқарып отырған либералды
буржуазияның саяси ортасының ... ... ... ... ... жайлы түрлі пікірлер қалыптасты. Олардың кейбіреулері фашизм арқылы
реакциялы мемлекет құруға болады десе, екіншілері ... ... ... ... деп ... Соңғы пікірді жақтаушылардың бірі
премьер-министр Джолитти болды.
Осындай жағдайда Италияда фашистерге қарсы күрес ұйымдастыру ең ... бірі ... ... ... ... ұйымдастыру кейде мүмкін
бола қоймайтын. 1921 жылдың алғашқы айларында фашистердің ... ... кең ... түрі ол ... ретінде көтеріліске және
демонстрацияға шығу болатын. Осындай ... бірі 1921 ... ... ... ... ... ... талқандағанда
Флоренцияның жұмысшылары қарсылық ... ... ... ... Сол ... ... ... қарсы ең ірі ... ... ... ... Мортареде, Ливорнода орын
алды.[14] ... ... ... ... ... ... кеткенде сәуір
айының соңында үлкен көтеріліс болып, жұмысшылар қаланың ірі кәсіпорындарын
басып ... ... басу тек ғана ... ауыр ... ... енгізгенде ғана қол жеткізілді.
Жұмысшылардың фашистерге қарулы қарсылық көрсетулері жиілей бастады. Ең
маңызды деген оқиғалардың бірі ... ... ... десек болады. 28-ақпанда фашистер бұл жерде теміржолшылардың
тоқсаныншы секциясының ... ... ... ... ... ... наразылық ретінде теміржолшылар кәсіподағы көтеріліс
ұйымдастырып, оған қаланың көптеген ... ... ... ... ... көтеріліс басталды. Фашистер мен жұмысшылардың арасындағы
қақтығыстар Сан Фредианода, Порта дель-Пратода, Кавура алаңында орын ... ... ... қойылды. Қалаға атты әскерлер енгізіліп,
броневиктер мен артиллерия әкелінді. Әскер күшімен ... ... ... ... ... мен ... қарулы қақтығыстары
күндегі үйреншікті нәрсеге айналды. Фашистер жақсы қаруланған ... ... ... жақтағандықтан үнемі жеңіске жетіп жүрді.
Фашистерге қарсы көтерілістер ұйымдастыруда кәсіподақ ... ... ... ... Италияндық кәсіподақ бірлестігі,
теміржолшылар одағы үлкен рол атқарды. ... олар тек ғана ... ... ғана ... ең ... ... шығу болды.
Кеңірек алатын болсақ еңбекшілердің фашистерге ... ... ... ... ...... және коммунистік партиялар
арқылы ұйымдастырыла алатын еді.
Қатардағы социалистер мен коммунистер ... ... ... ... рол ... ... бұл партиялардың ең негізгі кемшілігі
фашизмге қарсы күресудің ортақ ... ... ... ала ... ... ... ... қарсы қарулы қарсылықтың
тиімділігіне сенбеді. 1921 жылғы 18-ақпандағы шешімдерінде олар ... ... ... көнбесін, мүмкіндігінше социализмге
және партия дәстүріне тән ... ... ... ... Олар фашизмге
мүмкіндігінше кәсіподақтың күшін қарсы қою керек деп шешті. Парламент пен
үкімет фашистердің басқыншылық ... ... қою ... деп ... қарсы бұл әрекет бәсең қарсылық деген атқа ие болды.
II-тарау. Фашистік Италияның ... ... ... Әлемдік экономикалық дағдарыс және Италиядағы жағдай.
Бірінші дүниежүзілік соғыста Италия үкіметі бұлтақ саясат ұстап, 1915
жылы бұрынғы өзінің одақтастарына ... яғни ... ... қарсы Антанта
жағында соғысты. Сол кездегі Италия мемлекетінің жай-күйі әскеріне ықпал
етпей қоймады. ... ... сай ... ... ... ... ... даласында бір жеңілістен екінші жеңіліске ұшырады да, соғысқа елеулі
үлес қоса алмады. Оның дәрменсіздігін ... ... ... ... ... ... ... Антанта елдеріне сүйене отырып, үлкен
территорияны иемдену, халықаралық позициясын нығайту ... ... ... Италияны қанға бөктірді. Антанта елдері ... ... ... жоқ. ... ... ... ... Истрия, Триест жері ғана
берілді. Аз ғана жерге ие болды, мүддесі орындалмады. ... ... ... ... ... қала ... дүниежүзілік соғыс Италияға оңай тиген жоқ. 700 мыңдай
итальяндықтар соғыс ... қаза ... ... ... - 46 ... лир,
мемлекеттік бюджеттің шығыс бөлігінің 80%. Сыртқы қарыз 19 млрд. лирге
өсті. Шикізат пен жанармайға ... ... ... ... ... ... қысқарды, өнім шықпады, мал басы кеміді. Финанс бұзылды,
инфляция күшейді. Жұмыссыздық жайлап, ... ... тым ... ... қиындығымен қатар, Италияның Англия, АҚШ, Франциямен
порт Фиуме (Риску) мен Далмацияны бермегені үшін арақатынасы күрделенді.
Италияның ... ... ... территорияға көз тігуі жаңадан құрылған
Серб-хорват-словен корольдігімен қатынасын шиеленістірді.
1919 жылдың басына қарай ... ... ... ... ... еш өзгермеуі, оның үстіне соғыстан
қайтқан ... ... одан ... ... қымбатшылық қалың
көпшіліктің басқарушы топтың саясатына наразылығын тудырды. 1919 ж. ... адам ... 1871 ... ... ... Елде ... ... ұсақ
буржуазияның, алдыңғы топтың қарсылығы елдің экономикасы мен саяси өмірінде
түбегейлі өзгеріс жүргізуді қажет етті.
1919 жылдың ... ... ... басқарушы тобының арасында
бірлік болған жоқ. Буржуазиялық диктатура ... ... ... ... ... бұзылды. Әскер мен полиция елдегі наразылықты
баса алатын күш болудан қалған еді. Осы жағдайда ... ... ... социалистік партия, әлеуметтік базасы бәсекеге түсе ... ... ... ... Осы ... 1919 ... қаңтарында
Халық партиясы құрылды. Оның бағдарламасы: помещик ... сату ... ... ... буржуазиялық-демократиялық реформа жүргізу т.б.
Ал басқарушы топтың екінші бөлігі наразылықты күшпен, ... ... ... ... ... ... ұйымдарымен күресетін
арнайы бандалар ұйымдастырды. Соғыс кезінде социалистік партиядан шығарылып
жіберген Бенито Муссолини «күрескер топтар», ал жазушы ... ... ... ... құрды. Оларды ірі ... ... Олар 15 ... 1919 жылы Муссолини отряды социалистік ... ... ... террорлық шабуыл жасады.(17(
Италия басқарушы топтары халықаралық саясатта да ... ... ... ... бірі ашық ... жаулап алушылық саясат;
екіншісі соғыстың авантюра саясатының салдарынан сескенген ымырашыл ... ... ... ... мен ... ... басқарды.
Лидерлерінің бірі – Соннино, кезінде сыртқы ... ... ... ... конференциясында премьер-министр Орландо мен Соннино ... ... ... мекендеген Адриат жағалауынан территория беруді,
Италияның Албанияға протекторат орнатуын, Измир мәселесін шешуді, Орталық
және Солтүстік-Шығыс Африкадан отар жер ... ... ... ... д ... (Италия халқы) газетінің бетінде Италия зор территорияға
ие болуы керек дегенді насихаттады.
Солшыл либералдар (Нитти, ... ... ... ... ... бойынша келісімге келуге шақырды, Далмацияны
аннексиялауға қарсы шықты.
Париж ... ... ... ... ... және осыған байланысты батыстық одақтастармен туған қақтығыс Орландо
үкіметінің беделін кетірді де, ол 1919 жылы ... ... ... ... ... ... жаңа ... Грециямен кұпия келісім жасасты.
Ол бойынша Италия Измирге көз тігуін ... ... ... ... ... ... да ... келе алмады.
Нитти үкіметі халықтың қысымымен Кеңестік Ресейге деген саясатын
өзгертті. Итальян әскері ... ... ... ... ... саясаты ұлтшылдар мен фашистердің ... ... ... немесе өлім!» деген ұран көтерді. 12 қыркүйек 1919 жылы
Д'Аннунцио ... ... ... ... ... ... ... басқарған одақтастардың оккупациялық әскері ешқандай қарсылық
көрсетпеді. ... ... ... ... ... 1919 ... ... өткізілді. Пропорционалдық
жүйе негізінде жүргізілген сайлау социалистік партияға зор жеңіс әкелді
(5,6 млн. дауыстың 1840 ... ... 156 ... ... иемденді.
Оңдаған жылдар бойы билік басында болған либералдар жеңіліс тапты. Екінші
орынды Халық партиясы алды (1200 мың ... 100 ... ... рет ... ... ... ... әр түрлі уәделер бергенімен ол толық
жеңіліс тапты.(18(
Дегенмен парламенттік сайлау аяқталса да ... ... ... ... 1920 жылы ... ... фабрика-завод кеңестерін құқықтарын
шектеуге тырысқан кәсіпкерлердің әрекетіне қарсы Туринде жалпы ереуіл болып
өтті. Турин жұмысшыларының күресін ... ... ... ... ... ... ереуілін Пьемонттың бүкіл жұмысшылары
қолдады. Бірақ он бір күн ... ... ... ... еңбек
конференцияның реформистік лидерлерінің әрекеттерінен тоқтап қалды. 1920
жылы тамызда ... ... ... ... ... қарсылық білдірді. Бұл Италия фабрика завод жұмысшыларының
үлкен бас көтеруіне ... ... ... ... көп ... ... және Оңтүстік Италияны жайлады. Революциялық дағдарыс
жалпыұлттық сипатқа ие ... кең етек алуы ... үрей ... 1920 ... ... ... ... Джолитти үкіметі мен кәсіпкерлер қарулы
күш қолдануға ... ... ... ... ... ... 10-20% көбейту туралы уәде берді. Жалпы ... ... ... ... бұл ... ... жеңісі деп түсіндіріп, буржуазияның Италия
тарихындағы жүмысшылардың ... ... ... ... ... ... социалистік партияның ... ... ... ... және ... мен ... ... де
ашып көрсетпеді. Халық алданды, қымбатшылық өсті, жұмыссыздық көбейді.
1920 жылдың күзінде ... ... ... ... ... уақытша реттеді. 1920 жылдың 12-
қарашасындағы Раполль бітімі ... ... ... ... «Фиуме
ерікті мемлекетіне» айналуы керек деп көрсетті. ... ... ... ... ... ... аралдарды иемденді. Д'Аннунцио Фиум
жөніндегі келісімді мойындамады, тек итальян үкімет әскері ... соң ғана оны ... ... ... Он алты ай өмір ... ... ... өмір сүруін тоқтатты.
II.2. Отызыншы жылдардың басындағы фашизмге қарсы қозғалыс
1920 жылдың соңынан монополистік ... ... ... ... ... ... үкіметі фашистерді үнемі қолдап
отырды. Фашистік ұйымдар қатары кулактар, помещиктер, шовинистік ... ... ... арқылы толыға берді. Қаруланған ... ... ... ұрып-соқты, өлтірді, жұмысшы ұйымдарының
үйлерін бұзды, өртеді, муниципалитет ... ... ... ... 35 кандидат ғана өткізе алды, ал социалистер
мен ... 138 және ... ... 108 орын ... ... ... ... жеңілісі еді.(19( Маусымның соңында ол отставкаға кетті.
Оның ... ... ... соғыс министрі болған және қарулы ... ... ат ... ... социалист Бономи отырды.
Фашизмге қарсы барлық жұмысшылар қауымы бірлесіп күресуге бел буды.
Осы кезде ... ... ... ... ... ... ... жылдың шілдесіндегі фашизмге қарсы манифестацияда ... ... ... ... ... рөл ... Олар ... қалалары мен аудандарында фашистерге қарсы қарулы ... және ... ... ... қателіктеріне
қарамастан еңбекшілердің фашизмге қарсы күрестері 1921 жылдың жазында өсе
бастады. 1934 жылы Италияның комунисттік және ... ... ... ... бірігу пакт жасалды. ... бұл пакт ... ... ... ... ... ... фашизмге қарсы қимыл
біркелкі өте жарқын ... ... ... ... ... ... ... италиян антифашистерінің саны
мың жеті жүзге жетті.
Ұлттық- демократиялық ... үшін ... ... ... ... ... соның негізінде жасалған 1938жылы Италияның
өзінде антифашистік ұйымның құрылуында маңызды рол ... ... ... ... ... ... құжаттарында
жазылды.
Коммунисттік және социалисттік партиялар қозғалысындағы ... 26 ... ... және ... ... ... да фашизммен
соғысқа қарсы куресе білетінін көрсете білді. Толық, нақты бірігіп жасалған
шешім жеңіске жеткізді.
Келесі пунктер жаңа хартияны құрайды.
I. ... ... және ... ... ... ... қабылдады, яғни оларды біріктіретін жалпы саяси
қозғалыста және күнделікті ... олар ... ... ... екі партия
арасындағы біріккен фронт формасын антифашистік күштің ... ... ... Кластың және саяси күрес екі партияның да бірігуіне жол ашады яғни
бұл партиялар халықты бостандықтары үшін күресуге, демократиялық
республика ... ... ... ... ... етуге
тырысты. Фашизмнің жойылуына бірігіп шаралар жасайды.
III. Бұл мақсаттар орындалу үшін партиялар фашизмге қарсы ... ... мен ... бір ... ... ... ... италияндық халықтық фронтты қабылдады.
IV. Фашистік күрестің ішкі және сыртқы саясатына қарсы бұқаралық соғыс
фашистік режимді ... ... Екі ... да ... кварталдарында , жастар орталығында, ауылдарда мектептерде,
армияда өздерінің яғни экономикалық және ... ... ... ... жауапкершілік алды. Осы мақсатты
пайдалана отырып ... ... ... ... Екі ... да ... ... көмегіне сүйенді
оның халқымен, армиясымен, үкіметімен тығыз байланыста болды.
Олардың алдында бір ғана ... ... ... ... ... ... ... саясатына қарсы шығу, Берлин –Рим
белдеуін жою мақсаты ... Екі ... ... ... сүйенеді, яғни Ұлттар лигасын нығайтатын жүйе негізінде
агрессияға қарсы саясат ұстанды. Олар Совет Одағына ... және ... ... ... ... ... ... лигасының уставын қабылдауға, фашист
агрессорларына қарсы күреске, ... ... ... ... Бұл екі партия бірдей социалистік ... ... ... ... ... ... Олардың комунисттік
интернационалмен , провсоюзды интернационалмен бүлігін ... Бұл ... ... масштабта және әрбір жеке елдерде
дамуын, фашизмге қарсы ... ... ... ... тиіс.
VI. Екі партия да жұмысшы кластың бүлігін жауапкершілікке алды және
оның фашизм мен капитализмге қарсы ... ... ... ... Жұмыс екі партия қызметкерлеріне жүктелді.
VII. Екі партия да ұйымдағы секілді толық автономия сақтайды сол сияқты
теоретикалық қатынаста да олардың ... ... ... құқықты пайдалана отырып ой-пікірді, ұсыныстарын
теориялық және тактикалық түрде ашық ... ... ... барлық жеке және топтық мүдделер
нәсілдің мүддесіне тәуелді болуы керек. Фашизм ... ... ... ... ағза деп өз ... ... ... съезін
өткізе салып олар осы аталған үш бағыт ... ... ... 1922 ... ... ... партияның он сегізінші съезі
өткізіліп, максималистер мен реформистердің ... ... ... ... ... баға ... пікірталастар туындады.
1921 жылы шілдеде депутаттар палатасының төрағасы Де Никола
фашистер мен ... ... ... ... ... ... ... деген ұсыныс енгізді. Бұл ұсыныстың мақсаты жұмысшылардың
антифашистік бірыңғай майдан құруына жол ... еді. ... ... ... басшылығы Де Никола ұсынысын қабылдап қол қойды. Тек
Италия Коммунистік ... ғана (1921 жылы ... бұл ... ... ашып ... ... ... Бономи үкіметі, оны 1922
жылы ақпанда ауыстырған Факт үкіметі фашистерге барынша ... ... ... ... ... ... ... террорды
тоқтатуға әрекеттенген де жоқ. (20(
Халықтың қысымымен Социалистік партия, Жалпы еңбек конфедерациясы
және ... ... ... 1922 жылы ... Еңбек Одағын (Аллеанцадель
Лаворо) құрды. Антифашистік мақсатта құрылғанымен, оның ... ... ... бас ... ... қажет деп
таппады. 1 тамыз 1922 жылы ... ... ... ... қарсы жалпы
саяси ереуіл ұйымдастырды. Оған мыңдаған адам қатысып, кей ... ... ... ... ... орын ... Күрестің
белең алған тұсында Еңбек Одағының реформистік лидерлері ереуілді тоқтату
жөнінде бұйрық берді. ... ... ... ... ... ереуілді тоқтатты. Реформистердің бұл сатқындық әрекеті халықтың
ашу-ызасын тудырғаны сонша Социалистік ... ... ... арасын алшақтауға мәжбүр болды да, 1922 жылы қазанда өткен
съезде реформистер партиядан шығарылды.
Тамыз ереуілінің жеңіліс табуы фашистердің ... ... ... жол ашты. Финанс капиталының ... ... ... әскердегі ... ... ... ... ... қолға алуына жағдай жасады. Осыларға сүйене отырып,
Муссолини 27 ... 1922 жылы ... ... ... ... берді. Ертеңіне
28 қазанда фашистік қарулы бандалар Римге енді, оларға ... ... ... ... ... ... етіп ... Италияда
фашистік диктатура орнады. Муссолини үкіметі фашистік партиядан, ... ... ... 10 ... ... ... ... оның реакциялық сипаты айқын болды. Жандармерия (карабинерлер)
корпусының саны өсті (60 ... 90 ... ... ... ... ... салық түрі көбейді, өсті, барлық жұмыс ... ... ... ... ... коммунистерді
аяусыз қудалап, террор ұйымдастырды. Мәселен, 1922 ... ... ... ... ... ... кіріп, әйел баласының көзінше
коммунист үй иелерін атқан.[21 Осы қанды оқиға ... ... ... ... та ... ... ... фашистік диктатура кезеңі басталды. Алғашқы кездегі ерекшелік
диктатураның ескі конституция шеңберінде және ескі ... ... ... ... ... ... ... Фашистік диктатураның басты
көрінісі екі жаңа ... ... ... ... ... және ... Ерікті милициясы. Фашистердің өкімет ... ... ... ... ... мәні бірыңғайлыққа айналды. Заң
шығарушы билік орындаушыға айналды. Жиналыс, сөз, ұйым құру ... ... ... ... ... ... ... түсті.
Өнеркәсіп өндірісі өсті. (22(
1923 жылдың сәуіріне қарай Муссолини ... ... ... ... ... ал ... фашистер парламентте жаңа сайлау
заңын қабылдатты. Ол автордың атымен Ачербо заңы деп ... 1923 ... жаңа ... ... ... мақұлдап, король қол койды. 1924 жылдың
қаңтарынан бастап саяси саладағы ең ... ... ... ... ... ... ... 1924 жылы 6 сәуірде жүргізілді. Ұлттық
блокқа - 4.5 млн., ... ... - 3.5 млн. адам ... ... ... бойынша мандаттарды бөліну нәтижесінде фашистік депутаттар – 374,
қалғандары 157-ге ие ... ... ... 39 орынға ие болған Халықтық
партия да бар. Бұл ... ... ... ... ... ... рет ... - корольдің Муссолини бастаған үкіметті құруға келісім беруі;
екінші - парламенттің ... ... ... ... - ... ... блокқа көп дауыс беруі.(23(
II.3. Екінші дүниежүзілік соғыстың алдындағы фашистік режим
Сол ... ... ... және ... ... толқынына»
тоқталатын болсақ, Думини бастаған фашистер 1924 жылы 10 ... ... ... ... ... ... сөз ... Маттеоттиді өлтірді. Парламентте фашизмге оппозициялық
топтар өкілдері Маттеотти өлімі туралы өзара кеңесуге ... Оған ... ... ... УСП, ИСП, КПИ ... ... ... Республикандық партия, «Конституциялық оппозия» және «Әлеуметтік
демократия» топ мүшелері ... Олар 14 ... ... Маттеотти ісі
анықталғанша палата жұмысына, парламент ... ... ... ... Бұл ... ... бастамасын салды. Фашистік
емес топтардың парламенттен ... ... ... ... ... мәжбүр етті.(24(
Елде абыржу туды. Өйткені фашистер ... ... ... ... ... Қала ... мен алаңдарында митингілер өтіп
жатты, көптеген кәсіпорындарда стихиялы ереуілдер бұрқ ете түсті. ... ... ... ... ... алдын алып, жағдайды ... ... 16 ... ішкі істер министрі етіп, ... ... ... ... ... ... топ ... үкімет саясатының
бағытында халықтың ... ... ... ... ... ... ... үгіт-насихатына берілмеуге, тыныштық
сақтауға ... Ал ... үш ... ... ... ... ... Коммунистерді жұмысшы партиялары қолдаған
жоқ. Оның өкілдері 18 маусымда ... ... ... ... Құрылтай жиналысын шақыруын талап етті, жаңа ... ... ... ... ... ... партияларының мәжілісіне
қатыспады.
Авентин оппозициясында КПИ орнын ИСП басты. ИСП мақсаты: Муссолини
үкіметін құлату; ... ... ... бірге болу; кейбір
мәселелерде компромиске келу. Осылайша олар КПИ ... 24 ... ... ... бас тартып, ВКТ 27 маусым күні ... 5 ... ... ... ... ... Сол 27 ... үнінде «Авентин ассамблеясы» деп ... ... ... ... Оның декларациясы: фашистік милиция мен
заңдылық қалпына келтірілгенше барлық оппозициялык ... ... ... бас ... деп ... Олар ... ... Муссолини үкіметін отставкаға жібере аламыз деп ойлап,
калың көпшіліктің қозғалысын ... ... Бұл ... ... мүмкіндік берді.
3 қаңтар 1925 жылы Муссолини парламентте сөйлеген сөзінде үкімет
пен оппозиция арасындағы күрес күш арқылы ... деп ... Сөз ... ... ... ... басталды. Демократиялық ұйымдар және
оппозициялық ... ... ... таза ... сипатқа ие болды.
5- қараша 1925 жылы ... ... ... социалистік партия
қызметіне тыйым салды. Бұл Дзанибони партиясы мүшелерінің Муссолиниге
жасаған ... ... еді. 24 ... 1925 жьлы ... ... мүдде туралы ойламайтын элементерден» тазарту жөнінде заң
қабылданды. 1926 жылы 31 ... ... ... италъян
азаматтығын жою жөнінде процедура қабылданды. Дәл сол күні атқарушы
үкіметке заң ... ... ... беру ... заң ... 4 ақпан
1926 жылғы заң бойынша сайланатын муниципалитеттер орнына король декретімен
5 жылға тағайындалатын «подеста» ... ... ... 6 ... ... ... ... префектілердің билігі кеңейді және күшейді.
3 сәуір 1926 жылы «ұжымдық ... ... ... құқы ... заң
қабылданды.(26(
1926 жылы ақпанда Муссолиниге төртінші рет ... ... ... ... Ол ... репрессия күшейтуге себеп
болды. 6 қарашада Муссолини ішкі ... ... ... отставкаға
жіберіп, өзі осы орынды басты. Осының артынша демократиялық ... мен ... ... ... ... Парламентте
авентиндіктердің депутаттық мандаттарын жою жөнінде шешім ... ... ... ... ... эмиграциялау тоқтатылды,
барлық шекара өткелдеріне «шекаралық милиция» орнатылды. «Король, королева
немесе үкімет басшысына қастандық ... ... өлім ... ... ... ... ерекше трибунал» кұрылды. 1926 жылы қарашада
фашистік үкімет алғашқыда 5 ... ... ... ... ... ... режим соңына дейін жоймаған «ерекше заңдар» қабылдады.[27]
«Ерекше заңдардың» ... ... ... ... ... ... ... жаппай тұтқындау толқыны басталды. Алғашқы
тұтқындалғандардың ішінде ... ... ... ... да ... антифашистер «төтенше заңдар» шығара салысымен шетелге, әсіресе
Францияға кетті. ... ... ... ... және ... ... ... басқарушы органдары орналасты. 4 қаңтар
1927 жылы ВКТ атқарушы комитеті өзін-өзі жою жөнінде қаулы ... ... ... соңында иммигрантық ВКТ, ИСП, ПСЛИ, республикандық партия
және имигрант-масонлармен бірге жаңа блок кұрды. Ол ... ... деп ... Олар ... мақсат фашизмге қарсы күрес жүргізу
деп мәлімдеді. Шетелде итальян антифашистері арасында фашизмге ... ... ... талас жүріп жатқан кезеңде, Италияда Муссолини өз
«қағидаларын» орнықтырған ... ... ... ... 21 сәуір 1927 жылы
Еңбек хартиясы деп ... ... ... ... ... ... ... салалары бойынша кәсіпкерлер мен жұмысшыларды біріктіретін
корпорация жататын болды. Бір ... ... ... ... ... ... ... әр түрлі болуына байланысты
мүмкін болмады. Сондықтан бұл хартия көп жылдар қағаз бетінде қалып койды.
Италияда фашистік ... ... ... мен ... бастаған
шіркеудің ара-қатынасы үлкен рөл атқарады. Шіркеудің Италияда ыкпалы ... ... мен ... ... олардың социализм мен финанстық-
монопалистік капиталдың дамуына қарсы күресіндегі ... ... ... ... шіркеумен мәселені тез шешуге ұмтылды.
Ватикан өз тарапынан оның диктатурасының күштілігіне сенген соң ғана
Муссолинимен ... ... ... ... Оның ... ... сияқты Италия мемлекетінің зайырлы сипатын сақтауды талап ... ... 1926 ... ... ... келіссөз қолайлы жағдайда өтті.
Шіркеу мен мемлекет арасындағы ынтымаққа келу келісіміне Муссолини ... жеке ... ... ... 1929 жылы ақпанда қол қойды. Бұл
«Латеран келісімі» деп аталды. Келісім үш ... ... ... ... ... және «Конкордат».[28] Саяси трактаттың басты бабы Рим
территориясында дербес Ватикан мемлекетінің өмір сүруін ... ... ... ... ... ... жағдайы фашистік режимнің
алғашқы жылдарына қарағанда едәуір жақсарды. Ауыл ... ... ... ... ... ... болат, жасанды жібек және
химиялық өнімнің барлық түрі ... ... ... ... Алайда соңғы айларда жағдай күрт өзгерді. Нью-Йорк биржасында
бағаның кұлдырауы Европаның ... ... оның ... ... да ... ... коймады.
Сатып алу мүмкіндігінің төмендеуіне байланысты сыртқы сауданың
рыноктарында экспорт көлемі күрт азая бастады. Елде ... ... ... қаражат жетпеді, осы үш жылда ауыл шаруашылық пен өнеркәсіп саласында
қажеттіліктің жетіспеуіне байланысты импорт көлемі 21-ден 8 ... ... ... ... ... ... 1932 жылы 2939 ... ... ... ... 1933 жылы жұмыссыздардың саны
миллионнан асып кетті[29]. Халықтың жағдайы ... ... ... жылы ... ... ... ... Банктердегі жинақтар
алынды, өздерінің ақша қорын толықтыру үшін шетел банктерінің көмегіне
сүйене алмады. Ірі ... ... ... ... ... Фашистік
мемлекет финанс монополиясына көмекке келді. Ерекше финанстық орган -
Италия ... ... ... /ИМИ/ ... Оның міндеті
өнеркәсіпке ұзақ мерзімге несие ... осы ... жеке ... ... болып табылады. 1933 жылы мемлекеттің қаражатымен ірі
өнеркәсіп комплекстеріне ұзақ мерзімге кредиттер беру және ... ... жою ... ... ... қайта кұру
институты құрылды.
Экономикалық дағдарыс итальян финанс және өнеркәсіп капиталының
шоғырлану ... ... Осы ... ... ... ... роль
атқарды. Үкімет коммерциялық қоғамдардың ... ... ... ... 1929 ... ... ұсақ ... кедейленуі
монополистік бірлестіктердің әлсіз бәсекелестерін жұтуын жеңілдетті. Оның
дәлелі ... ... 12661 ... 121 ... қоғам
құрылды. Үкімет экономикалық салада қатаң иерархия орнатуды жоспарлы түрде
жүргізіп отырды. 1931 жылы ... ... ... компанияларды
консорциумға «ерікті» бірігуін талап етті. 1932 жылы ... ... 70%-ын ... ... өз ... ... өз ... тәртіп орнату мақсатында мемлекеттің араласуын сұрай алатындығы
жөнінде заң ... ... ... ... ... елде
монополистік бірлестіктердің едәуір көбеюі болып табылады.
1930 жылы наурызда үкімет декретімен Ұлттық корпорация ... ... ... ... пен ... министрлігі ешқандай жұмыс жүргізген
жоқ. Декрет корпорация кеңесін фашистік мемлекеттің маңызды органдарының
біріне ... ... 7 ... кұрылды: өнеркәсіп, ауыл
шаруашылығы, сауда, банк, ерікті мамандар, өнер, теңіз және ... ... ... ... ... ... болды. Корпорацияның ұлттық
кеңесі жұмыс беретіндермен және жалданушы ... тең ... Оған ... министрлер және олардың орынбасарлары, фашистік
партияның өкілдері, экономикалық және кәсіподақ сарапшылары, ... ... ... 1934 ... ... Италияның барлық жұмыс істейтін халқы
корпоративтік жүйемен ... Оны ... ... бұл жүйе ... капитал үндестігін туғызып, ұлттың мүддесін қорғайды. Кәсіподақтың
мемлекеттік жүйеде араластырылуы ... ... ... ... ... болып табылады. Муссолини корпоративтік системаны орнату
итальяндықтарды фашизм маңайына топтастыруға әсерін тигізеді деп есептеді.
1934 жылы ... ... ... ... ... ... мемлекеттік финанс қалпына келтірілді, корпоративтік жүйе әрекет
ете бастады. 1934 жылы мамырда депутаттар палатасының ... ... ... мәнері де бұрынғыдан да өзгерді. 1934 жылы ... ... ... 5 ... ... ... Партия және кәсіпорын
органдары депутатқа ұсынған жаңа кандидаттардың тізімін Үлкен фашистік
кеңес бекітті. 1934 жыл ... ... ... ... ... кеңес
белгілеген депутаттар тізімін ... ба?» ... ... ... ... «иә» ... үш ... бояуда көрсетілген. Депутаттар
палатасының жаңа төрағасы болып, Муссолинидің кызына ұлы үйленген Костанцо
Чиано сайланды.
Осы ... ... ... «алдын ала болжайтын көсем» Италияны
«ұлы болашаққа апаратын ... ... ... ... ... ... министрі, әскери-теңіз флоты және әскери-әуе күштерінің
министрі қызметін өз қолына алды. 1932 жылы ... ... ... ... мен ... былай анықталынады: «Национальная фашистская
партия является гражданской ... ... ... по ... и ... на службе фашистского государства».(30( Барлық ресми
сөздерде дучені мақтау оның ... ... ... қоғамдық
мекемелердің және жеке ... ... ... әсемдеп жазу
міндетке айналды. ... ... ... ... ... ... бас ... көсем бейнесі Рим империясының ұлылығын
еске түсіреді деп аяқтады.
Муссолинидің өзі өзін-өзі көтермелеуге ат ... Ол 1932 жылы ... ... әңгімесінде өзінің Юлий Цезарьмен ұқсастығын, Дантемен
рухани жақындығын атап көрсетті. Фашистік доктринаның ... ... оның ... ... ... ... ... Фашизм үшін
мемлекет абсолют ретінде саналады. Муссолинидің тезисі: «Ұлттар мемлекетті
құрмайды, мемлекет ұлтты құрайды». 1927 жылы ... ... ... ... ... да, ... ... дейін фашистендірілді. Екі
палатаның жұмысы «Жасасын көсем!» деген ұранмен басталатын болды. 1934 ... ... ... 1.5 млн. ... ... ... ... ерекше көңіл бөлінді. Бастауыш мектеп мүғалімдері қызмет
кезінде қара көйлек киіп ... тиіс ... ... 1934 жылы ... ... XX ғасырда барлық қара көйлектіктерге» деп мәлімдеді.(31(
1934 жылы Муссолини Италияда антифашизм жойылды деп ... ... ... ... еді. Шын ... елде ... басынан екінші
дүниежүзілік соғыстың барысында фашизм жеңілгенге дейін-ақ итальян фашизмін
саяси күйреткен процестер басталған еді. Италияда ... ... ... ... топтар, 1929 жылы Парижде эмигранттар арасында кұрылған
«Әділеттілік және ... және тағы ... ... ... ... Бірақ та басқа да партиялар, ұйымдардың арасында бірліктің болмауы
оларды фашизімге қарсы ... ... ... ... жылы Германияда Гитлерлік ... ... ... ... ... ... өсірді. Фашистік баспасөз Версаль
жүйесін қайта кұруды талап еткен немістік ұлтшылдардың үніне қосылды. 1933
жылы ... ... ... ... және Италия -Европалық ірі төрт
мемлекеттің тығыз ынтымақтастығы жөніндегі пактіге қол ... ... мен ... ... ... өкімет басына келген кезде ... емес еді. Бір ... ... ... ... алмасу
күшейді, екінші жағынан, итальян баспасөзі гитлерлік нәсіл теориясын ашық
сынады, Пий XI ... ... ... зорлық саясатын айыптады.
Әсіресе Италияның Германиямен қатынасы Австрия мәселесі бойынша шиеленісті.
Өйткені Муссолини Австрияны тікелей мүдделі зонамыз деп ... ... ... ... ... ... көшірмесін орнатты.
Дольфустің өлтірілгені жөніндегі хабар Римге жетісімен-ақ Муссолинидің
Австрия ... ... ... жөнінде бұйрық беруі ... еді. ... ... ... сақтап қалуға жанталасты.
Италия мен Германия қатынасының шисленісуі ... ... ... ... 1935 жылы ... Лавааль-Муссолини келісіміне
қол қойылды. Оның құпия мәліметінде Африканы бөлісу, ... ... ... ... жол беру ... ... көп ... Англия
қосылды. 1935 жылы сәуірде ... үш ... ... ... ... Орталық Европадағы тұрақтылықты өршіту, Германия әрекетін
айыптау және т.б. ... ... ... ... ... ... ... шешу кезеңі
туды деп есептеді. 1935 жылдың басында итальян Бас штабы бекіткен жоспар
Эфиопия ... 8 ай ... ... алуды көздеді. 1936 жылдын
наурызында Эфиопиядағы соғыс қимылдарының барысында түбегейлі өзгеріс туды.
Авиация мен ... ... ... ... ... ... 5
мамырда Аддис-Абебаға енді. 9 мамырда Үлкен фашистік ... ... ... онда: Италияны империя деп жариялап, итальян королі титулына
Эфиопия императоры деген титулды қосып, ол: «Он бес ... соң ... ... ... ... ... - деп жария салды. Бір
таңқаларлығы, Рим империясы Жерорта теңізінің барлық территориясын ... ... тек ... ... соғыстың аяқталуы Италия өмірін фашистендірудің ... ... ... 1936 ... ... ... партия
басшылығының арнайы қаулысы «фашизм елдің барлық саласында фашистік
стильдің болуын ... ... деп ... 1937 ... ... ... ... саны 2 млн-нан асты. «Муссолини әр уақытта да ... ... ... ... өріс ... ... 18 маусымында испан генералдарының республикандық Испания
үкіметіне қарсы ... ... ... ... ... ақ
халықаралық фашизм өз күштерін көрсету мен шоғырландыру үшін бұл ... ... ... ... инициаторы Б.Муссолини еді. Италияның
әскери ... ... ... ... Испанияға
тасымалдауға көмектесті. 18 қарашада итальян үкіметі Франконы Испанияның
«Ұлттық үкіметінің» басшысы ретінде ... ... ... ... соғысына араласуы ... жүзі ... ... ... ... ынтымақтастығын тудырды. АҚШ, КСРО, Италия
сиякты ... ... ... мен ... нан үшін, әлем мен азаттық үшін күрес. Италияндық
комунистік партияның орталық комитеті резолюциясы.
Италияндық интервенттік әскердің Испаниядан тез ... ... ... ашаршылыққа қарсы жұмысшы класын және ... ... ... түзелуі үшін оларға қарсы ... ... ... материалдарды жеткізу, италиян
солдаттарының ... ... ету, яғни ... ... ... ... ... нүкте қою олардың
парыздары ... ... ... ... ... ... фашистік саясаты
-бұл халыққа қарсы ұйымдастырылған саясат, ұлтты жоятын, халықты
жоятын саясат ... ... ... ... ... ... ... білді, сондықтанда италияда ұлттық қызығушылық туа бастады.
Мұндай катастрофадан Италия халқын ... үшін ... ... ... ... фашист үкіметіне қарсы күреске кіргізу ... ... ... ең ... жауы болғаны үшін жеңуге тырысу жөн. Фашистік
үкіметтің жеңілуі, Италия халқын ар-намыстан, жаудан құтқарады және
режим фашистік емес халықтық ... әлем мен ... үшін ... болды. Яғни фашистік режим құласа онда барлық ұлттық
мәселелер халық ... ... ... фашизмге қарсы күрес барлық халық бұқарасы мен
жұмысшы топтарды, соғысқа және ... ... ... ... ... ... ... достасып италиян
солдаттарының қаруы мен ... ... ... ... армиясына
өтуіне қимыл жасады.
Орталық комитет Гарибальды бригадасын қосып алды . Өйткені ... ... ... ... ... тәуелсіздігі үшін болып
жатқан күресте италиян халқына өте үлкен қолдау көрсетті. Бұл ... ... үшін әлем үшін ... ... бірдей еді.
Ашаршылыққа қарсы, еңбек адамдарының жағдайын жақсарту, жалақыны
жоғарылату, салық жүйесін түбірімен өзгерту.
Халықтық ... ... ... ... ... керек етеді.
Коммунистер жұмыстарын халықтық фронттың айтуымен өзгертеді,яғни
жұмысшы-фашистер одағы үшін, ... ... ... ... үшін ... ... үшін , Бәріміз біріміз
үшін » ұраны жарияланды.
Италияндық халықтық фронттың құрылуы және ... ол ... ... ауыл ... ... талаптарын қорғау үшін іске
кірісуі, ұсақ және орта кәсіпорындар, интелегенция өкілдері, ... ... мен ... ... қарсы күреске дайын тұру керек.
Комунистік және социалистік партиялар арасындағы қимыл комунисттер мен
социалисттер жұмысшылары ... ... тиіс және ... ... ... ... орталық комитеті жұмысшы комунисттер мен социалисттердің қимыл
бүлігін ИКП мен ИСП ... пакт ... ... ... ... туыстық байланыс ұстау және барлық әлеуметтік
топтармен жұмыс істеу.
Жұмысшы топтар мен Италия халқының одағын құру үшін ... ... Әлем ... ... ... ... бөлісу
үшін бір қолға бірікті.
Демократияны жаулау үшін: Италиян комунистік партиясы : өзінің саяси
қызметінде фашистік режимнің ... ... мен ... ... ... ... яғни ... күресіп жатқан, бізді фашизмге
алып келген жағдай болып ... оның ... оның ... ... және оның ... күші ... және саяси
жұмысшылардың күші болып ... ... ... ... ... ол халықты қолдау керек, яғни елдің дамуы халықтың
қызығушылығынан туу керек. Комунистер қалаған ... ... ... қол өнершілерді, шаруалардың қажеттілігін
қамтамассыз ету керек. Бұл демократиялық режим үшін ірі ... ... ... және саяси үстемдіктерді жою керек, себебі
олар халықты өздерінің жеке пайдасы үшін ... ... ... ... ... яғни ... ... халқы үшін бірігіп отырған,
ашаршылықты жою ... ... ... ірі жер ... және саяси үстемдігін жою, феодалдық қатнасты жою блып
табылады. Феодалдар деп отырғанымыз- италия деревнияларында сақталған
бұрынғы ... ... ... жаңа италияндық демократияның халық үшін жұмыс
істеуі үшін күресуіміз керек. Иеліктерді халық үшін кәмпескеленгенін
қалаймыз.
ИКП ... ... ... бұл одақ ... ... одақтардың
және республикалық күштермен дәстүрлі түрде бірігіп қимыл жасау керек
деп шешті.
Халықты жұмылдыру ... ... ... ... ... ... қызметі болып- олардың жұмысшылар арасында
жүргізген істері ... ... және ... арасында жүргізген
істері кездеседі.
Италияда комунисттік партия келесі ... ... Ұлы ... ... және ... ... ... қозғалыс
испан жұмысшы тобының алдына жаңа партия құруды, революциялық күреске
жетекшілік етуді ... ... 1919 жылы ... ... ... ... III ... Испанияның
кіруі туралы сұрақ қозғалды. 1920 жылы ... ... ... ... ... партияның бағдарламасы туралы
шешім қабылдады. Соғыстың нәтижесінде жаңа комунисттік ... ... ... ... құрылды. 1921 жылы бұл ... ... ... ... ... ... ... мен Гитлерлік ... ... ... екі елді ... ... ... Эфиопияны басып алуын мойындады. 1937 жылы қыркүйекте Муссолини
Германияда болды. Ол соғыс маневрларына ... және ... ... 6 ... 1937 жылы Италия бұдан бір жыл ... ... ... ... ... антикоминтерндік ... ... ... ... ... ... ... Италия сыртқы
саясатын Германия мен одағының ... ... ... еш кедергісіз
Австрияны басып алуы болды. 1937 жылдың күзінде Германия ... ... ... ... ... Австрияны Гитлердің басып
алуына көзқарасын білуге келді. Муссолини Гитлер енді еш ескертпей әрекет
етпейді деп үміттенді. 1938 жылы ... ... ... ... ... Бұл екі режимнің жақындығының және ... ... ... еді. ... ... ... өзін ... шешуші ретінде көрсетті.
Фашистік Италия мен гитлерлік Германияның одағы нығая бастады. 1938-
жылдың мамырында ... ... ... Италияға келді. Осы жыл барысында
екі мемлекеттің өзара делегацияларының алмасуы шектен ... ... және ... партиялар, қаруланған күштердің барлық түрлері,
қара көйлектілер мен ... ... ... және ... да ... Бұл екі ... жақындығын және олардың біртұтастығының мызғымас
екендігін көрсету мақсатында жүзеге асырылған еді.
1939 жылы Италияның мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Корпорацияның Ұлттық кеңесі
құрылды. Жаңа ... ... ең ... заң ... ... айналды.
Мұнан соң көп ұзамай-ақ Италия ... ... ... ... ... сүйеніп, басып алу жолына ашық түсті. 22 мамыр 1939 жылы
Берлинде екі ... ... ... ... ... ... ... қол қойды. Екі держава соғыс қимылдары басталған жағдайда екіншісі
жағында соғыска дереу кірісетіндігі ... ... ... ... ... және ... қарсы қозғалыстың
тарихы жиырмасыншы жылдардың басында фашистердің билікке келу ... ... ... ... фашистік режимге ... ... ... ... Ол ... сол ... ... жүрді. Өздеріне сын көзбен қарай отырып бірінші дүниежүзілік
соғыстан кейінгі ... ... не ... ... ... ... ... П.Тольятти жауаптар іздеді. Италиялық
марксистердің көзқарастары 1926 жылы ... ... ... ... ... ашып көрсетілді. Олар ... ... ... ... мен ... айқындап берген революциялық
көтеріліс ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік соғыс және Италияда фашистік ... ... ... ... ... 1939 жылы ... Үлкен фашистік кеңесте сөйлеген сөзінде
Италияның сыртқы ... ... және одан арғы ... ... ... ... Албаниядан басқа Еуропа территориясына
мүдделі емес, ... ... ... шығу үшін сол жолдағы кедергілерді жою
қажет деп ... Үнді ... ... ... Атлантқа француздық
солтүстік Африка арқылы ғана шығуға ... 1939 жылы ... ... ... ... ... Эфиопияға соғыс жүргізген жағдайында қалып қойды.
Әскери бюджет өссе де, еш жаңалық енгізілмеді. 1 ... 1939 ... ... ... 67 ... тұрды. Муссолини авиацияға ерекше назар
аударды. Соғысқа ... ай ... 150 – ... ... отырса, ал 1942
жылы 300 самолеттен шығарды.(34( 1939 жылы Муссолинидің ... ... ... үшін қандай шикізат қажет екендігін анықтады.
1939 жылы 1 қыркүйекке қарай ... ... ... қоры 5-6 ... жететіндей ғана еді. 25 тамызға қарай Гитлердің соғысқа дайын
екендігі айқындалған соң, ... ... иық ... жүру қажет
екендігін түсініп, сол күні ... ... ... ... ... Фашистік Италия Гитлер бастаған соғысқа кіруге шешім қабылдады.
25 тамыз 1939 жылы Гитлерден Римге өкіл ... ... ... ... ... ... ... Гитлер Муссолинидің бірден ... ... ... ... ... ... болған Муссолини штаб
басшыларын жинап, Италия соғысқа кіру үшін ... ... ... жасауға бұйырды. Ол тізіммен бірге, осылардың ... ... ... ... ... кіре ... ... жолдау Гитлерге қоса
жіберілді. Оған жауап ретінде Гитлер Италияның бейтараптық ... ... ... ... ... ... мен Англияны алаңдата тұру үшін
мобилизациялық шараларды жүргізе беруді өтінді. Бұған Муссолини ... ... 1939 жылы ... ... ... деген ресми құжат
жарияланды.
Елді Италияның ... ... ... ... ... ... ... Германиямен одақтық кең қолдау таппағанын көрсетті. Бәрі де
бейтараптық жариялау ... ... ... ... ... ... ... түсінді. Қорланған Муссолини бір айға жуық
сөз сөйлемей қойды. Аз уақытқа созылған ... ... ... мен оның ... ... ... роль атқарып, Гитлерлік
агрессияны Кеңес Одағына қарсы айдап салуға тырысты.
18 мамыр 1940 жылы ... ... ... ... ... ... табыстарымен шешуші жеңіс үшін жағдай тудырған тұста ... ... деп ... Бұл ... ... «параллельдік соғыс»
деп атап, күшті империалистік жыртқыштың соңынан еруді көздеді. 6 сәуірде
Муссолини Бас штаб бастығына ... ... ... ... ... ... жіберді. Бұл жоспар бойынша француз шекарасында
қорғаныс қимылдарын Югославияға қарсы күш ... Эгей ... мен ... ... ... ... ... шабуыл жүргізуді көздеген.
Шабуылды авиация қолдаған ... ... ... Бұл ... ... алу ... ... еді.
Францияның тез арада тізе бүгуі туралы хабар тарағанда Муссолини аз
уакытқа ... да ... ... ... өкінді. 18 маусымда Гитлер оны
Францияға қойылатын шарттарды талқылау үшін Мюнхенге шақырды. ... ... ... ... ... ... бөліске салу, Италияға
француздық Сомали, Ницца, Корсиканы және ... мен ... ... беру жөнінде ұсыныс енгізді. Ал Гитлер Францияны қатардан
шығарып, Англияға қарсы ... ... ... ... 20 маусым 1940
жылы Муссолини Бадольға барлық майдандарда француз территориясына ішкерілей
ену мақсатында жаппай ... ... ... ... жылы ... ... параллелдік соғыс майданы маңызды
аймағында жүргізілмеді. 1940 жылдың соңында ... ... ... ... ұшырады. 9 желтоқсанда ағылшындар күш ... ... ... ... Итальян әскері Киренайкада толық қирады. 1940 жылдың соңына
қарай теңіз операциялары да Италия үшін сәтсіз ... ... ... ... ... ... ... ене
бастады. Бірақ көп кешікпей сол жылдың қарашасында ... ... ... ... грек ... көрсеткен қарсылығы арқасында
олар жаулап алған территориясынан қайта кері ығысып шығуға мәжбүр болды.
Муссолини ешқашанда итальян ұлтының ... ... ... ... ... Ол өзінің күйеу баласы Чианоға былай деп жазды: «Я должен
признать, что ... 1914 г. были ... ... Это ... для ... ... но это так».(35( Муссолинидің пікірі
бойынша буржуазияның негізгі ... ... ... авантюрасына қарсы тұра
алатын оппозициялық топ шығара алуға қабілетсіз. Фашистік режимге қарсылық
жастар арасында көбірек орын ... ... ... ... ... ... ... жарияланды.
Муссолинидің жеке басы туралы ағылшынның мемлекеттік қайраткері және
дипломат Антони Иден былай деп жазған:
Муссолинидің бір ғана санасатын ... бар, ол ... ... күш. Ол өз ... болмаса ешқандай жол бермейтін тұлға. 1943-жылы
Черчилль маған қоңырау соғып, Муссолинидің биліктен кеткенін ... ... 1935 жылы ... ... ... ... еткенде мүмкін екінші дүние
жүзілік соғыстың басталуын кешеуілдететін бе едік ... ойды ол ... ... ... ... Муссолинидің істеген тірліктері тек ғана
көзбояушылық еді.[36]
Барлық антифашистік партиялардың соғыс басталған кезде ... еді. ... де көп ... ... ... ұшырады. 1939
жылдың күзінде Европаны қамтыған антикоммунистік толқын Италия коммунистік
партиясының ... да алып ... еді. 1939 жылы ... ... ... және ... тұтқындалды. Ұзақ ... ... ... орталығы болған Париж ... ... ... ... ... ... оппозициялық топтар, «Әділеттілік
және бостандық» ... ... ... ... ... Италияда
фашистік режимнің беделі біраз төмендеді. Корпоративтік жүйе ... ... ... ... ... ... фашизмнің
ықпалынан жастардың ауытқуын тудырды. Итальян әскерінің ... ... ұлы және ... ... жөніндегі мифтің күлін көкке ұшырды.(37(
III.2. Италияның Кеңес Одағына жасаған шабуылы және ... ... ... ... айларында Италияның өзіне тиесілі «параллельдік
соғысты» жүргізу мүмкіндігі туралы ... ... ... ... 1941 жылы
қаңтардың соңында Муссолиниге Германия Грециядағы соғысқа ... ... ... әскер жібереді деп мәлімдеді. Оның астарында Гитлердің
итальян фашистік әскеріне сенімсіздігі жатыр еді, ... еш ... ... ... ... ... ... соң, Грецияда итальян
әскері 13 наурызда шабуылға шыға бастады. Немістер ... ... ... 24 ... ... тізе ... ... капитуляциялауға итальян
корпусы қатысқан болатын. Осыған жауап ретінде ... ... ... ... жағалауын алды. Итальян әскерінің өз күшімен үлкен
аймақта соғыс жүргізе алмайтыны айқын болды.
22 маусым 1941 жылы ... ... ... ... шабуыл
жасады. Бұл неміс армиясы шығыс ... ... ... ... немістерге сүйене алмайды дегенді білдірді.Солай бола тұрса да
итальян әскері Солтүстік ... ... ... ... ... ... жүк тасымалдауына Мальта қауіп төндірді.
Италиян Бас штабының басшысы Каваллеро Малтадағы базаны басып алуды
жақтады. Сицилия мен ... ... ... ... ... екі ... корпусы түсірілді. Алайда шілдеде ағылшындар Эль-Аламейн түбінде
итальян-неміс ... ... ... ... 1942 жылы қазанда генерал
Монтгомери басқарған ағылшындардың ... ... ... ... ... ... ... берді. 1942 жылдың соңына қарай ... ... ... ... ... жазында совет-герман майданында итальян корпусы құрамында
он дивизиясы бар армияға айналды. 1942 жылдың күзінде итальян ... ... ... ... ... ... 270 ... орналасты. Ол
венгер, румын әскерлерімен бірге Сталинградқа жылжыған Гитлер әскерінің сол
қанатын қорғауға тиіс болды. 16 желтоқсанда кеңес ... ... ... ... ... ... көмекке ұмтылған Гитлер
дивизиясына және итальян корпусына соққы ... 22 ... ... бағытта күйреді. Гитлер әскерінің Сталинград түбіндегі жеңілісі
Солтүстік Африкада итальян-неміс әскерінің ... ... 8 ... ... ... әскері Алжир мен Мароккоға түсіріле бастады. ... ... ... ... ... басшысы Маршал Кессельринг 15
қаңтар 1943 жылы ... ... ... ... жағдайдың қиындықты
Африкаға қосымша күш ... ... ... мәлімдеді. Бұл
жердегі итальян-неміс әскері 1943 жылдың мамыр ... ... ... ... ... пен ... жетіспеуіне байланысты итальян
өнеркәсібі елеулі қиындықтарға ұшырады. Негізінен көмірмен камтамасыз
ететін Германия ... ... ... соң. ... күрт ... ... Албаниядан тасылынып жасалған мұнай қоры 1941 жылдың ... ... Елде ... ... ... ... қысқарды. 1941 жылдың
соңында соғыс тапсырыстарын орындайтын 729 кәсіпорын жабылды. 1942 ... ... ... өндірісін кеңейткен кәсіпорындардың да жұмысы
бәсеңдеді. 1941 жылдың екінші ... ... ... тым ... көп ... ... жетіспеуі; инфляция; эпидемия;
жұмыссыздык; қайыршылық; ... жылы ... ... ... ... жылдығын тойлады. Той ағылшын-
американ авиациясының итальян қалаларын атқылауына ... ... ... ... бастап полиция мәліметі Муссолиниге оның айналасындағылардың
бәрі бірдей оны қолдамайтындығы жөнінде ... ... ... ... көктемде партия мен үкіметтің басқарушы топтары арасында «қатаң
тазарту» жүргізді. Бас ... ... ... және ... ... орындарынан алынды. Муссолинидің іс-әрекеті тепе-теңдігін
жоғалтқан адамның қозғалысын елестетті. Барлық көрнекті фашистер ... ... ... ... ... ... ... беретіндер
келді. Муссолини 24 маусымда партияның мәжілісінде өзін жақтырмайтындарды
ұрсып-зекіп, қатты тиісіп сөз ... Үш ... соң ... ... ... ... ... континенталдық Италия
территориясына жақындады.
III.3. Фашизмге қарсылықтың ұйымдастырылуы және фашистік режимнің ... жылы ... ... ... ... оның ... мен ... арасында Италияның соғыстан шығуы туралы ой тарады. Ал
Германияның ... 1943 жылы ... ... Италияда
Муссолиниді құлатуға дайындалған екі топ құрылды. Біріншісі ... ... ... жек көретіндер Д.Гранди. Дж.Боттан,
Г.Чано сияктылардан ... ... ... толық анықталмай, «фашизм
- Муссолинисіз» деген формулаға сайды. Екіншісі -бас ... жаңа ... ... ... көңіл-күйдегі шенеуніктерден құрылды.
Олардың мақсаты өкімет басына монархияны қалпына ... Екі топ ... ... ... роль ... ... топтармен тығыз
байланыста болды.
1943 жылы 19 шілдеде Фельтреде ... ... ... ... ... ... Амброзио Гитлерден соғыстан шығу жөнінде рұқсат етуді
сұрауды ұсынды. Алайда Муссолини Гитлердің ұзақ ... ... ... ... соң, ... ... ... дайындау
туралы шешім қабылдады. 24 шілде күні сағат бесте Үлкен ... ... ... ... ... ашып ... жалпы жағдайы, соғыс
қимылдары жөнінде сөз сөйледі. Бас Штабты сынады. Мәжілісте Боттан бітім
туралы мәселе ... ... ... ... ... ... Гранди
фашистік режимнің жеңіліс тапқанына жауапты көсем сенсің деп айыптады.
Мәжіліс он ... ... ... ... ... ... ... қойылды.
Ұсынысқа он тоғызы жақтап, ал жетеуі қарсы ... ... ... Гранди ол туралы корольге хабарлап, үкімет басшысына Бадольоны
тағайындау ... ... ... 25 ... ... Виктор Эммануил
Муссолиниді қабылдап оған көп кінә артты. Бадольоны оның ... ... ... әкетілді. 25 шілдеде кешкі сағат онда
радиодан «король кавалер Бенито ... ... ... ... ... тағайындады»[39] деген хабар таратылды. Италия қалаларының
көшелеріне фашистік режимнің құлағанына қуанған халық лық ... ... ... ... ... ... ... Италияның
барлық қалаларында биліктің тұтқасы әскерилерге беріліп, ал полицияның жаңа
басшысы қалай болғанда да елдегі ... ... ... ... ... ... қырық бес күні. Фашистік режимнің орнына 45 күн өмір
сүрген әскери монархиялық диктатура ... Жаңа ... ... ... көрнекті фашистер кіргізілмеді, ол жоғарғы шенеуніктер
мен ... ... Ішкі ... ... мақсаты: революциялық бас
көтерулерге жол бермеу; сыртқы ... ... ... ... ... ... ... Алғашқы кезде үкіметтің басты назары елдің барлық
жерін камтыған ... бас ... ... ... Солтүстік Италияда
алғашқы күннен-ақ ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... ... Осының бәрі басқарушы топ
арасында үрей туғызды. ... ... күні ... елге ... ... ... жииалыстар өткізуге тыйым салды. ... ... ... ... да бас ... Оның құрамындағы түрлі саяси
және діни ұстамдағы адамдар қолдарына қару алып фашистерге қарсы күресуге
дайын болды.
Солтүстік ... ... ... ... жаппай көтеріліс
басталды. 26-шілдеде Милан қаласында көп данада коммунистік партияның Унита
газеті жарық көре бастады. Осы ... ... ... ... ... ... шықты: бітімгершілікке қол ... ... ... ... және үкімет құрамына антифашистік
партиялардың өкілдерін енгізу т.б.
Осы кезде Муссолинидің ... ... ... Гитлер өз
генералдарына Италияны жаулап алып ... ... ... ... Осы ... ... Италияға және оның шекараларына неміс
дивизиялары жақындап шоғырлана бастады. ... ... жаңа ... ... ... және Бас штаб ... Амброзионың 7-тамыздағы
Италия соғысты бұдан ары қарай жалғастыра бермекші дегені рас болып шықты.
30-тамызда Италия әскері Гитлер әскерінен қорғану ... тез ... ... ... ... ... соқыр саясаты арқасында
Италияның соғыстан шыққан күні – ...... ... ... ... ... күні ... Италия және Германия фашизмдерінің өзіндік ерекшеліктері
Екі дүниежүзілік соғыс арасында Еуропада саяси режимдердің негізгі екі
түрі өмір ... ... ... ... ... ... ... үлгінің толық логикалық шыңына ... ... ... ... ... ... және ... мен
Португалияда (ибериялық нұсқа) орнатылған фашисттік режимдер болды.
Тотаритарлық режимдер белгілі бір ... ... ... ... ... шығу, милитарландыру және соғысқа дайындалу,
индустриаландыруды тездету, алдын-ала ... ... ... ... мен одақтарды өзгерту үшін ... ... ... ... КСРО-да қалыптасқан әкімгершілік-дәміршілдік
жүйе мен сталиндік диктатураға да тура келеді.
Тотаритарлық жүйелерге азаматтық қоғамды мемлекеттің басып-жаншып, аяқ ... ... тән. ... ... ... туралы ілім» деген кітабында
былай деп жазды: «Фашизм үшін ең жоғарғы нәрсе мемлекет.[41] Оның ... ... ... ... ... Бұл ... жеке ... емес, тек
мемлекеттің ғана пікірі шешуші рол атқарады». Тоталитаризм-либерализмнің,
демократияның, пікір әралуандығының, ой мен ұйым бостандығының қас жауы.
Тоталитаризм мемлекеттік ... ... өмір мен жеке ... іс-
әрекетінің барлық салаларын қамтығанын жақтайды.Азаматтық қоғамды
тоталитарлық мемлекеттің жұтып ... ... ... ... ... ... жоспарлау және бөлумен
алмастыру болып табылады. Бұл жағдайда жеке меншік ауқымының тарылатындығы
сонша, тұлғаның бостандығы мен ... ... ... ... ... ... либералдық-демократиялық режим мен оның
институттарының жойылуын, мемлекеттік- партиялық диктатураның
орнатылғандығын білдіреді.
Идеология саласында фашизм мен нацизм ұлтшылдық, шовинисттік
жәнесоциалисттік идеалардың эклектикалық ... ... ... ... ... ... ... Бұл теріске шығару және бір
мезгілде зорлау мен қорқыту арқылы іске ... ... ... ... тұжырымы негізінде қоғамды қайта құрудың утопиялық доктринасына
сену идеологиясы еді.
Экономика саласында фашизм мен ... ... ... реттеу
жүйесін құрып,оны милитарландыру мен алдынғы соғысқа дайындалуға бағыттады.
Фашизм тұсында тап күресін, еңбек пен ... ... ... ... ... аппарат аяусыз басып жаныштады.
Кәсіподақтар қуып тартылды.
Басқа оңшыл радикалдық күштерден айырмасы фашизм өзіне көпшілік негіз таба
білді. ... ... ... ... ... ... теория,
антисемитизм ұнады, олар материалдық пайда тапты, кейбіреулер фашисттік
қылмыстарға қатысып, қолдарын қанға бояды. ... ... ... ... ... ... жүргізді. Олар экономикалық дағдарыстарға
тосқауыл қоя алды.
Екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы Германияда және Ресейде революция
кең етек жайды. Ол қолбасшылықтың флотты соңғы ... ... ... ... ... теңізшілерінің көтерілісімен басталды. 1918 жылдың 10
қарашасында ... ... екі ... ... герман
партиясы мен Тәуелсіз социал-демократиялық партия өкілдерінен халық
уәкілдерінің Кеңесін (СНУ) құрды. СНУ ... ... ... алып ... ... ... ... орнатты және кәсіпкерлерге кәсіподақтар мен ұжымдық
келісім жасауды міндеттеді. СНУ конституция жасау үшін Құрылтай жиналысын
шақырды. Оның атынан Компьен бітіміне қол ... ... ... ... ... Кеңестер өкіметін орнату және өндіріс құрал-
жабдықтарына жеке меншікті жойып, жылдам қоғамдық меншікке көшіру үшін
қозғалыс ... ... Бұл ... ... ... ... Спартак тобы
басқарды. Топ жетекшілері Карл Либкнехт және Роза Люксембург. Герман
қоғамында күштердің сапырылысуы жүрді, алайда үкіметті жақтайтындар
көбейді.
Консервативтік-милитаристік ... ... ... наразылықты
пайдалануға тырысып, ұлтшылдықты өршітті. ... ... ... ... ... ... ... жағдайда 1918 жылы наурызда құрылған
фашистік партия өз позициясын нығайта алды.
Қоғамды өзгерту қозғалысы 1918-1920 жылдары биік ... ... ... көп ... қол ... ... ... Жұмысшылардың,
социал-демократиялық партиялардың ықпалы өсті. Көптеген елдерде ... ... ... ... ... Ресей империялары құлады.
Жаңа ұлттық ... ... ... ... ... ... және ... әйелдер дауыс беру құқына ие ... ... үш ... ... 13 ... пайда болды. Осыған мәз
болғандар белсенді күрестен ауытқыды. Біразы күрестен ... ... ... риза болмады. Алғашқыда демократия барлық проблемаларды
шешудің кілті болып есептелінген еді. Алайда демократия дегеніміз ... ... ... ... ... ... бағаның
өсуін, өндірістің құлдырауын жоя алмайтындығы айқындалды. Кей ... ... ... өкімет билігін әлсіретті. Демократиялық
қиял көпшілікті бірден баураған болса, ... ... ... ... ... сипатқа ие болды. Бірқатар елдерде бұл ... ... ... ... ... ... европалық
фашизм пайда болды.
Фашизм – ХХ ғасырдағы көбінде европалық ... ... ... ... түрі. Ол дүние жүзінің халықтарына теңдесі жоқ азап
әкелді. Нақты айтқанда Германия мен ... ... ... мемлекеттер
екінші дүниежүзілік соғыс отын тұтандырушылардың басты айыпшылары болды.
Әрбір елде фашистік ... ... ... ... ... немесе нацизмінің де біраз ерекшеліктері бар. ... ... ... нәсілдік формаға ие болған. Нацистердің көзқарасынша адамзат
баласының тарихы әр түрлі ұлттардың немесе ... өмір ... ... Осы ... ... жеңеді, жеңілгендер иә бағынады, иә қырылады.
Олар өмір сүруге ең ... ... деп ... ... ... нәсілді есептеді. Фашистердің ойынша олардың ... ... ... ... алу. Ол үшін ... ... жою, барлық
немістерді бір мемлекетке біріктіру және Шығыста ... үшін оған ... ... болмайтын «өмір сүру кеңістігін» жаулап алу ... ... ... үстемдік үшін шешуші шайқасқа дайындалуды бастады.
Шектен шыққан ұлтшылдық шектен тыс ... ... ... ... бірінші дүниежүзілік соғыстан соң ... ... 1919 жылы ... Ұлттық-социалистік неміс жұмысшы партиясы
(НСДАП) бүкіл фашистерді тартудың орталығына айналды. Бұл партияның лидері
көп ұзамай-ақ ... ... ... ... ... жағдайы адам қызығарлық емес еді. Олардың
ықпалы 1929-1933 жылдардағы ... ... ... тез ... Экономикалық дағдарыс Веймар Республикасының дағдарысын да
көрсетті. Сан мыңдаған жұмыссыздық, ... мен ... ... ... ... жағдайын жеңілдететін төтенше шаралар
жүргізуін талап етті. Алайда бірінен соң бірі ... ... ... ... шыға ... ... да аз әлеуметтік шығындарды қысқартқан
экономикалық саясатты жүргізе берді.
Веймар Республикасының ... ... ... ... ... ... ... роль атқарды. Дағдарыс аяқталуға
жақын еді. Нацизмнің ... ... ... келу мүмкіндігіне сене
қойған жоқ. Дәл осы тұста ... ... ... президент
Гинденбургке ықпалын пайдаланды. Оны үкіметті қалыптастыру ... ... ... басшысы-рейхсканцлер болып тағайындалды.
Атқару билігін қолға алған нацистер Германияда саяси-демократияны жоюға
белсене кірісті. Сылтау ретінде рейхстагты жағу ... ... ... ... ... ашық ... ... Гитлер Гинденбургқа
азаматтардың негізгі құқықтарын ... және ... ... ... ... ... мемлекетті күзету туралы» арнайы қарарға қол
қойғызды. Веймар Республикасы конституциясы негізіне ... ... ... ... Заң шығару функциясы үкіметке берілді. 1934 жылы
Гинденбург қайтыс болған соң Гитлерге президент ... де ... ... ... билік Германияның «көсемі», «фюрері» атанған
Гитлердің қолына топтасты. Жергілікті басқару органдары ... ... ... ... ... ... ... тағайындалған
шенеуніктердің қолына көшті. 1933 жылы НСДАП-дан ... ... ... ... ... ... зорлықсыз, күшсіз жүзеге асырылмайтын еді.
Сондықтан мемлекеттің жазалаушы органдарының ролі күшейді. Штурмовиктер мен
күзету отрядтары мемлекеттік ... ... бір ... Елде ... ... ... ... 1933 жылдан бастап
Германияның ... ... ... қарсы шыққан адамдарды ұстауға арналған
концентрациялық лагерьлер пайда болды. Азаматтардың барлық ... ... сөз, ... ... хат ... ... тұрғын үйге тиіспеушілік
жойылды.(42(
Германияның экономикасында да маңызды өзгерістер болып жатты. Гитлер
үкіметі ... шығу ... ... ... мемлекеттік реттеуді
кеңейтті. Мемлекеттің қаржысына жалпыұлттық автожол құрылысы басталады, ол
жұмыссыздардың ... ... ... ... ... назар соғыс
өнеркәсібін жылдам дамытуға аударылды. 1933-1939 жылдары ... ... ... 15,5 ... ... дейін өсті. Экономикалық өсуді
ынталандыру мақсатында салыққа жеңілдіктер енгізілді. Шығындардың өсуі ... ... ... жүруі бюджет тапшылығын тудырды, ол ақша
шығарумен жабылды. Оның құнсыздануы мен бағаның өсуін ... үшін ... мен ... ... ... бөлу ... ... бірте-бірте
көшіру басталды. Экономиканы мемлекеттің реттеу ауқымы ұлғайды.
Фашистік мемлекет жұмысшы күші рыногы мен еңбек қатынастарына да бақылау
орнатты. ... ... ... ... ... басым болуын
қамтамасыз етуге жандарын ... Олар ... пен ... ... ... тіл
табысушылық болады деп сенді. Сондықтан да нацистік Германияда кәсіподақ
жойылды, оның орнына жұмысшылар мен ... ... ... Неміс
еңбек майданы құрылды. Кәсіподақ ... ... ... ... ... ... мен жалақыны бақылау үкімет арнайы тағайындалған
«еңбек сенімділеріне» көшті. Көп ... оған ... ... міндеттілігі
берілді: енді мемлекет неміс қайда жұмыс істейтінін анықтайтын болды.
Екінші ... ... ... ... ... ... өзгерді. Жеке меншік сақтала отырып, кәсіпкерлердің еркіндігі
едәуір шектелді. ... ... және ... ... ... ... ... Рыноктық экономика өмір сүруін ... ... ... ... ... шығуды жылдамдатқандай болып
көрінді. 1935 жылы ол өндірістің ... ... ... ... ал
1939 жылы оны едәуір басып озды. ... ... ... ... 1933
жылы 6 млн болса, 1938 жылы - 429 мың ... ... ... таң ... емес еді: 1933 жылдан бастап Батыстың барлық
елдерінде ... ... ... ... Оның ... ... ... келтіру қарқыны оның ... ... ... Осы табыстардың құны немістердің 1945 жылғы трагедиясы.
Фашистік Германиядағы өмір нацистердің даурыққанындай емес еді. ... күн ... ... ... түсті. 1935 жылдың басына қарай нацизмге
қарсы 4200-ден астам адам ... 517 мың адам ... ... ... ... сенімсіз 300 мыңнан астам адам тұтқында болды. Алдыңғы
қатарлы ой-пікірлі немістер ... ... ... ... интеллигенция қаймақтары – физик Альберт Эйнштейн, жазушылар
Томас және Генрих Манндар, Лион Фейхтвангер, Бертольд Брехт, ... ... Отто ... ... ... болды.
Фашистік мемлекеттің ресми саясаты – антисемитизм. 1933 ... ... ... ... ... ... байкот
ұйымдастырды. 1935 жылы еврейлердің герман азаматтығын жойған және ... ... ... ... ... салған бірнеше заңдар
қабылданды. Аралас некеге тыйым жасалынды. 1939 жылдан еврейлер ... ... ... ... ...... ... бастады. Оларға
қоғамдық орындарда жүруге, әр түрлі істермен шұғылдануға тыйым ... ... ... ... сары жұлдызша тағып жүретін болды. 1939
жылы ... 9-нан 10-на ... түні ... еврейлерді жаппай қыруды
ұйымдастырды, мыңдаған адам қырылды. Осылайша еврейлерді соғыс кезінде
қыруға дайындық ... ол ... ... ... ... 6 ... ... болды.
Фашизм адам ақылына да бақылау орнатуға ... ... ...... ... ... ... Йозеф Геббельске тікелей
бағынды. Өнер де нацистерге қызмет ... ... ... ... ... Гитлерді мақтап, арий ... мен жаңа ... ... ... ... ... зор, ... сәулет
құрылыстары бейнеледі. Нацистік ұйымдар ... ... ... ... ... ... жылға қарай Германияға жалпыға бірдей әскери міндеттілік ... ... ... мен танк әскері құрылды. Гитлер ... ... және ... ... ... европаның күшті
державасына айналды. Қосып алған территорияларымен бірге Англия ... ... ... ... өнеркәсіп өндірісінің 15%-ын берді. 1939
жылдың басында Германия Европада ең күшті армияға ие ... 2,75 млн ... мың ... 3,2 мың танк және 4 ... астам самолет. Фашистік
Германияға үлкен майдандағы шайқасқа дайын болды. Ол ... және ... ... ... ... ... алғашқы объектісі Эфиопия болғаны жоғарыда атап
өтілді. 1935-1936 жылдар Италия ... үшін қиын ... және ... әлемге
фашизмнің зұлымдық сипатын танытты. Одан кейінгі қарулы шабуыл ... ... ... ... мен Гитлерлік Германия айтарлықтай достық қатынаста
емес еді, ... ... десе де ... ... ... де ... ... және Балканды басып алуды көздеген болатын. Бірақ ... ... ... ... ... ... көп нәрсеге қол
жеткізе алмайтынын анық түсінді. Сол себептен Гитлердің Австрияны жаулап
алуына атсалысты, өзі ... ... ... ... ... ... ... кейін батыс елдері үшін Германияның жалпы
экономикалық жағдайының сауығуы ... ... Осы ... ... ... ... мүмкін болмағандықтан олар өз зоналарында ғана
ашық реформасын жүргізді. Құнсызданған рейхсмарк ... ... ... ... ... ... ... рейхсмарктың 60-сы орнына
60 жаңа марка берілді де, қалғандары 100-ге 6,5-нан келетіндей ... ... ... ... ... енді ақша ... айналды.
Инфляция тоқтатылды. «черный» рынок жойылды. Экономикалық өмірді қалпына
келтіру үшін ... ... 1948 ... ... ... өнеркәсіп өндірісі
жартысына дейін көтерілді, ал 1949 жылдың соңында соғысқа дейінгі ... ... 1920 жылы ... ... мен ... ... ала
бастады. Осы кезде Италияның ірі буржуазиясының және ... ... ... ұша ... Сол себепті осы
кластардың мемлекетте күшті билік орнатуға ... ... ... Соңынан
олардың фашистік ұйымдарға көрсеткен көмектері ұлғая бастады.
1922 ... ... ... ... көп ... ... либералды топтары фашизмге еш қарсылық көрсетпеді.
1926 жылдың қаңтарында коммунистердің үшінші съезі өткізілген болатын.
1926 жылдың 31 қазанында Муссолиниге төртінші мәрте ... ... ... ішкі ... ... Федерцони жұмыстан кетіп, оның лауазымын
Муссолини өзі атқара бастады.
1926 ... ... ... ... бес жыл мерзімге төтенше
заңдар қабылдады. Бірақ бұл заңдардың мерзімі үнемі ... ... ... ... ... ... Осы төтенше заңдарды ... ... ... жаңа ... басталды. Төтенше заңдарды
қабылдай салысымен ... ... ... ... ... жүзеге
асырылды. 1926 жылдың қарашасында ... ... ... ... ... Антонио Грамши болды. Төтенше заңдар
қабылдана салысымен антифашистердің көбісі ... бас ... ... ... ... ... ... түрде Италия социалистік
партиясының және италяндық еңбекшілердің социалистік партиясының басқарушы
органдары орналасты.
Италиядағы экономикалық дағдарыстың ... ... ол ... ... еді. 1930 жылы ... ... ... тек ғана
корпоративті мемлекет болу керек, немесе оның несі ... ... ... ... ... ... болатын экономика соғысқа дайындалу
үшін қабілетімен керек еді. Италияда сол ... ... ... екі әнұран
болды. Күнтізбесіне дейін фашистерге бейімделіп дайындалды. ... ... ... кімдікі, әрине біздікі деп өзі сұрақ қойып,
өзі жауап берген болатын. 1934 жылғы депутаттардың жаңа ... ... біз ... ... жойып біттік деген еді.
Бірінші тамызда коммунистер бейбітшілікті ... ... атап ... Бұл ... ... ... ... жерлерде тінтулер жүргізіп,
әскерилер күшейтілген тәртіппен қызмет атқара бастады. Коммунистер өз
кезегінде ... мен ... ... ... ... үлгерді. Бірақ
сол кезде Италияда фашизмнің міндетті түрде соғысқа алып келетінін халықтың
барлығы бірдей ұғына ... ... ... ... экономикасын қатты дағдарысқа ұшырады. ... ... ... сол ... ... ... бірінші болып сауда-
саттық келісім-шартын жасасты.
Кейіннен италияның Сомали мен Эфиопияның шекарасында кикілжіңі
басталды. 1934 ... ... ... ... ... қақтығыстар
басталды. Эфиопияның барлық аумағын сегіз ... ... ... ... ... бас ... ... операция жоспарын құрды.
1936 жылдың 5-мамырында Эфиопия астанасына Италия әскері басып ... ... ... ... ... өтті. Италия короліне Эфиопия
императорының да тәжі киілді.
1941 жылдың ... ... ... ... ... ... ... бастады. Кейіннен өз министрлеріне ... ... ... жасауға шешім қабылдағанын хабарлады. Бұл әрине Германия мен
Европаның болашағы үшін мәні бар ... ... ... ... өзгертетін
осындай орасан зор оқиғаның кезінде Италия жаңа соғыстан шет қала ... осы ... біз ... ... ... деп ... ... сотталғандардың көпшілігі еңбекшілер тобынан болатын.
Әсіресе бұрын жұмысшы немесе ... ... ... көп ... ... бір солдаты Францияға жасалған шабуыл кезінде Бұл жерде халіміз
мүшкіл және ... ... тек ғана ... ... деп ... ... болған солдат Драго казармада жүріп қаруымның пшағын француздарға
емес, фашистерге қолдануға құштармын деген екен. ... ... ... өзімнің бауырымдай санаймын, оларға қарсы соғысқым ... ... хат ... 3-қыркүйегінде одақтастар әскері әскери әрекеттерді
оңтүстік Италияға ығыстыру үшін Мессинскіні ... ... Дәл осы ... ... Бадольо үкіметінің өкілдері мен Бірлескен ұлттар
үкіметі бітімгершіліктің қысқаша шарттарына қол қойды. Сегізінші қыркүйек
күні ... ... ... ... деп ... ... Бадольо да
радиодан сөйлеп, ... ... ... ... ... берді.
Әскерлер болса түкке түсінбеді. Бадольо үкіметі және король астананы тастап
оңтүстікке қарай Пескаруға одақтастар әскерін паналамақшы ... ... ... ... ... ... ... Солтүстік және Орталық Италияны жаулап
алып, Римге енді. Италия елі меридиан бойынша ... қақ ... ... ... сүйенген Бадольо үкіметінің ... ... ... ... және ... ... Гитлердің
тікелей қатысуымен Италия социальдық республикасы құрылды.
Муссолини 15-18 қыркүйекте герман радиосы және ... ... ... бұдан былай республика болып, Фашистік республикалық партия
құрылғанын хабарлады. Дуче жаңа ... ... ... ... ... көрсетуді бұйырды. Қыркүйек айында жаңа құрылған фшистік
партияның хатшысы Паволини ... ... ... ... ... үгіттесе де олардың саны көбейе қойған жоқ.
23-қыркүйекте Муссолини басқаратын Италия әлеуметтік республикасының
үкіметі құрылғаны хабарланды. 1943 ... ... ... ... партияның конгресінде демагогтардың бағдарламасы қабылданды:
италяндықтарға Италияны әлеуметтік республика ретінде ... ... ... ... уәде ... Осы ... өткен
конгресс фашистік партияның алғашқы және ең соңғы ассемблеясы болды, ал
оның бағдарламасы ешқашан жүзеге аспайтын.
Италиядағы ... ... ... ... ... ... әскерлері
жүргізді. Әлеуметтік республикадағы қоғамдық тәртіпті қамтамасыз еткен
де солар болатын. 1943 ... ... ... ... ... аппараты Солтүстік Италиядағы барлық ірі өндіріс орталықтарын
өз бақылауларына ... ... ... ... да герман бақылауына
бағынышты болды.
Муссолини өз режимін зорлық пен қуғын-сүргінмен нығайтуға тырысты.
Неміс әкімшілігімен ынтымақтастықта ... ... ... ... ... жаңғыртты. Қарсы болғандардың барлығы ... ... ... ... және жазалаумен шешілетін болды. Осы
мақсатта төтенше трибунал және ... ... ... құрылды.
Веронда 1943-жылы 25-маусымда үлкен ... ... ... ... ... туралы шешімге қол жеткізген бұрынғы
фашистік топбасшыларын соттау басталды. Сотта бұрынғы шет ... ... ... Де ... бұрынғы фашистік кәсіподақтар хатшысы Готтарди
т.б. істері қаралды. Кейбіреулерін ... ... үкім ... ... ... бесеудің ішінде Чиано да бар. 11-қаңтар күні ... ескі ... осы үкім ... ... ... Общая
теория государства и права. Л., 1961,
2. Петров В.С. Сущность, содержание и формы государства. Л., 1971,
3. Тольятти П. ... о ... М., ... ... ... ... ... М, 1959,
5. Новейшая история зарубежных стран. Европа и Америка. 1917-1945 гг. М,
1989,
6. Лопухов Б.Р. История ... ... в ... М, Наука, 1977,
7. История фашизма в западней Европе. М, Наука, 1978,
8. История ХХ века: люди, события, факты. Аквариум, 1999,
9. ... Т. ... мен ... ... ... ... ... 2004,
10. Италия в конце XIX в.: судьбы людей и территории. М, Наука, 1978,
11. ... ... М, ... «Международная жизнь». 1963, №2,
13. Крах италянского фашизма. М, Наука, 1973,
14. Хрестоматия по новейшей истории ... ... ... П ... ... М, ... ... В.Г. Новейшая история стран запада. М. 1958.
17. История ... ... ... ... и ... 1918-45.
18. w.w.w. mega book. Ru. КМ RU Универсальная энциклопедия М.Б.
19. Б. ... w.w.w. peoples. ... ... по 5-ка ... Фашизм. Визуальный словарь..vslovar. org. ru.
22. Фашизм. w.w.w. dazzle. Ru.
23. ... w.w.w. book sgg. ... ... в ... w.w.w. ... . ... Б.Р. История
фашистского режима в италии. М, 1977.
26. Белоусов Л.С. ... ... и ... М., ... ... Александр С. Старый и новый фашизм. Полит-
социал очерк .
М., Политздат. 1982
28. Хрестоматия по новейшей истории. Под ред. ... ... ... ... по ... истории(1945-61) Под
ред. Б.Гафурова.
М., Соцекгиз. 1961
30. История новой и новейшего времени. Под ред. И.С.
Галкина ... ... ... ... ... ... ... и речи. М.1958.
32 О.С.Сорока-Цюпа, В.П.Смирнов, А.И. Строганов, Г.Д.Сүгірбаева. XX
ғасырдағы дүние жүзі тарихы. Дрофа- «Кітап баспасы» Алматы-2005
Сілтемелер.
1. Фашизм. w.w.w. book. Sgg. ... ... ... новой и новейшего времени 41-бет
3. Хрестоматия по новейшей истории Под. Ред . Б. Гафурова М., Соцекгиз
1960 23-бет
4. ... ... ... ... ... 32-бет
6. История XX века:люди, события, факты. Аквариум .1999. 123-бет
7. Бұлда сонда 119-бет
8. Лопухов История фашисткого режима в ... М. ... 1977 ... Крах ... ... М. Наука.1973.56-бет
10. Бұлда сонда 66-бет
11. Муссолини. w.w.w. peoples. Ru.
12. История фашизма в Заподной Европе. 1978.57-бет
13. ... по ... ... Под. Ред. Б. Г. ... ... ... ... .В.Г. Новая история стран Запада. М. 1958 42-бет
15. Крах ... ... М. ... 1973. 23-бет
16. Хрестоматия по новейшей истории. Под. Ред . Б.Г. ... М. 1960 ... Крах ... ... М. ... 1973. ... Бұлда сонда.
19. Дәуірбаева . Еуропа мен Америка елдері тарихы 1918-1990. 2004. ... ... ... № 2 ... ... Л С Муссолини: диктатура и демогогия. М .1993 76-бет
22. ... ... . ... и новый фашизм. Полит-социал. Очерк. М.
Политздат 1982. 21-бет
23. Петров В.С Сущесность, содержания и ... ... Л. 1971. ... Бұлда сонда
25. Бұлда сонда
26. Хрестоматия по новой и новей истории 1979.19-бет
27. Бұлда сонда 25-бет
28. Бұлда сонда.34-бет
29. Бұлда сонда 40-бет
30. ... и ... ... ... ... М 1958 ... Бұлда сонда 45-бет
32. Бұлда сонда 46-бет
33. Хрестоматия по новейшей истории. Под. Ред Б.Г. Гафурова. М.1960 53-бет
34. ... ... ... ... сонда 57-бет
36. История XX века : люди, события, факты. Аквариум. 1999 ... ... ... 127-бет
38. История новой и новейшего времени. Под. Ред Галкина.Дементьева. Изд.
Московского университета 1968 ... ... ... ... ... сонда
41. О. С .Сороко-Цюпа, В.П. Смирнов, А.И. Строганов. Г.Д. Сүгірбаева XX
ғасырдағы дүние жүзі. Дрофа «Кітап баспасы» Алматы-2005. 109-бет
42. Бұлда ... ... ... Еуропа мен Америка елдерінің тарихы1918-1990. Түркістан
2004 119-бет
44. Бұлда сонда121-бет
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі. Дүние жүзі тарихын, оның ... ... ... ... ... ... білу ... ұрпақ үшін өте маңызды.
Міне, сондықтант да Еуропа құрлықтарында жатқан шет ... ... жаңа ... ... ... зерттеп , тани білу өте өзекті
мәселелердің бірі болып ... Күні ... ... ... ... ... және қарама –қарсы ... ел ... ... ... келген
Германияның жоғарыда аталған кезеңдегі ... ... ... ... ... ... біз үшін өзекті мақсат екенінде дау болмаса керек.
Сол себепті мен дипломдық жұмысымды бұдан да күрделі, терең ... ... ... ... аса ... осы тақырыпты тұтастай таңдап
алмай, Германия ... ... ... ... бар ... ... дамуы және құлау себептері жөніндегі мәселеге
талдау жасау қажет.
1919жылдың ... ... ... ... ... ... онда
конституция қабылдануына байланысты елде Веймар Республикасы жарияланған
және тарихта бұл саяси құрылымдық жүйе ... ... ... ... тарихта алатын орны ерекше .Веймар Республикасының құрылуы
Германияда демократиялық еркіндік жағдайын орнатып ... ... ... ... ... ... және құлауы жөнінде сол кездегі
тарихшылар өз еңбектерінде жазған.Біз дипломдық жұмысымызға негіз етіп
алынған тақырыпта қамтылған мәселелер бойынша жан-жақты тарихи зерттеу
жүргізілген ретінде орыс ... ... ... ... атты
еңбегін атауға болады.Сонымен бірге профессор Ф.К.Фураевтің жалпы
редакциясымен жарық көрген, «Шет елдердің 1917-1945 ... ... жаңа ... ... , ... Республикасының тарихы едәуір
қамтылған.Сонымен бірге орыс тарихшысы Я.С.Драбкиннің «Становление
Веймарской ... атты ... біз ... ... ... ... демократиялық мемлекет құру мақсатындағы алғашқы
тәжірибелердің сабақтарын сараптауды ... ... ... ... ... ... ... туралы былай дейді «Консрваторлар Веймар
Республикасын Кайзер империясын бір-біріне қарама –қарсы қойды. Империяның
құрылуын консерваторлар немістің жарты ғасыр тарихын көркін келтірді, ... күн ... деп ... ал ... Республикасын олар қара түнек
деп қарастырған. Фридрих Мейнеке әлеуметтік қозғалыстарға қарсы Веймар
Республикасын қолдады. Және ол өз ойын ... ... ... ... мен
өзімді монарх деп сезінемін, ал болашаққа қарап республикалық деп
сезінемін». Артур Розенбергтің ең алғашқы «Веймар Республикасының ... ... ... ... ол ... ... мың ... жүз жетпіс бірінші
жылы құрылған және неміс буржуазиясымен прустық юнкерлер арасындағы
шиеленістер нәтижесінде болған деп жазады.
-----------------------

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі әлемдегі халықаралық жағдай20 бет
1933-1939 жылдардағы халықаралық қатынастардың дамуы3 бет
Қазақ өнері9 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет
1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің шығу себептері18 бет
Excel программасын іске қосу және одан шығу10 бет
«геосаясат» терминінің шығу тарихы5 бет
«киниктер» терминінің шығу тегі24 бет
«Сүтқоректілердің шығу тегі»33 бет
«Қазақ» газетінің шығу тарихы4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь