Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

Ι.Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі
1.1 Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік экономикалық алғы шарттары
1.2.Қазақстан Республикасында орта және шағын кәсіпкерлік субъектілерінің даму тенденциялары.
1.3 Кәсіпкерлік қызметті салықтық реттеу мемлекеттік реттеудің негізі ретінде

ΙΙ.Тарау. Қазіргі кезде Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметке салық салу механизмі
2.1.Жеке кәсіпкерлерге салық салу ерекшеліктері
2.2. Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден олардың бюджет кірістерін атқаратын рөлі түсетш салықтык түсшдер және құрудағы

ΙΙΙ.Тарау. Жеке кәсіпкерлерге салық салуды жетілдірудің бағыттары

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе

Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау орта және кіші бизнестің дамуына жағдай жасайтын, олардың қызметтерін ынталандыруға мүмкіндік тудыратын экономикалық құқықтық жағдай жасауды, сонымен қатар оларға жеңілдіктерді пайдалана отырып материалдық және қаржылық ресурстар салуды білдіреді. Кәсіпкерлердің көзқарасы бойынша, олардың максимальды пайда табуы, салынған инвестицияның тиімділігі, тәуекелдік деңгейінің жоғары болуы, меншік пен азаматтардың құқықтық жағдайынан қорғалуы сияқты дітттеген мақсаттарына жетуіне тек мемлекет қана жағдай жасай алады. Ал, мемлекеттің көзқарасы бойынша кәсіпкер ең жоғары деңгейдегі мүдделер мен мақсаттарға жетуі тиіс (мысалға, қоғамдық байлықтың өсуіне, жұмысбасаылық мәселесін шешуге, ұлттық қәуіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпалын тигізуі қажет және т.б.)
Мемлекет пен орта және шағын кәсіпкерліктің мақсаттары мен мүдделерін түйістіру барысында тиімді мемлекеттік саясат жүргізілуі тиіс.
Дамыған елдер тәжірибесі мен Қазақстандағы қалыптасып жатқан нарықтық қатынастар көрсетіп отырғандай өндірістің тұрақтандырылуы мен дамуы және тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу бәсекеге төтеп бере алатын шағын экономиканың дамуына және солар көтеретін бастамаларға негізделуі қажет. Сондықтан, мемлекеттік ресурстар бұрынғы проспективасы жоқ өндірістен қазіргі кәсіпкерлікті ынталандыруға бағытталуы қажет және жеке инвестициялар экономикалық көтерілудің бастамасы мен тұрақтандырудың егізгі кіліті болуы тиіс.
Тауарлар мен қызметті көбейтуге мүмкіндік беретін және осы негізден орталықтандырылған қаражылық ресурстары қорларын құруға, оның ішінде мемлекттік бюджеттік қалыптастыру құралы болып табылатын мемлекеттің салық саясаты кәсіпккерлікте негізгі роль отқаратыны сөзсіз. Нарықтық экономика кезінде салық саясаты шаруашылық жүргізудің тиімді нысандарын ынталандырып отыру қажет және өндіріс деңгейін көтеруге, оның пайдалылығын жоғарылатуға жағдай жасауы шарт.
Салық жүйесі салықтық қатынастар жиынтығынан және оны реттйтін институттардан тұрады. Қаржы қатынастары кез келген қоғамдық жүйеде орын алатын жалыпы экономикалық қатынастардың құрамдас бөлігі.Мемлекет салық жүйесі арқылы саяси,экономикалық және әлеуметтік салалардың алуан түрлі қызметтеріне қажетті қаражаттарды жинақтап ,өзінің ішкі сыртқы қызметтерін жүзеге асыру үшін жұмсалады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты қайта бөлуде ,қоғамдық экономикалық құрлымын қалыптастьыруда ,өндіргіш күштерді жетілдіруде маңызды рөл атқарады.Мемлекеттің қаржылары әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға ,мемлекеттік басқару апараты мен қорғанысқа,тәртіп сақтау күштерін қаржыландыруға ,сыртқы экономикалық қызметті тақаруға жұмсалады.
Мемлекеттік бюджеттің кірістері біріншіден орталық және жергілікті органдар жинайтын салықтарда, мемлекеттік заемдардан, бюджеттен тыс немесе мақсатты қорлардың төлемдерінен құралады.
Мемлекеттік табыстың жалпы материалдық енгізін ұлттық табыс құрайды,мұны бөлу және қайта бөлу негізінде бірқатар ашралар жүзеге асырылады.Мұндай қайта бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары салықтар, мемлекеттік заем, бюджеттен тыс қорлардан алынған төлемдер.
Мемлекеттік бюджет түсімдерінің ең басты көзі салықтар.Өенркәсібі дамыған елдердің бюджетіндегісалықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі кездегі салықтардың маңызы мен рөл мемлекеттік органдарды қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді.Салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің басты құралы. Олардың макроэкономикалық шешуші рөлі артып келеді,мұны жалпы ұлттық өнімнің көлеміндегі исалық үлесінің ұлғаюынан көруге болады. Салықтар экономикалық белсенділікті арттырудың, ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір тұтқаыс ретінде жана сипатқа ие болуда.Мұндай ықпал еөп бағытта жүргізілуде. Табысқа салық салу арқылы манипуляция жасап, мемлекет капиталының қролану процесіне айтарлдықтай әсер етеді.
Салық арқылы ерттеу әдістері салалардың бәсеклестігін ынталандыруға, капиталдың қорланыуна қолайлы жағдай жасауға, корапарациялардың әлеуметтік қызметін қолдауға кеңінен пайдаланылады. Осы мақсатта түрлі салық жеңілдіктерін беру қажет. Салықтық жеңілдіктер беру арқылы мемлекет өндіргіш күтшерді аймақтық орналастыруға, инфрақұрылым объектілерін салуға және тағы басқалары айтарлықтай әсер ете алады.Салықты реттеуде мемлекет тек жекелеген шщаралар жүргізіп қоймай, соынмен қатар барлық шаруашылық коньюктураға ықпал етеді. Экономикалық тоқыраудан шығу үшін мемлекет салық салдудағы жеңілдіктер беру жолымен күрделі қаржыны ынталандырып, тұтыну мен инвистицияны қолдап, тауарларға жиынтық қоғамдық сұраныстың болуы үшін қолайлы жағдайлар жасайды.
Қазіргі кезде нарық тық экономиканың белсенді қатысушылары кәсіпкерлер, іскер адамдар немесе бизнесмендер.
Кәсіпкерлік туралы көзқарас мыңдаған жылдар бойы өндіргіш күштің дамуымен меншік қатынастарымен, ғылыми техникалық прогресстің және қоғамдағы өндірісті ұйымдастырудың түріне, оның шоғырлануы дәрежесіне қарай өзгеріп тұратынын атап өту қажет.
Әлеуметтік экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік көптеген қоғамдық қатынастарды қамтиды. Кәсіпкерліктің тамыры дам қызметінің экономикалық жағдайларында жатыр.
Кәсіпкерлік қызметтің мәні өндіріс құрал жабдықтарын шаруашылық объектісі ретінде иемденуде және табыс алу мақсатында ө ндіріс факторларын тиімді пайдалану. Кәсіпкерлік ққызметтің өркениетті дамуы үшін мемлекет тарапынан жағдай жасалуы қажет.
Сондықтан да, Қазақстан Республикасында шағын тжәне орта кәсіпкерлік субъектілерінің дамуын мемлекеттік қолдауды жүзеге асырудың салық тық аспектілері деген актуалды болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер

1. Қазақстан республикасының Кодексі "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы", 12.06.200ІЖ. (01.01.2005ж. дейінгі енгізілген өзгертулер мен толықтыруларды есепке ала отырып)
2. Закон Республика казахстан "О государственнной поддержке малого предпренимательства",19.07.1997 г.
3. Закон Республики Казахстан "Об индивидуальном предпринемтельстве", 19.0б.1997г.
4. Қазақстан Республикасы Президентінің "Шаруашылық серіктестік туралы" Заң күші бар Жарлығы, 2.05.1и Казахстан "О Государственной программе развития и поддержке малого предпринимательства в Республике Казахстан на 1999-2000 годы", 31.12.1998 г995ж.
5. Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Өндірістік кооператив туралы" Заң күші бар Жарлығы, 5.10.1995ж.
7. Указ Президента Республик.
8. Қазақстан республикасының "салық және бюджетке төленетін басқа да міндеті толемдер туралы" Заңы, 24.04,1995 ж.
9. Указ Президента республики Казахстан, имеющий силу Закона "О государственной регистрации юредических лиц" от 17.04.1995 г.
10. Современный экономический словарь. Под.ред. Б.А. Райзберга // М., Инфра-М, 1999
11. Чипурин М.М., Киселева Е. А. Курс экономической теории // Киров, "АСА", 1997 г.
12. Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. // М. Экономика, 1993 г.
13. Налоги. Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 1999 ж.
14. Курс экономики. Под ред. Б,А- Райзбергд // М., Инфра-М, 2000 г.
15. Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы // Алматы, К/аржы -қаражатДООЗ ж.'.
16. Смит А. Исследование о природе и причинах богатства народов. // М., 1962, т.2.
17. Құланбай Э. Шағын бизнес иелері текке шырылдамайды. // Егемен Қазақстан, 26.12.2002 ж.
18. Идрисова Э.К. Қазақстандағы салық және салық салу. Оқулық.// Алматы. 2003ж.
19. Ермекбаева Б. Ж. Салық салу негіздері. Оқу құралы // Алматы, 2003 г
20. Черник Д.Г. Налоги в рыночной эконоомике // М., ЮНИТИ, 1997 г.
21. Кенесов Б. Американский бизнес требует перемен // Деловая неделя, №3, 24.10.1997 г.
22. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 1999г.
23. Бухгалтерлік бюллетень №49 (258) желтоқсан 2003 ж.
24. Алипов А. Механизм налогооблажения малого и среднего бизнеса // Деловая неделя, №39, 24.Ю.1997Г.
25. Томпиев М.К."Малое предпринимательства и ее проблемы" Алматы, 2003г.
26. Ваксян И.М. "Эффективные методы и приемы налогового контроля в отношении малых предприятий". Налоговый эксперт, №1 2002 г.
27. Туржанов. С. О состоянии малого бизнеса г.Алматы и некоторых проблемах развития малого предпринимателства/ Вестник пердпринимателя, 2004г. №1 ст.5-10
28. Туржанов С.А. большие проблемы малого бизнеса// Налоговый эксперт №5(30), 2002г.
29. Дауранов И., Рудецких А. Роль и место малого бизнеса в решении проблем занятости. Қаржы-қаражат. 2004г. №5 ст.5-10 "В"
30. Байниетова М. Основные препятствия деятельности субъектов малого предпринимательства//Саясат. №8, 2004аг.
31. Байнеева Б. Современные состояние и тенденции развития малого бизнеса РК// Саясат. №7, 2004ж.
32. Алматы облыстық көсіпкерлік, шағын және орта бизнесті дамыту мен қолдану жөніндегі комитеттің сандық мәліметтері.
33. Алматы облыстық СК 1-Н, 2-Н 2003-2004жж. есебі.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары
және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі ... ... ... дамытудың әлеуметтік экономикалық алғы шарттары
1.2.Қазақстан Республикасында орта және шағын кәсіпкерлік субъектілерінің
даму ... ... ... ... реттеу мемлекеттік реттеудің негізі
ретінде
ΙΙ-Тарау. Қазіргі ... ... ... ... ... салу ... кәсіпкерлерге салық салу ерекшеліктері
2.2. Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден ... ... ... рөлі түсетш салықтык түсшдер және құрудағы
ΙΙΙ-Тарау. Жеке кәсіпкерлерге салық салуды жетілдірудің бағыттары
Қорытынды
Қолданылған ... ... ... орта және кіші бизнестің дамуына
жағдай ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасауды, сонымен қатар оларға жеңілдіктерді
пайдалана отырып материалдық және ... ... ... білдіреді.
Кәсіпкерлердің көзқарасы бойынша, олардың максимальды пайда табуы, салынған
инвестицияның тиімділігі, тәуекелдік деңгейінің жоғары болуы, меншік ... ... ... қорғалуы сияқты дітттеген ... тек ... қана ... ... ... Ал, ... көзқарасы
бойынша кәсіпкер ең жоғары деңгейдегі мүдделер мен мақсаттарға жетуі ... ... ... ... ... мәселесін шешуге, ұлттық
қәуіпсіздікті қамтамасыз етуге ықпалын тигізуі қажет және ... пен орта және ... ... мақсаттары мен
мүдделерін түйістіру барысында тиімді мемлекеттік саясат жүргізілуі тиіс.
Дамыған елдер тәжірибесі мен ... ... ... ... көрсетіп отырғандай өндірістің тұрақтандырылуы мен
дамуы және тұрақты экономикалық өсуге қол ... ... ... ... ... ... ... және солар көтеретін бастамаларға
негізделуі қажет. ... ... ... бұрынғы проспективасы
жоқ өндірістен қазіргі кәсіпкерлікті ... ... ... ... инвестициялар экономикалық көтерілудің бастамасы мен тұрақтандырудың
егізгі кіліті болуы тиіс.
Тауарлар мен ... ... ... ... және осы
негізден орталықтандырылған қаражылық ресурстары қорларын ... ... ... ... ... ... ... табылатын мемлекеттің
салық саясаты кәсіпккерлікте негізгі роль ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің тиімді нысандарын
ынталандырып отыру қажет және өндіріс деңгейін көтеруге, оның ... ... ... ... ... ... ... жиынтығынан және оны реттйтін
институттардан тұрады. Қаржы қатынастары кез ... ... ... ... жалыпы экономикалық қатынастардың құрамдас бөлігі.Мемлекет салық
жүйесі арқылы саяси,экономикалық және әлеуметтік салалардың ... ... ... ... ... ... ішкі сыртқы қызметтерін
жүзеге асыру үшін жұмсалады.
Мемлекеттік қаржылар ұлттық табысты ... ... ... құрлымын қалыптастьыруда ,өндіргіш ... ... рөл ... ... ... ... асыруға ,мемлекеттік басқару апараты мен қорғанысқа,тәртіп сақтау
күштерін қаржыландыруға ,сыртқы экономикалық қызметті тақаруға жұмсалады.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... салықтарда, мемлекеттік заемдардан, бюджеттен
тыс немесе ... ... ... ... ... жалпы материалдық енгізін ұлттық табыс
құрайды,мұны бөлу және қайта бөлу ... ... ... ... ... бөлу механизмінің негізгі және тұрақты буындары
салықтар, мемлекеттік заем, бюджеттен тыс ... ... ... ... ... ең басты көзі салықтар.Өенркәсібі
дамыған елдердің бюджетіндегісалықтардың үлесі 90 процент.
Қазіргі ... ... ... мен рөл ... қаржы ресурстарымен қамтамасыз етумен шектелмейді.Салықтар
ұлттық табысты ... ... ... ... макроэкономикалық
шешуші рөлі артып келеді,мұны жалпы ұлттық өнімнің көлеміндегі исалық
үлесінің ... ... ... ... ... белсенділікті
арттырудың, ұдайы өндіріс процесіне әрекет етудің басты бір тұтқаыс ретінде
жана сипатқа ие болуда.Мұндай ... еөп ... ... ... салық
салу арқылы манипуляция жасап, мемлекет ... ... ... әсер етеді.
Салық арқылы ерттеу әдістері салалардың ... ... ... ... жағдай жасауға,
корапарациялардың әлеуметтік қызметін қолдауға кеңінен ... ... ... ... ... беру қажет. Салықтық жеңілдіктер беру
арқылы мемлекет өндіргіш ... ... ... инфрақұрылым
объектілерін салуға және тағы басқалары айтарлықтай әсер ете алады.Салықты
реттеуде мемлекет тек жекелеген шщаралар жүргізіп ... ... ... ... ... ықпал етеді. Экономикалық тоқыраудан шығу
үшін мемлекет салық ... ... беру ... ... ... ... мен инвистицияны қолдап, тауарларға жиынтық қоғамдық
сұраныстың ... үшін ... ... ... ... ... тық ... белсенді қатысушылары
кәсіпкерлер, іскер адамдар немесе бизнесмендер.
Кәсіпкерлік туралы көзқарас ... ... бойы ... дамуымен меншік қатынастарымен, ғылыми техникалық ... ... ... ... түріне, оның шоғырлануы дәрежесіне қарай
өзгеріп тұратынын атап өту қажет.
Әлеуметтік экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік ... ... ... ... тамыры дам қызметінің
экономикалық жағдайларында жатыр.
Кәсіпкерлік қызметтің мәні өндіріс құрал жабдықтарын шаруашылық
объектісі ретінде иемденуде және ... алу ... ө ... ... ... Кәсіпкерлік ққызметтің өркениетті дамуы үшін ... ... ... ... да, ... Республикасында шағын тжәне орта
кәсіпкерлік субъектілерінің дамуын мемлекеттік ... ... ... тық ... деген актуалды болып табылады.
Дипломдық жұмыстың негізгі мақсаты ... ... ... даму ... мен ... ... бағыттары, оның ішінде салықтық реттеу тетіктерінің әсер
ету тиімділігіне баға беру.
Қойылған мақсатқа жету үшін төмендегі сұрақтар ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік
қызметтің даму жағдайы;
3.Кәсіпкерлік қызметті мемлекеттік реттеу тетігі ... ... ... ... күні Қазақстан Республикасында щағын және орта
кәсіпкерлік қызметке салық салу ... ... ... ... ... ... орны;
6.Шағын бизнес ... ... ... ... ... мәселелерді қарастыруда ең бірінші салықтық
заңдық нормативтік актілер, содан кейін көптеген классик экономистердің ,
отандық ... ... ... қызметкерлердің ғылыми
еңбектері, оқу ... ... және ... ... ... отыр.
Ι-Тарау.Қазақстан Республикасындағы кәсіпкерлік қызметтің даму бағыттары
және оларға мемлекеттік әсер ету жүйесіндегі салықтардың ролі
1.1 Кәсіпкерлікті дамытудың әлеуметтік экономикалық алғы ... ... ... ... оның жалпы экономикалық категория
ретінде ұзақ тарихы мен терең тамыры ... ... ... ... ... ... да ... «антрепренер»(«антрепренер»
француз сөзі «делдалдық» дегенді білдіреді екі мағынада қолданылады ... мен ... ... ... және ірі ... ... ... басқарушы. Көне тарих пен орта ғасыр ғалымдарында
кәсіпкерлік ... оның ... ... ... ... ... ... ой пікір болған.Алайда батыстың экономикалық теориясында
«кәсіпкерлік» мәселелеріне назар аударуи 18 ғасырдан ... ... ... А.Тюргоның, Ф.Кенэнің, А.Смиттің, Ж.Сэйдің
есімдерімен байланыстырады. «Кәсіпкер» терминының атасы ... ... ... ... .Ол «кәсіпкер» деген нарық жағдайында әрекет
жасаған адамды айтқан.
Әлеуметтік экономикалық құбылыс ретінде кәсіпкерлік ... ... ... ... айталық, заң құқылық, ... ... бар. ... ... ... адам қызметінің экономикалық
жағдайларында жатыр.Кәсіпкерлік қатынастарды қараудың алғашқыт ... ... мен ... ... субъектісіне экономикалық қызметке қатысушы түрлі
мүшелер, алдымен жеке дара индивиттер, адамдар жатады. Олар бұл сапада ... ... ... көрінеді. Мұндай кәсіпкердің жұмысы өзінің
еңбек шығындарына немесе жалдамалы еңбекті ... ... ... ... ... ... ... қызметті бір топ адамдар
жүргізу мүмкін, оларды байланыстырушы-міндетті шарттар мен ... ... ... түрі ... ... деп аталады.
Ұжымдық кәсіпкерліктің субъектісі - әртүрлі ассоциациялар: акционерлік
қоғам коопиративтер және тағы ... Жеке дара ... ... ... ірі көлемдегі мәсвелелерді шеше алады.
Мемлекеттік кәсіпорындар туралы ерекше айтқан жөн. ... ... ... ... ... ... ... Бірақ егер қайта құрылыс ... ... ... ... жаңа,
айталық арендаторлар ұйымы құрылса, онда соңғылары ұжымдық кәсіпкерліктің
субъектісі болады. Осыдан келіп кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... экономикадағы роліне
байлданысты), ұжымдық жеке ... ... ... ... ... ... ... номиналды және реалды деп бөлудің маңызы ерекше.
Номиналдықа кәсіпкерлік қызметімен айналысу ... ... ... әрбіреуінің бұган құқығы бар. Алайда мұны ... ... ... ... қолынан келмейді. Сондықтан кәсіпкерліктің шын
реалды ... ... алғы ... бар, ең бастысы-капитарл
иемдену құқысы бар. Міне осы адамдар экономиканың кәсіпкерлік ... ... ... ...... ... ... соңғы нәтижесі-өндірілген өніммен көрсетілген қызмет.Бірақ,
ең бастысы-әр кәсіпкер оның өзіне тиімдісін пайдалысын ғана жасайды. Міне
осы ... ... ең ... ... өз кәсіпорнының пайданы көп
келтіруі немесе шығындарын ... ... Ал ... ... ... істі ... тікелей байланысты. Ал қызметінің бастапқы
кезінде кәсіпкер қатаң бәсеке жағдайында нарықтан шығып ... үшін ... ... жаңа жолдарын іздейді, яғни бұл кәсіпкер
ісінің ең ... ... ... мүмкіндіктерді іздеу, жаңа
технологияны пайдалану, капиталды ... тың ... ... ескі ойлау
шеңберіне шығу, былайша айтқанда өндірістің жаңа түрін ашып ... мен ... жаңа ... ... ... ... ... жаңарту және өркендету болып ... ... ... әр ... жаңа ... ашу ... ескілерін жою
және модификациялау.
Демек, нақты өмірде кәсіпкерліктің объектісі-новаторлық, жаңашылдық,
ерекше мағынадағы новаторлық- ... ... және ... түрлі
факторларын үйлестіру.
Кәсіпкерлік әр кезде де белгілі бағытта ұйымдастырылады , нақты
формалары бар. Кәсіпкерліктің ... ... ... ... ... ... бар. Оның ішінде негізгісі – шаруашылық субъектілерінің
еркіндігі мен тәуелсіздігі. Олардың егемендігі ... ... ... ететьін тәртіп қалыптастырады. Кәсіпкердің тәуелсіздігі оған
экономикалық ресурстарды алуға, осы ресурстардан өз ... ... ... ... ... ұйымдастыру және оларды нарықта кәсіпкердің
ойлағанындай сату құқығын береді. Матиреалдық ресурстармен ақша ... бұл ... өз ... ... ... ... қызметші өзі
істей алатын еңбекпен айналысуға ... бар. ... ... болмасын
еркіндік көптеген жағдайлармен шектелген, олар сыртқы орта мен субъектілер
әрекетінің ... ... ... кәсіпкерліктің басты щарты- барлық
мүмкіндіктердің деңгейі тұрғысынан шешім қабылдауға ... көп ... ... – кәсіпкерлік жұмыстың қозгаушы
факторы. Көп жағдайларда тек осы ... ғана іс ... одан ... ... ... жағдайында белгілі бір өзгерістер өне бойы болып
тұрады. Кәсіпкер көбіне бұл өзгерістердің басталуын күтпейді, тек ... ... ... ... ... Олар ... тиімді өзгерістер яғни
жұмыстарына жаңалықтар еңгізеді. Жаңалық ... ... ... жаңа ... шығарған немесе ресурс үнемдейтін экономикалық тиімді
технология ұсынған ... ... ... ... ... деин ... жоғары бағамен сатады, міне осы қаблет-әдеттегіден ерекше шешім
қабылдау іскерлік әлемінде ерекше жоғары бағаланады.
Кәсіпкерлікке тән тағы бір ... ... ... бел ... Іске ... ... болашақ бұлдыр, оны болжап білу
киын. Жаңа идеялармен жобаларды ... ... ... ... өне бойы экономикалық жағынан есептеуге мүмкін емес,
Шаруашылық қауып –қатердің , ... ... ... және шын нәтижелердің ара ... ... Егер ... ... жұмсалған шығындарды қайтармаса, онда кәсіпкер өз қызметін
тиімді ұйымдастыра алмағаны , әлде күткен конъюктура ... ... ... ... ... бақылау
кәсіпкерді өне бойы ауыр жағдайда ұстайды, ал ... ... ... ... ... ... ... нақты кәсіпкерлік қызметтің
шеңберіне шаруашылық белсенділіктің жаңа ... ... ... ... ... қаржылық және басқа
ресурстарын қамтамасыз ету, жұмысшыларды ... ... ... ... ... Әрине осы жұмыстардың бәрін бір адамның
атқаруы міндетті емес. Бірақ кәсіпкерді ... ... ... ол
басқалардың энергиясын көбейтеді. Тәуелсіздік және ұйымдастырудағы
новаторлык кәсіпкерліктің мәні ... ... оған өмір ... , ... ... ... ... толық түсіну үшін оны меншік қатынастарын
жүзеге асырудың бір түрі деп қарау ... ... ... иесі ме? ... ... беру үшін меншік иесінің қызметін ... ... ... білу ... ... ғасырдың өзінде-ақ меншіктегі капиталдан
қызмет атқаратын ... ... ... ... өндіріс құрал –жабдықтарын
меншік объектісі ретінде иемденуден оларды шаруашылық объектісі ретінде
иемденуі, ... ... иесі ... ... ... қызметінен
айыра білу қажет. Субъектінің өндіріс құрал –жабдықтарын ... ... ... ... ... жеке – дара ... ... Шешім қабылдау процесі капитал иесін түгелдей тәуекелді.
Алайда ... ... ... капитал иесінің капиталды басқарушыға ауысып
отырады. Бұл өндіріс құрал-жабдықтарынан шаруашылық объектісі ... Оның ... жеке ... топ ... ұжым ... мүмкін. Олар
белгілі жағдайлар негізінде кәсіпкерлерге айналды- өздерінің шаруашылық
жұмыс нәтижелеріне ... ... ... ... ... Ол тенденция бағыт акционерлік қоғамдарының пайда ... ... ... Жеке ... бұрынғысынша меншік иесі
кәсіпкер бірақ ... ... ... болып , ұйымдастыру, техникалық
басқару меншік ... ... ... өкілі – менеджерге ауысуымен
сипатталады. Сонымен, ... ... ... ... ақ ... өкілі ретінде иемдене алады. Кәсіпкер қызмет ... иесі ... ... ... ... ... Оған
шаруашылық жұмысын өз бетімен жүргізуге жағдай жасайды, өз ... ... ... ... ... ... оны жұмыс
күшімен қосудың жағдайын анықтауға мүмкіндік береді.
Демек, кәсіпкер мен меншік иесі арасында айтарлықтай байланыс жоқ.
Кәсіпкерлікті өркедетудің шарттары: ... ... ... келбеті), мүіктерді қолдану жөнінде өз еркі, жауапкершілігі мен
шешім қабылдау мүмкіндігінің өнімдер мен ... ... де ... ... ... мен ... пайдалану жолдарын таңдап
алудағы өндірушілер мен тұтынушылардың экономикалық еркіндігі, нарықтардың
ашықтығы және тең ... ... мен ... ... мен ... ... қозғалысында кедергінің болмауы, тауарды
бірдей бағамен ... алу ... ... ... ... қоғамының,
оның ішінде заң шығаратын, орындаушы – сот үкіметінің құрылуы және меншікті
иесі мен кәсіпкермен құқығын қорғау.
Кәсіпкерлік дамуының ... ... ... ... ... ... нарықтан шығады, ол нарық қатынастарының сипаты
мен көлеміне байланысты. Кәсіпкерлікті ... ... ... орны ерекше. Кәсіпкер үшін шаруашылықты жүргіз – бәсекеге түсу,
өндірісті ұйымдастыра ... ол ... ... әзір ... ... ... сай келмейтінінің «артығын» қиып түсетіндігінен әзір
болуы керек. Кез-келген меншік түрі (соның ішінде мемлекеттік де ) прогресс
жолына шыға ... ... ... кез-келген меншік тірі (соның ... те) ... ... ... ... егер сол ... бәсеке
жол ашса. Күшті нарықтық эконмикасы бар елдер тәжірибесі көрсеткендей еркін
бәсеке жүйесін реттейтін экономика белгі ... Ол ... ... ... ... мемлекет ақша ұсынысын ұйымдастырады, ұжымдық
қажеттіліктің бөлігі ... ... ... Нарықтық мінездердің тиімсіз
жақтарын тежеп жібермейді.
Нарықтық ... үшін ... ... ... ... ... ... инфляцияға және іскерлік пен белсенділіктің
төмендеуіне. Өзінің ішкі ... ... ... қарсы тұруы қиын. Егер
мемлекет бұған ... ... ... ... ... ... зиян келтіреді. Кеңісшіл теоретиктер өздерінің ... ... ... ... ... ... 70-
жылдардағы инфляцияны күшейтті, ал нарықтық күш – қуаттары бұған жетпеді.
Ол үшін мемлекет ретеудің формалау, 80-жылдардағы ... ... ... ... ... ... монополияға, инфляцияға қарсы,
шараларынсыз, өндірістің ұзақ құлдырауынан тоқтататын саясатсыз ... ... ... ... ... ... белгілері осындай.
Бұл шеңбер рыноктық механизммен ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті.
Егер мемлекет ақшаны нарықтық экономикаға жібергеннен артық
шығарса, онда ол ... да ... ... басшылыққа алса да,
рыноктық процестердің бұзылуы тиімділігінің төмендігіне әкеледі.
Ерте ме кеш пе ... ... оның ... ... ... қажет етеді. Мемлекетсіздендіру жүйесі кемінде
4 шаруашылықты басқаруды бюрократтандырудан құтқару, мемлекеттік кәсіпкер
қызметі ... жеке ... ... ... ... ... жүйенің қажеттілігін есепке алу мұндай қорытындға әкеледі:
жекешелендіруді, мемлекетсіздендіруді жай бір іс деп ... оны ... ... бөлек жүргізу (кешіктіріп я ерте) шаруашылық түбірлі
өзгертулердің тиімді құралы бола ... ... ... ... ... ... зор. Жекешелендіру-объектілерді белгілі қызмет түрлерін мемлекет
қолынан алып жеке меншікке беру кең ... бұл ... ... ... ... ... белгілі сегментін «жаулап алу»,
немесе жаңа мемлекеттіктен басқа қызметпен тауарларды ұсыну ... ... ... ... бүкіләлемдік құбылысқа айналды. 80-
жылдың аяғында дүниежүзінің 80 елі – ... және ... ... ... ... Филиппин, Малайзияға дейін мемлекеттік
секторды қысқарту бағдарламасын қабылдады. Мұнда Ұлыбритания елінің мысалы
айтарлықтай 1979 жылы ... ... ... жекешелендіруді экономикалық
саясаттың басты мәселесі деп есептеді. Нәтижесінде өткен 10 жылдықта жеке
капиталға экономиканың мемлекеттік секторынан 29 ірі ... ... ... ... ... игі әсер ... Мысалы, «БритишСтиль»
мемлекеттік бола ... ... 1млн. ... ... ... ... ... яғни мемлекет иелігінен шыққаннан соң
тұрақты пайда келтіреді. Бірақ ... ... ... ... ол ... және ... қиындықтарға кездесті.
Біздің жағдайымызда жекешелендірудің ерекшелігі меншіктің
мемлекет қолында жоғары шоғырландыру мен ... ... ... ... ... ... ... шаралар мен де
байланысты.
Национализациялануға қарағанда ... ... бір ... акт ... яғни оны тез ... болмайды. Кәсіпорында
сату меншік иесін ауыстырудың ... ... ... ... ... тағы да кемінде екі сатыдан тұру керек: Меншік ... ... ... шын ... жасау(саяси, экономикалық, әлеуметтік,
праволық нормаларын) және ең соңында меншік иелерімен басқарушылар ... ... ... ... ... беру ... еңбек
бөлінісінің болуы. Әрине бұл ұзақ сипаттағы ... ... ... ... ... ... ... қарқыны әртүрлі орындаушылар мен
әрекет етушілерге баланысты және олардан ... ... ... ... ... түрі көп, ... ел өзінің қайталанбас
жекешелендіру жолын қалыптастырады. Алайда ерекшеліктерінің ... ... ... әзірлігінде төмендегідей
талаптарды ескерген жөн: одан ... ... ... нарықтық шаруашылық
өлшемдері бойынша жұмыс істеуге ынталандыруды пайдалану, жекелендіру
кезінде көз ... жол ... ішкі ... ... ... халықты жекешелендіруге құызықтыру жағдайларын жасау,оны
үнемі сақтау; халықты ... ... ... ... аз ... ... ... түсімдерді әлсіз кәсіпорындарға бермеу
керек.
Ешбір елде жекешелендірудің ойдағыдай керемет тәсілі жоқ. ... ... оң және ... ... ... Көптеген жағдайларда бұл
процесс сол елде қалыптасқан нақты тарихи және ... ... ... ... ... ... мен праволық реттеу жүйесі
және оның тиімділігінен экономикалық дамудың жағдайы мен, ... ... ... ... ... мен ... құрылымындағы орта топ үлесі мен,
халықтың психологиясына байланысты.
Жекешелендеруді кең шеңберде тиімді және ... мен ... ... ... ... ... ... көптеген инвесторларды тауып,
саяси және әлеуметтік келісім және мемлекет ... ... ... ... жүргізуге болады.(пара беру мен, коррупция мафия мен күрес).
Әр түрлі елдердің тәжірибесі көрсеткендей жоғарыда ... тек ... ғана ... ... ... және қарқынын
төмендетеді. Бұл процесті асығып және қалай болса солай жүргізу, ... ескі ... ... ... ... ... ... Республикасында да жекешелендіру процесінде де
қиын жолмен жүріп келеді. 1991-1992 жылдарға ... ... ... ... ... бірінші кезеңінен нәтижесінде құны 1млрд
сомаға жуық болған 6198 объект сатылды. Жекешелендірілген кәсіпорындарында
767 000 адам іс ... ... ... ... Бұл ... бойынша
жалпы жұмыс істеушілердің 12 ө алайда мақсат орындалған жоқ. Саудада
жекешелендірілген ... ... ... ... тауарлар
айналымының небәрі 4ө ған ... Ал ... ... санының 40ө
жекешелендірілген елді бұл процесті жүзеге асыруда жоғарыда айтылғандай
асығыстық, ... ... салу ... ... ... иелігінен алу мен жекешелендірудің 2 кезеңі
де осы және тағы ... ... ... үшін ... ... Ең бастысы бұған бүкіл халықты кеңінен қатыстыру, ... ... пен ... ... ... ... тұрғын үй купондарын барынша қатыстырып инвестициялық
қорлар құрыап, жекешелендіруден түскен ... 10-15ө ... ... ... ... ... ... 1993-1995 жылдарға арналған екі кезеңнің ұлттық
бағдарламасында бұны үш ... ... ... ... қамтиды. Онда 200 адамға жұмыс
істейтін ... ... ... және ... қажетін өтеу
кәсіпорындары иелеріне берледі. Бұл бағыт шамамен 27000 ... ... ... ... ... ... ... Бұл жолы 500 адамға дейін жұмыс
істейтін бүкіл кәсіпорындар мемлекет ... ... ... ... ... саны 9000 шамасында және 3 млн адам қамтылады.
Үшінші бағыт- аса ірі және бірегей ... және ... ... иелігінен алу бұл тұста үкімет олардың
әрқайсысына өзгеше талаптар мен келеді. Мұнда ... ... ... ... 1,5 мың кәсіпорын және 2млн адам ... ... ... ... ... ... мен конкурстар да
өткізіледі.
1992 жылдың орта ... ... ... 35 ... 76 салааралық қоғамдастық, 30 концерндермен концорциум, 120
коммерциялық ... 60 ... ... 40 сақтандыру компанияларды
2аудиторлық ... 11000 ... 5,5 ... кіші ... Бұл ... ... саны мен ... өсті. Қазір 200 түрлі банктер
бар. Тек ауылшаруашылығында жекешелендірудің бір кезеңінде 759 ұжымдық, 388
кіші ... 766 ... ... 99 ауыл ... ... ... ... ассосациясы мен 25 шағын кәсіпорындар ... ... ... ... өтудің алғышарттарын жасай
отырып, кәсіпкерліктің құнарлы топырағын әзірлейді. Бастапқы ... ... тез ... салаларында дамиды, саудада да,
қоғамдық тамақтану органдарында қызмет көрсетуде және т.ғ.б.
1.2. Қазақстан Республикасында орта және ... ... даму ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау мен дамытудың
мемлекеттік бағдарламасына сәйкес күтілген ... ... ... ... ішкі ... ... 15ө ... ал субъектілердің
жалпы саны 500 мыңға дейін, ... ... ... ... 2млн ... ... артуы керек болатын. Табиғи
монополияларды ... ... ... және ... бизнесті қолдау
жөніндегі агенттіктің мәліметтері бойынша 2002 жылдың ... ... ... ... ... ... субъектілері қызмет жасап, онда 1,4 млн
адам еңбек еткен. Бұл республикадағы еңбекпен айналасындағылар 23 ө ... ... 2003 жылы ... ... шағын кәсіпкерлік
субъектілерінің саны 12 ө онда жұмыспен қамтылғандардың саны 13ө артқан.
Жалпы шағын кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... ... ... жан- жақты дамыған
орталықтарының бірі Алматы облысы болып табылады. ... ...... ... даму ... деңгейін келесі мәліметтерден көруге
болады
Кесте 1
Алматы облысының шағын кәсіпкерлік субъектілерінің саны туралы мәлімет
(бірлік)
|Жылдар |2000 ж |2001 ж |2002ж |2003ж |2004ж ... ... |17587 |18317 |18808 |34568 |56961 ... ... | | | | ... ішінде, |297 |430 |442 |618 |785 ... | | | | | ... ... ... ... және орта ... дамыту мен
қолдану жөнінде комитетінің мәліметтері.
Осы кестеде келтірілген мәліметтерден байқалғандай, талдауға алынған
2000-2004 жылдары шағын бизнестің қалыпты дамуы деңгейі ... Бұл ... ... ... ... ... ... сақталуы
мен мемлекет тарапынан шағын және орта ... ... ... ... ... 2003 жылы 2000 ... ... шағын бизнес
субъектілерінің саны мен өндірістегі кәсіпкерлер санының сәйкесінше 1,9
және 2,1 есеге ... ... 1997 ... бастап мемлекеттің шағын
кәсіпкерлікті қолдауды күшейтуі оң ықпал етті.
Алматы облысындағы шағын және орта ... даму ... ... ол мына ... мәліметтерге келтіріледі.
Алматы облысы бойынша 2000 жылы 17587 ... ... 15685-і ... 89,1ө ... ... 2001 ... 18317 субъектісінің 16136-сы немесе 88ө қызмет жасаған. ... 18808 ... ... ... ... оның 16937-і ... ... жасаған. Жалпы, 2002 жылы 2000 жылға қарағанда жұмыс жасайтын шағын
және орта ... ... саны 1,17 есе ... ... мәліметтерден байқалып отырғанындай, облыс
бойынша шағын және орта ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнестің даму барысында салық, несие
тәрізді мәселелермен қатар, олар ... ... ... ... мен ... нашарлылығына сұраныстың төмендегі, қаражат
пен шикізаттың тапшылығы, ішкі ... ... ... ... ... ... ... жағдайының төмендегі
мен бұл салаға инвестиция тартуға деген ... ... ... өз ... ... ... ... облысы бойынша жеке кәсіпкерлікпен айналысатын тұлғалардың
ішіндегі нақты салық төлеуге тартылғандар туралы мәлімет, 2001-2003жж.
| Саны | 2001ж | 2002 ж | 2003 ж |
| ... ... ... ... ... ... |
| | | | | | |ө |
| А |1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... |12509 |100 |11943 |100 |15555 |100 ... | | | | | | ... патент негізінде |9324 |74,5 |8934 |74,8 |11933 |76,5 ... ... ... |3185 |25,5 |3009 |25,2 |3622 |22,5 ... | | | | | | |
| | | | | | | ... ... ... салык, комитетінің мөліметі бойынша.
2-кесте мәліметтерінен байқалғанындай, тіркеу куәлігі ... ... жеке ... ... ... ... жүмыс жасайтын
жеке кәсіпкерлердің үлесі басым, бір ғана 2002 жылдың ... ... ... қызмет стетін жеке кәсіпкерлердің үлесі 22,5 ө, ал ... ... ... жеке ... ... 76,5ө ... (кесте)
Кесте 3
Алматы облысы бойынша шағын және орта кәсіпкерліктегі ... ... ... ... (қызмет.жүмыс) млн. тг. ... | |
| |200 1ж |2002ж | |
| | |2003ж |
| ... сы ... ... сы ... ... сы ... және ... |42,6 |1,55 |71,7 |0,98 |255,6 |
| | | | | |2,61 ... |1095,9 |
| |200 1ж |2002ж |2003ж |
| ... сы ... мың ... дейін қоса алғанда|Табыс сомасының 3 проценті ... мың ... ... ... мың ... теңгеден |
|теңгені қоса ... ... 5 ... ... мың ... жоғары |110,0 мың теңге +3000,0 мың |
| ... ... ... ... 7 |
| ... ... ... ... ... ... ... бойынша
салық
|Тоқсандық табысы ... ... мың ... ... қоса ... ... 4 ... |
|2000,0 мың теңгеден жоғары- 4500,0 |80,0 мың ... ... ... ... қоса ... ... 5 процент ... мың ... ... мың|205,0 мың теңге+4500,0 мың ... қоса ... ... сомадан 7 процент ... мың ... ... |345,0 мың ... +6500,0 мың |
| ... ... ... ... 9 |
| ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлердің
орташа айлық жалақысы ҚР заң ... ... ең ... ... ең ... үш ... мөлшеріндей болса, салық кезеңі ... ... ... әрбір қызметкер үшін салық сомасының 1,5 проценті
молшеріндегі сомаға түзетілуі тиіс.
Табыстың шекті мөлшері асып кеткен жағдайда, ... ... ... ... ... және нақты алынған табыс сомасынан жеке-жеке
жүргізіледі.Салықтың осы сомаларының ... ... ... ... ... ... ... түзетуге табыстың шекті сомасынан
ссептелген салық сомасы ғана жатады.
Қазақстан Республикасында ... ... ауыл ... дамытудың
маңызы зор. Сондықтан оған байланысты кейбір салық режиміне тоқталып өтетін
болсақ, мысалға шаруа қожалықтарына арналған ... ... ... ... ... негізделеді.
Бірыңғай жер салығын толеу негізінде арнаулы салық режимін қолданатын
шаруа (фермер) қожалықтары (бұдан әрі - ... жер ... ... ... түрлерін;
1) осы арнаулы ... ... ... қызметтен
түскен шаруа (фермер) қожалықтарының табысынан жеке табыс салығын;
2) осы ... ... ... ... ... ... ... бойынша қосылған қүн салығын;
3) осы арнаулы сагтық режимін қолданылатын ... ... ... ... салық салу объектілері ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Үкімет ... ... ... салық салу объектілері ... ... ... ... ... ... ... белгіленген ... ... ... салу ... ... ... салығын
төлеушілер болып табылмайды.
1. Қосылған қүн салығын телеушілер болып табылмайтын ... ... ... ... ... осы ... бойынша есепке
қою туралы өз еркімен өтініш беруте ... ... ... ... ... қызмет түрлерін жүзеге
асырған кезде бірыңғай жер ... ... ... ... ( ... ... қоса ... мүліктің ( соның ішінде
көлік құралдарының) болек есебін ... жоне ... ... ... осындай түрлері бойынша тиісті салық ... ... ... да ... ... есептеуді, салық
есептілігін тапсыру мен төлеуді жүргізуге міндетті.
Жер ... ... қүны ... жер ... үшін негіз болып ... жер ... ... ... ... жер бойынша тиісті
бюджетке екі мерзімде:
Төлеудің бірінші мерзімінде бірыңғай жер салығын төлеушілер ағымдағы
төлемді ... ... ... ... үшін ... жер салығы бойынша
декларацияда есептелген бірыңғай жер салығы жалпы сомасының белігінен кем
емес ... ... ... ... қожалықтары жер пайдалану қүқығында
жер учаскесін иеленудің нақты кезеңі үшін ... жер ... ... ... ... есепке ала отырып) есептейді жоне төлейді.
Жер учаскелерін жалға берген ... ... ... ... ... ... жер учаскесін басқа шаруа қожалығына ... ... ... осындай жер учаскесі бойътнша бірыңғай жер
салығын ... беру ... ... жер учаскесінің
нақты пайдаланылуы ... ... ала ... ... ... алушының пайдалану кезеңі жер учаскесін
Жалға алған айдан кейінгі айдан ... ... ... жер ... жалға беруден алынған (алынуға тиісті) табыс
бойынша шаруа қожалығын ... ... ... ... ... және ... ... қожалығы бірыңғай жер салығын төлеуші болып табылмайды
салық ... жер ... ... ... ... ... жер
учаскесі бойынша бірыңғай жер салығын есептеу мен ... ... ... ... ... ... жалға беруден альтнған табыс бойынша шаруа қожалығы
салықты жалпыға бірдей белгіленген тәртіппен ... және ... ... ... жер ... бойынша бірыңғай жер салығының төленген сомасы
(есептелген шекте) салық ... ... ... ... шегерілуге тиіс.
1. Бірыңғай жер салығын толеушілер жыл сайын ағымдағы ... 15 ... ... мерзімде жер
учаскелер орналасқан ... ... ... өткен салық
кезеңі үшін ... жер ... ... ... ... жер ... толеуші осът арнаулы салық режимін
қолданған бірінші жылдың 15 ... ... ... ... :
1) ... салық кезеңі үшін ... жер ... ... ... ... ... ... селолық атқарушы ... жер ... ... ... актінің (кейінгі жер
пайдалану туралы шартты қоса алғанда, ... жер ... ... ... ... ... ... болмаған жағдайда бірыңғай жер салығын
төлеушілер жергілікті атқарушы органның жер пайдалану қүқығын беру туралы
шешімін
табыс етеді. ... жер ... ... акт ... кезде салық
төлеуші оны алған кезден бастап отыз күн ... оның ... ... ... ... куәландырған кошірмесін салық комитетіне табыс
етеді.
3) жер ресурстарын ... ... ... ... ... ... (жер пайдалану қүқығын) бағалау қүнын анықтайтын актінің нотариат
немесе селолық атқарушы органдар ... ... ... ... болмаған жағдайда жер учаскелерін бағалау қүны жер ... ... ... ... ... деректер бойынша 1 гектар жердің
аудан бойынша орташа бағалау ... ... ала ... ... ... ... ... есептеу үшін қажетті деректерді
міндетті түрде ... ... ... салық кезеңінде жалдау
туралы моліметтер табыс етеді.
3. Осы ... ... ... ... ... ... ... салық
төлеушілер бірыңғай жер салығы бойынша ағымдағы төлем есебі мен арнаулы
салық режимін қолдану қүқығына ... ... ... отыз ... ... осы ... 2- тармағында аталған қүжаттарды табыс етеді.
• Таратылған немесе ... ... ... ... жер
салық органына бергеннен кейін он бес күн ... ... ... ... ... ... міндетті.
• Бірыңғай жер салығы төлеушілер шаруа қожалығының ... ... қоса ... ... қызметкер үшін салық сомасын ай сайын есептеп
отырады.
Бірыңғай жер салығын төлеушілер бірыңғай жер салығы ... ... ету үшін ... мерзімдерде:
1) әлеуметтік салық бойынша декларация;
2) ... ... ... жеке ... ... бойынша есепті;
3) жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зейнетақы жарнеларын
төлеу женіндегі есептілікті;
4) жер ... ... су ... пайдаланғаны
үшін төлемақы бойынша жэне қоршаған ортаны ... үшін ... ... ... ... түсінік беріп откен кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлері
бүгінгі күнде ... ... келе ... ... ... ... табылады.
Көбінше ол қалалык жерлерде дамыған, әсіресе Алматы сияқты ірі ... ... ... ... ... ... елді мекендерге қарағанда
жоғарырақ.
Қазақстан Республикасында салықтар және ... да ... ... ... жіне ... ... ... да міндетті төлемдер
туралы» 2001 жылдың 12 маусымында қабылданған, іс жүзіне 2002 ... ... ... ... ... ... ... Республикасындағы салық зандары жоне бюджетке ... да ... ... ... міндеттілігі, салық салудың
айқындылығы, әділдігі, салық жүйесінің біртүтастығы және салық ... ... ... ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдері айқын болуға тиіс. ... салу ... ... ... ... туындарының орындалуының және толықтырылуының барлық
негіздері мен тәртібін салық зандарында белгілеу мүмкіндігін білдіреді.
Қазақстан Республикасында салынатын ... және ... ... да ... төлемдердің бірі: шағын бизнес субъектілеріне арналған
арнаулы салық режимі.
Арнаулы ... ... ... жеке ... арнаулы салық режимі
қолданылатын қызметінен түскен табыстарынан жеке табыс ... ... ... ... ... ... тыс ... төленген жеке табыс
салығының сомалары Қазақстан Республикасында ... ... ... есепке
жатқызылады.
Жеке табыс салығы бойынша декларация тапсырушы салық ... ... ... ... ... жеке ... салығын есептеу жеке
табыс салығы төленгені ... ... ... ... ... ... қолдану жолымен жүргізіледі.
2.2. Кәсіпкерлікпен айналысатын субъектілерден олардың бюджет кірістерін
атқаратын рөлі түсетш салықтык түсшдер және ... ... ... Алматы облысы бойынша шағын және
орта бизнес субъектлері ... ... ... келеді (1, 2 және 3 кестелер).
Яғни, оларға ... ... да және сол ... ... ... мемлекет тарапынан реттеп отырудың да қажеттілігі күннен ... ... келе ... ... ... косіпкерлік қьтзметтің дамуын жан -жақты
қарастырған кезде байқағанымыз, ... ... да ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызмет даму ... ... ... Сонымен бірге, Алматы облысы ауыл шаруашылық
онімдерін ... ... ... ... ... ... ... саны ең аз мөлшерді қүрайды, шамамен 2-3ө-ға тең болып отыр.
Енді, соңғы жылғы Алматы ... ... ... ... ... және ... түсетін салықтық түсімдердің бюджет ... ... ... ... онда ... ... анығырақ
байқауға болады.
Кесте 5 Шағын кэсіпкерлік субъектлерінің өсу серпіні 2003-2004жж.*
|Шағын кәсіпкерлік |субъектлері, |2003 жыл |2004 жыл |
| ... ... | | ... | |51680 |56961 ... ... | |48562 |52510 ... | | | |
* ... ... СК ... ... ... ... ... жылмен салыстырғанда
кәсіпкерлік субъектлерінің бірлігі 5281 бірлікке өскені көрініп түр, бүл да
болса мемлекеттің ... және орта ... ... жан-жақты жағымды,
оның ішінде ... салу ... ... ... және басқа да жағдай туғызып отыруынан деуге болады.
Сонымен қатар, 5-кестеде келтірілген субъектлердің ішінде бюджетпен
есеп ... ... ... ... ... ... ... 1-сурет)
Кесте 6
Алматы облысы бойынша шағын кәсіпкерлікпен айналысатын субъектлер
саны, 2004ж.*
|Шағын кәсіпкерлік субъектлері ... саны ... ... | ... үлесі |
| | ... ... ... ... ... ... |3,0 ... жеке ... | | ... ... негізінде |6229 |11,0 ... ... ... | | ... ... ... есеп |9202 |16,0 ... жеке кәсіпкерлер | | ... ... ... жүмыс |522 |1,0 ... | | ... ... |34354 |60,0 ... — занды түлғалар |5382 |9,0 |
* ... ... СК ... ... ... ... ... болады
(1-сурет). Кесте мен диаграммадан ... ... ... ... басым бөлігін патен негізінде
қызметін жүзеге асыратын жеке ... үлес ... ... ... ... бірге, бір ыңғай жер салығын төлейтін шаруа қожалықтарының
да салыстырмалы түрде сан ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу түрлеріне байланысты ... ... ... ... ... жасалган.
Кесте мен соның ... ... ... ... ... ... ... субъектлері түрлерінің барлық
түрлеріне жуығы бар, оның ... ... ... ие ... ... әрине
облыстың климаттық жағдайы мен ... даму ... ... жеке ... ... ... қожалықтары жақсы
дамыған. Ол, сонымен қатар биылға ауыл жылы деп ... ... ... ... ... тарапынан бүл салаға қолдау көрсетіліп отырғанан
айғақтайы.
Содан кейінгі орында, оңайлатылған декларация негізінде жіне патент
бойынша қызмет жасайтындар ... ... Ол, ... да ... көптеген
шағын бизнес субъектлеріне аталған режимдердің тиімді жағы көп, ... ... ... салықтық ауыртпалықтың төмендігі, салық
төлеушілерге түсінуге оңай болуы және т.б.
Сонымен, 01.01.2005 жылғы жағдай ... ... ... ... ... қызметпен айнальгсатын тіркелген субъектлер саны 56961 бірлікті
қүрап ... ... ... нақты жүмыс жасайтын шағын кәсіпкерлікпен
айналысатын ... саны 52510 ... ... ... ... ... ... түсімдер осы жылдың басында 2747786,7 мың теңгені ... Бүл ... ... ... ... ... ... түсімдердің 5,8 ө-
ын қүрап отыр, ал жергілікті ... ... 15,3ө -ын ... ... ... ... бойынша, жагтпы тіркелген косіпкерлердің
саны 51680 бірлік болған да, олардың ... ... ... ... ... саны 48562 бірлік болған. Ал, олардан түскен салықтық ... ... ... ол ... ... бюджеттік түсімдердің
7,9ө-ын, ал жергілікті бюджет түсімдеріндегі үлесі 20,3ө-ға ... ... ... ... тіркелген кәсіпкерлік субъектлерінің ішіндегі
5382 заңды түлғалар болып табылады, оның ішіндегі ... ... ... саны 3274 ... қүрайды, олардан түскен салықтық түсім
2083350,1 мың ... ... отыр ... 7 ... салық режимін қолданатын заңды түлгалардан түсетін
салықтық түсімдер
| ... ... ... |Салықтық |Оның барлық |
|Заңцы түлғалар ... ... ... (мың |кәсшкерліктен |
| ... ... ... |түсетін |
| | ... | ... |
| | | | ... ... ... |5382 |3274 ... |75,8 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... ... | | | ... | | | | ... |177 |177 ... |4,5 |
|шаруашылығы | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... |421 |380 |97148,4 |3,5 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... асыратындар | | | | ... |4784 |4784 ... |67,8 ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... | | | | ... тіркелген шағын бизнес субъектлерінің ішіндегі занды түлғалардың
арнаулы салық режимін жүзеге асыратындар оның ішінде:
оңайлатылған ... ... ... жүзеге асыратын салық толеушілер
саны 421, оның ішінде нақты қызмет жасайтындары 380 ... ... ... ... ... 97148,4 мың теңге.
Патент негізінде қызметін жүзеге аысратын ауыл ... ... ... ... саны 177 де, ... ... ... түсімдер
124085,7 мың теңге.
Жалпыға бірдей тәртіппен қызметін жүзеге асыратын занды түлғалар ... ... ... олардан түсетін салықтық түсімдер 1862116,0 мың теңге.
Жоғарыда келтірілген кестедегі мөліметтерден ... ... ... ... ... ... асыратын заңцы түлғалардың әлі де
болса басым болып отырғанын және олардан түсетін ... ... ... ... байқауға болады.
Енді, жеке кәсіпкерлікпен айналысатын түлғаалардың жай —күйіне ... онда 2005 ... ... жағдай бойынша тіркелген жеке
кәсіпкерлер саны 51579 бірлік, оның ... ... ... ... жеке
түлғалар саны 49236 бірлікті қүрайды, олардан түсетін салықтық түсімдер
664436,6 бірыңғай жер ... ... ... ... ... ... ... тәртіппен жүмыс жасайтын шаруа қожалықтарының тіркелгені
34354, олардың ішінен ... ... ... 33227, ... түсетін
салықтық түсімдер 152185,0 мың теңге.
Патент негізінде ... ... ... жеке ... ... .* оның ... нақты жүмыс жасайтындары 8926. Салықтық ... мың ... ... ... қызметін жүзеге асыратын
6229, нақты қызмет атқаратындары 5869, бюджетке салықтық түсімдер ... ... ... ... тәртіппен қызметін жүзеге асыратын
жеке косіпкерлердің ... ... саны 1272, оның ... ... ... ... ... түсетін салықтық түсімдер 126920,6
мың теңге.
Базарларда жылына 90 күннен артық қызметін жүзеге асыратын бір ... ... ... жүзеге асыратын жеке косіпкерлер саны 522, олардан
бюджетке салықтық түсімдер 8299,1 мың ... ... ... сомасы түскен.
Кесте 8
Жеке кәсіпкерлерден түсетін салықтык түсімдердің ... ... ... ... ... ... ... |Оның ішінде |Салық |Оның ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| | ... |(мың ... |
| | | ... ... ... |
|Барлық шағын бизнеспен |51579 |49236 ... |24,1 ... жеке | | | | ... оның ... | | | | ... жер ... |34354 |33227 ... |5,5 ... бюджетпен есеп | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... декларация |6229 |5869 |253392,9 |9,2 ... ... ... | | | | ... | | | | ... ... ... |9202 |8926 |123639,0 |4,5 ... ... | | | | ... ... ... ... |522 |522 |8299,1 |0,3 ... ... ... | | | | ... ... ... |1272 |692 ... |4,6 ... жүзеге асырушылар | | | | ... ... ... жеке ... ішінде саны
жағынан орташа болса да, салықтық түсімдер жағынан басым ... ... ... ... ... есеп ... ... болып табылады екен, яғни барлық шағын кәсіпкерліктен түсетін
салықтық ... 9,2 ө-ын ... ал сан ... ... ... ... отырған, ол бірыңғай жер салығын телейтін шаруа
қожалықтары.
Алдыңғы, яғни 2005 жылғы қаңтар айымен салыстырғандағы ... ... ... ... ... ... ... немесе 2004
жылдың қаңтарындағы жағдай бойынша жоғарырақ екенін келесі диаграммадан
байқауға болады.
Шағын бизнес субъектлерінен түскен ... ... ... ... 2
01.01.2005ж. бойынша 3274 нақты жүмыс жасайтын ... ... мың ... салық сомасы түскен. Алдыңғы жылмен ... ... ... саны 417 ... ... ал нақты жүмыс
істейтіндер саны 33 бірлікке азайған. Түскен салықтар 2003 ... 2004 жылы 152645,2 ... ... ... ... ... ... шаруа қожалықтарын
қоспағанда 17225 жеке ... ... ... оның ... ... атқаратындары 16009 кәсіпкерлер, алдыңғы ... ... саны 2410 ... ... және нақты қызмет жасайтындарының саны
1409 бірлікке жоғарылаған. Сәйкесінше жеке кәсіпкерлерден түскен салықтық
түсімдер 89985,5 мың ... өсіп ... ... ... ... ... осы жылдың басындағы
мәлімет бойынша 34354 шаруа қожалығы тіркеліп, ... ... ... ... саны 33227 ... қүрап отырған. Жалпы алғанда ... ... ... ... өйткені тіркелгендер 2454
шаруашылыққа, ал жүмыс жасайтындар 2572 ... ... Ал, ... ... ... ... ... былтырғы жылмен салыстырғанда
4064,7 мың теңгеге көбейген.
Осылайша 2003 ... ... 2004 ... ... ... ... сан жағынан 5281 бірлікке көбейіп отырғаны
байқалады. Осыған қарамастан олардан түсетін жалпы салықтық түсімдер ... мың ... ... отыр.
Салықтық түсімдердің төмендеуіне салықтық түсімдердің басым бөлігін
қүрайтын занды түлғалардан түсетін салықтық түсімдердің ... ... ... ... сол, ... ... жүмыс жасайтын занды түлағалар
саны азайғандықтан, ... ... ... шағын бизнестен орта
бизнеске ... ... 2003 ... ... ... ЖШС ... ... и ЖШС "Спецдормаш" сияқты ... ... ... ... орта ... субъектлері қатарына ауысады, былтырғьт
жылы олардан түскен бюджетке салықтық түсімдер 48062,7 мың теңгені ... 2003 жылы ... ... бойынша жүргізілген салықтық
тексерулер нәтижесінде 17773,8 мың ... ... ... қүн ... ... жоне ... сома ... негізінде түскен салық сомасына
жатқызылған болатын.
Сонымен ... ... ... ... ... ... 2004 жылдың 1-қаңтарынан бастап оңайлатылған декларация бойынша
жеке түлғаларға 4 пайыздан 3 пайызға ... ал ... ... ... ... 4 пайьгзға дейін төмендегені озіндік әсерін тигізіп отыр.
Аталған субъектлер бойынша салықтық ... дер ... ... түсуіне салық қызметі органдарының атқаратын ролі жоғары болып
отыр. Баршаға белгілі, соңғы кезде ... ... ... ... саны азайып, кәсіпкерлік субъектлердің қызметтерін жүзеге
асыруьтна мемлекет тарапынан жағымды жаздай ... ... ... бүл ... ... базасын кеңейтіп, толыққанды жүмыс жасауға мүмкіндік беріп
отыр.
Дгенемнен, салық қызметі органдары ... ... ... болмайды, сондықтан, аз да болса жүргізілген тексерулер ... ... ... ... Көксу, Ескелді аудандарындағы және
Талдықорған мен Қапшағай қалаларында жүргізілген тексерілер барысынды 2147
субъект ... оның 18 ... ... ... ... ... ... жағдайда салық ... ... ... 20610 ... ... айыппүлдары салынған.
11 субъектіде фискалды жадысы бар ... ... ... ... 52320 ... мөлшерінде
әкімшілік айыппұл салынған.
Сонымен ... СК ... бір ... ... ... ... ... Облыстың біраз аудандарында: Іле, Талғар, Ақсу, Алакөл,
Еңбекшіқазақ, Ескелді, Жамбыл, ... ... ... ... ... ... іс-шаралар жүргізілді.
Салық Комитетінде , сонымен бірге шағын кәсіпкерлік субъектлерімен
салық ... ... ... ... түсіндіру сияқты
жүмыстар үнемі жүргізіліп отырады. Бүл, әрине салық субъектлерінің салықтық
медениетін ... ... ... төлеу жүмысына саналы түрде қарауына
мүмкіндік береді. Ал, ол ... ... ... ... салықтық
түсімдердің мемлекеттік бюджетке толықтай, уақытында ... ... ... Жеке ... ... ... жетілдірудің бағыттары
Шағын бизнестің қасиеті- нарық қеңістігін қеңейту мақсатында жаңа
өнімдер мен ... ... ... ... ... тоуекелге
(қауіпке) дайын болу және соған қабілетті болу. Бүл үшін ресурс ... ... ... және және ... жарысуға шыдай алу
қажеттілігі шарт болып табылады. Бірақ, ішкі және ... ... ... жеңілдік пен шапшандық басты капитал және шағын кәсіпкерліктің
маңызды экономикалық нысаны болып ... айта ... ... ... ... ... ... өндірістің экономиканың
барлық саласында тірілгені ... ... ... ... мен ... ... ... сүраныс деңгейін жоғарлатты.
Бірақ осындай жетістіктерге қарамастан, сәйкесінше аса жоғары ... бар ... ... бір ... ... ... шектелгенін айтуға болады. Сонымен қатар, сыртқы экономикалық
қызметтердң либералдануына байланысты ішкі ... ... ... ... ... ... ... өндірістік -шаруашылық қьтзметтерін
тиімді түрде жүзеге асыру үшін үнемі ... ... баға ... тауарлардың сапасын арттыру сияқты күрделі мәселелерді шешуі,
яғни олардың босекеге тотеп беру қабілетін үнемі жетілдіріп ... ... ... болатын болса, онда кәсіпкелердің жемісті жүмыс жасауы
мүмкін емес.
Осыған қоса, ... ... ... ... ... мен ... мен ... анықталу кезінде салық салу, несиелеу, инфроқүрылым
және т.б. сол сияқты нарықтық экокомикаға қатысты барлық ... ... ... ... арнайы жүмыстар жасалынды. ... ... ... жөне оның ... аз ... бөлініп
келді. Сондықтан, біздіңше шағын және орта ... әз ... ... ... ... ... 2003 жылдан бастап 9 айға шағын кәсіпкерлік субъектілерін
салықтық тексеруге ... ... ... ... ... ... осы ведомствоның басшысы З.Какимжанов қол қойған ... 2003 ... 1 ... ... 1 қазанға дейін, акцизделетін
өнімдерді ендіруді және (немесе) ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектілерін тексеруді тоқтата
түру тапсьтрылды "-делінген осы бүйрықта. Қүжатта көрсетілгендей мораторий
жасау кезеңінде қарсы ... ... ... ... ... ... ... тиісіт актсі қылмыстық іс қозғау,
салық төлеушілердің өтініштері немесе ... ... ... ... ... жылдың қыркүйегінде Қазақстан кәсіпкерлерінің 10-
форумында Республика Президенты ... ... ... үшін қолайлы
жағдайлар түғызу мақсатында берген ... іске ... ... ... Индустрия және сауда министрлігінің деректері бойынша
қазіргі уақытта елімізде 418 мың шағын және орта косіпорындар бар. ... ... аса адам ... ... . ... жылдың тоғыз айының
қорытындысы бойынша осы шаруашылық жүргізуші субъектілер жалпы сомасы ... ... ... ... мүның 52 млрд. Теңгесі салықтар түрінде ... ... ... ... ішкі енімнің 17 ө-ы ... ... ... тиеді.
Шағын бизнес саласындағы заңнаманың келелі моселелерін шешу Алматыда
шағын бизнес ... ... ... мәселелері женінде конференция
болып өтті. Әділет органдары 2002 жылдың 10 айы ... ... және ... ... қүқықтық актілер бойынша ақпарат
тілде тиек етілді. "Бір терезе" қағидатын (шағын бизнес субъектілерін ... ... 10 күн ... ... ... көздейтін заң жобасы алға
тартылды. Қолданыстағы ... ... ... өзгерістермен
толықтырулар енгізу және шағын бизнес мәселелерін ... ... ... ... ... ... қызмет үшін кедергілер
келтіретін актілерді жою ... ... ... Республикасының Әділет министрлігі, Бас прокуратура,
Индустрия жоне ... ... мен ... ... ... ... мәселелері женіндегі өз ара ынтымақтастық туралы меморандумға қол
қойды.
Қайта ... ... ... ... Үлттык Банкі
2002 жылдың 18 қарашасынан бастап қайта қаржыландыру ставкасын жылдық 8 ө
-тен 7,5 ө-ке ... ... ... ... 2001 ... 0,1 ... жөне ... 0,7ө салыстырғанда 2002 жылдың
қазанында 0,6ө болды. 2002 жылдың қантар -қазанында инфляция 2003 жылдьтң
қыркүйегіндегі 3,5 ө -пен жоне ... 4,5 ө ... 4,1 ө ... ... ... бүл ... шамамен 7-7,5 пайызды қүрап отыр.
Қаржы ресурстарының басым бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... Нарықтық экономикада қаржы
ресурстарын шоғырландыру ... ... ... ... Мемлекеттегі өлеуметтік қорғау деңгейі соғүрлым ... ... ... үшін де кеп ... ... мемлекеттік бюджеттің негізгі кіріс көзі салықтар екені ... ... ... ... ... ... оңтайлы деңгейін анықтаумен
байланысты.
Салық ставкаларын ауытқыту арқылы ... ... және ... даму ... әсер ... ... ... барысында байқалып
отыр. Салық ставкаларын салықтық реттеу қүралы ретінде пайдалану барысында
оның ... ... ... ... мен түсімдерімен өзара байланысын,
ондіріс қарқыньтна, кәсіпкерлік деңгейіне тигізетін ықпалын басты назарда
ұстау ... ... ... тиімді де икемді салықтық реттеу қүралы
ретінде ... ... ... ... ... ... және орта кәсіпкерлікті, өндірісті, экономикалық есуді ынталандыру
сияқты негізгі мақсаттары мемлекеттік саясаттың бағыттарының ... ... ... ... барысында салық жеңілдіктерін қолданудың
мынадай бағыттарын бөліп көрсетуге болады:
... ... ... ... ... ... биотехнология, электроника тәрізді ғылымды көп
қажет ететін
• өндіріс салаларының дамуын ынталандыру; шағын жөне ... ... ... ... ... жеңілдіктерінің салық төлеуден толық немесе жартылай босату,
салық салынбайтын минимум, шегерістер, салық төлеу ... ... ... ... тәрізді тетіктері арқылы бір жағынан, нақты бір
кезеңцегі салық түсімдерінің сомасы кемітілсе, ... ... ... одан әрі ... ... ... түсімдерінің артуына
әсір етуге болады.
Өндірістегі шағын жоне орта көсіпкерлікті қолдау ... ... ... ... ... ... ... күрес,
бәсекелестікті қолдау мен дамыту, ендіріске ғылым ... ... ... ... ашу, жүмыссыздық деңгейін қысқарту, ендірілген өнімге
(тауарға, көрсетілген қызметке) деген түтынушы ... ... ... ... ... ... ... көрсеткен
көмектері салық заңнамасында көрсетілген мөлшерде жылдык жиынтық табыстан
шегеріледі; кәсіпкерлік қызмет барысында шеккен ... бес жыл ... ... ... жылға) алға жылжытылып, болашақ табыс
есебінен өтелетін болады.
Салық төлеу тәртібі мен мерзімі ... салу ... ... ... ... өйткені кәсіпкерлер салықтарды қашан, қай мерзімде, ... ... ... күн ... ішінде, барлық есепті жылдан кейігі жылдың 10 соуірінен
кеншіктірмей ... ... ... ... есеп ... ... тиіс. Еңбек
шарты негізінде жалдамалы жүмысшы күшін ... ... ... ... ... және жеке түлғалар әрбір жүмысшысына табыс салығын есептеп
мынадай жүмыстар атқарады.
1) ... ... ... ... банк ... ... қаражат
алған кезде аудару керек; банк мекемелерінде есеп айырысу шоттары ... ... ... ... ... бес күн ішінде бюджетке аударуы тиіс;
1) табыс алушы жеке ... ... етуі ... ... түрі мен ... ... салық сомасы корсетілген анықтама беруге
міндетті;
2) салық жылы аяқталған соң ЗОкүн ішінде салық органы ... ... ... ... мен ... ... ... туралы, салық төлеушінің
аты-жөні мен тіркеу ... ... ... анықтама береді.
3) Толем көзінен салық үсталмаған жағдайда табыс толеуші түлға салық
заңнамасы негізінде ... ... ... байланысты айыппүл
мсн осімдерді отейді. ... ... ... ... ... ... тиісті салық сомасынан әр ай үшін ... ... ... ... Декларацияда корсетілген салықтың
толық толенбеуіне окелген кеміту үшін кемітілген салық ... ... ... ... ... ... байқағаньшыз, салықтық реттеу қүралдарының
ықпальшың өте зор екендігі. Егер оны ... ... ... ... ... тежелуі немесе халықтың түрмыс деңгейінің төмендеуі,
ондірістің, косіпкерліктің даму ... ... ... ... ... ... қүралдарын қолдану барысында нақты сол кезеңдегі салық салу
жүйесін тиянақты ... ... ... ... салу ... жолдарын қарастыру керек.
Сонымен, экономиканы салықтық реттеу барысында, оның ... ... ... ... болжамдау керек, ... ... ... ... ... ... төлеу тортіптері мен мерзімі
тәрізді салықтық ... ... ... ... ... тауарлар) босскелік
қабілетін, ал кәсіпкердің ... ... ал ... ... ... ... жинау барысында оларға барынша қолайлы
жағдай туғызуға, косіпкерлсрдің елеуметтік, қайырымдылық ... ... ... ... ... ... ... жоне орта бизнссіндегі косіпкер
жеке түлғалардың ондіріс (қызмет корсету, жүмыс ... ... ... ... 2001 жылы ... жеке ... жалпы ондірісі
(қызмет корсету, жүмыс атқару) көлемі 1499,1 миллион теңгені қүраса, оның
ішіндегі онеркосіп ... ... 1,79 ... болды. 2002 жылы бүл
корсеткіш 4,22 процентті қүраса, 2003 жылы ... жеке ... ... ... ... жүмыс орындау) көлемі 5910,4 ... ... оның ... ... ... ондіріс колемі 232,4 миллион
тенгені немес 3,93 ... ... ... ... ... ... сала аз қамтылған.
Салықтың комегімен мемлекет нақты түрде белгілі бір салаларда ... жоне ... ... бере ... жағдайлар туғыза алады. Сонымен
қатар кейбір салаларды салықпен түншықтыру жүріп жатқанын да ... ... ... ... ... әлеуметтік маңызын жеткілікті
бағаламау немесе ... ... ... жөн. ... ... бостандығы мен
оділет үстанымы бұзылмақ.
Экономикалық зерттеулер ... ... ... ... ... ... ... бойынша қарастыратын болсақ,
салықтың ең көп мөлшерін ондірістік ... ... ... 16 ө 9 ... ... ... 34 ө - 6-дан 8-ге дейін, 48
ө орта ... ... 3-5 ... ... ... 2 ө азы 3 салық. Яғни
өндіріс ... ... ... 3-тен 8-ге ... салық түрлерін
төлейді. Сауда мен кызмет корсету секторына келетін ... ... ... ... (50 ө астамы) 3-тен 5-ке ... ... ... бүл ... 30 ө жуық ... ... 6-дан 8-ге ... түрлерін телейді. Салықтың ең аз түрін ауыл ... ... ... ... негізгі болігі (80 ө жуық) 3-5 түрлі салық
толеушілер ... ... ... ... кәсіпорындардың төлейтін салықтарының саны, ө есебімен*. |
|Сала ... ... саны |
| ... аз ... 5-ке ... 8-ге ... ... |
| | ... ... | ... ... |9.8 |52.0 |29.2 |8.9 ... |2.1 |47.9 |34.0 |16.0 ... ... |36.4 |42.3 |15.2 |6.1 ... |8.3 |56.4 |27.8 |7.5 ... ... |9.4 |51.3 |31.6 |7.7 ... ... ... ... мәліметтерінен
Бірақ салық ауыртпалығының деңгейін тек сандық қана көрсеткіш арқылы
анықтау қиын. Кәсіпкер салықтың 6-8 ... ... ... ең ... ... де мүмкін ғой. Мысалы, табыс салығы немесе қосымша қүн ... ... ол тек 3 ... ... ... ... ең ... сапалық та керсеткіштерін талдап қараған жөн. Мысалы, кәсіпкер
өзінің қаржысының қай ... ... ... Бүл үшін ... ... қай бөлігін бюджетке салық ретінде төлеп ... ... ... ... ең ... ... ... көпшілігі сауда мен °ызмет ... ол ... де ... ... ... секторлары,
басқаларға, сауда мен қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... ... өндірісінің шикізат ендіру бағытында басым
дамығандығы, яғни өндеу, ... ... ... ... жоғары сапалы орі
босекелік. қабілетті онім өндіре алмауда, ал ондай жоғары сапалы, бәсекелік
қабілетті, ... сай өнім ... үшін ... ... ... салу, несиелеу, инфрақұрылым және т.б. ... ... ... ... салу ... жүз пайыздық тиімділікке жету дамыған ... ... ... еместігін әлемдік тәжірбие көрсетіп отыр. Кез-
келген мемлекет ... ... ... ... ... кезде салықтық
реттеу құралдарының кең аспектілерін қолданады. Салықты шаруашылық қызметті
реттеуші құрал ... ... ... ... өзінің табиғатынан, ішкі
мәні мен қызметінен шығады. Бұл мүмкіндікті қолдану салық механизмі арқылы
жүзеге асады. Қаражаттарға деген ... сезе ... ... салықтық
құрал арқылы қаржылық қаражаттардың максималды мүмкін болатын көлемін алуға
ұмтылады. Мемлекет бұл ... ... ... ашық ... ... ... әрекет етуге қажетті ресурстардың бір бөлігін алып
қалуға, салық ауыртпалығын табыспен мүлік ... ... ... ... ... ... ... салық салуға, тағы басқаға баруы
мүмкін. Осындай фискалды саясат кәсіпорынының қаржылық әрекет етуін ... ... күн ... ... ... ... салықтан жалтару көпшілік сипатқа
ие етіп, экономикадағы қаржылық ... ... ... ... әрдайым, салықтық түсімдерді кобейтеді. Бұл Лаффер
теориясымен долелденген салықтың екінші жағы ... ... ... ... Бұл жағдайда салық өзінің әсер ету бағытына
қарай мемлекетпен тумалас болады, яғни ол ... ... ... ... ... ... салықтық механизм бұл жағдайда
мемлекеттік табыстардың кепілді ... ... ... ететін жағдайларға
қарағанда мүлдем басқаша қағидалармен құрылады. Бұл жерде ... ... ... бір ... ... ... ... мемлекет өзіне
қажетті тиімді нотижеге жету үшін салықтық қаражаттарын ... ... ... ... ... ... шағын және орта бизнес
субъектілерінің орекет етуін реттеу үшін ... ... ... ... ... экономикалық қызығушылықтарына сай келеді.
Қазақстан Республикасында салық салу ... ... мсн ... ... ... негізгі құралы болып отыр.
Соның озінде экономиканы мемлекеттік реттеу және кәсіпкерлікті қолдау езара
байланысты элементтерді ... жүйе ... ... Бұл ... ... ... ... салу механизімі алып отыр.
Осыған байланысты салық салумен байланысты проблемалар озекті және
кәсіпкерлікті дамыту жолында ... ... ... ... ... бойынша қызмет еткен салымдар мен ... ... ... жаңа ... сай ... борімізге белгілі.
Айта кету керек шағын және орта ... ... ... ... ... жаңа жұмыс орындарын дайындау, бюждетке ақша
массасының ағылып ... ... ... ... ... нарықтық экономика дамуының басты моселесі болып
келеді.
Шағын және орта ... ... ... ... әр ... ... мүмкіндіктерін ұлғайтуға
бағытталуы керек.
Сондықтан батыс ... ... ... сияқты, мемлекет
тарапынан шағын және орта ... ... және ... қолдау жасау
керек. Сонымен қатар шағын жоне орта косіпорындарды несиелеу, сақтандыру
және инвестициялық ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдау тиімді. Неге десек
жергілікті корлар инвестициялық ... ... ... ... ... шағын және орта кәсіпорындардың жұмысын несиені қайтарғанға дейін
бақылай ... жоне орта ... ... ... ... үшін ... ... емес зейнетақы қорларының қаржыларын қолдану
ыңғайлы. Бір сөзбен айтқанда мына ... ... ... ... ... ... жұмыс атқаруы керек
• құқықтық қамтамасыз ету.
... ... ... ... ... ету
• кадрлық және ... ... ... ... ... салу механизмдері мемлекетке жөне ... ... ... ... ... түсуінің оз уақтылы жөне
толығымен түсуін қадағалауына жеңілдік беру керек.
Міне осыдан сальтқ салу механизіміне жүйелі ... ... ... ... және ... өртүрлі құқықтық нысандағы
қызметтерден бюждетке ұйымдық-құқықтық құралдардың түсуін қамтамасыз етеді.
Республикада қазіргі уақытта шаруашылық ... үшін ... ... азаю тенденциясы байқалады. Біз бұл жағдайды
қолдаймыз. Бірақ, республикада кәсіпкерліктің ... ... ... жаңа
технология сатьш алуға, өндірістік құралдарды ... және ... қоса ... ... ... ... деп ... проценттерін қайтару мерзімін шағын және орта кәсіпорындарын
қызметіне байланысты дифференциялау қажет. Соған байланысты ... ... ... жүретін инвестициялар көлемін ұлғайту керек.
Оларды ішкі кредит ресурстары немесе сыртқы заем арқылы жүзеге асыру
керек.
Сондықтан ... ... ... да ... ... құралдарымен
бірге қолданылуы қажет, тек сондай ... ғана ... бір ... ... келгенде кәсіпкерліктің кез-келген нысанының ... ... ролі ... зор деп ... Қазақстан Республикасы
жағдайында реттеу құраддардың шағын және орта бизнес субъектілерінің дамуы
үшін, әсіресе олар ... ... ... ... ... ... қажетті де жеткілікті мөлшерде қолданылмайды десек ... ... ... ... ... қамтамасыз ету көкейтесті
мәселелер қатарында, ейткені салық заңнамасында жиі болатын ... ... ... ... ... тікелей әсер етеді.
Кәсіпкер салық жүйесіне бірнеше рет енгізілетін озгерістер мен
толықтыруларға тез бейімделе ... және ... ... ... жоқ. ... ... ... кезекті өзгеріс күтіліп отырған пайданы
залалға айналдыруы мүмкін. Сонымен бірге, табысты ... ... ... ... ... ... ... факторлар көрініс алады. ... ... жеке ... ... ... ... етеді.
Зерттеу барысында қалыптасқан пікірлерге тоқаталатын болсақ:
Жеке тұлғалардың табысынан алынатын салықты алғашқы 2-3 жылда босатып,
есесіне жаңа ... ... ... ... ... ... қаражаттар әлеуметтік салық арқылы толығар еді;
Аванстық төлемдер жасау барысында кәсіпкер тұлғаға 1-2 ай келемінде
жеңілдік беру; келесі 3-ші айда ... ... ... ... ... ... төлесе;
Төлем көзінен салық салынатын салықтар табыстарға жинақтаушы зейнетақы
қорларынан ... ... ... жаңа ... кодексі
бойынша жатқызылады, бұл біздің ойымызша халықты, әсіресе ... сүру ... ... ... ... Бұл ... ... алып тастау қажет деп ойлаймыз;
Шағын бизнес субъектлерінің жиынтық салығы кәсіпорынның жылдық жиынтық
табысының 25-30ө-дан аспауы қажет;
Бүгінгі күнде орта ... ... ... ... ... ... елдерде белсенді жұмыс істеп і^ұрған косіпорындар, өз
ондірістерін ... ... ... ... ... алатын болса, ол ... ... ... ... қүн ... ... ... аталған салық
бойынша есепке түру кезінде ең ... ... ... 12000 АЕК ... ... ... ... дейін төмендету ұсынылады.
Республикамызда егер өндірістік кәсіпорындардың, шағын және ... ел ... үлес ... ... ... ... тәжірибелерді қолдану артық болмас еді.
Қолданылған әдебиеттер
1. Қазақстан республикасының Кодексі "салық және ... ... да ... ... ... 12.06.200ІЖ. (01.01.2005ж. дейінгі
енгізілген өзгертулер мен ... ... ала ... ... ... казахстан "О ... ... ... ... ... Республики Казахстан "Об индивидуальном предпринемтельстве",
19.0б.1997г.
4. ... ... ... ... ... Заң күші бар Жарлығы, 2.05.1и ...... ... и ... ... ... в ... на 1999-2000 годы", 31.12.1998 г995ж.
5. Гражданский кодекс республики Казахстан, 27.12.1994г.
6. Қазақстан Республикасы Президентінің "Өндірістік ... ... күші бар ... ... Указ ... ... Қазақстан республикасының "салық және бюджетке төленетін басқа да
міндеті толемдер туралы" Заңы, 24.04,1995 ж.
9. Указ ... ... ... ... силу ...
государственной регистрации юредических лиц" от 17.04.1995 ... ... ... ... Под.ред. Б.А. Райзберга // М.,
Инфра-М, 1999
11. ... М.М., ... Е. А. Курс ... ... // ... 1997 г.
12. Кейнс Дж.М. Общая ... ... ... и ... // ... 1993 ... Налоги. Под ред. Д.Г. Черника // М. Финансы и статистика, 1999 ж.
14. Курс экономики. Под ред. Б,А- ... // М., ... 2000 ... Мельников В.Д., Ильясов К.К. Финансы // Алматы, ... ... Смит А. ... о ... и ... ... ... // М.,
1962, т.2.
17. Құланбай Э. ... ... ... текке шырылдамайды. // Егемен
Қазақстан, 26.12.2002 ж.
18. Идрисова Э.К. Қазақстандағы салық және салық ... ... ... ... Б. Ж. Салық салу негіздері. Оқу құралы // Алматы, 2003 г
20. Черник Д.Г. Налоги в ... ... // М., ... 1997 ... ... Б. ... ... требует перемен // Деловая неделя,
№3, 24.10.1997 г.
22. Юткина Т.Ф. Налоги и налогооблажение. // М., Инфра-М, 1999г.
23. ... ... №49 (258) ... 2003 ... ... А. Механизм налогооблажения малого и ... ... ... ... №39, 24.Ю.1997Г.
25. Томпиев М.К."Малое предпринимательства и ее проблемы" Алматы, ... ... И.М. ... ... и приемы налогового контроля в
отношении ... ... ... ... №1 2002 ... ... С. О ... малого бизнеса г.Алматы и некоторых
проблемах развития ... ... ... ... №1 ... ... С.А. ... проблемы малого бизнеса// Налоговый эксперт
№5(30), 2002г.
29. Дауранов И., ... А. Роль и ... ... ... ... ... ... Қаржы-қаражат. 2004г. №5 ст.5-10 "В"
30. Байниетова М. ... ... ... малого предпринимательства//Саясат. №8, 2004аг.
31. Байнеева Б. ... ... и ... ... малого
бизнеса РК// Саясат. №7, 2004ж.
32. Алматы облыстық көсіпкерлік, шағын және орта ... ... ... ... ... ... мәліметтері.
33. Алматы облыстық СК 1-Н, 2-Н 2003-2004жж. есебі.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Салық механизмі және оның қазіргі кезеңдегі атқаратын қызметтері60 бет
Салық саясаты: экономикалық мәні мен мазмұны, атқаратын рөлі88 бет
Салықтардың экономикалық-қаржылық негіздері, даму жолдары30 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Акциздің экономикалық мәні16 бет
Алықтардың экономикалық мәні26 бет
Бюджет - салық саясаты туралы32 бет
Бюджет жүйесі жайлы35 бет
Бюджетаралық қатынастарды реттеу құралы ретіндегі салықтық реттеудің єлеуметтік-экономикалық мазмұны жєне теориялық аспектілері74 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь