Өндірістік құрылым


1 Өндірістік құрылым және оның түрлері
2 Өндірістік құрылымның негізгі көрсеткіштері және оларды жетілдірудің жолдары
3 Өндірістік қуатты қарқынды пайдаланудың факторлары
Кәсіпорындарды құру және олардың құрылымдық бөлімшелерінің негізіне өндірістік процестер жатады. Өнімді өндірумен байланысты кез келген технологиялың процес түрлі операциялар көлемін, оның ішінде негізгі, қосымша, қызмет көрсету, басқару және т.б. жұмыстарын іске асырады. Дайын өнімді жасауда жоғарыдағы көрсетілген операциялардың рөлі түрліше. Өнімді қалыптастыру негізгі өндірістік процестердің кезінде шығады, ал басқа процесте оны жасауға тек ықпал етеді. Мұның барлығы тиісті бөлімшелерді қалыптастырудың негізі болып табылады.
Айтылғандарды есепке алсаң, өндірістік бөлімшелер өнімді өндірудегі жалпы технологиялың процестердөгі олардың өзара байланысы кәсіпорынның өндірістік құрылымын құрайды. Құрылым, кәсіпорынның; дамуы мен жұмыс істеуін қамтамасыз ететін элементтердің іс-әрекетін тұлғалайды.
Кәсіпорын құрылымы өндірістік және ұйымдық болып бөлінеді. Өндірістік бұл негізгі және көмекші цехтар және учаскелердің құрамы мен мөлшері.
Өндірістің құрылымына ықпал ететін негізгі факторлар мыналар болып табылады:
• шығарылатын өнімнің және оның номенклатурасының сипаттамасы;
• өндірістің ауқымы;
• кооперациялау деңгейі.
Шығарылатын өнімнің сипаты және оны дайындаудың тәсілі шешуші дәрежеде цехтардың құрамын, олардың мөлшерін, жүк айналымын және зауыт аймағының шамасын анықтайды. Өндірісті ұйымдастыруда маңызды жағдай болып табылатын кейбір бұйымдардың түрлері түрлі көлемде шығарылады.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 8 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Өндірістік құрылым және оның түрлері

Кәсіпорындарды құру және олардың құрылымдық бөлімшелерінің негізіне
өндірістік процестер жатады. Өнімді өндірумен байланысты кез келген
технологиялың процес түрлі операциялар көлемін, оның ішінде негізгі,
қосымша, қызмет көрсету, басқару және т.б. жұмыстарын іске асырады. Дайын
өнімді жасауда жоғарыдағы көрсетілген операциялардың рөлі түрліше. Өнімді
қалыптастыру негізгі өндірістік процестердің кезінде шығады, ал басқа
процесте оны жасауға тек ықпал етеді. Мұның барлығы тиісті бөлімшелерді
қалыптастырудың негізі болып табылады.
Айтылғандарды есепке алсаң, өндірістік бөлімшелер өнімді өндірудегі
жалпы технологиялың процестердөгі олардың өзара байланысы кәсіпорынның
өндірістік құрылымын құрайды. Құрылым, кәсіпорынның; дамуы мен жұмыс
істеуін қамтамасыз ететін элементтердің іс-әрекетін тұлғалайды.
Кәсіпорын құрылымы өндірістік және ұйымдық болып бөлінеді. Өндірістік
бұл негізгі және көмекші цехтар және учаскелердің құрамы мен мөлшері.
Өндірістің құрылымына ықпал ететін негізгі факторлар мыналар болып
табылады:
• шығарылатын өнімнің және оның номенклатурасының сипаттамасы;
• өндірістің ауқымы;
• кооперациялау деңгейі.
Шығарылатын өнімнің сипаты және оны дайындаудың тәсілі шешуші
дәрежеде цехтардың құрамын, олардың мөлшерін, жүк айналымын және зауыт
аймағының шамасын анықтайды. Өндірісті ұйымдастыруда маңызды жағдай болып
табылатын кейбір бұйымдардың түрлері түрлі көлемде шығарылады. Шығарылатын
өнім көп болса, сонша кәміл технологиясы және ұйымдың әдістері қолданылуы
мүмкін. Кооперациялаудың деңгейі де сол сияқты кәсіпорынның құрамына елеулі
түрде ықпал етеді: ол қалай жоғары болса, солай ол қарапайым.
Ұйымдық-техникалық факторлардың жетекші тұрғыда кәсіпорындардың
кейбір бөлімшелерінің және олардың жалпы құрылымдарын қалыптастыруға ықпал
ететін өндіріс үлгілері бой көрсетеді. Өндіріс үлгілері жұмыс орнының саны
мен ондағы орындалатын операциялары арасындағы арақатынастар мен
есептелінетін көрсеткіштері арқылы анықталады.
Кәсіпорындардың ұйымдық құрылымы — бұл құрамы және оның ұйымдық
бірлік мөлшері (жұмыс орны, бөлім, қызмет), олардың арақатынасы және
тұрғызу нысаны. Ұйымдық бірлік егер де олардың мөлшері көлеміне және
межелеген міндетіне сай келетіндей болса тиімді жұмыс істей алады. Әрбір
құрылым деңгейлес және сатылы болып бөлінеді, басқаша айтқанда ұйымдық
құрылымда еңбек бөлінісінің деңгейлестік және сатылы болып ажыратылады.
Еңбек бөлінісінің деңгейлестік шекарасы басқарушының өз ісінің
саласында тиімді басқару мүмкіншілігін анықтайды (басқарушының тікелей
қарамағындағы бағынушылардың ең жогаргы саны). Сатылы еңбек белінісі
басқарушылық шешімін дайындаудағы сатылы бейнесі саласындағы іс-әрекетін
құрайды.
Өндірістің ауқымы, технологиялық процестердің ерекшелігі,
мамандандыру деңгейі, бөлімшелердің құрамы мен саны кәсіпорындардың түрлі
өндірістік құрылымдарын туғызады. Өнеркәсіп кәсіпорындары бөлімшелерінің
негізгі құрылымдары цехтар болып табылады. Алайда кейбір зауыттарды цехтар
өндірішөн ауыстырылады. Мұндай өндірістер бірнеше цехтар негізінде
құрылады.
Өндіріс немесе цех кәіпорынның ұйымдық, мүліктің оқшауланған
құрылымдық бөлімшесі болып табылады. Онда дайын өнімнің бір бөлігіп
дайындайды немеке өндіріс процесін орындайды. Цех — бұл белгілі бір
бейнелерді пайдаланатын кәсіпорынның оқшауланған бөліншегі.
Кәсіпорындардың цехтар, учаскелер және басқа да буындары арасындағы
өзара қарым-қатынасы, атап айтқанда, шикізаттар, материалдар, жартылай
фабрикаттар және қызмет көрсетуде цехтар, бөлімдер ережелерімен, сол сияқты
кәсіпорынның бекіткен ережесіне сай нормативтік құжаттармен реттеледі.
Өндірістік құрылымның негізгі көрсеткіштері және оларды жетілдірудің
жолдары
Кәсіпорын қүрылымын тольщ сипаггау үшін түрлі көрсеткіштер
қолданылады. Олардың ішіндегі негізділері:
• оның құрамына кіретін бөлімшелердің жалпы тізімі;
• бөлімшелер қызметкерлерінің саны;
• жабдықтардың қуаты;
• өндірістік қорлардың құны;
• өнім шығару көлемі;
• мамандандыру және механикаландыру;
• күрделі қаржының құрылымы.

Кәсіпорынның құрылым көрсеткіштерін дұрыс таңдау өндірістің осал
жерлерін ашуға және осы кәсіпорынның оңтайлы құрылымын таңдауға
мүмкіндік туғызады.
Келтірілген бірқатар көрсеткіштерді пайдалану цехқа қатысты
кәсіпорынның үдемелі құрылымын анықтайтын кейбір өндірістік бөлімшелердің
арақатынасын анықтайды. Кәсіпорын құрылымындағы негізгі цехтар, дайын
өнімді шығарумен байланысты, негізгі операцияларды орындауды қамтамасыз
ететін құрылымның тиімділігін көрсетеді. Сонымен, нақтылы көрсеткіштерді
салыстыру арқылы басқару құрылымын сипаттайтын нормативтік немесе алдыңғы
қатарлы кәсіпорындардың қол жеткен табыстарын өндіріске енгізуді қажет
етеді. Мұндай салыстырмалы тәсілдермен олардың одан әрі жетілдіру жолдарын
анықтайды. Салалық құрылымдарды жетілдіру көзінің бірі — бұл өндірістік
бірлестіктер құру. Оның түрлі үлгілері әр түрлі құрылымдарды алдын ала
анықтайды. Дегенмен, қағида бойынша, өндірістік бірлестіктерде ғылыми-
зерттеу лабораториялары, жобалау-конструкторлық бюролар, жабдықтар, өткізу
қызметтері, көмекші шаруашылықтар орталықтандырылады.
Өндіріспен қатар ғылыми-өндірістік бірлестіктер құрылады. Оларды
құрудың басты мақсаты — машиналардың, жабдықтардың, приборлардың,
материалдардың және басқа да өндірістік бұйымдардың үдемелі технологиялық
процестерінің жаңа үлгілері таңдамаларының техникалық деңгейлігін арттыру.
Сөйтіп, олардың ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Кәсіпорынның өндірістік құрылымы
Ұйымдастырудың негізгі типтері
Қазақалтын тау-кен металлургиялық концерні
Өндірісте менеджменттік ұйымның құрылымын құру
Ұйымдастырушылық құрылымдар
Басқарудың сызықты құрылымы
Ұйымдастыру функциясы
Өндірісті басқару құрылымының түрлері
Ұйымдастырушылық құрылымды пайдаланудағы қазіргі тенденциялар
Басқарудағы ұйымдастырудың маңызы мен қажеттілігі
Пәндер