Байланыс желілері және олардың классификациясы

Байланыс желілерін құру үшін ақпаратты бір қолданушыдан екінші қолданушыға жеткізетін тарату және коммутация құралдары қолданылады. Тарату және коммутация функциялары басқарудың аппараттық және бағдарламалық құралдарымен жүзеге асырылады. Олар екі қолданушы арасындағы байланыс орнату процессін автоматтандыруға септігін тигізеді. Нақты байланыс желілерінде тарату, коммутация және басқару құрылғылары кеңістікте тармақталып орнатылған.
Желі тек екі қолданушы арасында байланыс үшін қолданылады деп есептейік. Онда ақпарат бір қолданушыдан екінші қолданушыға автоматты түрде беріледі (сурет 1.1). Ол үшін тек тарату функциясы қолданылады, ал коммутация функциясы қажет емес. Бұл жағдайда тарату құралдары ақпаратты бір қолданушыдан екінші қолданушыға жіберу үшін керек. Бағыттаушы орта ретінде мыс немесе оптикалық кабельдермен қатар ауа да қолданылады.

Желіде үшінші қолданушының пайда болуына байланысты (сурет 1.2) сұрақ туындайды – кім, қашан және кіммен байланыс орнатады? Бұл жағдайда берілген қолданушыға ақпарат тасымалдау үшін коммутация керек болады. Мысалы, А қолданушы бірінші В қолданушымен, кейін С қолданушымен байланыса алады. Басқаша айтсақ, абоненттің біреуі қалған абоненттің кез келгенімен байланыс орната алады. Мұнда коммутация функциясы абонеттердің қалауымен байланысты өзгертуге мүмкіндік береді.

Желіде коммутация құрылғыларын орнату әдістері байланыс орнатуға арналған құрылғылар санына көп ықпалын тигізеді. 1.3, а -суретте коммутация құрылғылары территориалды таралған және әрбір N қолданушы жанында орналасқан желі көрсетілген. Мұнда абоненттер бір-бірімен толық байланысты сызба бойынша жалғанған («әрқайсысы бір-бірімен» принципі бойынша (каждый с каждым)) және олар арасындағы байланыс тікелей. Коммутация абоненттік терминалда байланыс үшін тарату каналын тандағанда жүзеге асады. N қолданушылар санының артуына байланысты тарату құрылғыларына кететін шығындар көбейеді, себебі бұл кезде керекті каналдар саны көбейеді. 1.3, б -суретте көрсетілген желіде әрбір қолданушыға тек бір ғана абоненттік желі тармағы келеді. Абонент басқа желі абоненттерімен осы канал арқылы байланысады. Коммутация орталықта орналасқан барлығына ортақ коммутациялық құрылғы арқылы жүзеге асады. Бұл жағдайда байланыс құрылғыларына кететін шығындар азаяды. Себебі абонент үшін бір уақытта
        
        1 Байланыс желілері және олардың классификациясы
1.1 Байланыс желілерін құру әдістері
Байланыс желілерін құру үшін ... бір ... ... жеткізетін тарату және коммутация құралдары қолданылады. Тарату
және коммутация функциялары басқарудың ... және ... ... ... Олар екі ... ... байланыс
орнату процессін автоматтандыруға септігін тигізеді. Нақты ... ... ... және ... ... ... орнатылған.
Желі тек екі қолданушы арасында байланыс үшін қолданылады деп
есептейік. Онда ақпарат бір ... ... ... ... ... ... 1.1). Ол үшін тек тарату функциясы қолданылады, ал
коммутация ... ... ... Бұл ... ... ... ... қолданушыдан екінші қолданушыға жіберу үшін керек. Бағыттаушы орта
ретінде мыс немесе оптикалық кабельдермен қатар ауа да ... 1.1 – Екі ... ... желісі
Желіде үшінші қолданушының пайда болуына байланысты (сурет 1.2) ... – кім, ... және ... ... ... Бұл ... ... ақпарат тасымалдау үшін коммутация керек болады. Мысалы, А
қолданушы ... В ... ... С ... ... ... айтсақ, абоненттің біреуі қалған абоненттің кез келгенімен байланыс
орната алады. Мұнда коммутация функциясы абонеттердің ... ... ... ... 1.2 – Үш қолданушының байланыс желісі
Желіде коммутация құрылғыларын ... ... ... ... ... ... көп ... тигізеді. 1.3, а -суретте коммутация
құрылғылары территориалды таралған және әрбір N ... ... желі ... ... ... ... ... байланысты
сызба бойынша жалғанған («әрқайсысы бір-бірімен» принципі бойынша (каждый с
каждым)) және олар арасындағы байланыс ... ... ... байланыс үшін тарату каналын тандағанда ... ... ... санының артуына байланысты тарату құрылғыларына ... ... ... бұл кезде керекті каналдар саны көбейеді. 1.3, б
-суретте көрсетілген желіде әрбір қолданушыға тек бір ғана ... ... ... Абонент басқа желі абоненттерімен осы канал ... ... ... ... ... ... коммутациялық
құрылғы арқылы жүзеге асады. Бұл жағдайда байланыс құрылғыларына кететін
шығындар азаяды. Себебі ... үшін бір ... ... ... ... ... ... коммутация абоненттік құрылғыда жүреді;
б) коммутация орталық коммутаторда жүреді;
Сурет 1.3 – N қолданушылардың санына байланысты байланыс түрлері
Іс жүзінде желі территориалды таралып ... және ... ... желілері арқылы байланысқан көптеген коммутациялық
станциялардан тұрады.
Байланыс желісі деп хабарлама ... ... ... ... жиынтығын айтамыз. Желілердегі электрлік ... ... ... ... ... ... ... теледидар
ақпаратын тарату және радио ақпарат тарату желілері деп атайды. Тарататын
хабарламалар сипатына байланысты желілер екі түрге бөлінеді:
1) дара ... ... ...... ... ... ... таратуға арналған, яғни жеке адамдарға қызымет ететін
желілер (телефон, ... ... және ... ... көпшілік хабарламаларды тарату желілері – көпшілік сипатқа ... ... ... яғни бір ... біршама адамға қызымет
ететін желілер (дыбыс және теледидар ақпаратын тарату ... және ... ... ... ... желілердің көпшілігі ортақ
қолданыстағы желілер болып табылады, яғни ... ... ... ... және қабылдау үшін қолдана алады.
Дара хабарламаларды тарату желілеріне қойылатын талаптардың бірі –
әрбір абонентке кез ... ... ... абонентпен байланысу мүмкіндігі.
Бұл талапты қанағаттандыру үшін байланыс желісі қызымет ету ... ... бір ... бойынша құрылады. Соған қатысты байланыс
желілері әр ... ... ие бола ... яғни ... және ... ... саны мен ... олардың өзара байланысында
ерекшеліктер болады.
Байланыс желілерін құрудың бірнеше әдістерін ... ... ... ... ... ... радиалды, радиалды-түйіндік,
сақиналық және аралас (комбинирленген). Байланыс желілерін ... ... ... ... ... ... ... сақиналық;
д) аралас (комбинирленген)
Сурет 1.4 – Байланыс желілерін құрудың әдістері
Толық байланысты желі құру кезінде ... 1.4, а) ... ... ... ... бар. Бұл ... бір учаскедегі ақау мен шамадан
тыс жүктелулер кезінде осы учаскені транзиттік байланыс ... ... ... ... желі ... ... ... қымбат болып табылады.
Радиалды байланыс желісін құру кезінде ... 1.4, б) ... ... ... ... бір ... ... жүзеге асады. Бұл байланыстырушы
желі түйіндерінің санының азаюына әкеледі, бірақ мұнда айналып өту жолдарын
ұйымдастыру ... ... ... әдіс ... үлкен территорияда желі
құрастырғанда қажет болады.
Үлкен территорияларда ... ... жиі ... әдіс
бойынша құрылады (сурет 1.4, в). Бұл жағдайда байланыс бір немесе ... ... ... ... ... ... желісін құру (сурет 1.4, г) түйіндер арасында
байланысты сағат тілімен және ... ... ... ... ... ... Бұл ... белгілі бір аумақта ақаулар болса да желі өз ... ... ... ... ... байланыс желісін құру кезінде (сурет 1.4, д)
бірінші ... ... ... ... ... немесе сақиналық принцип
бойынша байланысады. Бұл жағдайда жеке бір ... ... ... ... ... ... істеуін тоқтатпайды.
1.2 Жеке хабарламаларды тарату желілері
Салыстырмалы үлкен емес ... ... ... ... ... ÷ 60 мың ... толық байланысты сызба ... ... ... саны ... ... қалалардың телефон желілері станциялардың бірнеше тобынан
құралады. Әрбір топ ... деп ... ... ... бір аудандарының
қызыметін басқарады. Осы аудандар арасындағы байланыс ... ... ... асады. Түйіндік аудан аймағында станциялар толық байланыс
сызбасы арқылы жалғанады. Бұл ... ... ... ... себебі әр түрлі аудандардың абоненттері бір-бірімен бірнеше
станциялар арқылы ... ... ... ... ... (комбинирленген) әдіс
бойынша құрылады.
Телеграфтық желілер желінің ... ... ... ... принцип бойынша құрылады. Телеграфтық желі
құрылысы келесі суретте көрсетілген (сурет 1.5).
Сурет 1.5 – Телеграфтық желі ... ... ... ... ретінде байланыс бөлімшесін немесе
телеграф аппаратын (Т) қолданатын абоненттерді санауға ... ... (УзП) ... ... ... ... атқарады.
Желі үш деңгейлі түйіндік пункттерге ие. Бірінші деңгей түйіндік пункттері
(УзП1) ... ... ... ұйымдастырылады және аудандық
түйіндер (РУ) деп аталады. Екінші деңгей түйіндік пункттері (УзП2) ... ... және ... ... (ОУ) деп ... ... ... пункттері (УзП3) қызыметін басты түйіндер (ГУ)
атқарады. Олар ... ... ... ... ... желінің басты түйіндері бір-бірімен толық ... ... ... ... каналдары арқылы жалғанған. Желінің мұндай
құрылым әдісінде ... 1 ÷ 6 ... ... ... ... желісі құрылымы телеграфты желі құрылымына
ұқсас. Байланыс сапасына ... ... ... ... қатар, нақты
уақыт мерзімінде деректерді тасымалдау қажеттілігі дабылдар ... ... ... ... ... ... ... желілер телефондық желі негізінде құрылады.
1.3 Жаппай хабарлама тарату жүйесі
1.3.1 Дыбыс тарату желісі
Дыбыс тарату каналдарының ... ... ... ... ... ... ... барлық процессін үш этапқа бөліп
қарастыруға болады. Бірінші этап – ... ... ... этап ... ... пунктінен (радиостудиядан) радиотаратушы
станцияларға және сымды ... ... ... Бағдарламаларды тарату
байланыс каналдары арқылы жүзеге асады. Канал бөлінуі ... ... ... ... этап – ... ... жеткізу.
Дыбыс тарату желісінің сызбасы 1.6-суретте көрсетілген.
Сурет 1.6 – ... ... ... ... РД – радио үйі (студия);
РПС – радиотаратушы станция; УПВ – сымды тарату түйіні; УРК – ... ... КС – ... ... ... ... ... желісі
Теледидар ақпаратын таратуды ұйымдастыру дыбыстық таратуды
ұйымдастыруға ... ... 1.7). ... ... ... таратушы бөлігінің соңғы бөлімшесі болып радиотеледидар ... ... ... ... Қазіргі кезде дабылды сапалы түрде
қабылдауды қамтамасыз ететін ... ... ... кең ... ие.
Сурет 1.7 – Теледидар ақпаратын тарату ... ... ТЦ ... орталығы; РТПС – радиотеледидар ақпаратын тарату станциясы; УРК –
каналдардың бөліну түйіні; КС – байланыс каналы.
1.4 Телефон ... ... ... ... және ... ... пайдаланатын телефон желісі
иерархиялық принцип бойынша құрылады. Телефон желісінің қарапайым құрылымы
1.8-суретте көрсетілген. Иерархияның ... ... ... ... ... ... терминалдар бар. Абонент желісі
арқылы әрбір абоненттік терминал жергілікті деп ... ... ... ... ... осы ... арқылы
байланысады.
Жергілікті станциялар бір-бірімен не тікелей, не транзиттік (түйіндік)
және ... ... ... станциясы арқылы байланысады. Бірінші
жағдайда екі ... ... ... ... ... олардың
екеуінің тікелей байланысуын ғана қамтамасыз етеді және үшінші жергілікті
станция бұл байланысқа ... ... ... ... ... ... жоғарғы деңгейі байқалады, себебі олар бір уақытты
екіден көп жергілікті станциялар ... ... ... алады.
Қалааралық станциялар бір-бірімен тікелей немесе иерархияның жоғарырақ
деңгейіндегі түйіндер – автоматты коммутация түйіндері (УАК) ... 1.8 – ... ... ... ... ... түрде құрылуы оның ресурстарының желі
бойынша тиімді ... ... ... ... иерархиялық деңгейі
жоғарылаған сайын осы иерархиядағы ресурстарды қолданушы абоненттердің саны
да артады. Сонымен қатар, бір ... ... ... және
халықаралық байланысты қолдану ықтималдығы аз ... ... ... бұл ... ... ... мөлшерін азайтуға
болады.
1.5 Телекоммуникация саласындағы стандартизация
Телекоммуникациондық желілерді құрудағы ең бір қиын мәселе әр ... ... ... бір жүйеде орнатып, бір бірімен
байланыстырып жұмыс ... ... ... желінің әр түрлі элементтерінің
дұрыс жұмыс істеуі үшін ... ... ... протоколдарды қолдану
керек. Осы мақсатта телекоммуникация саласындағы стандарттау ... ... ... ... стандарттар жасалып жатыр. ... ... ... ... және әр ... ... ... Стандарттарды шығару бірнеше этаптан тұрады: жаңа ... және ... ... жобасын жасау, дауыс беру және ресми түрде
өндіріп шығару.
Телекоммуникация саласына ... ... ... ... ... ... бар.
Әлемде телекоммуникация саласындағы стандарттарды бағыттап отыратын
БҰҰ бастауымен құрылған электрлік байланыстың халықаралық ұйымы – ... ... Union – ITU) бар. ... ... ... ... орналасқан. 1993 жылғы қайта құрылудан кейін
ЭБХҰ Телефония және телеграфиядан халықаралық консультативтік ... (CCITT) ... ... ... және қазіргі кезде үш бөлікке
бөлінген:
• ITU-T ... ... ... ... болып
табылады және осы бағытта стандарттар жасау үшін құрылған;
• ITU-R (байланыс секторы) радиобайланыс ... ... ... ... ... ... ... жиілік
диапазондарының дұрыс бөлінуін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар,
бұл сектор ... ... ... аспектілерін
қарастырады;
• ITU-D – құрамына телекоммуникация саласының ... және ... ... ... даму ... Бұл
сектор дамып келе жатқан елдерде телекоммуникация саласының
дамуына техникалық жағынан қолдау көрсетеді.
ITU-T стандарттары ұсыныс (рекомендация) деп ... Олар ... және ... әріптерімен белгіленеді. ... ... ... ... ... ... E.500 Traffic ... principles – жүктеме интенсивтілігін өлшеу принциптері.
Стандарттаудың халықаралық ұйымы – СХҰ ... ... – ISO) ... қоса ... салалардағы
стандарттардың авторы болып табылады. ISO ұйымының белгілі бір ... ашық ... ... ... ... моделі табылады.
Пошта және электрлік ... ... ... ... of European Posts and ... – CEPT) ... ... болған. Оның қызымет саласына телекоммуникация ... ... ... қатар, олардың техникалық және
ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... институты (European
Telecommunications Standards Institute – ETSI) 1988 жылы CEPT ... Ол ... ... мүше ... ... техникалық саясатты анықтайды.
Элекротехника және электроника инженерлерінің институты (Institute of
Electrical and Electronic Engineers – IEEE) – ... үшін ... ... ... ... IEEE ... телекоммуникация саласындағы
ең танымал стандарттарының бірі – локалды ... ... ... ұлттық стандарттау институты (American National Standard
Institute – ANSI) ... ... ... ... ... ... болып табылады. Телекоммуникацияда ANSI ... ... (FDDI) кең ... ... ... ұйымдар тобының ішінде ең танымалдары ... ... ... ... ... – TIA) ... өндіріс ассоциациясы (Electronic Industrial Association – EIA).
Байланыс бойынша федералды комиссия (Federal ... ... FCC) ... ... ... ... табылады және байланыс саласында
қадағалаулар жүргізеді (радиожиіліктер спектрінің бөлінуі және т. ... ... ... бір ... тиімді еңгізу
мақсатында құрылғы өндірушілері өздері стандарттау бойынша ұйымдар құрады,
мысалы, ATM Форумы, Frame Relay ... және т. ... ... ... ... ... жүйелері (ЖРЖ) мүмкіндіктерінің әр
түрлілігімен сипатталады. Олар бір-бірінен ... ... ... ... және пайдалану шығынына байланысты ажыратылады. Мұндай
жүйелердің негізгі қасиеттері болып кем дегенде ... ... ... және оның терминалы мен байланыс құрылғысы арасындағы
сымсыз байланыстың болуы саналады.
ЖРЖ классификасының критерийлерінің бірі – қызмет ... ... қоса ... күрделілік денгейі. Бұл көзқарас бойынша олар
келесі категорияларға ... жеке ... ... сымсыз
телефония жүйелері, транкингті жүйелер, ұялы жылжымалы байланыс жүйелері,
дербес спутниктік ... ... ... ... ... ... ... кеткен категориялардың кейбіріне тоқталып, олардың
сипаттамалық ... ... ... ... Жеке ... ... радиошақыру жүйелері (пейджингті ағылшынша paging – ... ... ... ... ... ... ... байланыс – бір бағытты, демек, байланыс шақыруды ... ... ... станциядан таңдалған жылжымалы станцияға қарай жүзеге
асады. Жылжымалы станция жүйенің ... ... ... ... бағытталған дабылды қабылдай алады. Классикалық жүйеде пейджер ... ... ... ... жүйе ... ... кезеңдерінде
қабылданған дабылдың қызметі қарапайым болды – «қоңырауды» – дыбыстық
дабылдар генераторын іске қосу ... ... ... ... ... ... ... құрамы әріптік-сандық символдар
тізбегі түріне ие болды. Ережеге сай, мұндай ... ... ... ... ... ... таратуға арналмаған қарапайым құрылғы болғандықтан, аз
ғана энергияны керек етеді және көлемі жағынан да ... ... ... мен ... ... қалың іргелерінен өте алатын қуатты
дабыл базалық станциядан ... ... ... ... бір ... ... қосылудың ассиметриялылығын ескере отырып
ықшамдандырылады.
Стандартты пейджингі жүйе келесі компоненттерден тұрады:
– берілген ... ... ... ... хабарламаны
жіберуге болатын шақыруды өңдеу орталығынан;
– жүздеген мегагерц жиілікте жұмыс істейтін базалық таратушыдан;
... ... ... ... ... қызмет көрсету аумағына байланысты бір ... ... ... ... (локалды) және белгілі тәртіппен
орналасқан көптеген антенналары бар кең ауқымды болып бөлінеді. ... ... ... ... ... ... дейін жетеді. Сонымен
қатар, ERMES деп аталатын ортақ еуропалық жүйе де бар.
Пейджингті жүйелердің әрі ... ... ... ... ... кері ... ... еңгізумен сипатталады.
Қазіргі кезде пейджингі жүйелердің даму қарқыны бәсеңдеп ... ... ... – ұялы ... кең ... ... ... жүйелер
өзінің әрі қарай дамуына, дәлірек айтсақ, ... ... ... тек ... ... ғана ие бола ... ... жүйелер
Транкингті жүйелер – кеңістікте шашыраңқы орналасқан ресурстарды
басқару ... ... ірі ... ... ... ... жылжымалы байланыс жүйесі. Мысалы, мұндай кәсіпорындардың
бірі – жүк көтеруші немесе қызмет көрсетуші ... ... ... ... әсіресе, транспорттық компаниялар мен арнайы қызмет
орындары үшін қолайлы; мысалы: полиция, апаттық ... ... ... және энергия тасымалдаушы компаниялар және т.б. Мұндай жүйелердің
өзіндік ерекшелігі – ... ... ... және ... ... Бұл жүйеде басқа телефон желілерде тек арнайы қызмет
түрінде берілетін байланыс түрлерін орнатуға ... ... ... бір ... барлық жылжымалы станциялармен немесе олардың арнайы
бір тобымен байланыс орнату немесе бірнеше жылжымалы станциялар арасындағы
өзара байланыстың орнатылу ... ... ... ... ... 1) ... және ... радиоканалы бар жүйе. Әрбір қозғалмалы станция кез
келген станцияға жіберілетін барлық дабылды тыңдай алды; 2) британдық ... ... ... ... ... 3) TETRA ... атпен
белгілі және Еуропалық телекоммуникациялық ... ... European ... ... ... ETSI)
бекітілген сандық жүйелер. Сөздік ... ... ... ... мүмкінді береді.
Негізгі ойы және транкингті жүйе ... бұл ... ... ... көрсетеді. Ортақ болып табылатын жүйелік ресурстар
белгілі бір каналдар санынан ... ... ... ... Кез келген бос канал жаңа байланыс орнату үшін қолданыла алады және
байланыс аяқталғаннан кейін ... ... ... ... ... мен ... ... жүйелер арасындағы негізгі айырмашылқ
осы ... ... ... егер ... ... ... барлық
каналдар бос болмаса, сол топтағы қолданушы басқа топтағы бос каналдарды
қолдана алмайды.
2.3 Ұялы телефония
Ұялы ... – бұл ... және ... ... ... ішіндегі жетістікке ие болатын ең бір перспективалы бағыты.
Ұялы телефония жүйесі қос ... ... ... ... орнатылған кең
территория бойынша жоғары жылдамдықпен қозғала алатын ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бір ғана ұялы телефония
жүйесі көптеген мемлекет аумағын ... ... ... жүйе түрі ... сйкес келсе). Мысалы, барлық Еуропаға ... GSM ... ... ... ... ... байланыс (ҰЖБ) дабылдарының қуаты ... ... ... ... ... Ваттқа артық. Мобильді қолданбалы құрылғы
жағдайында шығаратын қуат шегі – құрылғынын келесі аккумулятор зарядтауына
дейін жұмыс істеу ... әсер ... ... бір ... бұл ... нарықтағы сәтті дамуында шешуі рольге ие болуы мүмкін. Бірақ
мұндай шек ... ... әсер ету ... ... ... ... ... (сәйкесінше, базалар санының көбеюіне) әкеліп
соғады.
Ақырғы екі ... ... ұялы ... байланыс шапшаң дамыды.
Алғашқы кездегі жүйелер ... ... Сөз ... ... ... Көпстанциялы қолданыс үшін FDMA әдісі қолданылды. Мұнда байланыс
орнатуды бақылау, жылжымалы станцияның ... ... ... ... ... – хэндовер), сонымен қатар, жылжымалы станция
қуатын басқару сияқты көптеген процедураларды сандық ... ... ... ... 80-жылдарда бір-бірімен үйлеспейтін көптеген ұялы
жылжымалы байланыстың аналогты жүйелері құрылды – ... ... Mobile Phone System) ... ағылшындық TACS (Total Access
Cellular System), ... NMT (Nordie Mobile ... System) ... C-Netz ... ... ... ... дамуы, басқа жағынан аналогтық
жүйелердегі абоненттік ... ... ... ... ... ұялы ... ... екінші кезеңдік технологияларының
дамуына әкеліп ... Олар ... ... ... ... TDMA және
CDMA сияқты көп ... ... ... ... 1) алғашында
Еуропада, кейін басқа континенттердің аумағында қолданылған GSM ... System for Mobile ... 2) АҚШ және тағы да ... ... IS-94/136 және IS-95; 3) тек Жапонияда жұмыс
істейтін PDC (ағылшынша Personal Digital ... ... және IS-95 ... – TDMA және CDMA ... ... ... ... қолданатын бірден бір жүйе.
Екінші кезеңдік жүйелерді қолданудағы негізгі алға қойған мақсат –
жүйе сыйымдылығын ... ... ... ... ету ... ... қолданушылар санын) арттыру. Басқа жағынан алып қарасақ,
транспорттық құрылғыларда ... келе ... ... ... аз ... ... арасындағы байланыс қашықтықтан ... ... ... ... ... ... Жүйелерді құрастырғанда осы екі
көрсеткіштің бір ... кері әсер ... ... ... ... ... ... ие болды:
– таратушының салыстырмалы үлкен қуаты;
– мобильді телефонның күрделі құрылымы, әсіресе оның ... ... жүйе ... ... ... ... байланыстың
салыстырмалы төмен сапасы;
– базалық станцияны алмастыру және мобильді басқарумен сипатталатын
желінің ... ... ... ұялы ... ... ... ... қарамастан, олар келесі ортақ белгілерге ие:
– қолданушының сөздік дабылын білдіретін сандық деректер ағынының
төменгі ... ... ... кодтау алгоритмінің күрделілігі);
деректері тарату жылдамдығы 13 кбит/с -тан аспайды. Бұл сөздік
дабыл ... ... ... жүйе ... ... ... ... дабылды декодтаудың күрделі жүйесіне байланысты туындайтын
қос бағытта деректер тасымалдануының тоқтап қалу ... ... ... 200 мс);
– жиіліктік бөлінетін дуплексті деректерді тасымалдау ... ... және ... ... ... ... елемейтін байланыс сапалылығының өзгеріссіздігіне
жауапты жылжымалы станцияның қуатын қадағалау.
Екінші кезеңдік ұялы жүйелердің әрі қарай дамуы әр ... ... ... ... деректерді таратуға байланысты қызмет ету спектрі
кеңейді. Алғашында екінші кезеңдік ұялы жүйелер сөздік ... ... Internet ... кең етек ... ... желілердің
жалпы дамуы және тасымалдаушы компьютерлердің (laptop, palmtop және т.б.)
көп таралуы Internet ... ... ... арқылы қосылу
мүмкіншілігіне сұраныс жасады. Бұл сұраныс ... ... ... ... ... ... етті.
Өткен онжылдықта үшінші кезеңдік ұялы желілер пайда бола бастады.
Уақыт өте келе мультимедиялық ақпарат пен ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан, жаңа жүйелер үшін үлкен
сыйымдылық пен әр түрлі трафиктер ұсынылды. ... ... 384 ... -тан кем емес және ... болса 2 Мбит/с -ты құрады.
Бұл жылдамдықта ... ... ... ... ... ... ұялы ... барлық әлеммен жылжымалы байланыс орната
алатын ... ... ... ... ... ... бұл мәселе әлі ... ... ... ... емес (Европада, Америкада және кейбір Азия
елдерінде әр түрлі стандарттар бар).
3 ... ... ... ... ... Құпиялылық және қолданушы аутентификациясы
Бірінші кезеңдік ұялы байланыс жүйесінде құпиялылықты сақтау ... ... Бұл ... ... ... ... ... болуымен
сипатталды. Кодтау арқылы сақтандырылмаған желі арқылы сөйлесуді қарапайым
қабылдағыш құрылғымен тыңдауға ... Ал ... ... жүйелерінде
байланыс құпиялылығын қамтамасыз ету сандық кодтауды және ... ... ... соқты. Желі арқыл сөйлесуді басқа ... және ұялы ... ... ... ... ... ... принциптерінен туындайды. Ортақ қолданыстағы ұялы байланыс
желісінде белгілі бір ... ... ... маршруты белгісіз
болады. Бұл радиоинтерфейстің ерекшелігімен қоса абоненттің мобильділігімен
сипатталады. Керекті ... ... ... ... ... ... ... және қолданушыны идентификациялау керек.
GSM жүйесіндегі деректер берілуін сақтандыру үшін келесі шаралар
қолданылады:
– желіге қосылуды қолданушы ... ... ... ... шифрлеу арқылы таралатын ақпаратты (сөздік дабыл, ... ... ... дабылдары) құпияландыру;
– желі ішінде мобильді абонент үшін уақытша номер идентификациясын
қолдану арқылы ... ... ... ... ... ... ... элементі болып абонент
идентификациясының модулі (ағылшынша Subscriber Identity Mobule) саналады,
яғни ... Бұл ... ... сәйкес ұяшығына орнатылатын
микроконтроллері бар ... ... ... ұялы ... өзіндік SIM-картаны алады. Карта қолданушыға қатысты жеке дара
ақпаратты, шифрлеу бағдарламаларын және кілттерді сақтайды. Телефоннан ... ... алу ... тағы бір сақтандыру ретінде қызымет
атқарады. Ескеретін ... ... ұялы ... ... ... ... – мобильді телефон және SIM-карта.
SIM-карта жадысы бірнеше бөліктерден тұрады – ROM, RAM және ... ... Memory – ... тәуелсіз жады). ROM-жадыда А3
және А8 шифрлеу алгоритмін жүзеге асыратын бағдарламалар ... ... ... ... процессі кезінде қолданылса,
екіншісі тарлатын ... ... ... ... үшін ... ROM-
жады көлемі 4-6 кбит болады және ондағы ақпаратың ... ... ... ... ... аз – 256 ... аспайды. NVM-жады 2-
3 кбайт көлемге ие және келесідегідей жеке дара ... мен ... ... ... Ki – қолданушы идентификациясының кілті;
– IMSI (мобильді ... ... ... ... ... ... желі кодынан және абонент номерінен тұратын
15 биттік абоненттің ... ... ... TMSI ... ... ... ... номері) –
жылжымалы станцияның жаңа ... ... ... ... ... ... ... LAI (орналасқан аумақ идентификаторы);
– PIN (ағылшынша Personal ... Number – ... ...... ... ... үшін
қолданылатын төрт және сегіз таңбалы номер;
– дербес телефон кітапшасы – қолданушымен енгізілген телефондар
тізімі;
... ... ... ... ұялы ... ... тізімі;
– қабылданған қысқаша хабарламалар.
Желі тіркелу үрдісін жүргізгеннен ... ... ... ... 128 ... ... RAND саны ... А3 шифрлеу
алгоритмі және қолданушының өзіндік Кі кілтінің ... желі және ... 32 ... электронды SRES (ағылшынша singnet ... ... 3.1 – ... ... ... станциямен табылған SRES коды желінің фиксирленген бөлігіне
беріліп, кодтар салыстырылады. Егер екі код ... ... ... ... ... ... білдіреді. Келесі этапта ... TMSI және LAI ... Екі сан да ... ... шифрленген
күйінде беріліп, SIM-картада сақталады. Абоненттік өзіндік IMSI номері
қолданушыға бір-ақ рет ... Бұл ... ... ... ... алғаш
рет тіркелгенде және VLR регистірінде ол туралы деректер болмаса жүзеге
асады.
Айтылып кеткендей, байланыс орнатудың ... бір ... ... ... ... және ... ... шифрленген түрде
беріледі. Шифрлеу ... ... ... А5 ашық кілтпен шифрлеу
алгоритмі қолданылады. Бұл ... тек ұялы ... ... ғана
қолдана алады. Берілетін ақпараттың құпиялылығы тек шифрлеу алгоитміне
деген шектеулі ... ... ғана ... ең ... ... берілмейтін шифрлеу кілтімен сипатталады.
А5 шифрлеу алгоритмі мобильді телефонда қолданылады. Бұл алгоритмді
желі іске қосады. Идентификация ... ... ... ... үшін жеке Кі және RAND саны ... кілт алады. Бұл кілт SIM-
картада сақталатын А8 алгоритмі бойынша анықталады.
Сурет 3.2 – Деректерді шифрлеу ... ... ... ... ... ... ... негіздері
Оптикалық сымсыз байланыстың (Free Space Optics – FSO) ... ... бері ... ... да, ... ... арқылы
оптикалық дабылдардың сымсыз таралуын қамтамасыз ететін ... ... тек ... келе ғана ... ... жүйелер саласындағы
ғалымдардың қызығушылығына ие болып отыр. ... ... ... ... ... қарапайымдылығы және қаржылық
пайымдауларына байланысты бұл жүйелер белсенді қарқынмен дамып келеді.
FSO ... ... өте ... ... видеобақылау камераларына
өте ұқсас екі лазерлік қабылдау-тарату құрылғылары бір-біріне ... бір ... ... ... ... ... ... желіге қосылады. Екі құрылғы арасындағы толық көрініске ешбір
кедергі келтіретін заттардың орналасуы жүйе жұмысына кері ... ... ... ... ... ... тиімсіз немесе мүлдем мүмкін
емес ... ... FSO ... ... ... ... ... ету үшін FSO жүйелерді үйлердің
төбелерінде, биік ... ... ... FSO ... ... ... орта жағдайына тәуелді. Солардың ішіндегі жүйенің
ең қауіпті жауларының бірі – ... ... ... ... ... ... Бұл эффект таралу қашықтығын қысқартады.
4.2 Локалды сымсыз байланыс желілері
Кәдімгі локалды байланыс желісінде (ЛБЖ) ... ... ... ... да ... ... ... байланыс мыс немесе
талшықты-оптикалық желілер арқылы ... ... Желі ... ... және ... ... тұрады. Желіні кеңейту немесе
конфигурациясына өзгерту жүргізген сайын уақыттық және ... ... ... ... тарату жұмыстарын жасауға әкеліп соғады. Мұндай
жүйенің терминалдары қозғалмайтындығы анық.
Сымсыз локалды байланыс технологиясы (ағылшынша Wireless Local ... – WLAN) ЛБЖ ... ... жаңа ... ... яғни
терминалдардың мобильділігі және желі конфигурациясын өзгертудің жеңілдеуі.
Жалпы алғанда WLAN келесі артықшылықтарға ие:
... – WLAN ... ... ... ету ... бір-
бірімен шектеусіз ... ... ... орнату үшін
терминалдарға тура ... болу шарт ... ... қарапайымдылығы – желіні жобалау ... ... ... ... ... ... «ad
hoc» типті, қажет емес;
– желінің уақытша конфигурациясын жасау мүмкіншілігі – сымсыз
байланыс аз ... ... ... ірі ... ... және т. б.) ... байланыс орнатуға мүмкіндік
береді;
... ... ... – өткізгіштік ... және ішкі ... ... ... портативті
компьютерлерге қосылған ішкі ... ... ... ... ... жағдайлар әсерінен алшақтатылған.
Сонымен қатар, WLAN желілері біршама кемшіліктерге ие. Олардың көбі
дабылдардың радиоканал бойынша ... ... ... ... ... ... берілуінің төмен сапасы, яғни, дабылдардың радиоканал
бойынша таралуында қателіктердің пайда болу ықтималдығы 10-3–10-4
не одан да көп ... ... ... сапаға ие болу үшін
қателіктерді алдын-ала ... (FEC) ... ARQ ... ... Салыстыру үшін: талшықты-оптикалық канал ... ... ... ... болу ... 10-10 ... уақыт бойынша өзгеріске ұшырайды, ал жүйе қарамағында
спектральді ресурстар шектеулі. Спектральді шектеулер және басқа
жүйелер жағынан туындайтын бөгеттер – WLAN ... ... ... реттеу шектеулері – көптеген ... ... ... ... ... Ол, өз ... WLAN
жүйелерінің дүниежүзілік стандарттарына әсерін тигізбей қоймайды;
– сымсыз байланыс аппаратураларының ... ... ... ... ... ... құпялылық пен қауіпсіздік деңгейінің төмендігі – радиоканал
бойынша таралатын дабылды ұстап алу ... ... ... ... локалды байланыс желісі басқа желілерден бөлек құрылмайды.
Көбінесе, сымсыз байланыс бойынша ... ... ... ... үшін қолданылады.
Локалды сымсыз байланыс станциялары. Локалды сымсыз байланыс желілері
бірнеше жұмыс істейтін станциялары бар бір ғана ... ... ... ... бар бірнеше файл-сервер және коммуникационды
серверлерден тұрады. Кейбір желілер салыстырмалы қарапайым ... ... ... ... бағдарламамен, не принтермен ортақ қолдану үшін
жобаланады.
Файл-сервер локалды байланыс желісінің ядросы ... ... ... ... ... ... қасиетке ие мини-компьютер)
операционды жүйені іске қосып, желі ... ... ... ағынын
басқарады. Жеке жұмыс істеу орталықтары немесе ортақ қолданысқа ... ... ... ... және т. б.) файл-серверге қосылады.
Әрбір жұмыс істеу орталығы өзінің операционды жүйесімен жұмыс істейтін
дербес компьютер болып табылады, ... ... ... компьютерлермен
салыстырғанда жұмыс істеу орталықтары желілі интефейсті ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істеу
орталығы файл-сервермен, басқа жұмыс істеу орталықтарымен ақпарат алмасу
үшін желі қабыршағы деп ... ... ... іске ... ... ... станциясына файл-сервердегі файлдар мен бағдарламаларды
қолдануға ... ... Ұялы ... ... желілері өз аттарын ... ... ... алды. Бұл принципке байланысты ұялы ... ... ... ... ... ... ... ара соталарына ұқсас дұрыс
алтыбұрыштар болып келеді. Желінің ұялы құрылымы ... ... тура ... ... ... ... өзінің аумағындағы
барлық қозғалмалы станцияларға ... ... ... ... Абоненттің бір ұя аумағынан екінші ұя аумағына орын ... ... ету де бір ... ... ... ... Шын ... орта
жағдайларында ұяшық бұрыштары ешқашан қатаң геометриялық ... ... ... ... қоршаған ортада таралуы шарты, яғни,
жергілікті жердің жер бедері, құрылыс нысандарының тығыз ... және ... ... не адам ... ... ... ұялы ... желілерінде құрамына базалық станция контроллері
(БСК) және ... ... ... станциялары (БҚТС) кіретін
«базалық станция жүйесі» ... ұғым ... Бір ... ... ... ... ... келесі функцияларды
атқарады: радиоканалдар бөлінуін басқарады; ... ... ... ... секіріс жиілігімен жұмыс істеу режимін қамтамасыз етеді,
дабылдың модуляциясы мен демодуляциясын, хабарламаны кодтау мен ... Бір ... ... үш БҚТС желінің 120-градустық
секторіне, ал бір контроллері бар алты БҚТС желінің 60-градустық секторіне
қызымет ... ... ... орталығы (КО) ұялы желінің «миы» және ... ... ... Онда ... базалық станциялардың ақпарат ағымдары
тұйықталады. Коммутация ... ... ... да ... ... ... – жалпы қолданыстағы телефон желісі, байланыстың спутниктік
желісі немесе басқа да ұялы ... ... КО ... ... ... кіреді және ол кәдімгі көппроцессорлік жүйенің
мысалы болып табылады. Сандық ұялы байланыс жүйесінің ... ... ... ... ... 4 – Коммутация орталығының блок-сызбасы
Коммутатор сәйкес байланыс ... ... ... ... ... ... Ол ақпарат ағымын бір базалық станциядан келесі
базалық станцияға немесе базалық станциядан стационарлық ... ... ... ... ... ... ... өңдеу жүргізетін сәйкес байланыс
контроллерлер арқылы қосылады. Коммутация орталығын және ... ... ... ... басқарады. Коммутация орталығының жұмысы тікелей
операторлардың қатысуымен жүзеге асады, ... ... ... сәйкес
терминалдар мен көрініс-тіркеу құрылғылары кіреді.
Жүйенің маңызды элементтерінің бірі ... ... ... ... ... табылады: үй регистрі, қонақ регистрі, аутентификация
орталығы және аппаратура ... ... ... ... бола бермейді).
Үй регистрі (ағылшынша Home Location Register, HLR) жүйеде тіркелген
барлық абоненттерден және сол ... ... ... ... ... ... мұнда абонеттің қай жерде
орналасқаны қадағаланып отырады.
Қонақ регистрі ... Visitor Location ... VLR ) ... ... отырған басқа желі абоненттері жайлы ақпарат сақтайды.
Аутентификация орталығы (ағылшынша ... Center) ... мен ... ... ... ... ... (ағылшынша Equipment Identity ... ... ... ... жұмыс істеуі және оның орынды
қолдануы туралы ... ... ... желі ... желі ... максималды ұзындығынан артық
болса, желіні ... ... ... сегментке бөлу керек болады.
Құрылысы жағынан репитер өзіндік қорек ... бар жеке ... ... ... ... орнатылатын арнайы модуль түрінде болады.
Өзіндік қорек блогы бар жеке орындалған ... ... ... ... келеді, бірақ ол арқылы Ethernet желісінің жеке сегменттерін
қосуға болады. Мұндай репитерлерде коаксиалды, трансиверлік ... ... ... ... ... ... репитер арқылы қалың және
жіңішке кабельмен орындалған екі сегментті бір желіге қосуға ... ... ... ... ... ие, ... ол ... коаксиалды кабель түрінде орындалған желі сегменттерін ... ... ол ... ... және ... ... ... қосылу үшін
қосымша розетканы керек етпейді.
Жұмыс станциясына ... ... ... де бар. Желі ... жұмыс істеу үшін репитер қосылып тұрған компьютер де тәулік бойы ... тұру ... ... қорек көзінен ажырағаннан кейін желі сегменттері
арасындағы байланыс үзілуі мүмкін. Желі ... ... ... ... – бір ... ... ... басқа сегменттер
арасындағы байланысқа әсер етпейді.
-----------------------
Тарату ... ... ... қосылу
Байланыс контроллерлері
Коммутатор
Көрініс және тіркеу құрылғысы
Орталық контроллер
Байланыс контроллерлері
Базалық станцияға қосылу
Оператор терминалдары
Үй регистрі
Қонақ регистрі
Аутентификация орталығы
Аппаратура регистрі

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымның ішкі және сыртқы ортасы4 бет
Организмнің арнйы және арнайы емес қорғаныс реакциялары. Қан топтарына сипаттама7 бет
OnliNet Network5 бет
Газды қаладағы газ тарату механизімі17 бет
Есептеу желілері6 бет
Желілік технологиялар.2 бет
Инженерлік жүйелер, желілердің, жабдықтардың даму тарихы7 бет
Интернеттiң негiзгi түсiнiктерi6 бет
Компьютерлік желі жайында8 бет
Тактілі генераторлардың сыртқы элементтері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь