Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілері және оны шешу жолдары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

I Тарау. Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі
қарым . қатынас аспектілері және оны шеіпу жолдары ... ... ... ... ... ... ... 9
1.1. Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсету
аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
1.2. Балалар кітапханасындағы бұқаралық жұмыстардың
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30

II Тарау. Баланың оқырман болып қалыптасу мәселелері және оларды
шешу жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..38
2.1. Баланың оқырман болып қалыптасуына творчестволық оқу арқылы
кітапхананың атқаратын ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..41
2.2. Балалар кітапханасы және оқу мәдениетін дамыту ... ... ... ... ... ... ... 56
2.3. Кітапханашы мен оқырман арасындағы өзара қарым.қатынас
психологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...75

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..93

Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..95

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .98
Кіріспе

Зерттеудің көкейтестілігі: Балалар кітапханаларында қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілері баланың психологиялық интелектуалды мәдени дамуы. Яғни баланы кітап оқуға деген ықыласын арттыру жолдары, олардың оқу барысында логикалық ойлануын қалыптастыру, сол оқыған кітабын қиялдау, сол кітап жайлы баланың мәдени сөйлеуін дамыту.
Балалар кітапханаларының негізгі функциялары жас ерекшелік категорияларын сақтап қызмет көрсету. Балалар уақытын тиімді өткізуіне тәрбиелеу, барысында адамгершілік қасиеті мен педагогикалық және ақпараттық мәдениетін кітапханашы мен жас оқырманның қарым-қатынасы арқылы жетілдіру.
Негізгі функциялар арқылы балалар оқуын ұйымдастыру. Осы көкейтесті мәселелерді шешудің жолдарын ашып көрсету.
Дегенмен қазіргі таңда заман талабына сай балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілері дұрыс жолға қойылған дей тұғын мен де балаларды кітапханаға тарту, олармен бұқаралық жұмыстың түрлерін ұйымдастыру, балалардың оқырман болып қалыптасу мәселелері әлі де өз дәрежесінде шешілмей келеді. Балалар кітапханасында балалардың оқу мәдениетін дамыту, кітапханашы мен жас оқырман арасындағы қарым-қатынас психологиясын, оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілерін қалыптастыру жұмысы жүйесіне жасаған талдау, олардың ақпараттық және педагогикалық мәдениетін, оқу мәдениетін дамыту деңгейі көбінесе талаптарға сәйкес болмай отырғандығы байқалады.
Осыған байланысты балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудің аспектілерінің ғылыми-теориялық негізінің жоқтығы мен практикалық мұқтаждығының арасындағы қайшылық байқалады. Осы қайшылықтардың шешімін табу бізге зерттеу тақырыбын «Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілері және оны шешу жолдары» деп алуға мүмкіндік береді.
Зерттеудің мақсаты: Балалармен жұмыс жүргізетін кітапханашылардың негізгі функциялары арқылы қалыптастырудың психологиялық-шарттарын бала мен кітапханашы арасындағы қарым-қатынас аспектілерін теориялық әдістемелік тұрғыда негізден әдістемесін жасау.
Зерттеудің объектісі: Республикалық, облыстық, қалалық, аудандық кітапханаларының қызмет көрсету бөлімдері. «Анықтама-библиографиялық бөлім, әдістемелік бөлім, абонемент, оқу залы».
Зерттеу пәні: балалар кітапханаларында ақпараттық қызмет көрсетудегі оқырман мен кітапханашының қарым-қатынас аспектілерін қалыптастыру үрдісі.
Зерттеудің ғылыми болжамы: Оқыту процесінде балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас аспектілері тиімділігі артады.
- Оқу материалы мазмұнының тәрбиелік мүмкіндіктері;
а) Балалар оқуына әсер ететін басқа мекемелермен (мектепке дейінгі мекемелер, оқу орындары, балалар шығармашылығы орталығы) байланысты жүзеге асыру ғылыми - әдістемелік тұрғыда қамтамасыз етілсе;
ә) Оқырмандарда оқуға жауапкершілік және қызығушылықты тәрбиелеуде қазіргі оқыту әдістерімен ұштастырылса.
Оқу мәдениетін ең алдымен балалар үшін әртүрлі ақпарат көздерінің –энциклопедиялардың, анықтамалардың, білімнің барлық салалары бойынша ғылыми-танымдық әдебиеттердің, мерзімді басылымдардың, мәліметтер базасының, интернеттің, аудио және видео жазбалардың, мультимедиялық құралдарын пайдалануына жүйелі түрде мән берілсе.
Деректі көздері: Республикалық, обылыстық кітапханалардың жоспары, жылдық есебі, каталог, картатека, кітапхана қорының пайдаланған жұмыс барысында Республикалық кітапханашылардың жарық көрген
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
1. Асылбекова, Ш. Жаңа кезең. // Кітапханасы элемі. - 2003. №3. Б. 36.
2. Әділбекова, М. Жастардың қазақ тілінде кітап оқуының жағдайы //
Мектептегі кітапхана. - 2004 №2. Б. 11-14.
3. Бегалинские чтения «Чтения детей проблемы поиски и решения».
- А: 2003. С. 2-130.
4. Бегалинские чтения. «Дети как читателей» после расписание детская
- библиотека им. С. Бегалина А: 2003. С. 8-22.
5. Бегалинские чтения: библиотека, книга и чтения и оброзования детей.
[Государственная Республиканская Детская Библиотека им. С.Бегалина ]. А: - 2004. Б.1-133. Бердіғалиева, Р. Жас ұрпақ және кітапхана // Қазақстан мұғалімі.- 1998.
№75. 11 желтоқсан. Б.10.
Бердіғалиева, Р. Кітапхана ісі туралы заң. // Егемен Қазақстан. - 2003. -25 қаңтар- Б 4.
6. Бақытқызы, Р.Ұлағат — ұлттық тәрбиеде. // Ұлағат —2003. №2. Б. 50-51.
7. Базыбаева, М. М.Жұмабаевтың психологиясының мұрасы. // Ұлағат
2003. №8. Б. 47-48.
8. Байсымбекова, Ж. Өркениеттегі кітапхана қандай болу керек? //
Қазақ әдебиетті - 2005. №6. Б. 11.
9. Ғисанов, Т. Жастар игілігі үшін еңбек етеміз. // Кітапхана элемі. -
2004. - №2-34-35 Б
Езова, Н. Взаимоотнашения библиотекаря и чтения. // Библиотечное дело. -2006. №1.Б. 40-43.
10. Есалы, А. Ең қүнды қазына: Қазақстан Ұлттық кітапханасының
- құрылғанына 90-жыл // Егемен Қазақстан - 2000 - 18 қараша.
11 .Есенқызы, П. Ауылдық кітапханаларда балалар мен жасөспірімдерді
-ақпарат пен дамыту мәселелері. // Кітапхана. - 2005 - №1 - 9 -11 Б
12.Жалғасбайұлы, А. Қазақстанда ақпаратты білім берудің мәселелері.
- Ұлағат -2003 №2-Б. 26-27.
13. Жасөспірімдер кітапханасының абономент бөлімі: Қазақстан Респ.
Жасөспірімдер кітапханасы. // Құраст К.К. Қалтаева - А. 1991- Б. 70
14. 3абирова, О. Вапросы детского библиографа.//Мир библиотеки-
2004 №2- С 25-27
15. Ибашов, С. Ж. Аймауытұлы еңбектеріндегі балалар психологиясы // - Ұлағат-2003.№2. Б. 6-7.
16. Иманасова, Ж. Адам қабілеті шексіз // Ақжелкен - 2000. №3. Б. 24-25.
17. Қожахметова, А. Бала тәрбиесі - баршаға ортақ // Ақжелкен - 2000.
№10. -Б4-9.
18. Кәрімова, М. Оқырмандардың кітап оқуға қызығушылығын арттыру
- мәселесі. // Ұлағат -2003. №2. Б. 48-49.
19. Лукзен, Л. Ата-аналарға арналған кеңес. // Ана тілі. 2004. №5. Б. 5.
20.Линкова, В.Н. Достучаться до сердца ребёнка // Нач школа- 2000.
№11. С. 26-30
21 .Муртазаева,С. Кітапхана және білім әдістемелік басылым // 2003ж
- (А.С. Пушкин атындағы Оңтүстік Қазақстан облыстық әдебиеті - ғылыми кітапханасы )Б. 1-19.
22. Мұсабекова, Г.К. Дәстүрден жаңашылдыққа // Кітапхана әлемі -
2005 -№1-25Б
23. Нұрбайұлы, Е. Кітапхана - оқырман ордасы. // Ақжелкен - 2000 №5-
Б.8-9
24. Нүсіпбаева, Г. Елдің елдігі - тілінде // Қазақстан мектебі - 2001 - №3
-72 - 73 Б
25.Оразымбетова, А. Өмірге даярлаудағы тәрбиенің рөлі//Ұлағат.-
2003.№2.Б. 26-27.
26. Оралғазина, А. Әлемге төнген сауатсыздық қаупі // Ақжелкен -
2003.№9. Б. 6-7.
27.Оралғазина, А. Әлемге төнген сауатсыздық қаупі. // Ақжелкен -
2000. №9. Б. 6-9.
28.Омарова, Г. Мектеп оқушыларын кітаппен жұмыс істеуге үйрету. // Бастауыш мектеп. - 2002 - №1- 35-37 Б
29. Раева, С.Қ. Кітапхана - оқырман ордасы // Ақжелкен-2000. №5. Б. 8.
30. Рыскелдіүлы, Т. Ұрпақ тәрбиесін ұмытпайтын ағайын. // Ақжелкен
2000. № 7-8. Б. 1-19. Рыскелдіүлы, Т. Ұрпақ тәрбиесін ұмытпайтын ағайын. // Ақжелкен 2000.
- №7-8.Б. 1-19.
31. Садырова, Ғ. Білім кілті кітапхана // Мектептегі кітапхана - 2004. №1.
Б. 22-23. 32.Сүндетова, А. К. Балаларды кітап оқуға тартудың қызықты түрлері. // Кітапхана, 2006-№і 1-27 Б
33. Сметанникова, Н.Н. Статегптельный подход к обучению чтению- М:
- 2005. С. 5-509.
34.Тоқпакпаев, С. Әскери өмірлер қазақ тілінде берілді. // Ана - тілі-
2001.№4. Б.5.
35. Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған
бағдарламасы туралы. // Үкімет жарғысы — 2001-№2-Зб
36. Челышова, А. Влюбить ребят в литературу // Библиотека. - 2001.
№10.- С. 45-46.
37.Шукиев, Б.А. Балалар кітапханасындағы құқықтық тәрбие жұмысы //
Кітапхана әлемі.-2005. №4.- Б.20.
38. Юхотина, Л.Т. Психологические основы урока.- М,:Просвещение,-1996.СЛ02.
39.Ярослав, К.Д. Дети в Росси о себе и о своих правах // Библиотека. -
        
        Дипломдық жұмысты атқарушы тобынын
Студенті ______________________ дайындаған диплом жұмысына
РЕЦЕНЗИЯ
Диплом жұмысының тақырыбы: «Балалар кітапханаларында ... ... ... ... және оны шешу жолдары».
Ұсынылып отырған дипломдық жұмыс қазіргі балалар кітапхананың ... ... мен жаңа ... ... бар екендігі бүгінгі уақытта
аса қажет.
Қазіргі балалар ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық-насихат орталықтары
болуда. Бұл жұмыс балалар кітапханасында бұқаралық жұмыстардың түрлерін,
баланың ... ... ... мәселелері және оларды шешу жолдары, оқу
арқылы кітапхананың атқаратын ролі, олардың оқу ... ... мен ... ... өзара қарым-қатынас психологиясы
көрсетілген.
_______________ жұмысында ... ... ... кітапханаларында
дәстүрлік кітапханалық қызметін көрсетумен ... ... ... ... ... ... көрсету, виртуалды анықтамалық
қызмет, құжаттарды электронды жеткізу ... ... ... орталығы материалдар ұсынылады.
Диплом жұмысын дайындаушы ... ... ... ... ... ... деңгейіне сай келеді.
Ескерту ретінде материалдар көлемі өте мол.
Атқарылған дипломдық жұмыс мамандық бойынша дипломдық ... ... сай, ... ... және өте жақсы бағалауға
лайықты.
Диплом жұмысының жетекшісінің пікірі
Студент ... ... ... тақырыбы: «Балалар
кітапханадарында оқырмандар қызмет ... ... ... оны шешу ... ... ... балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет
көрсетудегі қарым-қатынас ... ... оны шешу ... ... ... жұмыстардың түрлерін, баланың
оқырман болып қалыптасуын шығармашылық оқу арқылы кітапхананың атқаратын
рөлінің ... ... ... ... ... ... жұмыстың құрылымы кіріспеден. Екі тараудан, қорытынды мен
пайдаланылған әдебиеттер тізімі және ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету» курстарын оқытуға зор септігі
тиетіні сөзсіз.
Жұмыстың ғылыми болашағында қазіргі ... ... ... ... аспектілерінің ерекшеліктері айқындалады.
Диплом жұмысын орындау барысында барлық қойылған міндеттерді толық
орындаған. Сондықтанда бұл жұмысты өте жоғары ... ... ... 20__ ... ... ... ... қорытындысы.
Диплом жұмысы тексерілді______________________________________
______________________________________________________________
Мемлекеттік емтихан комиссияға бұл жұмыс қорғауға жіберілді.
Мазмұны
Кіріспе.................................................................
.............................................3
I Тарау. Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсетудегі
қарым - қатынас ... және оны ... ... Балалар кітапханаларында оқырмандарға қызмет көрсету
аспектілері............................................................
.........................................15
1.2. Балалар кітапханасындағы бұқаралық жұмыстардың
түрлері................................................................
...........................................30
II Тарау. Баланың оқырман болып қалыптасу мәселелері және оларды
шешу
жолдары.....................................................................
.........................38
2.1. Баланың оқырман болып ... ... оқу ... ... Балалар кітапханасы және оқу мәдениетін
дамыту............................56
2.3. Кітапханашы мен оқырман арасындағы өзара қарым-қатынас
психологиясы...........................................................
....................................75
Қорытынды...............................................................
...................................93
Пайдаланған әдебиеттер
тізімі..................................................................95
Қосымшалар..............................................................
...................................98
Кіріспе
Зерттеудің көкейтестілігі: Балалар кітапханаларында қызмет көрсетудегі
қарым-қатынас аспектілері ... ... ... ... дамуы.
Яғни баланы кітап оқуға деген ықыласын ... ... ... ... ... ... ... сол оқыған кітабын қиялдау, сол
кітап жайлы баланың мәдени сөйлеуін дамыту.
Балалар кітапханаларының ... ... жас ... ... ... ... ... уақытын тиімді өткізуіне
тәрбиелеу, барысында адамгершілік қасиеті мен ... және ... ... мен жас ... ... ... жетілдіру.
Негізгі функциялар арқылы балалар оқуын ұйымдастыру. Осы көкейтесті
мәселелерді шешудің жолдарын ашып ... ... ... заман талабына сай балалар кітапханаларында
оқырмандарға қызмет көрсетудегі ... ... ... жолға
қойылған дей тұғын мен де балаларды кітапханаға тарту, ... ... ... ... ... оқырман болып ... әлі де өз ... ... ... ... ... оқу мәдениетін дамыту, кітапханашы мен жас оқырман ... ... ... ... ... ... қалыптастыру жұмысы ... ... ... ... және ... ... оқу мәдениетін дамыту деңгейі
көбінесе талаптарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсетудің аспектілерінің ғылыми-теориялық негізінің жоқтығы ... ... ... қайшылық байқалады. Осы қайшылықтардың
шешімін табу бізге ... ... ... ... ... ... ... аспектілері және оны шешу жолдары» деп
алуға мүмкіндік береді.
Зерттеудің мақсаты: ... ... ... ... ... ... қалыптастырудың психологиялық-шарттарын бала мен
кітапханашы арасындағы ... ... ... әдістемелік
тұрғыда негізден әдістемесін жасау.
Зерттеудің объектісі: ... ... ... ... ... ... бөлімдері. «Анықтама-библиографиялық бөлім,
әдістемелік бөлім, абонемент, оқу залы».
Зерттеу пәні: балалар кітапханаларында ақпараттық ... ... мен ... ... ... ... ... ғылыми болжамы: Оқыту процесінде балалар ... ... ... ... аспектілері тиімділігі
артады.
- Оқу материалы мазмұнының тәрбиелік ... ... ... әсер ... ... мекемелермен (мектепке дейінгі
мекемелер, оқу орындары, балалар шығармашылығы орталығы) байланысты жүзеге
асыру ғылыми - ... ... ... ... Оқырмандарда оқуға жауапкершілік және қызығушылықты тәрбиелеуде
қазіргі ... ... ... ... ең ... ... үшін әртүрлі ақпарат көздерінің
–энциклопедиялардың, ... ... ... салалары бойынша
ғылыми-танымдық әдебиеттердің, ... ... ... ... ... және ... жазбалардың, мультимедиялық
құралдарын пайдалануына жүйелі ... мән ... ... ... ... ... жоспары,
жылдық есебі, каталог, картатека, ... ... ... ... ... ... ... көрген басылымдарының
пайдалануын «Бегалинские чтения: (Библиотека, книга и ... в ... Б 2-135) ... ... ... ... ... решения» А: 2002.С 1-163
«Бегалинские чтения: « Дети как ... А: 2003. С. 1 - ... ... ... ... ... ... көрсету аспектілері;
2. Балалар кітапханасында бұқаралық жұмыстардың түрлері;
3. ... ... ... ... ... оқу ... ... ролі;
4. Балалар кітапханасы және оқу мәдениетін дамыту;
5. Кітапханашы мен оқырман арасындағы өзара қарым-қатынас психологиясы.
Жетекші идея: Балалар кітапханаларында оқырмандарға ... ... ... болып қалыптасуының мүмкіндіктерін арттырып, шығармашылық
оқу арқылы кітапхананың атқаратын қызметін қалыптастыру және дамытуды ... ... ... көздері: Зерттеу проблемасы ... ... мен ... ... мен психологтардың
еңбектері, Қазақстан Республикасының «Білім туралы заңы, ҚР 2015 жылға
дейінгі ... беру ... ... ... мерзімді басылымдар
кітапхана, «Кітапхана» әлемі. С. Бегалин атындағы Республикалық ... ... ... ... ... ... ... әдістері: Зерттеу проблемасы бойынша ... ... ... ... ... мерзімді басылымдарына талдау
жасау; әңгімелесу,озық тәжірибелерді үйрену және қорыту, бағалау ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетудің қарым-
қатынас ... ... ... ... ... ... теориялық жағынан негізделді және анықталды.
2. Балалар кітапханаларында оқу ... ... ... анықталып, әдістемесі жасалды.
3. Баланың оқырман болып қалыптасуы мәселелері ... ... мен ... ... ... ... психологиялық шарттары анықталды.
Зерттеудің практикалық мәнділігі: Зерттеу жұмысының нәтижелері ... ... ... ... ... мүмкіндіктер жасайды. Зерттеу
материалдарын кітапханаларда, кітапханатану және библиография мамандықтары
сабақтары мен ... ... ... ... ... ... білімін жетілдіру
және қайта даярлау курстарында пайдалануға болады.
Қорғауға ұсынылатын қағидалар:
- Кітапханаларда кітапханашымен оқырманның қарым-қатынас аспектілері;
- Балаларға қызмет ... ... ... ... Балалар кітапханаларында оқу мәдениетін дамытудың жолдары;
Балалар кітапханаларының қарым - қатынас ... ... ... екі ... ... ... әдебиеттер
тізімінен және қосымшадан тұрады.
Кіріспе бөлімде зерттеудің көкейкестілігі, мақсаты, ... ... ... ... ... зерттеу көздері айқындалып,
зерттеудің ғылыми жаңалығы, практикалық маңыздылығы, қорғауға ... ... ... ... ... ... оқырмандарға қызмет көрсетудегі қарым-қатынас
аспектілері және оны шешу жолдары» атты бірінші ... ... ... ... ... ... анықталып,
баланың оқырман болып қалыптасуына бұқаралық түрлерін пайдалану тәжірибесі
қорытылды.
«Баланың оқырман ... ... ... және ... ... ... тарауда баланың оқырман болып қалыптасуына шығармашылық оқу арқылы
кітапхананың кітапхананың ролін анықтап, онда оқу ... ... ... жасалған. Кітапханашы мен оқырман арасындағы өзара
қарым-қатынас психология өлшемдері мен көрсеткіштері ... ... ... ... ... маңызды аспектілері.
Жүйелі тәсіл тұрғысынан алғанда, кітапханада балалар оқуын ұйымдастыру
келесі аралықтарда қарастырылуы мүмкін:
- баланың психологиялық, интеллектуалды және мәдени дамуы (ықылас, ... және ... ... қиял, сөйлеу мәдениеті) тәртіп пен тілдеу,
шығармашылық қабілеттер, т.б.) ... ... ... ... жүргізетін (ақпараттық, білім беретін, бос уақытын
тиімді өткізу және т.б.) ... ... ... – жас
ерекшелік категориялары аралығында;
- ... ... ... (жеке және көпшілік; көрнекі және
вербальді; ауызша, ... және т. б.) ... ... бөлімдерінің құрылымы (абонемент, оқу ... ... ... ... ... ... қонақжай және басқа да кітапхана
қызметіне байланысты бөлімдер) аралығында;
- балалар оқуына әсер ... ... ... ... ... оқу ... балалар шығармашылығы орталығы сыртқы жұмыстар
және т.б.) өзара қарым-қатынас аралығында.
Әрине, бұл балалар ... ... ... болуы мүмкін
аралықтарының толық тізбегі емес екені түсінікті. Назардан тыс қалғандары:
оқудың тақырыптық бағыты мен ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыздандыру, оқуға әлеуметтік
жағдайы, жыныс белгілері бойынша талдау ... және ... ... ...... ... жүргізетін кітапханалардың
негізгі функциялары бойынша деномпозицияларға егжей-тегжейлі тоқталу.
Ақпараттық функция. Бұл функция аясында, ең алдымен, ... ... ... ...... анықтамалықтардың,
білімнің барлық салалары бойынша ... ... ... ... картотекалардың, мәліметтер ... ... және ... ... ... ... ... керек. Осы орайды, кітапхана қорын ... ... ... ... ... ... ... қамсыздандыруға тиесілі сәйкес талаптар қою заңды
нәрсе.
Негізгі функциялардың аралығындағы балалар оқуын ұйымдастыру.
Балалар оқуын ... ... өзі қиын да көп ... ... ... Ал, ол мәселелерді жүйелі түрде шешу тиімді
болар еді.
Жүйелілік объектілер мен құбылыстарды жүйе ретінде яғни, өзара тығыз
байланысты ... ... ... қарастыруға және оларды оқшау
емес, бір-бірімен де, ... де ... ... ... мүмкіншілік
береді.
Көрнекілік үшін кез-келген зерттелетін жүйені копомиемді кеңістіктегі
фигура ретінде ... ... Бұл ... ... ... бір
сипаттамасы сол фигураның сәйкес аралығының (жүйе декомпозициясының)
анализінен туындайды.
Жүйелілікті қолдану ... ... ... типтік алгоритмі 3
кезеңнен тұрады.
Бірінші кезең – қарастырылып отырған мәселені моделдейтін ... мен ... ... ... ... ... ... шешу барысында, мысалы, кітапхана ... ... ... ... және бос уақытын тиімді өткізетін аралық
қолданылуы мүмкін. Біз де соны ... ... - ... ... ... осы аралықтағы мәселелердің
шешімін қамтамасыз ... ... табу және ... ... ... ... ... мәселеге қатысты, мысалы, осы
функциялардың әрқайсысын іске асыру барысындағы балалар оқуын ұйымдастыруға
байланысты инновациялар қүрастырыла ... ... - әр жеке ... жүйенің осы және басқа да
аралықтарды құрастырылған барлық басқа ... ... ... жалпы жүйелік инновацияға айналуы.
Өзара байланысты тіркеу, соның ішінде жеке инновациялар шеңберіндегі
қарама-қайшы жағдайларды реттеу, ... жүйе ... ... ... ... және оны жалпы жүйелік деңгейге жеткізеді. Мысалы, өз
уақытын ... ... ... ... ... ... іске ... шеңберіндегі инновация балалар оқуын оқырмандардың жас
ерекшеліктерін, кітапхана құрылымын, т.с. ескере ... ... ... түйісуі қажет. Тек сонда ғана оның мазмұны барынша
толық ашылады және де жалпы жүйенің талаптарымен қайшылыққа түспейді.
Ақпараттық ... кең ... бар ... жас ... ... ... ... типіне – жылдам оқу, ... ... ... ... және ... шешу ... ... үйрету маңызды екені даусыз. Бүгінгі ... ... оқу ... ... беретін) деп аталатын оқу түріне баулу
қажеттілігі туып отыр, өйткені кітапханашылар балалардың ... ... ... ... ... ... ... кездесіп жүр.
Балалар кітапханалар мәселелерінің зор қиындық ... ... ... ... ... Олар бала – ... өз ... бар байлығын оның мазмұнын жеңілдетуге тырыспай жеткізу
тиіс. Ол үшін баланың өмірлік және ... ... ... ... интеллектуалды айқын, эмоционалды жағымды, жинақтау жетістіктеріне
серпін беретін, қуанышты және оптимисті болуы тиіс. Бұл шешімін таба ... ... ... ... ... қалай қол жеткізуге болады?» деген
сұрақ әрдайым қойыла ... ... жаңа ... ұйымдастыруда, орын-аймақты
қайта жабдықтау кезінде, каталогты редакциялағанда және т.б.
Бүгінде кітапхана тек түрлі құжаттарды алу көзі ғана ... ... ... ... қол ... ... да.
Балалар кітапханасы білім беру, өзін-өзі тәрбиелеу, шығармашылық, бос
уақытын тиімді ұйымдастыру ... ... ... құжаттық және
библиографиялық ақпаратпен қамтамасыз ете алатын дәстүрлі де, ... та ... ... ... кені ... қажет.
Ең алдымен, ыңғайлы ақпарат алу жүйесін құру, сосын барып, мақсатты
ақпараттық ортаны ұйымдастыру керек.
Өспелі ақпарат ... ... ... өнімдері санының артуы, видео,
аудио, электронды құжаттардың таралуы, ақпарат тұтынушының психологиясының
өзгеруі, ... ... ... құжаттарды табу және ... ... ... ... өте қатты әсер етуде. Құжаттық
базаны - ... - ... ... ... созуға – рұқсат жоқ.
Олардың қолдану тиімділігі сқұранымдарды болжауға, АБА-ты жақсарту
жұмыстарын жоспарлауға, ... ... ... ... ... ... ... Библиографиялық құралдардың
жетіспеушілік жағдайында, кітапханалар нақты оқырмандар ... ... бар ... ... ... ... құрастырушылық жұмыспен
айналысуда өз міндеттеріне алулары тиіс. Осының бәрі ... ... ... ... ... сәйкестендіріле
жүргізілуі керек.
Оқырманның ақпараттық іздеу қабілетін жаттықтыру баланың ... ... ... – оқу ... ... ... жағынан
қалыптасуына нұқсан келтірілмеуіне кітапхана ат салысуы қажет.
Балалар кітапханалары ... ... бірі – ... ... ... ... біріншіден, жалпылық және әмбебаптық, өйткені, оқу, онсыз қоғамда
өмір сүру алмайтын және барлығына ... ... ... ... жатады;
- екіншіден, базалық ретінде, себебі, оқырмандық қызмет, басқа қызмет
түрлерінің-танымдық, білімдік, ... т.б. ... ... ... ... ... ... ұрпақ ауысымы шексіз және
білім мен тәжірибе үлестіру процесі мәңгілік жүрер еді.
Біздің ғасырымызда бала ... ... ... ... ... қажет, олай етпеген жағдайда, өмір оған уақыт қалдырмауы да
мүмкін.
Осы функцияны орындау бағыттарының бірі балалар ... ...... ... ... ... үшін ... ыңғайлы жағдайлар
жасау – олардың құқығына сәйкес орын-жайды, ... ... ... ... беру және ... сипатындағы көмектер көрсету.
Білім берушілік функцияны орындау барысында, кітапхана көркем әдебиетке
деген балалар қызығушылығының артуына ықпал еткені абзал. Жас ... ... оның ... арта ... ... қарым-қатынас жасауға
кәсіби әдебиеттанушыларды, көркемсөз шеберлерін, әртістерді шақыру, кештер,
пікірсайыстар, конференциялар, жаңа ... ... ... өте ... ... баланың кітап мәдениетіне аралау дәрежесі, негізінен, ата-
анасының танымдық деңгейіне байланысты болып келсе, ал енді ... ... ... бір ... оқыту деңгейі, бүрынғы ... ... ... ...... ... ... мәні аса басым.
Әлеуметтік және мәдени дифференциялар (бөліністер) оқу ісіне әсер етпей
қоймайды. Ол көбіне көп адамдардың әлеуметтік жағдайларына ... ... ... арасындағы айтарлықтай ерекшеліктер оқырман-балалардың
өзара жіктелуін күшейтіп келеді.
Бұл элиталық ... ... ... ... аз қамсыздандырылған деңгейдегілердің қажеттіліктері келуіне
әкеліп отыр. ... екі ... де ... ... ... ... десе ... Кітапхананың әлеуметтік рөлі тек өсіп қана қоймай, сонымен бірге,
төтенше қиындай түскені объективті жайт.
Мектеп оқырмандық қызметке ... ... әсер ... ... Ол ... даму процесінің даралануы үшін жағдайлар жасап отырған
жоқ және жасай да алмайды, мұндай мәселені көпшілік оқыту процесінің алдына
қою бәлкім, ... емес те ... ... даму ... ... ... әсер ... деп түсіну
қателік болар еді. ... ... ... дамуындағы жетістіктердің
әлеуметтік нормасын белгілейді. Қызмет субъектісі өз жеке ... ... ... ... оны тек жеке көзқарастарының деңгейінде
ғана емес, сондай - ақ қоғамда қабылданған ... ... ... ... ... беру: колледждер, лицейлер, мысалы гуманитарлық
ғылымдарды тереңдетіп оқытатын мектептер өздеріне сәйкес ... ... ... ... ... ... ... өз
қызметіне талдау жасау, т.б. арқылы көптеген процестерді жақсартуда: кітап
қорын толықтырудан бастап құрылымдық өзгерістерге дейін.
Білім беру ... ... тек ... ... ... ... ... білім береді. кітапхана басымдылығы сол - шексіз танымның
қайнар көзі болып табылады.
Соның өзінде, ... ... 2 ... типтегі функцияларды
орындауға тура келеді: өзінің тікелей ... және ... ... Осы ... ... ... ... кітапханалары күшейгенге
дейін), оқыту мақсатына қажетті кітап ... ... ... ... көп ... санымен толықтырған жөн.
Кітапхана және білім институттары қарым - қатынас аспектілері
«Мәдениет туралы» ... ... Заңы ... ... білім беру және мәдени — ... ... ... ... ... ... ... айқындайды. Сондай - ақ осы заңда мәдениет
саласындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... және әлемдік мәдениеттің
байлығын бойға сіңіруге ықпал ететін білім мен ... ... ... Республикасындағы кітапханалар ісі туралы ережесі» (29
наурыз 1996 жылы ... ... ... ... кітапхананы
ақпараттық, мәдени және білім беретін мекеме ретінде айқындап береді.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында басты мақсаты ретінде
мыналар көзделген: ... алу үшін ... ... ... ұлттық және жалпы
адамгершілік бағалылық ... ... ... ... ... Осы ... 19 ... мектептен тыс ұйымдарда жүзеге асырылатын
балалармен жасөспірімдерге қосымша ... беру ... ... Бұл ... ... қызметінің еркін қолданылуын мемлекет
қамтамасыз етеді. ... ... жеке ... шығармашылық еңбектің
дамуына, жалпы мәдениеттің, салауатты өмір салтының, қоғам өміріне мазмұнды
бейімделуінің қалыптасуына ... ... ... ... тыс ... ... кітапханалар жоқ.
Кітапханалар барлық уақытта өздерін қосымша ... ... ... және ақпараттық - библиографиялық қызмет ... ... ... пен ... ... ... ... қамтамасыз етеді.
Білім тек қана оқу орындарында ғана емс, ... - ақ ... ... ... ... жағдайларына бейімделуге тырысады. Бұл
жерде бейімделу процесін басқару ғана маңызды ... ... ... ... мен ... қызметтің бірлігін де сақтау керек. Әзірге кітапхана
функциясы өзіне сәйкес келетін білім мақсаттарына жатады.
Кітапханалар біздің білімімізге не ... және ... оқу ... ... Бұл ... ... мен ... баспа сөзге деген
қызығушылығының төмендеуі, бос уақыт құрылымындағы оқу уақытының қысқаруы,
оқу сипатының ... ... ... ... артуы секілді
артықшылықтарды айту аз, ... ... ... ... оқу ... ие ... ... жағдай жасау қажет. Сондықтан білім концепциясы
бағдарламасына ... ... ... мен ... ... ... ... өңдеп, білім концепциясының бір
бөлімі ретінде ұсыну керек.
Ақпараттық, білім орталықтарының, ... ... ... ... ... құру қажет. Білім ... мен ... ... ... ... даму мен жетістіктердің мүмкіндігіне қарай бағаланады.
Балалар оқуы: мәселелері мен шешу жолдары.
Францияның белгілі жазушысы ... ... ... сиқырлы кілт деп атап,
кітаптың маңызын тура ... ... Бұл ... өзін ... ... және ең бағалысы өзінің ішкі әлемін, яғни өзін - өзі ... ... ... ... ... толық қарастыру қажет.
Оқушы мәтін, мазмұнын қабылдайды, оқып отырған ... ... ... мазмұнын миына сіңіреді. Оқып отырған мэтін мазмұнына өз көзқарасымен
қарайды: келіседі немесе келіспейді, өзі бейнесін жасайды, ... ... ... ... ... ... ... бағытталған «күш
линияларын» құрады.
Осылайша, қабылдау объект көлемінен ауқымды болады.
Балаларға білім берудегі кітапханалардың ролі.
(Шымкент қаласының ... ... ... ... адам ... пікір.
Біз кітапты тілге тиек еткенде бір ғана нәрсе ойға келеді. Даналықпен
біліммен және тәжірибемен танысу және оқу ... ... ... ... ... ... ... жауаптар тақырыпқа ауқымды қарауға мүмкіндік береді.
Бірінші сынып оқушылары. Бұл ... топ. ... енді — енді ... үйреніп жүр, бірақ кітапханаларға келеді. Олардың 20 % ... ... 10 % - ... ... ... 40 % - үйдегі кітаптың
жетіспеушілігінен, 30 % - басқалай себептермен кітапханаға барады. ... ... ... тек қана ... ... ... біз ... залдарында отырған кішкентайларды көрмейміз.
Негізінен олар ... ... пен ... ... оқиды. Бірақ
«кітапханадағы Интернет» нұсқасы бос ... Және ... ... ... ... кемшіліктерін неге көрмейді? Бұл тәжірибенің ... ... ... мәселелерін соңына дейін түсінбейді.
Екінші топқа 2 - ші және 4 - ші ... ... ... Бұл ... мен қыздарының арасындағы жауаптардың азғана айырмашылығы бар.
(тақырып таңдауы: ... - ... ... - ... ... ... плюстері мен минустарын салыстырғанда бұл
топта әлі де болса кітапхананың ... ... ... ... ... көп түрлілігі, қызықты кітаптар).
Үшінші топ - 5 - ші, 6 - шы сынып оқушылары. Жауаптарды таңдауда оларда
мұқияттылық ... ... ... ... бар: ... бала
ретінде қабылдау да, және кемшіліктерді ... ... ... ... - ... ... оқырмандары.
Және ең соңғысы төртінші топ жоғары сынып оқушыларын біріктіре (7 - ші
класстан бастап). Бұлардың кітапханаға келу ... «үй ... ... ... бітіруші түлектерде.
Балаларды оқуға тартудың жаңа заман әдістері.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... салалы құбылыс.
Біз кітапхана жұмысының іс-тәжірибесіне көбірек, тереңдеп ой жүгірткен
сайын, олардың жан-жақтылығы таңғалдырады. Бұл ... ... ... бұдан 7-8 жыл бұрынғы монолиттер емес, бүгінгі кітапханалардың
жұмыстарының негізгі ерекшеліктері мен белгілері олардың:
- іздемпаздығы
- жаңашылдығы
- біліктілігі ... ... ... ... ... ... ... талабына үндесе отырып
кітапханаға, кітапқа деген балалардың қызығушылығын арттыру ... ... ... ... ... мақсатында жүйелі іс-шаралар
ұйымдастыруда.
Кітапханаға баланы кітап оқуға тартудың әдістері ... ... көп ... өзекті мәселе болып отыр. Бұл мәселені шешуде
жүйелі әдісті қолдану ... ... деп ... кітапханада балалардың кітап ... ... ... жүйелі келуін қамтамасыз ету мақсатындағы
маңызды шарттары мен бағыттары. Біздің кітапхана бұл бағыттар мен шарттарды
мынандай бірнеше ... ... ... іске ... отыр:
1. Баланың психологиялық, интелектуальдық және мәдени дамуы
көрсеткіштері ... ... ... ... есте ... ... мінез-құлық, қарым-қатынас қабілеті т.б.)
2. Балалармен жұмыс істейтін кітапханалардың негізгі қызметтері
(ақпараттық, білімділік, ... бос ... ... пайдалану т.б.)
3. Оқырмандардың жас ерекшеліктері.
4. Кітапханалық жұмыстың түрлері (жеке және ... ... ... Кітапхананың құрылымдық бөлімдерінің өзара тығыз ынтымақтастық
мақсатта жұмыс істеуі.
6. Балалардың кітап оқуына оң ... ... ... ... байланыс.
7. Ата-аналармен жұмыс.
8. Жүйелі тұрғыда кітапханашылардың кәсіби деңгейін көтеру.
Енді кітапхана қабырғасында ... ... ... ... ... отырып, қазіргі таңдағы баланы кітап оқуға тартудың ... ... ... ... ... ... ... және мәдени даму
көрсеткіштері.
- бұл баланың кітап оқу мүмкіндігін қарастыра отырып, ... ... өсу ... қоршаған әлемді тани білуге, азаматтық және
өнегелік көзқарасын қалыптастыруға көркем ... ... зор ... ... ... басылымдарда айтылып жүргендей психологиялық
зерттеу жұмыстары мынандай қарама — қайшы құбылыстардың орын алып ... ... оқу ... берілген білімнің іс-жүзінде пайдалану
кезінде балалардың ақыл-ойының дамуында баяулық бар екені байқалды. Әрине,
мұндай жағдайда оқу мен ... ... ... - ... ... ... ... шешетін жол табу мақсатында кітапхана қабырғасында «ОБК -
оқырман ... атты ... ... жүргізілді.
Зерттеу базасы кітапхананың қызмет көрсету бөлімдері болды.
Жалпы сұранысқа 319 ... (1,5%) ... 319 ... ... жиі ... 228 ... бұл 70% кітапханамен қатынасын
жақсы дәрежеде көрсеткен, 8 - ... 30 - ... ал 53 - і ... ... ... Бұл ... ... нәрсе болды.
Респонденттің 57% сүраныстағы әдебиеттердің барлық ... 8% ... ... 34% ... ... деп атаған.
200 респондент өздерінің қызықтыратын әдебиеттердің жеткілікті екенін,
ал 37% толыққанды емес екенін көрсеткен.
161 респондент (50%) біздің іс-шараларға қатысқан, 104 (32%) ... ... ... да ... ... кітап көрмелерінің маңыздылығы мен мақсаттылығы туралы сұраққа 193
респондент (61%) ... ... ... 56 респондент (17%) оларға мән
бермейтіндігін көрсеткен.
Кітапхана несімен ұнайды деген сұраққа - қызмет ... ... ... ... ... ... ... қорының жиі жаңартылып
тұратындығы, кітапханашылардың жақсы ... ... ... - оқу ... ... ... кезектің көп
болатындығы;
- фантастикалық жанрдағы, абономенттегі мектеп бағдарламасына көмекші
әдебиеттердің, және ... ... ... ... шығармалардың
әсіресе қазақ тілінде аздығы.
Келесі бір осындай зерттеу жұмысы өткен 2006 жылы облыстық ... ... ... ... ... ауылдық
кітапханалардың қажеттілігі, жаңа заман талабына орай оның міндеті мен ролі
туралы сұраныс ... ... ... Сарыағаш, Түлкібас, Бэйдібек
аудандарында өткізіліп, оған 2278 ауыл ... ... ... қатысқандардың 87% пайызы ауыл кітапханаларының оқырмандары.
Барлық респонденттер ауылға кітапхананың қажеттілігін көрсете келіп,
кітапхана бүгінгі таңдағы бірден - бір ... ... - ... ... ... жұмысындағы не ұнайды? - деген ашық сұраққа негізінен:
- ... ... ... ... ... ... ... өткізуі деп жауап алынған Не ұнамайды? - ... ... ... - ... базасы
- жаңа кітаптардың аздығы
- қазақ тіліндегі көркем және сала ... ... ... ... ... көмекші әдебиеттердің, жергілікті және
республикалық басылымдардың жоқтығы делінген.
Бұл зерттеудің нэтижесінен біз жергілікті ... ... ... бір ... ошақ — ... ... қызығушылығының, қажеттілігінің
артқанын көреміз.
Ал кітапханада өткізілген зерттеу жұмысын ... ... бұл ... ... ... іске ... ... отыр.
Атап айтатын болсақ:
- кітапхананың кітап қорын жетілдіру,
- кітапханада ... ... ... жарнама жүйесін дамыту,
- оқырмандар сұранысын қанағаттандыру жолдарын жетілдіру. Мұнымен қоса
кітапхана ... ... - ... және ... әдебиеттермен
насихаттау мақсатында бірнеше қызығушылық клубтар ... ... ... ... перекресток», «Академия юных ... ... ... ... ... ... бойына
әуесқойлық, қызығушылық, байқағыштық қабілеттері жетілдіруі.
2. Балалармен жұмыс істейтін кітапханаларды негізі ... ... ... бос ... тиімді пайдалану деп – 4
бағытта ... ... ... - бұл ... ең ... ... ғылыми-танымдық әдебиеттер, мерзімді басылымдар, жеткізу
мүмкіндігіне ие болу. Бұл жерде ... да ... ролі ... ... кеңінен дамыту оқырмандардың ақпараттық іздену
әдістері ... ... ... Іс — ... ... ... кітапханашыларға күнделікті мәселе саналып отырған балардың баяндама,
реферат, шығарма т.б. ... өз ... аша ... ... ... Бұл дегенім оқырмандардың
кітаптардағы ақпарат ... ... ... ... ... жөн, бұл жерде кітапхананың да ролі үлкен.
Міне осылайша кітапхананың негізгі қызметінің бірі білім-беруге өтеміз.
Білім-беру қызметін іске ... ... ... ... қызығу
белсенділігін арттыру өте маңызды. Бұл ... ... ... ... белгілі. Бұл жерде кітапхананың басты көмекшісі әрине – кәсіби
әдебиетшілер, жазушылар, көркем-сөз шеберлері, өнер саңлақтары.
Кітапханада ... 4 ... ... ... ... атты айдардың кездесу кештері өтіп тұрады.
Қонақжайға жергілікті ... өнер ... ... ... ... ... ... қонақжай
шаңырағында» - шығармаларынан білесіздер.
Тәрбиелеу қызметі.
Ұрпақтан-ұрпаққа ауысып отыратын рухани тәрбие жұтаңдығы психологиялық
білімнің және әдістемелердің жетіспеушілігі бала ... кері ... ... да кітапханашыға көркем әдебиеттегі және өнердегі үлгі
өнегелерді тани біліп балалармен жоғары эстетикалық және ... ... ... ... қол ... өте маңызды саналады.
Кітапханада өткізілетін әрбір іс-шара тәрбиелік тұрғыдан орын ... ... ... аттаған әрбір оқырманмен кітапханашы
арасындағы тіл табысу, түсінушілік әңгімелері: ... ... ... ... ... ... білдіру» кітапхананың басты ұраны.
Бұл біздің - кітап таңдауға көмегіміз
- көрмелермен таныстыру
- ... ... ... және ... жұмыстары.
Келесі бағыт кітапханада «бос ... ... ... ... өз іс ... «бос ... тиімді пайдалану» қызметін 3
бағытқа бөліп қарайды.
1. Бос уақытта баланың еліктейтін әдебиеттерін оқытуды көздеу.
2. Оқырмандар арасында ... және ... ... ... ... және т.б. жасауды дамыту.
3. Кітапханада өткізілетін барлық іс-шараларға белсене қатысу көздеу
(клуб жұмысы, көрмелер, түрлі сабақтар ... ... жас ... ... және ... ... ... ұйымдастыруда
кітапхана мүмкіндіктерін қарастыру бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің
бірі. Өйткені, ... ... ... кітапханасының оқырман аудиториясы
кеңейтіліп отыр. Тіпті кітапханаға 1,5-2 жастағы балалар да келетін болады.
және 10-11 сыныптың оқушылары да ... ... ... Бала-
бақша жасындағы балалардың психикасының дамуына әдеттегіден тыс ... ... ... әсер ... ... Осыған орай, қазіргі баспалар
балалардың кітап оқуға ... ... үшін ... мол
мүмкіндіктер беруде. Қазіргі шығып жатқан балаларға арналған танымдық
әдістемелік «аяқты ... «көз бар ... ... ... ... ... кітапшалар» балаларды қызықтырмауы мүмкін емес.
Ең бастысы осындай ... ... ... орын алып балаларға ашық
пайдалануға берілгені дұрыс. Балабақша ... ... ой - ... ... ... ... олармен белсенді және сезімтал
жүрекпен жұмыс істейді. Балалардың осы кезеңде алған ... ... ... ... ... ... ... және есте
сақтау қабілетін арттыруға, ой — танымын дамытуға негіз бола алады.
Бастауыш ... ... ... ... олардың әдебиет жанрларына
қызығушылығын қолдау да ... Мұны ашық ... ... және түрлі - түсті кітап көрмелерінің көмегімен іске асыруға
болады.
Бастауыш класс оқушыларының кітапқа құмарлығын ояту ... ... ... ... жол ... ... ... бастап балаларды түрлі ақпарат көздерін
пайдалануға үйрету өте ... ... ... ... ой-танымын
қалыптастыру үрдісі олардың болашақ өмірінде үлкен роль атқарады. ... ... ... ... ... ... өзі ... кейіпкерлерге баға беру, пікір айту, оларға ... ... ... ықпал етуді қолдану жоғарыда қарастырылған әдістемелерге,
формаларға және жұмыс бағыттарына қайта ... ... ... ... кету керек.
Әдістемелерді қайталау жүйенің тікелей ерекшеліктеріне және олардың
өзара тығыз байланысына тікелей қатысты.
4. Кітапханалық ... ... ... және ... көрнекілік,
реклама т.ж.)
Кітапханаға оқырманды баулу да және оқырманмен кітапхана арасындағы
тығыз байланысты сақтауда ... ... ... ... ең маңыздысы
жүргізілетін көпшілік жұмыстар.
Кітапханада әрбір ұйымдастырылатын іс-шараны бастамас бұрын ... ... ... кезеңдерге бөліп аламыз. Сөйтіп бағыттарды
негізгі ала отырып іс-шаралар ұйымдастырылады.
1. ... ... ... ... және даярлау.
4. Іс-шараны тікелей жүзеге асыру.
5. Күтілетін ... ... ... ... ... ... іс-шаралар емес, керісінше олардың өзін белсенді ... ... ... ... бүгінгі кітапхананың алдына
қойған мақсаты бар мүмкіндікті пайдалана отырып, ... іс — ... ... іс - ... ... ... ... өткізіп
жүрген көпшілік іс - шаралар олар ... ... ... ... ... ... саяси сайыс, әдеби музыкалық қонақжай, дебат,
ойын түрінде өтікізілетін түрлі байқаулар, сайыс ойындар. Мен ... бір ... ... ... соңғы 3 жылдың көлемінде «Болашақ тұтқасы -
бүгінгі үландар айдарымен», «XXI ғасыр майталманы» - атты интелектуалды шоу
дәстүрлі түрде ... ... ... интелектуалды шоу ұлттық салт -
дәстүр тәрбиесін жас ұрпақ санасына дарытуды мұрат тұлып, ... ... ... ... ... тапқырлық, имандылық,
әдептілік, ақыл-парасатты қалыптастыруға сәтті қадамдар жасайды. Бүгінгі
жас ұрпақтарымыздың білім саласын тексеру ... ... ... ... ... зор. Бұл шоуға қала мектептерінің барлық талапкерлері
шақырылады. Сайыс ... ... ... ... ... ... (тіл проблемасы)
4. Егер мен .... (белгілі бір тақырыпта, әкім болсам т.б.)
5. Ғажайып 7 пән (пән аралық ... ... өнер ... ... ... ... алу) Кітапхана іс-
тәжірибесінде белсенді орын алған келесі бір іс - шара
«СуперОқырман» ... ... ... ... арасында озатта,
белсенді, іскер оқырманды табу.
5. Кітапхананың ... ... ... ... ынтымақтастық
мақсатта жұмыс істеуі
Балалардың кітап оқуын ұйымдастырудағы тағы бір өзекті мәселе кітапхана
құрылымдық бөлімдердің бір-бірімін тығыз байланыста жұмыс істеуі.
Оқу залы - ... - ... ... ... ... және ... ... көпшілік іс-шаралар секторы.
6. Балалардың кітап оқуына оң ықпал ететін мекемелермен ... ... - ... ... ... (схема тарату)
1. Мектептер, лицейлер, гимназиялар, пансионаттар. Мектептермен арнайы
келісім шарт бойынша жұмыс жасалынады. ... ... ... ... ... ... көмек.
- Арнайы оқу жылына арналған іс-шара.
- Кітапханашылармен байланыс.
2. Балабақша:
- көшпелі ... беру ... ... ... ... ... ... телестудиялар, реклама жүйесі.
4. Оқушылардың шығармашылық үйлері:
- обл., қалалық оқушылар сарайлары;
- обл., ... ... ... обл., ... орталық;
- Ассо. Юнных лидеров (жас лидерлер ассосациясы);
- Дебат орталығы.
Барлығы балалардың бос ... ... ... көзделінген.
5. - Арнайы жабық балалар мектебі;
- Қалалық кәмелеттік жасқа толмаған балалар инспекциясы.
6. Ұлттық мәдени орталықтар;
- қаладағы мәдени ... ... ... ... ... және т.б. ... Кітап сататын ұйымдар
- қорды жетілдіру, жаңарту;
9. Жергілікті әкімдер.
- қалалық, облыстық әкімдер жұмысы,
- бұл әсіресе ауылдық жерде маңыздырақ.
7. Ата - ... ... ... ... құрсақтан тәрбиелеу (кәсіби басылымдарға сүйене отырып)
- Л.Н.Лукзенің «Ата - ... ... ... ... М.К. 2004
№3
«Ата-аналарға арналған кеңес» - буклет:
- балалар поликлиникасы
- балалар - бақшасы
- перзентхана.
Әсті осылардың нәтижесі болу ... ... ... жас ата - ... ... ... ... кітапханаға келуі жиі байқалып жатыр.
«Театр киім ілгіштен басталады» демекші, баланы кітап оқуға баулу
ананың ... ... ... ... ... ... мектептен
тасталады» деген көзқарас қайта ойлауды қажет етеді. Бұл үрдіс отбасынан
басталуы керек. Мектеп тек ... және ... ... ... ... ... кітапқа деген сүңіспеншілік, кітап оқу ... ... ... ... және ... өмір ... алмауға баулу. Бұл
мектептің негізгі ... ... ... ... ... ... Барлығы ерте балалық шақтан басталуы тиіс.
8. Жүйелі тұрғыда кітапханашылардың кәсіби деңгейін көтеру.
Бүгінгі таңда кітапханашылардың кәсіби шеберлігіне, ... ... және ... ... ... өзі биік ... қойып отыр.
Күрделі және қырлы тапсырмаларды шешу сияқты ... ... ... бағдарламасын іске асыру және табысты ... ... ... мамандардың ғана қолынан келетіні ... ... ... ... проблемасын шешуде соған лайықты эмоциялық көңіл-
күй түзу және кәсіби сауаттылықты көтеру үшін ... ... ... өз ... ... көтеруге ұмтылуы қажет.
Біздің кітапханада қызметкерлердің білім жетілдіру ... ... ... ... әдістемелік кеңес;
- кәсіби шеберлік мектебі;
- әдеби дастархан (кітапханашының ой-өрісін кеңейту);
- компьютерлік сауаттандыру мектебі;
Бұнымей қоса (Эффективный ... ... ... ... 3 ... ... ... қызметкерлерді басқару;
- басқару және жоспарлау;
- өзін-өзі басқару;
- кәсіби мобильдік (кітапхана қызметкерлерінің инновациялық және жаңа
өзекті ... ... дер ... ... ... ... ... өзгерген сайын кітапхана саласындағы қызметте оның әдістері мен
бағыттары да түрлене алға басуда. ... ... ... да ... ... таза сезімі, көрген көз айшықты еңбектері — жаңашылдығымен,
біліктілігімен, іздемпаздығымен, білімділігімен алға ... ... Ал ... - мыңдаған жас оқырмандарымыздың кітапқа және ... ... ... еліміздің ертеңі - бүгінгі жас ... ... ... ... табалдырығында шынығып, шыңдалатыны ақиқат.
Бүгіндегі атқарылар әрбір іс-шара ... ... ... ... ... ағынымен үндесіп жатса біз шығар меже де осы емес пе?
2. Балалар кітапханасындағы бұқаралық жұмыстардың түрлері.
Бала ... ... ... бүгінгі мен болашағы жастардың
еншісінде. ... 2030 жылы ... ... күш те -бүгінгі мектеп
партасында отырған оқушылар. ... ... жас буын ... ... болсын десек - XXI ғасыр жастарын жан-жақты терең ... ... ... ... Бұл ... ... ... беретін шаңырақтың бірі -
кітапхана.
Баланы бастан десек кітапхана саласында әсіресе, ... ... ... ... ... өйткені жастайынан кітап оқуға ынталанған бала
- ертең жасөспірім оқырман. Ал келешекте көпшілік кітапхана оқырманы.
Кітапханаға оқырманды баулу да және ... ... ... ... ... да үлкен роль атқаратын жұмыс тәсілінің бірі -
бұқаралық іс ... ... ... ... және баспа құралдарының жиынтығы
арқылы, оқырмандардың белгі бір ... ... ... яғни ... ... байытатын әдебиеттермен қауышуына елеулі үлес қосады.
Кітапханада әрбір нақтылы жағдайға байланысты ... ... ... ... ... ... мен ... ұштастыра отырып әр түрлі өткізген жөн: мысалы, ауызша журнал,
оқырмандар конференциясы, пікірталас, ауызша насихат, дөңгелек ... ... ... өткізу қажет. Өйткені бүгінгі оқырмандарды өздері
енжар қабылдауына бағытталып ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыратын іс-шаралар қызықтырады. Сондықтан
оқырмандарымыздың рухани жан ... ... үшін ... ... ... аш,
сусыныңды қандырар» - деген халық нақылын ескеріп, бүқаралық ... ... ... ... ... ... 2-ге ... қарауға
болады:
1. Ауызша насихат түрлері
2. Көрнекті насихат
Мен соның ауызша ... ... ... Алдымен ауызша
өткізілетін бұқаралық іс-шаралардың дәстүрлі түрлерін айтатын болсам. Олар:
1. Ауызша журнал.
2. Дауыстап оқу.
3. Ерлік ... ... ... ... Кездесу кеші.
7. Ақпарат күні.
8. Библиография күні.
9. Мүдделестер клубы.
10.Поэзия сағаты.
11.Оқырмандар конференциясы.
Ал енді соңғы кезде жандандырып, түрлендіріп ... ... ... ... ... ... ... Аукцион.
3. Әдебиеттер кафесі.
4. Идеялар жәрмеңкесі.
5. Дебат.
Ал ойын түрінде өткізіліп ңсүрген бұқаралық іс-шаралар:
1. Саяси сайыс.
2. ... ... ... ... ... ... ... музыкалық қонақ жай.
Кітапхана тәжірибесінде осы бұқаралық іс-шаралардың кез келген түрін
өткізуге болады. ... ... ... нәтижелігі әр кітапхананың өз
жағдайына және ұйымдастыру қабілетіне тікелей байланысты.
Жоғарыда айтқан бұқаралық іс-шаралдың кіші топта да, орта ... ... ... де ... ... ... әр топта өткізу
ерекшеліктері бар. Мысалы, кіші ... ... ... ... ... өткізілетін ауызша ... ... ... ... ... кіші ... өткізілетін ауызша журнал өте түсінікті,
өткізілу уақыттысы ... ... ... 45 ... ұзақ ... керек.
Қолданылатын құрал тақырыбы өздеріне жақын болуы қажет.
Ал енді осы бұқаралық іс-шараларды ұйымдастырудан төмендегі ... ... тура ... ... ... ... ... және даярлау.
4. Іс-шараны тікелей жүзеге асыру.
5. қол жеткізген нәтижелер.
Міне, осы бағыттарды негізге ала отырып іс-шаралар ... ... ... мен ... ... ... ең ... тек іс-шараны
өткізу керек деген мақсат болмау керек. Керісінше өткізілетін кез келген іс-
шара оқырман мен ...... ... ... ... жалғасы
сияқты, балаларға арналған ең жақсы кітаптар өзінен өзі насихатталатындай
ойлануға, сезінуге мәжбүр ететіндей, сауатты сөйлеуге ... ... ... ... ... ... сол кезеңнің әлеуметтік
жағдайын ескеру қажет. Яғни еліміздегі және әлемдегі:
- қоғамдық оқиғаларды;
- ... ... ... ... ... ... қоғамдық мәні бар идеяларды негізге алу қажет.
Мысалы үшін ... 2003 ... ... ... ... ... 2030»
- «2003-2005 ауылды қолдау жылы»
- «Өткен тарих жолымыз»
- «Отанды сүю - Отанға ... ... «Заң және ... ... арасында өмір сүру де өнер»
- «Жер келер ұрпақ мұрасы»
- «Дені сау үрпақ - ... ... «Біз және ... ... әлем»
- «XXI — ғасыр білім мен ғылым ғасыры»
- «Рухани мәдениеттік таным»
Міне, біз осы ... ... ала ... ... ... ... ... мазмұнын ашып беретін, бір ғана «Қазақстан 2030»
бағытын жүзеге асыруүшін екі тарауға бөліп қарастырдық.
1. ... ... ... атты ... ... ... ... тасқа басқан таңбадай». (шығармалар байқауы).
- «Білім мен байлық, қайсысы артық?» (пікір талас).
- «Замандас, заман талабына лайықтысың ба?» ... ... ... мен ... ... ... мен билік» (әкімшілік адамдарымен кездесу).
- «Кәсіпкерлер мен фермерлерге ... ... ... үстел).
- «Қазақстанның жаңа ғасырдағы ... (ел ... ... ... ... ... оқырмандарды ынталандыра
түсетіндей актуальды болуы қажет. Сонымен, бұқаралық іс-шаралар ... ... ... ... ... ... және басқа
мәдени мекемелермен, ... ... өз ... ... ... ... Және әр ... іс-шараны кеңінен
насихаттау мақсатында жергілікті мерзімді басылымдармен, телеарналармен
тығыз ... ... ... мен ... ... ... іс - шаралардың түрлері
мен ұйымдастыру ... ... ... Ал енді өз іс ... ... өткізген іс шарама тоқталып және бұқаралық іс шараны ойын ... жаңа бір ... ... деп ... алдымен «Ауылым алтын бесігім» бағытында өткізілген ... ... ... де өз ... ... белгілі Елбасы 2003 жылғы негізгі бағыттары туралы
Қазақстан халқына ... ... ... «2003-2005 ауыл жылы» ... ... ... жазу да, ауыз ... ... оңай емес. Өйткені Кеңес
өкіметі кезінде де, нарыққа көшу ... де бар ... жан ... ... ... ... болмасын түп тамырымыз сол ауылдан
бастау алады. Ал енді сол аулымызды ... ... ... үшін ... ... ... ... әр мекеме өз міндеттерн атқаруда.
Бұл тұрғыда біздің кітпхана «2003-2005 ауылды дамыту жылдарына арналған
бағдарлама» жасады. Біз сол ... ... ала ... ... ... ... атты ... «Ауылды ойлағаның -алдыңды ойлағаның»
деген тақырыпта қазіргі айтыс түрін өткіздік. Айтысымызға қала ... ... ... ... ... ... ... қатыстырдық. Ол
үшін облыстық мамандандырылған дарынды балалар ... ... ... №49 орта ... және жас ақындар және аңыз жыр ... ... ... ... ... ... ... балаларымыз айтыс атты ұлтымыздың қүдіретті ... мен ... ... ... ... себе ... ауыл тақырыбын жан-жақты
ашты. Олар айтысу кезінде ауыл - ... ... ауыл ... ... дей ... ... дамытудың жана сипаттарын айтты.
Бұл айтысты ұйымдастырудағы түпкі мақсатымыз, түп тамыры ауылдан бастау
алған жастарымыздың рухани білімдердің ... ... ... ... ... ету.
Бұл кітапхана ішінде өткізілген жаңа іс - шараның бір түрі. Ауыл, аудан
балалары айтыс өнері ұшқырлай түссін деген ... және ... ... деп «Буырқанған халықтың дауылпазы» атты Махамбет Өтемісүлының ... ... ... ... ... ... бірге биыл ана мен баланы қорғау проблемасының маңыздылығы
өкімет тарапынан көтерілуде. Бізде облыс ... 66 ... ... ... ... жартысынан көбі әйелдер мен балалар. Сондықтан
біз ... ... өмір ... ... орталығының ана мен баланы
қорғау бөлімімен бірлесіп «Ананың тән саулығы - ұрпақтың жан саулығы» ... ... ... ... ... ... басында
оқырмандарымыз Азияның барысымыз, Еңселі егеменді ел болдық деп көкірек
қағамыз. Елімізді алдыңғы ... ... ... ... болашық ұрпақ
десек, ал болашақ ұрпағымызда көбелек ... ... ... балалардың
саны артуда. Оқырмандардың неліктен деген сауалдарына ОСӨСҚО - нің ... мен ... ... ... өз ... болмауынан, тәрбиенің де өз
дәрежесінде өтпегендігінен деді. Және бұл қазіргі ... ең ... ... айта ... ... ана мен балаға қандай қамқорлық
жасалатыны туралы мәліметтер айтты. ... ... ... ... ... ... ... нығайту мәселесі жөнінде насихат жүргізетін
орталық әр бір аудан орталығында бар деп еді. Осы ... ... ... 17 сәуір аралығында «Ана мен бала, бала және оны қоршаған ... ... ... ... жүргізбекші. Сіздер де
өз аудандарыңызда осы орталықпен байланысқа түсіп бүгінгі ... ... ана мен бала ... ... ... ... ... сау анадан туады», «Бала біздің болашағымыз, ана оның ... ... іс - ... өткізсеңіздер болады. Яғни бұл біздің
кітапханамыздағы актуальды тақырыптар бойынша ұсынылып ... іс ... енді мен ойын ... өткізілген жаңа іс - шараның бір түрін сіздерге
ұсынсам деп отырмын.
Балалар табиғаттан — ақ ... өте ... Ол тек ойын ... ғана ... ... көрсетіп, ашық пікір алысуға кіріседі. Сондықтан
кітапханадағы бұқаралық іс - шараларда ойын ... ... ... Ойнауды ұнататын бала - оқырман тартыс жарыс ретінде ... ... іс - ... ... ... ... өз ... белсенді
қатысады. Осындай ойын ретінде ұйымдастырылған, оқырманды жеке тұлға
ретінде танытатын - ... ... ... атты ойын ... сөйлеу әдісі»
Бұл ойынды 1 мектеп оқушыларымен емес, мектептер арасындағы оқушылар
мен өткізген қызықты. Болмаса ... ... ... ... ... ... мақсаты мен алғышарты.
1. Ойын баланы жан - ... ... ... ықпал жасай отырып,
шешендік өнерінің дамуына және топ ... көш ... ... ... ... ... ... алқасынбелгілеу (актива, клуб мүшелері, т.б.).
2) Өткізілетін мектеппен байланыс.
3) Демеушілер табу.
4) Жарнама (ай бұрын хабарлама жасау).
3. Ал ұйымдастырушы кітапханашының міндеті:
- Кітапхана ... бар ... ... ... ...... беру. Бұның бэрі ойынның мақсаты мен алғышарттары.
Ал енді «Тосыннан сөйлеу әдісі» ойынының өткізілу тәсіліне тоқталайын.
1) Бірінші ойынға алынатын ... ... ... ... ен; ... ... ауыл болғандықтан ауылға
байланысты 6 ... ... ... ... Отан - ... ... Азаматына қарап — ауылын таны.
4. Өскенімді ел көрсін, игерем халық мұрасын.
5. Байлық көзі - жерде.
6. Елі ... - жері ... бір ғана ... ... яғни, ауыл жайлы. Ал, егер жан - жақты
әр саланы қамтығымыз келсе:
1. Мен және әлем.
2. Мен және ... Мен және ... Мен және ... Мен және ... Енді ... өткізу кезеңі:
1. Біздің әрбір тақырыбымыз белгілі бір түске боялады. Мысалы: Мен ... - сары ... және ... Мен және ...... Мен және мәдениет -
жасыл. Мен және ... - ... Осы ... ... тағы да ... ... дайындалып қоржынға
немесе сандықшаға салынды.
3. Ойын барысында кезекпен эр ойыншы бір жүрекшеден ... да, ... ... ... ... ... ... тиіс. Осылайша ойын жалғаса
береді. Ойын барасында қатысушы тосыннан сөйлей ... ... ... ... ... Тосыннан сөйлеу кезінде қатысушы төмендегілерді ескеруі қажет.
1) тақырыптағы проблеманы дөп басып көрсету керек.
2) осы проблеманың немесе мәселенің себебі неде?
3) ... - не ... ... салдар - қабылдаған шешімнің зиянынан пайдасы ... ... ... ойын осылай өтеді.
5. Бұл ойынды бағалаушылар көрермендер. ... ... ... арттыру арқылы олардың да ойынға қатыстыру.
Көрермен өз бағасын қалай ... ... - ала ... ... ... таратылады;
2. Бұл «жетондарды» әрбір ойыншының нөмірлері жазылған қорапшаларға
көрермендер өздері ойын ... ... ... көрермендер ойыншының
шешендігіне, тосыннан сөз саптау мәнеріне, ... т.б. ... ... ... ... алдында болады. Ойын соңында кімде «Жетон»
көп болса, сол ... ... ... ... ... ... кітап қорының қаншалықты насихатталғанын
қатысушыларымыздың тосыннан ... ... ... ... ... сөз
саптауынан көресіздер.
Міне, мен балалар кітапханасына арналған ойын түрінде ұйымдастырылатын
бүдаралық іс - шараны үхынып ... ... ... ... заң жоқ. Дегенмен
де, бүгінгі айтылған азғана ой - ұсыныстары өз іс ... ... ... ұйымдастырады деген үміттемін. ... ... ... ... ... тілеймін!
Кітапхана — адамзат жасаған ақыл — ой ... ең ... ... ... ... - ... ... қүштарлықтың қаз-қалпында
екенінде дау жоқ. Қазіргі нарық заманында қажет кітапбының бәрін сатып ала
беру ... ... ... келе ... ... да ... ... оқырмандар кітапханаға жүгіреді. Қазіргі ... ... ... ... - ... ... колледж оқушылары.
Оқу бағдарламасының өзгеруі, заман ағымына сай оқушыларға деген талаптың
жоғарылауы балалардың кітапханаға деген ... ... ... ... ... мен ... ізгілік пен парасаттың ... ... ... ... ... әр саланы қамтиды. Көзін таба, ... ... ... ... - ... ошағы, өнер ордасы...
Балалар кітапханасы - балалар әдебиетінің қазына — қоймасы мектеп
бағдарламаларындағы ... ...... тақырыптардың, анықтамалық
басылымдардың ордасы. Кез - келген мектеп кітапханалардың бола бермейтін
әлемдік балалар ... ... ... ... қызықты кітаптардың бэрі
осы ордадан табылады. Мектеп, ... ... ... - осы үш ... ... ... таным –тәлімінің қалыптасуына зор әсерін
тигізеді.
1998 жылдың қазан айында Республикалық кітапханашылар ... ... ... ... ... ... тамшысына зәру шөл даладай асыға әрі көп үмітпен
күткенбіз. Съезде көбіне ғылыми ... жайы сөз ... ... ... - ... жас жеткіншектер, яғни балалар кітапханасының
оқырмандары екендігін әсте ... ... бола ма? ... ... ... - кітапханалардың ішіндегі балалар әлемі жаққа жиында
жаңашырлықпен ... ... ... ... Балалар ошақтарының негізгі
міндеті - отбасылық оқуды қолға ала отырып, жас ... ... және бос ... ... ... ... оқу, одан ақыл - санаға қажет ләззат, азық ала ... ... ... қалыптасқан нарық заманында осынау білім шаңырақтарының өмір
сүру кепілдігі өз қолымызда. Кітапханалар мәдени - ... ... ... ... көш ... ... қол ... ұмтылуы керек.
Білім беру саласындағы «төңкерісшіл» жаңалықтарға байланысты көптеген
мектептердің, басқа да арнаулы оқу орындарының кітапханалары бүгінгі ... сай ... ... ... балалар
кітапханаларында оқырмандар саны көбейіп, атқаратын міндеттері күрделілене
түсуде.
Жаңа ғасыр табалдырығында салауатты өмір ... жан — ... ... ... келе ... ... Салауатты өмір дегеніміз - тек тән
тазалығы емес, жан - дүниенің ... мен ... Жан - ... ... ... ... ұрпаққа кіршіксіз бұзылмаған
күйінде аманаттап кетуге, кітапханашылар қауымы, әрдайым жұмыла, ... ... ... ... ... ... оқу ... атқаратын рөлі.
XXI ғасырдағы қоғамдық өзгерістер, қазіргі мәдени шаралар -адамзаттың
ашық ақпараттық қоғамға өтуі кітапханада үлкен өзгерістер ... ... ... - қоғамның ақпараттануы, коммерциялануы,
демократиялануы, ... бір ... ... заңды түрде
цивилизациялануы кітапхана жұмысын жаңа ... ... Оқу ... ... ... ... ... қалыптастырады. Оқу
арқылы әлеуметтік құны бар, мәдениетті, рухани бай, жетілген, ағартушы адам
пайда болды. Адамзаттың әрбір ...... ... Оқу — ... қалауға әсер етеді, байытады.
Сондықтан бүгінгі күннің басты ... ... ... ... ... әлеуметтік институтттар ішінде кітапхана - өзінің қызметі
арқылы жеке тұлғаларға әсер ете білетін, олардың сұранымына ... ... ... ... мекеме. Өйткені
кітапханашылар бір оқырманға жауапкершілікпен қарай отырып, кітапхананың
қызметкері және ... ... ... ... ... ... көрсетеді. Теориялық зерттеу қорытындылары бойынша, жеке ... ету, ... ... элі ... ... талап етеді. Кітапхананың
басты мақсаты, жанұямен, ... ... және ... оқу ... ... құралдарымен бірлесе отырып, жоғары ... ... олар ... мол, ... ... ... ала беретін болуы керек. Оқырманға оқу мәдениетін тәрбиелей
отырып - оның ... ... ... ... қол ... творчествалық оқу дегеніміз, интелектуалды адамның динамикалық дамуына
жол ашу, рухани қызметеггі ... ... ... оқу» ... өнері» деген түсінік, бір-біріне туыстас. Бірақ «Оқу өнері өзінше
ерекшеленеді» Творчествалық оқу - ... ... - ала ... ... ... ... ... іріктеу және оқылған саралап, оймен өлшеп,
өзінің оған деген қатынасын қалыптастыру. Әрбір оқырманның оқу ... ... Оқу ... қарай отырып, психологиялық және ... көре білу және ... ... әсерін сезу қалыптасады.
Жеке ... ... ... ... ... ... ... алады. Ересек адамдар яғни өзінің дамуы импульсі жоғалмағандар,
оқуын өз талабын дамытудағы жұмысшыларды, ... ... ... ... ... кезде зерттеу жүргізу ... және ... ... ... ... ... арқылы адамның творчествалық
потенциалын ашады. Оқу оқырмандарының ... ... және оны ... ... жеке тұлға ретінде қалыптасуына қатты әсер ететін
және көмек беретін ол өзін-өзі үздіксіз оқу ... ... ... шеңбері тар, ал өзіне - өзі оқу арқылы тәрбиелеудің
ауқымы кең. Кітапхананың оқырманға ... ... оның ... ... ... ... ... насихаттау, оқырманға ақпарат
легінен өзіне керегін таңдауға ... ... ... мәдени, әлеуметтік саяси өзгерістерге қарай оқуға әсер ... ... ... ... ... ... ... оқудың түрі
өзгереді, әдебиеттерге көзқарастардың өзгеруі арқылы түрлі ... ... ... ... оқу ... ... ... класика,
жұмыскерлер туралы романдар, колхоз құрлысы т.б. тақырыптар шығып ... ... ... ... (Мысалы; детективті, ... ... ... ... жаңа түрі - ... ... ... заң, дін және ... ... оқу ... - ... құрамы ретінде қазіргі қоғамға
сай дамиды.
Оқырманға қызмет көрсету ... ... ... және ... әдістерімен пайдаланылады. Кітапхананы пайдалануды оқырман
қызметінің құрылымындағы жеке ... ... ... ... ... сияқты оқырманның шығармашылық дамуына қарай қызметін ... ... ... ... ... үш функциясын көрсетуге болады.
Мысалы: ақпараттық, педагогикалық, рекрационды - ... ... ... бэрі ... кітапхананың дамуы мен тиімді қызмет көрсетуі арқылы
өлшемді. Кітапхананың бірнеше топтары құраған, олар бір - бірімен ... ... және жеке ... қалыптастыруына қарай бөледі. Ғылыми және
арнаулы кітапханалар, техникалық, гуманитарлы, ... ... ... қызмет көрсетеді. ОКЖ және тағы басқа көпшілік
кітапханалар тақырыбының әртүрлігі мен ... ... ... қызмет кең түрде көрсетеді. Балалар және жасөспірімдер кітапханалары
арнаулы мақсатымен әдісі арқылы ерекшеленеді. Шығармашылық дамытуды арнаулы
(шығармашылық одақ пен ұйым - ... ... үйі ... ... ... олар ... кітапханатанушысы Д.Х. Шира: - Оқу дегеніміз тұтас қоғам, сондықтан
ол тұтас адам қалыптастырады. Ал кітапхананың құндылығы бірлестіру ... ... ... ... әсер ету — Жеке ... жан - ... ... дамуы мен қоғамның даму ерекшелігіне және адам ... ... - ... ... қайраткері, адамгершілік қасиеті мол
жоғарғы мәдениетті ... ... ... адамдар қажет
еді. Кітапханашылардың міндеті: - жеке ... ... ... адами, мәдени, ғылыми көзқарасты, өздігінен ойлай ... ... ... ... тек ... ... қоймай, оның көзқарасын өзгерту, тереңдету ... Бұл ... ... ... ... көмегімен түрлі
оқырман топтарына және жеке оқырманға пайдаланылады. Қ.Р. ... ... ... ... аз оқуы қорқыныш тудырды - өйткені екінші
сауатсыздық ... ... ... мүмкін. Сондықтан қоғам дамуына оқудың
және жазудың ... ... оның ... ... ... ... ... дүние жүзіне тарайтынын түсіндіру қажет.
Көпшілік ақпарат құралдарымен және ... ... ... оқығаныңды творчествалық ойлау арқылы ... ... ... бірден бір құралы.
Кітапқа деген сүйіспеншілік тудыру әрбір кітапханашыны ... ... салт - ... ... ... ... ... көптің
көкейіне үміт отын жағып жүретін болуы тиіс – деген Н.Назарбаевтың сөзімен
аяқтасақ түсінікті болуы сөзсіз.
Ел Президентіміздің ... ... XXI ... өмір сүру мүмкін емес, халықты салауатты да ... ... ... ... ... бүгінгі ұрпақ, ертеңгі ел азаматтарына білім
мен тәрбие берер жандарға міндеттелген тапсырма іспетті. ... күні ... ... ... мен тәрбиенің өз мәнінде сапалы болуы бірінші кезекте
тұрғаны анық. Осыған орай ... ... ... ордасы
-кітапханалар кеңістігінде мектеп кітапханасының алар орны ерекше.
Ол оқу процесі қажетті құжаттармен және ақпараттармен ... ... оқу ... ... ... ... отырып, арнаулы
кітапхана қызметін атқарса, оқушыларға сыныпқа ... және ... ... ... көпшілік кітапханасы болып табылады. Сонымен ... ... өз ... ... ... ... оқыту - тәрбие
беру прцесіндегі талаптарын басшылыққа ала ... ... ... ... ... табылады.
Баршаға белгілі мектеп кітапханасы қатысты ИФЛА / ... ... жыл, 2 ... «Мектеп кітапханалары – кең көлемдегі кітапханалық
— ақпараттар жүйесінің бір бөлімі деп ... ... ... және ... ... жүйесінің белгілі бір тармағы
ретінде көрсетіледі» Манифесте «Сауаттылықты дамыту, ақпаратты қолдану,
дәріс ... ... және ... ... ... үшін ... төменгі негізгі қызмет ету аясы маңызды роль атқарады дей
келе, ... ... рөл ... дей ... ... ... оқу ... бекітілген және мектеп орындауға міндетті білім
беруді қолдану және жүзеге асыру;
- Балалардың оқу, оқып танысу және одан қанағат ... ... ... ... ... ... және ... Білімін көтеру, құбылысты түсіну, танып білу және одан қанағат ... оған ... ... ... және ... ... игеруіне
мүмкіндік жасау т.б.
Сонымен бүгінгі таңда кітапханасы өз ... даму ... ... ... қалыптасуы, оның балалар мен жасөспірімдерге тәрбие
беру мен ... ... ... ... ... Бұл жерде алғаш рет, шын
мәнінде кітаппен жұмыс істей бастайды. Олардың ұлан - ... ... ... ... ... алуына көмектесу, кітапқа деген
құрметі мен сүйіспеншілігін қалыптастыру, оларға кітаптармен ... ... ... - ... ... ... ... бірі.
Жоғарыда аталған Манифесте «Кітапхана қызметкерлері кітапханада тыс көркем
әдебиеттен ... ... ... ... ... ... ... құжаттарға дейін кітаптарды және басқа да ... ... ... ... ... ... школьных библиотек
ИФЛА / ЮНЕСКО. Малентьева Ю.П. Сельская библиотека: ... ... ... и Научно методическое пособие. - М.Издательство Либерея, 2003-
71с.)
Білім беру ұйымдары, соның ішінде кітапханалары ... ... ... ... ... ... және ғылым министірлігінің
2000 жылғы 17 ... № 827 ... ... ... ... ... кітапхана ісі жөніндегі әдістемелік құралдарда»
толығынан мағұлмат беріліп, ... ... ... ... ... жылғы 3 шілдедегі № 522 «Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін
мектептері сапасын жақсарту жөніндегі шаралар туралы» ... ... ... ... үлгі қағидаларында» егжей — тегжейлі
көрсетілген. Онда оқырманның кітапханамен арақатынасын қызмет ... ... ... ... ... оқырман мен кітапхананың
құқықтары мен кітапхананың құқықтары мен ... ... ... ... ... - оқу бағдарламасында, сыныптан тыс
оқуда көзделген (отандық, ... ... ... құрайтын, республика
тарихын көрсететін, білімнің әр - алуан салалар ... ... ... ... балаларға арналған) әдебиеттер құрылуы тиіс.
Мектеп кітапханасындағы кітаптар мен мерзімді басылымдар қоры, дәстүрлі
емес ақпарат көздері оқушылар үшін ... мен өмір ... ... ... қалыптастыру құралы ретінде маңызды орын алады.
Мектеп кітапханалары арқылы оқушылар мен тәрбиенушілерді оқулықтармен
қамтамасыз ету тәртібі Қазақстан ... ... 2003 ... ... № 173 ... беру ұйымдары білім ашулары мен тәрбиеленушілерін
оқулықтарымен қамтамасыз ету ережесін бекіту туралы» Қауылысына сәйкес жыл
сайын ... ... ... ... ... ... жетім балалар, ата - анасының қамқорлықсыз қалған балалар,
даму мүмкіндіктер, бала кезінен мүгедектер мемлекеттік атаулы ... ... ... бар, жан ... ... ... ең төменгі күнкөріс
деңгейінен төмен отбасының ... ... ... ... ... бойы ... орта білім беру бағдарламалары бойынша емдеу ... ... ... ала ... ... ... және ... министрлігінің
тұжырымдамасында: «Тәрбие - халықтың ғасырлар бойы жинақтап, ... ... ... мен ізгі ... жас ... ... ... баланың
қоршаған ортадағы қарым - қатынасын, дүниетанымын, өмірге деген көзқарасын
және соған сай мінез құлқын қалыптастыру»,-деп көрсетеді. ... ... ... шыңдалған тәрбие түрлерін, әдістерін келесі ұрпаққа жеткізу
болып табылады.
Осыған байланысты ұрпақ тәрбиесі, қазіргі ... ... адам ... ... жауапкершілікті талап ететін процесс. Бұл ретте қоғамның болашақ
азаматтарына біліммен қатар тәрбие беруде кітапханалардың да ... ... ... орайда мектеп кітапханалары библиографиялық білімді ... ... үйі) ... кітапхана қызметін пайдалану құралдарын (анықтамалық
әдебиеттер, библиографиялық құралдар, анықтамалық ... ... ... жолдарын наксихаттау да белгіленген ... ... ... жүргізе отырып, кітапхананың жұмыс жоспарына ... ... ... ... ... оларға қажетті білім мен тәрбие беру
мақсатында жаңа ақпараттық мәдениетін (Электрондық оқу ... ... ... ... түрлі мәдени шаралар ұйымдастырады, соның ішінде,
бүгінгі күннің өзекті ... - ... ... ... беру ... ... бойы ... мол тәжірибесіне сүйене отырып, өткен
ғасырлардағы өмір салттарының ... ... ... жаңа өмір ... ... асылдарын таңдап алып, ұлттық ... ... ... ... ұлттық тэлім - тәрбиеден бастау, ... ... ... ... мәдениетке үйретіп, олармен түрлі мәдени -
көпшілік шаралар жүргізу ... Бұл ... ... ... ... ... сана - сезімін басым болуы, оны меңгеру үшін жас ... салт ... ... мен ... түсіндіру, жеткізу керек.
Осыған орай, мектеп кітапханалары жастарға ұлттық тәлім - тәрбие беруде
мынадай бағыттарда жұмыс жүргізуге болады:
1. ... ... - ... ... ... ала ... ... әсер етіп, бойына ізгіліктерді ұялтатын, адамға тэн жақсы мінез
-құлықтарды уағыздайтын, сонымен бірге жаман, жат қылықтардан ... ... ... аса ... ... үлгілері - ерліктері туралы
ертегілер, дана халқымыздың кемеңгер ... ... ... ... ... - ... бала ... оның дүние танымдық ... өсіп ... ... ықпалы зор тыйымды сөздер, нақтылы
сөздер, тәрбиелік мәні бар өлең - жылдар, аңыз-әңгімелерді;
2. Батырлық, ерлік үлгілерін оқыта ... ... ... ... ... жазылған - кескілескен шайқастардың, соғыс суреттерінің,
батырлар ерлігінің, жорықтардың ... ... ... ... ... -
«Орхон - Енисей жазуының» мазмұнын, ... ... ... ... ... ... т.б.;
3. Үлылардың өнегелі өсиетерін насихаттай отырып, әлемнің екінші ұстазы
атанған Әбунасыр Әл — ... ... мән ... оқу мен ... жайлы толғауларын, Ж.Баласағұнның «Құтты білігіндегі» терең
ойлы ... ... ... ... ... ... Қожа Ахмет
Иассауидің «Диуани хикметінен»
4. Халық поэзиясын оқыта отырып, жырау мен жыршылар, ... ... - ... (тіл, діл, дін, ... ... ... рухани
кемелдену көзі екендігін;
5. Халықтық эдет - ... ... ... ... әр ... ... дінінен кейінгі ерекше белгісі салт - дәстүрі екендігін, әрбір халықтың
тұрмыс ... ... ... ... ... өмір ... ... - дәстүрлері пайда болып, ол бір ұрпақтан екіншісіне ... ... салт - ... мен әдет - ... ... ... эстетикалық, этикалық, діни тұрмыстық ережелер
кіретіндігін, олардың ... ... ... ... ... мен кіші ... ... еңбек етудің қалыптасқан тәжірибесін
жалғастыруға, ұлттық мәденит пен тарихты қадірлеуге, туған жерге ... ... ... ... ... ... тәлім - тәрбие беруде төмендегі жұмыс түрлерін
пайдалануға болады:
1. Кітапты насихаттау (әңгіме, кеңес беру, оқу жоспарлары)
2. ... ... ... ... ... ... ... библиографиялық сауалдар мен жауаптар)
3. Карточкалар (өлкетану картотекасы, тақырыптық карточкалар)
4. Анықтама - ... ... ... және ... ... (кітап көрмелері, плакаттар) Мәдени - көпшілік жұмыс
түрлері (ертеңгіліктер, жарыстар, ... - ... ... ... ... рольдік ойындар, конференциялар, Ақпарат күндері, қызығушылар
клубы т.б.)
Халқымыздың ұлттық тәлім - тәрбиесі, ... ... ... тәрбиесі жөніндегі ғасырлар бойы жинақталған ой -пікір, ... ... Ол - ... ... ... Ол ... кітабы.
Ол - халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан қағидаларында, жөн - жосығында,
сөз өнерінде, тарихы мен мәдениетінде, әдет - ... мен салт - ... Біз, ... ... соны ... ... тәрбие арқылы
дарытып, сіңіре білсек, халқымыздың қасиетті өнегесі мен оның қуатты күші
қайырымдылық, кішіпейілділік, адалдық, ... ... ... ... ... ... ... еліне, жеріне, тіліне
дәстүріне деген мақтаныш сезіміне ... ... ... ... ... ... ұмтылған ұлттың рухани, саналы, мәдени келешегі айқындалатын
маңызды көрсеткіштердің бірі ... ... оқу ... - ... ... ... үшін ... ұрпақтың кітап әлеміне бойлай
ену процесінің орны ерекше. «Кітап оқудың теле - ... ... ... ... кітап оқу - еңбек, яғни тартымды, рахат сезімге бөлейтін
еңбек. Еңбек, тек қана адам бойында осы қасиетті ... оның ... ... ... кітапханасының міндеті - баланың айнала қоршаған ортаға
бейімделуін қамтамасыз ететін кітап ... ... ... ... дамуы үшін жағдай туғызу.
Баланың кітап оқу процесі өте күрделі процесс. Осы процесте соңғы кезде
байқалып отырған мынадай тенденцияаларды атап өтуге болады:
- ... ... пен ... ... ... ... шұғыл
артуы;
- мектеп бағдарламасы бойынша оқитын балалардың көбеюі;
- қыздар мен үлдардың оқу өрісіндегі айырмашылықтардың ұлғаюы;
- Кітапқа қарағанда журналды көп оқитын ... ... ... ... мәдениетке балалардың, әсіресе, жасөспірімдердің кітап оқуына
әсерінің күшеюі (шым - ... ... ... ... ... ... яғни ... қызыл» әдебиеттің танымдылығының
артуы;
- Кітап оқу тек уақыт «өлтіру», алданыш деген түсініктің басымдығы;
- Мектеп жасына дейінгі баланың ... ... кеш ... ... ... ... жоқ төменгі сынып оқушылары мен
жасөспірімдердің кейбір топтарының ... ... ... ... ... сай ... ... оқу ынтасының әсерлеуі,
- Балалар мен жасөспірімдердің бос ... ... оқу ... ... ... ... оқудан «Іскерлік» оқудың басымдылығы.
Соңғы жылдардың негізгі тендецияалары ретінде оқудың рөлін жоғалтуын,
білім беру мен ... ... ... ... ... көзі ... біраз бөлігінің «қара қазан, сары баланың» қамын жел, ... ауыл ... ... — ақ ... ... түрлеріне бағдар ұстап
отырған атап өтуге болады. Осы күні кітап оқу ... ... ... ғана ... бағыт алып, жалпы мәдениет,
эстетикалық және сезімдік ... ... ... ... Сонымен бірге
жақын арада кітапты Интернет ауыстырады деп байбалам ... да еш ... ... ... дамыған елдердің тәжірибесі көрсеткендей,
ақпараттық технологиялардың жаппай таралуы. Кітап оқу дағдыларына бұдан ... ... қоюы ... ... ... электронды құралдарын
меңгерудің алғышарттары әрқашан тез және шеберлікпен оқи білу ... ... ... ... екінің бірінің қолы жете бермейтіні анық.
Ақпараттандыру саласы ... ... ... күн ... ... кітапқа жақын
ұрпақты өсіруге және бала бойында әдебиет пен кітап оқуға деген құштарлықты
тәрбиелеуге үлкен назар аударуда. Кітап оқу ... ... ... әлеуметтік құнды адамның қасиеттерін қалыптастырады. Мұндай қасиетке
ие адам болашақта да кеңінен ... ... ... ... ... ... ... бейімді, тілі шешен, қаламы жеңіл, есте сақтау
қабілеті жоғары адам ретінде танылмақ.
Сауатты оқырман, эдетте ... ... бола тұра ... ... ... ... қана ... сондай - ақ қолындағы ақпаратты дұрыс және
үлкен шеберлікпен ... өз ... ... жаңа ... ... Жаңа ... ... өмірдің сан саласында
кеңінен пайдалануға ... ... ... ... ... бөлінеді. Дегенмен, ақпараттық сауаттылық оқырмандық сауаттылық болып
табылады да, мына сауалдарға жауап ... ... - не ... ... ... және ... ... қалай алу керек (нақты ресурстары іздестіру және табу);
- қандай ... ... ... ... ... ... және ... ақпаратты ұсыну жолдары.
Міне, осы аталған, блоктардың ... ... үш ... ... мен ... ... ... Нағыз білім мен
іскерлік талап ... ... ... мен ... ... ... ... қалыптасады.
Жаңа технологиялар ғасыр ақпаратты пайдаланушылардан үлкен икемділікті
де талап етеді. ... ... қол ... үшін де ... ... ... ... сауаттылық дағдыларын меңгерген жөн.
Сондай - ақ кітап ақпарат көзі болып қана қоймай, бала ... ... ие ... ... ол баланың сезімдік, ой -сананың және әлеуметтік
жекілуіне қолдау көрсетеді. Яғни кітап баланың ой
- санасы мен сезімін, тілі мен ... ... мен ... өмір салты күн өткен ... ... ... ... ... дер кезінде көңіл бөлуі қажет.
Сонымен екі мәселеге тоқталса.
Балалардың өмірде қандай өзгерістер ... және ... ... ... ... ... ... отырып, балаларға арналған кітапханалар қандай
жолмен жүруі тиіс?
Балалар кітапханалары баланың ... ... ... және балаларға
арналған ақпаратты дамытуда зор, мүлде ерекше роль ... ... оқу ... ... ... беріп, олардың бойында кітапқа
деген құштарлықты қалыптастыруға көмектеседі. Ол бұл ... пен ... ... ... ... ... үшін сауаттылық пен дамытудың басты қайнар көзі ретінде ... ашу ... ... ... міндеті болып табылады.
ЮНЕСКО-ның көпшілік кітапханалар ... ... ... ... ... жеке ... ... - ақ жекелеген
әлеуметтік топтардың өмір бойы үйренуін ... ... ... ... ... ... кез - ... кітапхананың басты миссияларының бірі
білім беруге, сауаттылық пен ... ... ... жұмыс істейтін кітапханашылар үшін, бұл ең алдымен:
- төменгі жастағы балалар арасында кітап оқу ... ... ... балаларды қиялдауға және белсенділікке ынталандыру;
- барлық жастағы топтарға арналған бағдарламалары қолдау және оларды
жүзеге асыруға қатысты;
Сондықтан біз балаларды ... ... ... ... пайдалы жақтарымен
таныстыруымыз керек. Кітап жаңа әлемінің есіктерін ашады. Сөз ... ... ... ... ... ... саласын жетілдіруі
тиіс. Ол балалармен жүргізілетін жұмыста кітапхана Оқырманды қалыптастыру
деген ең ... ... ... ... ... ... Ал ... балалар кітапхананың көмегінсіз меңгере алады. ... ... ... жол сілтеп, оны пайдалануға мүмкіндік туғызады.
Баланың оқырман ретінде қалыптасуы балалар кітапханасы сәби ... ... ... Ол ... ... деген қызығушылықты ынталандырушы рөлін
атқарады. Бала кезден оқырман ... ... ... ... ... ... ... және оқырман мүддесі мен оқырмандық дағдыларды дамыту, ... ... ... жұмысының басты бағыты, өйткені:
- оқырман ретіндегі атқарылатын ... ... ... құрайды
(танымдық, сабақ оқу, еңбек қызметі).
Жоғарыда аталғандай балалар кітапханаларының қызмет түрлері мына
бағыттар ... ... ... оқуға қамқорлық. Ерте сэби шақтан бастап кітапты сүйіп
өскен адам ғана нағыз ... ... ... ... дәл ... үшін ... өмір бойы ... сезімдік және эстетикалық
даму көзі болып табылады. Шетел кітапханаларының басым ... ... 4-ке ... ... мен ... ата - ... ... істеуге
бағдарлануы тегін емес. Баланы кітап пен оны оқуды сүюге үйрету, ... ... ... ... Ал жасы 10 - нан ... маңызы біздің
техникаланған ғасырымызға маңызды біздің техникаланған ғасырларымызға да
тән. Кітап оны оқуға ерте ... ... ... жасына дейінгі кезеңдегі
тәжірибенің негізгі бөлігі болып табылады да, бала ... ... ... күшейе түсуге тиіс Балалар мен ата - аналар кітаптың ажырағысыз дос
екенін жеткізу ... ... баға ... ... ... ... ... ынталандыру. Отбасы балалар мен жасөспірімдерді
кітап оқуға тартуға әсер ететін аса маңызды және ... орын ... - ана өз ... ... оқудың жағымды - жағымсыз ... ... ... ... ынталандыра отырып, отбасы ... да ... және ... қырлары ашылуына септігін тигізеді.
Балалар кітап оқуға қарым - қатынас, оқырман мәдениетінің ... ... ... ... байланысты қалыптасады. Отбасы баланы әдеби
мәдениет элеміне ең алдымен жетелейтін ерекше әлеуметтік институт.
Қазіргі таңда отбасылардың әлеуметтік - ... ... ... және күнге кешейіп келе жатқандықтан, ... шақ ... да ... ... ... ... теңсіздігі немесе
«теңсіз сарт» бала өмірінің алғашқы жылдарының өзінде - ақ ... ... ... ... ... ... ... берумен мектепке
дейін айналысса, ал кейбір ... бұл ... ... ... ... ... баланы кітап оқуға баулуда өте үлкен
маңызға ие. Бірақ көптеген отбасыларда осы күнге теле және ... ... орын алып ... Ата - ... ... ... ... оқуға
баулығысы ақ келеді, бірақ олардың бұған дайындығы мен баланың оқырман
ретіндегі ерекшелігі білу ... ... Ата ... тек аз ... ... дамуына үлкен көңіл бөліп, ... ... ... ... ... ата - ... көпшілігі балаларға арналған
кітаптар туралы жеткілікті хабардар емес, сондықтан отбасылық кітап оқудың
репертуары жұтан, кездейсоқтық ... ... ... ... бала өз ... оқитын жеке оқырманға айналуы
тиіс, оның оқырмандық талап - тілектері қалыптасуы керек. Алайда, осы ... ... ... ... да, бұл ... ... ... төмендетіп, тіпті
кейде оқуға деген ынтаның ... ... ... ... сынып оқушыларының кітап оқу процесін зерттеу (атап ... ... ... ... ... ... ... азық жетіспейді, яғни балалардың оқу репертуарында
ғылыми - ... ... аз, ... ... аясы тар, ... ... кітапханасы және оқу мәдениетін дамыту.
Біз балаларымыздың дені сау болып ... ... ... ... ... табыстарға қол жеткізуін тілейміз. Бұл үшін ең алдымен, жас
ұрпақ жазуды және кітап оқуды үйренулері, яғни ... ... ... ... - отбасынан басталуы керек. Кітапқа деген сүйіспеншілік, кітап оқу
әдеті, ... ... ... ... және кітапсіз өмір сүре алмауға
баулу.
Барлығы ерте балалық шақтан басталуы керек. Ұйқы алдында әр ... ... айту және ... сұрақтарға жауап беру тек қана ата
- анаға тән. Сол ... ... шақ ... ... және ... ... ... дамытудың ең қолайлы кезеңі. Сондықтан осы ... мен ... ... кеңестерін қолдану керек:
1. Балалармен бірге өлең айтып, ойнап әңгімелсіңіздер
2. Күнде кітап оқуға ... ... ... ... таңдаңыз.
4. Оқуға қажетті заттармен баланың айналасын қоршау
5. Мәнерлеп, асықпай және ... ... ... ... рет қайталап оқыңыз
7. Әр уақытта және барлық жерде кітап оқыңыз
8. Балаға кітапты күштеп ... ... ... қызығушылығыңызды көрсетіңіз.
Ата - аналар осы кеңестерді пайдалана отырып баланы тәрбиелесе, нағыз
оқырман тәрбиелейсіздер. Балаңызға ... оқу ... ... ... ... уақытын қалай өткізуге керек екенін біледі, керегін тез тауып және әр
ақпараттарды ... ... ... ... оқу - ... Әр адам өз ... ... жалпы қызығатын,
құмартатын тақырбына, талғам - талабына, қабілетіне орай баспалар толассыз
шығарып жатқан қыруар өнімдер тізбегінен қажетті ... ... ... ... ... өнер дейміз? Оқудың да түр-түрі бар. Қолға
түскенді, табылғанды оқу бар. ... ... ... көп ... да, ... ... қажетіне жарайтын, танымын кеңейтетін, сезімін әрлейтін көркем
ойдың үстімен қалқып өте шығады. Мұндай оқығыштар қалың -қалың ... ... ... ішінде «жұта беруге» бар. Нәтижесі қана уақыт өлтіру болып
шығады. Оқудың өнер ... ... ... ... ... - ... ... мақсат қойып оқуы. Бұл тану, түсіну, ой тұжыры мақсаты. Мұндайда
кітаптың әрбір сөйлемі, әрбір беті ... ... ... ... ... ... кітапханада орта есеппен 20000-дай кітап ... Ал ... ... ішінен керектісін қалай таңдап алуға болады. Кітапханашыдан сұраға
болады, бірақ оның да кітапханадығы барлық кітапты жатқа біле ... ... ... ... ... өзің ... ... не жетсін. Ол үшін саған
қолұшын беретін көмекшің бар, ол - каталог.
Балалар ... ... ... 8-9 ... балаларға
арналған жүйелі каталог және каталогпен жұмыс жасаудың үлгісін көрсететін
жайма буклет ... ... ... құмартып кітап қарайтын орны-
белгіленген және арнайы тақырыптар бойынша көз ... ... ... ... ашық ... кітап көрмелері. Кейбір ... ... ... ... ... көп ... ал енді ... күннің жаңалықтарымен қанағаттанады. Уақыт талабы ... ... ... ... ... де алға баса ... көзімізбен көріп
отырмыз. Оқырмандардың кітапты қызығып оқитын мезгілі жастық шағы екені де
белгілі . ЮНЕСКО ... ... ... ақын - ... ... ... жүрген кітап көрмелеріміз - кітапты
насихатау жұмысының өңі бір ... ... Әр ... ... ... ... ... ой өрісін байытуға, рухын көтеріп, қиялына
қанат беретін әдебиеттермен ... ... ... ... жоғарғы және төменгі сынып оқушыларының қызмет көрсету
бөлімдерінде балалрға арналған «Алтын ... ... ... ... ... дэріхана», атты кітап көрмелері ұйымдастыратын.
Оқу мәдениетінің маңызды тұстарының бірі-кітапхананың библиографиялық
сауаттылық, яғни ... ... ... ... білу, кітап
қорында дұрыс бағдар ұстау, керекті басылымдарды каталогтан таңдау, жаңа
басылымдырдың шығуын ... ... ... пен ... ... ... ... конспект құрастыру ыңғайын меңгеру.
Кітап алған білімнің баянды болу үшін оны оқып шығуына Кітаппен жұмыс
істеу оқығанды мұқият ... ... ... ... ... ой-жолған
байлық»-деген Дмитрий Иванович Менделеев. «Конспект белгілі бір шығарманың,
лекцияның, ... ... ... ... ... ... жазу
оқығаныңа сын көзбен қарауға, ойыңды өсіруге, материалды терең түсінуге
пайдалы, оқығанды ... жаза ... мына ... есте ұстаған жөн.
Жазудың ең күрделі әдістерінің бірі - ... ... ... онда ... ... өзіңнің айқын көзқарасының болуында.
Рефераттың мақсаты тек оқып білу ғана ... ... ... өз ... ... ... жұмыс істеудің негізгі әдістерінің ... ... ... ... ... ... да ең негізгісі оқыған
кітабының не жайлы екенін түсініп, есте ... ... ... бес ... Зер сала оқу. ... оқу ... кітаппен әбден талдап танысылады да
өзіндік ой тұжырымдалады.
2. Тез оқу. Бұл тәсіл кемеліне келіп жетіліп, кейде зер сала ... ... оқу. ... ... ... ... оқылатын тез оқудың
бір түрі.
4. Алдын ала таныстық ... ... ... шығу. Жай көзге оқудың
қарапайым түрі болып көрінетін бұл тәсілді көп адамдар меңгере алмайды.
5. Сканерлеу, яғни ... ... ... ... мақсатымен тез шығу.
Аталған әдістерінің эрқайсысын меңгеру тез оқу
дағдысын ... ... өте ... Ал ... оқу ... эр кез ... мэтін сипаты мен уақыт мөлшеріне байланысты ... ... ... жүйелі, жан-жақты және терең
оқуының қалыптасуы, кітап ... ... ... бір ... оқу ... ... ... білу үшін кітапханашы жеке
жетекшілік жұмыстарымен қамтылған оқырмандардың оқу барысына бақылау ... ... ... кітапханада «Сіздің балаңыз қандай ... ... ... ... ... ... 79 ... шытырман әңгімелерді оқығанды ұнатады.
- 20 пайзы компьютер туралы оқиды
- 56 пайзы оқушы кітап таңдап алуға қиналады, ал
- 44 ... ... ... ... етеді.
- Сауалнамаға қатысқан оқушылардың 98 ... ... ... ... ... және мектеп кітапханаларын
қолданады.
- Кітап таңдауда қатысқан 60 ... 39-ы ... ... ... ... ... достарының және
бауырларының көмегіне сүйенеді.
- Кітапханада өткізілетін көпшілік шараларға 60 ... 42 ... Клуб ... тек 5 оқушы - 99 % оқушылар "Кітапхана" сөзін естігенде
қуаныш сезімінде болады.
XXI ғасырда кітапханада әр түрлі саладағы кітаптар мен ... ... және ... залы ... ... ... ... барлық жастағы балаларды
күнделікті жұмыс барысында жүйелі түрде, сонымен қатар арнайы ... ... ... қажет. Кітапханада балалардың оқу мәдениетін
дамыту мақсатында айына бір рет ... ... ... ... ... "Жас ... ... сабақтары және "Кітапхана-кітап
үйі", кітап үйі, "Кітап ... ... ... ... - ... әлемі " шаралар айдары. "Кітап патшасында ... ... ... ... ... теңізінің лоцманы",
"Дымбілместе қонақта", "100 ... - 100 ... ... ... ... ... ... клейдаскопы" атты библиографиялық сабақтың
жүргізіледі, тақырыптары:
1. Негіштің кітаптары
2. Бұл кім? Ол не? ... ... ... шолу 1-4 ... Оқырмандарды кітапханамен таныстыру
мақсатында қала ... ... ... қала ... ... театрландырылған экскурсиялар өткізіліп отырды.
Кітапханалардың ашық кітап ... әр ... ... түсініктер
берілген.
Ашық кітап қоры - әрбір кітапханаларының бет пердесі деуімізге болады.
Ол алдымен оқырман үшін жасалады. Оның ... мен ... оны ... ... ... бұл ... ... ма, өздеріне
керек әдебиетті олар еркін таба ала ма соған ... ... ... өткізу кітапханалық шаралардың ең ... ... ... кітапханаға жазу, сұранамын анықтау, кітаптарды
ұсыну, кітапханалық - библиографиялық білімді насихаттау, оқу мәдениетіне
баулу, оқыған кітабы ... өз ойын ... ... ... ... және ... кеңестің түрлері оқырманға қызмет көрсету жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... үшін кітапханаға келген оқушы жәй адам емес, ол кітап оқып,
өзінің ... ... ... адам ... ... оқырмандарына кітапты дұрыс ұсына білсе, балалардың ... ... және ... өз ... ... ... ... алса,
онда кітапхана жұмысының дұрыс жолға қойылғандығы білінеді. Кітапханаға
жаңа келген ... ... ... ... ... ... өйткені балалардың
арасында көп оқыған, талаптары күшті оқушылармен ... ... аз ... да кездеседі.
Ұсыныс әңгіме өткізудің әр түрі бар, ... ... ... ұсынғанда
кітапханашы олардың ынтасын қайтарып тастауы мүмкін. ... ... ... ... ғана ... әр ... ... және жеке жазушы
шығармашылығынан, немесе бір мәселе жайында түсіпдіру ксрек.
Осы мақсатта кітапханада 2-ші сынып ... ... ... ... ... ... ... Кітапхана, Кітап " әңгіме -
сұхбаты; "Жануарлар элемінде" ойые саяхат; "Міне, ең ... - оқу" ойын ... ... ғажайып" оқырман болу; "Кітап-білім бұлағы" мақал мәтел
және жұмбақ шеңбері. Актив мүшелерімен:
- «Кітаппен қалай жұмыс істеу керек?»;
- ... ... ... керек?»;
- «Әңгімені калай өткізу керек?»;
- «Окырманға қалай қызмет көрсету керек?»:
- «Қарыз оқырмандармен қалай жұмыс істеу ... ... ... ... ... ... ... негізгі бағыт-мақсаты балаларға қызмет
көрсету, сол оқырмандарға арналып жинақталған әдебеттерді насихаттау, кітап
қорын сақтау және балаларға ... ... ... ... бос ... тиімді пайдалануға оны ұйымдастырута және ... ... ... ... ... қолы ... жету ... ету. Кітапханадан балалр тіршілікке қажет. Балаларға ... ... ... мен ... өмірге деген көзқарасының қалыптасуына
көңіл бөлу - әрбір кітапханашылардың ... мен ... ... ... ... ... ... баласының
рухани, жан дүниені кеңейтіп бірден бір қазына ретінде қолданыла берері
сөсіз.
Бердібек Соқпақпаев, ... ... ... ... Музафар
Әлімбаев, Астрид Лингрен, Корий Чуковский...
Біздің бабаларымыз да осы бір қайталанбас, ғажап ... ... ... ... сіңіріп өссе екен дейміз. Бірақ, ... ... ... ... да ермегі толып ... ... ... ... ... ... әсерлі мультфильмдер мен қырғын
төбелес туралы фильмдер, түрлі компьютер ... Бұл ... ... ... гөрі ... ... көбірек аударуда. Сөйтіп, бала
мен көркем әдебиеттінің арасы алшақтап, баланың ақыл-ойының дамуына әсер
ететін ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаны
кітап арқылы емес, көгілдір экран арқылы ... ... ... қолына алған баланың назары алдымен эріптерге түседі.
Кітапты оқып, өз ой елегінен ... ... жете ... ғана ... ... ішкі жан ... көріп, сезінеді. Кітап оқу барысында
кейде бір сөйлемді не біз ... ... рет ... ... кез
болады. Ондай жағдайда кітап оқу ерекше ден қоюды, ынта жігерімен оқуды
керек етеді, яғни ... ой ... ... Бала үшін бұл ... ... Ал , ... ... бэрі ... ... бейнелер де,
дыбыстар да. Еш эрекеттенбей - ақ отыр да көре бер ! ... бала ... ... ... ... ... ... бәрі бірдей бала
ойында, қиялына сала ... ... ... ... әсер еткенімен де ол бала есінде
уақытша ғана ... ... өте келе ... ұмыт болады. Сөйтіп, бала
мектеп бағдарламасы бойынша оқығанымен шектеліп қана қояды. Әрине, мектепте
берілетін ... ... үшін де ... кітапханаға барады, ізденеді,
оқиды, кітапханашының көмегіне сүйенеді. Белгілі пәндер ... ... ... оньщ ... шығармаылық қабілеттерінің дамуы мен бала
бойында адамгершілік қасиеттерді қалыптастыру үшін мұндай оқу жеткіліксіз.
Д. Дидро «Кітап ... ... ... - ... ... ... ... Көркем әдебиет оқымаған немесе нағыз өнер туындыларында деген
қьтзығушылығы жоқ адам өзінен ... жан ... ... ... жаны ашу сияқты эмоцияналдық - эстетикалық қасиеттерден арылады:
Сондықтан да С. Бегалин атындағы мемлекеттік республикалық балалар
кітапханасы ... ... ... ... ... ... оқу мәдениетін
қалыптастыру мақсатында түрлі көпшілік шаралар ұйымдастырылып, баланы ... ... ... ... ... өткізіп отырады. Соның бірі - қазақ
тілінде түңғыш жарық көрген «Кітап ұстап тұңғыш жолға шықтым» мектеп жасына
дейінгі ... жеке 1-4 ... ... үшін және ... ... 5-9 ... үшін / атты оқу ... бағдарламасының мақсаттары.
1. Балалардың кітапдеген қызығушылығын арттыру, ой-өрісін кеңейту, оқу
мәдениетіне тәрбиелеу.
2. Балалардың бос уақтын тиімді ұйымдастыру кітаптан қол үзбей, ... оқу ... ... ... ... республикалық балалар кітапханасында қазақ тілінде
тұңғыш жарық көрген. «Кітап ұстап жолға шықтым » және «Асыл ... ... ... осы игі ... ... қарлығашы. Түрлі қиындыктар мен
кедергілерге қарамай ... ... осы ... ... ... ... тауып отыр. Балалар әдебиеті мәселесіне үкмет
тарапынан көңіл ... ... ... ... оқу бағдарламасында қатысушы
оқырмандар саны арта түсер еді. Бүгінгі бала -еліміздің ертеңгісі ... ... ... да ... ... оқу ... ... өмір сүруге,
қиындықтарға мойымай, төтеп беруге үйрету - біздің негізгі ... оқу ... - ... ... талғандыруы тиіс. Ұлттың рухани сау
болуы кітап оқуға тікелей байланысты. Әр елде ... ... ... ... ... кітап оқуға тікелей ... ... ... ... ... ... ... анықталған кітап
оқитын адамдар белгілі бір мәселе төңірегінде тез шешім қабылдауға бейім,
есте сақтау деңгейі; шығармашылық қабілеті ... ... қоры бай, ... ... еркін жаза алатын, ... ... ... ... ... ... алатындығымен ерекшеленеді екен.
Сондықтан да балалар әдебиетіне қамқорлық жасаған, дер кезінде қолға
алмасақ, келешекте ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінің білім деңгейі орыс мектебінен төмен деген
сөздері жиі естейтін болдық. өйткені, орыс ... ... ... сай, ... ... ... энциклопедияның неше түрі бар,
әр баланың ой-өрісін кеңейтетін танымдық кітаптар қаншама! Ал ... «Ол кім, Бұл не?» ... ... ... не ... ... біліп тұра «балалар ана тілін құрметтеуі керек, елін, жерін
шексіз сүюі керек» деген құрғақ сөздерді ... ... ... ғана дәті
шыдайды.
Ана тілінің байлығын меңгеретін, өз елінің, жерінің сан ғасыр тарихын,
асыл мұрасын үйрететін барлық білім - ... ... ... деп ... ... іскерлік пен дағды ата - аналармен, құрбы – ... ... ... ... ... кітаптар оқығанда және т.б. игерімді.
Оқу іс - әрекетінің белгілі бір құрылымы болады.Оның құрамдас ... оқу ... ... міндеттері)
2) оқу әрекеті
3) бақылау
4) бағалау
Оқу ситуацияларының ерекшеліктері. Оқу ситуациялары ... ... ... ... ... ... бөліп алудың немесе
нақтылы — практикалық міндеттердің ... ... ... ... ... ... бөліп алу нақтылы міндеттерді
шешу жайлы ғана сөз болар) ... осы ... ... ... оқу ... ... ... ретінде көрінеді.
Оқу ситуацияларының мазмұны мен формасы педагогикалық психологияның
дидактикалық және жеке методиканың бірлескен кұрлымдары мен анықтайды.
Зерттеу көрсетіп ... ... ... сол ... нақтылы-
практикалық міндеттерін шешудің тек жалпы тәсілін үлгі түрінде табу және
беру өте ... ... ... ... бірі - бастапқы ... ... ... ... мен бөлімдерін балаларды
кейбір ... ... ... ... немесе белгілі бір оқырманың
міндеттерін шешудің ... бір ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру.
Оқу ситуацияларында балалар, оқырмандардың жұмысы түрлі типті іс-
әрекеттерден құралады. Олардың арасынан оқу әрекеттері ... орын ... ... ... тұтынушыларының міндеттерді шешудің жалпы әдістерінің
үлгілерін және жеке олардың қолдану шарттарын шынықтаудың ... ... ... ... Оқу ... толық жарамды жұмыс
әрекетердің тағы да бір ... ... ... ... ... ... ... процесі бірқатар жалпы заңдылықтарға бағынады.
Оқу балаларының басқа істерімен айналасумен шек қоймайды.
Ел призедентінің «Қазақстан - 2030» ... XXI ... өмір сүру ... ... ... салауатты да сауатты өмірге
бағытауымыз керек деген ... ... ... ... ел ... мен ... берер жандарға міндеттелген тапсырма іспетті. Бүгінгі күні
жас ... ... ... мен ... өз ... ... ... бірінші
кезекте тұрғаны анық. Осыған орай еліміздегі бірден-бір руханиет ордасы
-кітапханалар кеңістігінде ... ... алар орны ... оқу ... қажетті құжаттармен және ақпараттармен қамтамасыз етуге
міндетті оқу кітапханашысы.
Мектеп кітапханашыляры педагогтары қызмет көрсете отырып, ... ... ... ... сыныпқа арналған және сыныптан тыс
қызмет көрсететін көпшілік ... ... ... ... ... ... өз жұмысын қазіргі заманғы мектептердің оқыту -
тәрбие беру процесіндегі талаптарын ... ала ... ... ... ... ... табылады.
Балаларыңыздың кітап оқуға сүйіспеншілігін дамытып өрістетуге
көмектесетін практикалық тәсілдер.
Тәлім - тәрбие саласының мамандары бала көңіліне оқуға деген махаббатты
дамытып ... жене бұл оған ... ... ... ... ... оқуды сүйетін етіп тәрбиелеудің аса маңыздылығын баса айтқан әрине
мамандар бұны оқудың аса маңызды екенін ... ... ғана ... ... ... оқуға деген шама мен оқудың жетістіктері және
ойдың жетілуі арасында мықты ... бар ... ... оқудың маңыздылығы туралы айтқан бірнеше ... ... ... ... жеңу қиын.»
- «Өзімнің ерікті түрде оқығаным мектепте үйренгенімнен мың есе артық
үйретті.»
- «Менің дарындылығым мен табысқа жетуімнің ... мен ... ... ... ... ... Бір ... ғұлама адам: «неге көп
оқисыз?» деп сұрағанда, ол ... ... бұл үшін бұл ... өзі
жеткіліксіз ! »,- деп жауап берген екен.
Құрметті ... ! Шын ... оқу ... ... көп ... ... ,ол баланың білімін арттырады., оған мәдениет есіктен ... ... және ... ... ... ... ... тіл байлығын
дамытады. Сауаты сөйлеп жазатын болады. Сондай - ақ оқу балаға ұшқыр ... ... ... ... қабілеттерін береді. Әрі оның пікір түсіиік
деңгейін өсіреді. Оқу баланың өзін танып ... ... ... табуына шама береді. Оқуға және кітапка деген
сүйіспеншілік бала бойында тағы басқа ... және өте ... ... бала ... оқуға деген сүйіспеншілікті егу отбасынан
басталады. Отбасы бала көңілінде бұл сүйіспеншілікті ... ... ... ... ... ... үйретсеңіз оларға өмірлерінде басқа нәрседен
гөрі көбірек пайдалы ... ... ... ... ... ... бұған
жету жолы қандай? Әсіресе, балаларды бірнеше ... бойы ... етіп ... ... ... ... мен ... әртүрлі
көңілге жағымды қызықты сауықтар көбейген мына заманда бұның және қандай
жол ... ... ... ... ... «Оқып беруші ана» атты өлеңнің
аудармасын екінші жолын келтіре ... ... ... ... - күміс, гауһар тастар болуы
мүмкін. Алайда сен, ешқашан да ... көрі бай бола ... ... ... беруші анам бар» Баланың оқуға қызықтыру тәсілдері.
1. Оқушы үлгі - өнеге. Үйде егер ... ... ... ... кітап
журналдарды қамтыған кітапхана болса, сондай — ақ отбасы мүшелері әсіресе
эке оқуды жақсы көрушілерден ... онда бала да, ... және ... ... ... өсіп ... өйткені әкесінің отбасы мүшелерінің оқып
жатқандарын ... бала өзін ... ... ... ... ... парақтап
жақындай бастайды. Осы жерде әлі мектепке бармаған балаларды назардан ... ... әрі ... ... ... ... ғана оқулық керек
пе?» деген сауал қойамыз: Тәрбие және оқу ... ... ... жасына дейінгі балаларға кітап ұстатып парақтауға жаттықтырудың
қажетті екенін айтады. Сондай — ақ отбасы мүшелерінің ойын ... ... ... ... ... ... ... бала үшін алып беру
қажеттігін айтады.
2. Балаларға ... ... - ... беру. Көптеген кітапханалар
мен баспаханалар балаларға арналған және ... ... ... ... және ... кітаптарды шығаруға көңіл бөле бастады, алайда бұл
көбінесе ... ... Ал ... ... бұл әлі де ... ... ... азда болса, медет. Бұл жақсылықтың жаршысы. Сондай - ақ
балаларға арналған ... ... мен ... ... ... бар. Сол шарттардан:
а) Олар педагогикалық және тәрбиелеу жағынан қолайлы материалдаран
тұрып және ... бала өмір ... ... ортаға сай болуы.
ә) Баланың жасы мен санасына сай ... ... ... қажетіне сай болуы керек.
в) Балаға сай түстер, тартымды суреттер, үлкен әріптермен ерекшеленуі.
Кейбір баспаханалар бұл салада аса ... ... Олар ... ... ойын түріндегі кітаптар, ашылғанда хайуан дауысы шығатын алуан
түрлі т.б. көптеген кітаптар шығаруда. Әрине ... ... ... ... ... ... өзіне арналған шағын кітапхана ашуға қызықтыру.
Ол түрлі түсті ... ... ... ... ... ... журналдарды қамту керек. Сондай — ақ балаңызды кітап
дүкендеріне алып ... оған әр ... ... ... алып ... Әрі таңдау құқығын баланың өзіне беріңіз. Оны бірер кітапқа
немесе журналды сатып алуға ... ... эке ... тек ... және ... ... тиіс. Бұлардың барлығы баланы оқуға және кітапқа
деген сүйіспеншілігін арттырып, оны ... ... ... деңгейін
өсіретін жағдайда өмір сүретін етеді.
4. Оқуда баламен сатылап жүру. Бала көңіліне оқуға деген ... үшін өте ... ... ... ... ... тек қана ... сосын суретке қоса бір сөз бар, сосын екі сөзі , сосын бір ... бар ... т.б. ... саталауымыз керек.
5. Баланың оқуға қызығуға барысындағы қалауына көңіл аудару. Баланың
оқуға қызығуы барысындағы ... ... ... – оны ... ... орын алатын тәсілдерден. Өйткені , бала мысалы ... ... мен ... ұнатады. Біраз уақыт еткеннен кейін батырлар туралы
қилы ертегілер мен аңыздарды ұнататын болады сондықтан сіз балаңыздың оқуға
қызығу барысындағы ... ... ат ... ... өзі ұнатпайтын
тақырыптарды немесе ертегілерді оқуға мәжбүрлемеңіз
6. Үйде оқу үшін ыңғайлы орын болуы.
Балаңыз оқуды және оқитын орнын жақсы көруі ... үйде ... ... ... орынды арнап қойыңыз.
7. Балаңызға өзіңіз оқып беретін арнайы уақыт белгілеу. Әке немесе шеше
егер баланың өзі оқи алатын болсада оған кызықты бір ... оқып ... ... онда бала ... оқуға деген махаббатты егу тәсілдерінің ең
жақсысын қолданған болады. Балаңызға оқып ... ... ... ... өздеріңнің ұнататын кітап немесе ертегілерін, егер ол
қызықты емес немесе қайталаған болса да, оқып беріңіз.
Мүмкін сіз оны қайта - қайта ... ... ... ... олар ... үшін ... ... мәнерлеп, мазмұн мағанасын оқыңыз дауыс ырғағымен интонация мен
кейіпкер бейнесіне кіріп оқыңыз балаларыңыз үшін бұл сәт ... ... ... ... Балаларыңызбен оқып берген ертегіңіз туралы пікір таластырыңыз.
Оларға ... ... ... қарапайым жолмен әңгімелесіңіз. Бұлай оқып
беруіңіз жалғасын тауып, кем дегенде аптасына екі рет ... ... сіз оқып ... ... кейіпкерлері мен бейнесін көрсетіп
берулеріне де болады. Оқылып берілгенді бұндай ... ... ... ... ... және ... тілін түсінуге септігін тигізеді
8. Мүмкіндіктер мен қолайлы уақыттарды пайдалану.
Баланың оқуды және кітапты жақсы көретін болу үшін ... ... ... ... - ... ... сүйіспеншілікті дағдыландыруда
әке білуі қажет болатын маңызды істерден. Негізінде ... ... көп. ... ... аттап өтейік:
а) Айт мереке кездерін пайдаланып, балаларға бірер кітап сыйлау. Сондай
- ақ, ... ... ... ... қол ... ... қолдануға болады.
ә) Қажылық, ораза, құрбан айт сияқты т.б. діни ... ... ... ... ... да ... ... беру. Әрі
оған ол кітапты оқып беріп, онымен қарапайым түрде әңгімелему және ... ... ... ... ... ... шығу сияқты шығу сияқты мүмкіндіктерін
пайдалану. Мысалы; хайуанаттар бағына барғанда ... ... ... ... ... ... бұл ... сұхбатасу, одан ұнатқан хайуандардың
сұрау т.б. Сондай - ақ ауруға шалдыққанда, тіс ауруында және т.б. ... ... ... сол аурулар туралы үлгі аларлық кітаптар
сыйлау.
в) Демалыс күндерін және ... ... Бала ... ... ... ... да, оқудан қол үзбеуі ... ... біз ... өмір ... ықпал етуіміз керек. Демалыс кездерінде оқуға тіпті
көбірек қызықтыруға болады. Мысалы, ... ... ... және ... ... ... ... болғанда, әке сол мүмкіндікті пайдаланып
кішкентай кітапшалар және бара ... ... ... ... ... ... өзі дауыстап оқып беру мүмкін. Өйткені, дауыстап оқыған ... ... эрі оған ... ... және отбасы мүшелерінің арасындағы
байланысты нығайтады. Әр бұл ... бала үшін ... ... ... сақталады.
9. Баланың оқуға деген махаббаттын нығайтуға қызығуын пайдалану. Әрбір
баланың автоматтық ... ... ... ... ... вилосипед
айдау, сурет салу, компьютер, доп ойнау сияқты т.б. қызығатын ... ... ... ... ... Сондықтан сіз оларды қызықтыратын кітап -
жануарлармен қамтамасыз етіп беруіңіз ... ... ... ... сене беріңіз. Оларды оқуға балаларыңыздың бұл ... тағы да ... ма, жоқ па ... ... Егер ... ... ... қызықсыз болып көрінсе де, әбіржімеңіз.
Өйткені, бұл жерде басты мақсат -баланы оқуға үйрету әрі ... ... оқуы және ... Егер үйде бірнеше теледидар болса, бұл
баланы көп уақытысын өз бағдарламаларын көрумен өткізуге ... Ал, ... ғана ... болса, бала кітап оқумен айналысуға мәжбүр болады.
Әсіресе өзі ұнатпаған ... ... ... ... ... отырса.
Балаңыздың жататын бөлмесіне телидидар қойып беруден өте сақ болыңыз.
Өйткені, бұндай ... бала ... ... ... ... ... ... шұғылданатын болады. Баланың өскен сайын жұмыс көбейіп, бос уақытты
азаяды. Оның ұйықтар алдында ғана кітап ... ... ... ... ... эдеттендіруге тырысыңыз.
11. Балаларыңызбен кейбір оқуға қызықтыруға байланысты ойындарды
ойнаңыз. Баланы ... ... ... ойнауыңызға да мүмкін ... өте көп. ... ең ... ... алыңыз. Мысалы: кейбір
сөздерді теріс жазыңыз, балаңыз дұрыс оқысын. Және ... ... ... ол ... ... Мысалы: «Асқар -рақса» т.б. Сондай — ақ көшедегі
жол белгілерін оқуын талап етуіңізге болады.
12. Мектеп және балаңыздың оқуы. Балаңыздың оқуы ... ... ... ... ... мұғалімімен танысыңыз. Әрі балаңыздың оқуына
мэн беретіндігіңізді және ... ... ... мұғаліміне
айтыңыз. Сондай - ақ ол кісілен мектепте оқытылатын жатқан ... ... ... ... ... мектеп кітапханасымен байланысын
сұраңыз. Кейде мұғалім сынып жұмысына ... ... ... ... ... Жалпы сондай кездерде мұғалімге көмектесіңіз. әрі ол кісінің ... ... ... ... хат ... ... ... қатар сынып
кітапханасы үшін кітаптар сыйлаңыз. Өйткені, бұны естіген басқа мұғалімдер
мен ата - ... да ... ... ... ... ... әкскурциялары, достары және оқу. Егер балаңыз
мектепте әкскурцияға шығатын болса, оған ... ... ... ... оқитын бос уақыт болып қалар немесе достарына ... ... ... ... ... ... Сондай — ақ сіздің балаңыздың
достарына кітап сыйлауыңызға болады және ... ... ... бере ... ... инша Аллаһ балаңыздың достары да ... ... ... ... және ... ... ... балаларыңыз үшін қызықты
кітап - журналдар болуына қызығыңыз. Әрі балаңызға ұсыныңыз. Әсіресе ұзақ
жолдарға ... ... ол ... ... ... - шуға колы ... да бір пайдалы ісі!. Көбінесе көпшіліктің көлігі жууда, жөндеуде ... да ... ұзақ ... тоқтап қалды. Сонда олар сол уақытты
пайдалы кітап - журнал ... ... ... ... ... ... ... жол қоймаңыз !
15. Балаңыз және ұнатқан тұлғалар және сіз ұнататын етіп қоя ... ... өзі ... тұлғалар туралы немесе ұнатып қалуы мүмкін
болған тұлғалар туралы және Расулуллаһ (с.ғ.с.)-ның ... ... және ... тарихындағы батыр тұлғалар туралы кейбір кітаптармен
қамтамасыз ... аса ... ... аса ... да ... етіп
жазылғандары бар. Бұларды әсіресе, балаңыз қиял ертегілерінде емес, ... ... ... ... ... беріңіз.
16. Балаңызды алынған заттардың сипаттамасы оқуға әдеттендіріңіз.
Мысалы: егер ... ... ... ... ... ... ... жиналмалы ойыншық (конструктор) сатып алсаңыз, оның ... ... т.б. ... ... ... ... сипаттамасын оқып алуын
талап етіңіз. Әлде өзіңіз лауыстап окып беріңіз. Қысқаша ... ... да бір зат ... ... қолданудан бұрын кітапшасын оқуға
әдеттендіріңіз.
17. Қызықты ертегілер ... және ... ... ... ... ... ... қызықты ертегі кітап -журналдарды қойып,
оларды бақылаңыз. Теледидар алдына, ... ... ... т.б. ... ... ... мен журналдарды қойып қойыңыз.
Бірақ, ешқашан да балаңызды оқуға мэжбүрлеңіз !
18. Отбасы ... және ... ... ... ... ... мен кітаптар туралы айтып беріңіз. Бұл туралы етуге бір уакыт
белгілеңіз. Әрі бұл ... бар ... ... ... да ... Осылайша оларды оқуға әрі естігендері туралы өздерінің жеке
дәптерлеріне жазып алуға қызықтырыңыз!
19. Бала және оқу ... ... оқып ... ... ... оңай,
жеңілдікпен оқиды. Сондықтан оларға оқыған ертегісіндегі кейіпкерлерден
таңдап беріңіз. Балаңыз сол кейіпкерлердің бірінің ... ... Бұл ... деп ... Сіз ... ... оқымай жатқандығынан) үмітсізденбіңіз.
Өйткені, олар неше жасқа келулеріне қарамай, оқуды жақсы көріп кетулері
мүмкін. ... ... ... ... қамтамасыз етуіңіз аса
маңызды. Оларға сай келетін кейбір ... ... да ... ... жасөспірім кезінде оқуға деген қажетіліктерін толықтай
толтыра білуіңіз керек.
5. Кітапханашы мен ... ... ... - қатынастар Қарым -
қатынас психологиясы Тұлғаның әлеммен қарым — қатынасы әрқашанда ... ... ... ... ... ... әрі ... көзқарасынша, тұлға өзегі болып оның шындыққа ...... ... — таңдаулық қатынасының жеке — бірыңғай
жүйесі танылады. Атақты совет педагогы ... ... ... ... ең ... оның ... ... тәрбиелеу.
Американдық эксперт Пауль Вацлавиктің коммуникациялық фундаменталды
принципіне сәйкес, ... ... ... ... екі ... ... деңгейде және қатынастық деңгейде, сонымен бірге соңғысы
алғашқысын ... ... мен ... ...... осы 2 деңгейді пайымдай
білу - бұл олардың ... - ... ... ... Графикке жүгінейік.
X - осіне мазмұндық деңгейді, ал у - осіне - ... ... ... ... мен ... ... жақсы қатынастар, бұл
мазмұнды қарым - қатынасқа жағдай жасайды; қарым - қатынас жасаушылар бірін
- бірі тыңдауға қабілетті, хабарламаларды ... ... және ... ... ... мен ... ... қатынастар жайсыз,
жағымсыз, сондықтан да олар диалог мазмұнын адекватты (дұрыс) қабылдауға
талпынбайды. Қатынас фрагментті түрде: ... бір ... ... ... бір ... мән ... қалады. Нәтижесінде оқырман сұранысы
квалификациясы түрде (кәсіби түрде) орындалмайды, бұл ... ... ... одан әрі шиленістіре түседі.
Үшінші ширекте кітапханашы мен оқырман арасындағы жайсыз ... ... ... шешу ... ... олар өзара мазмұнды диалог
(сұхбат) ... ... ... ... мынамен аяқталады: кітапханашы «Егер
сізге ұнамаса, басқа кітапханаға баруыңызға ... деп ... ... ... ... ол ... өз - кезегінде «Мұндай
кітапханаға енді келмеймін» деп сұхбатты дөрекі тамамдайды (бұл жерде ... ... ... ... ... ... мен оқырман арасында - жылы, жағымды қарым
- қатынас; алайда бұл ... ... ... ... -қатынас жасаушылар
мазмұндық деңгейге көтерілмейді, ... бір - ... ... ... тек құжаттарды толтыру: кітаптарды өткізу,
таңдаған әдебиетті жаздыртып алу.
Психологтардың айтуына қарағанда, тұлғаның бір ... ... ... - ... ... алғашқы ақпаратты біз вербальды тіл арқылы, ал
шынайы, терең ... ... тіл ... ал ... терең
мағынасында вербальды емес белгілер арқылы ала аламыз.
Төменде кітапханашы мен оқырман арасындағы қарым - қатынастың әркандай
түрлері ... ... ... ... ... ... түр - түрге
бөлуге көптеген бақылаулар негіз болды.
Кітапханашының оқырманға деген қарым - қатынасы жылы ... ... ... кітапханашының оқырман қажеттілігін дұрыс ... ... (ол оны ... ... ... ... бәрі қарым - қатынас
мазмұндылығын қарастырады. Қатынас типі -қызығушылық.
Өзімен тең деңгейде ... ... ... ... - ... ... сақтау барынша тиімді (оптималды) диалогты тудырады. Қатынас
типі - ... ... ... ... - қатынас, сондықтан да диалог мазмұны
нәтижесіз болады, бұл кикілжің жағдайларға экеп соғуы мүмкін. Қатынас типі
— немқұрайлы.
Оқырманға деген ... ... - ... ... ... ... деңгейге шықпауы мүмкін немесе ара қатынасты шешіп алу, ... ... ... ... типі — ... ... ... қарым - қатынас. Оқырман не кітапханашыны
моральді тұрғыдан қолдап, екеуі мазмұндық деңгейге ... ... ... ... ата - ... ұстанымын қолдана алады, оның нәтижесінде
оқырманның кітапханашыға деген сенімі ... әрі ... - ... деңгейі
тиімсіздікке ұшырайды. Қатынас типі -оқырманды жоғалту.
Оқырман деген ... ... ...... ... арақатынастарды шешу мәселесі енуі мүмкін; оқырман кітапханашыны
әдебиеттерді өз уақытында таңдап эпермегені үшін айыптауы мүмкін. ... - ... ... ... ... - ... сырттай жақсы болып көрінуі мүмкін,
бірақ оқырман «жылы сөздердің» арғы жағынан қызметкер кім екендігін ... ... (ол ... ... ... ... көріністе болуы ғажап
емес). Қатынас типі - ... (өз ... ... ... ... ... - ... тағы бір типін
келтіруге болады.
Жас ұрпақтың ана тіліне деген ... мен ... ... ... өте ... ... кітапханасында, балалар кітапханасында тіл мерекесіне
байланысты жиі ... ... ... нұр ... ... қатар оқу қабілетін дамытуға арналған ұсыныстар яғни
жадынамалар берілсе.
Қазіргі ... осы ... ... ... алынуда дейді. Облыстық жасөспірім
балалар кітапханасының директоры.
Кітапхана - бұл уақыт толқынында тербеліп, ... асыл ... ... жеткізетін ой кемесі. Кітап байлығын сақтап — қорғап қалу
кітапхана мамандарының тұрғылықты ... ... ... ... кітапхананың негізі - оның қоры.
Қазақстанда бүгінгі таңда біздің Министрлік жүйесінде осындай ... оның ... 11 - 1 ... ... ... ... ... қызметін 1 миллионнан астам 15-21 жас ... ... мен ... ... Олар ... оқырмандардың — -
бөлігін құрайды.
Кітапханалар; әсіресе жасөспірімдерге ... ... ... көптеп тартуға ғана емес, сонымен қатар оларды ... тән ... ... ... ... болып отыр. Енді ... ... ... ... ... және жеке тоқтала кетейін. Ең
алдымен, қорды қажетті басылымдар және басқа да материалдармен ... ... ... отыру. Әр заманда кітапханаларды кітаппен қамтамасыз ету
олардың ... ... ... болып табылады.
Кітап рыногы сонымен бірге елеулі тақырыптық ... ... ... ... ... ... ғана ... Қазақстан
Республикасының «Мәдениет туралы» заңының 22-бабында ... және ... ... ... өнімдерінің міндетті
даналарымен қамтамасыз ету мәселесі де әлі күнге дейін ... ... ... ... ... толықтырудың бағдарлы процестері ... ... ... ... ... болды. Сондықтан жасөспірім
оқырмандардың оқуына, ақпарат алуына, бос уақытын қызығушылықпен өткізуіне
бұл мәселе нұқсан ... отыр ... ... айта ... ... жылы кітапхана қорын толықтыру жағдайы
біршама жақсарғанымен де, оны сақтық сеніммен ғана атап ... ... ... ... және ... ... кітапханаларының қорына 2001
жылын салыстырғанда 10 есе артық, яғни 24,5 мың ... жуық ... ... да ... түскен. Қарағанды және Оңтүстік облыстық жасөспірімдер,
Қостанай ... мен ... ... ... ... ... Атырау облыстық жасөспірімдер мен Жамбыл облыстық
балалар мен ... ... ... аз да ... ... ... кітапханалар қорының жаңартылуы жаңа
түскен басылымдардың бар қорға қатынасын алғанда 1,9 ... ... ... ... ... кітапханалар қорында басылымдардың соңғы
жылдардағы басылымдардан 5-10 ... ... ... ... 5-10 жылдардағы
кітаптарды құрауы тиіс. Яғни, бізге ЮНЕСКО мен сараптылары ... жету элі де ... Ал, ... ... тек 1,2 пайызын құрайтыны,
сәл де болса қатардан қалмайтынымызды ... Ал, ... ... ... ... 5 ... жуық данасын құрайды. Жалпы түскен басылымның
21,5%. Дара көрсеткіште бұл кітаптарды ... ... ... Атырау алған.
Жастар біздің болашағымыз. Келешекте қоғамға білімді, жоғары зерделі
жастар кажет.
Адамның рухани ... - ең ... оның ... ана ... ... ... деңгейі, адамгершілік сезімталдығы, эстетикалық жағынан дамыған
жеке танымдық ой - ... ... әдет - ... пен ... сана мен ... ... және интернационализммен байланысты, ұлттық сезімдерді
дамытуға жәрдемдеседі.
Жас ... ... ... рухани қатынастарға құмарлығын
қанағаттандыру мақсатында күнде қажетті білім мен тәртіп алып ... ... - ... ... бір ... ... көп адам ... сай ұста
сықылды, не істесе де келістіріп істейді. Ал, білімнің бас құралы - ... ... ... ... ... ... өзін - өзі тануы, өзіндік тануы
жетілуі, өзіндік әлпеті тек аула, ... ... ... ғана
емес көбіне кітап оқуменен байланысты.
Кітап оқу - кітапхана үшін ең жақыны, ең қызықтысы және ең ... ... ... ... — жас ... ... ... биіктетіп,
мәдениеттілігі мен ой - өрісінің ... ... ... негізгі бағыт болып
саналады. Кітапхананың алға ... ... ... ... ... ... қазынасы, мәңгілік жан - азығы кітапқа ... ... ... - ... ... ... оқу ... ден қоюды,
ынта жігермен оқуды керек етеді, яғни оқырман ой ... ... ... оқып, өз ой елегінен өткізіп мазмұнын жеке ... ... ... ішкі жан дүниесімен көріп, сезінеді.
Оқу жылы ішінде балалар кітапханаға ... ... ... ... (реферат не болмаса мектеп бағдарламасы бойынша әдеби
кітаптар) орындауға келеді. Бұл ... ... ... ... атты ... қорытындысын дәлелдей түседі. 58 пайыз
оқырмандарымыз ... үй ... ... үшін ... ... ... кітапханаға келуі жаман емес. Бұл кітапхана оқушының
сенуіне ... ... ... үшін үй ... тез әрі ... ... мекеме болмауы керек. ... ... ... ... үшін де ... кітапханаға келеді, ізденеді, оқиды,
кітапханашының көмегіне сүйенеді. Белгілі пәндер ... ілім – ... ... ... ақыл - ойы, шығармашылық ... ... ... кітап таңдап алып, оқуынан басталады. Дегенмен, кітапхананың
негізгі қызметі мен ... ... ... ... ... және ... оқуға деген сүйіспеншілігін арттыру;
2. Баланың кітап оқу мүмкіндіктерін арттыру, кеңейту;
3. Оқырман қызушылығын қалыптастыру.
Біз қашанда бала ... ... және ... ... ... ... Бұл жерде кітапа оқу мәдениетіне тәрбиелеу маңызды роль
атқарады: оқырманның кітапты өздігінен дұрыс ... ... оны ... ... ... кітабына талдау жасау білуі, мектепте, өз
қатарластарымен, үлкендермен қарым - ... ... ... ... үшін келешек саналы оқырман ақпаратты сауатты, білікті маман,
өз ойын еркін жеткізе білетін, зерделі азамат және ... ата - ... ең ... жарнамасы да оқырман! Белсенді немесе самарқау,
окымысты не ізденуші, талапты ... жай ғана ... Олар ... ... ... ... шабыт беріп, жұмыстың жаңа түрін
ойлап табуға, үнемі ізденісте болуға мэжбүр ... ... ең ... ... оқу үшін келеді. Заман талабына сай
балалар кітапханалары да кітапханаға ... ... ... ... ... арттыру мақсатымен жаңа жұмыс түрлерін ұйымдастыруда.
Отанын туған жерін сүюге, білімді ... ... мен ... калыптасуына
айрықша көңіл бөліп, оқырманның бос уақытын ... ... - ... қызметкерінің міндеті. .
Кітапхана мен кітапханашының бүкіл ... ... ... эр кітапханашы түсінеді. Оқырманның жеке басының даму өрісі
көп қырлы, бір сырлы. Кітапханашы оның өмір өрісін ... ... ... яғни ... ... оқуы ... ... Сондықтан, оқырман туралы сөз болғанда кітапханашы оның ... ... ... ғана іс - ... ... Ол іс ... ... кітап алу дағдысы, баспасөз шығармаларына деген
сұранысы, іздестіру жолдары және ашық қормен, анықтама - ... ... ... көпшілік шараларына қатысқан кездерінде
айтқан пікірлері және ... ... ... ... ... ... қазіргі қоғамның қажеттіліктерімен және
жеке өзінің талаптарымен бірге қайнасып, оны ... ... ... ... ... ... ... - тілектеріне қарай дамиды.
Оқырман оқуына жетекшілік ете ... және ... ... деген
қажеттіліктеріне қанағаттандыра отырып - кітапхана идеологиялық, мәдени ... ... - ... ... ретінде өз рөлін жүзеге ... ... ... ... ... - ... -экономикалық
өркендеуді жеделтетуге, балалардың жан - ... ... ... ... ... оқу мәдениетін қалыптастырады.
Оқу мәдениеті дегеніміз жеке бастың мәдени дәрежесінің бір бөлігі. ... ... ... оқуы, кітап оқуға деген ынтасы, оқу мақсаты,
кітапты іріктеп ... және ... ... ... ... шеберліктері,
дағдысы яғни осы салада жинақталған білімнің барлық комплексі жатады. ... ... ... ... ... білімді игеру.
Қоғам талаптарына сәйкес кітапхана оқырмандарынан жұмыс жүргізу
барысында жеке ... ... ... ... ... Жеке
адамның, қоғамның толық құқықты мүшесі ретінде өмір ... ... ... ... ... жүйесін меңгеруіне көмектеседі.
Оқырмандармен жүргізілетін жеке жұмыстардың мақсаты мен ... үш ... ... ... ... Оқырманның жеке басына байланысты зерттеу жұмыстары, оқырман туралы
мәліметтер алу, оқу мақсаты оқу ынтасының мазмұны, оқу жүйесі, ... ... ... ... ... ... Оқу мәдениетінің құрамдас бөлімі оқырмандардың оқуға деген
қажеттіліктері мен құлптарлықтарын қалыптастыру, ... ... ... ... қажеттілікті қалыптастырып, оқуға деген ... жан - ... ... ... ... ... ... Оқу мәдениетінің құрамдас бөлігі кітапханалық библиографиялық
құралдарды, каталогтар мен карточкалары кітап көрмелерін т.б. оқырманның ... ... ... ... ... және ... оқу жолдарын
көрсететін тәсілдерді үйрету.
Осы көрсетілген міндеттердің барлығын кітапханашы жеке оқырмандармен
жұмыс жүргізу іске ... Осы ... де ... істі жүзеге асыру
кезінде кітапхананың кітаптар қорының ... және ... ... ... - ақ оқу ... жоғары оқырмандар үшін жақсы
ұйымдастырылған кітапхананың ашық қорының, анықтама — ... ... ... ... орны ... балаларды оқу
мәдениетіне тәрбиелеу мақсатында балалар кітапханасында ... ... ... ... - ... сан ... бойы жинақтап, ұрпақтан - ұрпаққа
сабақтасып келе жатқан асыл қазынасы, ... - ... ... ... іргетасы. Еліміздің тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұлтты мәдениетті
дамуға, олардың прогресшіл ұлттық дәстүрлері мен рухани қазыналарын ... ... ... ... кең жол ашылуда.
Қазіргі уақытты облыс бойынша ... сан - 202, оның ... ... ... ... саны - 6100. бұл тек ғана ... Бұл - ... Республикасының ертеңгі мыңдаған азаматтарын рухани
тұрғыдан тәрбиелеп, өркениет сабақтарын беру үшін ... ... ... ... ... үздіксіз өмірі деген сөз.
Кітапханадан балалар тіршілікке қажетті ... ... ... ... ... ... - қатынас, ортақ мүлікті ... ... ... ... алдындағы жауапкершілікті сезіну, көрген, естіген,
оқыған нәрселерді түсініп, талдап үйрену және өз ... ... ... - ... ... балалар кітапханадан үйрену керек.
Осы жолда балаларға жан - жақты тәрбие беріп, адамгершілік, имандылық
қасиеттерін дамытуда, кітап ... ... ... ... жыл ... ... ... туғанын жерін сүюге, олардың білімпаз болуына, мінезі мен
сезімінің қалыптасуына айрықша көңіл бөліп, оқырманның бос уақытысын ... - ... ... ... ... ... тәрбиесі тек
жан - ұялық жеке іс болуымен қатар ол бүкіл қоғамымыздың терең ... бір ... ... ... ... балалар кітапханалары мүмкіндігінше жаңа ... сай ... ... ... ... деген қызығушылығын арттыру, мәңгілік жан азығы,
білімінің қайнар бұлағы ... ... ... ... бөлімінде
көптеген жұмыстар атқарылуда.
Кітапханаға келген балалар оқырманның көп орындарының бөлімі. Бөлімге
келген балалар ертегілер еліне түскендей болады. Осы ... ... бір ... ... ... ... оқып, керек анықтамаларын ... ... ... қызметкерлері де әр уақытта оқырмандарға дайын.
Бұл кітапханашылар ... ... ... ... қана ... ... жақсылықтармен ізгі ниеттермен, ... ... ... ... оқырманның алғашқы келуінде саяхат
өткізген дұрыс, себебі алғашқы алған әсер, әр ... ... әрі мол ... ... ... ... «Кітап оқу» қаласының кітаптар қорына
саяхат жасайды. Бұл «Оқу қалашығында», ... ... ... үйі» ... соң ... ... - ... мектептерді аралап балаларды
салтанатты түрде оқырмандыққа ... ... «Қош бол, ... ... бе, ... ... Мереке барысында кітапханашы балаларға «Оқу қалашығына шақыру
қағазын» тапсырады.
Бөлімнің ... ... ... ... көр» ... ... ... заттарды біз әр тоқсан сайын өзгертіп отырамыз. Кейбір қызықты
жұмыстарды қайталап көрмеге қоямыз. ... ... ... ... ғана емес, оны жасау кезінде жас шебердің ... ... ... да ... ... ... кітаптар әлемін көріп, автор
жолдауын оқып бірден кітапты аударыстырып қарауға кіріседі.
Ал кітапханашы бул ... ... ... және ... адам
өміріндегі маңызы жайлы әңгімелейді. Бұл тиімділігі балалар кітапханаға
қайтадан келіп, ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланыста. Мектепте өтетін түрлі іс
- шараға қатысып, көрме, шолу жасауға көмектеседі. «Әдебиет және ... атты кең ... ... ... ... ... кітаптарға шолу жасайды. Бұл ... ... ... ... жыл ... ... мен ... кітап апталығы»
өткізу керек. Мұндай жұмыстар жүргізу үшін кітапхананы сауатты, окырманның
рухани жан — ... ... ... ... болып, көпшіліктің талғам —
талабынан жоғары тұруға міндетті. Біздің басты ... ... ... дариясына бағыттау үшін қызмет ету.
Қазіргі таңда балалардың кітапханаға келу саны 50,4%, ал ... ... ... 40,5% ... мәлім.
Көбіне (кітапханашылар) кітапханаға 70-і 15-21 жас аралығындағылар,
олардың 63,2% орта ... ... ... 22,3%-і ... ... ... Д.Х.Шира: - «оқу ...» дегеніміз тұтас қоғам, сондыктан ... адам ... Ал ... ... ... ... ... арқылы оқырманға әсер ету: - жеке тұлғаны жан - ... ... ... мен ... даму ... және адам талғамына,
талабына байланысты қоғамда — ... ... ... ... мол ... ... эстетикалық құндылықтарды, қадірлейтін
адамдарды қажет ... ... ... - жеке ... саяси эстетикалық, адами, мәденң, ғылыми көзқарасын,
өздігінен ойлай білетін интеллектуал ... ... ... ... - жас ... үшін ... ... атқарушы.
Көптеген балалар жақсы сөйлегеніменен, белгілі бір мәселе төңірегінде ... ... ... ... ... ойын ... жеткізе алмай қиналады.
Баланың сөздік қорын молайту, шешендік өнерге баулу мақсатында «Өнер - алды
қызыл тіл» ... ... Онда ... ... би - ... аталы
сөздері тапсырмалар берілген.
Қазіргі таңда ең басты мәселенің бірі ... ... ... ... ... ... ... кітаптардың мұқабасы әдемі, әсем
безендірілген ... ... ... ... ... ... ... өте аз. Кеңес үкіметіндегі кезеңіндегі пионерлер өмірі туралы
әңгімелер, казіргі балалар үшін қызықсыз. ... ... ... ... талабына сай әдебиеттер, қызық ертегілер жазса нұр үстіне нұр
болар еді - ... ... ... ... ... ... тіліндегі
кітаптар саусақпен санарлық. Ал орыс тіліндегі кітаптар ... ... ... ... ... олар «балаларды өзіне керегін ғана
таңдап алуға үйрету керек» ... ... ... отыр.
Ал біздің елімізде .өкінішке орай, балаларға арналған көркем ... ... ... ... ... ... 33 ... қызмет
көрсетеді. Оның ішінде:
- облыстық балалар кітапханасы - 1;
- орталықтандырылған балалар кітапханасы - 15;
- балалар бөлімшелері ... ... ... ... ... ... - 50.
2003 жылы Арыс ауданына қарасты Монтайтас ауылдық балалар бөлімшесі
ашылды.
Облыс бойынша негізгі көрсеткіштерді ... ... ... |2004 |2005 ... |89161 |86520 ... ... |1775553 |171070 ... |877397 |8 ... қоры |983848 |811902 |
| | |965386 ... ... ... істеу кезінде балаларға, балалар үшін
тест сұрақтары жүргізілген. «Балалар үшін қандай кітапханашы керек және ... ... ... деген сұраққа жауап ... 100% - ... жылы қас — ... ... ... ... қалаған.
Кітапқа деген сүйіспеншілігін тудыру әрбір кітапханашының ... салт — ... ... ... ... ... ... үміт отын бағып жүретін, адамзаттың озық ой ... ... ... ... - ... ... сөзімен аяқтасам түсінікті
болары сөзсіз.
Әлеуметтік және мэдени дифференциация оқуда көрінбейді. Ол адамдардың
әлеуметтік жағдайына ... - көп ... ... балаға тек бір үші мен автор мен шығарманың бір ғана
бөлегін, бір ғана оқырман ... ... ... онда ... ... ... ... мен бейімділікке сәйкес келетін
көптеген ... мен ... ... Шын және ... ... ... дамуына әсер етеді. Бұл жағдай - біріншіден оқырман
қызметіне толығымен тоқталу қажет, ... ... ... ... оның жеке ... ... психолого - педагогикалық ролі баланы қарым -қатынасты
дұрыс жолға қоюда ерекше көрінеді, яғни ол ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым тереңірек білсе,
соғұрлым ол өзіне берілген рольді нәтижелі ... Бұл ... ... ... таппайынша және қызметтің басты мақсаты
етіп қойылмайынша оқырманның сұранысы да ... ... ... ... ... кедергі, диалогтың дұрыс жүргізілмеуі теріс нәтижеге алып
келеді. ... емес ... ... ... ... ... оқырман
кітапханашылардың кәсіби деңгейін төмен бағалайды немесе өзінің осалдығын
сезінеді. Мұның барлығы оқырманды кітапханадағы бөлектейді.
Кітапхананың ақпарат ... ... ... 3 ... ... ... ... үгіт - насихат жүргізу;
- екіншіден, бос уақытты қызықты, пайдалы, дамытушы формасында өткізуді
оқырман арасында насихаттау, тарату;
- үшіншіден, кітапхананың ішінде әр ... ... ... ... ... ... шыққан заттармен көрме, клуб, үйірме, балалармен
шығармашылық сабақтар ұйымдастыру. Осы аспектіні қарастырғанда ... ... ... оқу ... құру ... Осылайша «оқырман үшін
кітапхана» бұл;
- пайдаланушыларға ақпарат алуға құқығын сенімді түрде өз алдына мақсат
етіп қоятын және осы ... ... ... ... ... ... іске асыру механизмін құрушы;
- Оқырмандардың қажеттіліктерінің ... ... ... бейімделу
механизмін құрушы және осыған байланысты өз қызметін реттеуші;
- бұл механизмді нормативті, ... және ... ... ... ... ... кітапханаларды тек қана ақпараттың орталықтар ретінде ғана
емес, сонымен қатар оқуға ... және ... ... ... дамытуға ықпал етеді, яғни:
• кітап пен оқуға ... ... ... ... ... оқырмандардың оқуына жағдай жасайды, оқу ауқымын
кеңейтеді;
• баланың ерте жастан ... ... ... ... септігін
тигізеді;
• Оқу - өмір ... ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытуға көмек теседі;
• оқырман кай жерде болмасын: ауруханада ма, түрмеде ме, ... ... ... ... ... ... жасайды;
• ата — аналарды, тәрбиешілерді, оқытушыларды балалармен бірге ... ... ... ... ... өмір ... мен ... өзгеруде. Көпшілік кітапханалары
мұндай өзгерістерді назардан тыс қалдырмауы керек. Осыған ... ... екі ... мәселе туындайды:
■ Балалардың өмірі мен бағыттары қалай өзгерді және бұл ... ... ... ... ... ... Осы ... есепке ала отырып балаларға арналған кітапханалар
қандай ... ... ... жаңалығы жоқ, бірақ дәлел жетерлік. Біздің уақытымызда
«ақпарат» және ... ... ... болса, балалар кітапханалары
өзге кітапханалардың ішінде ерекше роль ... олар ... өз ... ... ... және ... деген сүйіспеншілікті қалыптастыруға
мүмкіндік беред. Ал бұл - бүкіл өмір бойына жалғасатын оқу мен сауаттылыққа
апаратын бірінші баспалдақ.
Балалар үшін ... пен ... ... көзі ... қалу ... маңызы мен кітаптардың ... ... міне осы ... ... ... ... табылады.
Манифесте келісілгендей кез - келген кітапхана өмірге ... ... ... арасында білім алуға көмектесу, сауаттылық пен
мәдениеттің қылаптасуына көмектесу үшін жұмыс жасау ерекше аталады.
Балалармен жұмыс ... ... үшін бұл ... ... жастағы балалардың арасында ... ... ... ... ... мен ... ... барлық деңгейде өзіндік білім алуды қолдау;
■ барлық жастағы топтардың қызметтері мен бағдарламаларына қатысу.
Балалар үшін ... ... ... мейлінше жетілдіріп отыруы
тиіс. Және балалармен кітапханалық жұмыс істеуде ең ... ... ... деген сүйіспеншілікті тәрбиелеу, оқырман қалыптастыру болып табылады.
Ақпараттық технологияны ... ... ... - ақ ... ... тек қана барлық ақпарат көздерін пайдалануға мүмкіндік бере
алады. Ал баланың оқырман болып қалыптасуы ... ... ... ... балалар кітапханасының белсенді араласуынсыз жүзеге аспайды.
Осылайша, балалардың оқуды мен ... ... ... ... алар орны ... кітапханалары - бұл бәрінен бұрын әрбір келушіге көмектесуге
дайын, мейірімді қызметкерлері бар ... ... ... ... ... ... ретінде балалар кітапханашысы өз
қызметін орындау үшін ерекше маман болуы қажет.
Егер кітапханашыға қажетті ... мен ... ... ... онда келесі
жағдайларды айта кеткен жөн:
Жеке сапасы:
• Өзінің әлеуметтік роліңді сезіну;
• Жұмыстың басты мақсаты - оқырман екенін сезіну;
... ... ... ... үйрену, бейімделу қабілеті;
• Жаңа білім мен тәжірибеге ұмтылу;
• Адамдарды ажырата алу қабілеті
Кітапханашылардың ақпараттық қоғамдағы ... ... ... ... ... ... технологияларды пайдалана алу
• Ақпараттық лидер және менеджер болу қабілеті
• ақпаратқа деген қажеттілікті сезінуді қалыптастыру
• ақпарат ... ... ... ... таба ... ақпаратты тарата білу
• ақпаратты нақты және шығармашылықпен пайдалану.
• Пайдаланушылардың ... ... ... ... ... ... ... үйрете білу
• Кәсіби қабілеті:
• Ақпараттық технологиялармен жұмыс жасау
• Лидер мен ұйымдастырушылық қабілетін игеру
• Тез үйрену және ... ... және ... тез ... ... ... ... білу
• Шығармашыл және зеректік
• Зерттеушілік қабілет
• Экономика негіздерін білу
Осының ... ... ... үшін ... ме ? ... жоқ, жоқ және жоқ!
Осы қабілеттерденбөлек кітапханашыға кітап пен ... ... ... ... арнайы білім қажет. Ол — сәби окырман бола ала
ма, кітапты тек ... көзі ... ғана ... жоқ әлде оқу - ... эмоция, сезім, тіл, шығармашылық бастау ... және өзн ... ... тану ... мэңгіге түсіне ме, міне осының бәрі байланысты
басты ... біз, ... ... ... ... мен қабілетіне
кіретін қосымша біліктілікке тоқталамыз:
• Әдебиетті жақсы білу.
• Жас ерекшелік психологиясы мен ... ... ... ... ерекшелігін, қабілеттерін, мәселелерін білу.
• Кітапты насихаттай білу, оқырманды өзіне тарту:
• Әңгімелесе білу
• Тыңдай білу
... ... ... ... ... қана осындай кітапханалық кадрларды дайындау арқылы біз оқу ... ... ... ... мен ата - ... ... ... сене аламыз.
Қорытынды
Кітапхана ісі мәдениет саласы ретінде ақпараттық, білім беру ... ... ... ... ... кезде адамдардың өскелең ұрпақтардың талабын қанағаттандыру,
рухани дүниетанымы кең, көзі ашық, көкірегі ояу ... ... ... ... ... ... ... мәдени орыннның бірі
балалар кітапханасының орны ерекше. Оқырман балалардың ... ... ... ... дамыту және жоғары эстетикалық талғамын ... іске ... ... ... ... ... кітапхана ағарту және ақпарат мекемесі, балалар кітапханалары
мен баспа ... ... оны ... жөнінде қызмет атқаратын
мәдениет ошағы қорыта айтатын болсам, жалпы балалар ... ... ... ... аспектілері және оны шешу
жолдарын айқындап талдадым. Кітапхашы мен окырман ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ кітапханада ақпараттық
процестерді компьютерлендіру мәселесіне басты назар аударылуда.
2000 жылдан Республикалық А.С. ... ... ... ... ... жұмыс жүргізілуде, сондай-ақ жаңа ... ... ... балаларға қызметін көрсетуде электронды поштаның
иңтернет жазғы демалыс оқу интернеті жолға қойылған.
Біз балалар ... ... ... ... қарым-
қатынас аспектілері балалар кітапханаларындағы бұқаралық жұмыс түрлеріне
карап шықтық. Дәлірек айтсақ, баланың оықрман болып ... ... ... шешу ... атап ... ... оқыпмандарына
кітапты дұрыс ұсына білсе, балалардың оқуға деген ынталығын және кітапты өз
бетімен ... ... ... алса онда ... ... дұрыс
жолға қойылғандығы білінеді.
Кітапханаға жаңа келген балаларға кітапты мұқият біліп ұсыну керек,
өйткені ... ... көп ... ... ... оқушылармен катар
кейде аз оқыған балаларда кездеседі.
Ұсыныс әңгіме өткізудің әр түрі бар, кейде ... ... ... олардың ынтасын қайтарып тастауы мүмкін. Сондықтан окушыға
мәдениетті жұмсақ түрмен ғана ғылымның әр ... ... және жеке ... ... бір мәселе жайында түсіндіруі керек.
Балалар кітапханасының жұмыс негізгі бағыт мақсаты балаларға қызмет
көрсету. Балалардың бос уақытын ... ... оны ... ... ... көрсету, балалардың ақпаратқа қолы ... жету ... ету. ... ... тәрбие беріп мінезі мен сезімінің,
өмірге деген көз-қарасының қалыптасуына ... бөлу ... ... мен техниканың дамуы өрлей түскенімен кітап адамзат баласының
рухани, жан ... ... ... бір ... ... ... ... әдебиеттер тізімі:
1. Асылбекова, Ш. Жаңа кезең. // Кітапханасы элемі. - 2003. №3. Б. 36.
2. Әділбекова, М. Жастардың қазақ тілінде ... ... ... ... ... - 2004 №2. Б. ... Бегалинские чтения «Чтения детей проблемы поиски и решения».
- А: 2003. С. 2-130.
4. Бегалинские ... ... как ... после расписание детская
- библиотека им. С. Бегалина А: 2003. С. 8-22.
5. ... ... ... ... и ... и ... ... Республиканская Детская Библиотека им. С.Бегалина ].
А: - 2004. Б.1-133. Бердіғалиева, Р. Жас ... және ... ... ... ... 11 ... ... Р. Кітапхана ісі туралы заң. // Егемен ... - ... ... Б ... ... Р.Ұлағат — ұлттық тәрбиеде. // Ұлағат —2003. №2. Б. 50-
51.
7. Базыбаева, М. М.Жұмабаевтың психологиясының мұрасы. // ... №8. Б. ... ... Ж. Өркениеттегі кітапхана қандай болу керек? //
Қазақ әдебиетті - 2005. №6. Б. 11.
9. ... Т. ... ... үшін ... ... // ... ... -
2004. - №2-34-35 Б
Езова, Н. Взаимоотнашения библиотекаря и чтения. // Библиотечное дело.
-2006. №1.Б. 40-43.
10. Есалы, А. Ең ... ... ... Ұлттық кітапханасының
- құрылғанына 90-жыл // Егемен Қазақстан - 2000 - 18 ... ... П. ... ... ... мен ... пен дамыту мәселелері. // Кітапхана. - 2005 - №1 - 9 -11 Б
12.Жалғасбайұлы, А. Қазақстанда ... ... ... мәселелері.
- Ұлағат -2003 №2-Б. 26-27.
13. Жасөспірімдер кітапханасының абономент бөлімі: ... ... ... // ... К.К. ... - А. 1991- Б. ... ... О. Вапросы детского библиографа.//Мир библиотеки-
2004 №2- С 25-27
15. Ибашов, С. Ж. ... ... ... ... // ... Б. 6-7.
16. Иманасова, Ж. Адам қабілеті шексіз // Ақжелкен - 2000. №3. Б. 24-
25.
17. Қожахметова, А. Бала ... - ... ... // ... - ... ... Кәрімова, М. Оқырмандардың кітап оқуға қызығушылығын арттыру
- ... // ... -2003. №2. Б. ... ... Л. ... арналған кеңес. // Ана тілі. 2004. №5. Б.
5.
20.Линкова, В.Н. Достучаться до ... ... // Нач ... ... С. ... ... ... және білім әдістемелік басылым // 2003ж
- (А.С. ... ... ... ... ... әдебиеті - ғылыми
кітапханасы )Б. 1-19.
22. Мұсабекова, Г.К. ... ... // ... ... -
2005 -№1-25Б
23. Нұрбайұлы, Е. Кітапхана - оқырман ордасы. // Ақжелкен - 2000 №5-
Б.8-9
24. Нүсіпбаева, Г. ... ... - ... // Қазақстан мектебі - 2001 -
№3
-72 - 73 Б
25.Оразымбетова, А. Өмірге даярлаудағы тәрбиенің рөлі//Ұлағат.-
2003.№2.Б. 26-27.
26. Оралғазина, А. Әлемге төнген сауатсыздық ... // ... ... Б. ... А. Әлемге төнген сауатсыздық қаупі. // Ақжелкен -
2000. №9. Б. ... Г. ... ... ... жұмыс істеуге үйрету. //
Бастауыш мектеп. - 2002 - №1- 35-37 ... ... С.Қ. ... - ... ... // ... №5. Б. ... Рыскелдіүлы, Т. Ұрпақ тәрбиесін ұмытпайтын ағайын. // Ақжелкен
2000. № 7-8. Б. 1-19. ... Т. ... ... ұмытпайтын
ағайын. // Ақжелкен 2000.
- №7-8.Б. 1-19.
31. Садырова, Ғ. ... ... ... // ... ... - ... 22-23. ... А. К. Балаларды кітап оқуға тартудың қызықты
түрлері. // ... ... 1-27 ... ... Н.Н. Статегптельный подход к обучению чтению- М:
- 2005. С. 5-509.
34.Тоқпакпаев, С. Әскери өмірлер қазақ тілінде берілді. // Ана - тілі-
2001.№4. ... ... ... мен ... 2001-2010 жылдарға арналған
бағдарламасы туралы. // Үкімет жарғысы — 2001-№2-Зб
36. Челышова, А. Влюбить ребят в литературу // Библиотека. - 2001.
№10.- С. ... Б.А. ... ... ... ... ... //
Кітапхана әлемі.-2005. №4.- Б.20.
38. Юхотина, Л.Т. Психологические основы ... ... К.Д. Дети в ... о себе и о своих правах // Библиотека. -

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 88 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаңа әлеуметтік – мәдени жағдайда оқырмандарға қызмет көрсету58 бет
Қарт адамдарға әлеуметтік көмек пен қорғау көрсетудегі әлеуметтік қызметкердің рөлі70 бет
Қызмет көрсетудегі маркетингті жетілдіру69 бет
Бағалы қағаз деген не?10 бет
Бизнесті модельдеу мен стратегиясы4 бет
Биснестегі эксперттік жүйелер6 бет
Граф тиімділік есептерін шешу әдістерінің алгоритмдері мен программалары42 бет
Екшінші деңгейлі банктердің халықаралық қарым-қатынасын дамыту59 бет
Жер кіндігі – Байқоңыр!10 бет
Интелектісі бұзылған балаға арнайы білім берудің мемлекеттік стандарты негізінде тұжырымдар10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь