Сынып жетекшісінің қызметі

І. Кіріспе бөлім.

ІІ. Негізгі бөлім.

Теориялық.
§1. Сынып жетекшісінің қызметі.
§2. Сынып жетекшісінің
ұйымдастырушылық қызметі.
§3. Сынып жетекшісінің оқушылармен тәрбие
жұмысын ұйымдастыру формалары мен
тәсілдері.
§4. Тәрбие сағатын ұйымдастыру жолдары.

ІІІ. Қорытынды бөлім.
Мектеп өмірінде мұғалім-басты тұлға. Сонымен бірге оларды тәрбиелейді. Ол белгілі бір сыныпта оқушылардың оқу- тәрбие жұмысын ұйымдастырушысы әрі ұстазы, ақылшы- кеңесшісі болып саналады Сондықтан да ол қиын да әрі жауапты міндетті іс. Соған қарамастан мұғалімдердің кейбіреуі бұл міндетті өздерінің білім беру қызметіне қосымша іс ретінде қараса, ал басқалары оны негізгі педагогикалық әрекеті ретінде қарастырады. Дегенмен, сынып жетекшісінің тәрбиелік қызметі қаншалықты қиын болғанмен де, әрине ол балаларға өте қажет. Себебі, мектеп құрылымындағы ең негізгі буыны ол-сынып. Мұнда оқушылардың таным әрекеті ұйымдастырылып, олардың өзара әлеуметтік қатынастары қалыптасады. Балалардың болашақ әлеуметтік жағдайға бейімделуі, олардың демалысына қатысты мәселелері, алғашқы ұжым болып қалыптасу дәрежесі, соған сәйкес сыныптың жағымды көңіл-күй жағдайы жүзеге асырылады.
Олай болса, сыныпта оқушылардың оқу-тәрбие әрекетін ұйымдастыру, тәрбиелік шаралардың ықпалын үйлестіру тек сынып жетекшілеріне жүктелді. Ол оқушыларға қатысты мектеп өміріндегі мәселелерді шешуде нақтылы көмектесуге және оларды тартымды әрі қызық ұйымдастыруға тырысакды.
Ол өзіне қатысты сыныпта оқушылар ұжымын ұйымдастыра отырып, осыған сол сыныпта дәріс беретін пән мұғалімдерін, оқушылардың ата-аналарын және жұртшылықтың бала тәрбиесіндегі ықпалын біріктіріп, балаға деген талаптарын ортақтастырып отырады.
Сынып жетекшісі жұмысының негізгі мақсаты – мектеп оқушыларын қоғамның белсенді және саналы азаматы етіп тәрбиелеуге барынша ықпал жасау. Сыныптағы әрбір жеке тұлғаның ғылыми дүние танымының қалыптасуын, адамгершілік қасиеттерін, еңбекке деген сүйіспеншілігін қамтамасыз етіп, жан-жақты жарасымды дамуына жағдай туғызу. Сондықтан оның жұмысының мазмұны мен тәрбиелік шараларының бәрі осы мақсатқа бағытталуы тиіс. Атап айтқанда тәрбиенің негізгі салалары: ақыл-ой, адамгершілік, эстетикалық, еңбек және дене тәрбиесіне, елжандылық т.б. тәрбие міндеттерін мектеп пен сыныптың нақтылы өмірі жағдайларына байланысты қарастыру.
Сынып жетекшісінің міндеті-сан алуан.Сол себепті ол жүргізетін тәрбие жұмысы өзінің психологиялық мазмұны жағынан өте күрделі әрі көп іздегністі талап етеді.
Сынып жетекшісі жұмысының негізгі міндеттері қандай?
1. Сыныптағы оқушылардың талап-тілектері мен мүдделерін және олардың жеке басының ерекшеліктерін жан-жақты зерттеп білу.
2. Сыныптағы оқушылардың не нәрсеге бейімділігін анықтап, оларды ынтымағы жарасқан, белсенді, саналы ұжымға ұйымдастыру.
3. Сыныптағы пән мұғалімдері мен мектеп әкімшілігінің және оқушщылардың ата аналарының тәрбиелік ықпалын үйлестіру, оқушыларға қоятын педагогикалық талаптардың бірлігін қамтамасыз ету.
4. Тәрбие үрдісінде мектептің, отбасы мен жұртшылықтың тығыз қарым-қатынасын қамтамасыз ету.
5. Оқушылардың ата-аналарымен үнемі байланыс жасап, отбасындағы бала тәрбиесіне байланысты педагогикалық оқу, насихат жұмыстарын жүргізу.
6. Оқушыларды тәрбиелеуде сыныптан және мектептен тыс түрлі бағытта тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.
7. Тәрбие мен өзін-өзі тәрбиелеудің бірлігін қкамтамасыз ету.
8. Тәрбие қызметінің тұтастығын, жүйелігін, тәрбиелік шаралардың бірлігін қамтамасыз ету.
9. Тәрбиенің негңзгі бастауы-ұлттық тәлім-тәрбиені сынып жетекшісі қызметінің маңызды бір саласы ретінде қарастыру т.б.
Сынып жетекшісінің негізгі міндеттерімен толығырақ таныс болу үшін “Класс жетекшісінің жұмысы туралы” методикалық хатпен, жалпы білім беретін орта мектептердің Жарғысымен т.б. көптеген құжаттармен таныс болу қажет. Олардың тізімі әдебиеттер бөлімінде көрсетіледі.
Дұрыс тәрбие-балаға өмір бойы азық. Сол дұрыс тәрбиені ұйымдастыратын басты тұлға- мектептегі сыныпжетекшісі.
Кеңкс өкіметі орнағанға дейін патшалық Ресейдегі оқу мекемелерінде арнайы тәрбие жұмысын ұйымдастырушылар болмады. Ол тек ХІХ ғасырдың 70 жылдары ғана пайда болды.
Дегениен, тәрбие мәселесімен кәсіби айналасушы адамдар ертерек пайда болды. Олар ақсүйек және ауқатты отбасыларында бастиапқы кезде “күтушілер” /няньки/\, кейіннен “губернанткалар” ретінде қызмет етті. Ал оқу мекемелерінде, 1804 жылғы “Университеттік мекеме Жарғысына” сәйкес оқушыларды тәрбиелеу ісі үйретуші- ұстаздарға (ерлер гимназияларында), ханымдарға (әйелдер гимназияларында) өз оқушыларын бақылап, олардың тәртібіне жауап беру міндеті жүктелген.
1828 жылғы гимназия және училище туралы Жарғыда, оқушыларды таңдау мақсатында олардың жеке басын танып білу қажеттігі де баса көрсетілген.
Дегенмен, орта оқу мекемелерінде балалардың тәрбие ісін ұйымдастыру мәселесі оқытушылармен қатар, оқушыларды қадағалаушыларға да (“надзиратели”) жүктелген. Олардың негізгі міндеттері тәрбиеленушілердің тәртібін қатаң бақылау; оқушылардың жетістіктерін, теріс қылықтарын, не нәрсеге бейімділігін, мінез-құлықтарын белгілеу үшін күнделік жүргізу тапсырылады. Сонымен бірге, олар тәрбиеленушілердің қолы бос уақытында кітап оқуын қадағалауға да міндетті болады.
Сынып тәрбиешісі қызметі 1871 жылғы “гимназиядағы сынып тәрбиешісі” Жарғысында ресми түрде бекітілді. Соған сәйкес сынып тәрбиешілері мұғалімдер есебінен тағайындалып, олар білім беруменде айналысты.
Негізгі әдебиеттер:
1. Болдырев Н. И. Класс жетекшісі. – А...Мектеп, 1980
2. Болдырев Н. И. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы. – А...Мектеп, 1973
3. Ақназаров Б Класс жетекшісі – А.. Мектеп , 1973
4. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. /ред.басқ. Марьенко И. С. Аударған Бейсенбаев З/ - А... Мектеп, 1978
5. Шлясова А. Н. Класс жетекшісінің жүргізген тәрбие жұмысың жүйесі. –А.., 1991
6. Класному руководителю. Уч.-мет. пособие /под.ред рожкова. М. И – М..; Гуманит.изд.Центра Владос, 2001.
7. Богословский В. В т.б Жалпы психология, - А..: Мектеп 1-80
8. Педагогикалық және жас ерекшеліктері психологиясы. /подред. Петровский А. В – А..: Мектеп 1987
9. Қожахметов К. Ж. Сынып жетекшісі А..: 2000
10. Поташкин М. Об анализе воспитательной работы. – Народное образование, 1976.
11. Безкокровайный С, Жұмабаев. А. Мектепте өткізілетін тарихи-әдеби кештер. - А... Мектеп, 1968
12. Макаренко А. С. Ұстаздық дастан. - А... Мектеп, 1985
13. Ақназаров Б Класс жетекшісі – А.. Мектеп , 1973
14. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. /ред.басқ. Марьенко И. С. Аударған Бейсенбаев З/ - А... Мектеп, 1978
15. Шлясова А. Н. Класс жетекшісінің жүргізген тәрбие жұмысың жүйесі. –А.., 1991
16. Ұшырова А Класс активтері. “Қазақстан мектебі” №1, 1986
17. Кочетов. А Г. Оқушылардың өзін-өзі тәрбиелеуі. –М,, “Просв” 1967
18. Класному руководителю. Уч.-мет. пособие /под.ред рожкова. М. И – М..; Гуманит.изд.Центра Владос, 2001
19. Косолапов В. И. Мектептегі тәрбие жұмысының методикасы – А, мектеп, 1987.
20. Сокольников Ю. П, Ефременько Н. В. Учеть классным руководителям результатов воспитаение учащихся. – Воронеж, 1977.
21. Щуркова Н. Е, Финданцевич Н. С. Класный час и его организация.- М., 1984.
22. Фролова Г. И. Организация и методика клубной работы с детьми и подростками. – М., 1986.
23. Кондрашова Л. В. Сборник педагогических задач. – М., Просвещение 1987.
24. Богданова О. С. Этические беседы с подростками.
25. Этнопедагогика материалдарын тәрбие процесінде қолдану.- А,. 1998.
26. Оқушыларды сабақтан тыс уақытта тәрбиелеу. /Құрастырған: Кырлаков В. П, Шпитальник П. Э/ - А:, мектеп 1975.
27. Нұрмағанбетов С, Овчинникова Р. Мектептегі кластан тыс жұмыстар. –А: мектеп 1969.
28. Саңғысбаев Н. Мектептен тыс мекемелердің іс тәжрибесінен. –А: мектеп, 1972.
29. бозжанова К. Б. Оқушылармен жүргізілетін кластан және мектептен тыс жұмыстар жүйесі. /16-лекция/. –А, 1991.
30. Абилова З. Оқушыларға кластан тыс жұмыстарда эстетикалық тәрбие беру. – А, 1976.
31. Әбенбаев С. Оқущы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. –А, 1992.
        
        Қазақстан Республикасы
Білім және ғылым министрлігі
ОРЫНДАҒАН:
ЖЕТЕКШІСІ:
І. Кіріспе бөлім.
ІІ. Негізгі ... ... ... қызметі.
§2. Сынып жетекшісінің
ұйымдастырушылық қызметі.
§3. Сынып жетекшісінің оқушылармен тәрбие
жұмысын ... ... ... ... ... ұйымдастыру жолдары.
ІІІ. Қорытынды бөлім.
Мектеп өмірінде мұғалім-басты тұлға. Сонымен бірге оларды ... ... бір ... ... оқу- ... ... ... әрі
ұстазы, ақылшы- кеңесшісі болып саналады Сондықтан да ол қиын да ... ... іс. ... ... ... ... бұл міндетті
өздерінің білім беру қызметіне қосымша іс ретінде қараса, ал басқалары оны
негізгі ... ... ... ... ... сынып
жетекшісінің тәрбиелік қызметі қаншалықты қиын ... де, ... ... өте ... ... ... ... ең негізгі буыны ол-
сынып. Мұнда оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... Балалардың болашақ әлеуметтік жағдайға
бейімделуі, олардың демалысына қатысты мәселелері, ... ұжым ... ... ... ... ... ... көңіл-күй жағдайы жүзеге
асырылады.
Олай болса, сыныпта оқушылардың оқу-тәрбие әрекетін ұйымдастыру,
тәрбиелік шаралардың ықпалын ... тек ... ... ... ... ... мектеп өміріндегі мәселелерді шешуде нақтылы көмектесуге
және оларды тартымды әрі қызық ұйымдастыруға тырысакды.
Ол өзіне қатысты сыныпта оқушылар ... ... ... ... ... ... ... пән мұғалімдерін, оқушылардың ата-аналарын және
жұртшылықтың бала тәрбиесіндегі ... ... ... ... ... отырады.
Сынып жетекшісі жұмысының негізгі мақсаты – мектеп оқушыларын қоғамның
белсенді және ... ... етіп ... барынша ықпал жасау.
Сыныптағы әрбір жеке ... ... ... ... ... ... еңбекке деген сүйіспеншілігін қамтамасыз етіп,
жан-жақты жарасымды ... ... ... ... оның ... мазмұны
мен тәрбиелік шараларының бәрі осы мақсатқа бағытталуы тиіс. Атап айтқанда
тәрбиенің негізгі салалары: ақыл-ой, адамгершілік, эстетикалық, еңбек ... ... ... т.б. ... міндеттерін мектеп пен сыныптың
нақтылы өмірі ... ... ... жетекшісінің міндеті-сан алуан.Сол себепті ол жүргізетін тәрбие
жұмысы өзінің психологиялық ... ... өте ... әрі көп ... ... жетекшісі жұмысының негізгі міндеттері қандай?
1. Сыныптағы оқушылардың талап-тілектері мен мүдделерін және олардың жеке
басының ерекшеліктерін жан-жақты зерттеп ... ... ... не ... ... ... оларды ынтымағы
жарасқан, белсенді, саналы ұжымға ұйымдастыру.
3. Сыныптағы пән мұғалімдері мен мектеп әкімшілігінің және оқушщылардың
ата аналарының ... ... ... ... ... талаптардың бірлігін қамтамасыз ету.
4. Тәрбие үрдісінде мектептің, отбасы мен жұртшылықтың ... ... ... ... Оқушылардың ата-аналарымен үнемі байланыс жасап, отбасындағы бала
тәрбиесіне байланысты педагогикалық оқу, насихат жұмыстарын ... ... ... сыныптан және мектептен тыс түрлі бағытта
тәрбие жұмыстарын ұйымдастыру.
7. Тәрбие мен ... ... ... ... ... ... қызметінің тұтастығын, жүйелігін, тәрбиелік шаралардың бірлігін
қамтамасыз ету.
9. ... ... ... ... сынып жетекшісі
қызметінің маңызды бір саласы ретінде қарастыру т.б.
Сынып жетекшісінің негізгі міндеттерімен ... ... болу ... жетекшісінің жұмысы туралы” методикалық хатпен, жалпы білім ... ... ... т.б. ... ... ... болу ... тізімі әдебиеттер бөлімінде көрсетіледі.
Дұрыс тәрбие-балаға өмір бойы азық. Сол дұрыс тәрбиені ұйымдастыратын
басты тұлға- ... ... ... ... ... ... ... оқу мекемелерінде
арнайы тәрбие жұмысын ұйымдастырушылар болмады. Ол тек ХІХ ... ... ғана ... ... ... ... ... айналасушы адамдар ертерек пайда
болды. Олар ақсүйек және ауқатты отбасыларында бастиапқы кезде “күтушілер”
/няньки/\, кейіннен “губернанткалар” ... ... ... Ал ... 1804 ... ... ... Жарғысына” сәйкес
оқушыларды тәрбиелеу ісі ... ... ... ... ... гимназияларында) өз оқушыларын бақылап, олардың
тәртібіне жауап беру міндеті ... ... ... және ... туралы Жарғыда, оқушыларды таңдау
мақсатында олардың жеке басын танып білу қажеттігі де баса ... орта оқу ... ... ... ісін ... ... ... оқушыларды қадағалаушыларға да
(“надзиратели”) жүктелген. Олардың негізгі ... ... ... бақылау; оқушылардың жетістіктерін, теріс қылықтарын, не
нәрсеге бейімділігін, ... ... үшін ... жүргізу
тапсырылады. Сонымен бірге, олар ... қолы бос ... ... ... да ... ... тәрбиешісі қызметі 1871 жылғы “гимназиядағы ... ... ... ... ... ... ... сынып тәрбиешілері
мұғалімдер есебінен тағайындалып, олар ... ... ... ... ... ауқымы кең болды; сабақта тәртіпті
сақтауға ықпал ету, сабаққа қатысуды қадағалау, мектеп ... ... ... ... ... ... зерттеу, сол
сыныпта сабақ жүргізктін оқушылармен ай сайын мәжіліс өткізу. ... ... ... тәрбиеленушілердің мемілекеттік заңдарды және
оларды орындаушыларды сыйлауға, ... және ... ... ... ... ... Мұнда діни сезімге көптеп көңіл
аударылады.
Бірақта, іс жүзінде сынып жетекшілерінің әрекеті тек ... және ... ... ғана шектеледі. Себебі, оқу мекемелеріндегі
мұндай қызметтің мәртебесі онша жоғары болмады. Әрі онда ... ... ... ... Сондықтан, сынып тәрбиешілерінің тәрбие жұмысымен
айналасуғаға уақыттары да аз болады.
ХІХ ғасырдың аяғы ХХ ... ... ... ... кейбір
өзгерістерге сай баланың жеке тұлғасына деген көз ... ... мен ... көңіл бөле бастады. Дегенмен де ... ... 1871 ... ... ... ... ... Олардың
маңызды міндеті-оқу процесін ұйымдастыру болып ... ... ... ... қатысуы; қосымша сабақ ұйымдастыру; үй тапсырмасын
орындату ... ... ... ... ... тыс ... демалысын, әр
түрлі пәндер бойынша қосымша сабақтарын және әдеби ... мен дене ... ... ұйымдастыруға мақсатты түрде көңіл бөліне басталды.
1913-1914 жылдары сабақтан тыс жұмыстардың жаңа ... ... ... ... ... музыка, балшықпен жабыстыру ісімен шұғылданатын
үйірмелер; қойылым спектакль қою, әдеби-музыкалық, би ... ... ... ... бару. Осындай жұмыстарды атқару барысында
сынып ... ... ... ... және ... қатысушы бола
алмады. Олардың міндеті бақылаудан аспады.
Кеңес дәуірінің алғашқы кезеңдерінде де сынып жетекшісі деген қызмет
болмады. Оқушылармен ... ... ... мұғалімдердің бәріне
бірдей жүктеледі. Оларды топ ... деп деп ... ... ... ... аясында оқушылардың саяси тәрбиесіне көптеп көңіл
бөлу. Оқушылардың ... ... ... ... өзін-өзі басқаруды
ұйымдастыруды мақсат етіп қойды. Іс жүзінде тәрбие
жұмысына онша көңіл ... ... ... ... ... ... ... мәліметтер жинастыру, сабаққа қатысуын
қадағалау т.с.с. болды.
1928 жылы сынып ... ... ... түрде жойылып, оқушылардың
өзін-өзі басқару ұйымына басымдылық берілді. Дегенмен де бұл бағытта да ... қол ... ... болмады.
1930 жылдары отандық мектепте өте маңвзды өзгеріс ... оқу ... ... ... ... оқушылардың жеке-дара білімдерін жүйелі
түрде есепке алу, тұрақты оқу бағдарламалары мен оқулықтарды жасау ... ... топ ... де ... ... жылы “Жалпы еңбек мектебінің” Жарғысы мен Ережесінің қабылдануы,
мектептердегі оқу- тәрбие процесін топтан оқыту тәртібіне көшіру, сыныптық-
сабақ жүйесіне ... ... топ ... ... жетекшісі деп
өзгертіліп, олардың тәрбиешілік қызметтерінің міндеттері мен ... мен ... жаңа ... ие ... Соған сәйкес сынып жетекшісі
туралы Ережені 1934 жылы 28 маусым күні ... ... ... Комиссариаты
бекітті. Осы Ережемен бірге сынып жетекшісінің қызметде бекітілді.
1947 жылы сынып жетекшісі туралы жаңа ... ... Онда ... ... жаңа тәртібі белгіленіп, олардың қызметі
нақтыланды. Сонымен бірге тәрбие жұмысын ... және есеп беру ... ... берілді. Бастауыш сынып ұжымын ұйымдастыру және оны
қалыптастыруға, ондағы тәрбие ... ... ... ... аса мән ... Пионер және комсомол ұйымдарымен жұмыс істеу,
оқушылардың “Оқушылар ... ... ... 1971 жылғы жаңа “Сынып жетекшісінің Ережесіне” дейінгі мерзімде
сынып ... ... ... өзгеріс болмады.
Соңғы жылдары кейбір мектептерде “Сынып жетекшісінің” орнына тек
тәрбие мәселелерімен ... ... ... тәрбиешісі” деген қызмет
пайда болуды. Оның себебі, біріншіден, бүгінгі таңдағы әлеуметтік өмірдің
барлық ... ... ... ... Олар қоғамдық және
тұлғалық қатынастарға кең көлемде ықпал етуде. Бір жағдайда, бұл ... ... ... ... бере ... ... оған ... тым
қатаң талап қойса, екінші жағдайда, адамның ... өз ... өзі ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Мұндай көзқарас мектептегі педагогикалық ... ... ... ... ... орай тек ... беру саласында ғана емес,
ұстаздар мен оқушылар, мектеп әкімшілігі мен педагогикалық ұжым арасында
қызықты ... ... ... ... ... ... басмдылық танытуда. Олардың негізіне ынтымақтастық және тең
құқықтық серіктестікті жатқызу көзделуде.
Екіншіден, ... беру ... жаңа ... оқу орындарының пайда
болуы: гимназия, лицей т.с.с. соның барысында кейбір классикалық ... ... ... орта мектептердің педагогикалық әрекеті өзгерістерге
ұшырауда. ... сай ... ... жұмысының мазмұны мен сипаты ... пән ... бір ... ... ... қызметін атақарушы;
• сынып жетекшісі, аз мөлшерде оқу ... бар пән ... ... жетекшісі, тек тәрбие жұмысымен айналысатын мұғалім;
• сынып тәрбиешісі
Осындай жіктеуге қарамастан, сынып жетекшісінің, ... ... мен ... өзгеріссіз қалуда. Себебі, мектептің
педагогикалық қызметі оның ... ... ... ... яғный сынып
жетекшісінің тәрбие жұмысы да осы құжатқа негізделген.
Дегенмен, баланың тәрбиелеу ісі оның ... ... ... ... ... ... және ... ұжымында өз орындарын таба ... ... ... ... ... жағдай туғызу.
Бүгінде қоғамды реформалау ... ... ... ... ... ... да жаңа ... ие болды. Сынып жетекшісі
қызметінің маңыздылығы ... жоқ. Ол жаңа ... сай өз ара ... ... ... әр бағытта сыныптағыоқуышлардың әрекетін ұйымдастыру,
ондағы әрбір тұлғаның дамуына қамқорлық жасау, сныпта туындаған ... ... ... жылдардағы мектептен өзгешелігі, тәрбиенің ықпал ету күші
негізінен баладан тысқары байланыста ... ... ... ... ... ... ... Яғный, тәрбиені баланың ішкі жан
дүниесін дамытуға жағдай жасау деп түсінеді. Осыдан тәрбие жұмысының ... ... ... ... ... ... жеке ... жасау
мүмкіншілігі күшейеді. Ол әр ... дене және ... ... ... Мұндайда, бірінші кезекте сыныптың ішкі ... ... ... ... ... ... ... өзін өзі
басқаруын қалыптастырып, дамытуға, әрбір жеке ... ... ... ... қатысты ашылуына жағдай туғйзуға, оқушылардың ... ... ... ... аса көңіл бөлінеді.
§1.
Сынып жетекшісінің қызметі
Мұғалім, белгілі бір сыныпқа балалар ... ... ... ... кіріскен жағдайда, өзінің қызметін сынып ұжымына әрі
жекеленген оқуышға қатысты жүзеге асырады. ... ... оның ... ... ... болады.
1. Педагогикалық және әлеуметтік гуманитарлық.
Оның бұл қызметі балаға барлық бағытта ... оның ... мен ... ... туғызуға, тұлғалық өзекті мәселелерін шешугу,
өмірге араласу және өз бетінше өмір сүре білуіне көмектесуге ... от ... ... ... да мекемелерімен тағыз байланыс орнату.
Рухани адамгершілік және эстетикалық ... ... ... ... ... ... ... процесін ұйымдастыру.
Балалардың орынды талап тілектерін қолдай ... ... ... саналы
да белсенді әрі іскер сынып ұжымын қалыптастыру. Олардың танымдық, еңбек,
эстетикалық әрекеттерін және ... мен ... ... ... ... өзі ... ұйымдастыру дамыту.
3. Оқушылардың жалпы әрекетін басқару. Оған: нақтамалық, ... ... ... жасау немесе жобалау, бақылау және түзету
енгізіп отыру қызметін ... ... ... ... оқу ... нәтижелі ұйымдастыру үшін,
оның жетекшісі оқушылар тәрбиесінің деңгейі мен өзгеру барысын анықтап
отыруды, ... ... ... ... және жеке ... зерттеу
және оған талдау жүргізуді, сыныптағы ... ... ... анықтап, оны болдырмаудың жолдарын қарастыруды көздейді.
Сынып жетекшісі осныдай жұмыстарды ... ... ... әрекетінің нәтижесін көре алады. Екінші, нақтама жұмысының
нәтижесін ... оны ... жеке ... ... және дамыту
құралына айналдыру мүмкіндігі туындайды. Бұл процесс ... ... мен ... ұжымының қалыптасу дәрежесіне байланысты жүзеге
асады.
Тәрбие ... ... ... жеке ... даму процесін басқару
міндеттерін анықтайды. Сондықтан, сынып жетекшісініңғ мақсат қоюшылық
қызметі тәрбие жұмысын ... ... ... – бұл ... ... ... және сынып ұжымының
оқу-тәрбие процестеріндегі әрекеттерін нәтижелі ... ... ... қызметі - педагогикалық ықпалды жүйеге келтіру,
педагогикалық талаптарлы орындауды ... ету, онда ... ... ... мен ... ... қамтамасыз етуді көздейді.
Жоспарлау - мақсатқа жетудің бірден-бір негізгі жолы.
Тұлғаны тәрбиелеуде оның ... ... ... ... болжау, оны
жобалаудың да маңызы ерекше.
А. С. Макаренко адамдағы жақсы ... ... оны ... ... ... ... ... Сол секілді В. А. Сухомдинский де
“тәрбиені ғылыми ... ... ала ... онда ол ... көрніске:
тәрбиеші – сауатсыз күтушіге, педагогика – балгерлікке айналар еді” ... ... ... ... нәтижесін алдын ала жобалау, болжамдау
сынып ... ... ... бір ... ... ... мақсаттылық
та, тәрбие процесінің өзі де болмаған ... ... ... ... оқу және ... процесіне бақылау
жүргізіп және оны түзетіп отыруы – бұл оның нәтижесін, ... ... ... оны ... ... отыруды қамтамасыз етеді. Бақылаудың
нәтижесіне талдау жасау барысында ... ... ... ... жағдайда
балалар ұжымы немесе жекеленген оқушылардың әрекеттеріне түзету ... ... ... де, ... ... ... процесін
бақылауы және түзетіп отыру қызметі тек оқушылармен және пән ... ... ... ғана іске ... ... ... көрсетілген қызметі оның педагогикалық
жұмысының маңызын анықтайды.
Бүгінде ... ... ... ... ... ... ұлғайып бара жатқанын айтады. Ол, бір жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... тоқталуымен байлансыты болса,
ал екінші жағдайда, көптеген мектептен тыс ... ... ... ... ... да кері ... тигізуде. Соған орай, мүмкіншілігі жоқ
кейбір балалар тобы, оның ... көре ... Ол ... ... үшін
де қосымша жұмыс болып табылады. Оның орнын толтыру, ендігі жерде сынып
жетекшілерінің басты мәселесі ... ... ... ... ... ... жалпы қызметі, біріншіден, ұрпақтан-ұрпаққа
әлеуметтік тәжрибе мен мінез-құлық нормаларына қатысты ... ... ... беру ... ... Екіншіден, адам баласында адамгершілік сапа
жүйесін қалыптастыру. Сондықтан тәрбиені әлеуметтендіру ... ... ... ... жөн. Ол ... ... ... тудыруды көздейді. Мұндай көзқараста баланы әртүрлі
әлеуметтік қатынасатарға қатыстыру басшылыққа ... оқу, ... ... ... практикалық әрекеттер т.с.с.
Сынып жетекшісі мектеп мұғалімдерінің ... ... ... ... ... ... ... тыс әр түрлі педагогикалық
әрекеттерін ұйымдастыруын қажағалайды. Сондықтан, біз ... ... ... ... балаға жасаған ықпалы туралы айтар болсақ, онда
мұндай педагогикалық әрекетті – тәрбие жұмысы деп атаймыз.
Сынып ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешуді қарастырады. Ол оқушының жан-жақты
нәтижеғлі дамуын, соған сәйкес ... ... ... ... ... ... және оны ... асыруды қамтамасыз етеді. Ол негізінен үш
бағытта жүреді.
1. ... ... ... ... оның дара даму ... ... қоршаған ортасмын
танып білу;
- тәрбие ықпалын алдын ала болжау, жобалау;
- жеке дара және ... ... ... ... ... жүзеге асыру;
- тәрбие ықпалының нәтижесіне талдау жүргізу;
2. Тәрбиелеу ортасына жағдай тудыру;
- оқушылар ұжымын қалыптастыру;
- ондағы жағымды көңіл-күйді қалыптастыру;
- оқушыларды ... ... ... ... ... ... дамыту
3. Баланың әлеуметтік қатынасқа ықпал ететін әртүрлі субъектілерге
көмектесу, бақылау жасау;
- отбасына әлеуметтік ... ... ... ұжымының өзара педагогикалық әрекетіне қолдау
көрсету;
- бұқаралық ... ... ... ... ... ... тыс ... мекемелерімен өзара бірлескен іс-қимыл
жасау.
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысының мақсатын анықтауы.
Педагогика ғылымында ... ... ... ... ... ... ... қандай әрекет болмасын, мақсатқа сәйкес туындайды.
Мақсат болмавса әрекет те болмайды. Сондықтан, ... ... ... мазмұны мен формалары және әдістерін ... Сол үшін ... ... қандай да бір мақсатты анықтап, белгілеуде, оның ... ... ... ... ... дұрыс қойылмаған мақсат, оның
жұмысында келеңсіз жағдайлардың туындауына себепкер болады. Олай ... ... ... ... ... ... ... нақтылығына
байланысты бағаланады.
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысын жоспарлау барыснда әртүрлі мақсаттар
белгіленеді: жақын қашықтықта, орта қашықтықта және алыс ... ... ... тек ... ... ғана ... мақсатты анықтауда. Мұндай
жағдайда,
А) мақсатты ұсыну және оны негіздеуді;
ә) оны жүзеге ... ... ... қол ... ... ... ала ... бірінші кезекте ескеру
керек.
Мұғалімдер мен оқушылардың өзара әрекетінің сипаты, сонымен ... ... ... ... ... ... да байланысты. Негізгісі, мақсатты ... ... ... ... жақ ... ... әрекеттерінің мәнін айқын түсінуі
керек.
Сынып жетекшісінің мақсат қоюшылық ... ... 4 ... ... ... ... болжау.
2. Өткен оқу жылының қортындысына талдау жасау.
3. тәрбиенің мүмкіндіктерін жобалау.
4. мақсатты анықтауда пән мұғалімдері мен ... және ... ... ... ... ... ұйымдастырудаанықталып отырған мақсаттың нәтижелі
болуын қамтамасыз ету үшін сыныптағы және мектеп көлеміндегі ... ... ... ... жас және дара ... өткен
оқу жылындағы әрекеттерінің нәтижесін, осы бағытта үшбұрыштың бірлескен ... ... ... зерттеп тану керек.
Оқушылардың тәрбие жұмысынң мақсатын анықтап, белгілеу ... ... ... оқу ... әрекет нәтижелерін зерделеп, дұрыс
көзқарастарын орнықтыруға және болашақтағы ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдай сынып жетекшісіне
педагогикалық құралдарды дұрыс таңдауға септігін тигізеді.
Тәрбие жұмысынң мақсатын ... ... оның ... де айқындалады. Оны жобалау негізінен мынадай кезең арқылы
жүзеге асады:
1. Тәрбиенің жалпы мақсаты ... ... ... ... ... мен мектеп және тұрғылықты жердің қандай өзіндік
ерекшеліктері бар.
3. ... ... ... ... ... оқу жылында қандай міндеттер
қарастырылды және ... ... ... ... ... ұжымының әрекеті қандай міндеттерге айрықша жауап берді.
5. Қойылып отырған мақстатты жүзеге ... ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешудегі даярлық
дәрежесі қандай.
Міне, осындай мәселелерде жауап берген ... ғана оның ... әрі ... ... Оқушылар да қойылып отырған мақсатты дұрыс
қабылдап, оған өздерінің жауапкершілік сезімдерін ... ... ... ... өз ... ... оң ... етеді.
§2
Сынып жетекшісінің ұйымдастырушылық қызметі
Сынып жетекшісінің оқушыларды танып білу жолдары.
Бүгінгі ақиқат өмірдегі ... ... ... ... ... жеке тұлғасы мен оқушылар ... ... ... соның негізінде тәрбие процесінің нәтижесін,
тиімділігін арттырудың ... және ... ... ... біршама қызығушылығын тудырып отыр. Оның ... ... ... сай ... мен ... ... ... Елімізде
және әлемде болып жатақан қарқынды даму жағдайы, қоғамның ... жаңа ... ме ... соған сәйкес мектептегі оқу және ... ... мен ... ... жаңаруы, жастардың мінез-
құлқы мен әрекеттерінде кейбір келеңсіз құбылыстардың пайда болуы әсер
етуде. Мұндай жағдай ... ... мен ... ... ... ... қарастыруды зерттейді.
Екіншіден, қоғамның бүгінгі жаңа сипатқа ие болу жағдайында өмір ... ... ... бір күй ... Ол, бір жағдайда үлкендер алдында
өздерінің тұйықтығымен әсер қалдырса, ... ... мен ... бір, ал ... ... ... ортасында басқа мінезде болып
көрінуге тырысады.
Сондықтан, қазіргі мектеп мұғалімінің қоржынында оқушының жеке тұлғасы
және оқушылар ұжымын ... бай ... ... ... ... психологиялық социологиялық, этикалық т.с.с болып келеді.
Бүгінгі таңда олар әр ... ... ... Әсіресе, мектеп
өмірінде психологиялық ықзметті енгізуге байланысты оның маңызы ерекше
болып отыр. Ол сынып ... ... ... өзіндік ішкі жан дүниесінің
жағдайын бұрынғыдан да танып білуге ... ... ... ... мектеп басшысы немесе мектептің педагогикалық
кеңесі тәжрибесі мол мұғалімдерден ... ... ... ... ... оқушылардың бастауыш сыныптан кейінгі
кезеңдегі оқу-тәрбие жұмыстарынмен ... ... Жаңа ... ... ... үйлесімді дамыған оқушылар ұжымына айналдыру үшін
сыныптағы әрбір жеке тұлғаның талап тілектері мен жеке дара ... ... ... үрдісіндегі сынып жетекшісінің ең бастапқы жұмыстарының
бірі болып есептеледі. Себебі, сынып жетекшісі ... қай ... ... соның бәрінде табысқа жетудің негізгі шарты – оқушыларды жан-жақты
білуі.
К. Д. Ушинский: ... ... ... ... ... ... ... оны барлық жағынан білуі тиіс”- деген.
Сыныпты тұңғыш ерет қабылдай отырып, оның жетекшісі оқушыларға жақсы
тәрбие беру міндеттерін қоғамдық ... сай ... ... ... ... ұйымдастырады, соның барысында ол деректер жинайды. Онда
оқушылардың жас және дара ... ... ... ... ... ... сыныптағы оқушылар құрамын танып біледі. Сонымен ьірге ... ... ... ... бойы мен ... көру ... есту ... тәртіптілігі мен достық байланыстарын, мінез-
құлықтарын, темпераментінің негізгі ... ... ... ... ... т.б ... ... нәтижесі оқу-тәрбие процесінің сапасын арттыруда берері мол.
Сыныпты қабылдаған жетекші жұмысты оқушылардың құжаттарымен ... ... ... ... ... баға ... ... хаттамалары, денсаулық тураыл анықтамалармен толық танысып,
өзінен бұрынғы жетекшілік ... ... ... ... ... ... туралы толық мәлімет алады.
Оқышының жеке басын танып білуде, оның оқу әрекеті мен ... ... ... ... ... оқу ... оқуға деген
ынтасын, психикалық процестерін (қабылдау, есте сақтау, ... ... т.б) ... ... ... жүйесіне қатысу арқылы анықтайды, ол
өз алдына ... ... ... сай шараларды белгілеуге мүмкіндік
тудырады.
Оқуышларға ... ... беру ісі тек оқу ... дұрыс
ұйымдастырумен ғана шектелмейді, оқушылардың өздерін қоғамдық пайдалы іске
белсенді араласуын да ... ... ... пайдалы істерін
ұйымдастыру барысында оның нендей нәрсеге қызығатынын, нені ... ... ... ... ... ... жүйелі ұйымдастыру барысында пән ... мен ... ... де берері мол. Ата-аналармен әңгімелесу –
оқушылардың үйдегі өмірі мен ... ... ... туыстарымен қарым-
қатынасын, бос уақыттарын қалай өткізетінін,үй тапсырмаларын орындаудағы
белсенділігі мен жауапкершілігін анықтауға ... ... ... ... үй ... ... ата-аналармен
тығыз байланыс орнатуы, олардың педагогикалық білім дәрежесін анықтауға
мүмкіндік туғызады.
Ендігі кезекте зерттеу жұмысын ... ... ... ... ... оқу жылының өн бойында жүргізу қажет. Ол үшін ... ... ... онда әр ... бірнеше парақтар арнап, зерттеу
нәтижесін үнемі жазып талдап отырады. Әдіс ... ... ... ... ... ... қортындылау барысында оқушыларға жеке-жеке
мінездемелер жазып, соның негізінде тәрбие жоспары, оның ... ... ... мен ... тәсілдері анықталып, оқу тәрбие
үрдісіне қатысты шаралар белгіленеді.
Оқушының жеке ... және ... ... ... ... ... үлгі мен
зерттеу әдістерін №2 қосымшадан қарап, осы жұмысқа ... ... ... ... ... ... педагогикалық талаптар:
1. Зерттеуді бастамастан бұрын ең алдымен оның мақсатын анықтау.
2. Зерттеу барысында оның ... ... ... ... ету.
3. Зерттеуді оқушының өмірі мен түрлі әрекетінің табиғи жағдайында
жүргізу.
4. Зерттеу жұмыстарының ... ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыру мен нәтижесінің объективті жағдайларын
қамтамасыз етуді әртүрлі тәсілдерді пайдалану.
6. Зерттеу барысында оқушының жек ... ... ... ... білуді қамтамасыз ету.
7. Зерттеу барысында жазба және талдау жұмыстарын үнемі атқару.
8. Зерттеу жұмыстарының нәтижесіне ... ... ... ... ... ... айналдыру.
Зерттеу жұмысы барысында аталаған талаптардың орындалуын қадағалау,
оны нәтижелі ұйымдастырудың баксты шарты. Зерттеу ... ұзақ және ... ... ... ... ... ... терең меңгеруді, зерттеу жұмысын шығармашылықпен ұйымдастыруды
әрі төзімділікті атлап етеді.
§2
Сынып жетекшісінің тәрбие жоспары.
Сынып жетекшісінің тәрдие ... ... ... ... ... ... дамуына мақсатты және жүйелі түрде ықпал
етеді, тәрбие міндеттерін дұрыс ұйымдастыруға мүмкіндік туғызады. Тәрбие-
қиында күрделі ... ... ... ... ... ... көп
қиыншылықтар туады.
Жоспар -тәрбие жұмысының айнасы. Ол сынып жетекшісі мен
оқушылар ұжымының бірлесе атқаратын ... ... ... ... жоспарындағы оның мақсат –міндеттері және мазмұнымен ... ... ... ... ... деңгейінің сапасын,
адамгершілік қасиеттерін, қызығушылығы мен жеке бастарының ... ... ... ... Ол үшін ... ... объективтік тұрғыда
сыныптағы оқушылардың нақтылы жағдайларын ескере отыра жасалуы ... ... ... ... тәрбиелеу қоғамның талабына сай нәтижелі
жүргізіледі.
Жоспар-ұжымдық ... ... ... жетекшісі тәрбие
жұмысын жоспарлау барысында, оған ... ... ... ... оған балаларды тарту оның нақтылығын, мектеп ... ... ... ... ... жетекшісінің тәрбиелік қызметін
нәтижелі ұйымдастыруға мүмкіндік туғызды.
Сынып жетекшісі мектептегі ... ... ... ... қарым –қатынас орнатпаған жағдайда, ... ... ... ... қызықтырмауы мүмкін нәтижесінде
ынтымағы жарасқан, белсенді, жауапкершілігі мол оқушылар ұжымын құруға кері
әсерін тигізеді. ... ... ... көрініс көптеп кездеседі.
Бұл күнде баланы сырттай билеп, ... де ол үшін ... ... Бала да өз мүддесін өзінше шеше алмайды. Тәрбиедегі
даналықтың бір ... ... оның ... ... шешу. Бұл
педагогикалық тағылым. Әрбір баланың өзі сүйетін істері ... ... ... әуестенсе, екіншісі ойын-сауықты, үшіншісі спортты, төртіншісі
мәдени сауықты ұнатып, кейбіреулері ұйымдастыру ісіне ... ... ... тәртібі нашар балалардың да басынан ... ... ... ... ... ... сынып ұжымының ісімен
ұштастыру, бірден-бір педагогикалық тәсіл болып табылады.
Тәрбие жұмысын жоспарлау ... ... ... ертеңінің негңзңн қалауға көмектеседі.
Мектептегі сынып жетекшілерінің тәжірибесінде
оқушылардың ... мен ... жеке ... ... ... ескермей, үстірт жасалатын жоспарлар көп кездеседі. Сондай-ақ
тәрбие жоспарларын бір-бірінен көшіріп ... ... ... ... ... ... көшіріп қоя салатын сынып жетекшілері де бар.
Жоспарлауда ... ... және ... ... ... ... бірдей ескерілмейтін кездеріде болады. Баланың жан-жақты
үйлесімді қалыптасуына әсер ететін тәрбиелік шаралар, олардың мазмұны мен
ұйымдастыру ... ... ... ... түрде құрылмай,
керсінше жеке-дара, ... ... ... ... келеді. өткен мен
бүгінгіні салыстыра отыра шығармашылықпен, ... ... ... белгілеудің орнына, тіпті сол сынып өміріне қатысыжоқ саны көп,
сапасы аз міндеттерді ... ... ... тәрбие жоспарына көшіріп
отырады.
Тәрбие жоспары-сынып ... ... ... ... бір күннің немесе бір оқу жылының нәтижесі емес. Бала
тәрбиесі қиын болса, оны қоғамның, жеке тұлғаның ... ... да ... ... Мұндай жағдайда сынып жетекшісінен ерінбнй,
талмай ұзақ мерзімді зерттеу жұмыстарын жүргізуді қажет етеді.
Жоспар жарты ... ... ... ... ... ... сынып
жетекшісі тоқсандық жоспардан, айлық және апталық жоспар құрып алады. Бұлай
жұмыс жасау жоспардың икемділігі мен тиімділігін ... ... ... күні ... ... ... ... ішінде сынып өміріне тиімдісі де, тиімсізі де бар. Кеңестік ... ... ... ... ... салаларына негізделген (ақыл-
ой, адамгершілік, эстетикалық,дене т.б.). Бүгінгі күні олай емес, Жеке
адамәрекет ... ... ... бізге мәлім. Олай болса,
тәрбиенің ... ... ... мен жеке ... ... ... ... әрекеттің түрлерімен байланысты.
Мектептегі қолданылып жүрген және ғылыми педагогикалық әдебиеттер мен
журналдарда шыққан еңбектердегі жоспардың түрлі формаларымен ... ... ... жоспарының төмендегідей түрін ұсынып отырмыз.
Жоспардың бұл түрі ... ... ... үрдісінде оқушылардың. Пән
мұғалімдері мен ата-аналардың әрекеттерін үйлесімді ... ... мен ... арттыруда әрі қарапайым әрі ыңғайлы формасы деп
есептейміз.
Тәрбие жоспарының үлгісі.
1.Сынып жайлы мәлімет: сынып, ... ... ... ... сабақ үлгерімі, қабілеттері, олардың ата-аналары, белгілі бір
ұйымға қатысы, ... ... ... ... ... ... ... беріледі.
2.Өткен оқу жылына сай атқарылған тәрбиелік ... ... ... оқу жылына белгіленген тәрбие жұмысының мақсаты мен міндеттерін
анықтау.
4. Сынып жайлы мәлімет, ... оқу ... ... тәрбие
жұмыстарының нәтижесіне талдау, жаңа оқу жылына арналған сол ... ... ... ... ... ата-аналармен
қоғамдық ұйымдар және пән мұғалімдерімен ... ... ... ... әр ... ... ... шаралар
мазмұны және формалары төмендегідей бөлімдерде көрсетіледі.
| ... ... ... ... ... ... ... ... |мен |мен ... |
| ... ... ... | ... |
| | | | | ... |
|1. Сынып ұжымын | | | | | ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... ... және | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... | | | | | ... Пән ... және | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... және | | | | | ... ... | | | | | ... Жеке оқушымен жұмыс | | | | | |
1. ... ... ... ... ... ... хабарлама, оқырмандар конференциясы, пікірталас, сұрақ-
жауап кеші, олимпиада.көңілділер мен тапқырлар клубы, КВН, еңбекке
қатысты ... ... және ... шаралар, кездесулер т.б. бұқаралық
шаралар жатады.
2. Бұл бағытта сыныпқа ... ... ... ... ... жиналысы). Онда оқушылардың оқу, тәрбие
және қоғамдық пайдалы істерінеқатысты ұжымдық шараларды ... ... ... көрсетіледі. Оқушылардың өзін-өзі басқару
ұйымдарына қатысты сынып жиналысының тақырыбын, олардың күн ... ... ... сынып жетекшісі әртүрлі үйірмелер мен
клубтар жұмыстарының тақырыбын жоспарға ... ... ... ... беру ... ... өзінің тікелей қатынасын көрсетеді.
3. Сол сыныпта істейтін пән ... ... ... ... ... ... ... арналған бұқаралық шаралары белгіленіп, өзара
жауапкершіліктері анықталады ... ... ... ... ... ... ... қатысты шаралар енгізіледі.
4. Отбасы және жұртшылықпен жұмыс: оқушылардың ата-аналармен байланыс
орнату, ата-аналар лекториясының тақырыптарын ... ... ... ... жоспарын: ата-аналар жиналыстарының тақырыбын,
мерзімін, олардың отырыстарын ... ... ... ... ... ... өзара байланысын қамтамасыз ету ... ... Жеке ... ... бұл ... сыныптағы кейбір оқушының сабақ
үлгеріміне, тәртібіне қатысты, оның қабілетін шыңдауға сай жұмыстардың
түрлері кіреді.
Тәрбие жоспарына қойылатын негізгі ... ... ... ... ... ... тәрбие жоспарын
құру барысында оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... Тәрбие жоспарының мақсаты, міндеттері айқын болсын.
3. Тәрбие жұмысы жоспарының мазмұны оның ... ... ... ... жеке ... жас ... ... ескеру.
5. Тәрбие жоспары ықшамды, әрі ... ... ... ... Тәрбие жоспарындағы атқарылатын шаралар саны жағынан емес,
сапасымен анықталатын болсын.
7. Тәрбиелік шараларды атқаруда қолданылатын әдістер бір сарынды
емес, ... және ... ... ... ... Жоспар құру барысында сынып жетекшісі оқушылардың не ... ... ... ... ... келетінін,
ұсынылған шараларға қалай қарайтынын анықтауы қажет.
9. Жоспардағы тәрбиелік шаралар жүйелі, бірізділікпен құрылуы
тиіс.
10. Тәрбиенің салаларына қатысты ... ... ... ... ... сай ... ... жоспарын қалай құруға болады?
І.Мектеп өміріне қатысты және қазіргі кездегі мектеп пен тәрбие
міндеттерін ... ... ... танысу; Білім және ... ... ... ... тәрбиенің,
доспарлаудың әдістемесі мен технологиясының өзекті мәселесіне ... және ... ... ... ... жас ... сынып ұжымының даму деңгейі, мектеп ,
мұғалімдер ... ... және ... жердегі тәрбие мекемелерінің
ерекшеліктерін ескере отыра мақсат пен ... ... ... ... ... ... ... Мысалы: Мақсат: ... ... ... жоғарғы сынып оқушыларының (9-11) ... Оның ... ... ... тыс зияттық-танымдық әрекеттерін
ұйымдастыру.
2. Салауатты өмір салтына ынталандыру, ол үшін ... ... ... ... ... ... ... жасауға
ынталандыру.
4. Оқушыларды қарым-қатынас мәдениетіне тәрбиелеу, өздерінің
қолдары бос уақыттарын ... ... және ... ... сай әр ... ... ұйымдастыру.
ІІІ. Мектеп, тәрбие мекемелері мен ... және ... ... ... жоспарымен танысу, пән мұғалімдері және ата-
аналармне пікір алмасу.
ІV. Оқушылардың жеке тұлғасы мен ... ... ... ... ... болатын айтулы даталы күндер мен мейрамдарды анықтау,
солардың ішінде ең ... ... ... ... ... ... ... айқындау.
VІІ. Жоспарлау. Оқушыларды немесе белсенділерді жоспарлауға, оны
талқылауға тарту. Жоспардың жобасын ... ... ... ... және
бекіту.
Мектептің және сыныптың ерекшелігі, бағдарына байланысты тағы басқа
қосымша әрекеттің болуы мүмкін. Дегенмен, жоғарыда ... ... ... ... ... ... ... жылға, тіпті бір жылға
құрылуы мүмкін.
3 Сынып ... және ... ... ... ... жетекшісінің тәрбие жұмысындағы негізгі ... жеке ... ... ... сай тәрбиелеу.Бұл міндетті
орындау. әдетте ... ... ... ... Оқушылар ұжымы-
оқушылардың жалпы мақсатпен және қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... тән қасиет: мақсаттылығы,
ауызбірлігі, белсенділігі, іскерлігі, жауапкершілігі ... ... ... ... ... оның ең басты, шешуші
саласы балалардың достығы жарасқан тату-тәтті, іскер ұжымын құру екендігін
ұмытпауы тиіс. Оқушылар ... ... ... ... ... ... ... орындау мүмкін емес.
Оқушылар ұжымын тәрбиелеудің маңыздылығы, ... ... ... олар ... ұжымға тап келеді. Сондықтан да олардың сынып
және мектеп ұжымдарында жеке бастарының қаншалықты үйлесіп, ... оның ... ... ... ... сәйкестенеді,
қайсібір әрекеті нәтижелі болады. Сынып ұжымында бала өзінің үлкендермен
қарым-қатынастағы қабілетін тәрбиелейді. Соған орай ... ... ... жүйесі бір-бірімен байланысты іскерлік және достық жағдайында болып
келеді. Олар негізінен ұжым болып қалыптасу кезеңінің алғашқы ... ... ... ... адам ... қоғамның тірі организмі
болғандықтан, тек қоғамда ғана ол өзінің табиғатын ... ... ... ол ... жасау барысында өмір сүруге және ғылымға қатысты
білімдерді алады, әр түрлі әрекетке ... ... пен ... ... ... ортаның тылсым құбылыстарын түсіне бастайды және соған
өзгелер де ... ... ... ... ... –тұрақты көңіл-
күйді, бір-біріне сенім мен ... ... ... ... ... бағалау өлшемін және ақиұат, жақсылық, әсемдік
туралы көзқарасты тәрбиелейді. ... тек ... ... ... ... ғана адамның өзін-өзі дамуына ... ... ... ... ... ... жасау қажет. Оқу-тәрбие процесінде мұндай
жағдай ... ... ... ... ... ... қарым-қатынаста
мүмкін болады. Осындай қарым-қатынастағы балалар тобын-оқушылар ұжымы деп
атауға болады.
Педагокика ғылымында балаларды ұжымда, ұжым ... ... ... жылдардан бастау алып, бүгінгі күні ол ... ... ... ... асып отыр.
Қазіргі қоғамда реформалау идеясы, нарық жағдайында жиі-жиі сынға
алынуда. Ондағы негізгі себеп, ... ... ... ... ... пікірін көпшіліктің пікіріне бағындырады. Соның негізінде ... ... ... ... жалтақтау, яғни, конформизмнің ... ... ... ... тұлға дамуындағы еркіндік идеялармен
үйлеспейді деген ... ... ... ... ... ... әрекетінен туындайды.Себебі, 80 жылдардың орта
кезкңіне дейін мұғалімдер оқушылардың нақты өмір ... ... ... ... көбінесе ескермей, біржақты қатаң жүйемен
оқу-тәрбие процесін ... ... ... ... ... ... педагогикалық әрекеттегі
тұлғалық-бағдарлық көзқарасқа сай сыныптың көңіл-күйі мен психологиялық
жағдайын жақсартуға көңіл бөле бастады. Олай ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік өмірге сай
балалардың қажеттілігін ескеріп, ... ... ... сипат орын алған жағдайда ғана өз жемісін берері анық.
А.С: Макаренконың тұжырымдауынша, ұжым-ол тірі әлеуметтік организм,
ондағы даму, ... өмір сүру ... өлу ... Ұжымның ондағы әрбір мүшесіне-ол “тұлғаға әсер ету құралы”. Олай болса
ұжымның тәрбиелік қызметі кең ... ... ... ... ... ... және ... сәйкес өзара әрекеттесу болашағын
ойластыруда; оның әрбір мүшесінің ... ... ... ... ... ... жоғары адамгершілік межелері мен жалпы
адамзаттық мәдени құндылықтарды меңгеруді; оның жекелеген мүшесіне ... ... ... ол үшін жағымды көңіл-күйді қамтамасыз етуге
т.с.с.
“Ұжым”-латын ... ... ... ... әр ... ... жиналған жұрт, жиын, топ, бірлестік, т.с.с. Нақтылағанда-оны
әрекеттің түріне байланысты адамдардың тобы деп түсінген дұрыс.
Дегенмен, қандай да бір ... ... деп ... бола ма? ... ол
олай емес. Қазіргі педагогикалық әдебиеттерде “ұжымды” екі ... ... ... да бір ... адамдар тобы (мысалы,
өндірістегі еңбек ... ... ... ... тек жоғары деңгейде
ұйымдасқан адамдар тобы ... ... ... ... ... ... бар. Атап айтсақ:
1. Жалпы әлеуметтік маңызы бар ортақ мақсаттың болуы. ... да ... ... ... Мысалы, көлікке отырған
жолаушыда, балалардың тұрғын жайындағы жолдастары ортасында,
тіпті ... ... да ... Ал, ... ... отырған оқушылар ұжымына келсек, ... ... ... ... ... Ол қоғам және мемлекет тарапынан
қолдауға ие болып, басымдылық танытатын мемлекеттік идеология
және ... мен Ата ... ... ... ... ... ... Себебі, ондағы мақсат міндетті түрде қоғамның
мақсатымен сәйкес келеді. Мәселе, адамның тағдыаы үшін қандай
мақсат нәтижелі әрі дұрыс бағытталған, соны ... білу ... ... ... ... бірлескен іс-қимылдың болуы. Балалар ортақ
мақсатқа жетуде бірлесе іс-қимыл жасайды. Ол үшін оның әрбір
мүшесі бірлескен өзара ... ... ... ... Өзара қарым- қатынас жауап кершіліктің болуы.
Яғни, өзара ... ... оның ... ... ... ... ... Соған сәйкес, ұжымның әрбір мүшесінің өзара
ерекше қарым-қатынасы белгіленеді: ... ... ... ... ... алмасуда, белгілі бір мәселеге қатысты бірыңғай ортақ
көзқарастың болуы.
4. Ортақ сайланған басқару ұйымның болуы. Ұжымда ... ... ... ... ... бір ... ... Ол тікелей және ашық сайлау негізінде қалыптасады.
Ұжымды қалыптастырудың жоғарыда аталған белгілерінен басқа тағы ... ... ... Бұл ... ... ішкі қалыптасуы
құрылымы мен психологиялық жай-күйдің және оның әрбір мүшесінің ... ... ... ... ... ... ... жақсы ұйымдасқан ұжымда өзара көмек ... ... және адал ... сын және өзара сын ... ... ... ... ... ... ... тіпті өзінің
міндетіне жауапкершілігі мұқият қалыптасады. Татулық пен ... ... ... ... жеке ... ... қоғамдық мүддеге
бағындырумен анықталады. Мұндай көзқараста ... бір ... және ... ... ... ... мүшесінің айқвн
да сенімді қатынасының қалыптасуына оң ықпалын тигізеді.
Мекткеп ұжымы ... ең ... ұжым ... ... ... ... ... негізгі оқу әрекеті жүзеге
асады. Тек сынып ұжымында ғана ... ... ... ... және қарым-
қатынастың алғышарттанры пайда болып, берік қалыптасады. Оның шеңберінде
жалпы мектеп ұжымының ... ... ... ... ұжымы деп-ортақ әлеуметтік маңызы бар ... ... ... ... ... және ... сайланбалы ұйымы бар,
барлық мүшелерінің құқықтары мен міндеттері ... және ... ... ... тобын атаймыз.
Оқушылар ұжымын қалай ұйымдастыруға болады?
Оқушылар ұжымының күнделікті ісі белгілі бір ... ... ... ... аңсары ауып тұратын ісіне жауап беретіндей
ұйымдастырылуы қажет. Тәрбие жұмысын ... құру ... ... байлығын, моральдық тазалығын, днен тәрбиесінің жетілуін, бір сөзбен
айтқанда жас ... ... ... ... ... ... шаралардың басты саласы болып табылады.
Сынып жетекшісі оқушылар ұжымын құруда, олардың сапалы білім алуы ... ... ... ... маңызы ерекше. Бұлар
бір-бірімен өзара тығыз байланысты болып келеді.
Саналы тәртіп-мақсатты тәртіп.Ол ... ... ... ... тән ... ... қоғам мақсатына, жеке басының мүддесін,
оқушылар ұжымының мүддесіне бағындыра білу.
Оқушыларды саналы тәртіпке тәрбиелеудегі ... ... ... алу мен
оқу әрекетінің сапасын үнемі ... ... ... ... ... тәрбие жұмысы мектептегі ... ... ... ... ... ету және пән ... бірлесе отырып
оқушылардың жоғары үлгерімге жетуіндегі оқу әрекеттерін ұйымдастыру.
Оқушылардың оқу –тәрбие процесіндегі әрекеттерін жандандыруында ... ... ... арқа сүйейді. Бұл сынып жетекшісінің ұжымды
топтастырудағы атқаратын жұмыстың маңызды екінші кезеңі.
Сынып белсенділері бір жағдайда ... ... ... ... ... тапсармаларды атқара алатын қабілетті балалар тобы. Олар-ұжымының
ұйтқысы.
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысы әрі ... әрі ... және ... да ол осы ... ... атқаруда оқушылардың өздеріне, тіпті
олардың белсенділеріне арқа сүйегені жөн. ... ... ... ... білімділікті, асқан шеберлікті қажет етеді.
Сынып жетекшісінің ... ... ... ... ... ... ... іске ұйтқы бола білуінде, әрі ... ... мен ... ... неғұрлым күшті болса сынып жетекшісіне тәрбие
жұмысын ... ... ... болады.
Оқушылардың ынтымағы жарасқан іскер ұжымын ұйымдастыруда, ... ... ... ... ... Ол үшін ... кемшілікке төзбеушілікке, сенімділікке тәрбиелеу керек.
Бұл тұрғыда,сыныпта қоғамдық пікірді орнықтырудың маңызы ерекше.
Оқушылар арасындағы ... ... ... ... ... ... ... әрекеттері мен қоғамдық жұмыстарының сапасын бағалауда, әділ сын мен
өзара сын орын ... ... ... ... ... ... ... ртырған жағдайда ғана қалыптасады.
Қоғамдық дұрыс пікір орныққан сыныптарда жолдастарының ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық талқылау,бағалау жариялық, ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушылық, ынталандырушылық
мәнін де жоққа шығаруға болмайды.
Ұжым өмірін қызықты етіп ұйымдастыруда ... ... ... ... ... ... өмірін, белсенділігін нығайтады және
дамытады.
Дәстүр-бұл жақсы әдет- ғұрып, ұжым өмірінде ... ... ... Мектеп өмірінде қалыптасқан жақсы дәстүрлер бар. Олар ... ... ... ... ... ... жағдайына келетін болсақ мектеп бітірушілердің соңғы қоңырауы,
алтын күз мейрамы, жаңа жыл ... ... ... ... спорттық жарыстар, наурыз мерекесі, көрмелер ұйымдастыру.
Сынып жағдайына ... ... өз ... ... ... атап өту, алыс ... ... шетелдегі достармен хат алысу, қарттарды
қамқорлыққа алу, какникул ... ... шығу ... ... ... ... өткізуде оқушылардың
белсенділігі мен іскерлігіне сүйеніп, ... ... ... ... ... таңуға болмайды. Ондай жағдайда оқушылар тарапынан
қолдау таппайды. Дәстүрлерді оқушылар қолдаса ғана сақталып, дамып отырады.
Дәстүрлі шараларға ата-аналардың да ... ... ... ... ... ... туристік жорыққа шағу, спорттық жарысқа
қатысу (“Мама, папа және мен” ойыны), тәрбие сағаттарын бірлесе ... ... ... байланысты дәстүрлер түрі, сипаты мазмұны өзгеріп,
толығып, жаңарып отырады. Жоғарыда келтірілген дәстүрлер кеңестңк дәуірдің
жемісі. Қоғамымыздың бүгінгі ... ... ... ... де өз ықпалын
тигізуде.
Сондықтан, сынып жетекшілері оқушылар ұжымын тәрбиелеуде бүгінгі қолы
жеткен табыстармен шектелмеуі тиіс. Жаңа ... ... ... ... жинақтап оқушылар өмірін қызықты ұйымдастыруда дәстүрлі тәрбие
мәселелеріне ... мән ... ... ... ... ... арттыруда, оларды қоғамдық пайдалы жұмыстарға ... ... ... және тәрбиелік мәні зор. ... ... ... ... оқушыларда жаупкершілік пен іскерлік
қасиеттері қалыптасады. Бұл үшін ... ... ... ... ... ... ... жөн. Қоғамдық жұмыстарды атақару
барысында ... ... ... ... танып білуге
мүмкіндік туады. Екінші жағдайда, қоғамдық тапсырмаларды ... ... ... ... оны ... ... ... артып, тіл
табысып кеуге мүмкіндік туғызады. Қандай да бір жаңа іс ... ... ... оны ... да жарқын етеді. Сондықтан да сынптың әрбір
мүшесі ... бір ... ие ... оны ... шамасына қарай орындауы
керек.
Оқушылар ұжымын қалыптастыруда оның жекеленген мүшелерінің өзін-өзі
тәрбиелеуі ... ... ... ... ... бір ... ... саналы әрекетінің нәтижесі. Ол үшін бала міндетті түрде қоғамдық-
әлеуметтік мотив (түрткі) болу ...... ... барысында оқушылардың сана - сезімін ояту, өз
бетінше жұмыс істей ... ... - ... ... ... бірі. Ол әрбір оқушының білімге, өнерге қызығушылық ынтасын,
спорт ойындарына құштарлығын анықтайды, ... ... сай ... ... ұйымдастырып, ақыл-кеңес беріп отырады.
Оқушылардың мәдени ой-өрісін кеңейтуде, құштарлығын және білім сапасын
арттыруда олардың бос уақытта әдеби ... ... ... ... ... үшін ... жүйелі түрде кітап оқуға дағдыландыру керек. Сынып жетекшісі
мектеп кітапханасымен ақылдаса отырып, қай оқуышға, қандай кітаптарды оқу
керектігі ... ... ... оны ... оқу ... игеруге
көмектеседі. Көркемшығармаларды талқылауды ұйымдастырады. Ата-аналарға
сыныптан тыс ... ... ... кеңес беріп отырады.
Көркем шығармаларды аз оқитын оқуышларға үнемі көңіл бөлу ... ... ... ... ... ... әңгіме ұйымдастырып,
олардың қызығушылғын арттырып отыру міндетті.
Өзін-өзі тәрбиелеу барсыныда оқуышлардың театрға, ... ... ... ... ... мен ... нәтижесін ұжым болып талқыға салуды
дәстүрге айналдырудың да маңызы ерекше. Табиғатқа жән ... ... ... ... және ... ардагерлерімен, өнер қайраткерлерімен
қызықты кездесулер, ... ... да ... ... зор. ... үлгі ... тәрбиелеу – оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... оқушылардың бірлескен әрекеттерінің мазмұнын
анықтау күрделі нәрсе болып отыр. Сірә, оның мазмұнын жаңартып, толықтыру
қажет болар. Сондықтан да, оның ... ... ... және ... ... ... ... ол адам баласы әрекетінің құрамдас бөлігі
ретінде қайырымдылық және табиғатқа ... ... ... ... ... ... ... жеке топ және ұжымдық шығармащылық
әрекеті түрінде атқарылады. Соның ішінде ... ... ... ... – жеке топ болып әрекеттесуді жатқызамыз. Ол ... ... ... ... олардың жеке мүмкіншілігін,
қажеттілігін ескеруге жағдай туғызады.
Жеке топтық жұмыс тұлғаның ... және ... ... ... оның ... ... тудырып қана қоймайды, сонымен бірге
қабілетін де шыңдап, басқа да ... ... ... ... ... ... ... ықпал етеді.
Дегенмен де қазіргі психологиялық-педагогикалық зерттеулерде сыныпта
ұжымдық шығармашылық әрекеттердің басым болуына негізділген. Оның ... ... ... ... және ... да ... ... дамытуда, мұғалімдерге оның жалпы бағытын ұстанып отыруға
мүмкіндік береді деген пікірді алға тартады.
Ұжымдық шығармашылық ... – оған ... ... өзара бірлесіп
іздену жұмыстары негізінде жүзеге асады. Ол үшін:
❑ әрбір қатысушының қызығушылығы және ... ... жеке ... ... топтық және ұжымдық мақсатқа ... ... ... ... іс, ... ... істе ... өзінің орнын
таба білуіне мүмкіндік туғызуй тиіс.
Ұжысдық шығармашылық әрекет формасы балалардың ... ... және ... тәжрибе жинақтау сипатымен ерекшеленеді. Оның негізін
ұжымның барлық мүшелерінің өзара бірлескен әрекеттері, ... ... ... жағдайда олар сыныптағы оқу-тәрбие жұмыстарына
қатысты ... ... ... ... ... және ... бірлесе
атқарады.
Ұжымдық шығармашылық істі ұйымдастыру негізінен 5 кезеңнен ... ... ... ... ... ұжымымен болашақ атқарылатын
шығармашылық істің жоспарын алдын-ала белгілекйді, оның нақты
тәжрибелік міндеттерін ... ... оның ... ... ... олардың пікірлерімен санаса отыра, ... ... ... ... оқушының оған белсене қатысып
отыратын тәсілдері қарастырылады.
2. Ұжымдық жоспарлау. Балалар бұл кезеңде өздері әрекет етеді. ... ... ... ... сай оның ... ұжым болып немесе
топ-топ болып бірлесе қарастырады. Белсенді топ құрылып, жауапты
адамдар тағайындалады.
3. Ұжымдық іс-қимыл. ... тобы ... ... ... оны ... қажет болған жағдайда түзетулер енгізеді. Оны
ұйымдастыру барысында ... ... ... топтарға
тапсырмалар бөлініп, олардың ... ... ... ... бұл кезеңде оқуышалрдың бастауларына қолдау көрсетіп,
олардың шығармашылықпен ... ... ... себепкер болады.
Кейбір оқуышының бастамасы мен ынтасын басқаларға үлгі етіп
отырады.
4. ... ... Бұл ... жоспар нақты жүзеге асады. Оқушылар
алдын ала дайындық жұмыстары және жоспар бойынша өз ойларын ... ... ... ... ... өткізу барысында ынталы
топқа қолдау көрсетіп, бағыт бағдар беріп, жағымды ... ... ... ... ... отырса, оны бейресми түрінде
түзетуп отырады.
5. шараның нәтижесін ... ... ... ... ... ... ... жоспар бойынша қандай еді, ал ол қалай атқырылды
деген ... ұжым ... ... ... Бұл жаупкершілігі мол
кезең. Сондықтан оған оқушылардың бәрін белсенді қатыстыру керек.
Мұндай жағдайда оқушыларды асықтырмай, олардың ... ... ... және ... беру ... ... ... мен
кемшілігі сарапталып, болашақта ... ... ... ... ... ... ... ұсыныстарын
ескеру керек. Сынып ... онда ... ... ... ... өзінің қойын дәптеріне жазыпқояды.
Ұжымдық шығармашылық жұмыс өзінің ұйымдастыру формасы жағынан бірден-
бір ... ... және ... ... Сорндықтан оны
ұйымдастыру жолдары әртүрлі. Соған байланысты сынып жетекшісі ... ... ... жөн:
❖ сынып жетекшісі ұжымның шығармашылық мүмкіндігін қамтамасыз
етуі тиіс;
... ... ... және оны ... ... ... ... қамтамасыз ету;
❖ шараның мақсаттылығын қаматамасыз етуде бұрмалаушылыққа жол
бермау;
❖ оқушылардың оқу ... ... ... ... ... ескере отыра, жалпы педагогикалық тәжрибені
басшылыққа алу;
❖ белгілі бір шараны ... оны ... және ... ... қамқор болуды үнемі естен шығармау;
❖ шараның нәтижесін қорытындылап, ... ... ... ... ... қалмауын қадағалау.
❖ Ұжымдық шығармашылық әрекеттің қандай да бір ... оның ... ... мұғалімдер болсын, оқушылар
болсын барынша ой ... ... ... ... ... ғна ол олар үшін ... де ... Әрине мұндай қатынас мұғалімдер үшін де әсерлі.
Сынып ... өзін -өзі ... ... және оны ... ... ... ... мектеп жағдайындағы өмірлерін
ұйымдастырудың басқа формаларына қарағанда демократиялық тұрғыдағы түрі.
Мысалы, ... ... ... ... ... ... белсенді
қатынасын ескермесе, ол әкімшілік басқару жүйесі болып есептеледі.
Керісінше, оқуышлар ... ... ... ... өздері шешіп
отырса, онда ол демократиялық жүйес болып табылады.
Оқушылардың өзін-өзі басқаруын дамыту сынып ұжымын басқару жүйесінен
өзін-өзі ... ... ... ... ... өзгермелі, үздіксіз
процесс. Сондықтан оның қозғалмалы күші ең алдымен ... ... ол ... ... ... ... ерекше.
Олай болса, оқушылардың өзін-өзі басқаруы – қоғамдық ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың демократиялық
бағыттағы формасы. Соған сәйкес оның өзіндік белгілері бар:
❖ Оқушылар ұжымының белгілі бір мәселеге қатысты өз алдына ... ... және оны ... ... ... ... Дербестігін дамыту мүмкіндігінің болуы;
❖ Сынып ұжымының өмірін педагогикалық тұрғыдан демократиялық
жолмен ұйымдастыру ... ... ... ... мүшесінің оқушылардың сынып, ... ... ... ... ... бола ... ... шығатын қорытынды ретінде, өзін-өзі басқарудың шартты түрде
алынған негізгі ұстанымына:
- “шараны ... ... ... ... ... ... “өзіміз қорытынды жасаймыз” қағидаларын жатқызуға болады.
Тәрбиенің гуманистік сипатында оқушылардың өзін-өзі басқару ... және ... ... бірі ретінде қарастырылады. Осы арқылы ... ... ... ... ... Сондықтан, қазіргі тәрбие
теориясында өзін-өзі басқару идеясы балалар ұжымының ... бір ... ... Оның ... оқушыларды сайланбалы ұймдар құроу арқылы
сынып, мектеп өмірін басқаруға шынайы қатысуы. А. С. ... ... ... әрекет тудырады, басқадай болуы мүмкін емес”. Яғный,
өзін-өзі басқару тек ... ... ... ... ... ... ... ерекшелік оның кейбір мүшелерінің ... ... ... Ол тек ... ... пайда болады.
Сондықтан оның жоғары ұйымы оқушылардың жалпы жиналысы болып табылады.
Өзін-өзі басқару ұймының ... ... 3 ... ... Сынып жағдайында өзін-өзі басқару: оқу, еңбек, көпшілік-
мәдени, спорт секторларының жұмысы. Олардың жұмысына ... ... ... ... Мектеп оқушыларының өзін-өзі басқаруы. Мұнда әрбір сыныптың
өзін-өзі басқару ұйымдарының төрағалары мүше ... ... ... ... ... ... төрағасы мен
орынбасары басқарады. Олар тепк оқушылар есебінен сайланады.
Бүгінде ... ... ... ... ... ... мектеп
практикасында парламент түрінде өз жұмысын жалғастыруда. Оның
жұмысына мектеп әкімшілігің тәрбие жөніндегі орынбасары
жетекшілік ... ... ... тең төрағалық басқару арқылы
атқарылады.оның құрамына оқушылардың өзін-өзі ... ... ... ... 7 оқушы, кеңесші мұғалімдер –5,
ата-аналар 2 адам кіреді. Мұның қызметі ... ... ... мен оның ... ... және шешім қабылдау
мәселелерін, стратегиялық жоспарлауды көздейді.
Мектеп және оқушылар ... ... ... жүйесіқоғамды
демократиялық жолмен басқарудың ... ... ... сай оқушыларды
тәрбиелейді.
Бүгінде оқушылардың өзін-өзі басқаруда белсенділерді (лидер) даярлау
міндеті өзектьі ... ... ... Ол ... ... мектеп, қоғам
өміріндегі саналы көзқарастарын орнықтырып, әр оқушының ... ... ... туғызу керек.
Оқушылар ұжымындағы өзін-өзі басқаруды дамыту үлгісін шартты түрде
былай көрсетуге бюолады:
1. Әрекеттің ... ... Ұжым ... ... ... талқылау.
3. Басқару мәселелсін қою (идея ұсыныу).
4. Шешімді ұжым ... ... ... немесе нақты бір ұсынысты
талқылау)
5. Шешімді қабылдау, жобаны бағалау.
6. Шешімді жүзеге асыру (әрекетті пәрменді түрде ... Ұжым ... ... ... ... ... ... басқару процесінің қозғаушы күші – ... ... ... өзін-өзі басқарудың жоғарыдағы әрбір кезеңі ... ... етуі ... ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыру формалары
мен тәсілдері.
1. Тәрбие сағаты және ұйымдастыру.
Мектептегі әрбір мұғалімге оқу процесін ұйымдастырудың негізгі формасы
сыныптық-сабақ екендігі түсінікті. Сол секілді орта ... ... ... жұмысының негізгі формасы- сынып немесе тәрбие сағаты
деп аталады. Соның негізінде оқушылар мұғалімдердің ... ... ... өмірге жүйелі қатынасын қалыптастыратын ... ... ... ... ... ... ... сынып сағатының алатын орны өте
ерекше. Сынып ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеуде, адамдар өмірінде кездесетін
жағымды-жағымсыз мінез-құлық ... ... ... ... ... шыңдауға, сабақтан тыс кезде
өткізілетін тәрбие жұмысын ... ... бір ... болып
саналады.
Сынып сағаттарын өткізу барысында оқушылардың танымдық белсенділігі
артады, ... ... ... ... қалыптасады.
Сынып сағаты мынадай тәрбиелік қызметті атқарады: ағартушылық,
бағыттаушылық, ... және ... ... ... ... ... оқу ... білімдерінің көлемін кеңейтеді. Яғни, онда қарастыратын нысана
өмірдің барлық ... ... ... ... ақиқат өмірге белгілі бір ... ... ... ... бір ... және рухани құндылықтарды
жасау болады. Егерде сынып ... ... ... ... ... ... ... берсе, ал болжамдылық оны бағалауға көмектеседі.
Бұл оның ... ... ... де ол ... ... ... ... байланыста болады.
Бағыттаушылық қызметі оқушылардың өмірін шынайы практикалық әрекетке
бағыттауға көмектеседі. Егерде сынып сағатын өткізу барысында онда ... ... ... болмауы, онда оның ықпал ету әсері төмендейді, білім
сенімге айналмайды,соның ... ... ... ... ... ... жағдай туады.
Қалыптастырушылық қызметі де жоғарыда аталған 3 қызметтің орындалуымен
байланысты және оқушыларда ... ... және ... ... ... өмірін бағалауды дағдыға айналдыруды қалыптастыруды, топпен
диалог құра білу ... ... ... ... қоағай білуді
көздейді.
Сыныпсағаты негізінен екі бағытта жүргізіледі. Біріншісі,әдетте өткен
апта негізінде сыныптағы оқушылардың үлгерім нәтижелері, ... ... ... ... ... ... және ... бір-бірімен қарым-
қатынасы жайлы мәселелер қаралады.Оны ұйымдастыру тек сынып жиналыстары
негізінде ... ... әр ... атқарлатын тәрбиелік шаралар.
Олардың қатарына қызықты әңгімелер, кездесулер, пікірталас пен оқырмандар
конференциясы т.б. бағыттағы жұмыстарды жатқызуға ... ... ... және ... тыс ... ... да сынып
немесе тәрбие сағаты деп аталады. Онда өндіріске, тадиғат ... ... ... ... ... тұрғыдан шыңдау, оларға деген
көзқарасын қалыптастыру, тамашалау, олардан әсер алу мақсаттарын көздесе,
өздері туып-өскен ауыл өмірінің ... ... ... ... міндеттерін ің бірі болып табылыды. Мысалы,табиғатты қорғауға
қатысты тәрбие ... ... ... таза әрі күтіп ұстауға
қатысты мәселені ауыл ... ... қала ... ... ... ... жөн.
Әдетте сынып сағаты аптаның нақтылы бір күні өткізіледі. Онда сыныптың
нақтылы жағдайына және тәрбие жоспарына байланысты оны ұйымдастыру формасы
анықталады.Мүмкін ... ... ... ... ... сағаты, болмаса
сыныптан, мектептен тыс жұмыс болып. Соған орай ... ... мен ... ... ... ... және ... әртүрлі болып
келеді. Тәрбие сағатының сынып жиналысынан ерекшелігі, талқыланып отырған
мәселеге қатысты соңынан ... ... ... ... ... оның ... ... оқушылардың қадылетін анықтаудан басталады.
Сынып сағатын өткізуге дайындық барысында оқушылар сурет салады,
альбом ... ... ... ... ... ... т.б. ... тәрбие сағатын өткізу барысында,сынып жетекшісі оның тақырыбын
сыныптың нақты ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір бағытта ... ... ... ала ... ... белгілейді
(сауалнама, әңгіме жүргізу арқылы, зерттеу жұмыстары қортындысы бойынша
т.с.с).
Тәрбие сағатын дайындау және өткізу ... ... ... мен
әдістері және құралдар қолданылады:әңгіме, газет және жорнал материалдарын
оқып, соңынан талдау ... ... ... бір ... стол” өткізу, өнер туындыларымен танысу, оқушылардың
өздері жасаған шығармашылық ... ... ... ... үшін ең қызықты да нәтижелі өткен
тәрбие сағатына, олардың ұжым ... ... ... ... ... ... сынып немесе тәрбие сағаттарын
өткізуде ... ... еске ... ... ... ... осы
істерге оқушылардың өздерін қатыстыру, оған олардың ... ... ... ... тәрбиелік шаралар барысында, яғни ... ... ... ... ... ... ... Ол үшін оқушылардың өздерін
қатыстыра отырып, оларға белгілі бір бағытта ... бір ... ... ... ... отыру, тәрбие жұмысының барысында оның ... ... ... ... ... жетекшісі сынып белсенділерімен
алдын ала атқарылатын тәрбиелік ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдап, әрқайсысына жеке-дара
немесе топтап тапсырмалар беріп отыруы қажет. Сонда ғана ол қызықты, әрі
табысты ... ... ... ... ... ... маңызы да
ерекше. Онда оқушылардың жауапкершілігі мен ... ... ... ... ... Сынып сағатын дайындау және оны өткізу жеке
басты ... ... ... ... ... ... ғана баса ... аударуға болмайды. Барлық кезең тәрбиенің
негізгі құралы болып табылады. Себебі ... ... ... барысында
оқушылар оның материалдарын өз ... ... , оған ... ... ... ... ... сыныпты безенддіруге ат
салысса, кейбір жекеленген топ оның ... мен ... ... ... ... ... ... шыңдап,
дағдыларын қалыптастыра отырып, білім дәрежелерінің артуына да оң ықпалын
тигізеді.
Сынып сағатын өткізуде оқушыларға ұнамайтын, іш ... ... ... ... ... болған сценарий бойынша әдеби-музыкалық
монтаж жасауарқылы тәрбие шараларын ... ... ... өмірінде
орын алған. Қазір ескірген мұндай тәрбие тәсілдері оқушыларды мезі етеді.
Ол үшін ток-шоу, пікірталас, сұрақ-жауап кештері, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... мен үгіт бригадалары,
туристік жорықтар т.б бағыттағы жұмыстарды жандандыру керек. Тіпті ... ... ... ... ... ... ... қаншама жаңа, тың ұсыныстар мен қызықты кештерді олардың өздері-
ақ ұйымдастыра алар еді. Болмаса оларға саулдама таратып, «Өз ... ... ... ... ... деп ... ... оларға сенім
арттсаң, өз нәтижесін береді.
Осындай ұйымдастырушылық жұмыстардан соң сынып жетекшісінің рөлі
өзгеріп, ... ... ... ... ол ақыл-кеңес, бағыт-бағдар беруші
ретінде өзінің жоғарғы қызметін атқарады.
Мұндай жағдайда оқушылардың өзін-өзі басқару белсенділігі мен ... ... ... сынып жетекшісі белгіленген тәрбиелік жұмысты
оқушылардың қатысуынсыз өзі атқаруға ... ... еді. ... жағдайда
кімді-кім тәриелеп жатқаны түсініксіз болады.
Кейде сынып сағатын сынып жиналысымен шатастырады. Бұл дұрыс емес,
әрқайсысының ... мен ... жете мән ... оларды
ұйымдастыру тәсілдерін дұрыс қолданбайды.
Сынып сағатын дайындау барысында оның өту мерзімі мен ... ... ... сол мезетте өтуін қадағалау, оқушылар арасында берік сенім
мен тәртіптің қалыптасуына оң ықпалын тигізеді. Егер ... ... ... те, ... те ... Мұндай әрекет негізінде тәрбие
сағатының ... ... оның ... жету ... ... ... көлемінде бір мезгілде бірнеше ... ... ... ... ... сағатының мерзімі басқа уақытқа
өзгертіледі. ... ... ... ... пен ... ... ... әкеп соғады. Бұдан шығатын қорытынды оқушыларды тәрбиелеу
пропроцесі тек сынып сағатын өткізу барысында ғана ... оның өн ... оған ... ... ... және онан ... ... аралығында
бірыңғай, біртұтас жүйеде атқарылатынын есте устауымыз керек.
Тәрбие сағаты әртүрлі болып келеді. Бүгінде тәрбие ... ... ... белсенділіг мен дербестігі, ... ... ... тәрбие сағатын дайындау және өткізуде мұғалімнің рөлі
қаншалықты ... ... 3 ... жіктеу қарастырылуда.
Біріншісіне, тәрбие сағатын өткізуде кең көлемде білім, мағұлматтың,
өмірлік және ... ... ... ... ... ... жағдайда
балалар әңгіме барысында тек кейбір сұрақтарды ... ... ... ... ... Мысалы: «Өзін-өзі тәрбиелеу туралы»,
«Өздігінен білім алу дегеніміз не?», ... ... ... ... ... ... талғамы және сән» т.б ... ... ... ... ... психологтарды, лекторларды
шақырған жөн. Мұндай ... ... ... ...... ... ... сөйлеуіне көмектесу, жағдай туғзу.
Екінші түрі,мұғалімдер мен оқушылардың өзара ... ... ... ... негізгі ойды анықтау негізінен мұғалімге
жүктелсе, оның жолдарын, амал-тәсілдерін құру әрі жүзеге ... ... ... ... ... Оқушылар мұғалімнің
басшылығымен тәрбие сағатының жоспарын және мазмұнын ... ... ... ... ... ... сөздерін үйлестіріп,
бағытын қадағалап, оның барысын өзі жүргізеді.Онда қаралатын ... ... сырт ... мәдениеті», «Адамның сырт көрнісі және
ішкі мәдениетінің әдемілігін тәрбиелеу», «Адам ... ... ... ... ... өзіндік дербес белсенді ... ... ... ... өткізу барысы оқушылардың
өздеріне немесе ... бір ... ... ... ... жетекшісі
оқушылармен бірігіп оның негізгі ойын, бағытын және жоспарын ... ... ... ... ... ... жүктеледі.
Тәрбие сағатының мұндай түрі төмендегіндей жағдайды ойластырғанда ... ... ... ... сұраққа қатысты белгілі бір ... ... мен ... болуы; олар үшін, оның түсінікті, өздігінен
ұғынуларына ... ... ... ... ... ... жұмыстарына
қатысты біліктілік және дағдылардың ... ... ... болуы;
-сынып белсенділері тәрбие сағатын дайындау және ... ... және ... ... бола ... ... ... оның нәтижесін талқылап, қорытынды шығару,
деңгейін, сапасын бағалау ұсынылады.
Айта кеткен жөн, тәрбие сағатының жоғарыда ... ... ... ... ... ... жас ерекшелігіне, қаралып
отырған мәселеге қатысты олардың білім дәрежесіне ұжымдық ... ... ... ... жетекшісінің педагогикалық шеберлігі мен
жеке басының ерекшелігіне және оқушылармен өзара қарым-қатынас сипатына
байланысты.
Тәрбие ... ... ... ... ... ... сағатының тақырыбын, мақсат, міндеттерін
анықтау;
- тәрбие сағатының ... сай оның ... ... материалдар
жинау;
- тәрбие сағатын дайындау және өткізудің жоспарын құру;
- тәрбие сағатының дайындық және өту барысында талқыланып ... ... ... мен ... ... олардың
санасына, сезіміне және мінез-құлқына әсер ететін әр түрлі амал-тәсілдерді
ойластыру;
- көрнекті құралдарын, музыкалық ... ... ... ... оқушылар ұжымында ашық әңгіме, жайма-шуақ жағдай туғызу;
- тәрбие сағатвна оқушылардың ата-анасын, ... ... мен ... ... ... анықтау;
- сынып жетекшісінің тәрбие сағатын ... және оған ... ... ... ... ... ... практикалық әрекеттерінде тәрбие сағатынан алған
мағлұматтарын пайдалану және бекіту жолдары мен мүмкіндіктерін қарастыру.
Сынып жетекшісі оқушылардың психологиялық даярлығына да баса ... ... ... ... ... бір ... күтіп, өздерін бір
маңызды әңгімеге даярлайды.Мұндай көңіл күй сынып жетекшісінің ... ... ... ... ... де ... кезеңінен
ең тамаша тәсілі болып, оқушылардың өзара ұжымдық шығармашылық әрекетін
жатқызуға болады. Белгілі бір ... ... ... ... ... жұмыстарына бірге атсалысады, оның нәтижесін бірге талқылайды.
Тәрбие сағатын өткізу құрлымы негізінен 3бөлімнен тұрады: ұйымдастыру,
негізгі және қорытынды бә\өлімі.
Ұйымдастыру бөлімінде ... ... ... ... ... ... ... аударып, оның барысымен таныстырады.
Кіріспе сөзді оқушыларға ой тастайтындай проблемалық ... ... ... ... ... ... келтіру арқылы ұйымдастырған
жөн. Бұл оқушылардың қызығушылығы мен ... ... ... Ол ... 5-7 ... уақыт мөлшерін алады.
Негізгі бөлімнің міндеті тәрбие сағатының ... мен ... ... Бұл ... ... көрсетілген негізгі талқыланатын
мәселелердің мазмұны ашып көрсетілелді. Оқушылар ... ... ... қатысты жаңа мағлұматтар алады, оған ... және ... ... сонымен бірге алдын ала даярлаған
материалдар ... ... ... Белсенділік көрсетіп, оны қызу
талқылайды. Соған орай тәрбие сағатының ... ... ... осы ... бөлім мұғалімге немесе сынып жетекшісі балалардың белсенді қатысын
орнықтырып, тәрбиелік ықпалды күшейтеді. Оның нәтижесі алдын-ала жасалған
болжамға ... сай ... ... ... ... ... сағатынан алған әсерлерін,
қанағат сезімдерін ... ... жеке ... және ... өміріне
немесе мінез -құлқына жаңа сипат ... ... ... ... ... талпыныстарын, сенімдерінің пайда болуына әсер ету. Бұл
бөлім уақыт мөлшері ... ... онша ұзақ ... ... негізігі бөлімінің мазмұны арқылы алған әсерлеріне кері ықпалын
тигізбеуі және оларды мезі етпей, көбінесе ... ... ... ... ... ... ... Сонымен бірге сынып жетекшісі тәрбие сағатының
қорытынды бөлімінде оқушыларға кеңес беріп,оның жұмысын қорытындылайды.
Бұл бөлім ... ... ... ... оқушылардың практикалық
тұрғыдан жүзеге асыруына мүмкіндік туғызады.
Тәрбие сағатының ... құру ... ... ... ... ... ... жүйелігін қамтамасыыз етіді бірінші
кезекте ойластыру қажет. Мәселені ... қою- ... ... ... оның ... табу-екінші бөлімнің міндеті, ал үшінші бөлімнің
міндеті-ондағы шешімнің маңыздылығын ... ... ... өткізу көбінесе мына шарттарды еске алған
жағдайда табысты ... ... ... ... сағатының ұйымдастыру формалары мен
мазмұнын, амал-тәсілдерін түрлендіріп отырғаны абзал.
2. Тәрбие сағатының мазмұнын құрастыруда оқушыларға жаңа ... ... ... оны ... талдау әрекетіне көшіп отыру тиіс.
3. Сынып жетекшісі тақырыпта немесе мәселені талдау ... ... аса ... ... ... ... ... жағдайда түзетулер енгізіп отыруы, қосымша сұрақтар
қоюы, олардың назарын мәселенің басты идеясына бұрып, жетелеп, ой
тастап, көмектесіп отыруы ... ... ... ... ... ... ескеру
керек. Әсіресе тәрбие ... ... ... ... белсенділігі бәсеңдей бастағанда мазмұны қызықты жаңа
мәселені қою, таңғаларлық ... ... ... ... ... ... Сынып жетекшісі сөзі мәнерлі, даусы ырғақты, оның қарым-қатынаста
тілектестігін ескерудің маңызы зор.
6. Тәрбие сағатын ... ... ... ... ... айтуға жол бермеу керек. Мұндай ... ... кері ... етуі мүмкін.
7. Тәрбие сағатының барысында ... ... ... болу, таңдау құқығын өздеріне қалдыру дұрыс.
8. Тәрбие сағатын өткізу тәжрибесін жинақтауды дәстүрге айналдыру
керек.
9. Тәрбие ... ... ... ... жағымды қарым-
қатынасын тәрбиелеу қажет. Мұндай дәстүрлі тәртіптің ... ... ... мәдениетінің қалыптасуына ықпал
етеді.
Сынып жетекшісінің қойын дәптеріне:
➢ Қоғамдық пайдалы еңбекке қатысты ... ... ... ... қажетті құрал жабдықтар мен материалдар бөлінді. Алдымен,
олардың тізімін және ... ... ... қай уақытта
қайтаруы қажеттігін дәптеріңе белгілеп ал.
➢ Әр ... ... жауп ... ... ... ... ... атқарылған жұмыстар туралы есеп беретін он бес минуттық
кеңес өткізуді басшылыққа ал.
... ... ... ... ... бар күш ... басты
жұмысқа жұмылдыр, көмекшілеріңнен де осыны талап ет.
➢ Алда істелер іске барлық оқушыны, ... ... ... ... ... ... істі дер ... орындалмаған себепті ... ... ... ... ... ... керек:
➢ Сенім білдіре отырып тексеруді ұмытпа: жалпы іс барысын ... ... жеке ... ... ... ... ... көңіл
бөліп, кемшіліктерді уақтылы түзетуге күш сал.
➢ Өзіңнің жақсы ісіңмен үлгі болып, басқаларға өнеге ... ... ... ықылас-пейіл білдіруге сараңдық жасама, мұндайда
мейлінше әділ бол, жұмысқа баға бергенде өзіңнің жеке ... көру не ... ... ... ... ... ... шеңберінен аспа, мейлінше ұстамды бол, алғашқы ... ... ... оңаша айтқаның жөн.
2. Тақырыптық тәрбие сағатына арналған үлгі
«Қазақ халқының қол өнері»
Мақсаты: Қазақтың ұлттық ою-өрнегінің ... ... ... ... ... талғамдарын дамыту.
Міндеттері: Халық ою-өрнегінің шығуы, оның қандай ұғымда туып, қалай
дамығаны, осы өнердің бүгінгі өмірмен ... ... ... ... ... ... ... Әңгіме, әңгімелесу немесе сұрақ жаупа түрінде,
Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің бейнелеу және ... ... өнер ... ... ... ... ... мазарына саяхат жасау. Қазақсатн Республикасының Орталық
мұражайына бару ... ... ... ... түсті көшірмесін көрсету, ою-өрнек
түрлерін ... ... Т. К. ... ... ... в ... ... кітабын
пайдалану.
3. Қазақстанның ою-өрнек өнеріне қатысты тағы да басқа еңбектерін
пайдалану.
4. Осылар ... ... ... ... ... ... көрмеге кою.
Өткізу мерзімі, уақыт:
Дайындық барысы: Оқушылар үйлерінде кездесетіною-өрнектері бар
заттардың ... ... ... ... ... алып келу және көрмеге ілу.
Үлкендерден ою-өрнекке байлансыты мәліметтер жинау, оның маңызын білу.
Жоспары
Кіріспе: Мұғалім Қазан төңкерісне дейін ... ... ... көбіне ою-өрнек түрінде дамып келетінін оқушыларға қысқаша ... ... не, оның шығу ... ою-өрнектің маңызы ьуралы мағұлмат
береді.
Негізгі бөлім:
1. Оқушылардың күні бұрын жинаған, үйлерінде кездесетін ... ... ... ... тыңдау.
2. Бұдан соң мағұлмат видео, эпидиаскоп көмегімен ою-өрнектің түрлерін
көрсетіп, балардың әңгімелері негізінде білімдерін ... ... ... ... ... қолданатынын. Жасалу
жолдарын қызықты етіп әңгімелейді.
3. Мүмкін болған жағдайда оқушылардың сұрақтарына жауап беру.
4. Ою-өрнекті салу жолдарына тоқталу ... киіз ... ... ... ... өз ... ... құрастыруды
ұйымдастыру, оларға сыйлық тапсыру.
6. Қорытынды.
Тәрбие сағатына керекті материалдар:
Қазақ халқының қолөнері сонау ескі заман тарихымен бірге ... ... келе ... өте бай ... Ол тек қазақ халқының ғана емес, сондай-
ақ туысқан Орта Азия ... мен орыс ... ... де ... ... ... деп ... тұрмысына жиі қолданылатын өру,
тігу, мүсіндеу, құрастыру, ... ... ... өнер ... Осы ... түрлерінің талай ғасырлық тарихы бар.
Қазақ халқы өзінің күнкөріс ... ... үй ... ... азық-түлік өндіруді өзінің тұрмыстық кәсібі етіп, ... ... ... ... орынды пайдаланса, әсем бұйымдар жасап, өмірді де
сан-салтанатты құра білді. Бұдан біз халық шығармасының ... түрі ... оның ... ... ... күнкөріс кәсібімен тығыз байланысты
екенін көреміз.
Бұл жөнінде архитектор Т. К. ... ... ... в
архитектуре» атты кітабында: Халықтық өнерге ... ... аң ... мал ... және ... ... жабдықтар да кіреді.
Киіз үйдің сүйегін /кереге, уық, шаңырақ/, ағаш керует, ... ... ... ... жіп есу, ... және иленген теріден қайыс таспа ... өру, әр ... ... және т.б. ... ... халық шеберлері,
өнерпаздар өз қолымен жасап, түрлі ... ... ... ... ... мәнерлер мен ондағы қолданылған әдістер
архитектурада кеңінен орын алып ... ... ... ... ... ... өте ... ішінде халық арасында көбірек тарағаны-ою-өрнек Ою-өрнек ісі тым
ерте ... ... ... ... түріне ортпқ
әсемдеп,әшекейлеудің негізі болып келеді.
Ою сөзімен ... ... ... бір. Бұл ... ... бір ... ... алып жасау немесе екі ... ... ... жасау, бір
нәрсенің бетіне ойып бедер түсіру деген мағына жатады. Көбінесе бір ... қиып ... ... ... ... ... сырдақтың қиығын, сондай-ақ
барлық қошқар мүйіз өрнектерден де ою деп ... ... ... ою, ... бейненің күйдіріп, жалатып,
батырып, қалыптан істен көркемдік түрлердің, әшекейлердің ... ... ... ... ... деп қосарланып айтыла береді.
Ғасырлар бойы ұрпақтан-ұрпаққа, бір ... ... ... ... ... ... ... отырғандықтан, осы күнгі кейбір
обылстарға қошқар мүйіз ... ... ... өзгеріп кеткен,
«Ырғақ», «Сағат бау», «Түйе ... ... «Қаз ... деп аталатын
әдемі түрлері кейбір шеберлердің орындауында олпы-солпы болып шығып жүр.
Нағыз әсем өнер ғана адам ... ... азық ... ... ... молайтады.
К. Маркс. «Көне заман өнерлерінің ... әлі де ... ... беріп келеді және белгілі бір ... ... ... ... болу ... да ... ... ұлттық ою-өрнектерінің түпкі негізінен іздестіру ісінде Т. К.
Басеновтың «Орнамент Казахстана в архитектура» деген кітабы көптеген құнды
деректерге толы. Кітапқа ... ... ... шығуы, оның қандай ұғымда
туып, дамығандағы, ерте кездегі қауымдардың мекендестегі, кәсібі мен әдет-
ғұрпы ... ... ... ою-өрнек элементтерінің даму тарихын көрсете келе, оларды түр-
түрге ажыратады.Мысалы: «Арқа мүйіз», ... ... ... ... мүйіз», «Күлте» т.б. Т. К. Басеновтың осыкітабында архитектуралық
өрнектерде көрсетілген. Олардың ішінде Айша ... ... ... ... жасалған сәулет өнеріндегі асқан шеберліктің тамаша белгісі.
/Осы тәрбие сағатынан соң Айшабибі мазарына ... ... ... ... ... ... ... дәптер бетіне қалай орналастыру
керек екендігін түсіндіреді. Оны тақтаға оқушылармен қоса сызады.
1. Сурт дәптерінің бетіне бір төрт ... ... Бұл ... ... ... Төрт ... үш ... бөлеміз. Мұндай сызықтарды көмекші сызықтар
деп атайды. Бұл сызықтар жіңішке етіп сызылады да, соңынан өшіріліп
тасталады. Әрбір кезеңді орындаған ... ... ... ... ... Оқушылар бірдей жұмыс жасауы қажет.
3. Мұғалім қошқар мүйіздің ... ... де, ... ... ... көмекке келеді.
4. Қошқар мүйізді сызуды аяқтау кезеңі.
Сөйтіп, қошқар мүйіз оюын салуды үйрете отырып, оқушыларды осы оюға
қызықтыру ұшін ... ... ... ... ... ... ... орналастырудың бірнеше түрі көрсетіледі. Енді оқушылар
тақтаға шығарып, өз ... ... ... ... ... түсіндіреді.
Оқушылар өзінше жұмыс істейді.
Үйге тапсырма. Үй сандығы бетіндегі қошқар ... ... ... ... ... ... жүргізілген мектептерде оқушылар өнердің әр
саласынан эстетикалық ләззат ала білетін дәрежеге ... ... ... мектепте оқушыларға өнер саласына эстетикалық тәрбие
берумен бірге жас талапкерлерді өнер өріне ұмтылуға дағдыландыру да керек.
3. Тәрбие ... ... ... ... ... ... сағатын ұйымдастырушының аты-жөні.
2. Тәрбие сағаты қай сыныпта, қай мектепте өтті.
3. Тәрбие сағатының ... ... ... Тәрбие сағатының формасы және әдісі қандай? /кеш, ... ... ... ... ... ... міндеттері сынып ұжымының мүддесіне сай келе ме?
6. ... ... ... және өткізу кезеңдеріндегіоқушылар, сынып
белсенділері және ұйымдастырушының белсенділігі қандай?
7. Тәрбие сағатын өткізу барысында ... ... ... ... музыкалық шығармалардың маңызы, ... ... ... ... ... ... ... сағатының мазмұны оның тақырыбы мен мазмұнына сай келе ме?
9. Тәрбие сағатының жоспарында көрсетілген ... ... ... ... сағаты барысында аудиториялық көңіл-күй қандай болды?
11. Тәрбие сағаты сынып ұжымына қалай әсер етті? ... ... ... ... ... барысында қандай кемшілктер болды?
Болса, оларды болдырмау үшін қандай тілегіңіз немесе ұсынысыңыз
бар?
13. Тәрбие сағатында ... ... ... ... ... ... ... болды?
14. Осы сынып ұжымымен келешекте өткізілетін тәрбиелік шаралардың
мазмұны және бағыты қалай болуы керек деп ... ... ... ... ... ... түсініктері және сенімдерін қалыптастыруда
тәрбие сағатын пікірталас түрінде өткізудің маңызы зор. Пікірсайыс – ... ... ... ... кейбір білім көлемі болса, сонда
ғана ол нәтижелі болады. Пікірсайыс – бұрын өткізілген тәрбие сағаттарының
жалпы ... ... бір ... ... ... ... ... – оқушыларға қоғам және адамдар өмірінедегі оқиғалар мен
күнделікті тыныс-тіршілік ... ... ... мен ... ... мен жағымды мінез-құлық нормаларын қалыптастырудың
оңтайлы құралы. Пікірталас ... ... ... құбылыстар мен
оқиғаларды, олардың себептерін анықтау, жодастарының және ... ... ... ... ... үйренеді.
Пікірталастың әңгіме тәсілінен ерекшелігі, онда сынып жетекшісінің
қоғамдық ... ... ... мәселесін айқын меңгеруі. Соңынан,
ол оқушылардың адамгершілік сенімдерін қалыптастырудың бірден бір ... ... ... ... ... көзқарасы кеңейіп, тіпті
жәй тыңдаушылар қатарында емес, соңынан оларды ... ... ... еркін
жеткізіп, дәлелдей білуге, жолдастарының ойын салмақтылықпен пайымдауға
үйретеді.
Тәжрибелі сынып жетекшісілері бүгінгі ... ... ... ... ... ... қаралып отырған сұрақ ... ... анық ... талдай білуіне, оның себебін анықтап,
қорытындылай білуге ықпал етеді.
Пікірталас барысында талқыланып отырған ... ... ... ... ... ... Осылардың негізінде оқушылардлың
пікірінде әртұрлі қарама-қайшылықтар пайда болады. ... ... ... ... ... ... ... арнаға
бағыттап отыру, дайын қорытындылар бермей дұрыс шешімді өздігінен ... ... ... қате ... мен тұжырымдар айтқан
оқушыларды әдеппен түзеу.
Пікірталастың мақсаты оқушыларды ұжым болып пікір ... өз ... ... ... ... ең негізгісі өз беттерінше
ойлай білуге үйрету.
Пікірталастың табысты өтуінің негізгі шарты ... ... ... ... ... мән ... оған ... қарау. Ол
үшін алдын ала жоспар құрылып, оның ... ... және ... ... Сонымен қатар пікірталастың негізгі ... ... ... жеке ... ... беріледі. Олар
тақырып жайлы хабарландыру іліп, қажетті әдебиеттерді іріктейді де ... ... ... және ... ... ... ... қайреткерлерінің еңбектерінен тақырыпқа сай нақыл сөздерді ... ... ... таратылып, оның қорытындысын талдап, пікірталас
барысында оларды ... ... ... тағайындауға да үлкен мән берілуі керек.
Ондай адам бір-екеу болғаны жөн. Өздерін оқушылар алдында ... ... ... ... беделді баланы таңдаған жөн.
Сұрақтар таңдағанда оның санына емес, сапасына, тәрбиелік маңызына
көңіл бөлген жөн. Ол ... ... ... ... ... ала ... іліп қою ... әдебиеттер тізімі де күнілгері оқушыларға
беріледі.
Пікірталас өткізу барысында баяндама ... ... ... ... ... ... ... жауап бермей, әркімнің
пікірін сыйлау, құрметтеу жағдайында өткізіледі.
Жүргізуші кіріспе сөз ... оның ... ... әрі қарай
пікір алмасу басталады. Пікірталаста сөйлеген ... ... ... ... ... ... соң жүргізуіш, сынып ... ... ... ... ... ... және ... пікір
қайшылықтарын көрсетеді. Сонымен тілек айтылып, білгілі бір ... ... ... ... ... ... ... негізгі
мәселе, ол – дәлелді ой-пікірдің айтылуы, нақты деректермен ... ... ... ... сөйлеуі.
Әңгіме.
Тәрбие сағатында ең көп қолданылатын тақырып адамгершілік тәрбиесі.
Соған орай эпикалық әңгімені ... ... және ... ... ... қарапайымдылық және озбырлық, жомарттық және
шықберместік, қайырымдывлық және қатігездік, ... ... ... ... ... Осы ... қатысты өткізілген
әңгімеде оқушыларға жалпы адамдық мораль ұсынымдарын ... ... ... ... та, ... ... ... Мұғалімнің әңгімесі
оқушылардың жауаптары, пікірімен ұштасып ... ... ... ең ... ... ұғымдардың мазмұнын анықтап,
түсіндіруден бастаған жөн. ... ... ... ... деректерді
келтірген жөн. Дегенмен де, ол балалр үшін жағымды, мезі ... аз ... ... ... ... ... ... барысында
жауапкершілікті, сезімді қажет ететін адамның мінез-құлқын ... ... ... ... ... ... ... бөлу керек. Ол үшін
адамгершілік мазмұнды жағдаят формасында өткізген дұрыс.
Әңгіме жүргізу негізінен бастауыш сыныпты қамтиды. ... ... ... өз ... ... өзі өмір сүріп отырған қоғамның идеологиясына ... ... ... ... ... ... тәртіп пен мінез-құлық, мәдениеттілігіне жауапкершілігі;
➢ жолдастық, достық қарым-қатынасқа адалдығы;
➢ немқұрайдылыққа және жамандыққа төзбеушілігі;
➢ еңбекке, еңбек адамына және ... ... ... ... ... ... ... маңызды, мазмұнды нақтылы тақырыптарда жан-
жақты талқыланады. Олардың көлемі, мазмұнының сапасы ... ... жас ... сай күрделеніп, ауқымы ... ... ... ... оқушылардың көзқарасын, аамгершілік түсініктерін
жаңа деректермен, этикалық нормалармен байытып, адамдардың ... ... ... ... ... ... болу
себептерінің мәні ашылады.
Әңгімені өткізуге дайындық барысында оның тақырыбын, мақсатын, ... ... ... ... сай жоспар құрады.
Тақырыптың сұрақтары оның өзекті мәселесіне айнылуы ... ... мол, қиын ... ... ол ... тапсырмалардың көлемін, сипатын, бағытын және ... ... ... ... ... ... таылады. Осыған орай, олар
қандай әдебиетті оқуды, ... ... ... ... өз ... ... түсіру керектігін алдын-ала ойластырады. Берілген әрбір ... ... сай ... ... шығармашылық өсуін қамтамасыз ету
керек.
Мұғалім әңгіме барысында оқушыларға әлденені оқып ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір
оқиғаны алып, оған баға беруді ұсынады. Егер әңгімелесу еркін өтсе ... ... ... ... болса, онда бұл пікірлердің қарама-
қарсы болуы табиғи жағдай. Қате пікір талқыға ... ... ... үшін ... ... оны да, басқа оқушыларды да ... ... ... ... ... мұғалім балаларға дайын қорытынды
ұсынуға тиісті емес.
Әңгіме өткізілгеннен кейін оқушыларға оның қаншалықты әсер еткенін,
олардың күнделікті өмірде, ... ... ... оның ... ... ... ... жасап, соған қатысты келешекте тағы да
басқадай шаралар ұйымдастыру ... ... ... керек.
Саяси хабарлама.
Бұл-ссаяси білім берудің аса маңызды және кең тараған формасы. Мұның
өзі оқушылардың еліміздегі және шет елдердегі аса ... ... ... көмектеседі. Сонымен бірге ол ұлттық патриотизм сезімін, басқа ел
халықтарына деген құрмет, өз елінің ... мен ... ... ... ... ... туғызады. Мектеп тәжрибесінде саяси
хабарларға шолу, тақырыптық, жедел хабар әдістері көп колданылады.
Саяси шолуға арналған хабарда бір-екі ... ... бен ... ... ... ... ... Бұл хабардың жоспары шамамен
былай болады:
1. Бір аптада әлемде болған ... ... ... ... Біздің еліміздегі ең маңызды, ең көрнекті табыстар, ... ... ... ... Шетелдегі жастар өмірі туралы жаңалықтар.
5. Қорытындылар.
6. Тапсырмалар, кеңестер, ұсыныстар.
Тақырыптық саяси хабарларда белгілі бір ... ... ... ... ... жәнен даңты қүндерге, ғылымны, техниканың,
өнердің аса жаңа жетістіктерін атап өтуге арналады. ... ... ... ... құрудың жаңалықтары», «Қазақстан Республикасы» т.б.
Жеделхабарлар төтенше оқиға жағдайында, Парламент сессиялары кезінде,
Үкіметіміздің аса маңызды шешімдері қабылданған жағдайда өткізіледі.
Оқу министрлігінің ... бас ... ... ... ... ... ... мектептерде саяси хабарлама өткізу жөніндегі
ұсыныстарында бұл хабарды аптасына бір рет ... ... ... көрсетілген.
өтілу мерзім мен ұзақтығы да көрсетілген. І-ІІ сыныптар үшін 5-10 ... ... үшін 10-15 ... V- VІ сыныптар үшін 15-20 минут, VІІІ-ХІ
сыныптар үшін 20-30 минут. /Н. И. ... ... ... ... – Алматы, Мектеп. 1987, 118 бет/
Саяси хабарлама өткізу әдістемесінде ағымдағы оқиғалар ... ... және ... әңгімелеу, сұрақтарға жауап беру көзделеді. Мұның өзі
саяси ... ... оған ... ... ... ... Егер
оқушылар хабарламаға жақсы әзірленсе, олар құлшына сұрақ қойып, хабарламаны
талқылауға белсене атсалысады.
Жоғары ... ... ... ... ... ... бір
оқушыға тапсырылады. Хабарлама өткізу барысында сынып жетекшісі кіріспе ... ... ... ... ... ... жасап отыруы
тиімдірек.
Саяси хабарламадан кейін ... ... ... дайындап,
кестелер жасағаны орынды. Саяси ... ... ... ... стол
барысында әңгіме, баспасөз конференциясы, саяси радио ... ... ... ... ... ... және ... барысында газет жорнал, радио
хабарларының ... ... ... ... ... ... суреттер, портреттер, сызбалар, ... т.б./ ... ... Мұның бәрі саяси хабарламаны түсінікті
етіп, әрі оқушылардың қызығушылығын оятуға көп әсер ... ... ... солнымен қатар, үгіи-насихат жұмысын
жүргізуге, ата-аналарды тартуға болады.
Саяси хабарлама оқу жылының барысында ғана ... ... ... ... ... кезінде де, өндірпіс ... ... ... тұру ... ... ... ... ең жақсы көмекшің - газет. Газетті дұрыс ... ... ... ... ... ... қатынастыра аласың, екіншіден-
жазылған мақалалар жайындағы түрлі пікірталастар, балалардың сұрақтары
жаңа тақырыптарға түрткі, қызықты ... ... ... ... қоғамдық, экономикалық, мәдени өмірі, шетелдерде болып
жатқан жаңалық, оқиғалар сан алуан. Балаларды кішкентайына осы ... ... оның ... ... талдай білуге үйретудің мәні орасан
зор. Балалар газеті оларға өз замандастарының ... мен ... ... ... өте ... саяси оқиғалармен белгілі бір дәрежеде таныстыра
алады.
Балалар ... ... ... мен ой түйіндерін өз сыныбының
жұмысына пайдалана білсін, басқа балалардың жақсы істерін ... ... ... ... жүрген ойларын айтып, газетке үн қосатын болсын. Мұның
маңызы өте зор. ... ... ... ... ... ... істерімен
танысып, олармен бір тұтастықты сезінетін болады. Күнделікті ... әр ... ... ... ... керек.
... Осы аптадағы ақпаратшы бірінші топ, еліміздегі ... ... ... ... ... ... жаңалықтарын т.с.с. айтатын болып
балалар өзара келісіп ... ... ... ... ... сайын солғұрлым
өздеренің күнделікті ақпараттарында материалдарды /газет-журналдардан,
радиодан/ көптеп пайдаланады. Оқушылар ол ... ... ... ... ... ... ... соң әйтеуір, кез келген тиімді ... ... ... болып жарысқа түседі. Кімнің ақпараты әрі толық,
әрі айқын, қызық болса жеңіске сол ие болады.
Егер ... ... ... ... ... ... сұрақ та
көбейеді. Біреулері бір оқиғаның анық-қанығын әліде толығырақ білгісі
келеді, өзара ... ... Бұл ... ... немесе достардың
бірінің ақыл-кеңесі қажет.
... Үшінші сынып оқушыларына ұжым болып газет оқыған ... ... ... ... ... ... оқудың қажеті жоқ. Арасынан қызықты
қажетті материалдарды ... ... ... ... ... ... берсе пайдалырақ болады. Ал, 4-5 сынып оқушылары газетті ... оқи ... Тек ... ... ... өзі ... ойлануына, талқылауына көмектесу қажет. Балалар газеті жөн-
жосықсыз, босқа оқымауы ... ... ... ... тұрақты айдарларын,
қай бөлімде қандай мақала, очерк, жазбалар болатынын ... ... ... ... ... ... есіне салып отырған жөн.
1. Газет оқуды күнделікті әдетке айналдыр. Газет - жол сілтеуші серігің.
2. ... ... ... ... ... мәні бар ... ... Сонда ғана газет мақалалардың мазмұнын бағдарлай алатын боласың.
3. Әуелі айдар, бөлім, тақырып, ... ... ... ең ... ... таңдап ал.
4. ең алдымен хабарларды оқыған дұрыс, өйткені олар елімізде және
шетелдерде ... ... ... ... ... Оқығың келген мақала
көлемді болып, оны оқып ... ... ... ... қой, ... ... ... түйіні не екен, одан нені үйренуге болатынын жөнінде
ойлан.
6. ... ... ... ... ... ... қара.
7. Еліміздің саяси картасы әрдайым қол асатында болсын.
8. Оқығаныңды үй-ішіңмен, жолдастарыңмен, таныстарыңмен талқыла.
Газетке берілетін мақала жоспары:
1. Мақала авторының ... ... ... ... болған орны.
3. Оқиғаның өткен мерзімі.
4. Оқиғаны қысқаша баяндап шығу.
5. Ұсыныс жасау, қорытынды ... ... мен ... міндеті оқушылардың сабақта, газет, журнал, радио, көгілдір
экран арқылы алған білімдері мен көзқарастарын кеңейтуге, шындауға
көмектесу.
Саяси үйірмелер мен клубтар ... ... ... ... ... ... ... формалары мен тәсілдері әр алуан.
Мұнда дәрістер мен баяндамалар тыңдалып, пікір алысу жұмыстары
жүргізіледі. Оның жұмысына оқушылармен қатар мектеп мұғалімдері және
қоғамдық ... ... ... ... мен клуб ... ... нәтижелі болу үшін,
алдымен тыңдаушылардың құрамына байланысты тақырыпты таңдау және олардың
білім дәрежесін анықтау қажет.
Оның жұмысын мазмұнына жақын және алым шет ... ... ... ондағы адамдардың өмірі мен тыныс тіршілігі, тарихы мен
экономикасы және мәдениеті ... ... ... ... оқып ... оқушылардың баға беруімен қатар, саяси көзқарастарын тәрбиелеу
жатады.
Мұндай жұмысты, әдетте оқушылардың мәліметтер жинауы, оған қысқа
түрде баяндамалар әзірлеуі, көрнекі құралдар шығаруы негізінде
ұйымдастырады. ... ... мен клуб ... ... ... ... түрінде де өткізіледі. Ол үшін таңдаған
тақырып бойынша алдын ала сұрақтар әзірлеп, дайындық жұмыстары
жүргізіледі.
Ұсынылатын тақырыптың саяси тақырыпты әзірлеу мен ... ... ... тағайындалады.
Сынып жетекшісі саяси тақырыпты әзірлеу мен өткізу барысында,
жауапты оқушыларға оның тақырыбын таңдап алуға, нақтылы жоспар ... ... ... анықтауға, талқыланатын сұрақтардың
негізгісі мен, қосалқысын ажырта білуге көмектеседі, бағыт-бағдар беріп
отырады.
Мұндай жұмыс барысында оқушылар ... ... ... ... алдында өз ойын айтуға, ағымдағы оқиғаларға баға беруге
машықтанады.
Оқырмандар конференциясы
Оқырмандар конференциясы мектеп оқушыларының оқудан тыс кездерінде
қызықты әдеби-көркем шығармалары мен ғылыми-көпшілік ... ... ... ... аса ... ... ... жағдайында ең көп тараған немесе көптеп қолданатын
конференция, оқырмандар конференциясын жатқызыуға болады әдетте, ол
белгілі бір жазушылардың еңбектерін оқып танысуға бағытталады, соның
негізінде ... ... ... ... ... елжандылыққа, елі-
жұрты алдындағы борышын өтеуге, туысқандық пен достық қарым-қатынасын
қалыптастыруға, еңбекке, әрі еңбек адамдарына деген сүйіспеншілікке,
шынайы махаббатқа тәрбиелеудің ... бір ... ... ... негізгі мақсаты кітап жайлы оқушылардың қызығушылығы
мен ойын ... ... ... ... мен ... ... шығармаларын оқуға және оқи білуге дағдыландыру.
Конференцияның міндеті: оқылған кітаптарды ұжым болып талқылау,
оның мазмұнын, ... ойын ... ... ... жеткіншекткерді
сөйлей және ойлай білуге үйрету.
Әдеби-көркемөнер шығармаларын жан-жақты талдау оқушылар ұжымының
берік қалытасуына, сана сезімдерінің дамуынакітаппен жұмыс ... ... ... ... ... алмасу қажеттілігінің пайда болуына
ықпал етеді.
Дұрыс ұйымдастырылған конференция оқушыларды саналы оқуға, ... ... ... ... ... ... мен ... бетінше бағалай білуге үйретеді.
Сынып жетекшісіне конференцияны өткізу барысында оқушылардың дара
психологиялық ерекшеліктерін, ... ... ... ... ... адамгершілік қасиеттерін, сенімдерін танып білуге
мүмкіндік туғызады.
Конференция тәрбие ... ... ... бірі ретінде оған
ұзақ мерзімді, әрі тыңғылықты дайындықты қажет етеді, оны аяқасты
өткізуге болмайды. Себебі, тәрбие жұмысында қолданылатын әңгіме, ... ... ... ... жетекшісінің көмегімен жақын уақыт
аралығында өткізуге болады, ал конференция өткізу, оған дайындық
мәселелері ... ... ... ... ... ... ... Конференцияның табысты өтуінің шарты оның дайындық
кезеңіндегі іскерлікпен ұйымдастырылуына байланысты. Сынып жетекшілері
конференцияны дайындау оның білімділік пен ... ... ғана ... ... оны ... мен өткізу барысында кеткен
кемшіліктерге де көңіл бөліп отыру керек. Олар шамамен төмендегідей:
1. Конференция немесе ... ... ... ... ... ... орнының үйлесімсіздігі.
3. Конференцияны өткізу және оған дайындық барысында оқушыларды белсенді
немесе белсенді емес деп ... ... ... ... оның ... ... барысында белсенді пікір
алмасудың болмауы.
5. Конференцияның тақырыбы немесе онда қаралып отырған мәселелер
оқушылардың ... ... ... ... Конференцияларды ұйымдастыру барысында оның сапасына, мазмұнына мән
бермей сан ... ... ... ... ... ... ... алмасуы, жазба жұмыстарын
жүргізудің өзі конференцияның бастамасы, ал оны өткіз – қорытындысы болып
табылады. Сынып жетекшісі ... ... беру ... ... ... қана өздерінің дербес, өз бетінше еңбектенуі конференция жұмысына
олардың белсенді қатынасуы, өзіндік көзқарасы мен ... ... ... ... ... ... ... оқылатын кітап, оның авторы анықталып,
оқушыларға тапасырмалар беріледі. Мысалы: автор жайлы, оның шығармашылық
жұмыстары туралы мәлімет жинастыру, авторға қатысты кітап ... ... ... ... конференцияны өткізу орнын безендіру,
жоспар құру, авторды, болмаса әдебиет пәні мұғалімі мен кітапхана
жетекшісін, тұрғылықты жердегі көркем-әдеби шығармаларын оқуды жақсы
көретін немесе өлең ... ... ... ... барысында сынып жетекшісі кіріспе сөз сөйлеп, оны
бастайды. Онда ... ... ... ... оның мақсатын, маңызын айта
келе, қатынасып отырған қонақтарды таныстырып өтеді. Оқушылардың назарын
нақтылы мәселелерге аударып, оны талқылауға бағыт-бағдар береді. Ең
негізгісі оқушылардың ... ... ... ... ... ... алмасу барыснда өзара достық сезім, бір-бірін құрметтеу
жағдайында өткізуге қол жеткізу. Сынып жетекшісі әдетте 2-3 оқушыны алдын-
ала дайындап, ақыл-кеңес ... ... ... ... бұлай
ұйымдастыру, кейде уақытты үнемдеуге, нәтижелі жұмыс істеуге оң ықпалын
тигізеді.
Конференция соңында ... ... ... сөз ... оған ... Кейбір көлеңкелі тұсқа өзінің көзқарасын білдіреді. Мұндайда тек
менікі дұрыс деген қорытынды шығармау ... Оның ... ... дәлелдеп түсіндірген жөн.
Тақырыптық конференция
Тақырыптық конференция – белгілі бір тақырып бойынша көкейкесті
мәселелерді шешуге арналған. Оның ауқымы кең. ... ... ... ... ... арналған.
Конференция тақырыбыг таңдау маңызды болады. Ол оқушылардың тілегімен
сәйкес, әрі оларды қызықтыратын болуы ... ... ... соң, оқушыларға қажетті әдебиеттері оқу ұсынылады. Дайындық
жұмыстары барысында оқушылар оның жоспарын құрып, ... ... ... ... оның ... сай сұрақтарды оқушыларға
аолын ала ұсынудың маңызы зор. Сол сұрақтар бойынша ұсынылған әдебиеттерді
оқушылардың нәтижелі пайдалануы конференцияны дұрыс өткізуге мүмкіндік
туғызады.
Конференцияны өткізу қарсаңында ... сай ... ... қажетті жабдықтар қойылады. Қабырға газеті шығарылады.
Конференцияға алдын-ала баяндама ... Ол ... және ... мәдениетін дамытуға көмектеседі.
Дайындық барысында хабарландыру ілініп, онда конференцияны өткізу
мерзімі мен орны, оның тақырыбы мен көкейкесті сұрақтары көрсетіледі.
Конференцияны өткізу барысында, оның ... ... ... Стол ... гүл шоғы мен ... сай кітаптар қойылады.
Тақырыптық конференция көбінесе жоғарғы сынып оқушыларымен
ұйымдастырылады, соған сәйкес оның жұмысын ... ... ... жөн. ... жағдайда сынып жетекшісі оларға алдын ала кеңес, оның
жұмысының барысында бағдар ... ... ... кіріспе сөз сөйлеп, конференцияның мақсатын түсіндіргеннен
кейін, баяндамашыларға кезек береді. Баяндаманың мазмұнын түсінікті, көлемі
шағын, нақтылы мәселеге сай құрылуы тиіс. ... ... ... ... өз ойын ортаға салады. Конференция жұмысына пән мұғалімдері де
шақырылып, олардың да пікір алмасуға қатынасқандары жөн. Конференцияны
былай ұйымдастыру ... ... ... ... болады. Өз ойларын бүкпей,
тең дәрежеде, ынтымақтастық жағдайында өткізуге мүмкіндік туады. Кейбір
жағдайда, конференция соңы пікірталасқа айналуы мүмкін. Әркім өз пікірін
дәлелдеуге тырысады. ... ... ... ... ... талқыланып отырған мәселеге сай сенімі мен көзқарасын дұрыс
қалыптасуына оң ықпалын тигізеді.
Конференция соңында сынып жетекшісі немесе жүргізушісі оның қортынды
сөз ... ... ... баға ... ... ... мен ... тоқтатылып, маңыздылығын атап көрсетеді.
Қызықты кездесулер
Тәрбие мен оқу өмірмен, өндіріспен, қоғамдық құрлыспен тығыз
байланыстыру-мектептегі тәрбие жұмысының өзекті мәселесі. Осы ... ... ... ... ... кездесуі тәрбиенің маңызды
да қажетті саласы. Әсіресе, қызықты кездесулер өткізген ... ... ... ... ... және ... ... Ұлы Отан
соғысы мен еңбек ардагерлері, ғалымдар, жазушылар, әртістер шақырылады.
Дегенмен де мұндай кездесу оқушылардың қызығушылығын қанағаттандырғанда
және тәрбиешінің педагогикалық ойын іске ... ... ғаңа ... Мұндай қызықты кездесулер барысында оқушылардың елжандылық пен
адамгершілік қасиеттерін, еңбекк, еңбек адамдарына деген сүйімпеншілігін
тәрбиелеу солардың негізінде түрлі мамандық аламдарымен жақынырақ ... ... ... дайындау барысында тәрбиелік жағдай
туғызады: алдын ала шақырылған қонақпен әңгімелеседі, оған тәрбие сағатының
мақсатын, оның идеялық бағытын,сынып ұжымының ... ... ... ... ... ... мен ... жайында кейбір кеңес
береді. Сонымен қатар кездесуге оқушыларды да дайындайды, олардың
қызығушылығын оятып, шақырылған ... ... ... ... ... ... ... арасында тапсырмаларды бөледі, дайындық
барысын қадағалайды. Кездесу өткізілетін орынды безендіреді, жоспарын
жасайды.
Оқушылар озат адамдармен кездесуі жауапты кезең. Сондықтан да, олар
мұндай ... ... ... ала ... ... тиіс. Өйткені,
балалардың атақты адамдармен кездесуі олар үшін үлкен сабақ.
Кездесулерді ұйымдастыруда оқушылардың ... оған ... ... ... маңызы ерекше. Ол үшін, сынып жетекшісі,
кездесудің нақтылы мақсатының белгіленуі және оқушылармен кездесуге кімді
шақыру керек деген мәселені дұрыс шешіп алғаны жөн. Одан ... ... ... ... ... Бұл ... ... мен
жауапкершілігін арттыруға, болатын кездесуге олардың ықыластарын оятуға
көмектеседі.
Дайындық маңызды бір саласы сынып жетекшісінің ... ... ала ... ... ... табылады. Онда оқушылардың құрамымен,
олардың жас шамасы, ерекшеліктерімен бірге, кездесудің ... ... ... Осы орайда сынып жетекшісінің педагогикалық кеңес
беруге де болады. Кездесуді бұлай ұйымдастыру шақырылған қонақ ... ... ... ... ... көмектеседі. Кездесудің
болатын уақытын алдын ала дұрыс ойластыру, оның тәрбиелік маңызын
арттырудың оң кепілі. Бүгінгі таңда мектеп тәжірибесінде қалыптасқан дәстүр
ол кездесуді сабақ ... ... ... Бұл ... ... ... бес-
алты сабақтан шаршап шыққан балалардың көп жағдайда кездесуге онша ниетті
бола қоймайды.
Кездесуді ... ... да ... ... ... ... мектептерінле оқу екі мезгілде (түске дейін, түстен ... ... ... бұлай ұйымдастыруда сыныптан тыс уақыттарында
оқушылармен тәрбие сағатын ... ... ... ... ... ... ... атқаруда оқушылардың орын іздеп, сеңдей
соғылуына душар етеді.
Осыған қарамастан аталмыш тәрбиелік шараларды сынып жетекшесі
тарапынан атқару шарт болса, оған оқушылардың қатынасуы міндетті. ... ... ... ... мәні ... оған ... қызығушылығы бәсеңдейді. Ол үшін кездесудің сипатына қарай
орынды таңдаған жөн болар еді. Атап ... ... ... ... ... ... және еңбек ардагерлерімен мектеп мұражайларында,
ал өнер адамдарымен мектеп клубтары, не болмаса мәдени бөлімінде өткізгені
жөн дер едік.
Ал кездесу мерзімін негізінен апта ... ... ... ... де, оқушыларға да, тіпті шақырылған қонақтарға да тиімді
болмақ. Тәрбие жұмысын бұлай ұйымдыстыруда сабақтың тиімділігі артып,
оқушылар да кез ... ... ... ... болған болар еді, әрі
оның нәтижиесі оқу үшінде, тәрбие жұмысына данәтижелі болмақ.
Кездесуге оқушылардың өздерін ... да ... ... ... ... ... Ол үшін сынып жетекшісі оқушыларға кездесудің
кіммен болатынын, оның уақытымен өткізу орнын алдын-ала хабарлап ... ... ... беріп, олардың ықыласын оятады. Кездесуге
арналып қабырға газеттерін шығарады, кездесу орнын безендіреді, ән-би,
тақпақ, ... ... ... өздерінің өнер туындылары әзірленеді.
Мұның бәрі сөз жоқ кездесудің әсерін күшейте түседі.
Бұл арқылы сынып жетекшісі достық пен ... ... ... ... ... ... ... оқушыларды үлкендерді сыйлауға және олардың
еңбегін бағалай білуге тәрбиелейді.
Қызықты кездесулер өмір бойына еске қалады, оқушылардың мамандық
таңдауын да зор ... ... ... ... олар белгілі мамандықтың
неге керек екенін, оған қандай білім мен дағдының қажеттігін ұғынады.
Алайда ... бәрі ... ... ... дұрыс
ұйымдастырыла бермейді. Ондай кездесулердің берер пайдасы аз.
Баспасөз конференциясы.
Сыныптан тыс тәрбие ... бұл ... ... үшін ... ... Ол ... ... сынып ұжымының алдында ғана емес, бүкіл мектеп
оқушылары алдында, ата-аналар алдында өз пікірін білдіріп сөз саптауға
дағдыландырады. Соған орай ... ойын ... ... жөн. ... ... оқушы тілші, белгілі бір саланың қызметкері және саяси
партияның өкілдері секілді рол атқарады. Соның барысында оқушылар баспасөз
конференциясына қатысушыларға үлкен ... ... көп ... ... ... олар ... бір ... ойнауға тілек білдіреді.
Баспасөз конференциясы балаларды байқағыштыққа, оптимистік көтеріңкі
көңіл-күйге ... ... ... ... ... ... әрі оны жүйеге келтіріп ауызша айтып беруге ... ... ... ... өтедеді. Сахнада
конференцияға қатысушыларға алдын ала орын әзірлейді. Конференцияны
жүргізуші жаупты ... оның ... ашып ... де, оған ... ... ... өздері ұйымдастырған қоақтарды таныстырып, сұрақ
қоюшыларға кезекпен сөз беріп, ретімен жүргізіп отырады. Соңында оның
жұмысын қортындылайды.
Конкурстар.
Мектепте өткізілгіен конкурстар оқушылардың ой-өрісін, тапқырлығын,
шеберлігін, ... ... ... түсу ... ... ... ... ақтысуы олардың жақсы мінез-құлықтарының
қалаыптасуына, басталған істі тыңғылықты аяқтап шығуына, ұжымдық іске
жауапкершілікпен қарауға септігін тигізеді. Нәтижесінде, ойлаған істің
сәтті шығуына, оған белсене ... ... ... ... ... ... өткізуге, әсіресе оны
қызықты, әсерлі, тартымды, әзіл-оспақ араластыра жүргізуге көңіл бөлген
жөн.
Конкурстың түрлері әр ... ... ... оқу, фотосурет т.б.
Конгкурсты өткізбес бұрын, түрі анықталып, оған қатысушыларға
қойылатын шарттар белгіленеді және ... ... ... ала ... ... ... ... хабарландыру ілініп, әділ қазылар
алқасы тағайындалады. Залды безендіру, оны ұйымдастырудың үлгісін жасау
жұмыстары атқарылады. Конкурсқа қатысамыз деген командалар, ұйымдастыру
тобына ... ала ... ... командалар сайысқа түседі. Мұның өзі командалар арасында өз
намыстарын қорғау үшін ... ... ... ... және ... ... өзара түсіністікпен жұмыс істеуіне ықпал
етеді. Яғни, оқушылардың өз ... ... ету ... ... ізденуге дағдыландырады, ұжым үшін еңбек етуге тәрбиелейді.
Конкурсты өткізу ... ... оның өту ... әділ ... мүшелерімен таныстыру жұмыстарын хабарлаудан бастайды. Содан кейін
конкурсқа тапсырыс ... ... ... ... оларды таныстырады.
Конкурстың бағыты, формасына қатысты сұрақтар немесе тапсырмаларды
командалардың орындауы оның ... ... ... ... ... ... әділ қазылар алқасы оның белгілі бір кезеңінде жоспарға сай
сараптау, бағалау жұмыстарын жүргізеді. Соңында оның нәтижесі
қорытындыланып, ... ... ... ... ... ... Оқушылардың пәнге қызығушылығын, ынтасын арттыру.
Қатынасушы жақтардың өзін-өзі таныстыруы (Хоббиы. Мұраты. Ұраны).
І-тур. Конкурс ... (1 ... – 5 ... Кім ... ... ... сол бала ... жауап береді.
1 – сұрақ: Әлемдегі ең кішкентай құс (колибри – 2 гр).
2 – сұрақ: Әлемдегі ең ... құс ... – 90 ...... Нейтронда қандай заряд бар. (жоқ)
4– сұрақ: Вакумдағы жарық жалдамдығы қандай? ... м/с ... ... ... Күн ... қанша планета бар? (9)
6– сұрақ: Инерция заңын кім ... ...... Ағаштың жасын қалай анықтауға болады? (жылдық сақинасына
қарай)
8– сұрақ: Менделеев кестесіндегі 1-ші элемент (сутегі)
9– ... 3,14 саны нені ... ... ... диаметіріне
қатынасын)
10– сұрақ: Дөңгелектің ауданы (s=(R2)
11– сұрақ: От құдайы (Прометей)
12– сұрақ: Су үстінде қай қала орналасқан? (Венеция)
13– сұрақ: «Соғыс және ... ... ... кім? ...... ... 1-ші академик кім? (Қ.И.Сәтпаев)
15 – сұрақ: Космосқа 1-ші сапар шеккеен қазақ кім және қай ... ...... ХХ ... адамдары кімдер? (А.Бөкейханов, А.Байтұрсынов,
Нұрпейсова, Әуезов, Сәтбаев, Момышұлы, Қонаев, Назарбаев, Сүлейменов,
Әубәкіров)
ІІ-тур. «Көкпар»
Ойынға қатысушылар екі ... ... ... ... ... және зяны қандай?
Бірінші топ оның пайдасын, ал екінші топ оның зяны туралы әңгімелейді.
ІІ-тур. «Полиглот»
Тапсырма: Мақал және мәтелдердің бастапқы ... ... ал ... ... ... ... Соңғы сөздері неміс (немесе
басқа шет тілінде) және орыс тілдеріне аударылады.
1. Байлық – байлық емес ...(Бірлік байлық. ...... ... ... де... ... ... Сөйле – aprich)
3. Еңбектің наны тәтті...(Жалқаудың жаны тәтті. Тәтті - sess)
4. Еңбектің түбі - береке... (Көптің түбі – ... ...... ... ... (жан азығы. Азық – essen)
1. Терпение и труд все перетрут. (arbeit)
2. ... ... ... ... ... ... ... милее богатства. (reichtum)
4. сарый друг лучше новых двух. (frend)
5. Не имей сто ... а имей сто ... ... ... де ... ... жағдайлар комитетінің басшы қызметкерісіз. Сіздердің
әрекетіңіз.
Сіздерге 30 секунд уақыт беріледі.
V-тур. ... ... ... ... ... Атом ... нелерден тұрады? (нейтрондар
мен протондардан)
2. Тарих. Абылай ханның шын аты кім? (Әбілмәнсүр) т.с.с.
VІ-тур. Тамаша жетілік.
1. География. Жер ... ... ... ... ... ... ... қабат; мезосфера, ионосфера)
2. Биология. Жер бетіндегі өсімдіктердің ортаңғы бөлігі қалай аталады?
(сабақ - степель)
3. Тарих. Қазақ жері қай ... ... ... енді? (1731 ж,
Әбілхайыр хан тұсында).
VІІ-тур. Шеншендік сайысы
Қорытынды бөлімі.
«Атемекен» - Қазақстандағы жалпы білім беретін мектептердегі оқу-
тәрбие ... ... ... ... ... ... қазақ
халқы педагогикасының тәлім-тәрбиелік ұстанымдарына негізделген ғылыми-
педагогикалық және методикалық бағдарлама.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – ұлттық өзіндік ... ... ... ... жаңа ... ... жасау, балалар мен
ересектерді біріктіретін ауылдық, аудандық, қалалық, облыстық, аймақтық
«Атамекен» ... ... ... ... атты ... этнографйялық
іскерлік шығармашылық-көрністік ойындарын өткізу, өз туын, елтаңбасын, ... ... киім ... және өзге ... ... ... әрбір мектепті тарихи ұлттық-этнографиялық мұражайлар ашу.
Қызметі: «Атамекен» негізгі 30 шығармашылық ... ... ... ... ... тарихы, этно-мәдениеті мен
этностық тілдері, рухани игіліктерін қолдана отырып ... ... ... ... ... ... ... толығынан жүзеге асыру үшін ... ... ... педагогикалық жоғары оқу орнындары мен училищелері және өзге
құлшыныс танытқан орындарда іс-әрекет етуші «Атамекен» ордасы құрылды.
Орда төрағасы, ... ... ... І-IV ... ... ... V-VII сынып «Мұрагер» және VIII-IX-XI
сыныптар- «Мирас» бірлестіктерін құрып, толық ... ... ... ... жас ... қарай және өз
тілектеріне орай бағыттарын белгілейді. Олар ... бір ... ... ... ... және ... түрде жалғастырып
отырады. Қоғамдық пікірлер арқылы ... және ... ... ... бағыт өзінің ұлтық-рәміздік елтаңбасын иеленеді.
Негізгі шығармашылық бағыттары:
1. «Салт» бағыты. /Халықтардың салт-дәстүрлері, мәдениеті, ... ... ... ... ... ... ... тарихы: тапалар, рулар, жүздер, хандар,
сақтар, қыпшақтар, түркілер т.б және халықтар: қытай, орыс, монғол
т.б./
3. «Шаһар» бағыты. /Көне және жаңа ... мен ... ... ... даму ... туралы мағұлматтар қамтылады/.
4. «Жібек жолы» бағыты. /Тарихи-географиялық жерлер мен орындар, Ұлы
жібек жолы, шекаралар, ... ... ... ... ... жұлдыздар» бағыты. /Хандар мен батырлар, билер, жыраулар,
өнер және мәдениет қайраткерлері, саяссат және үкімет қайраткерлері
т.б/.
6. «Толғау» бағыты. ... ... ... ... ... ... ... жырлар т.б/
7. «Асыл мұра» бағыты. /Қожа Ахмет Яссауи, Арыстан Баб, Айша бибі,
«Алтын ... ... ... ... /фолклорлық-этнографиялық музыкалық
аспаптар т.б/
9. «Нурыз» бағыты. /наурыз, ерулік, соғым т.б ұлттық мейрамдар/
10. «Зергер» бағыты. /ұлттық ою-өрнек, қолөнер т.б/
11. ... ... ... ... мал шаруашылығындағы ежелгі
кәсіптердің маңызы, еңбек, экономика/
12. «Көкпар» бағыты. ... ... мен ... ... ... «Дулыға» бағыты. /ұлттық қару жарақ түрлері.../
14. «Қасиет» бағыты. /жұлдызшылық, емшілік, тәуіптік туралы ақпараттар/
15. «Ас» бағыты. /ұлттық ас ... ... ... ... ... ... өсиетнамлар,
нақыл сөздер, кең тараған тиымдар т.б/
17. «Зерде» бағыты. /шығыстың ұлы ғұлама-ғалымдары туралы ақпарат ... ... ... /«Атамекен» бағдарламасы бойынша, аңшылық өнері/
19. «Қыз бен жігіт» бағыты. /ұлттық-гигиеналық, мәдени, т.б қарым-
қатынастар/
20. «Заман-ай» бағыты. /өлкетану жұмыстары, экологиялық ... ... ... ... ... /шет елдердегі қазақтармен байланыс,
халықаралық, ұлтаралық қарым-қатынас/
22. «Достық» бағыты. /қазақ мемлекетінің ... ... ... өзге ... Қазақстанмен одақтас мемелкеттер т.б/
23. «Ардагер» бағыты. /ұлт-азаттық қозғалысы, Отан ... ... 1986 ... ... ... ... «Ою-өрнек» бағыты. /Ұлттық және әлемдік зергерлік өнері,
арихитектуралық ... ... ... ... ... ... туындылар/
26. «Ата-ана» бағыты. /қазақ отбасы, ата, әже, ... ... т.б ... ... ... /Құраннның тәрбиелік, ғылыми мәселелерімен
атнысу/
28. «Сәби» бағыты. /мектепке дейінгі балалармен жұмыс/
29. «Қайырымдылық» ... ... ... ... ... ... ... /сауда саласындағы мамандықтар, қызмет түрлері/
Бұл бағыттыр 1991 жылы ... ... ... ... ... Мектептегі тәрбие жұмысын жүзеге асырғанда осы
бағдарламаны басшылаққа алғанның маңызы жоғары.
Сынып жиналысының хаттамасы
/айы, күні, жылы/
Кімдер қатысты
..........................................................................
.........
Тақырыбы
..........................................................................
...................
Күн тәртібі.
1)
...........................................................
..........................
2)
...........................................................
..........................
3)
...........................................................
..........................
Жарыс сөзге қатысқандар
.................................................................
........................................................................
......................................
........................................................................
.......................................
Қабылданған ... ... ... ... ... қатысты
..........................................................................
.........
Тақырыбы
..........................................................................
...................
Күн тәртібі.
4)
...........................................................
..........................
5)
...........................................................
..........................
6)
...........................................................
..........................
Жарыс сөзге қатысқандар
.................................................................
........................................................................
......................................
........................................................................
.......................................
Ата-аналардың сұрақтары, ескертпелері, ұсыныстары
......................
........................................................................
...........................................
........................................................................
............................................
........................................................................
............................................
Қабылданған шешім
........................................................................
........
Төраға
........................................................................
.............
Хатшы
........................................................................
.............
Ата-аналардың ашық есік күні.
/күні, айы, жылы/
Кімдер болды.
........................................................................
..................
........................................................................
............................................
........................................................................
............................................
........................................................................
............................................
........................................................................
............................................
Кімдер ... ... ... Болдырев Н. И. Класс жетекшісі. – А...Мектеп, 1980
2. Болдырев Н. И. ... ... ... ...
А...Мектеп, 1973
3. Ақназаров Б ... ... – А.. ... , ... Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. /ред.басқ. Марьенко И. С.
Аударған Бейсенбаев З/ - А... ... ... ... А. Н. ... ... ... тәрбие жұмысың жүйесі.
–А.., 1991
6. Класному руководителю. Уч.-мет. пособие /под.ред рожкова. М. И ... ... ... ... ... В. В т.б ... ... - А..: Мектеп 1-80
8. Педагогикалық және жас ... ... ... А. В – А..: ... ... Қожахметов К. Ж. Сынып жетекшісі А..: 2000
10. ... М. Об ... ... работы. – Народное
образование, 1976.
11. Безкокровайный С, Жұмабаев. А. Мектепте өткізілетін ... - А... ... ... ... А. С. ... ... - А... Мектеп, 1985
13. Ақназаров Б Класс жетекшісі – А.. Мектеп , 1973
14. Оқушыларды тәрбиелеудің үлгі мазмұны. /ред.басқ. ... И. ... ... З/ - А... Мектеп, 1978
15. Шлясова А. Н. Класс жетекшісінің жүргізген тәрбие жұмысың ... ... ... А Класс активтері. “Қазақстан мектебі” №1, 1986
17. ... А Г. ... ... ... –М,, ... ... Класному руководителю. Уч.-мет. пособие /под.ред рожкова. М. И –
М..; Гуманит.изд.Центра Владос, 2001
19. ... В. И. ... ... ... ... – А, мектеп,
1987.
20. Сокольников Ю. П, Ефременько Н. В. Учеть классным руководителям
результатов ... ...... ... ... Н. Е, ... Н. С. ... час и его организация.- М.,
1984.
22. Фролова Г. И. Организация и методика клубной работы с детьми и
подростками. – М., 1986.
23. Кондрашова Л. В. ... ... ... – М., ... ... О. С. ... беседы с подростками.
25. Этнопедагогика материалдарын тәрбие процесінде қолдану.- А,. 1998.
26. Оқушыларды сабақтан тыс уақытта тәрбиелеу. /Құрастырған: ... ... ... П. Э/ - А:, мектеп 1975.
27. Нұрмағанбетов С, Овчинникова Р. Мектептегі кластан тыс жұмыстар. –А:
мектеп 1969.
28. ... Н. ... тыс ... іс ... ... 1972.
29. бозжанова К. Б. Оқушылармен жүргізілетін кластан және мектептен тыс
жұмыстар жүйесі. /16-лекция/. –А, 1991.
30. Абилова З. Оқушыларға кластан тыс жұмыстарда ... ... – А, ... Әбенбаев С. Оқущы жастарға эстетикалық тәрбие беруді жетілдіру. –А,
1992.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 55 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ата-аналармен сынып жетекшісінің бірлескен іс-әрекетін ұйымдастыру технологиясы10 бет
Мұғалімнің, сынып жетекшісінің оқу-тәрбие жүйесіндегі өзіндік ұстанымдары21 бет
Сынып жетекшісінің маңыздылығы4 бет
Сынып жетекшісінің маңыздылығы туралы4 бет
Сынып жетекшісінің маңыздылығы. Дискуссия7 бет
Сынып жетекшісінің оқу – тәрбие процесіндегі басты қызметі27 бет
Сынып жетекшісінің оқушыларды танып білу жолдары11 бет
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмыстарына қойылатын психологиялық талаптар47 бет
Сынып жетекшісінің тәрбие жұмысын және тәрбие сағатын ұйымдастыруы.7 бет
Қазіргі мектептегі сынып жетекшісінің ата - аналармен жүргізу жұмысы түрлері, мазмұны27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь