Қазақстан Республикасының қысқа және ұзақ мерзімді стратегиясы

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5

І. “ҚАЗАҚСТАН . 2030” СТРАТЕГИЯСЫ
ҚАЗАҚСТАН ДАМУЫНЫҢ ЖАҢА КЕЗЕҢІНДЕ
1.1 Ішкі және сыртқы саясатымыздың аса маңызды 30 бағыты ... ... ... ... ... ..6
1.2 Қазақстан Республикасының Индустриялық.инновациялық дамуының 2003.2015 жылдарға арналған мемлекеттiк стратегиясы ... ... ... ... ... ... ... .14
1.3 Қазақстан Республикасындағы экономикалық дамудың
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20

ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫСҚА ЖӘНЕ ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ СТРАТЕГИЯСЫ.
2.1 Қазақстан Республикасының экономикалық даму стратегиясы ... ... ... ..30
2.2 Қазақстан Республикасының даму стратегияларын жүзеге
асырудың құралы ретіндегі Ел басы жолдауы ... ... ... ... ... ... ... ... ..32
2.3 Даму стратегияларын жүзеге асыру мекемелері мен жетілдіру
жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .40

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...42

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
Кіріспе
Қазақстан Республикасы экономикасының өсу стратегиясы өте маңызды мәселелердің бірі болып табылады.. Республикадағы болып жатқан өзгерістер ең алдымен халықтың өмір деңгейінде білінеді. Нарықтық реформаның бірнеше жылдық тәжірибесі меншікті өзгерту, шаруашылық құрылымдар жүйесін құрудың тиімділігін көрсетті. Сол уақытта әлеуметтік-экономикалық жагдайдың басымдығы жарлылық ахуалының күрделіленуіне әкеліп соқты. Қазақстанның өтпелі экономикасында реформалық өзгерістер, жұмыссыздық, әлеуметтік ауқымдағы терең қозғалыстар және т.б. жатады. Халықтың өмір сүру деңгейін жоғарлату мемлекеттің әлеуметтік саясатындағыең басты басымдылықтарыдң бірі болып табылады. Экономикалық ілгері басудың жоғары қарқындары халықтың өмір сүру деңгейіне оңды әсері етті.
Экономиканың тұрақты өсуі, адам басына шаққандағы табыстың өсуі — бұл экономикадағы ең маңызды және қажетті құбылыс.Сондықтанда менің таңдаған тақырыбым өте актуальды болып келеді. Бұл құбылыс дүние жүзінің көп мемлекеттерінде соңғы екі жүз жылдықта байқалып отыр.
Қоғамдық-саяси тұрақтылық, тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму, экономикалық қауіпсіздікті нығайту негізінде халықтың әл-ауқатын өсіру Үкіметтің 2003 – 2006 жылдарға арналған бағдарламасының басты мақсаты ретінде айқындалған.
Үкімет алға қойылған міндеттерді орындады әрі жоспарланған индикаторларға қол жеткізуді қамтамасыз етті.
2003 – 2007 жылдары қоғамдағы тұрақты қоғамдық-саяси ахуал аясында Қазақстан экономикасын өсірудің жоғары қарқынына, халықтың өмір сүру деңгейі мен әл-ауқатын арттыруға қол жеткізілді. Елдің ұлттық қауіпсіздігі нығайды, Қазақстан саяси және әлеуметтік-экономикалық даму саласындағы өңірлік көшбасшы ретінде қалыптасу үстінде.
2003 – 2006 жылдары жалпы ішкі өнімнің 7-7,5 % мөлшерінде орташа жылдық нақты өсуін қамтамасыз ету жоспарланған.Үкіметтің теңгерімді экономикалық саясаты және реформаларды серпінді жүргізу 2003 – 2006 жылдар кезеңінде ЖІӨ-нің өсуінің орташа жылдық қарқынын жылына 9,4 % мөлшерінде қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. 2007 жылы Қазақстан Республикасы Статистика агенттігінің алдын ала деректері бойынша ЖІӨ-нің өсуі алдыңғы жылмен салыстырғанда 8,6%-ды құрады.
Республикадағы болып жатқан өзгерістер ең алдымен халықтың өмір сүру деңгейінде білінеді. Нарықтық реформаның бірнеше жылдық тәжірибесі меншікті өзгерту, шаруашылық құрылымдар жүйесін құрудың тиімділігін көрсетті. Сол уақытта әлеуметтік-экономикалық жагдайдың басымдығы жарлылық ахуалының күрделіленуіне әкеліп соқты. Қазақстанның өтпелі экономикасында реформалық өзгерістер, жұмыссыздық, әлеуметтік ауқымдағы терең қозғалыстар және т.б. жатады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Н.Қ. Мамыров., М.Ә. Тілеужанова. Макроэкономика: Оқулық. Алматы “Экономика”, 2003 жыл.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. Қазақстан халқына жолдауы.
3.Райымқұлұлы С. «Экономика теория негіздері» Шымкент, 2005жыл.
4.Әубәкіров Я.Ә., Байжұмаев Б.б., Жақыпова Ф.Н., Т.П. Табаев
«Экономикалық теория» Алматы, 1999жыл.
5.Дүйсенбаев К. Ш., Э.Т. Төлегенов., Ж.Г. Жұмағалиева
6. «Заң» Республикалық құқықтық журнал Астана 2000ж №9
7. Ө. Нұрғалиев., “Қазақстанның экономикалық өсу ерекшеліктері”. Аль – Пари 2007 жыл. №3 - 4 (84 – 85).
8. Қазақстан Республиксының еңбек туралы заңы. Алматы 2000ж.
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. «Қаржы» Алматы, 1994ж.
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, 2003ж.
11. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстанның егеменді мемлекет ретінде қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы» Алматы, 1992ж.
12. . К. А. Мадыханова., “Еліміздегі макроэкономикалық ахуал мен сыртқы қарыз жағдайының өзара байланысы”. Қаржы – қаражаты 2007 жыл.
13. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер» Алматы, 2001ж.
14. Сәбден О., Тоқсанова А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002ж.
15.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы
және кәсіпкерлік» Алматы, 2002ж.
16. Ілиясов Қ.Қ., Құлпабаева С. Қаржы. Алматы, Алматы 2003ж.
17. Агапова Т.А., Серегина С.Ф. Макроэкономика: Учебник. – МГУ, “Дис”, 1997 год.
18. Л: А. Бимендиева, Ш.П. Жылжақсынова., “Экономикалық өсу – ұлттық экономиканың қызмет етуінің нәтижесі ретінде”. ҚазҰУ хабаршысы. Экономика сериясы 2004 жыл №6(46).
19. А. Айтжанова., Н. Тілегенов., “Жаңа даму кезеңінде ұлттық экономиканы дамытудың мароэкономикалық көзқарасы”, Саясат 2007 жыл №3.
20. Ө. Нұрғалиев., “Қазақстанға қандай даму үлгісі қажет”. Аль – Пари 2007 жыл № 5 – 6 (86 – 87), мамыр – мусым.
21. Ж. Байпақбаев., “Қазақстан экономикасы: қазіргі келбеті және диверсикациялайдың қажеттілігі”,. Саясат 2006 жыл №5.
22. 1920. Н.Ә. Назарбаев, “Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан”, Егемен Қазақстан, 2007 жыл.
        
        Аннотация
Менің курстық жұмысым «Қазақстан Республикасының қысқа және ұзақ мерзімді
стратегиясы.» ... ... ең ... ... бірі ... табылады. Осыдан
он жыл бұрын – 1997 жылы Қазақстан халқына алғашқы ... ... ... ... ... ... – қоғамымыздың келешектегі келбеті мен
мемлекетіміздің ... баян ... Біз бұл ... ... ... ... ... самғау сызығы қандай болуы керектігін
анық білуге, айқын ... тиіс ... ... ... ... ... стратегиямызды таңдап, тиісінше ерік-жігер, төзімділік пен
мақсаткерлік таныта білсек, алдымызда тұрған кез ... ... ... біз ... ... ... ... – 2030” СТРАТЕГИЯСЫ
ҚАЗАҚСТАН ДАМУЫНЫҢ ЖАҢА КЕЗЕҢІНДЕ
1.1 Ішкі және ... ... аса ... ... Қазақстан Республикасының Индустриялық-инновациялық дамуының 2003-
2015 жылдарға арналған мемлекеттiк стратегиясы
.............................14
1.3 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ СТРАТЕГИЯСЫ.
2.1 Қазақстан ... ... ... ... Республикасының даму стратегияларын жүзеге
асырудың ... ... Ел ... Даму ... ... ... ... мен жетілдіру
жолдары…………………………………………………………..……..…..40
Қорытынды……………………………………………….…………….……..42
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі………….………….…………………....43
Кіріспе
Қазақстан Республикасы экономикасының өсу стратегиясы ... ... бірі ... ... ... ... жатқан
өзгерістер ең алдымен ... өмір ... ... ... ... ... ... меншікті өзгерту, шаруашылық
құрылымдар жүйесін құрудың тиімділігін көрсетті. Сол уақытта ... ... ... жарлылық ахуалының күрделіленуіне әкеліп
соқты. Қазақстанның ... ... ... ... ... ауқымдағы терең қозғалыстар және т.б. жатады.
Халықтың өмір сүру ... ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Экономикалық ілгері басудың
жоғары қарқындары халықтың өмір сүру ... оңды ... ... ... ... адам ... шаққандағы табыстың өсуі — бұл
экономикадағы ең маңызды және қажетті ... ... ... өте актуальды болып келеді. Бұл құбылыс дүние ... ... ... екі жүз ... ... ... ... тұрақты әлеуметтік-экономикалық даму,
экономикалық қауіпсіздікті нығайту негізінде халықтың әл-ауқатын ... 2003 – 2006 ... ... бағдарламасының басты мақсаты
ретінде айқындалған.
Үкімет алға қойылған міндеттерді ... әрі ... қол ... ... ... – 2007 ... ... тұрақты қоғамдық-саяси ахуал аясында
Қазақстан экономикасын өсірудің жоғары қарқынына, халықтың өмір ... мен ... ... қол ... ... ... қауіпсіздігі
нығайды, Қазақстан саяси және әлеуметтік-экономикалық даму саласындағы
өңірлік көшбасшы ретінде қалыптасу ... – 2006 ... ... ішкі өнімнің 7-7,5 % ... ... ... ... ... ету ... ... саясаты және реформаларды серпінді жүргізу 2003 – 2006 ... ... ... ... жылдық қарқынын жылына 9,4 % мөлшерінде
қамтамасыз ... ... ... 2007 жылы ... ... ... алдын ала деректері бойынша ЖІӨ-нің өсуі алдыңғы
жылмен салыстырғанда 8,6%-ды құрады.
Республикадағы болып жатқан өзгерістер ең ... ... өмір ... білінеді. Нарықтық реформаның бірнеше жылдық тәжірибесі меншікті
өзгерту, ... ... ... құрудың тиімділігін көрсетті. Сол
уақытта әлеуметтік-экономикалық жагдайдың басымдығы ... ... ... ... ... ... ... реформалық
өзгерістер, жұмыссыздық, әлеуметтік ауқымдағы терең қозғалыстар және т.б.
жатады.
І. “ҚАЗАҚСТАН – 2030” СТРАТЕГИЯСЫ
ҚАЗАҚСТАН ... ЖАҢА ... Ішкі және ... ... аса ... 30 ... ... он жыл бұрын – 1997 жылы Қазақстан халқына алғашқы Жолдауда еліміздің|
|2030 жылға дейінгі Дамуының стратегиясы – қоғамымыздың келешектегі келбеті ... ... ... баян ... Біз бұл ... қандай қоғам |
|орнатқымыз келетінін, дамуымыздың самғау сызығы қандай ... ... ... ... ... тиіс ... ... Басым мақсатымызды дұрыс |
|айқындап, стратегиямызды таңдап, ... ... ... пен ... ... білсек, алдымызда тұрған кез келген кедергілерді ... ... біз ... ... Біз ... жоқпыз. ... ... ... ... ... деп ... болады: Қазақстан |
|өтпелі кезеңнен ойдағыдай өтті, әрі өз дамуының сапалық жаңа кезеңіне нық |
|сеніммен ... ... ... ... еліміз дамуының ой қисыны, сонымен қатар кең ... ... ... бар барынша байыпты түбегейлі қоғамдық міндеттер қойылып |
|отыр. Осы заманғы қыр көрсетулер мен қатерлер әлеуметтік-экономикалық және ... ... ... жүйесін неғұрлым серпінді жаңартуды ... ... ... ... өзі ... ... ... тарағаннан |
|кейінгі кеңістіктегі әрі Орталық Азиядағы көш бастаушы тұғырын сақтап, ... ... ... ... және ... ... келе ... |
|мемлекетінің біріне айналуына мүмкіндік береді. ... ... ... Жаңа ... ... ... ретінде|
|Елбасы ішкі және сыртқы саясатымыздың аса маңызды 30 бағытын айқындап отыр: |
|Бірінші бағыт – Экономиканың бәсекеге қабілеттілігінің ... ... ... ... бағытталған толымды стратегия әзірлеу және оны іске асыру |
|Екінші бағыт – Әлемдік шаруашылық ... ... ... ... ... ... қарату және жасақтау ... ...... және ... ... қатысу ... ... ... ... ... Азия ... ... ... ... ... ... ... экономикалық дамудың “өңірлік |
|локомотивіне” әрі оны әлемдік экономиканың табысты “ойыншысына” айналдыра ... күш бар. ... ... ... келешегі зор өңірлік жобалар жайында |
|ақпараттандыру жүйесін жасап, олардың осындай жобаларға қатысуына және ... ... ... контрактілер алуына жәрдемдесуге тиіс. Бұлар |
|жоғары технологиялық өндірістер, инфрақұрылымдық және басқа да жобалар болуы|
|мүмкін. ... ... ірі ... ... “серпінді” жобаларды дамыту|
|мақсатында ұлтаралық компаниялармен ынтымақтастығын ынталандырып отыру ... ... ... ... ... ... ... қаржы орталығының|
|төңірегінде топтасуын дамыта отырып, бұл өңірде осы ... ... ... технологияларының негізінде тауарлы-шикізат рыноктарын, айталық, астық|
|биржасын құратын болады. ... ... ... органдар мен институттарға, соның ішінде мемлекеттік|
|холдингтерге Қазақстанды “тауарлармен және қызметпен қамтамасыз ету ... ... ... ... қолайлы жағдайлар туғызуды, ең |
|бастысы, қазақстандық компаниялардың өңірлік ірі ... ... ... үшін нақты шаралар қолдануды тапсырамын. ... ...... ... ... ... және ... жұмысын халықаралық стандарттарға сәйкес ұйымдастыру ... ... 2007 ... ... кешіктірмей, Президенттің |
|бекітуі үшін өздерінің дамуы мен жаңа құрылымының тұжырымдамасын ұсынуды |
|тапсырамын. ... мен ... ... кейін “Самұрық”, |
|“Қазына”, “ҚазАгро” алдарына қойған міндеттерді іске ... ... ... ал ... ... жұмыс нәтижелері үшін дербес жауап береді. |
|Бесінші бағыт – Өндіруші сектордың тиімділігі мен ... ... ... арттыру ... ...... ... ... жүйесінің орнықтылығы мен |
|бәсекеге қабілеттілігінің жаңа ... ... ... ... ... рыноктағы, сондай-ақ өңірлік әрі |
|халықаралық жобалардағы бәсекелестік тартысқа әзір болуы керек. Біздің қаржы|
|жүйемізге резидент еместердің ... ... ... ... |
|шектеулерді біз Қазақстанның БСҰ-ға кіруі жөніндегі келіссөздер аясында ... ... ... банк ... ... ... ... зор |
|секторларына нарықтық жағынан орнықты қолдау көрсетуі үшін жағдай жасалуын |
|және банктердің өңірлік экономикалық ... ... ... ...... ... әріптестік шеңберінде қатысуын күшейту қажет. ... ... ... ... ... капиталын ұлттық ауқымдағы, |
|әсіресе, энергетикалық, инфрақұрылымдық және “серпінді” жобаларды іске асыру|
|үшін тарту ... ... ... шешу ... ... ... ... ... негізсіз шектеулерді алып |
|тастау жайындағы мәселеге тағы да оралуымыз қажет. Бұл мәселені Қазақстанның|
|оңтайлы жиынтық сыртқы ... ... ... ... ала ... ... дұрыс. Біздің банктеріміз сыртқы қаржыландыруға шектен тыс иек ... ... өзі ... ... ... ... ... ұлғаюына |
|әкеп соқтыруы мүмкін. ... біз ... ... істейтін қор рыногын құруымыз керек. Халықты |
|өзінің жинақ ақшасын бағалы қағаздарға салуға кеңінен тартпайынша, оның ... ... ... ... ... ... ... бойынша ... ... ... ... ... ... де қажет. ... ... банк ... инфрақұрылымын кеңейту үшін |
|заңнамалық негізді одан әрі жетілдіру эле¬ктрондық ... ... ... ... ... ... Қаржылық қадағалау агенттігімен бірлесе жоғарыда көрсетілген, осындай|
|жұмысты жүргізудің ... мен ... ... қамтамасыздығын |
|әзірлеуі тиіс. ... ...... үшін ... ... ... кіру ... ... ... ... ... көп ... оның|
|Бүкіләлемдік сауда ұйымына кіруіне байланысты айқындалатын болады. Бұл ... біз ... жыл бойы ... ... ... әрі ... да |
|тақаумыз. ... ... ... ... ескере келгенде, биылғы жылдың |
|соңына дейін Қазақстанның заңнамасын БСҰ-ның міндетті келісімдерінің ... ... ... ... ... ... БСҰ-ға кіруінің барысында Үкімет аграрлық секторды |
|қолдаудың лайықты деңгейін сақтап қалуы және өнеркәсіп орындарын БСҰ ... ... ... ... ... жөніндегі тиісті бейімдеу шараларын|
|іске асыруы керек. ... ... ... ... мен кеден қызметі мамандарының |
|осы заманғы талаптарға кәсіби ... ... ету ... ... ... және ... ... әзірлеу қажет. Біз экономиканың ашықтығы, өңір |
|елдерінің арасындағы кедендік кедергілерді азайту және ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге тиіспіз. Осы және |
|басқа да мақсаттарға арнап, мемлекет соңғы жылдары өзіміздің кеден жүйесіне |
|едәуір қаржы бөліп келеді. ... ... ... ... ... ... халықаралық |
|стандарттарына көшуі үдерісін ... ... ... ... ... ... бірлесіп, таяудағы уақытта |
|экономиканың барлық секторларындағы өзіміздің өндірісшілер мен ... үшін ... ... әзірлеуге тиіс. ... ...... ... және ... емес секторды |
|дамыту ... ...... технологияларды енгізуге және инновацияларды |
|қолдауға бағытталған ... ... ... ... ... ... ... ... ... ала отырып, |
|технологиялар трансфертін белсенді әрі байыпты жүргізуіміз керек. Сырттан ... ... ... оларды жетілдіруді жүзеге асыратын, сондай-ақ |
|отандық ғылыми ... ... ... ... ... мен ... ... желілерін құруға жәрдемдесу қажет. |
|Екіншіден, жоғары технологиялар саласындағы ... ... ... ... венчурлық негізде қаржыландыруды қолдайтын құрылымдар жасақтау керек.|
|Қазақстан ғалымдарының үздік әзірлемелерінің “сыртқа” кетуіне жол беруге |
|болмайды. ... ... ... инновациялық белсенділігін көтермелеу шарт.|
|Ғылыми-зерттеу және конструкторлық қызметтегі зор ... жеке ... ... ... тигені жөн. ... ... ... ... ... ... бір жүйеге |
|келтіру қажет, сонда ғана бұл жұмыстардың нәтижесіне экономиканың нақтылы ... ... ... болады. ... ... ... пен ... ... ... нығайтып, |
|технологиялық сектордың дамуына ықпал ету керек. Танысу мен қаржыландыру |
|үшін ашық болатын ... мен ... ... құру қажет. Бұл – |
|“Қазынаның” міндеті. ... ...... өсу мен ... ... ... |
|орталықтарын қалыптастыру және олардың жұмыстарын ... ... ... ... бар көшбасшы қалаларды басымдықпен дамыту |
|есебінен өңірлік орталықтарды және ... өсу мен ... ... ... арналарын” үйлесімді қалыптастыру өңірлік дамуды |
|қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Үкімет тұтастай алғанда ел ... ... ... ... ... үшін ... |
|мүмкіндіктерін зерделей келіп осындай орталықтарды анықтауға тиіс. ... он ... ... шалғайдағы шағын қаладан осы заманғы мүмкіндігі мол |
|шаһарға айналған біздің байтағымыз – Астананың экономикалық өркендеудің аса |
|маңызды ... ... ... ... ғана емес, баршаға |
|аян. ... біз ... ... астаналарымен шындап бәсекеге түскіміз келеді екен, |
|онда өзіміздің осы мүмкіндіктерімізді одан әрі еселей ... ... ... ... туралы мәселе де көкейкесті. ... ... ... еңбек ресурстарының жинақылығын және өңірлердің|
|бәсекеге қабілеттілігін көтеруді қамтамасыз ету әрі солардың негізінде “өсу |
|тетіктерін” қалыптастыру ... ... ... ... қол ... мақсатын алдымызға қойып отырмыз ... бұл ... ... ... ... ... әрі|
|осы заманғы қызмет көрсету мен жоғары технологиялық индустрия орталығына ... ... іске ... керек. Мемлекеттік және жеке секторлардың |
|топтасуы үдерісін пайдаланып, айталық, қазірде ... ... ... корпорациясын ескере отырып, мәселен, Астана қаласы, |
|Ақмола мен Қарағанды облыстарының нысаналы өңірлік даму ... ... ... ... ... ... құру қажет. ... ... ... өсу ... ... қажетті әлеуметтік |
|инфрақұрылыммен қамтамасыз етілуге тиіс, онда мектепке дейінгі, орта және |
|кәсіптік-техникалық білім беруге баса көңіл ... ... ... “өсу тұғырларын” сонымен қатар, әлеуметтік-кәсіпкерлік ... (ӘКК) ... ... ... де ... ... Олардың |
|қызметі аграрлық, көлік-логистикалық және басқа секторларда инвестициялық ... ... ... ... асыруды көздейді. Үкіметтің ӘКК-ге |
|қажетті мемлекеттік ... пен ... ... ... қатысуымен |
|корпорацияларды дамыту мәселелерін шешкені дұрыс. ... пен ... ... ... ... ... мен ... |
|технологияларды дамыту жөніндегі жоспарларымызды ескере ... осы ... ... ... мен ... ... ... |
|жөнінде нақты ұсыныстар әзірлеуге ... ... ... ...... әріптестіктің негізінде |
|стратегиялық инфрақұрылымды дамыту, сондай-ақ осы саладағы ... ... ... ... ... бағыт – Электрэнергетикалық ресурстарды дамыту және атом ... ... ... ... ... ...... және орта бизнесті қолдау жөніндегі дәйекті іс-қимыл|
|Біріншіден, Үкімет іскерлік бастамашылық жолында заңнамалық, әкімшілік және ... ... ... және қалай пайда болатынын анықтап алуға, |
|оларды барынша қысқартуға, сондай-ақ шағын және орта бизнес құрылымдарының |
|мемлекет ... ... да бір ... ... болуына жол бермеуге тиіс. |
|Сонымен қатар, салық заңнамасының ... ... ... ... ... ... “көлеңкеден” шығуына жәрдемдесетіндей|
|етіп одан әрі жетілдіре түсу қажет. ... біз әділ ... орта ... мен ... ... ... бірдей жағдай туғызу жөніндегі жұмысты тиянақтауға |
|тиістіміз. Үкіметке антимонополиялық заңнамаға кешенді тексеріс ... ... ... мен ... ... ымыраластығы фактілерін ... ... ... салаларын “жасырын” монополияландыруға |
|жол бермеудің айқын тетіктерін жасауды, сондай-ақ айыппұл санкцияларын |
|қолдану туралы ... ... ... ... ... біз табиғи монополиялар аясын барынша қысқартуға тиіспіз, біздің |
|тиісті салалардағы бәсекелестік қатынастарды қайта құрылымдау мен дамытудың |
|жаңа бағдарламаларын жасап, ... ... ... ... ... ... монополиялар сақталып қалған телекоммуникациялар мен |
|аэронавигация, ... жол ... мен ... электр энергетикасы, мұнай мен |
|газ құбыры көлігі, сондай-ақ тұрғын үй ... ... ... ... реттеу мен бақылау мақсатында тәуелсіз салалық реттегіштер ... ... ... органдар басқаратын бұл құрылымдар тарифтік және |
|техникалық реттеу функцияларын қоса атқаратын болады. ... жаңа ... мен ... құру ... ... ... Мәселен, “жалғыз терезе” жүйесі шеңберінде кәсіпкерге фирманы екі-үш |
|күннің ішінде тіркете алатындай жағдай туғызу керек. ... ... және ... ... өсу үшін ... ... және орта ... жоғары сапалы өнімдері мен қызметіне сұраныс ... ... ... мемлекет пен мемкомпаниялардың ресурстарын |
|жариялы әрі конкурстық негізде белсендірек пайдалануымыз қажет. ... жаңа ... ашық және ... ... негізде дамыту |
|үшін арнаулы бағдарламалар ... ... онда ... ... жаңа ... ... айталық, заңгерлік және консультациялық шығындарды жабу|
|үшін қаржылық және техникалық қолдау алар еді. Бұл міндет “Қазына” ... ... ... ... бағыт – Халықаралық талаптарға сай келетін техникалық ... ... әрі ... ... ... ... бесінші бағыт – Жеке меншік институтын және контрактілік қатынастарды |
|дамыту ... ... ...... одан әрі индустрияландыру негіздерін |
|қалыптастыру ... ... ... біз халықаралық рыноктың осы заманғы ... сай ... ... одан әрі ... ... ... қамтамасыз етуге тиіспіз. ... ... ...... және орта ... беру, сондай-ақ кадрларды қайта |
|даярлау жүйесін әлемдік стандарттарға жақындату. ... ... ... ... бойынша әлемдік стандарттар деңгейінде сапалы білім беру ... ... қол ... ... ... 3 ... ... жою ... Таяудағы үш жылдың өзінде |
|мемлекеттік-жекеменшік ... ... ... ... 100 ... ... салу ... ... ... әр ... білімі мен қабілет деңгейінің тиімділігін |
|бағалаудың біртұтас жүйесін жасау керек. ... ... ... ... ... дамытып, елімізде оқу ... құру ... ... оқу ... жаратылыстану ғылымдары бойынша, бірінші |
|кезекте, математика мен ақпараттанудан қосымша сағаттар немесе пәндер енгізу|
|керек. ... ... ... ... ... ... сыныптар жүйесін |
|құруды қарастырған жөн. ... осы ... ... ... ... |
|тетіктерін әзірлейтін болсын. ... ... ... ... шетелдік оқытушыларын тарту қажет. |
|Кез келген ортасанатты мектептің балалардың ең жоғары деңгейде шет тілін |
|оқып үйренуіне ... ... ... қол ... қажет. ... ... ... ... қол ... ... ... |
|тағайындау жөнінде мемлекеттік конкурстар жүйесін енгізу туралы ойластырған |
|жөн, айталық, оларды аз ... ... ... ... ... ... ... беруге болар еді. Бұл олардың одан әрі |
|неғұрлым беделді әрі озық ... беру ... ... ... жағдай |
|жасайды. ... ... ... ... мен ... ... ... жүйесін өте |
|мұқият зерделеген жөн. ... ... ... – Оқу ... халықаралық стандарттар деңгейінде |
|аттестациялауды енгізу, жоғары білім беру саласында нақтылы және инженерлік ... ... ... ... ... әрбір жоғары оқу орнындағы білім беру сапасын әділ ... ... ... ... ... ... ... |
|енгізуге тиіс. Жоғары білім беру ... ... ... үшін ... ... тарту жөнінде де ойланған жөн. ... ... ... ... ... бірқатар академиялық |
|ғылыми мекемелерді алдыңғы қатарлы жоғары оқу орындарымен біріктірген ... ... өзі ... беру мен ... ... ... ... |
|университеттер құруға негіз болар еді. ... ... ... ... ... мен нақтылы және |
|инженерлік ғылымдардың ғылыми-қолданбалы орталықтарын дамыту үшін тиісті |
|нормативтік құқықтық база әзірлеуге тиіс. ... ... және ... ... мен ... өзге де ... |
|құрылымдары ғылыми-техникалық оқыту бағдарламасын әзірлеп, ақша қаражатын ... ... мен ... және қолданбалы зерттеулердің қосарластығын |
|еңсеру арқылы ғылыми, конструкторлық және технологиялық жұмыстардың ... ... ... ... ... оның іске ... ... алуы керек. ... ... ... ... даму ... белсендірек |
|тартып, сонымен қатар жеке меншік сектор инвестицияларының математикалық |
|және ғылыми білім беру ... ... ... ... қажет. |
|Алтыншыдан, біз үшін ... ... ... отырған білім беру |
|салаларына шетел ғалымдары мен оқытушыларын белсендірек ... ... ... ... құрамы мен инженер-педагог кадрлардың санын ұлғайту ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологиялар мен ақпаратты таратудың жаңа |
|нысандарына ... ... ... беру ... құру ... де ... тұр. ... ... ...... ... негіздерін қалыптастыру |
|Әлемдік ... ... ... ... ... осы заманғы белді |
|мемлекеттердің барлығы дерлік бәрін де “парасатты экономиканың” жолына ... еді. ... ... құру ... ең ... ... “адами ... ... ... ... ... ... үшін ең бастысы – маңызды әрі көкейкесті өмірлік қағидаттарды іске асыру|
|үшін қазақстандықтарға: ... ... ... үй ... ... нығайту; |
|- ... ... ... ... барлық қажетті жағдайлар |
|туғызу ... ... ... ... ... және ... басқа елдерінің тәжірибесінен |
|біз екі маңызды қорытынды шығара аламыз. ... ... ... ... әлеуметтік қолдау ол нысаналы әрі ... ... ... жағдайда ғана нәтижелі болады. Мемлекет қоғамның осындай |
|көмеккке шынында зәру мүшелерін қолдауға міндетті және сол үшін ... іс ... ... алып ... олар, ең алдымен: балалар, көп |
|балалы аналар, ардагерлер, мүгедектер. ... Ең ... ... ... ... еңбекке ынталандыру және жаңа |
|жұмыс орындарын жасақтау болып ... әрі ... ... қала ... Біз, ең ... ... да бір ... жұмысынан айырылып қалған адамдардың |
|еңбекке оралуына нақты мүмкіндіктер туғызуымыз, олардың жаңа ... ... ... ... ... ... жастар ортасында жұмысшы |
|мамандықтарының, әсіресе ... ... ... ... ... |
|насихаттауды қайтадан қолға алуымыз қажет. ... ...... үйдің қол жететіндей болуын қамтамасыз ету және |
|жылжымайтын мүлік нарығын дамыту саласындағы дәйекті саясат ... ... ...... ... ... ... жақсарту және |
|денсаулық сақтаудың жоғары технологиялық жүйесін дамыту ... ... ...... ... жүйесін дамыту ... ... ...... жүйені дамыту ... ... ...... реформаларды іске асыру және атқарушы |
|билікті жаңарту ... ... ...... ... мен ... одан әрі ... |
|үшін Қазақстан халықтары Ассамблеясының рөлін көтеру ... ... ... – Қазақстан халықтарының рухани дамуы және үштұғырлы |
|тіл саясаты ... ... ...... ... ... ... және құқық |
|тәртібін нығайту ... ... ...... жаңа ... жауапкершілігі, көп |
|бағытты сыртқы саясатты дамыту және жаһандық қатерлерге ... ... ... ... ...... өңірлік тұрақтылықты қамтамасыз |
|етудегі, Орталық Азия елдерінің экономикалық ықпалдастығын дамыту мен Каспий|
|және Қара ... ... ... рынокты қалыптастырудағы белсенді рөлі |
|Отызыншы бағыт – Қазақстанның “өркениеттердің үндесуін” дамытудағы ... және ... ... ... тұғырын бекемдеу ... ... ... ... ... жатқан және Қазақстанның |
|біртұтас халқы болып табылатын барлық ұлттар өкілдерінің ұстамдылығын, |
|конфессияаралық және ... ... ... ... ... |
|сара саясатымыз барынша танылып отыр. |
| |
| ... ... ... дамуының 2003-2015 |
|жылдарға арналған мемлекеттiк стратегиясы ... ... ... ... ... ... арналған мемлекеттiк стратегиясы (бұдан әрi - Стратегия) Қазақстан |
|Республикасы Президентiнiң "Елдегi жағдай туралы және 2002 жылға арналған ... және ... ... ... бағыттары туралы" Қазақстан халқына ... ... ... ... ... ... ... сәйкес әзiрлендi. ... ... ... 2015 ... ... ... арналған мемлекеттiк|
|экономикалық саясатын қалыптастырады және экономика салаларын әртараптандыру|
|арқылы ... ... ... қол үзу ... ... ... дамуына қол|
|жеткiзуге бағытталған. ... ... ... және ... көрсету саласында бәсекеге түсуге |
|қабiлеттi және экспортқа бағдарланған тауарлар, жұмыстар және қызметтер ... ... ... ... ... ... ... табылады. ... ... ... ғаламдануы аясында Қазақстан экономикасы |
|бiрқатар проблемаларға тап болып отыр. Негiзгi проблемаларға мыналарды ... ... бiр ... шикiзат бағыттылығы, әлемдiк экономикаға |
|ықпалдасудың әлсiздiгi, ел ... ... және ... ... ... ... iшкi рынокта тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну |
|сұранысының мардымсыздығы (шағын ... ... және ... ... ... ... ... техникалық және ... ... ... ... ... мен ... ... |
|ықпалды байланыстың болмауы; ғылыми-зерттеу және тәжiрибелiк-конструкторлық |
|жұмыстарға (бұдан әрi - ЗТКЖ) қаржының аз бөлiнуi, ... ... ... және ... өтуге бейiмдеу |
|мiндеттерiне сәйкес келмеуi. ... ... шешу және ... аясында алға қойылған мақсаттар мен |
|мiндеттерге қол ... үшiн Даму ... ... жандандырумен қатар |
|Қазақстанның инвестициялық қоры, Экспортты сақтандыру жөнiндегi корпорация, |
|Инновациялық қор ... ... даму ... құру ... ... |
|      Бұл ретте осы институттар қосылған құны жоғары жаңа өндiрiстердi ... және ... ... iстеп тұрғандарын дамытуға және келелi салаларды |
|кешендi талдау, олардың ең маңызды элементтерiн анықтау негiзiнде ғылыми ... ... ... мен ... ... көрсетуге |
|инвестициялау саясатын жүргiзетiн болады. ... ... елде ... және ... ... ынталандыруға |
|бағытталған белсендi мемлекеттiк ғылыми және инновациялық саясат жүргiзудi ... Алға ... ... қол ... үшiн ... ... одан әрi ... және фискалдық, бiлiм бepу, монополияға қарсы, инфрақұрылымдық ... ... ... ... ... ... ... |
|экономиканың және басқарудың барлық салаларында әлемдiк стандарттарға кө шу ... ... ... ... iске ... ... адам ... |
|өндiрiлген және ... ... ... пайдалануға негiзделген тұрақты |
|өркендеуiне алып ... оның ... ... ... ... ... ... дамудың және қоғам құрылысының сапалық жаңа |
|деңгейiне ... ... етуi ... ... Экономиканы мемлекеттiк реттеу әдiстерi мен тетiктерiн жетiлдiру ... ... ... ... үшiн ... ... ... импортты алмастыратын және экспортқа бағдарланған саясатты iске|
|асыру жөнiндегi шет елдердiң тәжiрибесi, оның iшiнде экспорттық саясаттың ... ... мен ... ... әлемдiк рыноктарда бәсекелестiк |
|артықшылыққа қол ... ... ... ... ... ... Жалпы алғанда Стратегияны iске асыру нәтижесiнде 2015 жылға қарай ел ... ... ... ... ... ... керек. Әлемдiк |
|экономиканың үрдiстерiн талдау және Қазақстан ... ... ... ... проблемалар ... ... даму ... ... ... ... ... ... ... ... әлемдiк жүйесi |
|өзгерiске ұшырап, монополистiк немесе трансұлттық капитализмнiң жаңа ... ие ... ... ... ... ... ... едәуiр өсуiмен, трансұлттық |
|компаниялардың пайда болуымен, ... ... ... түрде |
|артуымен және сауда шарттарының ырықтануымен сипатталады. Халықаралық валюта|
|қоры және ... банк ... ... ... ... ... Егер елуiншi жылдары әлемдiк экономика дүние жүзiндегi барлық елдердiң|
|ұлттық экономикасының жиынтығы болса, ал ... ... ... ... ... ... ... көрiнiс бере бастады. |
|      Тоқсаныншы жылдарға қарай тауарлар мен қызметтер өндiру процесi ... ... ... ... ... ... бойынша шашыраңқы орналасты. |
|Қаржы-өнеркәсiп капиталы трансұлттық сипатқа ие болды. ... ... ... үшiн бұл ... ... аса зор. ... және ... елдер арасындағы шеткерi аймақтар шикiзат жеткiзуге, ал орталық оны |
|өңдеп, шетке қайта жеткiзуге негiзделген дәстүрлі қарым-қатынастар ... ... ... ... капитализм жағдайында дамушы елдер өндiрiстiк процесс |
|тiзбегiне тартылып, ... құны ... тө мен ... ... |
|салыстырмалы тө менгi ... ... ... ... ... ... ... саясат жүргiзудiң мол тәжiрибесi жинақталған. |
|Санаулы елдердiң ғана экономиканың бiр өнiмге ... ... ... ... өз өнеркәсiбiн әртараптандыра алғанын атап өтуге болады. |
|      ... ... ... үшiн ... ... ... ... тарихи өткен кезеңiнде импортты алмастыруға және экспортқа |
|бағдарланған саясаты мысалдарынан айқын ... ... ... ... ... ... Латын Америкасы (Мексика және Бразилия) және Шығыс Азия ... ... және ... ... ... ... ... |
|бағдарлану арқылы ... ... ... қол ... ... ... ... қорытынды жасауға болады. ... ... ... ... ... Америкасы елдерi де, Шығыс Азия елдерi де |
|импорттың орнын басу және экспортқа бағдарланған кезеңдерiнен өткен. Шығыс |
|Азия ... ... бiр ... ... ... саясатынан бас тартып,|
|экспортты қолдау саясатына кө шуі, ал Латын Америкасының импорт алмастыруға |
|ерекше көңiл аударуы осы елдердiң ... ... ... ... ... теория тұрғысынан алғанда экспортқа негізделген саясаттың|
|табысты болуы түсiнiктi, себебi өзiнiң iшкi рыногының әлеуетiн сарқып ... ... ... ... даму ... тоқтатпау үшiн сыртқы |
|рыноктарды игере бастауға мәжбүр болады. Латын Америкасының елдерi импорт |
|алмастыруды қолдай отырып, ... ... ... жасалған әкiмшiлiк |
|және тарифтiк ... ... ... ... атап өту ... Бұл ... ... алғаннан кейiн жаңғыртудың және өнiмдiлiктi |
|арттырудың ... өз ... ... ... ... одан әрi ... мақсатында мемлекет арқылы өз мүдделерiн барынша қорғап қалуға |
|бағыттады. Осының салдарынан ... ... ... ... ... ... ... ұтылып жатты. ... ... ... жаңа ... ... ... қалыптастыратын |
|әлемдiк экономикадағы басым үрдiстердi тө мендегiше жiктеуге болады: ... ... ... ... ... ... |
|экономикаға өту; ... ... ... ... ... ... ... бәсекенiң артуы және өңiрлiк ықпалдасу. ... ... ... ... ширегiнде экономикалық дамыған елдер ... даму ... аса ... ... ... |
|өттi. Бұл елдерде ЖIӨ үлкен бөлiгi қызмет көрсету секторында қалыптасады. |
|Мұндай қызметтердiң айқын ... ... және ... ... бар. ... ... ... елдерде зияткерлiк ресурстар және қаржы капиталы |
|шоғырланған, ал индустриялық ... ... ... көп қажет ететiн |
|өндiрiстер бiртiндеп әлемнiң экономикалық даму тұрғысынан неғұрлым артта ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан жаhандық экономикада әлемдiк |
|тауар рыноктарына мұнай, газ, қара, түстi, жерде сирек кездесетiн және ... ... мен уран ... ... ел ретiнде қарастырылады. Ауыл |
|шаруашылық өнiмдерiнен астық экспортының келешегi бар. ... ... ... ... iрi ... болуы оның салыстырмалы|
|экономикалық артықшылығы болып табылатындықтан, ол қазiргi ... ... ... ... ... ... ... ... және ... ресурстары экспортының қарқынды дамуы ... ... ... ... ... үш жылда экономикалық |
|өсудiң жоғары қарқынын қамтамасыз етуге мүмкiндiк бердi. ... ... ... ... ... инвестицияларды тарту және |
|қаржы саласында құрылымдық-институционалдық өзгерiстердi жүзеге асыру ... ... ... ... байланысты Қазақстан |
|экономикасының дамуында ... ... елде ө мiр сүру ... |
|жоғарылауда және ұзақ мерзiмдi кезеңде индустриялық сервистiк-технологиялық |
|даму сатысына өтуге мүмкiндiк беретiн ... ... ... ... ... ... ... әлемдiк қоғамдастық нарықтық экономикадағы |
|мемлекет ретiнде мойындап отырғанын атап өту керек, ол ТМД елдерiнiң iшiнде |
|бiрiншi болып инвестициялық ел ... ие ... ... ... Банк ... әлемдегi инвестиция салуға ең тартымды |
|20 елдiң қатарына қосты. Тәуелсiздiк жылдары Қазақстан экономикасына 21 ... ... АҚШ ... тартылды. ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан |
|бәсекелестiкке және әлемнiң барлық елдерiмен өзара тиiмдi ынтымақтастық |
|орнатуға негізделген тауарларды, ... ... және ... ... ... ... ашық экономикалы ел ретiнде қалыптасады. ... ... ... ... ... ... жылдық өсу қарқыны 11,5 % |
|құрады. 2010 жылы ЖIӨ екi есе ұлғайту үшiн оның орташа жылдық өсу ... ... % ... ... ... ... ... iске асыру саласында ел экономикасының жақсы ... ... атап өту ... Орта ... ... ... ... |
|жалғастыру және сонымен қатар экономика мен ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар Қазақстан отын және минерал шикiзатының iрi әлеуетiн ... ... ... ретiнде өндiрiстiң өңдеушi салаларына |
|инвестициялар үшiн ... Бұл ... ... жағдаяттың өзгеруiне |
|қатысты ел экономикасын осал әрi тәуелдi етедi. ... ... ... көрсеткендей, шикiзат ресурстарына бай кейбiр дамушы |
|елдер тұрақты экономикалық дамуға қол жеткiзбей, шикiзаттың әлемдiк тауар |
|рыноктарында ... ... тым ... ... қала ... ... Экономиканың шикiзат секторларынан едәуiр табысқа иe болып, мемлекет |
|пен жекe сектор экономиканың жаңа ... ... ... ... ... ... қоры мардымсыз немесе тапшы елдер ілдебайлап күн кешу ... ... ... жаңа ... ... үнемi әрекет |
|жасайды. Алайда ұзақ мерзiмдi келешекте шикiзат қоры ... бұл ... ... кен орындары толықтай пайдаланылғаннан кейiн тұрақты даму ... ... ... ... туғызады. ... ... ... ... ... iрi ... ... тыс |
|толығу қаупiн ескере отырып және мұнай бағасының күрт тө мендеуiнiң ... ... ... Қазақстанда Ұлттық қор құрылды, онда мұнай мен |
|түстi металдарға әлемдiк баға деңгейiнiң белгiленген қалыпты шектен асып ... ... ... ... ... Бұл ... ... ... ... жүйесiне түсетiн валюта қысымын|
|жоюға және экспортты ынталандыратын және дайын өнiмнiң импортын тежейтiн ... ... ... қамтамасыз етуге мүмкiндiк бередi. ... ... ... ... ... ... секторы сенiмдiлiгiнiң артуын және елдiң экспорттық әлеуетiнiң жедел ... ... айта ... ... ... ... ... |
|өндiрiстiк сипаттағы қызметтер көрсететiн салалар ... ... ... өту ... ... ... ... ... өнеркәсiбi ғана сыртқы рынокта |
|бәсекеге түсе алады. Тамақ өнеркәсiбiнiң кейбiр өнiмдерi осыған ұқсас ... ... iшкi ... ғана бәсекеге түсе алады, ал өңдеушi |
|өнеркәсiптiң қалған өнiмдерi бүгiнгi таңда тiкелей және жанама ... ... ғана ... ... Бұл ... ... ЖЖМ, |
|өнiмдi тасымалдауға тө мен және экономикалық ... ... ... кедендiк қорғау баждарын белгiлеуден көрiнiс беруде. 2003 ... ... ... ... ... жасау, тоқыма, тiгiн, былғары аяқ |
|киiм, резина және ... ... ... ... өнеркәсiбi) салаларына|
|бюджет алдында жол берiлген бұрынғы берешектерiн төлеу өсiмi ... ... ... ... ... ... аяқ киiм өнеркәсiбi салаларының |
|өзi өндiрген өнiмдi өткiзуге 2002 жылға дейiн әәС нөлдiк cтaвкa бойынша ... ... ... ... таңдағы экономикасында мынадай проблемалар орын |
|алуда: ... ... ... ... ... әлемдiк экономикаға ықпалдасудың әлсiздiгi; ... ел ... ... және ... ... ... |
|босаңдығы; ... ... ... ... тө ... ... iшкi рынокта (шағын экономика) тауарлар мен қызметтерге деген тұтыну |
|сұранысының мардымсыздығы; ... ... және ... инфрақұрылымның жеткiлiктi дәрежеде |
|дамымауы; ... ... және ... ... жатпайтын экономика |
|салаларында негiзгi қорлардың тез тозуы; ... ... ... техникалық және технологиялық тұрғыдан артта |
|қалуы; ... ... мен ... ... ұтымды байланыстың болмауы; ... ЗТКЖ ... аз ... ... ... ғылымның нарықтық экономика жағдайларына нашар бейiмделуi, |
|ғылыми-техникалық өнiмдi тауар деңгейiне дейiн жеткiзудiң ықпалды ... ... ... салдарынан тұтастай алғанда инновациялық |
|ұсыныстар деңгейiнiң тө мен ... ... ... және ... кадрларды даярлау мен қайта даярлаудың қазiргi|
|заманғы жүйесiнiң болмауы; ... ... ... ... инвестициялар салуға отандық қаржы |
|институттары үшiн ынталандыру көздерiнiң болмауы; ... ... ... ... ... және ... экономикаға өтуге бейiмдеу мiндеттерiне сәйкес |
|келмеуi. ... ... ... ... бар, ... ... ... қауіп-қатерлер |
|болуына байланысты операцияларға бара алмайды. ... Ашық ... ... ел ... ... ... ... |
|әсер ете алмайды, сондықтан оларды сол қалпында қабылдауға тиiс. Осының |
|салдарынан ел өз ... ... ... ету ... ... ... ғана қолдана алады. Осыған байланысты экономиканың сыртқы ... ... ... үшiн елде ... технологиялық |
|өндiрiстердi құру аса өзектi мәселеге айналуда. ... ... ... ... 1 ... ... ... |
|көрсеткiшi еңбек және материалдық ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл көрсеткiш өткiзiлген өнiмнiң ... ... ... ... ... ... ... табысқа |
|қатынасымен өлшенедi. Бұл көрсеткiш аз болған ... ... ... ... ... ... ... ... 2002 жылы ... және табиғи газ өндiру (0,39)|
|кезiнде, қаржы қызметiнде (0,48), темекi өнiмдерiн өндiруде (0,58), ... ... ... (0,55) ... капитал мен адам күшін пайдаланудың |
|жоғары тиiмдiлiгi орын алды. Өткiзiлген өнiмнiң 1 теңгесiне жұмсалған ... тө мен ... ауыл ... (0,91), ... ... |
|(0,85), электр энергиясын, газ және су өндiру мен бөлуде (0,86), құрылыста |
|(0,85), сусындарды қоса алғанда ... ... ... (0,8) ... ... Салық шегерiмдерiн, өнiм тасымалдауға және жарнамаға жұмсалатын ... ... ... ... салалардың кәсіпорындары залалда қалады. |
|      Жұмысшылардың санын қысқартатын жаңа технологияларды қолдану, өнiмнiң |
|материал және энергия сыйымдылығын тө мендету кәсiпорынның ... ... ... болып табылады. |
| ... ... ... экономикалық дамудың
ерекшеліктері
Экономистер арасында экономиканың өсуін қамтамасыз етудегі мемлекеттің
рөлі жөніндегі көзқарастары әр түрлі.
Айтылған көзқарастың ... сай ... ... ... сатылардың
болуы маңызды. Бұл талап көбінесе экономиканың өсуінің қиындығынан пайда
болады, бұған экономикасы артта ... ... ... ... ... өсуі.
ЖІӨ өндірісіндегі негізгі үлесті өнеркәсіп ... Оның ... 2006 ... кен ... саласының
үлесі 57,9% дейін ұлғайды, ал 2001 жылы кен ... ... ... ... ... тең ... құрады
(тиісінше 45,5% және 45,3%). ... ... ... ... былайша ... ... ... ... ... қызметі 20,4%, сауда 9,8%, ... 7,0%. ... ... ... әлі де ... ... алып
отыр (52,5%), олардың үлесі ЖІӨ өндірісінің ... ... ... (1 - ... ... ішкі өнімнің құрылымы, 2001 – ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... |100 | 100 |100 |100 |100 |100 ... ... |44,9 | ... |42,5 |43,6 |44,0 ... ... ... |49,4 | ... |53,4 |52,6 |52,5 |
|Таза ... , ... | 5,7 |5,7 |5,3 |4,1 |3,8 |3,5 ... ... ішкі өсу ... ... ... жүргізуді ... ... ... ... ... ... көлемінің түсуі
артады, жұмыссыздар деңгейі ... ... ... ... ... ... өңдеу өнекәсібіндегі ... ... ... бірқатар факторлар әлі ... ... ... ... ... ... ... өнімге ... ... ... қабілетті технологиялардың тапшылығын;
- қаржы ... ... ... ... шикізатқа, материалдар мен ... ... ... ... ... – 2006 ... ішінде ... ... 4 – 4,5 есе ... қор ... ... қызметке ... ... ... істеп отырғанын атаған жөн.
Экономикалық өсуді ... үшін ... ... ... ... жүргізді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... күрт өсуі ... ... ... ... Бұл ... бақылауға және
онсыз да ... ... ... ... ... аман алып ... көмектесті.
Қазақстан Республикасы ... ... ... тәуелсіздік ... ... ... құрылымындағы тауар ... ... ... ... жылы ... ... саласы ЖІӨ - нің ... 52,2% ... ... саласы ЖІӨ ... 34 – тен 6,5% - ға ... ... Құрылыстың
үлесі 4,6% - ға ... ал ... ... 9,7% - ... (2 – ... 2. ... ... ЖІӨ құрылымы
(қорытындыға пайызбен, ... ... ... | 1990 жылы | 1995 жылы | 2000 жылы | 2005 жылы ... ... | 66,5 | 42,3 | 45,9 | 44,1 |
| ... | 20,5 | 23,5 | 32,6 | 30,2 |
| ауыл | 34,0 | 12,3 | 8,1 | 6,5 ... | | | | |
| ... | 12 | 6,5 | 5,2 | 7,4 |
| ... | 34,7 | 54,0 | 48,4 | 52,2 ... | | | | ... ... ... ... ... 3
Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіптің салалар ... %
| ... | 1991 жыл |2000 жыл | 2004 жыл | ... |
| ... ... | 2,2 | 38 | 41,2 | 39 |
| ... ... | 2 | 3,3 | 3,9 | 1,9 |
| ... ... | 3 | 1,5 | 1,5 | -1,5 ... және ... химиясы | 6,3 | 1,2 | 1,4 | -4,9 |
| ... | 14,9 | 20,3 | 23 | 8,1 |
1 және 2 ... ... ... ... ... ... ескермегенде іс ... ... ... ... Ал ... ... 39% - ға артса, сол ... ... ... және ... қоса ... 32% - ға ... Машина жасау
өнеркәсібінің үлесі 8,4% - ға ... ... ... ... ... ... ... қарамастан
2000 жылдан бері ... ... ... ... ... ... өсу деңгейі ... ... ... ... табиғи ресурстарды өндіру ... ... ... ... ... қарағанда 1999 – 2000
жылдары мұнаймен ... емес ... өсу ... есеппен 6% шамасында ... ал ... ... ... ... 24% - ды құраған.
Осылайша ... ... ... ... ... ... шын мәнінде өскен, ...... ... қызмет көрсету саласының да ... ... ... ... ... кейбірінің
шамалы өсімі байқалады, ... ... ... ... өндіру саласына қарағанда тым төмен.
Жалпы ... өсім ... ... ... ... көрсету саласының өсу ... ... ... ... ... мен ... – техникалық
прогресті көтеретін ... құны ... ... ... ... ... немесе өте ... ... ... ... ... ... ... пайдалы қазба ... ... онда ... ... әлі де ... табуы мүмкін еді және
халықтың ... ... ... кезге қарағанда ... ... ... ... болатын.
Алдағы 2 – 3 жылда шикізат саласындағы ... ... ... онда ... ... ... ... жалпы сұраныс төмендейді. Сол ... ... ... ғана ... ... қатар ... ... ... ... ... және ... ... ... ... жағдайда қазіргі
кездегі 14 млрд. АҚШ ... ... ... Ұлттық
қор қаражаттары мен ... ... ... ... мен мемлекеттік даму институттары
сияқты ішкі ... ... ... ... Алайда ... мен ... ... ... нақты
секторын инвестициялауда ... ... ... – 2006 ... ... ... ... болды. Республикаға валюта ... ... бірі ... ... ... ... ... 38,8 млрд. АҚШ долларын жуық ... бұл 2005 ... 37% ... ... ... ... ... баға факторы себепші болды.
Шикізат тауарлары ... ... ... бар ... ... ... ... түсетін кірістердің өсуі ... ... ... ... ... көлемі
айтарлықтай ... 2006 жылы ... ... 7,6 ... ... Асты, оның 5,7 млрд. төленген
дивиденттер.
Тауарлардың таза ... ... ... ... ... операциялар шоттарының қалған ... таза ... өсуі 2006 жылы ... ... ... себепші болды.
Нәтижесінде 2006 жылы ағымдағы ... ... ... 1.8 ... ... ... ЖІӨ - нің 2,3% болды.
Жалпы Қазақстандағы ... ... ... ... мынадай ... ... ... Өсім ... ... 4 – 5 жылда шамамен бір
деңгейге тұрақталды және ... ... ... ... тәуелділікте болды. Оны негізгі ... ... ... ... ... байқауға
болады. (4 – кесте).
Кесте 4
Негізгі әлеуметтік – экономикалық ... ... |2001 |2002 |2003 |2004 |2005 |2006 ... ... халық саны |99,9 |100,1 |100,6 |100,8 |101,0 |103,0 |
|Жұмыспен қамтылғандар саны |108,0 |100,2 |104,1 |102,8 |101,1 |102,3 ... саны |86,1 |88,5 |97,3 |98,0 |97,2 |97,9 ... ... |10,4 |9,3 |8,8 |8,4 |8,1 |7,9 ... ... ... |120,4 |117,5 |113,8 |122,5 |120,5 |121,2 ... ішкі өнім |113,7 |109,8 |109,3 |109,6 |109,5 |109,4 ... ... ... |109,9 |100,8 |111,3 |113,3 |111,5 |112,1 ... ... |113,8 |110,5 |109,1 |110,4 |104,6 |103,4 ... шаруашылық өнімі |117,3 |103,4 |102,1 |99,5 |107,3 |103,1 ... ... ... |110,6 |116,6 |123,1 |122,2 |121,4 |
|Тұрғын үйлерді іске қосу |123,7 |103,9 |136,6 |124,5 |184,2 |170,1 ... ... ... ... |115,7 |108,2 |109,8 |118,2 |113,4 |114,2 ... ... сыртқы сауда |117,5 |88,0 |132,0 |147,8 |119,4 |121,3 |
|айналымы | | | | | | ... ... ... ТМД - |104,0 |120,7 |131,0 |157,1 |145,6 |144,7 ... | | | | | | ... ... ... Республикасының статистикалық
агенттігі
2006 жылғы қаңтар – ... 2005 ... ... ... ҚР – сы ... өнеркәсіп өнімдерінің
көлемі 102,1% ... ... ... экономикалық форумның ... ... ... 140 мемлекеттің ... өсу ... 61 ... ... Бұл ... ... қамтиды: 1 – ші - өнім ... ... ... ... 2 – шісі - ... қалыптасып,
қызмет істеу деңгейі, 3 – шісі - ... ... ... ... ... технологиялық индекс
жөнінен 77 – ші, ... ... ... 76 – шы,
макроэкономикалық ортаның қалыптасуынан 79 – шы ... ... ... экономикасында ... бірі – ...... ... ... ... ... үрдісінің ... ... ... ... және саны аз ... қызмет
көрсетушілер және ... ... өз ... жақсартып, сапасын ... ... ... ... ... ... арқылы өзіне тұрақты ... ... ... өзі халықтың әл – ... ... ... жай.
2006 жылғы наурызда ... ... ... ... ... ... ... барлық
өңірлерде өсті. Бағаның ең ... ... ... ... - ға), ... ... (1,3% - ға), Қарғанды облысында (1% -
ға), Атырау мен ... ... ... (0,9% - ға)
байқалды.
Республикадағы болып жатқан өзгерістер ең алдымен халықтың өмір сүру
деңгейінде білінеді. Нарықтық реформаның бірнеше ... ... ... ... ... жүйесін құрудың тиімділігін көрсетті. Сол
уақытта әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... Қазақстанның өтпелі экономикасында реформалық
өзгерістер, жұмыссыздық, әлеуметтік ауқымдағы терең қозғалыстар және ... . ... ... ... ... ең ... ... өмір
деңгейінде білінеді. Нарықтық реформаның бірнеше жылдық тәжірибесі меншікті
өзгерту, шаруашылық құрылымдар жүйесін құрудың тиімділігін көрсетті. ... ... ... ... жарлылық ахуалының
күрделіленуіне әкеліп соқты. Қазақстанның өтпелі экономикасында реформалық
өзгерістер, жұмыссыздық, әлеуметтік ауқымдағы ... ... және ... ... өмір сүру ... жоғарлату мемлекеттің әлеуметтік
саясатындағыең басты басымдылықтарыдң бірі ... ... ... ... ... ... халықтың өмір сүру деңгейіне оңды ... Жан ... ... ЖІӨ ... ... ... елдегі жұмыссыздықты
азайту бойынша жүргізіліп жатқан саясаттың арқасында 2005 жыды табысы ең
төменгі күнкөріс ... ... ... ... 9,8 % ... және ... – түлік қоржыныың құнынан төмен халықтың үлесі 1,6% дейін ... ... ... бар ... ... ... кедейлік те
төмендеуде. 2000 жылдан бастап кедейліктің осы ... ... ... шамасының деңгейінен табысы төмен үй ... саны ... ... ... табыстары көбейіп, кедей үй
шаруашылықтарынң ... ... ... ... 5. ... ... ... көрсеткіштері
| | | |
| |Жан ... ... ЖІӨ | ... |ЖІӨ ... ... ... ... % |
Мың теңге |АҚШ доллары Ұлттық банктің ресми бағамы бойынша |АҚШ доллары ... ... ... % ... ... ... ... табысы
бар халықтың үлесі % | |1996 |100,5 |90,9 |1350,4 |4682,0 |13,0 |34,6 ... |101,7 |109,0 |1445,5 |4682,0 |13,0 |38,3 | |1998 |98,1 ... |4379,0 |13,1 |39,0 | |1999 |102,7 |135,1 |1130,1 |4293,0 ... | |2000 |109,8 |174,7 |1229,0 |4487,0 |12,8 |31,8 | |2001 ... |1490,9 |5219,0 |10,4 |28,4 | |2002 |109,8 |254,1 |1658,0 |5862,0
|9,3 |24,2 | |2003 |109,3 |309,3 |2068,0 |6532,0 |8,8 |19,8 | |2004 ... |2874,2 |7260,0 |8,4 |16,1 | |2005 |109,4* |492,1* |3703,1* ... |9,8 | ... ... ... ... ... мен зейнетақының
өсімі белгіленеді. 2005 жылы орта ... ... ... 34066 ... ал орта айлық зейнетақының мөлшері базалық зейнетақы ... 11877 ... ... өсті. Қызметкерлер мен ... ... ... ... ... жалақының сатып алу қабілетінің
маңыздылығы – ... ... және ... ... толтыру
мүмкіндіктерінде.
Зейнетақы мен жалақының сатып алу қабілетінің серпінді (орта айлық атаулы
жалақының немесе ... мен ... ... жарамды немесе
зейнеткерлік жастағы бір адамға есептелген күнкөріс шамасының ең ... ара - ... ... жыл ... ... ... Егер ... атаулы жалақының сатып алу қабілеті 3,5 есені, зейнетақының сатып алу
қабілеті 123,9% ... онда 2005 жылы бұл ... ... 5,2 есе ... ... ... ... ресми түрі болған жоқ, бірақ жағдайы нашар
отбасылардың болғаны ... ... ... ақша ... ... қажеттілігін қанағаттандырды.
Жалпы, КСРО бойынша 1975 жылы жұмысшылардың табысы 16% ... ... ... — 39%, 1985 жылы - 16, 3% пен 27,6% ... ... санының 16-25%-ы әр түрлі бағалаулар бойынша кедейлер тобына жатты.
Реформаға дейінгі ... ... ... белгілері бойынша
адамдардың өте аз тобы ғана жатты. Төменгі квалификация едәуір рөл ... ол да ... ... бола ... Адамдардың әр түрлі жерлерде
тұруы, аймақтық экономикалық ... ... ... ... ... ... ... адамзат әлуеті дамуының көзқарасынан
қарағанда мүмкіндік пен ... ... ... ... жоқ, ал оның ... ... сипаттың қиыңдықтарымен, толық
мәліметтердің болмауымен және субъективті бағалаумен байланысты. Кедейлік
көрсеткішін құру үшін ... ... ... өмір сүру
минимумының көлемі пайдаланылады.
Өтпелі экономикалы мемлекеттерде жалақы мен әлеуметтік ... да ... ... ... бар деп ... ... ... білу үшін баға тұтыну индексі арқылы есептеледі.
Кедейлік деңгейі терең деп жағдайы нашар топтардың тұтынуы ... ... ... ... ... ... ... тұтыну
көлемі күн көру минимумынан үштен бір есе ... ... ол ... ... 32,5%, ... 51,8% және т.б. ... тереңдігі
Шығыс Еуропаға қарағанда көбірек болып келеді, Еуропада ол 10% бен 15%
ара сында ... ... ... ... да ... ... ... қалалық жерге қарағанда кедейліктің жоғары жене ... атап өту ... ... ... ... ... кедейлік сызығы-
нан 30% кем тұтынады, 1999 жылы олар ауыл ... ... ... ж. ... бері ... макроэкономикалық саясат ұстанғаны-мызға
12 жылдан асса, нарықтық қатынастарға өтуге кіріскенімізге 14 жыл толды.
Терең ... ... ... ... алтыншы жылды алқымдап қалды.
Базалық нарықтық институттар қалыптасып, соған ... ... ... ... ... ... банк ... аяғынан нық тұрды,
үлттық валютаның курсын реттеу ... ... ... қол ... ... алға сүйрелеуші локомотив
ретінде минералдық ресурстар өндірісі мен экспорты басымды түрде ... ... ... ... үшін ... бағалар конъюктурасы
қалыптасып, соның арқасында елдің төлем балансының он ... ... ... ... қатар бюджет-салық саясаты да ... ... ... қордаланды. Макроэкономикалық тұрақтандырудың
қысқа мерзімдік салыстырмалы ... ... ... ... ... ... ... шарты
ретіндегі шынайы макроэкономикалық тұрақтандыруға қол ... деп ... ... Бұл ... ...... экономикамыздың шынайы
келбетін, бірқатар бекем және осал тұстарын көрсету.
Республика экономикасының ... ... ... ... ... ... еліміздің алдына жаңа міндеттер
қойғаны белгілі. "Голландиялық синдром" концепциясы ... ... ... ... игеруі, өндіруі және экспорттауы арқасында ... ... ... ... ... ... бәсекелестік эрозиясының
орын алуын, соңында елдің ... ... ... ... ... ... Бұл ... женіллететін қауіпсіздік
тұрғысынан экономиканың оңтайлы ... ... үшін ... ... Осы ... және ... ... Ұйымына
мүше болудың қарсаңында сыртқы сауданы ырықтандыру (ли-берализациялау)
жүргізілуі ... ... ... ... бірі — ... ... ... бағдарланған экономиканы құру үшін мүмкіндігінше өркениетті
нарыктық қатынастар қалыптастырылуы керек. ... орын алуы ... ... ... ... қабілетті экономикасы бар
мемлекет атануымыз қажет. Бұл ... ... ... үшін ... ... сай сервистік-технологиялық келешегі жоғары
салаларды дамыту көзделгені белгілі . ... ... ... ... ... ... құрылымдарды өндеуші салаларға бағыттау, жаңа
технологияларды тарту сияқты шаралар қолға енді алына бастады. Кластерлер
деп аталатын ... ... ... ... және ... ... топтарын құрмай отандық экономикамыздың әлемдік нарықта
келешегі жоқ екендігі 1996—1997 жж. бері айтылып келді.
Бүгінгі уақытта перспективті жеті кластер анықталған. ... ... ... мұнайгаз саласындағы машина жасау, мақта-мата өнеркә-
сібі, көліктік-логистикалық қызмет ... ... ... ... ... ішкі ... (ЖЮ) өсуі, инфляция қарқынының төмендеуі, ресми
жұмыссыздықтын азаюы сынды макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша ... ... 1999 ж. бері олар тек оң ... ие. ... жж.
аралығында ЖШ өсуінің орташа жылдық қарқыны 9—10 пайызды ... ... ... 1999 ... 13,2 ... 2005 ж. 7 ... дейін
төмендеген. Ресми жұмыссыздық деңгейі ... ... ... шаққанда, сәйкесінше 14 пайыздан 8,6 пайызға ... 2004 ... ... өсу 12,7 ... өқдеуші салада 8,9 пайызды құрады. 2005
жылдың көрсеткіштері де позитивті болатыны анық. ... ... ... ... ... ... ... бекіне бастауы әлпетінде,
қаншама ларадоксальды көрінгенімен, экономиканың ... ... ... де орынды Өңдеуші өнеркәсіп саласының өзіндік құны артып, сәйкесінше,
рентабельділігі төмендеуде. Мәселен, 2004 ж. дайын ... ... ... ... ... 79 ... ... қатар өндіру саласында да ... және ... ... ... ... Бұл доллардың теңгеге шаққандағы
курсының төмендеуінің арқасында өздерінің түсімін доллармен ... ... деп білу ... Осы ... ... құн деңге-йі
2003 жылғы 44 пайыздан 2004 жылы 65 ... ... ... ... девальвацияға ұшырауы кезінде экспорттаушылар-дың мүддесін
қанағаттандыру мақсатында Ұлттық банк қосымша ... ... ... ... ... ... ... мәжбүр. Мұнай бағасының дүниежүзілік
нарықта айрықша шарықтап кетуінің (ағымдағы жылдың ақпан ... ... ... мұнайдың бағасы 65 долларға жетті) оң жағы — республиканың сыртқы
айналысының ... ... ... ... ... ... теріс жағы — сол мол ... ... ... ... ... ... дамыған елдер үшін ескірген, біз үшін жаңа инвестициялық
тауарларды (машина, құрал-жабдық) импорттауға бағыгталуында, ... ... ... тауарлардың импорты 2004 жылы 56 пайыздан асқан. ... ... ... Бұл ... өзектілігі республика
экспорты-ның жалпы көлеміндегі алыс шетелдердің ... ... ... күшейеді, өйткені соның салдарынан өзара теңдестік тұрғысынан
біздің республика үшін ... ... ... ... ... кіріс импорттан келетін кірістен орташа алғанда 1,5-2 есе жоғары
екендігін ... жөн. ... ... сапалық әлсіз астарының
бірі осында жатыр. Мұнай өндіру саласындағы кәсіпорындардың басым көпшілігі
шетелдік капитал еншісінде ... ... ... ... 2004 ... млн. т ... мен газ ... соның тек 8,9 млн. т немесе 14 пайызы
ғана ұлттық "Казмұнайгаз" компаниясына ... ... ... ... ... қайтарылмай қалу қаупінін алғышарттары зор.
Бағалы немесе құнды қағаздар нарығы дамуының ...... ... ... ... ... ... Қомақты инвестициялық қаражатты жинаудың осы ... ... және ... ... ... ... қаржы жетіспей жатқан
шикізаттық емес салалардың жандануына игі әсер етіп, ұлттық ... ... ... еді. ... ... тағы бір осал тұсы ... инвестициялардың көзі болып табылатын жиынтық жинақтау нормасының әлі
де болса төмендігінде. Кейбір деректерге ... оның ... 2004 ж. ... ... ал ... үшін 25 ... жеткені қажет. Сондықтан
қордаланған ұлттық ... ... ... ... ірі ... ... шамасы жетпейді. Инвестациялық "гэп" ұғымының мәні осында.
Қысқа мерзімдік уақытта валюталық дағдарысгың болу ... ... ... ... жоқ ... Капиталдың еркін қозғалысы мен толық
конверттелінген валюта тәртібіне өту ... ... жж. ... ... толық ырықтандыру көзделгені мәлім. Сөйтіп, лицензиялау
операцияларының қазіргі түрлерінің басым көпшілігі 2007 ж. ... ... ... ұлтгық қауіпсіздік тұрғысынан кейбір маңызды
операцияларды қадағалау сақталады деп ... ... ... жж. ... ... ауруға" шалдыққандығынан, өддеуші
өнеркәсібінің сапалық және бағалық бәсекелестік қабілеті мейлінше ... ... ... қаупі жоғары экономикасымен сипатталатын ... ... ... ... жоқтығынан, егер болса,
тым баяу-лығынан, ... ... ... ... ... ... ... валюталық дағдарысқа ұшырауы ғажап емес.
Өңдеуші өнеркәсіп рөлін күшейтуге бағытталған Индустриалды-инновациялық
стратегия бойынша ... ... ... құру тек 2010 ... ... ... ... орын алу мүмкіндігі артады.
Валюталық ырықтандыруды тым ерте іске ... ... ... ... мен ... бекемдігі орта мерзімдік кезеңде бұзылу
қаупі бар.
Қорытындылай ... ... ... ... ... секторында
орын алған мәселелер экономиканың нақты секторының ... ... ... ... ... ... жасайтын келесі
қатерлерді атауға болады:
- шикізат экспортына тәуелділіктен туындайтын сыртқы тітіркендіргіштерден
(факторлардан) тәуелділік;
- сыртқы қарыздың артуы: ... ... ... Қоры ... ... банк ... мен жеке кәсіп-орындардың
мемлекеттік кепілдікпен алған ... ... ... ... ... ... деформациялылығы, өндіруші өнеркәсіптің
басымдылығы;
- экономиканың өндіруші және ... ... ... ... ... бар ... ... өндеуші өнеркәсіп бәсекелестігінің сапа-лығы төмен деңгейі;
- Ішкі инвестициялардың төмен деңгейі,жинақтау нормасын көтеру қажет;
- теңгенің шынайы бекуінің, ... ... үшін ... ... мерзімдік тұрғыда тиімсіз болуы (алдыңғы қатерлермен
байланысты);
- өзге ... ... ... ... ... "кемтар-лығы":
минералдық ресурстар экспорты мен инвестициялық тауарлар импорты;
- тікелей инвестиция жасаушы шетелдік әріптестердің Қазақстанға құйылатын
шетел инвестицияларының ... ... ... ... ретінде кері
кетуі, сөйтіп ұзақ мерзімдікперспективада теңгенің ... ... ... валюта көлемінің азаюы ... ... ... және
инвестициялық кірістің тапшылығы) — осы жағдайлар инвесторлар жұмысының
шарттарын одан әрі ... ... ... ... және орта ... дамуындағы инновациялық– техно-логиялық
сапаның төмендігі. Экономиканы диверсификациялауда оның ... ... ... ... регінде кәсіпкерлікті өркендетудің
өзектілігін Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев талай рет ескерт-кендігі мәлім.
 
 ІІ  Қазақстанның қысқа және ұзақ ... ... ... ... ... даму ... біз зор мүмкіндіктер табалдырығында тұрмыз. ... ең ... ... отыз жыл ... ... ... ... айналғанын сіздердің көпшілігіңіз білесіздер. Алғашқылары
Корея, Тайвань және Сингапур болса, ал ... ... ... ... ... ... ... ұлы көршіміз — Қытай жоғары қарқын танытып
отыр. ... мен ... да өз ... ... ... келеді. Бізге достас
Ресей де жуық арада үлы ... жаңа ... йе ... деп ... үміт ... және оған сенімдіміз. Осыдан қырық жыл бұрын Сингапур өз тәуелсіздігін
алған кезде, жан басына шаққанда 200 долларға жетпес ... бар ... ... елдердің бірі еді. Бүгінгі таңда ... жан ... 20 мың ... ... табысы бар. Өзінің халқы, этникалық құрамы
жөнінен және басқа да „көптеген" параметрлері ... ... ... ел,
Малайзия да 20 жылға жетпейтін ... ... өз ... өмір сүру
деңгейін 10 есе арттыруға қол жеткізді. Осындай табыстарының нәтижесінде
бұл елдер ... ... Азия ... ... ... ... өзінің күллі мүмкіндіктерімен нақ осындай нәтижеге қол жеткізе
алмайды дейтін себептер бар ма? Ондай ... жоқ. 2030 ... ... ... Азия ... ... және өзге ... елдер үшін үлгі
болады деп ... ... жоқ, ал ... тіршілік ететін Қар Барысы
дүниежүзілік қоғамдастыққа онша таныс емес. Жануарлар ... ... ... ... ... ... де ... — өзіне тән тектілігімен, бұлалығымен, алғырлығымен, ... ... ... ... ... Барыс
болмақ. Ол ешкімге ... ... ... ... әрі тікелей
соқтығыстардан бойын тартатын болады. Бірақ егер ... ... ... ұрпағына қатер төнген жағдайда, ол бұларды басын тігіп, бойындағы
барын салып қорғайтын болады. Ол ... да ... ... және ... ... бой алдырмауға тиіс: әйтпеген күнде ол қатаң табиғи ортада
өмір сүре алмайды. Ол жаңа ... мен ... ... ... елеусіз, бірақ сенімді соқпақтарды іздестіруде ... ... ... ... Ол ... ... тоқшылықтан
босаңсымауға тиіс. Ол өз ұрпағын баулыған кезде: оны ... ... ... отырып, аузындағы дәмдісін соның аузына тосуға, оның
саулығына, өресі мен ... нәр ... ... ... кез ... ортадағы
қатаң бәсекелестік жағдайында ерте сақайып, өз бетінше дербес өмір ... ... ... өзі ... ... ... ылайланбауын, ал өз аясында тіршілік ететін
табиғат пен ... ... ... қатаң қадағалап отыратын болады.
Ендеше қазақстандық Барыстың бойына дамудың ... ... ... ... ... ... да, ... кемеңгерлігі мен
төзімділігі де тән болуға тиіс.
Ол ... ... ... мен ... ... ... төл ... өзінің бауырлары — Өзбек, Қырғыз және басқа ... Азия ... ... бірлікте болып, олардың өрлеуі мен
жетістіктерін мақтаныш тұтатын болады.
Дегенмен 2030 жылғы осындай Қазақстан өзінен-өзі ... ... Оны ... ... және ... ... ... ерік-жігеріміз арқылы
тұрғызамыз. Егер біз осы ... ... ... ... егер ... ... ... және бүгінгі күні нақты іс-қимылдарды іске
асырмай, күндер мен апталарды уысымыздан шығарып ... егер ... онда ... ... ... кінә арта ... нәрсеге бірден қол жетпейді. Табысты әрі тұрақты дамуға ... ... бір ... тән, оған ... бір ... ... да белгілі. Салауатты әрі гүлденген экономика құрмайынша, біз
қуатты мемлекет пен Қарулы Күштер құра ... ... ... ... ... шеше ... ... адамның жеке
басының қадір-қасиеті мен әл-ауқатын ... ... ... ... ... қол ... өз ... саяси
тұрақтылық пен тұрлаулылықты, қуатты әрі нысаналы реформаларды талап ... бұл үшін ... ... іске ... ... ... әрі күмәнданушыларды соңынан ерте білуге қабілетті ... ... және ... ... ... жұмыста табысқа жету Қазақстан азаматтарының қолдауына байланысты. Ал
мұндай қолдау адамдар істің оңалуға беталысы мен әділеттілікке көзі ... ғана ... Нақ ... ... ... өсуі
біздің күллі күнделікті жұмысымыздың ... ... ал ... ... ... ... жүргізілуге тиіс. Осындай болашақтың іргесін
тұрғызу үшін және ... ... ... ... бізге өзіміздің нені
қалайтындығымызды білуге тиіспіз. Сондықтан ұзақ мерзімді кезең жайында
айтқан кезде, мен, ... ... ... біздің еліміздің мұраты:
ұлттық біртұтастық, әлеуметтік әділеттілік тән әрі ... ... ... ... ... ... және ... тұрақты
Қазақстанды сомдау деп санаймын.
Барша қазақстандықтардың ... ... мен ... ... ... орнатсақ дейтін Қазақстанды сипаттайтын өрелі сөздер, міне, осылар.
Біздің ілгері жылжуымызға қарай бүл сөздер әрдайым біздің ... ... ... өзіме 33 жыл өткеннен кейінгі Қазақстанды қалай елестетемін? Біздің
жас мемлекетіміз өсіп-жетіліп, кемелденеді, ... ... ... ... бірге ер жетеді. Олар өз ұрпағының жауапты да ... ... ... ... ... ... болады. Олар, бабаларының игі
дәстүрлерін ... ... ... ... ... ... жағдайында
жұмыс істеуге даяр болады. Олар бейбіт, абат, ... ... ... әлемге әйгілі әрі сыйлы өз елінің патриоттары болады. Біздің
балаларымыз білігі ... ... мен ... ... ... өнер ... магазиндердің иелері, мұғалімдер мен дәрігерлер,
зауыттар мен ... ... ... ... және спортшылары бола-
ды. Олар мұнай, газ бен электр қуатын, тамақ өнімдерін өндіретш әрі ... ... ... ... болады.Көпшілігі халық тұтынатын
жоғары технологиялық тауарларды және әлемдік рынокта өзінің арзан бағасы
мен үздік сапасына орай ... ... ... ... көптеген
басқа да түрлерін өндіруші болады.
Біздің жас ұрпақтың кей ... ... ... ... Олар ... ... жақсы оқытып-үйретілген, Қазақстан мен Қазақстан халқының
мүдделерін өздерінің жеке мүдделерінен жоғары қоятын мамандар бола ... ... ... ... ... ... ... азаматтары - мемлекеттің өздерінің ... және ... биік ... ... болады. Бұл ретте
олар қолайсыз жағдаяттар себебімен өмірден өз ... таба ... ... ... ... ... ... болған аз ғана адамдарға да
мемлекеттің қамқорлық жасайтынын білетін болады.
2030 жылғы ... ... ... ... ... ... ... елге айналуға
тиіс. Өндіріс қалдықтары мен радиация бұдан былай біздің ... ... ... ... ... ... бен ... кінәрәтсіз жағдайда толыққанды өмір сүретін болады.
2030 жылы біздің ұрпақтарымыз бұдан ... ... ... ... ... елде өмір ... ... Олардың Қазақстаны
Еуразияның орталығы бола отырып, жедел ... келе ... үш ... ... ... және ... ... арасындағы экономика мен
мәдениетті байланыстырушы буын рөлін атқаратын болады.
Оны барлық ұлттар үшін тең ... ... ... ... ... өздерін Қазақстанның азаматтарымыз деп санайтын көптеген ұлттардың
өкілдері мекендейтін болады.
2030 жылғы Қазақстан әлі де ... ... ... Ол ... ең бай, ең ... ең ... ел бола қоймайды, бірақ ол күрделі
жолдан ... ... және ... келесі кезеңіне нық қадаммен аяқ басқан
ел болады.
2.2 Қазақстан Республикасының даму ... ... ... ... Ел басы ... Ата ... бойынша, Елбасымыз жылма-жыл халықты ішкі
және сыртқы саясатымыздың басты бағыттарынан хабардар етеді. ... ... ... ... дейінгі даму жолымызды байыптайтын ұзақ
мерзімді Стратегия ұсынды. ... ... ... ... ... ... ағымдағы жылы атқарылған істерге баға беріп, алдағы ... ... ... ... ... бермекші. Бұны өз отандастарымыз
құптап қарсы алды. Шетелдерде де дер кезінде жасалған ... ... ... ... ... —2030" Стратегиясы тек қазақстандықтардың ғана
емес, күллі әлемдік қауымдастықтың да ойынан шыға алды.
Биылғы жылдың 28 ... ... ... Президенті
Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев Қазақстан халқына кезекті ... ... ... 2007 – 2008 ... ... ... басымды міндеттерді айқындап
көрсетті.
Жолдаудың басым бөлігі экономикалық өрлеу ... ... ... ... ие ... отыр.
Осы ретте Елбасының сөзінен мынадай цитата келтіре ... үшін ең ...... әрі ... ... ... асыру үшін қазақстандықтарға:
отбасын қамсыздандыру;
тұрғын үй иелену;
денсаулықты нығайту;
зейнетақыға жинақтаулар қалыптастыру жөнінде барлық қажетті ... ... ... ... ... стратегиялық жоспарларын табысты іске асырудың
тұжырымдамалық тұрғыдан ... екі ... ... бар екенін
түсінуіміз қажет.
Бірінші құрамдас негізі – бұл ... ... ... қажеттіліктерін қолайлы деңгейде қамтамасыз ету.
Екінші құрамдас негізі – бірінші құрамдас негізді іске ... ... ... ... Мұны біз ... және ... ... елемізді барынша қамтамасыз етілген елдер деңгейіне
көтеру жолымен іске асыра аламыз.
Биылғы жылы Президент Қазақстанның ... ... ... ... ... басымдықтары арасынан ішкі және сыртқы саясатымыздың 10
міндеті мен 30 маңызды бағытын, оның бірі ... ... ... ... ... ол екі ... бағытта қалыптасқан болатын, халықтың
әл-ауқатын жалпы жақсартумен ... ... ... аз адамдарға
айтарлықтай нысаналы қолдау көрсетілді. Ағымдағы жылы ... ... ... ... кеңейте түсті.
Біріншіден, балалары бар отбасыларға айрықша маңыз берілді. 2008 ... ... ... ... ... ... біржолғы мемлекеттік жәрдемақы
мөлшері екі есе ... 2008 ... ... ... 34740 ... ... ... бір жасқа толғанға дейін күтуге төленетін ай
сайынғы ... бала ... – 177 ... (5790 ... бала туғанда – 167 пайызға (6369 теңгеге);
үшінші және ... бала ... ... 159 ... ... және 153 ... (7527 теңгеге) көбейтілетін болады.
Президент жариялаған ана мен баланы әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... де іс
жүзінде көз жеткізіп отырмыз. Егер 1999 жылдан 2002 жылға ... ... ... орташа жылдық саны 46,6 мың баланы құраған болса, балалар
жәрдемақысының барлық түрлерін енгізгеннен ... бұл ... 2003 ... ... ... ... ... 56,8 мың балаға жетті.
Өткен жылы баланы тууға байланысты біржолғы жәрдемақы ... 60 ... ... білдірген және төлемдердің жалпы ... 926 ... ал 2008 жылы ол 2,4 ... астам теңгені құрайтын болады
немесе бұл өткен ... 1,5 ... ... артық болмақ.
Қазіргі таңда баланы 1 ... ... ... ... бойынша
тағайындалатын балалар жәрдемақысын 49 мың отбасы алуда. Біздің есебіміз
бойынша, ... туу ... ... 2008 жылы ... ... бойынша төленетін балалар жәрдемақысының жалпы көлемі 3,7 млрд.
теңгеге ... ... ... жылға қарағанда 3,4 есеге көп болады. Ал,
облыста тұрып жатқан отбасылардың 20 пайызының 3 баласы және 24 ... ... бар ... ... ... жылы отбасы бюджетінің ай сайынғы
қосымша кірісі 2613 теңгені құрайтын болады.
Екіншіден, ... ... де ... жылдан бастап зейнеткерлерге берілетін іргелік зейнетақы, олардың
жұмыс өтілі мен жалақысына қарамастан, ... ең ... ... ... ... 4 мың теңге болады.
Осыған байланысты келер жылы ... ... 160 мың ... ... ... ... 66 ... зейнеткерлердің орташа
зейнетақы мөлшері іргелік ... ... ... 2008 жылы ... (2006 жылғы) 14070 теңгеге дейін көтеріледі, ал ең ... ... ... ... ... алғанда 25712 теңгені құрайтын
болады.
Үшіншіден, 1998 жылдың 1 ... ... ... және ауыр ... ... ... ... ай сайынғы арнайы мемлекеттік
жәрдемақы төлеу енгізіледі.
Төртіншіден, биыл бюджет саласында ... ... 149 ... ... ... 30 ... көтерілсе, келер жылдан бастап бір
лауазымдық оклад мөлшерінде сауықтыруға арнап ... ... ... ... ... ... бұл сома 3,2 ... теңгені құрайтын болады.
Бесіншіден, Жолдауда әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға айрықша
көңіл бөлінген.
Алдағы 3 жыл ... 100 ... және 100 ... салу ... ... ... дер ... және уақыт талабына сай берілгені айқын.
Дәл қазіргі таңда облыста 1011 мектеп бар, оның ішінде 55 мектепте ... ... және бір ... 4 ... оқып ... Жыл ... ... сыныпқа
баратын балалардың орташа саны 25 мың ... ... ... 2008 жылы ... ... беру ... көшуді есепке алғанда, бірінші сыныпқа 52 ... ... ... осы ... ... ... ... желісінің
мемлекеттік нормативтері енгізіледі. Оларды есепке алсақ, бізге медициналық
ұйымдардың 47-ден ... ... ... ... ... жария еткен тапсырмалары аясында біз
қазір Қазақстан Республикасы Денсаулық ... ... ... ... ... ... ... бойынша 8 нысанның (Шымкент
қаласында 500 адам қабылдайтын 3 емхана, Түркістан және Шымкент қалаларында
2 ... ... ... қаласында қалалық аурухана мен ... ... ... академиясының оқу-клиникалық орталығы)
құрылысын жүргізуге келісім алдық.
Елбасымыз қалыптасқан жағдайға қай жағынан да сын ... ... ... бүгін таңда қай шамада жүргешмізді өте дәл көрсетіп берді. Сөйтсек,
сөреден әлі ұзап ... ... ... баз ... ... қалыптасу үстінде. „Тәуелсіз-дігімізді дүние
түгел мойындады. Бір партияға басыбайлықтан бас ... ... ... ... ... шешім қабылдататын өкілеттілік
демократиясын місе тұтпадық. Әркім өз пікірін ... ... ... ... ішінен тиімдісін бірлесіп таңдап алып, ықтимал шешім ... ... ... ... ... түп ... айналдырдық. Қоғамды жаңартуды төңкерісті төтен әрекет деп емес,
үдемелі үзілмес өзгеріс деп ... ... ... ... ... пішімдедік. Обалы не керек, әлі аяқтала қоймаған саяси жаңарту үшін
бұл алты жылға аз табыс емес. Бірақ саяси жақару бабты ... бола ... ... ... ... ... түбегейлі жаңғыртқан
күнде ғана өзін өзі ... іс боп ... ... ... ... ... ұлттық қауыпсіздігімізді нығайта
алмаймыз. Кешегі біртұтас кеңестік кеңістіктегі ... ... ... аяқ асты ... қалғаңдығы Қазақстан экономикасын да ... ... ... қарай құлдырай құлауды тек ... ғана ... ... ... ... ... тырмыса бастадық.
Зәре-құтымызды қашырған ақша құнсыздануынан құдай құтқарса, енді ... ... ... ... бар. ... таңда экономикамыздың
жетпіс проценттейі ... ... 1998 жылы бұл ... ... ... ... ... өзгерістер жағынан кешегі ... ... ... ... Бірақ микроэкономикалық жандану жағынан
өйтіп ауыз толтыра алмаймыз. Алып кәсіпорындарға айырықша ... ... өз ... сор ... Біздің зауыт-комбинаттарды
қаржыландыруға шетел қалтасының да қауқары жетпей жатыр. ... ... ... ... ... кәсіпорындарды технологиялық
шала-жансарлықтың, жұмысшы-мамандарын кәсіби шалағайлықтың құрбандығына
айналдырыпты. Соның салдарынан орта және ... ... те әлі ... кете ... тұр. ... ... бір кәсіпорынның тоқырауға ұшырауы
ұлттық трагедияға айналып шыға келеді. Кешегі ... ... ... дейін ықтималдана алмай отыр. Онсыз экономика жаңармайды. ... де ... ... қоя ... ... ... ең жүрек жұтқан
өкілдерінен жинақталған Солтүстік ... ... ... ғасырдан астам
уақыт жіберді. Германия мен Жапония да сырттан көлкөсір көмек пен ... ... отыз жыл ... осыған сарп етті. Күнгей Шығыс Азия
жолбарыстарына да осынша мерзім ... ... ... ... ... ... тап ... жоғалта қоймаған елдер еді. Бұл қиындықты
өткенді жоқтаушылар да, бүгінгіні ... да өз ... ... ... ... ... те, суық ... та тек осыдан өрбіп жатыр. Біз Евразияның ну шалғынды, орман-
тоғайлы, кең жазықты, ... ... ... ... ... ... Өз-өзінен тозаңданып, өз бетімен өніп-өрбіп жатқан құнарлы орта
қорегімізді мыңжылдар бойы молынан айырып ... ... ... тұрмыстық
сұранысымыз дамымады. Ол іскерлікті өрістетпеді. Коммунистік режим оны
тұншықтыра түспесе, күшейтпеді. Жетпіс жыл бойы өз ... ... ... ... ... Ол әспеттеген ұжымдық шаруашылық
кәсіп ... ... ... ... ... ... да ... еңбек етуден де аздырып бақты. Кеңес империясының да ұрмай-соқпай
түбіне ... ... сол ... ... бере ... шалажансар экономика
мен шалағай еңбек еді. Еңді оны біз жер ... деп ... ... ... оның шын ... ... ... империяларды — тым
ересендігі, тоталитаризмді — тым қытымырлығы, ...... ... құртпай тынбайтындығын талай көрген тарлан тарихтан
басқа ешкім де айтып бере алмайды. Оның үстіне, коммунизм әуелден де ... ... қиял ... ... ... ... мақсат әсіре зорлануға
мәжбүр етеді. Одан кез келген адам да, ... да ... ... ... ... ұрынған қоғам аямай болдырады.
Ұжымшылдық төбеден соққы, бүйірден түрткі көрсетпей ... ... ... ... мен ... ... студенттік, әскери
қосындар ғана емес, кез келген кәсіпорын атаулы тап ... екі ... ... ... ... ... ... жоғарыдағылардың да,
төмендегілердің де үзақ уақыт төтеп бере алмасы анық. Алпысыншы ... ... ... ... ... қожырай бастағандары
да сондықтан. Өндіріс өнім шығармай, цифр қуалады. Өнімдеріміз шеттің ... ез ... де ... жатты. Сүлесоқ еңбек сүлесоқ экономиканы,
сүлесоқ мемлекет пен сүлесоқ саяси құрылысты қалыптастырды. Бір ... ... ... аулақ салған пәтуасыз өндірісті түгелімен қайта
жандандырудың атымен мүмкін еместігін, одан бәрі бір мән шықпайтынын ... ... ... Халықаралық сүранысы мол ... ... мен осы ... ... ... ... жаңа ... ықпалдастар тауып, сол арқылы бүгінгі бәсекеге төтеп бере алатын өз
өндірісімізді ... ... ... көп ... ... жоқ. ... байланысты, "бәрібір басқаларға ісіміз түседі екен,
бұрынғы қалпымызда неге отыра бермедік?" ... де ... ... ... ... біз ... жоқпыз. Екіншіден, бұрын біз ... ... ... едік. Ол ұлт ретінде де, мемлекет ретінде де
жұрттан ала бөтен жойып жібере ... Ал ... ... де, ... ... түсетін әлемдік нарыққа жүртпен бірге ісіміз түсіп отыр. Әзір сұраушы
болуға тура кеп ... рас. ... ... ... ... келе,
әлемдік нарық тамырына қан құятындар қатарына көтеріле алуымызға жағдай
жасайтындай ... және ... ... ... ... ... өзі көрсетіп беріп отыр. ... ... де, ... да аз болмай шықты. Халықтың сөзін сөйлегенсіп, солардың
жыртысын жыртып, іштен тұрып, аяқтан шалатын ала ... ... да ... ... ... жоқ. ... сырлауға келмейтін нағыз ... ... ... де көп. Кемшіліктерді жібергендер де аз
емес. Солай екен деп, бір-біріміздің ... ... ... жағдай түзеле ме?! Жоқ. Ал соның бәрін көріп, біліп, ... ... ... әрине, ешкім кешпейді. Ендеше, ұзақ мерзімді
стратегия жасақтау ... ең қиын ... өз ... ... нар ... жұртшылықтың сонша құлшына құптауын әбден
түсінуге болады. Бірақ ұзақ жылдар бойы ... ... ... ... уытты қайтып оятпақпыз? Оянған күнде, оны ... ... ... ... адал ... адал ... адал жолмен дәулет
жиятын жасампаз еңбекке қалай бағыттауға болады? ... ... ... ... ... "ақ ... "кек жағалы" мамандарды, әрі-сәрі күй кешкендер
мен ... ... ... күл ... ... — бәрін-бәрін де қандай
амал тауып, тегіс жүмылдыра ... ... ... ... ... ... қалайша ұштастырмақпыз? Бұл арада неге
басты назар аударып, неге басымдық берген жөн? ... ... гәп ... ... іскерлік бастамашылдыққа ынталандыруға күш салған
дұрыс.
Президент келешек мүмкіндіктеріміздің қандай ... оның ... ... ... ... ортаға салып, көп көңіліндегі көп
күмәнді сейілтті. Әуелі қоғамды қиын жағдайдан шығарып алуға, сосын ... ... ... ... ... Бұны не деп ... қүрғақ қиял дей алмаймыз. Өйтер болсақ, билік алсам, бәріңді қарық
қылам деп ... ... ... ... ... ... жетпіс проценті жекешеленіп кеткен қоғамда мемлекет билікші
емес, ықпалдас ретінде ғана әрекет ете ... ... ... ғана ... ... шығар. Ондай барлық нәрсенің бәріне бірдей билігі
жүре бермейтін ... ... қай ... де тек өз ... шақыруға мәжбүр. Ал өзі ... тек ... ... ... сосын қай тараптың да, соның ішінде мемлекеттің өзінің
де, заңдастырылған ойын ... ... ... ... уәде ... салауатты экономикалық өрлеу стратегиямыз мықты нарықтық
экономикаға, мемлекеттің белсенді рөліне және ... ... ... ... ... Ол ... 10 ... түрады:
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, экономикаға араласуының шектеулі
болуы. Экономикалық реформалардың табысы мен олардың жекелеген учаскелерде
тежелуі мемлекеттің рөлін ... ... ... ... және жергілікті жерлердегі өкімет экономикаға араласудың барлық
түрімен, дән себу, егін ... және ... ... ... ... жекеше сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды шеңберлерін қүра
отырып, экономикада маңызды, бірақ шектеулі рөл атқаруға тиіс. Яғни, ... ... ... ... пен ... ... ... сенімді құралдарын қуруға, фискальды және монетарлық саясатты
қолдауга, әлеуметтік қорғау жүйесін дамытуға, ... ... ... денсаулық сақтауды дамытуды қамтамасыз етуге және мықтыэкономикалық
саясат жүргізуге бағытталған қүқықтық және нормативтік база жасауды аяқтау
көзделіп отыр. ... ... ... нарықтық кеңістік әкімшілік жүйенің
қалдықтарына толған жерлерде мемлекет нарықты ... мен ол ... үшін ... тиіс. Экономиканың өзі түрақсыз дамудың аралық
кезеңінде түрғанда, мемлекеттің реттеуші рөлі мен ... ... ... ... ... үлгілерге сай болу үшін біз мемлекеттік
басқарудың тиімділігі мен ... ... ... ... сектор мен
үлттық капиталға жәрдемдесуге, ... ... және ... ... тиіспіз. Осымен бір мезгілде мемлекеттің өзі еркін
эко-номиканың кепілі болуы керек. Оның ... ... ... ... ... әділ әрі ... ... жасай отырып, ол ережелердің орындалуын
қамтамасыз ету болып табылады. Біз — саналы да жігерлі халықпыз. Егер ойын
ережелері айқын ... ... ... ... негізде қамтамасыз
етілсе, онда Қазақстан азаматтарының нарықтық ... ... ... ... ... Дамыған рыноктарда мемлекет рөлінің
шектеулі болатынына қарап, ол еркі мен ... ... ... ... деген түсінік тумауға тиіс. Керісінше, ол заңдардың
орындалуы үшін өте күшті, ... ... даяр болу ... ... және ... ... білетін, босаң және ша-шыраңқы
болмау үшін өз жүмысын белсенді жос-парлайтын болуға ... Ол ... ... ... ... анықтауға, даму басымдықтарын айқындауға,
жекеше сектормен тығыз ынтымақтастықта болуға және сол ... ... ... ... ... Ал ... ... қажетсіз жерлерде зор
әкімшілік билікке ие ... ... рөлі ... ... тиісті жерлерде
енжар қалып отыр. Алайда істің мундай күйі ... ... ... ... барған сайын айқын көрініп келеді.
Екінші жағынан алып қарағанда, салықтар мен баждарды толық ала ... мен ... ... ... ... заңдар мен жарлықтар
көбінесе орындалмай отырғанда өзімізді күшті ... деп ... ... ... ... ... салық төлеушілер мен кәсіпорындардың адал иелері,
сондай-ақ халықтың аз ... ... ... зиян ... ... ... ... басшылары мен са-лық төлемейтіндер алшаң басуда.
Бұл проблемаларды шешудің ... ... ... әлі де орын алып ... ... мен өндіріске әкімгершілік
араласуын жоюға;
-жылжымайтын мүлікті, қалған үсақ және ор-та кәсіпорындар мен агроөнеркәсіп
кешенін қоса алғанда, жекешелендіру процесін ... ... және ... ... орындарын парасатты үйымдастыру
мен оңтайландыруға, олардың рөлін, өкілеттігі доен жауап-
кершілігін байсалды ой елегінен өткізуге;
-сот билігі мен ... ... ... ... ... түсуге;
-заңның шексіз үстемдігін белгілеуге және заңды орындайтын азаматтарды
қылмыстан қорғауға ... ... ... ... пен ... бар күшін
заңсыз жолмен, шалқып өмір сүретіндерге қарсы қолдану керек.
Соңғы үш ... ... ... ... ... ... болды, бүл мемлекеттік бюджеттің тапшылығын қысқарту мен қатал
монетарлық және несие саясатын дәйекті жүргізуді ... ... біз ... шешуге бүрынғыдан да жақын түрмыз. Бірақ бүгінгі табыстарымыз
тоқмейілсуге ... бола ... ... ... айқын. Экономикалық жоғары табыстарға
қол жеткізген кез ... ел ... ... ... алдын-дағы кезеңде
жоғары инфляцияны жою жөнінде ... ... ... түрде қолданған
және кейін макроэкономикалық көрсеткіштерді белгіленген шекте ұстап тұруды
қатаң қадағалаған. Бұл ... ... ... ... ... ... болу үшін біздің ... ... ... ... ... ... ... енгізілуге тиіс. Ол — инфляция мен бюджет ... ... ... ... ... ... нормасының жоғары болуын
көздейді. Бұл рецепт Жапонияда, Кореяда, ... ... мен ... асты. Қазақстанда да іске асады. Біздің ... не ... ... ... ... таңдау қойылған жоқ және ... ... ... экономикалық өрлеу екенін және ... ... ... ... ғана ... біз ... ұстауға тиіспіз. Әрине,
басқа процестерге қара-ғанда қаржылық тұрақтанудың көптеген әлеуметтік
топтардың жағдайын қиындатқаны ... ... ... және ... ... жағдайында басқаша болуы мүмкін де емес еді. Нарық — қатаң қаржылық
жауапкершілікке толы ... ... ... мүны енді ... макротұрақтандыруға ауыр тоқырау мен ақшаның жетіспеуі ілесе жүрді.
Бірақ нақты секторды құрылымдық қайта құру жүріп жатыр, еңді таяу ... және ... ... ... ... ... келгенде өмір мен жұмыстың қиын кезеңінде шыныққан адамдар да бүл
дағдарыстан шығады. „Таршылықты көрмеген кеңшіліктің ... ... ... ... ... ... деңгейге түсіре отырып, біз стратегиялық
күшті экономикалық ... ... ... ... ... ... стратегия монетарлық саясатқа сай келмейді, сондықтан біз бүгін
неғұрлым кең және ... ... ... Бұл ... ... ... назарымызды экономиканың нақты секторына, оны сауықтыруға, фискальды
және монетарлық қатаң ... ... өсу мен ... әлеуметтік
саясатқа аударамыз. Ұзақ мерзімді ... ... ... ... біз осы ... ... ... қауіпті болдырмауға әзір
болуға тиіспіз. Пайдалы қазбаларымызды игеруте және экономиканың ... үміт ... ... ... ... ... ... едәуір қиындыққа ұшыратып, оны көтеріп жіберуі мүмкін. Ал мұның өзі
басқа салаларды, ең алдымен экспорт және қайта өңдеуші салаларды ... ... ... ... ... ақша ... бір ... кең қолданбастан игере білуіміз керек. Бірақ адам ... ... және ... ... ... алу ... төмен болуына
байланысты Қазақстанның ішкі рыногы өте ... ... ... және инвестициялар нарығындағы жүмыс істеп тұрған ... ... ... шетелдегі қаржы инвестицияларының стратегиясын алдын
ала әзірлеу керек.
Біз аяқтаған бағаны ырықтандыруға енді күмән келтірілмейді және ... Жеке ... ... ... деген құқықтың, сондай-ақ меншік
құқықтарын және келісім-шарттардың орындалуын қорғайтын заң жүйесін құрудың
есебінен нығайтылады. Кәсіпорындарды ... ... ... оны, ең алдымен аграрлық кешен мен әлеуметтік салада түпкілікті аяқтау
және акциялар-дың айналымы процесін дәл ... ... ... ... ... ... ... орынды
пайдаланылатын болады. Ырықтандыру жолында біз үлкен жетістіктерге ... ауыл ... ... бірқатар салалар мен әлеуметтік
секторда нарықтық ... ... ... ... ... ... сектор
бүтіндей дерлік меншік иелері алдында есеп ... ... ... олақ және ... ... ... ... төлем жүйесі
дағдарысынан зардап шегіп отыр. ... ірі ... ... буын ретіндегі біздің жағдайымыз ашық экономика мен еркін
сауда құруды талап етеді.
2.3 Даму ... ... ... мекемелері мен жетілдіру
жолдары
Тұйықтық пен өз рыногын оқшаулау әрекетінен гөрі мұндай саясат
елдер мен құрылықтар ... ... ... ... ... капиталымыз кішкентайынан бастап шынығып, өз рыноктарында
күресуге даяр ... ... Бұл өте ... ... бірақ онсыз ол ертең
сыртқы рыноктарда жеңіп шыға алмайды. Бірақ қазір ол жас әрі ... ... ... ... ... келе жатқанда қорғансыз жағдайда ... оны ... ... ... ... ... нық ... көмектеседі.
Ішкі рыноктары шағын бола тұрып аса биік экономикалық нәтижелерге қол
жеткізген елдерді өзін-өзі оқшаулау жолын ... ... ... ... ... шектен тыс мемлекеттік реттеу, сондай-ақ шаруашылық
жағынан даралануға қол ... ... ... ... ... алып келгенмен, түбінде сәтсіздікке ұрындырары бізге мысал болып
отыр.
Өзіміздің энергетикалық және өзге де табиғи ресурстарымызды ... ... Оның ...... ... ... қатар елдің саяси
тұрақтылығына, сондай-ақ оның ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... алу. ... ... тиісінше қорғауды және
пайданы кері қайтарып алу мүмкіндіктері бүрынғысынша назарда ... ... ... ... Экономиканың бірнеше секторы бар:
табиғи ресурстарды игеру, ... ... және ... үшін ... тұрақты маңызға ие. Осы салаларды дамыту экономикалық
өрлеуге ғана ... ... ... да, ... ... ... кірігуіне ықпал етеді. Бұлар капиталды қажет ететін салалар,
оларды дамыту үшш шетел капиталымен ... ... ... ... ... ... ... Адам Смиттің де мойындағанындай, жекеше
секторды қызықтырмайтын ... ... ... да бар. ... және осы ... қамтамасыз етудегі соңғы шара ретінде
мемлекет оны өз ... ... ірі ... ... ... ... ... шетел
инвестицияларының неғұрлым бәтуагер режимін орнатуды талап етеді. Тек осы-
лайша ғана біз ... мен ... ... ... ... ... және ... тұрақты сауда айырбасын дамыта аламыз.
Әділ әкімшілік бұлжытпай орындайтын, анық, тиімді және ... ... бар ашық және ... ... ... ... тартудың барынша қуатты ынталандыру тетігі болып табылады.
Мұндай саясатты талдап ... ... ... ... бірі ... ... ... шетел капиталынсыз, технологиясынсыз ... ... ... ... мен ... ... ... көз алдымызға келтіру қиын.
Біздің инвестициялық ахуалымыз неғұрлым қолайлы, ал Қазақстан тартылған
шетел инвестицияларының көлемі мен сапасы ... ... ... шығуы үшін
бізге саяси ерік-жігер мен нақты іс-қимыл қажет. ... ... ... ... ... үшін біз ... ... асқан шеберлік танытуға да тиіспіз.
Сондықтан да мен өз Жарлығыммен Инвестициялар жөніндегі мемлекеттік
комитетті ... оған ... ... ... ... ... құқығы бар Қазақстандағы бірден-бір мемлекеттік орган мәртебесін
бердім.
Шетелдің күрделі қаржылары соңындағы қуғынның ұзаққа ... ... ... есте ... ... Бұл ... ... артта қалуға
хақымыз жоқ.
Қазақстан үшін ... ... ... ... дүние-жүзілік тәжірибеден туындап отыр. Дамушы елдердің барлығы
дерлік еңбекті қажет ететін өндірістен капиталды, технология мен ... ... ... ... жолдан өтті. Өндірістің инерциялық ... ... ... бір сермеп түзетуге болмайды. Дүние-жүзілік тәжірибе
жалпы ұлттық өнімде ауыл шаруашылығының, өндіруші өнеркәсіптің үлесін ұдайы
кеміту ... ... ... ... ең ...... ... қосылған құны жоғары өндірістерді, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... бір ... қажеттігін
көрсетіп отыр.
Қолайлы жағдай туғанда еліміздің тірек саласы болып табылатын ... ... ... бүкіл өндіруші өнеркәсіптің көлемі айтарлық-
тай артады деп санауға жеткілікті негізіміз бар. Бұл — өз ... ... ... ... тиіс бағдар болады. Бұл ретте
біздің индустриялық ... ... ... қозғамайды. Біз
мемлекеттік саясат тетіктерін Қазақстанға қолайлы ... ... етіп ... боламыз.
Тек шикізатқа бағдарланған ел болып қалмау үшін біз жеңіл және тамақ
өнеркәсібін, ... ... мен газ ... ... мен ... ... жасаудың жекелеген шағын салаларын, ғылымды ... ... ... қызмет көрсету саласын, туризмді бұрынғыдан да
ілгері ... ... ... ... ... етуге бізге өндірісті диверсификациялау
көмектеседі. Қазірге бәтуәгер импорт ... ... ... ... мен ... ... ... бейімделу процесі
жүріп жатқан кезде, біздің ... ... ... ... ... кезде біз өндірістің ауыр шикізаттық құрылымына қарай құлдырай
береміз, ал ... ... және ... әлем бұған тікелей қарама-қарсы
бағытта ... ... ... ... мен оның ... ... былай есепке алмауға болмайтын екі есе қауіпті фактор болып табылады.
Егер еркін рынок шын ... ... ... ол елде жаңа өндірістер туғызады.
Біздің міндетіміз Қазақстанды дүние-жүзілік ... ... үшін ... жер ... ... ... ... инвесторларды пәрменді тарту болып табылады.
Бірақ әзірге тек ... ... ғана ... ... ... ... индустриялық саясатына кірісіп, назарды
макродеңгейден микродеңгейге аударуға тиіс.
Қорытынды
Стратегияға ие болып әрі ... ... ... біз ... ... келген күрделі кедергілерді абыроймен ... ... ... ... ... ... қиын ... бізді күш-қуатымыз бен үміттен
айырмауға тиіс. Перспективаларымызды айқын ұғыну, ... ... мен ... ... ... біздің қоғамымыздың барша
азаматтарын осынау ортақ міндетті шешу үшін жұмылдыруға ... ... ... ... өзге ... ... ... ұрпақтар алдында
орасан зор жауапкершілік жүгін ... ... мен ... ... ... өз ... мен ... алдындағы жауапкершілігін
күнделікті есте үстауға тиіспіз. Біз өз балаларымыз бен немерелерімізді
сонау алыс ... олар ... өмір сүре ме, ... ... ... білімді-білікті бола ма. Біз осынау қарапайым, бірақ маңызды сұрақтарға
бүгіннің өзінде жауап беруге ... ... ... ... ойша ... кезде, бүл процесті сан рет
қайталай отырып, проб-лемалардың ауқымы мен ... ... ... ... әлем мен ... ... бір бөлігі ретінде түйсіне
отырып, біз жаңа ... мен жаңа ... ... және олардың жуықтай
түскенін сезінеміз. Қазақстан жаңа мемлекет ... ... ... ... ... ал ... таяуда — Кеңес Одағының жан
тәсілім еткенін көрген дәуірде дүниеге ... Біз жаңа ... ... экономика мен жаңа демократияны көптеген өзге де жас ... осы ... ... ... ... те ... уақытта қүру
үстіндеміз. Біз қуатты сыртқы ... ... ... ... ... ... ... өсе түскен ауқымдану мен ұлғайып келе жатқан
өзара тәуелділік дәуірінде өмір ... ... 2010 ... ... бастапқы
кезеңде өз мүмкіндіктері мен бәсекелестік қабілеті тұрғысынан ... ... ... ... ... ... бөлу ... Бұл, басымдық тәртібімен
айтар болсақ — ауыл шаруашылығы, орман және ағаш өңдеу ... ... ... ... туризм, тұрғын үй құрылысы және инфрақұрылым ... ... ... арқылы біз экономиканың құрылымдық мәселелерін ғана
емес, жұмыспен қамту және кедейлік мәселелерін де ... бұл ... ... ... ... өрлеудің еліміздің дамуы үшін қаншалықты маңызды екенін
баршамыз түсінеміз. ... ... ... біз ... ... қаржыландыра алмаймыз, қоғамды жемқорлық пен қылмыс-керліктен
қорғай алмаймыз. Сондықтан бұл басымдық бүгін де, ертең де және алдағы отыз
жылдың ... де ең ... ... бірі ... қала ... ... ... Н.Қ. Мамыров., М.Ә. Тілеужанова. ... ... ... 2003 ... ... Н.Ә. Қазақстан – 2030. Қазақстан халқына жолдауы.
3.Райымқұлұлы С. «Экономика ... ... ... ... Я.Ә., ... Б.б., ... Ф.Н., Т.П. ... теория» Алматы, 1999жыл.
5.Дүйсенбаев К. Ш., Э.Т. Төлегенов., Ж.Г. Жұмағалиева
6. «Заң» Республикалық ... ... ... 2000ж ... Ө. ... ... ... өсу ерекшеліктері”.
Аль – Пари 2007 жыл. №3 - 4 (84 – ... ... ... ... ... ... Алматы 2000ж.
9. Мельников В.Д., Ілиясов К. «Қаржы» Алматы, 1994ж.
10. Мейірбеков А.Қ., Әлімбетов Қ.Ә. Кәсіпорын экономикасы. А, ... ... Н.Ә. ... ... ... ... қалыптасуы
мен дамуының стратегиясы» Алматы, 1992ж.
12. . К. А. Мадыханова., “Еліміздегі макроэкономикалық ... ... ... ... ... байланысы”. Қаржы – қаражаты
2007 жыл.
13. Сейітқасымов Ғ.С. «Ақша, несие, банктер» ... ... ... О., ... А. Шағын кәсіпкерлікті басқару.А,2002ж.
15.Үмбеталиев А., Ғ. Керімбек «Кәсіпорын экономикасы
және кәсіпкерлік» Алматы, 2002ж.
16. Ілиясов Қ.Қ., ... С. ... ... Алматы 2003ж.
17. Агапова Т.А., Серегина С.Ф. ... ...... 1997 ... Л: А. ... Ш.П. ... ... өсу – ұлттық
экономиканың қызмет етуінің ... ... ... ... сериясы 2004 жыл ... А. ... Н. ... “Жаңа даму кезеңінде ұлттық
экономиканы ... ... ... ... ... ... Ө. ... “Қазақстанға қандай даму үлгісі қажет”. Аль –
Пари 2007 жыл № 5 – 6 (86 – 87), ...... Ж. ... ... экономикасы: қазіргі ... ... ... ... 2006 жыл ... 1920. Н.Ә. ... ... әлемдегі жаңа Қазақстан”, Егемен
Қазақстан, 2007 жыл.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«жергілікті бюджеттің қалыптасуы мен тиімді пайдалануының есебі мен аудитін ұйымдастыру»91 бет
Тауар және оның жіктелуі35 бет
Қазақстан 50 елдің қатарында5 бет
Қаржылық есептеме аудитінің процесі7 бет
Баға маркетинг жүйесінде11 бет
Қазақстан Республикасы ұлттық банкінің алтынвалюта активтерін басқару жөніндегі инвестициялық стратегия4 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
Ілгерімелі қаржылық есеп63 бет
Ағымдағы міндеттемелер мәні және мазмұны38 бет
Бюджеттік ұйымдардағы бухгалтерлік есеп пен есептілік жүйесін ұйымдастыру ерекшеліктері91 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь