Қазақстан Республикасында өлшеу бірегейлігін ұйымдастыру қамтамасыз ету жүйесі


КIРIСПЕ
НЕГIЗГI БӨЛIМ
КӘСIПОРЫН ӨНIМIНIҢ САПАСЫН СТАНДАРТТАУ ЖӘНЕ СЕРТИФИКАТТАУ
1. Сапа көрсеткіштерінің мәні мен қызметі
2. Тауарлардың бәсекеге жарамдылығының көрсеткіштері
3. Стандарт және стандарттау ұғымы
4. Өнім сапасын басқару жүйесінің дамуы
5. Тауардың тегін сертификатталуы
6. Сапа жүйесін және өндірісті сертификаттау
7. Өндірісті сертификаттау тәртібі
8. Сапа жүйесін сертификаттау тәртібі
ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI
Кәсіпорындарда шығарылатын өнімдердің сапасы -нарықтық жағдайда қызметтің негізгі факторы болып табылады, себебі, нарықтық саралымды кеңейтуді кәсіпорынды жандандыруды, пайданың артуын қамтамасыз етеді.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, сапалылықты арттыру қызметі жүйелік басқару шеңберінде жүргізілуі маңсатқа сай болганы дүрыс, өйткені өнімнің барлық өміршеңдік кезеңін қамтиды — жобалаудан бастап жұмысшыларға және кәдеге жаратуға дейін.
Өнімнің сапасын басқару стандарттауға негізделеді. Ол ұлттың шаруашылықтың, халықтың, қорғаныстың, экспорттың қажеттілігі үшін дайындалатын өнімдерге үдемелі талаптарды анықтайтын нормативті-техникалық негізі болып табылады.
Дайындалған өнімнің сапасының түпкілікті багалылығы сертификат көмегімен жүзеге асырылады, өнімді сынауды, тиісті сертификат беруді, бағалау сынагының көмегімен кейінгі өндірістің жағдайы үшін өнімді таңбалауды және бақылауды білдіреді. Өнімнің сапасын басқаруда нормативтік актілерді іске асыру сапаны және өнім қауіпсіздігі заңдылығын қамтамасыз етуде тиімділік жүйені ұйымдастыруды талап өтеді, Шетелдік және отандық практиканы еске ала отырып, құрылған өнімнің сапасын бакылаудың нормативтік-құқыңтық базасы Қазақстан Республикасының аумағында адамдардың және жеке тұлғалардың құқықтарының бұзылуында құқықтарын және мүдделерін қорғаудан тұрады.
Басқаруды экономикалық бағалаудың жалпы мән-мағынасы - басқарудың өндірістік экономикалық мақсаттарына жетудегі кұрал бола білу қажеттілігіне байланысты анықталады. Бұл бағалау адам ресурстарын басқарудың тиімділігінсіз жүзеге асырылмайды. Ол ұйымның барлық қызмет ету салаларын қамтиды және басқа жүйелердің тиімділігіне ықпал етеді.
Ұйым қызметкерлері өз әлеуетін ұйьш алдындағы мақсаттарға қол жеткізуге пайдаланған жағдайда ғана қызметкерлерді басқару тиімді деп санайды. Басқаша айтқанда, ол осы мақсаттардың қаншалықты деңгейде орындалғандығына байланысты.
1. Мәуленова С.С., Бекмолдин С.Қ., Құдайбергенов Е.Қ. Экономикалық теория: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 194 бет.
2. Бердалиев К.Б. Қазақстан экономикасын басқару негiздерi: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001. – 129 бет.
3. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсiпорынның қаржылық жағдайын талдау: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2001. – 330 бет.
4. Мейiрбеков А.Қ, Әлiмбетов Қ.А. Кәсiпорын экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2003. – 252 бет.
5. Бердалиев К.Б., Өмiрзақов С.Ы., Есенғазиев Б.К., Ерғалиев Қ.Р. Басқару негiздерi: Алматы, Экономика, 1997.
6. Бердалиев К.Б. Қазақстандағы аймақтық басқару мәселелерi. Алматы, “Экономика и бизнес”, 1996, №1.
7. Ашимбаев Т.А. Экономика Казахстана на пути к рынку: Тенденции и размышления. – Алматы, 1994.
8. Өзiндiк басқару мен өзiндiк қаржыландыру тұжырымдамасы. Алматы, 1990.
9. Бектемисова С.Ю. Формирование частного предпринимательства в условиях перехода к рынку. Диссертация на соискание ученой степени канд. экон. наук. – Алматы, 1995.
10. Жаркенов С.Б. Менеджмент негiздерi: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2000. – 206 бет.
11. Бредик У. Менеджмент в организации. М.: Инфра, 1997.
12. Қазқша-орысша, орысша-қазақша терминологиялық сөздiк. Алматы:
Рауан баспасы. 19 том. 2000 ж.

Пән: Сертификаттау, стандарттау
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 13 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






МАЗМҰНЫ

КIРIСПЕ
НЕГIЗГI БӨЛIМ
КӘСIПОРЫН ӨНIМIНIҢ САПАСЫН СТАНДАРТТАУ ЖӘНЕ СЕРТИФИКАТТАУ
1. Сапа көрсеткіштерінің мәні мен қызметі

Тауарлардың бәсекеге жарамдылығының көрсеткіштері

2. Стандарт және стандарттау ұғымы
3. Өнім сапасын басқару жүйесінің дамуы

Тауардың тегін сертификатталуы

Сапа жүйесін және өндірісті сертификаттау

4. Өндірісті сертификаттау тәртібі

Сапа жүйесін сертификаттау тәртібі

ҚОРЫТЫНДЫ
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТIЗIМI

Қазақстан Республикасында өлшеу бірегейлігін ұйымдастыру қамтамасыз ету
жүйесі
Кәсіпорындарда шығарылатын өнімдердің сапасы -нарықтық жағдайда
қызметтің негізгі факторы болып табылады, себебі, нарықтық саралымды
кеңейтуді кәсіпорынды жандандыруды, пайданың артуын қамтамасыз
етеді.
Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, сапалылықты арттыру қызметі жүйелік
басқару шеңберінде жүргізілуі маңсатқа сай болганы дүрыс, өйткені өнімнің
барлық өміршеңдік кезеңін қамтиды — жобалаудан бастап жұмысшыларға және
кәдеге жаратуға дейін.
Өнімнің сапасын басқару стандарттауға негізделеді. Ол ұлттың
шаруашылықтың, халықтың, қорғаныстың, экспорттың қажеттілігі үшін
дайындалатын өнімдерге үдемелі талаптарды анықтайтын нормативті-
техникалық негізі болып табылады.
Дайындалған өнімнің сапасының түпкілікті багалылығы сертификат
көмегімен жүзеге асырылады, өнімді сынауды, тиісті сертификат беруді,
бағалау сынагының көмегімен кейінгі өндірістің жағдайы үшін өнімді
таңбалауды және бақылауды білдіреді. Өнімнің сапасын басқаруда нормативтік
актілерді іске асыру сапаны және өнім қауіпсіздігі заңдылығын қамтамасыз
етуде тиімділік жүйені ұйымдастыруды талап өтеді, Шетелдік және отандық
практиканы еске ала отырып, құрылған өнімнің сапасын бакылаудың нормативтік-
құқыңтық базасы Қазақстан Республикасының аумағында адамдардың және жеке
тұлғалардың құқықтарының бұзылуында құқықтарын және мүдделерін қорғаудан
тұрады.
Басқаруды экономикалық бағалаудың жалпы мән-мағынасы - басқарудың
өндірістік экономикалық мақсаттарына жетудегі кұрал бола білу қажеттілігіне
байланысты анықталады. Бұл бағалау адам ресурстарын басқарудың
тиімділігінсіз жүзеге асырылмайды. Ол ұйымның барлық қызмет ету салаларын
қамтиды және басқа жүйелердің тиімділігіне ықпал етеді.
Ұйым қызметкерлері өз әлеуетін ұйьш алдындағы мақсаттарға қол жеткізуге
пайдаланған жағдайда ғана қызметкерлерді басқару тиімді деп санайды.
Басқаша айтқанда, ол осы мақсаттардың қаншалықты деңгейде орындалғандығына
байланысты.
Талаптардың орындалуын қамтамасыз ету мақсатында ұйымдар түрлі әдістер
колданады. Атап айтар болсақ, қызметкерлерді басқару жүйелерінің ұйым
мақсаттарына сәйкестігін жүйелі түрде тексеріп отыру; адам ресурстарын,
басқару қызметкерлерін ұйымның стратегиялық жоспарларын жасауға және қайта
қарауға тарту; жоғары басшылықтың қызметкерлерді басқару жүйелерін жасауға,
қайта қарауға үнемі қатыстырылуын қамтамасыз ету; үйымның мақсаттарына қол
жеткізу деңгейін бағалау орын алады.
Қызметкерлерді басқару тиімділігі көрсеткіштерінің бірі ұйымдық
мақсаттардың орындалуын қамтамасыз ететін қызметкерлердің өндірістік
тәртібін қалыптастыру болып табылады. Өндірістік тәртіп 2 негiзгі
фактор бойынша анықталады: қызметкердің тілегі және қабілеті.
Қызметкерлерді басқару тиімділігінің көрсеткіштерінің бірі,
сонымен қатар, қызметкерлерді басқару жүйесінің бүтінділігі болып саналады.
Ұйым қызметкерлерді басқару жүйесінің біртұтастылығына мынадай шараларды
жүзеге асыру жолымен қол жеткізе алады:
- ұйымның мақсаттарын дәл анықтау;
- барлық қызмет орны үшін өндірістік тәртіпті жан-жақты
модельдеу;
- адам ресурстары қызметінің бөлімшелеріндегі жұмыстың үйлестірілуі;
- адам ресурстары бойынша мамандардың тікелей басшылықпен, басқару
персоналымен тұрақты өзара қатынасы.

КӘСIПОРЫН ӨНIМIНIҢ САПАСЫН СТАНДАРТТАУ ЖӘНЕ СЕРТИФИКАТТАУ
Сапа көрсеткіштерінің мәні мен қызметі
Қазіргі нарықтық экономика негізінде шығарылған өнімнің сапасына
басқалай талап қояды. Бұл қазіргі дүниеде кез келген кәсіпорынның
өміршеңдігі, оның тауарлар нарығындағы және қызмет көрсетудегі орнықты
жағдайы бәсекеге жарамдылық деңгейін көрсетеді.
Өз кезегінде бәсекеге жарамдылық екі көрсеткішке байланысты — баға
деңгейіне және өнім сапасы деңгейіне. Ал екінші фактор бірте-бірте бірінші
орынға шығады. Еңбек өнімділігі, ресурстардың барлық түрлерін үнемдеу
өнімнің сапасына тікелей орын береді.
Өнімнің сапасы — бұл белгілі мұқтаждылықты қанағаттандыруға үлкен
себепші болатын өнімнің пайдалылығының жиынтық ерекшелігі. Өнімнің
сапалылығы тек техникалық, тауар тану ғана емес, сонымен қатар ең маңызды
экономикалық санаты болып табылады. Экономикалық санаты ретінде ол тұтыну
құнына тығыз байланысты. Егер де тұтыну құны — бұл жалпы алғанда тауардың
пайдалылығы болса, ал өнімнің сапалылығы — бұл оны пайдаланудағы нақтылы
жағдайда тұтыну құнының деңгейіндегі көрінуі.
Өнімнің сапа деңгейі оның салалық көрсеткіштері жүйесі негізінде
аныңталады. Бұл деңгейді аныңтау үшін мұның әрбір көрсеткіштерінің сандық
маңыздылығын білу және ұқсастық өнім көрсеткіштерімен салыстыру қажет.
Сапаның көрсеткішін аныңтау оның сандық маңызын өзін өзі түсіну болып
табылады. Ол үшін практикада өнімнің өзіндік ерекшелігіне байланысты мына
төмендегі өдістер пайдаланылады:
- өлшеуші әдіс (аспаптар, приборлардың көмегімен);
- тіркеу әдісі — бұл тіркеуге және есептеуге негіз-делген.
Тіркеу әдісі мынадай көрсеткіштермен, атап айтқанда: қауіпсіздік,
патенттік-құқықтық, стандарттау, сәйкестендірумен анықталуы мүмкін;
- есептеу әдісі — өнімнің сапасы жөніндегі көрсеткіштерді анықтау үшін
арнайы математикалық үлгілерді қолдануга негізделеді;
- органолептік әдіс — адам мүшесін сезу-көру, есту, дәм, түйсінуді
талдауды қамтиды. Табылған маңыздылықтың дәлдігі және растылыгы
адамдардың біліктілігі, дағдылығына және қабілеттілігіне байланысты;
- социологиялық әдіс — өнім, оны нақты немесе тұтынушылардың
мүмкіншілігі туралы пікірлерді талдау және жинау негізінде жүзеге
асырылады;
- сарапшылық әдас — мамандар тобы арқылы іске асырылады. Мысалы,
дизайнерлер, дәм айырушылар.
Практикада өнімнің сапа деңгейін бағалау үшін көрсеткіштер жүйесін
пайдаланады. Онда өзіне қорытындылау және өнімнің сапасы жөнідегі жеке
көрсеткіштер қосылады.
Сапаны жинақтап қорыту көрсеткіштері жалпы салада немесе кәсіпорындарда
өнім сапасының деңгеін сипаттайды. Бүл көрсеткішке жататындар:
• сұрыптылығы;
• маркасы;
• жүктелімі;
• пайдалы заттың мазмүны;
• өнімнің дүниежүзілік стандартына сай үлесі, т.б.
Жеке көрсеткіштер тым әр түрлі және не ол, не бұл өнімнің өзіндік
ерекшелігіне байланысты болады.

Тауарлардың бәсекеге жарамдылығының көрсеткіштері

Нарықтың жағдайда тұтынушының қанағаттануы тауарға деген өзінің
ерекшелігінің жиынтығы сатып алу сату актісінде көрінеді. Мұндай
ерекшеліктің үйлесуі, өндіруші мен тұтынушының мүдделерінің сақталуы ңе-
гізінде тауарлар және тұтынушылар талабының сипаттамасын, сол сияқты нарық
жағдайында тауардың толық сәйкестігін бәсекенің жарамдылыгы деп атайды.

Өнімнің бәсекеге жарамдылығы ерекше жағдайын қанағаттандыруына
мүмкіндік беретін тұтыну кешенінің (сапалың және сандың) сипаттамасын
анықтайды. Бәсекеге жарамдылығы өнім рынокта жеңіл және тез сатылады. Әрбір
сатып алушы өзінің жеке мұқтажын ең жоғары қанағаттандыратын тауарды ғана
алады. Жалпы алғанда, сатып алушылар бағалармен салыстырғанда қоғамдық
мұқтажына толық сәйкес келетін тауарды сатып алады. Сондықтан, сатып
алушының тауарга деген қанағаттанушылық деңгейінде жеке дара көрсеткіштер
пікір жиынтыгын құрайды, оның тағы да нарықтың пайда болу қарсаңында
қалыптасады.
Сонымен, тауарға бәсекенің жарамдылығын, оның сапалық және құндық
сипаттамасының жиынтығы деп түсінуге болады. Ол сатып алушының нақтылы
мұқтажын қанагаттандыруды қамтамасыз етеді және сатып алушының нақтылы
мұқтажын қанағаттандыруды қамтамасыз етеді және сатып алушы үшін тиімділігі
ұқсас тауар бәсекелестер ерекшеленеді.
Бұл маңызды көрсеткіштерді анықтаудың бірнеше тәсілдері
белгілі.Олардың ең көп таралғандарына қысқаша тоқталайық.
Бірінші тәсіл. Техникаға бәсекенің жарамдылығын анықтайтын белгісі -
бұл тауарды тұтыну багасы болып табылады. Ол мынадай фромуламен аныңталады:
Бт = Бс + Шт,
мұндағы
Бт — тұтыну бағасы

Бс — сатылу бағасы

Шт — бұл өнімді тұтынушылардың шығындары (оның барлық нормативтік
мерзім ішіндегі қызметі).
Екінші тәсіл. Тауардың бәсекелестік жарамдылығын анықтағанда бұл
тәсіл екі өлшемді еске алуы мүмкін; өнімнің өзіндік құны, тауарды сату және
оның са-палылық деңгейі. Сөзсіз, бәсекеге жарамдылығы артығырақ болатын
тауар оны өндіруге, сатуға кеткен шығындар ең төмен, ал сапа деңгейі
бәсекелес тауарға қарағанда жоғарылау болатын болса.
Үшінші тәсіл. Бұл тәсіл техникалық деңгейін және сату бағасын есепке
ала отырып, бәсекелестік тауарларды салыстыруға негізделген. Бүл тәсілге
сәйкес басында салыстырмалы сапаның сандық көрсеткіштерінің деңгейі және
базалық үлгілер (тауар) мына формуламен анықталады:
КК = КҚ +КТ +КС.

мұнда, КК — тауар деңгейінің кешенді көрсеткіші;
КҚ — эстетико-эргономикалық деңгейінің кешенді
көрсеткіші;
Кт — техникалық деңгейдің кешенді көрсеткіші;
Кс — көрсеткіш кешенінің сенімділігі.
Төртінші тәсіл. Бұл тәсілде бәсекеге жарамдылықтың деңгейі қалай
техникалық, солай экономикалық параметрге салыстыру негізінде анықталады.
Сонымен, техникалың параметрден тек сатып алушылар осындай ең жоғары
деңгейде қызықтыратындарды таңдайды.
Қорыта айтқанда, біздің республикада өткізіліп жатқан нарыққа көшу
сапа және өнімнің бәсекеге жарамдылығы жөніндегі мәселеге жаңадан қарауға
мәжбүр етеді. Егер бүгін емес, ол ертең бәсекелестік нарығының дамуы
өнімнің сапалық даму серпінін және деңгейін арттыруга еріксіз көндіретін
болады.

Стандарт және стандарттау ұғымы
Стандарт — бұл қағида бойынша көптеген мүдделі жақтардың елеулі
мәселелерге қарсылық білдіруді сипаттайтын, келісушілік негізінде
әзірленетін жәие танылган органдардың бекітетін норматитік құжаты. Бұл
жалпыға бірдей және қайта пайдалану ережесі үшін стандарттаудың белгілі бір
объектілердің жалпы принциптері, мінездемесі, талаптары және әдістері
белгіленуі мүмкін. Сол сияқты белгілі салаларды тәртіпке келтіруді оңтайлы
деңгейге жетуге багытталады.
Республикада қолданылып жүрген стандарттық жүйе құқықтық және
әлеуметтік экономикалық мақсаттарды көздейді. Бірінші заңдылық тәртіпке
сәйкес тұтынушылардың және үкіметтің мүдделерін және өнімнің сапасы,
қоршаған табиғи ортаны, өмір қауіпсіздігін, халықтың денсаулығын қорғауды
қамтамасыз етеді. Екішпіден, өндірісті әзірлеуде, өнімді пайдалануда
техникалық бірлікке кепілдік береді. Үшіншіден, стандарттың жүйе әлеуметтік-
экономикалың багдарламалардың, жобалаудың норматитік-техникалық базасы
ретінде қызмет етеді.
Мемлекеттік стандарттар, сонымен қатар барлық жұмыс түрлерін
оңтайландыруды, жүргізілетін сапа жүйесінің бірін-бірін алмастыратын
өнімдер мен процестер есебінен ресурстарды үқыпты пайдалануды қамтамасыз
етеді.

Өнім сапасын басқару жүйесінің дамуы
Өнімнің сапасын басқару — бұл белгілеу, қамтамасыз ету және сапаның
қажетті деңгейін қолдау мақсатындағы құру және пайдалану немесе өнімді
тұтыну кезіндегі жүргізілетін іс-әрекет.
Соңғы кездерге дейін кәсіпорындарда сапа проблемасын шешу кезінде
нарықтылық қажеттілік есепке алынбай өнім сапасы техникалық деңгейге
бағытталды. Сапаны басқару мәселелерімен техникалық бақылау және сапаны
талдау бөлімдері айналысты. Олардың функцияларына бұйымдар параметрлерін
(белгілер) тексеру, өндірістік процестердің әрбір операцияларында
қолданылатын шикізаттар, материалдар, жабдықтардың дәлдік жұмыстары, өнімде
табылған кемістіктер, оларды талдау және себептерін белгілеу кіреді.
Өнімнің сапасын басқаруды жетілдіруде отандың өндірушілердің алдына
қойылатын негізгі проблемалар, олар:
• өнімнің сапалылығын басқару жүйесіне маркетинг қызметі механизмін
қосу;
• тұтынушыға және барлық өндірістік қызметтерде сапаны басқару
жүйесін қалай багыттау;
• өнімнің өмірлік кезеңінің барлық белестеріндегі сапаны
басқару жүйесіндегі механизм әсерлерін күшейту.
Сапаны басқару жүйесін енгізу кәсіпорында мынадай міндеттерді шешуге
мүмкіндік береді:
• жоғары сапалы өнімнің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
• өнім көлемін ұлғайту және оны сататын нарықты (рынокты) табу;
• жоғары бағада сататын өнімді көбейту мұмкінділігін
қарастыру;
• өнімнің бәсекеге жарамдылығы және қаржы жағдайының тұрақтылығы
жөніндегі проблемаларды шешу. Сонымен, өнімнің сапасын басару әрбір
кәсіпорындарда жүйелі түрде іске асқан жөн.

Тауардың тегін сертификатталуы

Тауардың тегінің сертификаты — аталған тауардың өндірілген елін
көрсететін кұжат.
Тегінің сертификаты кедендік территориядан шығару үшін емес ол:
- кіретін кедендік салықты төмендету үшін қажет;
- тауар шындық түрде аталган елде өндірілгені туралы куәләндіру үшін
қажет.
Тегінің сертификатын жасау үшін - Қазақстан Республикасының өкілетті
органдары ғана тауардың осы елде өндірілетін растауы, Қазақстан
территориясында тіркелген фирмада шығарылғаны және Казақстан
территориясынан тікелей жөнелтілгені туралы кұжаттар кажет. Тегі ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ИСО халықаралық стандарттары
Қазақстан Республикасы эталондар базасы
Метрология туралы ұғым
Экономика Метрологияның негізгі ұғымдары
«Ауылшаруашылық өнімдерін стандарттау және сертификаттау» пәнінен оқу-әдістемелік материалдар
АҚ "Сүт" кәсіпорнында сапа менеджмент жүйесін енгізу. Зертхана меңгерушісінің қызметі
Жаһандану мен жергілікті мәдениет
Экологияның ғаламдық мәселелері
Бухгалтерлік құжаттарды ұйымдастыру жолдары
Мемлекеттік метрологиялық бақылау аясы
Пәндер