Бейдағдарыстық басқарудағы қайшылықтардың теориялық аспектілері

МАЗМҰНЫ

КІРІСГІЕ ... ... ..3

І БӨЛІМ. БЕЙДАҒДАРЫСТЫҚ БАСҚАРУДАҒЫ ҚАЙШЫЛЫҚТАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Қайшылықты ойлардың калыптасуы және тұрактануы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Қайшылықтар және оның түрлері ... ... ..16
1.3 Қайшылықтың құрылымы ... ... ..28

ІІ БӨЛІМ. ПАНФИЛОВ АУДАНЫ ӘКІМШІЛІК АППАРАТЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ОНЫ ТАЛДАУ
2.1 Панфилов аудандық әкімшілік аппаратындағы негізгі көрсеткіштерді
талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..39
2.2 Панфилов ауданының қазіргі жағдайы ... ...43

ІІІ БӨЛІМ. БЕЙДАҒДАРЫСТЫҚ БАСҚАРУДАҒЫ ҚАЙШЫЛЫҚТАРДЫ БОЛДЫРМАУДЫҢ ЖОЛДАРЫ
3.1 Бейдағдарыстық басқарудағы қайшыльщтардың себептерін алдын
алудың іс шаралары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...50
3.2 Бейдағдарыстық қайшылықтарды басқарудағы ұсыныстар ... ... ... ... ... ...60

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... 63

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ..65
КІРІСПЕ
Қайшылық - ғылым ретінде кейіннен қалыптасты, ол - негізінен жас ғылым. Негізделген түрде ол тек XX ғасырдың ортасында пайда болды. Бірақта қайшылықтар ылғи да болған, ал алғашқы оны зерттеуге ұмтылыстар көне ғасыр кезінен басталған.
Жалпы алғанда карама кайшылык, күрес және кайшылық туралы мәселелер баяғы замандағы оқымыстылардың еңбегінде де жазылған баяғыдан келе жаткан шиеленісті мәселелер болып табылады. Көне заманғы философтар есептейтіндей, қайшылық өзінше жаман да емес, жақсы да емес ол барлық жерде бар елдің ол туралы пікірлеріне қарамастан әлем қарама -кайшылыкқа толы, онымен табиғаттың, адамдардың тіптен құдайдың өмірі де байланысты.
Қайшылық -ол әрдайым қиын да коп жоспарлы әлеуметтік феномен. Онда әртүрлі жақтар қатысады: жеке тұлғалар, әлеуметтік топтар, этникалық, ұлттық жалпылар, мемлекеттер немесе бір топ елдер, бір мақсатта, бір қызығушылықта біріккен адам топтары. Қайшылық әртүрлі сылтаудан туады: мінез - құлыктық, экономикалық, саясаттық, құндылық, діндарлық. Бұл қайшылықтың негізінің көп түрлілігін, формасы мотиві қайшылық түрлерін құрудағы қйыншылықтарды тудырады.
Нарықтық экономика кезеңіндегі жағдайда ұйымдарда, өндірістерде біріңғай өзгерістер болып жатады. Экономикалық бостандыққа ие болған соң өз қожалық өндірістіктерінің нәтижесіне толық өздері жауап береді, жұмыстары нәтижелі болу үшін ұйымдар барлық әдістерді пайдаланады. Ұйым жетекшілері бас мамандар және жұмысшылыр өндірісті жаңартуға, жаңалықтар ендіруге ұмтылады. Жаңашылдық жаңа мүмкіндіктерді ашады, өзгерістер, ұсыныстар басқаша айтқанда ескіні жаңарту бұл әрине қарсы пікірлікті тудырады. Өзгерістер адамдардың мүддесіне, жобасына, үмітіне бұзылыс әкеледі өзгерістер неғұрлым көлемді болса, соғұрлым қайшылықтары да, қарсы пікірліктері де көбейе түседі. Сонымен қатар жаңалықты жақтаушылар мен қарысы болушылар арасында қарсы пікірлік туады. Мысалы, ұйымның қызығушылығының негізі, ол соңғы нәтижесі бойынша өнімнің өсуі жеке бригададағы ерекше жағдайдың арқасында, ұжымдық жұмыс істеп жатқандығы. Бұл бригаданың өнім сапасы жақсарып, өнімі де көбейуі мүмкін. Ал басқа бригадада жағдай нашарлап кетуі ыктимал, өйткені олардың техникалары азайған, ол техникалар басқа жұмыс істеп жатқан бригадаларға берілген. Эксперименттік бригадаға көбірек көңіл бөлініп, ал қалғандарына көңіл бөлу азаяды, соның салдары қайшылықтың тууына әкеп соқтырады.
Зерттеудің объектісі-Панфилов ауданы әкімінің аппараты «Экономика және бюджеттік жоспарлау бөлімі».
Зерттеу жұмысының мақсаты-Панфилов ауданының 2001-2006 жылдар аралығындағы кедейшілік, жұмыссыздық және халықты жұмыспен қамту оны ашып көрсету зерттеу жұмысының басты мақсаты болып табылады.
Зерттеу жұмысының міндеті: Осыған орай зерттеу жұмысының алдында мынандай міндеттер қойылып отыр.
1. Жаңа жұмыс орынын құру;
2. жұмыссыздарды ақылы қоғамдық жұмыстарға тарту;
3. жұмыссыздық деңгейін төмендету;
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Александрова Е.В. Социально-трудовые конфликты:- М, Инион 1993г.
2. Анцупов А.Я., Шипилов А.И. Конфликтология- М, Юнити, 1999г.
3. Зайцев А.К. Социальный конфликтна предприятий-Калуга, 1993г.
4. Здравомыслов А.Г. Социология конфликта.-М, 1994г.
5. Ильин В.И. Структура конфликта в организации- М, 1993г.
6. Козырев Г.И. Введение в конфликтологию- М, Владос, 1999г.
7. Шаленко В.Н. Конфликты в трудовых коллективах- М: МГУ, 1992г.
8. Щербак В.Е. Конфликтные ситуации на предприятии. ЭКО, 1999г.
9. Скотт Дж. Способы Разрешения конфликтов- Киев, 1991г.
10. Социальный конфликт: Современные исследования- М, Инион, 1991г.
11. Громова О.Н. Конфликтология-М, 2000г.
12. Крегер О, Тьюсон Дж. Типы людей и бизнес- М, Персии, 1995г.
13. Шейнов В.П. Конфликты в нашей жизни-Минск, 1997г.
14. Уткин Э.А. Конфликтология-М, Экмос, 1999г.
15. Дмитриев А.В. Конфликтология- М, Гардарика, 2000г.
16. Кибанова А.Я. Экономика и социология труда- М, 2003г.
17. Кудрявцева В.Н. Основы конфликтологии- М, 1997г.
18. Подмарков В.Г. Человек в трудовом кеоллективе- М, 1973г.
19. Рофе А.И. Экономика и социология труда- М, 1996г.
20. Короткова Э. М. Антикризисное управление- М, 2001г.
21. Некрасов В.Н., Леонов Н.И. Управление конфликтами- Ижевск, 1993г.
22. Веснин В.Р. Основы менеджмента-М, 1996г.
23. Литвак Б.Г. Управленческие решение. М, 1998г.
24. Мастенбрук У. Управление конфликтными ситуациями и развитие организации-М, 1996г.
25. Доусон Р. Уверенно принимать решения- М, 1996г.
26. Рукавишников В.С. Социальная напряженность\\ Диалог, 1991. № 13 –
27. Александрова Е.В. Социально-трудовые конфликты: -М: Луч, 1993.
28. Ликсон Ч. Конфликт.- СПб: Питер, 1997
29. Социальная психология и этика делового общения: М, Юнити, 1995.
30. Н. Ә. Назарбаев. Қазақстан халқына жолдауы -2006, 19 ақпан. Егемен
Қазақстан.
31. Леонтьев В.И. Конфликтология, М: 1994
32. Панфилов ауданының 2001-2006 жылдарға арналған Кешенді бағдарламасы.
33. Владимиров Е.Л. Конфликты в организации , Питер: 1992
34. Иванов А.А. Управленческая деятельность, М: 1991
35. Александров И.Ж. Социально-трудовые конфликты: -М: 1994
36. Н.Ә Назарбаев, Қазақстан халқына жолдауы - 2007 ж., 3 наурыз.
37. Харьков, 1990, Методика Социологического анализа и прогнозирования тенденции развития социальных процессов в трудовом коллективе.
38. Головин В.А. Отношения сотрудничества и социальная напряженность «Социальная напряженность на производстве».- Обнинск, 1989.
39. Панфилов ауданының 2002-2009 жылдарға арналған Кешенді бағдарламасы.
40. Антонов М.А., Конфликты в социологий, М: 1992.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСГІЕ ..........3
І БӨЛІМ. БЕЙДАҒДАРЫСТЫҚ БАСҚАРУДАҒЫ ҚАЙШЫЛЫҚТАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Қайшылықты ойлардың калыптасуы және
тұрактануы...............................................................
.................................................5
2. Қайшылықтар және оның түрлері ..........16
3. Қайшылықтың ... ... ... ... ... ... АППАРАТЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ЖӘНЕ ОНЫ
ТАЛДАУ
1. Панфилов аудандық әкімшілік аппаратындағы негізгі көрсеткіштерді
талдау.................................................................
.............................................39
2. Панфилов ауданының ... ... ... ... БЕЙДАҒДАРЫСТЫҚ БАСҚАРУДАҒЫ ҚАЙШЫЛЫҚТАРДЫ БОЛДЫРМАУДЫҢ ЖОЛДАРЫ
1. Бейдағдарыстық басқарудағы қайшыльщтардың себептерін алдын
алудың іс
шаралары..................................................................
.............................50
2. Бейдағдарыстық қайшылықтарды басқарудағы
ұсыныстар.......................60
ҚОРЫТЫНДЫ ........63
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... - ... ... ... қалыптасты, ол - негізінен жас
ғылым. Негізделген түрде ол тек XX ғасырдың ортасында пайда болды. ... ылғи да ... ал ... оны зерттеуге ұмтылыстар көне ғасыр
кезінен басталған.
Жалпы алғанда карама кайшылык, күрес және ... ... ... ... оқымыстылардың еңбегінде де жазылған баяғыдан келе ... ... ... табылады. Көне заманғы философтар есептейтіндей,
қайшылық өзінше жаман да ... ... да емес ол ... жерде бар елдің ол
туралы пікірлеріне қарамастан әлем ... ... ... ... ... тіптен құдайдың өмірі де байланысты.
Қайшылық -ол әрдайым қиын да коп ... ... ... ... ... қатысады: жеке тұлғалар, әлеуметтік ... ... ... ... ... бір топ ... бір ... бір
қызығушылықта біріккен адам топтары. Қайшылық әртүрлі сылтаудан туады:
мінез - ... ... ... ... ... ... негізінің көп түрлілігін, формасы мотиві қайшылық түрлерін
құрудағы қйыншылықтарды тудырады.
Нарықтық экономика ... ... ... өндірістерде
біріңғай өзгерістер болып жатады. Экономикалық бостандыққа ие болған соң өз
қожалық өндірістіктерінің нәтижесіне толық өздері жауап ... ... болу үшін ... ... ... ... Ұйым ... мамандар және жұмысшылыр өндірісті жаңартуға, ... ... ... жаңа ... ... ... ... айтқанда ескіні жаңарту бұл ... ... ... ... ... ... жобасына, үмітіне бұзылыс әкеледі
өзгерістер неғұрлым көлемді ... ... ... да, ... де ... ... Сонымен қатар жаңалықты жақтаушылар мен
қарысы болушылар арасында қарсы ... ... ... ... негізі, ол соңғы ... ... ... өсуі ... ... жағдайдың арқасында, ұжымдық жұмыс істеп жатқандығы. Бұл
бригаданың өнім сапасы жақсарып, өнімі де ... ... Ал ... жағдай нашарлап кетуі ыктимал, өйткені олардың техникалары
азайған, ол ... ... ... ... жатқан бригадаларға берілген.
Эксперименттік бригадаға көбірек көңіл бөлініп, ал қалғандарына көңіл бөлу
азаяды, соның салдары қайшылықтың тууына әкеп ... ... ... әкімінің аппараты «Экономика және
бюджеттік жоспарлау бөлімі».
Зерттеу жұмысының мақсаты-Панфилов ... ... ... ... ... және ... жұмыспен қамту оны ашып
көрсету зерттеу жұмысының басты мақсаты болып табылады.
Зерттеу жұмысының ... ... орай ... ... ... міндеттер қойылып отыр.
1. Жаңа жұмыс орынын құру;
2. жұмыссыздарды ақылы қоғамдық жұмыстарға тарту;
3. ... ... ... ... ... ... қайшылықтардың теориялық аспектілері
1.1 Қайшылық ойлардың қалыптасуы және тұрақтануы
Көне ғасырдағы ойшылдар ең жоғарғы ... деп ... ... бейбітшілікпен ауызбірлікті есептеген.
«Соғысты аңсағандар шайқаста жеңеді - деп үйрететін ... ... ... (579-499 ... - ... сабырлықты сақтағанда тұрды». Оның пікіріне
қарасақ негізгі бейбітшіліктің бастамасы Ян (жарық) мен Инь (қараңғы) ... гөрі ... - бірі ... отырып бүтіндіктің гармониясын
құрайды.
Бұл қытай философының көзқарасына грек көне ғасыр философы Гераклита
Эфесконың ... ... ... - ... ... ... ал ... - олардың анасы. Барлық
заттар ... - ... ... ... ... бірде
бірлікпен және достықпен байланысса, бірде өз - өзімен жауласып жек көреді.
Жанжақтылық алмакезек бірде біртүтас байланысқан ... ... және өз - ... ... жеккөруші күштің әсерінен.
Қарамақайшылық - диалектикада орталық санат - ... ... ... туралы заңдылық және жаңа философиядағы жалпы санаттағы
оқу. Осы ... бір ... көп ... ... бір ... ... ... қарым -қатынасына
байланысты.
Қарамақайшылықтың мінез - кұлқысының және жақтылығынан, әлем үнемі
қозғалыста және ... ... ... ... - әрекеттің, өзгерістің және дамудың
көзін оқуына байланысты.
Күрес-бұл диалектиканың бірде-бір негізгі ... ... Оның ... қарама - қарсы күштердің күресінен тұрмайды, олардың бірге өмір
сүруінен тұрады, ... ... ... ... ... ... көне ғасыр және жаңа заманның филосрфтарының ... ... - ... ... ... ... жоқтығынан.
Кейбір көне заман философтары келешекте жаңа қоғам құрылып, ол ... - ... ... жойылуы мүмкін дегендей үміт артар түкке
тұрғысыз пікір айтты. Көне ... ... ... Энику (341-270 б.з.д)
барлық қайғы - ... бәрі ... ... ... түбі ... бейбітшілікте өмір сүруге мәжбүр етеді деп ... ... ... ... ... ... ... заманында, християн діні нақты бекіген кезде, адам сүйгіш,
бәрінің құдай алдында тең ... де ... ... ... ... ... болмады. Қақтығысу тек діндарлармен
дінсіздердің ... ғана ... бір - бір ... ... ... Осы пікір туралы Эразм Роттердамский (1469-1536).
«Ең үлкен әуместіптің сорақысы сол, хрестиян екі лагерде де бар, ол ... ... ... деп ... ... ... ... шексіз қайғы - қасыреттердің
болуын қалайда ақтап не болмаса түсіндіру үшін ... ... ... ... оны ... ... деп атады.
Бұл оқудың негізгі мағынасы қайырымды Құдайдың арқасында ... ... ... ... тұратынын ол ғаламат апаттар, қатігез
соғыстардың, ... ... ... ... қасыретінің неліктен болып жатқанын түсіндіруге бағытталған.
Г.Гейненің айтуы ... «осы ... ... ... ... безіну
немесе атэизм пайда болды» дейді. Сондықтанда хрестиян ... ... ... ... табу ... осы заманға дейін бір тоқтаған жоқ.
Алғашқы хрестиян діндарларының ішінен құдай сөзі ... ... ... ... Ол құдай табиғатынырң, оның ой әрекетіне ешбір адамның
әрекеті жетпейді, сондықтанда біздің соқыр сенім оған бағынудан басқа ... жоқ деп ... ... дейінгі және хрестиян заманындағы ... ... ... ... себептерін түсіндіруде көптеген
жалпылық барын байқау қиын емес еді, арғысыда, бергісі де ... ... ... алып ... ... өмір ... ... Антикалық пен хрестиян философтарның айырмашылығы,тек бірі
өмірдегі табиғаттағы ерекше құбылыстардың бұрыннан бар ... ... ... ой - ... ... ... Жаңа замандағы әлеуметтік қайшылықтың
табиғатын түсінудегі екі түрлі көзқарас.
Табиғаттағы қарамақайшылық, қоғамдағы ой өріс ... ... ... ... ... ... ... көп
ойлады.
Табиғаттағы қайшылық туралы Ф. Бэкон, Т.Гоббс, Ж.Ж.Руссо, И. ... К. ... және В.Л. ... Н.Н. ... ... талқылаудың жолында екі түрлі көзқарас пайда болды, сары
уайымшылдық (писсимистік) және ... ... ... ... ... пікірді (сары уайымшылдық пікірді) ағылшын философы
Томос ... ... ... (1651) ... ... анық ... өзінің
өзімшілдігімен, көреалмастығымен,жалқаулығымен табиғатқа кайшы деп білген.
Сондықтанда ол адамның алғашқы қоғамдағы ... « ... ... деп ... ... ... ... - оптемистік пікірде
(Үміткерлік ... ... ... ... үмітпен,қайырымдылықпен
қарау, көзқарасын үсынады. Т.Гоббсқа ... ол ... ... ... ... ... жаралған деп есептеген.
Келешекте де осы мәселені зерттеушілер көрсетілген екі көз қарастың
біреуіне ... ... ... ... ... ... Кант (1724 - 1804), көрші тұратын ... ... ол ... ... ... - ... емес ... Оның
пікірі бойынша бұл бейбітшілік қарым- қатынас шексіз соғыстардың, немесе
сол соғыс ... деп ... ... ... ... ... біреудің орнатуы арқылы келеді дейді.Сондықтанда Кант, Т.Гобсс
сияқты бір жағынан сары ... ... ... ... ... ... екінші жағынан Ж.Ж.Руссо сияқты бейбітшіліктің ... ... ... К. ... оның ... жалғастырушылардың әлеуметтік
көзқарастан туған қайшылықтар. К.Маркс (1818 - ... ... ... ... ... - политикада да,
экономикада да, мәдениетте де, ... ... ... ... ... заңдылық деп есептейді.
Коммунистік қоғамда, барлық дүниенің ортақ болуына негізделген заманда
қайшылық жойылады деп есептеген. Россия К.Маркстің ... ... және ... ... қарама - қайшылық коммунизімнің төменгі
сатысы социализмде жойылады десті.
Советтік философиясы дамыған социализмде бұл тұжырымның ... ... деп ... Бірақта бұл идеалдың жетістіктері ... ... ... ... ... ... ... қарулы көтерілістермен, азаматтық соғыспен жалғасып жатты.
Сондықтан да әлеуметтік ... тура осы түрі ... ... ... осы ... ... ала отырып Ленин және ... ... ... ... күші ... кеңейтілген оқу
ашты, пролетариаттың үстемділігін арттыру ... ... ... ... ... және көптеген түрлі «халық жауларын» жою жолындағы ... ... ... ... ... ... көптеген ойшылдар табиғат
қайшылығына, көне ғасырдағы ойшылдардың пікіріне,орта ғасыр мен ... ... ... ... ... ... әлеуметтік институттар өзінің даму жолындағы
реформалары арқылы міндетті түрде қайшылықпен соғыстардың жойылуна әкеледі
дейді. Бірақта қайшылықтың табиғаты ... ... ... ... ... ... зерттелу жолында XIX ғасыр соңына дейін
кемшіліктер болды.
1. Қайшылықтар ... ... ... философиялық
санатына байланысты қарама - қайшылықпен күрес, мейрімділік пен зүлымдық,
әлеуметтікке ғана емес, сонымен ... ... ... де ... ... ... Әлеуметтік қайшылықтың ерекшелігі жалпы зерттелген емес оның жалпы
бейнелеуі берілген мысалы: экономикада, саясатта, мәдениетте.
3. ... ... ... ... ... ... ұлт арасы, мемлекет арасындағы, алқайшылықтың ұсақ денгейдегісі,
ішкі жеке даралық қайшылықтар ғалымдардың көзінен таса қала ... ... ... ... әлеуметтік өмірдің
феномені ретінде зерттелген емес, сондықтанда қайшылықтың жеке ... ... ... ... шиеленіс) жеке ғылым деп те танылмаған.
Жеке дара білім ретінде қайшылық зерттеу білімі, екі фундаментальді
ғылымнан: ... ... ... тек XX ... ... ғылымда әлеуметтік қайшылықтың жалпы тұжырымы XIX ғасырдың
соңында XX ғасырдың басында беки бастады. Бұл пікірлер неміс ... ... (1864- 1920) және ... ... ... ... Олар
шиеленістің әлеуметтік өмірдегі алып тастай алмайтын бір бөлшегі екенін
көрсетті. ... ... ... гөрі ... ... ... қарастыру, ол анкеттік жауап алу, статистикалық ... ... алу, жеке ... ... тағы ... ... ... зерттегенде қайшылық туралы көзқарастар неғұрлым анығырақ болды.
Табиғатқа деген көзқарастары, қайшылықтың қоғамдағы орны туралы әр ... ... ... ақырында бір түжырымға келді. Ол осыны зерттеу
жолында нақтылы - әлеументті анализдің қажеттігі М. ... ... ... ... дәрежедегі топтардан тұрады. Сондықтанда олардың ... ... Осы ... ... ... ... әр
осы қайшылықты қоғам өмірінен жою үміті елес бола береді.
Бірақта ... ... ... тек ... ... бір ... шығатындары да бар,сондықтанда қоғамда жеке теңдік
сақталады.
Г.Зимель өзінің «осы заман мәдениетіндегі қайшылық» атты ... ... ... ... ... ... ... олар бір - біріне
әсерін тигізбестей етіп бөлінбегендерсінше ... ... ... ... ... ... ... осы топтардың қызығушылықтарын мыңдап
қиылысқанының арқасында қайшылықты ... ... де ... ... ... ... ... айтқанда Зимелдің жұмыстарынан кейін ғылымға «Социология
конфликта» қайшылықтың ... ... ... ... негіздер XX ғ ортасында қайшылық теориасының негізі болып алынып,
жеке әлеуметтік ғылымы болып бөлінді.
Бұл ... ... ... ... ... ... ... Ральф Дарендорф (1929 ж ) пен американдық социолог Льюись
Козер(1913ж).
Дарендорф қоғамдағы қайшылықтың болып ... ... ... ... таңқаларлық дұрыс емес құбылыс.
Қайшылықтар қоғамға үнемі үрей әкеле бермейді, кейде олар сол қоғамның
дамуына, ілгері ... ... ... К.Маркстан айырмашылығы ол қайшылықтың ... ... ... ... ... ... ... -
қайшылық.
Жұмысшылар мен кәсіпкерлердің арасындағы экономика негізіне байланысты
қайшылықтар, қазіргі заманда бүрынғы жарылу күшінен айырылған, ... ... ... тәсілдерсіз-ақ шешуін тауып жатады.
Қазіргі дамыған заманда қайшылықты жою жолында ... ... де ... ... қайшылықты зерттеу жолындағы оның ... ... ... ... ... ... ... арасындағы ... ... ... ... ... ... ... негізі, оның қайшылығы, билікшілдік
қарым-қатынасында, бір ... ... ... ... : ... офицерлердің -солдаттарға,
ұстаздардың-студенттеріне, ... ... ... ... мүшелеріне .
3. Қоғам шиеленуші топтардың жүйесін ... ... ... ... бар: Жеке ... іш дүниесінде, топтар іші аралык ... ... ... ... бір ... ... ... және тағы
баскалары.
I. Бір тошы құрушы адамдардың қызығушылығының жалпы ... ... ... қарай ұйымдық құрылымды құрайды. 5. Тура осы
құрылымдар қайшылықтың шиеленісуіне ... ... ... ... ... жинақталғаны, ал екінші топтардың колында оның
жоқтығы, оған қол жеткізу мүмкін еместігі. ... ... ... ... дамыта отырып жазған Л.Козердін « Әлеуметтік ... » атты ... анык ... шығарма.көптеген теориялары
қайшылық туралы жаңа ғылымның нағыз ірге болып табылады.:
1. Үнемі әлеуметтік қайшылықтың ту ... ол ... ... ... ... ... мүлік тапшылығы билік, құндылық,
ерекшелік ... ... ... ... бар ... ... белгілі
бір шиеленіс болып тұрады. Үнемі осындай күрестің болып тұруына қоғамдағы
ресурстардың тапшылығымен ... ... пен ... ұмтылуы үлкен
рөл атқарады.
2. Қайшылық кез-келген қоғамда болып тұрғанымен, ... емес ... және ... ... ... ... әр ... «Жабық» әсіресе тоталитарлық,
екі қарама -қарсы жауласқан топқа бөлінген ... ... ... ... күш ... есептеледі. Ал «Ашық»
демократиялық қоғамда шиеленіс болып ... ол тіл ... ... ... және ... ... тұжырымы. Бұл
тұжырымдар американдық социолог Толкот Парсонс пен (1902-1979) Элтон Мэйо
(1880-1949) еңбектерінде ... ... ... ... »
теориясының негізін қүрушы Э.Мэйо қазіргі замандық мәселесі -өнеркәсіпте
бейбітшілік орнату, қауіпті ... ... ... ... бойынша «әлеуметтік саулық»-ол «әлеуметтік теңдік ». Оның идеялары
кәсіпкерлердің қолдауын тарты, бірақта өте 50 ... ... ... ... карымнас, коғамдағы ауыз бірлік туралы үміт әлсірей
бастаған, өйткені оның
негізінің өнеркәсіптегі, жалпы қоғамдағы қойшылықты ... ... ... ... ... ... пен Козердің Қайшылы моделіне қайта
оралуға тура келді.
Қайшылықтық өзара іс-әрекетінің жалпы теориясы. Қайшылықтың өз бетіне
жеке дара ғылым ... ... тағы бір ... ... ... ... үлес қосты. «Қайшылық және қорғаныс, жалпы теория » (1963ж)
атты кітабында, ... ... ... отырып қайшылықтың өзара іс-
әрекеті туралы жалпы теориясын ашуға тырысты. Оның ... ... ... ... ... ... тәртіптері, олардың үнемі өздеріне
ұқсастары мен жауласуы кәдімгі адамдар арасындағы табиғи тәртіп екендігін
мойындау болатын.
Бірақта адамзатқа соншалықты сары ... пен баға бере ... ... ақыл ... ар ... ... қарай мүмкін адамзатын дамыта
отырып, ... ... ... ... ... ... үміт ... үшін барлық қайшылыққа табиғи даму үлгілері мен оның ... ... ... және ... ... жатқан қайшылытардың
негізі, олардың ... екі ... ... және ... беру сол ... көзқарастың негізі болады.
Статистикалық модель қайшылықты оның ... ... ... оның ... ... болып (адамдар, малдар, нысандар,
тұжырымдар) табылады, ал ... ... ... ... ... ... ... жағдайы ретінде, бұл жағдайда
екі жақта ... ... ... ... ... ... жайлы тұсын ұстайды. Динамикалық модель казіргі психлолгиялық
(мінез-қүлықтық) белгілі бихевиоризмнің тұжырымнан күрылады, ... ... ... Бүл ... карағанда, адам осыған бағынса ,адам өзін
« стимул- реакция » ... ... ... ... ... жатқан
(импульстарға) тылсымдарға қарай әрекет етеді. Қайшылықтың ... ... ... ... ... тәртіптік құбылыста бірден бір көрінеді.
Егер малдың қайшылықтағы мүмкіндігі шектеулі ... ... ... ... ... (мысалы тамақ үшін, жерді иемденуде, табындағы
орын үшін), ал ... ... ... ... ... ... туының көпеген түрлерін ұсынады.
Қоғамдық шиеленісудің (қайшылықтық түрі) оның ... ... ... әлем ... ... өзі және ... туралы
білуіне байланысты. Қоғамдағы қайшылықтың туна тек көзге айқан көрінетін
сылтаулар мен қатар көптеген көрінбейтіндерде ықпал ... ... ... ... жалғызда жан-жақты көзібар. Боулдингтен кейін ғалымдар
қайшылық әрекетінің бір ... ... ... ... стратегиясы» осы барлық стратегияның мағанасы қайшылықты шешу,
немесе шиеленіс жағдайды, өмірдің гармониясна ойландыру. Осы ... ... ... ... ... ... шыға бастады.
Шиеленісті сотқа жеткізбей реттеу жолындағы зерттеулер, шешу кезеңде
тек әлеуметтік жағынан ғана қарамай оның ... - ... ... да ... ... беретініне көз жеткізді,сондықтан да уақыт оза бұл салада
жұмыс өсе ... ... ... мінез құлықтық қайшылықтар қарала
бастады.
Егер әлеуметтік ғылым топтар аралық қайшылықты ... ... - ... жеке ... жан дүнесін зерттеуге бағытталған.
Психолог өз ара шиеленісуден қарама қайшы ... ... ... ... Осылай адам ішкі дүниесінің күйзеліске
түсіне ұшырайды. Мысалы: жас адамның екі бірдей ... ... ... ... ... ... ... жұмыстан кұтылғысы келеді, бірақ
жұмыссыз қалу қаупті үрей ... ... ... ... ... сезімдері оны сары уайымға салады, оның ішкі дүниесінің күйзелуі
соншалықты ұлғайып оны ... ... әкеп ... ... Әр ... ... ... келе Австралиялык психолог Зигмунт Фрейд (1856- 1939)
мынадай шешімге келді: адам жүйкесіндегі қайшылықтың ... шығу көзі ... мен ... ... пен ... ... адамдық
норма аралық қайшылықтан туатынын анықтаған. Дәл осы адамның ... ... оның ... ... қайшылығын тудырады: жеке
бастың ішкі дүниесінің, жеке бастар аралык, топтар аралық.
Фрейдтің жолын жалғастырушы Карл Юнк адам ... ... ... жаңа ... ұсынды. Оның негізінде сыртқы шиеліністі шешу үшін, ішкі
қайшылықты шешу қажеттігі ... ... ... ... екі негізгі жүйке тобына жатады: ол
интравертер мен ... ... ішке ... ... тұйықтық
пен, көрегендіктерімен, өзіне ғана сенетіндіктерімен, бүкіл адамнан, бүкіл
әлемнен жекеленетіндігімен ерекшеленеді. Экстравертер-олар керсінше сырт
қарағандар ... олар өз ... ... ... сырт ... ... психолог Эрик Берн трансактілі анализдің тұжырымын жүйелеп
шығарды. Оның теориясы бойынша барлық адамдар үш топқа бөлінеді: «ол ... ... ... топтағы адамдар-әсерлі, албырт мінезділер;
екіншілері-үйретуді жақсы көреді, стериотипті ойлануымен ерекшеленеді,
үшіншілері-талғампаз, талдамшыл. ... ... бір ... ... ... ... екі ... немесе екі «үлкендер».
90 жылдар Американ психологі К.Томас адамдардың ... ... ... ... ... Бұл мінездемелерді ол мынадай жүйемен
белгіледі:
- Қашу ... ... ... ... Бәсекелік немесе күш көрсету тәсілі;
- Ынғайына жығылу немесе бір жақты беріле салу ... Тіл ... ... өзара келісім табу;
- Бірігіп істеу немесе екі жаққа бірдей ұтымды шешімін табу;
Отандық қайшылықтың дамуы. Совет ... ... ... ұзақ ... ... Бұл ... ... «қайшылықсыз теориясының» басым
болуына байланысты. Бірақ көптеген ... ... ... ... ... жылдан жылға жасыру қыйындай түсті, олар көбейіп
түрлі де батынқы ... ... ... ... ... билік
құрушылармен партиялық басқарушылардың, чиновниктер мен ... ... ... бәрі лақ етіп ... 90 жылы ... 50 жылдардың ортасында ғана советтік әдебиетте алғашқы қайшылық
теориясы ... ... ... ... ... кайшылык теориясы советтік
әдебиетте бұржуазиялық теория ретінде талқыланды.
80-жылдары кейбір советтік социологтар ... ... ... ... тура ... ... 90 ... басына дейін
советтік қоғам тануда қайшылық туралы білім жетіспейтін, сол ... ... ... сезіледі. Советтік заманда қайшылықтың дертімен ... ... ... ... ... ... ... денгейде дами бастады:
ұлтаралық, топаралық, жеке тұлға аралық. Бұл қақтығыстар ... ... әкеп ... Оның айғағы мыңдаған адам шығынына әкелді - бұлар
Приднестровье Қарабах, Солтүстік Осетия, Чечня.
Осы ... ... ... ... жеке ... ... тура келді. Қазіргі заманда 2,5 мыңнан ... ... ... ... ... ... ... шешу жолында дәнекерлік
жолдарды тәжірбиелей бастады.
Арнайы қайшылықты шешу ... ... ... ... Санк ... ... мен ... Новосибирскмен Красноярскде.
Жоғарғы оқу орындарында қайшылық ғылымы жеке дәріс ретінде өткізілетін
болды. ... және ... ... ... ... ... ... алғашқы ғылыми басылымдар шыға
бастады.
1.2 Қайшылықтың түсінігі мен ... де ... ... неше ... ... ... Батыста Американ теоретигі Л.Козердің қайшылық туралы түсінігі
кеңінен тараған. Бұл теорияның астары: құндылық үшін ... ... ... ... ... ... бәрінің мақсатты қарсыласына зиянын
тигізу, немесе оны жою. Бұл анықтама қайшылықтың әлеуметтік жағын ... ... де ... ... әлеуметтік түрінде
көрсетілген. ... ... ... ... келтірсек:
А.Г.Здравомыслов: қайшылық - ол ... ... ... ... ... -
қатынасының әлеуметтік өмірдің жасушасы секілді.
Ю.Г.Запрудский: әлеуметтік қайшылық - ол көпе көрнеу ... ... ... ... немесе байқалмайтын қарсыласудың түрі, ... ... ... ... күштердің қақтығысы.
А.В.Дмитриев: әлеуметтік қайшылық деп ... ... ... ... ... ... басып алуға үмтылады, оппозициялық
жеке тұлғаға немесе топтарға үстемдік көрсетсе, тартыс ... ... ... ... Осы ... сараптай келіп біздің пікіріміз
бойынша, бір мағыналы кемшілік бар ол жеке түлға ішілік қайшылық және ... ... ... ... - ... ... ... немесе бүкіл
бір халықтардың денгейіндегі емес, ол жеке ... ... ... ... кем ... болмайды. Мына ... ... ... пікірінше жеке тұлға шілік ... ... ... тек ... жеке ... ... қайшылық болып танылады.
Жеке тұлға - тұрақты әлеруметтік мағнасы бар жүйе, қоғамдык қарым -
қатынас, мәдени ... ... ... Бір тұлғаның бойында
бір мезгілде бірнеше ... ... ... мүмкін: ол тұтынушылығы,
мақсаты, құндылығы, қызығушылығы. Сондықтан да жеке ... ... ... ... ... ... Баска да кайшылықтың анықтамаларын
атауға ... Бұл ... кез ... қайшылық адамдардың арасындағы ауыз
бірлік ... ... ... қарама -қарсылығымен көрінеді.
Бұндай бірлескен жақтардың ... жеке ... ... ... жалпылығында болуы мүмкін. Кез келген қайшылықта адамдар бір
мақсатта көздейді және өзінің қызығушылығын бекіту үшін күреседі, және ... ... дау- ... ... Қайшылық-адамдар арасындағы ауыз
бірліктің қүндылық дәрежесі. Жақтардың өз қызығушылығына, мақсатына жету
жолындағы тартыста, оларды қаншалықты ауыз ... ... ... ... кез ... ... ... көрсетілген, бірақта әлеуметтік
феномен ретінде толық түсінікті болу үшін, оны ... ... ... ... ... ... жалпы ортақ әлементтері болады, және дамудың
ортақ үлгілері дәл осы ... ... ... қайшылықтың фенонемі
болып табылады.
Қарсы пікірлік-қайшылықтың негізі. Адамдардың арасында пайда болатын
қарсы пікірлік барлық қайшылықтардың негізі ... ... Дәл осы ... ... ... ... ... тудырады. Жеке тұлғаның
коғамдағы әлеуметтік әканомикалық орыны оның тек кана тәртібімен әрекетін
анықтамайды, ... ... оның ой ... ... ... ... ... қарсы пікірлік міндетті түрде нақты ... да ... өз ... ... - ... болуы да мүмкін, сонымен
қатар олар ... ... ... ... ... ... ... өзі
қайшылық туғызады.
Қайшылықты түсіну жолында қарсы пікірліктің ролінің қаншалықты маңызды
екенін естен шығармау керек. Жиі ... өзін ... ... өзара іс әрекеттерінің шиеленісуінің шегі деп ... ... ... пікірліктің тез өрбіп шиеленісіп кетуі, өйткені кез келген
қарсы ... ... ... ... ... ... пайда болған кезінде оны кайшылықсыз-ақ шешуге ... ... ... ... ... еш бір ... да бола береді акырында,
мыңдаған қарсы пікірліктер бар ... еш бір ... да жоқ ... адам менен табиғаттың арасындағы қайшылық, өндіріс пен тұтынушының
арасындағы қайшылық.
Қайшылық-әлеуметтік қарым-қатынас. Кез ... ... ... ... ... кез-келген карым-қатынас қайшылық болып
табылмайды. Бұндай ... ... ... ... ... жатады. Қайшылықтың мән - жайын ... біз ... ... дер едік. Қайшылықтың көптеген түрі тек қана ... ... да бар ... ... ... «теңіздің құрлыққа қарсы
шексіз соғысы». Қайшылық уақытылы ... Ерте ме, кеш пе ол ... ... екіншісін жеуі сияқты, бұл табиғаттағы табиғи іріктеу. Бұл ... ... ... ... түрде негізделмеген. Ол табиғаттың өзі
сиақты мәнгілік. Табиғи ортада жүрген ... мен ... ... тіл ... мүмкін емес екендігі сиақты. Жануарлар қайшылығы
туралы басқа да көз қарастар бар екенін ... ... ... ... пікірлері осындай.
Бәсекелестік және қайшылық. Қайшылықтың ... ... ... бірі - ол ... жарыстар: Спорттық, мәдениеттік т.б. ... ... ... ... ... ән ... ... қатысса бұл не - қайшылық па, қайшылык емес пе? ... ... ... ... ... әрекеттері, бәсекелік мақсатына жету
жолындағы ұмтылыс көзге ұрып тұрғанымен-оны ... деп ... пен ... ... айырмашылығын қарастырған
жағдайда, екінші жағынан ... ... ... ... ... толығымен
немесе ойын элементтерінен тұрады. Бірақта кез келген ойын - ол адамның
қобалжуын, ... ... және ... ... ... көруді көздемейтін іс
- әреккет. Ол көлемінде де ықшамды, ... да ... ... орны ... Осы да және ... ... табиғи ерекшеліктері-оның қайшылық емес
екендігін айқындап тұрады. Кейбір ұқсастығына ... ... пен ... ... ... ... екені көрінеді.
Қайшылық (шиеленіс) -ол күнделікті өмірдің мерекесі емес, керісінше ол
жағымсыз теріс мінез-құлықтың әрекеті. Қайшылық-ол ойын емес. Қайшылық - ол
әр ... ... заты мен ... арасындағы айырмашылык, кез келген
қайшылық тек ... бар ... ғана ... ... Жеке ... ... топтардың арасындағы соқтығыс бекерден бекер болмайды, ол осы
топтардың өз ара бөлсе алмағандығынан ... ... ... ... ... әр ... ... мүмкін: ол заттық, жан дүниелік
құндылықтары: жеке ... ... ... ... ... ... ... күресуші жақтардың соқтығысуына әкелген қүндылық- қайшылықтың
(объектісі) ... деп ... ... ... мен ... ... білу ... бір объектілерге (нысаналарға) байланысты пайда болады,
бірақта олардың мән-жайы қайшылықтың затында ... ... ... ... шешуде немесе оны реттеуде біріншіден оның объектісін ... ... ... ... ... объектісі жоқ, ал қарама -
қарсы пікірлік қайшылыктың субьектілерінің арасында қалып ... ... ... ... тартысты тудырған силық, баяғыда
таратылып берілді ... ... ... ... ... қайшылық
жойылып кетеді. Кейбір жағдайда шиеленіс жалғаса береді өйткені тартыс-
талас тым тереңдеп кеткендіктен ... ... ... ... да ... ... ... ол жалған,
елес сиақты да болады. Адамдар кейде нақты байлық үшін, билік, матириалдык
күндылық үшін ғана ... ... ... ой ... үшін де ... ... кейде өз пікірін
Дәлелдеу жолында өлімге дейін барады.
3. Келесі қайшлықтың затымен нысанасының арасындағы айырмашылық,
ол қай шылықтың ... ... ... ... болса, кейде ол көрінбейтін
жабық болады. Бірақта ... заты ол ... ... ... ... анық ... Ата - ана ... неге өкпелегенін
білмей дал болғанмен - өкпелеудің болған фактісін көрмей қалуы мүмкін емес.
Қайшылықтың ... ... ... ... өзі жеке ... ... Бір зат ... қайшылықтың объектісі болсын десек, ол міндетті ... ... ... ... ... жалпыламаның қызығушылығымен
тұтынушылығының өзара әрекетіне қатысу ... ... ... ... т.б. өз ... ... объектісі бола алмайды, олар
қайшылықтың ... бола ... тек ... ғана, қай уақытта оларға ... ... ... ... ... ... меншіктенемін
деген қызығушылық туғанда ғана қайшылықтың объкетісі бола алады.
2.Мұндай ... да ... ... ... ... егер ... қоры көп, жеткілікті болатын болса, оған байланысты қайшылық
шықпайды. әлеуметтік ... ... мен ... ... ғана, оның тапшылығынан, жетіспеушілігінен пайда
болады. Басқа сөзбен айтқанда қайшылықтың ... ... қолы ... тапшылық болған кезде қайшылық туады.
3. Қайшылықтың объектісі ретінде шығып ... ... ... ... ... болып табылады. Мысалға соңғы дүние жүзілік соғыс - жер үшін
талас болғаны белгілі. Келесі ... су үшін ... ... Араб ... дәл осы ... ... жиі ... жүр, соншалықты мағналы да
салмақы болжам негізсіз емес. Шын ... араб ... ... 9%
құрайды және халық санынан дүние жүзі бойынша бесінші орында. Бірақ, оның
қазба ... әлем ... 0,7% ... ал су көлемі 1,5 мың куб метр
жылына адам басына - ол әлемдік ... кем, ... ... ... ... ... 13 мың куб ... Таяу шығыстың су
мәселесіне байланысты ... ... ... ... ... су ... тапшылығы көптен бері Турция мен Сирия және ... ... ... және Иордания, Египет пен Судан елдерінің арасындағы қайшылықтың
нысаны (объекті) ... ... ... ... оның нысанын дәл табу ... ... ... да ... ... ... нысанын
бүрмалайды. ... ... ... ... ... ... тек халыққа пайд әкелу
үшін ғана ... ... ... ... алға ... ... ... жағдайы үшін дейді. Жанүядағы қайшылықтың ... ... ... ... жасырып «мінезіміз үйлеспеді» немесе
«кейбір ... ... ... ... тым ... енем ... ... объектісі (нысанасы) неше түрлі болуы мүмкін
кейде ... ... ... ... ... ... ... қайшылық болмайды.
Қайшылыққа қатысушылардың бірінің осы қайшылықтың шығуына ешбір қатысы
жоқ ... да, ... ... оның ... байқалмайтын, көрінбейтін
түрі. Бірақ та, ... ... ... ... ... немесе екеуініңде «бойларындағы буларын» шығару
жолындағы қанағаттық табу жолы. ... ... ... ... екі түрі бар: ... және ... ... Қайшылық,
қайшылықтан тыс нәтижеге жету жолындағы құрал болып ... - ол ... ... Бұл ... ... мақсатқа жету жолындағы бірнеше
мүмкіндіктің бірі.
Әлеуметтік қайшылық нақтылы қажеттіліктен, ... ... ... олар бір мақсатқа жету жолындағы құрал болып табылған,
енді бірде сол мақсатқа, ... жету үшін ... ... ... қайшылық деп аталған. Жеңіс мақсатына жету ... ... түрі ... отырып қарсылас жақтар іс әрекет жасауына болады.
Қайшылықтану ғылымы негізінен ... ... ... ... жету ... кұрал, қарсыластың өзінің шеңберінің сыртында
жатқан.
Басқа түрі — нақтылы емес ... Оның ... ... ... және ... сай ... ... қайшылық мүлдем жек көру жиырылыс
толқынынан. Бұл жағдайда қакйшылықты бұрған ... ... ... жоқ. ... сотқарлардың қақтығысы, қайшылық тудыратын, оларға бәрібір кімге
соқтығысса да бұл қайшылық бір мақсатқа жету жолында ... ... ... етіп шыққан агрессивтік әнергиясы. Бірақта бұл жағдайда қайшылық
нысанасы бар. Ол ... артқ күш ... ... ... ... Бір ... жету жолына қойылған нақтылы қайшылықтан нақтылы ... ... ... ... ол ... ... ... үшін
қажет.
Нақтылы қайшылыққа қарағанда нақтылы емес қайшылык бәсеңдеу болады ... ... ... мен ... емес ... ... ... еткенде нақтылы өмірде ол екеуі өз ара бірге іс әрекет ... ... ... ... әр ... ... нысанасы және өзінің
заты бар. Әр ... ... ... пікірлікке түсетін белгілі ... ... және ... ... Егер жеке тұлға
араларындағы қарым - ... ... жоқ ... онда ... ... да ... Бұның мысалы абайсыздағы бір тұлғаның екінші
тұлғаны ... ... ... ... бір ... екіншісіне зиян
әкелгенінің бәрі қайшылықтан туа бермейді. Мысалы: жар басында ... ... екі ... бірі ... кетіп екінші адамды қағып кетті
делік, олардың арасында ешбір ... ... ... бұл ... ... да ... ... Жоғарда айтылғандай қайшылық туралы ... ... және заты ... ... біз «қайшылықтың» түрлерін өлі
табиғаттың шеңберінде немесе қайшылықтыфң биологиялық және ... ... ... ... Сөз қайшылық туралы тура
мағнасында болмақ, ... ... ... ... ... ... ... қүрылымның ішкі элементтері аралық қайшылық, жеке
тұлғаның ішкі күйзелісінің қайшылағы. Бірақ та біз ... ... ... ғана ... ... ... түрлерін атай
алмаймыз.
Бұған себептер көптеген нақтылы емес, мақсаттар, сылтаулар, облыстар,
түрлер ... мен ... ... ... ... қарым -
қатынасы осылардың әрқайсысы болса да қайшылық түрлерінің негізі ... ... ... ... оқулық көлемінде жазу үшін қайшылықтың
түрлері белгілі бір жүйеге келтірудің ... ... ... бір кеңінен
тараған түрі оларды келесі топқа бөледі:
1 Жеке тұлғаның ішкі дүниесі қайшылығы.
2. Жеке тұлғалар аралық.
3. Жеке ... мен ... ... ... ... ... аралық.
Жеке тұлғаның ішкі дүниесі қайшылығы. Жеке ... екі ... ... ол жеке ... өзі. ... оның ... арманы мен
мүмкіндігіні қарама-қайшылылығынан екі ойлылық қайшылық туады. Кез - келген
басқа қайшылықтар ... ол да жеке ... ... ... ... ... формасы мен қүрамы мен құрамы мен екі ойлылық қайшылык бірақ
түрлі емес. Оның ... ... екі ... ... ... ... ... қарама - қарысы пікірлігі.
2. Ішкі тұтынушылық пен әлеуметтік норма аралық қайшылық.
3. Әртүрлі ... - ... ... арасындағы қиындық.
Жеке тұлға аралық қайшылық. Жеке тұлғалар арасындағы әлеуметтік мінез-
қулықтық ... ... ... ... ол ... группадағы
студенттер арасындағы қарсыластық немесе әдемі қыз үшін; бастық ... ... ... ... үшін ... немесе автобустағы
жолаушылар арасындағы қақтығыс.
Қайшылыққа әкелетін себептер де әр түрлі. Кез-келген тұлға аралық
қайшылықты жеке ... ... ... ... тұлға мен топтар аралық қайшылық. Қайшылықтың бұл түрі жеке тұлға
аралық қайшылық пен көптеген ұқсастығы бар. ... та ол көп ... ... пен тұлға аралық қайшылықтың себептеріне тағы топтардың ... ... ... түрлері сияқты жеке тұлға мен топ аралық
қайшылық жағымды болса солай және жағымсыз бола ... ... бұл ... ... ... ... туады. Қайшылықтың сондай түріне әртүрлі көлемдегі әлеуметтік
топтардың арасындағы қайшылық: ол кішкене, орташа, үлкен.
Кіші әлеуметтік топ - ол ортақ мақсатқа жету ... және оны ... ... ... істейтін топтар: мектеп класстары студенттік топтар,
өндірістік бригадалар, кафедра колективі, жанұя. Бұл ... сан ... ... ... ... ... топтар тұрақты немесе
ашық немесе жабық тұрде құралады.
Орташа әлеуметтік топ - ол мысалға өндірістің колективі, оқу ... ... Орта ... - ол бір мақсатта бірге жұмыс істейтін
ортақ ... ... жеке ... бар ... ... ... ... керісінше тұрақты болып саналады, олар өз статустары, структуралары,
администрациялары және басқарушы органдары бар топ.
Үлкен ... ... ... класстар, саяси партиялар,
әлеуметтік (страты), ... ... ... құрлымдар, ірі діни
бірігулер.
Бұндай топтар экономикалық, саяси, діни барлық мүшелеріне ... ... ... ... Бұл ... ... ... болып
есептеледі.
Зерттеушілер осы үлкен топтар арасындағы ... ... деп ... Маркс көзқарасында және оның ойын жалғастырушыларда үлкен қоғамдық
классаралық қақтығыстарды ... ... деп ... ... ... ... да осы ... қоштайды. Мысалы:
ұлттық, нәсілдік, этникалық және әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... үлкен әлеуметтік
топтар арасындағы қайшылықтар.
Қазіргі «әлеуметтік қайшылық» деген ұғымға қағамда болып жатқан ... ... ... ... әртүрлі
болады :
экономикалық, саяси, ұлттық- этникалық және тағы басқалары.
Кейбір ... кіші ... ... ... ... ... де әсерін тигізеді. Мысалы: кіші топ ішіндегі жеке тұлғалардың
ерекшелеуінен. «Олар» ... гөрі ... ... «біз ... деген сиякты.
әлеуметтік ерекшелеудің (идентификация) негізі де әртүрлі болуы ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтың се,бептері үлкен
көлемділігімен (масштабты) және терең мағналылығымен ерекшеленеді.
Мысалы: этникалық шиеленістің шығуына ... ... ... ... ... ... қайшылықтың негізінде білікке талас, қоғамда
саяси басымдылыққа ие болу.
Дүниежүзілік статистика (есеп ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтар негізінде топтараралық
қайшылықтар болып есептеледі.
Қайшылықтардың болып тұруына жиі ... ... ... ... талапқа сай қанағаттанарлықтай жаза берілмегендіктен
туады. Кей кездерде сол септен ауылдағы топтар аралық ... ... ... ... аралық қайшылықтар. Бұл қайшылыққа қатысатын жақтар - ол
жеке мемлекеттер немесе бірнеше мемлекет арасында болады.
Бұл қайшылықтардың ... де ... ... ... ... ... (территориялық).
Бұл кайшылықтың бірде - бір ерекшелігі -ол мемлекеттер ... ... ... көптеген халықтың қырылуына қауіп төнеді. XX ... он ... ... қайшылық түрлерін реттеуде өзгерістер болды,
ол қайшылықтардың ... ... ... ... ... ... ішіндегі бұрынғыдан қатал ... ... ... олар адам ... ... қайшылықтарды реттейтін және халықаралык бейбітшілікті
қолдайтын орталық-ол Біріккен Ұлттар Үйымы ... оның ... ... ... мен ... мол. БҰҰ негізгі мақсаты қарулы соғысты
болдырмау азаматтық халықты қорғау.
Қайшылықтың негізгі түрі ... ... ... ... ... бәрі бір - біріне әсерін тигізеді. Ал, халықаралык қайшылықтар
мемлекетішілік шиеленіске әкеп соғады. Қайшылықтың ... ... ... ... ... ... осысымен бітпейді. Ол кеңейе түсуі
мүмкін, әртүрлі негіздерге байланысты.
1. Адамдардың өмір сүру сферасынан:
- ... ... ... Әскери;
- Ұстаздық, оқу және басқалар.
2. Қайшылық ... ... ... Қазба байлық;
- Биліктегі ролі
- Әлеуметтік мәдениеттілігі;
- ... және ... Бір ... ... және ... бөлістігі.
- Қайшылықтың «тігінен»(бастық-бағынушы, жоғардағы ұйым-төмендегі
ұйым).
- ... ... (Бір ... ... мен
қызметтестер арасындағы).
4. Бұдан басқа да қайшылықтар түрлері:
- Нақты және нақты емес;
- ... және ... ... ... және ұзақ ... ... ... және халықаралық.
Бірақта осы қайшылықтың калсификациясы аяғына ... ... ... ... да ол ... бір шарты.
Кез келген қайшылықтың негізгі мақсаты-ол қайшылықтың неден туғанын
түсіндіру және оған ... ... табу ... ... ... ... қайшылық динамикалық бүтін бір жүйені құрайды. Қайшылық-ол
әрдайым қозғалыста ... ... ... ... ... бір оқиғадан
екіншісіне ауысып тұратын, оның әрқайсысы қатынасушылардың арасында өзіндік
қызығушылық (напряженность) ... ... ... сол
динамикалығына қарамастан кез-келген қайшылық оның ... ... ... сипатталады, қайшылықтың ішкі құрылымын құрайды.
Қайшылықтың барлық элементі өз табиғатынан және ... ... ... ... жеке ... ... ... Қайшылықтың нақтылы элементіне оны
қаушылар жатады, олар адамның еркіне және санасына тәуелді емес, оның ... ... ... ... - ... ... құндылықты
байыптауына байланысты емес.
Нақтылы элементі болатындар:
1. Қайшылықтың нысанасы.
2. Қайшылықка қатысушылар.
3. ... ... ... ... ... біз ... нысаны туралы
түсінікті ашқамыз. Енді соны еске түсірейік:
1. Қайшылыққа ... ... ... ... қайшылық нысанасы дейміз.
2. Қайшылықтың нысанасына құндылықтың неше түрлері жатуы мүмкін:
материалдьщ жан дүниелік ... ... ... ... ... байлық,
діни, саяси т.бт
3. Нақтылы емес деректерсіз қайшылықтың нысаны болмайды. Керісінше ол
шиеленіске қатысушылардың қызығушылығына ... және де ... бір - ... ... ... Қайшылықтың нысаны әрдайым тапшылықта, көлемде немесе екі жақты
бірдей қанағаттандыра алмайтын көлемде.
5. Қайшылықтың нысаны ... да ... да бола ... Қайшылыққа
қатысушылар. Әлеуметтік қайшылықтың тағы бір негізгі
элементінің бірі - ол кайшылыққа қатысушылар. Түбінде қатысушы ... жеке ... ... ... ... күндылығымен.
Бірақта қоғамның өмірінде түрлі әлеуметтік топтар жалпылар, халықтар т.б.
Жаңа заманның ... ... ... ... екі топқа бөледі. Негізгі (тура) және негізгі емес ... ... ... ... ол ылғи да ... қарсы
күреске қатысушы негізгі жақ. Қайшылықтың шығуында және оның ... рол осы ... ... ... ... ... ... қарсыластықтағы оның негізгі
әректтенуші адамы болып саналады, ... ... да ... ... ... ... ... саналады. Сондыктан да
қатысушыларды субъектілер ... ... деп ... (возражающий - келіспеуші).
3. Қайшылықтың негізгі емес ... ... ... қатысушылар жатады. Оларды жиі жанама қатысушылар деп те
атайды. Оларға қайшылықтың ... ... ... ... ... қайшылыққа олар кереметтей үлес қоспай кейде оларды қайшышлықтың
үшінші жағы деп те ... ... ... ... ... ... ... та түрады. Мысалы, қайшылық 90 жылдағы
Югославтықтар мен косовтық албандықтар мен серптер ... ... ... үдеп ... ... мен НАТО құрамына кіретін
елдер арасындағы соғысқа ... ... ... ... рөлі ... жағымсыз
болуы. Мүмкін олар қайшылықтың шешуін ... ... ... әсерін
тигізген жоқ сонымен қатар оның өрши ... ... ... колайлық
туғызады.
Қайшылық жанама қатысушылардың ішінен мынандай топтарды ерекшелеуге
болады. Олар арнайы демеу беру үшін ... ... ... топ ... ... ... неше түрлі ұйымдар, қоғамдар, қозғалыстар
немесе БАҚ -тар ... ... туып ... ... ... ... етеді.
1. Инициаторы - бастап ұйымдастырушылар дегеніміз - адамдар арасында
топтар ... ... ... ... өз ... алып соны
дамытушылар, ондай бастап ұйымдастырушыларға жеке адамдар немесе топтар,
кейде ... бола ... ... ... ... оны
ұйымдастырушылар ары қарай қатыспауыда ... ... ... адам шиеленіске бастаған соң көленкеге кетіп қалуы ықтимал. Кейде
ол жұмыстан шығып та кетеді, ал колективтегі шиеленіс ... ... ... - ол топ ... ... жеке ... ... ... ... ... құрыпдарсыласын жеңіп өз мақсатына
жетуді көздейтіндер. Қайшылықты ұйымдастыру ... ... ... ... ... шығыннан пайдасының басым болуын көздейді.
3. Көмектесушілер - ол, қайшылықтың мүшелеріне ... ... ... ... ... ... әр түрлі
бола береді: заттай, идеологиялық ар ождандық, әкімшілік. ... ... ... ... ... көмектесушілер мемлекеттер болған .
4. Делдалдар ол қайшылықтағы үшінші жақ. ... ... жақ. Бұл ... шиеленісті шешудегі атқаратын
ролі ол беделді көмекшінің қайшылыққа қатысушыларды мәселені бейбітшілік
жолымен шешуге ... ... ... ... ол оның ... ... ... мойындаған . Бұндай үшінші жаққа жатушыларға неше түрлі
дәрежедегі, неше ... ... ... ... ... балгерлерде,
сиқыршыларда халықаралық ұйымдар, ООН сияқтылар.
Делдалдардың ... екі жақ ... ... ... ... ... қайшылықты тоқтату. Сондықтанда делдалдың бойында келесі
қасиеттер болу керек келіс сөз жүргізуді білуі қажет, дана ... ... арын ... ... қажет.
Қайшылықтьщ тағы бір нақтылығы ол орта. Қайшылықтың туу ортасы оның
шығу ... ... ... ... тигізеді. Әлеуметтік құрамының
деңгейіне қарай қайшылықтың макро және ... ... бар. ... ... ол
барлық қайшылықтың жеке тұлға аралық, тоб аралық, тууына әсерін тигізуші
жағдай. Микроортаның көлемі ол кішігірім ... ... ... ... ... ... мемлекет аралық қайшылықты
тудыратын жағдайлар ... оның ... ... ортасының үш түрін ерекшелеуге
болады: 1. табиғи ... 2. ... ... ... 3. ... ... таза ауа ... өндірістегі әлеуметтік - адамгершілік жағдайды түзеу,
адамдардың әлеуметтік жағдайларын түзеу үшін ... ... ... ... ол ... ... өтіп ... географиялық экологиялық орта.
Кішігірім деңгейде қайшылықтың табиғи ортасындағы ... ... ... ... ... тазалығы жарық түсу деңгейі және
жұмыс ... ... ... ... ... ... ... ауарайылық
экологиялық фактоорлар қайшылықтың дамуына әсерін тигізеді.
Қайшыльщтың қоғамдық мінез құлықтық ортасы ол қайшылықтың ... ... ... ... ... сезімі мен уайымдауы.
Қайшылыққа қатысушылар үшін бұл факторлар нақтылы болып есептеледі ... о ... ... және ол ... еркіне, санасына қалауынан тыс болып
жатады. Бұл орта дәл табиғи орта сияқты ... ... ... ... бола береді.
Кіші деңгейде, мысалы, ұйым шеңберінде, қоғамдық мінез-құлықтық орта
дегеніміз-ол сол үжымдағы мінез қүлықтық орта, оның ... ... ... ... әсері болады.
Үлкен денгейде-әлеуметтік құрылымда, былай айтқанда ... ... ... ... ... сезіммен, оның үлкен
әлеуметтік топтары халықаралық деңгейде оның ... ... ... анықталады. Кейбір кезде, кейбір елде, жетіспеушілік шапқыншылық
болып жатқан кезде халықта сенімсіздік, күдік ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайлары жақсы елде қоғамдық мінез
құлқы көтеріңкі, сенімділік, тыныштық сезім ... ... ... ... көңіл Отан соғысынан кейін болды, ал өткен ғасырдың соңғы он
жылында көңіл күйі ... ... ... ол ... ... ... мәселені зерттеуші
институттың қорытындысы.
Әлеуметтік - мамандығынан топ сұралды. Ол жұмысшылар, ... ... ... ... ... қала ауыл ... ... мен жұмыссыздар. Бұл зерттеу Россияда
өткізілді және оның көрсеткіші төмендегідей болды: 15% -жайбарақаттық,
көтеріңкі ... - күй ... 40% ... ... ... ... ... 68% қазіргі елінің жағдайынан ұялатын сезімде болды, 49%
елдегі қылмыспен бассыздықтан ... 49% ... ... ал 54% ... өмір сүруге мүмкіндіктің жоқтығын жазған.
Осындай ... ... ... қайшылыққа әкеп соқтыратыны анық.
Қоғамдағы коғамдық - мінез - құлықтық ортаның қалыптасуына баспа сөз
де көп ... ... ... ... ... ... қоғамдағы қарама -
қайшылық тудыратын түрлі жағдайлар құрайды. Қайшылықтың әлеуметтік ортасын
құрайтын ... ... ... құрайтын түрлері: қоғамдық
экономикалық жағдайлар және қоғамның әлеуметтік -саяси ... ... ... ... ... ... ... экономикалық өмір жағдайы және әлеуметтік - саяси қоғамның ... ... ... ... ... әлеуметтік - мәдениеттілік
шындық та жатады.
Саяси қоғамның дамуы. Бірақта әлеуметтік ортаға адамның айналасындағы
әлеуметтік - ... ... ... және ... - экономикалық кайшылықта тұрған ... ... ... ... үлкен әсері бар.
Қазіргі жаңа замандағы Россиялық қоғамда 2000 ... РНИС ... ... сұрағы бойынша, халықтық мазасыздануын тудыратын мәселеге
(% те) қайшылықтың ... ... ... ... жатады:
- Өмір сүру денгейінің төмендеуі (50.4%);
- Ертеңгі күніне сенімсіздік (27.9%);
- Дәргерлік көмекті ... ... ... ... жоқ ... оны ... ... барлар (2.5%);
- Елдегі экономикалық қиындық (өндірістің төмендеуі т.б.) (19%);
- Чиновниктердің бетімен кетуі, парақорлық (18.3%);
- ... ... ... сенімсіздік (16.2%).
Үлкен семнімдікпен адамдардың әлеуметтік жағдайы жақсарса қайшылықтың
пайда болу деңгейі де тез төмендейді, үлкен қоғамда да және оның ... да, деп ... ... жеке ... ... Қайшылықтың жеке тұлғалық
элементтеріне, қайшылықтың пайда болуына ... ... жеке ... ... - ... өз ... - ... этикалық және тәртіптігі
жатады.
Жеке тұлғаның ... ... ... ұнамдылығы, қызығушылығы және
сылтауы - осының бәрі де қайшылықтың пайда болуына үлкен ... ... та жеке ... ... ... кіші ... ұйым ішіне немесе
жеке тұлғалар арасында ғана байқалады.
Қайшылықтың жеке элементтерінің ішінен келесілерін атау ... ... - ... ... жағы .
2. Жеке ... түрі және оның мінезі.
3. Жеке тұлғаны танықтау, оның ерекшелігін көрсетін.
4. Бірдей бағаланбауы және оны қабылдауы.
5. Өзін ұстау ... ...... ... ... адамдардың мінез - құлықтарындағы ... бір ... ... және ... - ... мінезділік қайшылықтың негізі болып
саналады.
Жеке тұлғаның тәртібінде негізгі ... - ... ... жеке тұлғалық ортасында факторларға үлкен роль атқарады.
1. Құндылық бағыты;
2. Мақсаты.
3. Себебі;
4. Қызығушылығы;
5. Мұқтаждығы.
Олардың бәрі біріне - бірі ... және ... - бірі ... ... ... Адамдардың құндылык бағдары қайшылықтың
пікірлестері ... ... олар да ... жеке ... және ... ой ... адамгершілік ... ... ... ... ... ... бағалайды. Мысалы, бір ... ... діни ... ... ... ... мінездері мүлдем басқа болады. Біріншісі
«өлтірме» және «жақындарыңды жақсы көр» деген прнинцп үстаса, ... ... ... ... ... «көзге - көз, қанға - ... ... «кім ... болмаса сол бізге қарысы» деген ... ... ... дайын тұрады. Қайшылықтың құндылық бағыты
оның ... ... ... ... ... - ол ... ала ... нәтижесін саналы сезініп, соған
жету үшін адам ... іс - ... ... ... дәл осы нәтиже пайдалы және ... ... ... ... ... ... ... бейнесі
олардың делбесесін қоздырғышқа айналады да қарсыластардың ... ... ... - жеке ... мұқтаждығын қанағаттандыру жолындағы
іс - әрекетіне байланысты талпынысы қайшылыққа қолданғанда себебі - ... ... іс - ... негізінде жатқан, саналы
сылтау.
4. Қызығушылықтар қайшылыққа қатысушылардың тілегі (мүддесі) - ... ... ... түрде өзінің маңызды ... деп ... ... ... ... дәл осы ... ... деген
қызығушылықтың артуы. Егер нысаны ешбір қызығушылық тудырмаса ол ішін ешбір
қайшылық тудырмайды.
5. Мұқтаждық ол ... ... ... ... Олардың сондай
жағдайлары нысанасы, ол пікірлестердің өмір сүруіне өте қажет, ... ... ... да ... қызбалығын күшейтетін себеп,
жеке тұлғаның мінез - құлқына да ... ... оның ... ... ... ... апаратын тәртібін. Бірақта бұл реттеушілік, жеке
тұлғаның ... ... ... ... мүддесімен
байланыса отырғанда жүзеге асады.
Мінезіндегі ерекшелігі және жеке тұлғалар түрі. Қайшылықтың ... және оның ... жеке ... мінез ерекшеліктерінің маңызы зор.
Ол өзіндік адамның физиологиялық ерекшелігі өзіндік баға беруде, елдің сөзі
мен қылықтарына әсерленуінен ... ... Бұл ... ... ... ... екі діңгегін ерекшелейді.
• Экстраверсия-интроверсия;
• Көңіл- күйінің тұрақсыздығы көңіл- күйінің ... ... ... ... ... ... түрлерін ерекшелейді:
1) Экставертті дегеніміз - ол өзіне ... ... ... ... ... Олар ... тез тіл ... жаңа әсер алуға ... ... ... ... көреді. Оларға
еркіндік, ... ... ... ... ... - олар өмірге деген белсенділігін өз бойынан алады,
негізінен өзінің ішкі дүниесімен өмір сүреді. Олар ... ... ... аз, баяу, байсалды, тәртіпті жақсы көреді, достары аз, бірақ
достыққа берік.
3) Қызу ... ... бой ... адам- олар үнемі ширығу үстінде
болады, сәтсіздігімен, қателігіне жоғарғы сезімталдықпен қарайды.
4) Қызушылық сезімдері бір қалыпты адамдар - ... ... ... ... қатаңдығы, басқа адамдардың қайғы, қуанышына терең үңіліп
олармен болісе алмайтын адамдар жатады.
Адам бойындағы осы қасиеттердің қайсысы басымдығына ... жеке ... ... төрт түрін негізінен ерекшелейді:
- Меланхолик - уайымшыл, күйгелек, мұңды адамдар.
- ... - ... ... ... ... Сангвиник – ашьщ – жарқын, тұрақты, белсенді.
- Флегматик - сылбыр, енжар.
1) Меланхолик – ол бойына интровертердің де ... ... ... ... ... ... басыңқылығы:
тұйықтық, сарыуайымшылдық, ұстамсыздық, көңілсіздік, мазасыздық.
2) Холерик - оның бойында экставертердің және бір қалыптағы сезіміне
ұстамды ... ... ... Ол өкпелегіш, тынымсыз, қызба, тура
сөйлейтін, ұстамсыз адамдар.
3) Сангвиник - ол ... ... және ... ... ... ... көпшілдік, ашықтық, сөзшеңдік,
белсенді, жұмыс қабілеті жоғары, көтеріңкі көңіл адамдары жатады.
4) ... - олар ... ... ... ... тұрақтылығын жинаған адамдар. Олардың мінез-
құлқы төмендегідей болады: ынталылық - тырысушылығы, ойлылығы, ... ... ... ... ... ... және «жаман» жеке мінез де болмайды. Біздің кемшілігіміз-
біздің ... ... ... ... жеке ... ... - ... пайда
болуына және оның дамуына үлкен әсерін тигізеді.
Мінезді белгілі бір жүйеге келтіру. Қайшылықтың жекелік ең ... ... - ол жеке ... мінезіндегі кейбір ерекшелігі өте көзге
көрінуде. Осы ерекшелікті белгілеу үшін К.Леонгард ... ... ... ... ... ... ... бір бағытқа салу. Белгілі бір
бағытқа ... ... ... - қатынаста қосымша қиындықты
сезінеді. Ал, кейбір ерекше мінездері тура қайшылыққа бағытталады.
Белгілі бір ... ... екі ... бөлінеді. Наразылық білдіру,
мұрындық болушы, қызба.
1) Наразылық көрсеткіш - бұл шкала бойынша жоғары бағалануының ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
2) Тақуалыққа бой ұрғыш - жоғары бағалануы оның мінез- құлықтығының
көтерілуге ауыр ... ұзақ ... ... үдетіп жіберуі.
3) Мұрындық болушы - адамның бұл ... ... ... өкпелегіш,
күдіктенгіш, қызғаншақ болады.
4) Гипертимность - олар үнемі көтеріңкі ... ... ... ... тұрады, жоғары белсенділігі тапқырлығымен, бірақта
қатал ... бір ... ... жалғыздықты қиын ауыр өткізеді.
5) Дистимность - ол мінезінің ... ... ... ... ... ... Тревожность (үрейлі,мазасыз адам) - мінезінің негізгі түрі
қорқақтыққа бейімділігі, жасқаншақтық, өз - ... ... ... олар ... ... ... .
7) Экзальтированность (шаттық билегендік) - мінезі осындайларға табиғи
үлкен шаттылық, олар тез ... тез ... ... барады, олар сөзшен,
жиі таласады, бірақ қайшылыққа бармайды.
8) Эмотивность - олар өте ... ... ... ... ... танымал.
9) Циклитимность - адамның бұл ... ... ... ... ... ... тәуелді, басыңқылық ... ... ... ... Бөлім. Панфилов ауданы әкімшілік аппаратының қазіргі жағдайы және ... ... ... ... ... ... ... талдау
Қайшылықты жағдайлар туындаған кезде бізде пікірталас және сонымен
қатар қиындыққа әкеліп соқтыратын, одан ... қиын ... ... ... ... ... болу ... еңбек ақыны төлеудің кешіктірілуі;
- инфляцияға байланысты еңбек ақыға қосымша ақының жоқтығы;
- еңбек ... ... риза ... ... ақшаның үнемі кешігуі;
- ұйымдар мен өндірістегі тұтынушылар арасындағы қарыздар ;
- еңбек қауіпсіздігін қорғаудың төмендігі;
Еңбек ... ... ... кризисынан емес, кейде жол жөнекей
мемлекет ... да жеке ... ... төменгі бизнеске
айналдыруынан да болып жатады. Төзім шегіне жеткен ... ... ... барады ол ашаршылық жариялау, жұмыс орнындағы құралдарды
шағу, бүлік шығару және т.б.
Өндірістік қайшылық - ол ... ... ... ... ... ... ... түрі. Өндірістік қайшылықтың келссі
түрін ... ... ... ... топ ... қайшылық (топ ішілік қайшылық).
- Қатардағы жұмысшылар арасындағы ... ... мен ... ... ... ... ... жас аралық қайшылық.
2) Кішігірім топтар арасындағы қайшылық (топ аралық).
3) ... ... мен ... - ... ... ... Ұйымға ортақ қожалықтар арасындағы қайшылық.
1- кесте ... ... ... пен ... ... ... ... ... ... ... ... ... |1270 |950 |74.8 |700 |73.7 |715 |720 |725 | ... ... | | | |
| | | | | | |өнеркәсіпте |Бірлік |50 |45 |90 |181 |402.2 |132 |121 |76 ... ... |742 |502 |67.6 |300 |59.7 |300 |300 |300 ... |Бірлік |5 |80 | |50 |62.5 |50 |50 |50 | |Сауда және қызмет
көрсету және басқа сфераларда ... |473 |323 |68.3 |169 |52.3 |233 ... | ... ... аяғына жұмыссыздар |Адам |1097 |625 |56.9 |431 |69
|430 |415 |400 | ... ... ... ... ... |1179 ... |1500 |110 |1450 |140С |1350 | |Жұмысқа тұрғандар ... |922 ... |835 |90 |870 |900 |920 | ... ... ... саны ... |626 |85.9 |666 |106.4 |595 |515 |440 | ... мерзімінің аяғына
қалғаны |Адам |625 |431 |68.9 |430 |100 |415 |400 |390 | ... ... |% |1.1 |0.7 | |0.7 | |0.7 |07 |6 | ... ... ... |857 |785 |91.6 |760 |96.8 |760 |750 |750 | ... ... |Бірлік |15 |18 |120 |21 |117 |23 |20 |20 | ... ... ... |15.4 |17.9 |116.2 |20 |111 |21.2 |22 |235 | ... ... ... |Бірлік | | | |17 | |20 |20 | | |Бөлінген қаржы
|Млн теңге | | | |0.5 | |0.6 |8 | | ... ... ... ... |165 |93.2 |150 |90 |150 |140 |140 | ... оқудан өткендер |Адам
|177 | | | | | | | | |Оның жұмысқа орналасқаны |Адам |102 |81 |79.4 |1089.4
|120.46 |200 |115 |120 | ... ... |Млн ... |3.5 |3.7 |105.7 ... |63 |64 |67 | |Атаулы әлеуметтік көмек алушылардың саны барлығы |Адам
|4393 |2711 |61.7 |6401 |236 |4386 |4001 |3797 | ... ... ... Олар кіші ... ... ... ... пайда
болады., бір жұмыс атқаратын адамдар арасында болады.
1. Қатардағы ... ... ... - ол бір ... - ... атқаратын жұмысшылары болуы ... ... ... ... ... жоғарғы жалақы алуды көздейді.
Мысалы; бөлімше жұмыскерлері бастықтарына жақсы жағынан көрініп қалу ... ... Сырт ... ... ... ... сияқты
көрінеді, бірақта іштей әрқайсысы бір - ... ... ... ... ... ... тірес өте білінбейтін жабық түрде болып ... ... ... ел ... өзін ... ... ... және жауапты
жұмысшы болып ... ... ... ... ... ... ... ортақ еместігі.
Қайшылықтың түрлерін ерекшелеуге болады: ... ... ... ... ... ... ... бөлуіне
келіспеушілік (пайдалы, пайдасыз), сыйлық жазуындағы т.б. келіспеушіліктер.
Мысалы; бір нарядпен істеп жатқан адамдардың әрқайсысы ... ... ... ... еңбегіне байланысты.
Бір адамның еңбек тәртібін бұзуы, бәрінің сыйлық ақыдан қағылуына әкеп
соқтырады да, қайшылық ... ... ... ... қайшылық - бұның негізінде,
қызмет бабындағы қарым - ... ... ол ... ор ... ... байланысты. Кіші топтарда басқарушы негіз бар және
қатардағы жұмысшылар. Егер топ мүшелерінің арасында ауызбірлік ... ... бір ... ... ... ... ... болдады.
Бірақта олардың арасында қарсы пікірлер туу мүмкін, ... ... ... ... ... бұл ... ... Егер
жұмысшы беделдік мінез иесі болса ол басқаның билігіне әрең бағынады. Ондай
адамдар, қатал да иілмейтін бастықтар алдында, бағынған ... ... ... ... қайшылық тудырушылар болады. Кіші топ ішінде
ерекше сезіледі, өйткені материалдық құндылық дәл осы ... ... ... адам ... мақсаттары, себептері,
қызығушылықтары, әрдайым бір жерден ... ... ... өмірде небір жағдайлар туады сол жағдайда бастық пен
бағыныштының ... ... ... болады, аяғы оның қайшылыққа дамып кетуі
мүмкін.
Мысалы, ұйым басшысының талабы бойынша бөлім ... өз ар- ... келе тұра ... ... ... керек.
Бағынбауы оның қызмет сатысымен көтерілуіне кедергі болғалы тұр. Бұл
жағдайда екі шешім мүмкін, бірақта екеуі де ... ... ... ... тұр, ... ... ... бағыныштының қарсы
пікірлігі.
Ширығу мен қақтығыс тудыратын әр басшының басқару стиліне байланысты.
2.2 Панфилов ауданының қазіргі жағдайы
Егер коллектив ... ... ... ... ... ... жаңа ... иесі келсе болады.
Басшы, өзінің қызмет бабын пайдаланып, кейде жұмысшыларға оңай емес
талап қояды.
Мұндай жағдайда бірдей ... ... ... ... ... кете ... Бір ... баяғынша істеп, еңбек ... ... ... ... бәрін бірдей жақсы білгендіктен,
қатал тәртіп ұйғарды. Бұл ... ... тиді де олар ... ... селқос істеді. Қатал тәртіп мәселені шешпеді. Нәтижесінде, онда
да қатал ... одан әрі ... ... ... ... басшы болса
жұмысшыларымен тіл табысып жұмысты ілгері бастырар еді, ол мына ... ... ... ... ... ... тәсілі коллективтің дамушылық деңгейіне лайықты болуы
керек. Коллективтегі жағдайдың бір қалыпты болуы үшін ... ... ... қайшы болмауы керек. Оның іс-әрекетті ... ... ... керек.
Бұл жерде жұмыс орындалуын сауатты тексергеннің үлкен мағынасы бар.
Сондықтан, әр ... ... ... ... ... көлемін, орындау
сапасын, орындау мезгілін және оның тексеру түрлерін білуі керек.
Ең жаксы тексеріс - жұмысшының ... ... ... ... ... ... орындалған жұмыс басшы жағдайынан аталып бағалануы керек. Бір
ауыз жылы сөздің өзі де ... ... ... өте қымбат екенін естен
сақтауы керек. ... ... айту жолы ... ... оның ... ... ... керек, сонымен қатар жас ерекшеіліктерінде назардан тыс
қалмағаны жөн.
Басшы бұл ... ... ... ескергені жөн:
- Ескертпе жеке жерде айтылады, бұл оның себептерін анықтауға ... және ... ... ... кемшілікті жоюға болады.
- Оның көзқарасын, пікірін біліп түсінуге тырысу ... ... ... ... Бағыныңқы адамның қатесін, теріс қадамын тез және үзілді - кесілді
айтуы керек.
Басшы мен ... адам ... ... ... екі ... тұрғыдан
түсінетіне болса ұйымда қайшылық тууы мүмкін. ... ең ... ... ... ... шығарды, ал құрастырушылық бюросының жұмысшылары
реніш білдірді. Егер құрастырушылық бюросының қызметкерлері дер кезінде
барлық ... ... ... тумаған болар еді. Басшы ... - ... ... адам болуы керек.
Нарықтық экономикаға өту жағдайында ... ... ... жеке ... ... оның ортақ тіл табыса алуымен,
жекетүлғалық қайшылықтан қаша білуінен. ... өз ... ... ... ... ... тәрбиелеуі керек.
Басшы мен бағыныштының арасындағы шиеленіс түрлерін атауға болады:
Екі жақтың бірін - бірі ... ... және жеке ... ... ... Заңдылық нормаларды ескермеу.
- Моральдік принциптерді сақтамау.
- Өндірістік және еңбек тәртібі талабын орындамаушылық.
Бір - біріне деген жеккөрушілік басшы мен ... ... ... ... ... басшының берген уәдесін орындамаудан, оның
жұмысшылардың талабы мен қызығушылықтарына көңіл бөлмеуінен. ... ... - ... ... жұмысшының жеккөрушілігі. Мысалы, тапсырысты орындау
үшін бригада жұмысшыларының демалысын ... ... осы ... ... аяқ асты ету ... ... ... жұмысшылардың өздері де ойлауы мүмкін. Бұған
себеп: тәртіпсіздік, қиқарлық, жеке басының мүддесін ... ... ... болады. Бір пайда болған жағымсыздық қарсы пікірлікті одан әрі қиындатып
жіберуі мүмкін - қайшылықтың пайда болуына соқтырады.
Мынадай ... ... бір жақ ... ... ... және ... бірақта ол туралы ашық айтпайды да және туған жағдайды
өзгертуге ешбір ... те ... ... ... ... мен жұмысшының
арасында туындайды. Мысалы, фирма арақ - шарап өндіреді. Өнім ... де одан ... ... бір ... фирма есебіне түседі де, қалғаны
бастықтың пайдасына кетеді. Бұл туралы жұмысшылар біледі. Олар бастықтың
әрекетіне ... ... ашық ... ... ... бір ... ... айтудың мүмкіндігі болмаған соң - ... ... ... - бәрі ... ... тудырады.
3. Әртүрлі мамандықтағылармен және әртүрлі жастағы ... ... ... ... жиі ... топтарда, мысалы,
еңбек жылдамдығын көтеруге байланысты ... ... ... болады.
Бірақ топтарда жасы ұлғайған адамдар жұмыс істейді, олар өз ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар
оларды коллективтен шеттеуді тудырады, ал ол өз кезегінде топ ...... - ... ... тудырады да, кейбір адамдардың басқа
жұмыс орынын іздеуге мәжбүр етеді.
Әртүрлі жастағы топтардың қайшылыққа ... ... ... ... қыз - ... жаңадан жұмыс жолын бастаған, ... ... ... ... тіл ... ... тұрады. Жас маман
әлі тәжірибесі жоқ, ол қайшылыққа түсуі мүмкін, өйткені ол коллективтің
дәстүрін, ... ... ... ... басшылықтың стилін
білмейді. Қайшылық тудыратын тағыда ... ... ... Мысалы, үйленген
жас маманның алдынан баспана ... ... ... ... ... ... ете алмау, келешекте де үміт жоқтығы әкеліп қайшылыққа
соқтырады.
Өсіп жетілген жасында ... ... ... ... ... қызмет сатысымен өсу т.б. Осы мәселелердің ... ... ... ... ... Топ ... ... негізінде әртүрлі себептер
жатады. Ол әртүрлі қорларды бөлу жөніндегі тартыс, ерекшелік мақсаттарымен,
мүдделері ... ... ... болуы мүмкін.
Топ аралық қайшылықтар, топ мүшелерінің ара қатынасын, ... ... ... ... ... Бұны топ жетекшілері топ ішілік
бірлікті сақтау жолында пайдаланады, өз беделін өсіру үшін де, ... ... ... ... ... жағымды да жағымсыз да нәтижесі болуы керек.
Жағымдысына топ аралық қарым -қатынасты дамытуға ... ... ... олар ... ... ... орынын алмастыруға
мәселелерді шешуге себебін тигізген
Бірақ та, жағымсыз ... топ ... ... ... ... ыдырап
жаңа кіші - кірім топтарға бөлшектеніп кетуге әкеп тірейді немесе топтың
тарап кетуі де таң ... ... бір ... ... ... өтім ... бір технологиялық жұмыс тізбекпен
байланысқан ... ... ... ... ... жоқтығынан
өндірістік бөлімшесінің өтім бөлімінің ... арыз ... ... ... ... сатудағы қабілетсіздіктеріне. Бұндай қайшылық
өндіріс ішілік мәселеде де болады. өтім ... ... ... ... ... ... сондықтан өтпейді, оны ешкім алмайды деп».
Мәселе мынада еді, өндірістік бөлім аз данадағы ... зат ... ... ... ... ... ... қамтылыуы керек болатын, ал өтім
бөлімшесі көп даналық ... ... ... ... ... ... ... арқылы шешілді.
Бұл салада жоғары біліміді, жаңаша шығармашылығы мол маман керек.
Өкінішке қарай мұндай мамандар қазір өте аз, ал ... ... ... ... мен ... ... ... Бұндай
қайшылықтар әкімшіліктің белгісіз ұстамдылығының нәтижесі. Кейде ... ... ... ... ... бүкіл коллективке
зардабын тигізеді. әкімшілік мүшелері суатты шешім қабылдауға міндетті тек
қана ... ... қана емес және ... ... ... ... Гуманитарлық білім, сезімталадық, ... ... ... ... ... ... ... керекті
талапқа сәйкес келмейді. Жұмысшылар жиі ұйымдағы жағдай туралы нақтылы ашық
мәләмет алмайды. Осының нәтижесі, коллективтің ... не боп ... ... ... ... көбнесе әкімшілік жақтың
алдауынан туады. ... ... ... ... болса жалақысын дер
кезінде төлеп және бұрынғы қарыздарды да ... деп уәде ... ... ынтасымен істеп, дер кезінде проектті өткізді, бірақта бригадаға уәде
бергендерінің бірі де ... ... ... ... ... тұрмады. Жаман әдет ... ұйым ... ... Оның аяғы қайшылыққа әкеп тірейді.
Қызығушылық қайшылығы өндірістегі оның қожасы мен генералды ... ... ... ... орын оның кіші ... ... отырған өндірісті «сиырша саууына» мүмкіндік береді. Ол ... ... ... ... ... қайшылығы. Нарықтық экономикаға ауыспалы кезеңде,
экономиканың былығының күшейе түскен ... ... ... ... ... ... түседі.
Еңбек қайшылығы - ол әртүрлі топтар ... ... ... ... ... ... алымы, еңбекті
ұйымдастырушылығы және оның ақылық төлемі).
Ұйымдағы еңбек қайшылығын келесі тұрғыдан ... ... ... ... ішкі ... және бір ... тастаған
шақырыс, бүл мүддесін, келіспеушілігін, бір - біріне қоятын ... ... ... ... үйымдағы еңбек қарым - қатынасын ... ... ... ... даму ... ... ... әлеуметтік - еңбек қарым - ... ... ... ... де ... мәні тез өсуде. Тек қана базарлық
-экономикалық даму өтіп ... жоқ, ... ... ... ... қарым - қатынаста өзгеруде.
Мемлекеттің бұрынғы жүйеден бас тартқанынан кейін жекеменшіктелген соң
басқару ... де, ... пен ... көп ... ... ... - ... берушілер және жалдамалы жұмыс берушілер. ... ... ... сәйкес келмейді, кейде тіпті қарама - ... ... әкеп ... ... ... - ... қазіргі замандағы ресейлік
қоғамда, мемлекеттің еңбек қарым - қатынасқа ... ... ... ... мен ... ... ... қайталданды. Тағы
бір ерекшелігі әлеуметтік еңбек қатынасында ... ... ... ... ... ... келісімшарттарға отыру, кантракт жасау
деген сияқты. Екі жақтың келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... бұл шарттардың орындалмауы немесе
жартылай бұзылуы шиеленіс жағыдай тудырады, ал оның арты ... ... ... Бөлім. Бейдағдарыстық басқарудағы қайшылықтарды болдырмаудың
жолдары.
1. Бейдағдарыстық басқарудағы қайшылықтарын себептерін алдын алудың ... ... ... ... үрдісін ұғыну, менеджерден қайшылықтың
шығуының себебін түсініп білуді ... ... ... ... мінез
құлқының ерекшеліктерінен немесе ұжым мүшелерінің жеке дара қасиетттеріне
байланысты еңбек процесінде тууы мүмкін .
Еңбек ... ... ... ... ... ... ... қатынасын, басшылық пен бағыныштылар арасында қарым -
қатынастың болуын, іскерлік арақатынасты болжайды. Бұл ... ... ... және ... ... ... болып келеді.
Олардың ішінде қатысатын субъектілер арасындағы қарсы пікірлер басынан
пайда болған: жеке ... ... ... мен ... ... ... ... қайшылықтар. ... ... ... келесідей классификациясын көрсстуге болады:
2. Кесте Қызмет бабында туындайтын қайшылық ... ... ... Алға қойылған мақсаттардың жүзеге асырылуы.
2. Өкілетті тапсырмалардың ... ... және ... Ресурстардың таратылуы.
4. Ұйымдағы коммуникацияның жүзеге асырылуы.
Ұйымда кез келген жұмысшы және жұмысшы топтарының өз ... ... ... бұл ... ... және ... ... кәсіпорын жарғысында, кәсіорынның бөлімшелері туралы
ережелерінде) болып келеді. Кейбір жағдайларда олар тек рәсімделмей қоймай
негізделмеуі де мүмкін. ... ... ... жеке бас ... ... ... ... сонымен қатар, ол сол мақсатпен жапсарлас жүмыс ... ... ... ... ... ... ... кейбір себептермен
қызмет бабына кедергі келтірсе (өндірістік тапсырмалардың ... ... ақы ... ... ... ... бұл қайшылыққа алып
келеді.
Қоғам қарым - қатынастарда бүтіндей бір құрылым іспеттес сипатталады:
Экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... ... - күйлік.
Бұл қарым-қатынастың негізінде адамдардың қызығушылығы мен оның мұқтаждығы
жатыр.
Қиыншылық жағдайлардың қатарында қайшылық ерекше орын ... Ұйым - ... қана ... қаражат емес технологиялық өндірістік адамдар
бірлестігі. Ол және еңбеккерлер ұжымы.
Ұйым - ол ... ... бір ... ... ... ... ... ұйымдар бар: өндірістік, ұжымдар, университеттер,
қаржылық құрылымдар, түрлі партиялар, ассоциациялық ұйымдар т.б.
Ұйымдардың өзі неше ... ... ... ... ... ... Бұл топтар алғашқы топтар ретінде шығады, ... ... бас ... жері ... - қатынас үшін бірігуі болып
табылады.
Ұйымдардың атқаратын функциялары да ... және бір - ... ... ұйым ... ... ... ерекшеленеді.
Ұйым - қоғамның негізгі маңызды діңгегі болып саналады. Ұйым - ол
әртүрлі мамандағы ... ... және ... іс- ... оларды бір жүйеге салады, өзара қарым-қатынастар тек өндірістік
еңбек арқылы ғана емес, оның қалыптасуына шынайы өмір қажеттілігі де ... ... ... - ... ... Адамдарды біріктіретін
олардың ортақ мақсаты, қызығушылықтары, принциптері.
Ұйымдағы қайшылықтың ... ... ... - ол адамдардың қарым-
қатынасында өндірістік немесе жеке ... ... шешу ... ... ашық қарама - қайшылық.
Ұйымдағы қайшылықтың тууына себепкер, ол ұжымдағы әлеуметтік ширығу.
Әлеуметтік ширығудың бірнеше көзқарасын атауға болады:
1. ... ... ... өмірде еңбек ұжымының
саналы көпшілдігінің ұйымдағы ... ... ... соны жою
жолындағы қайшылыққа баруы
2. Әлеуметтік ширығу - ол жеке ... ... ... ... пікірліктері. Ұйым деңгейіндегі ширығу, бірігіп дұрыс
жұмыс істеуден ауытқиды, еңбек ... ... ... - ... ... ширығу - ол дұрыс қарым - қатынастың бұзылуы және ... ... ... жұмыс істемеуі.
Еңбек ұжымындағы әлеуметтік ширығудың пайда болу ... екі ... Ішкі және ... Ішкі ... жататыны.
- Ұйым басшыларының өз берген уәделерін орындамауы және елге оның
себептерін түсіндіруден қашқақтауы.
- Жұмысшыларының ... ... және ... ... ... ... ... Еңбек ақысын ... ... ... алалаушылық.
- Жүмысшылар мүддесін ескермемстен жаңалықтар ендіру.
2. Сыртқы факторлар:
- Елдегі жағдайды тұрақсыздандыру, ... ... ... ... Азық- түлік және адамға қажетті заттардың жетіспеушілігі; у Жаңа заң
жобаларының әлеуметтік жеңілдіктерді шектеуі;
- Еңбек ... ... ... ... ... босаңсуы;
- Адал және ар - ... ... ... ... ... ... баюы;
Ұйымдағы қайшылыққа қарай өсіп бара жатқан әлеуметтік ширығуды,
қайшылық жағдайды бара - бара ... ... ... ... ... ... жеке және ... қызығушылықтағы тіл табысу,
табыспауынан туады. Қызығушылық байланысы келесі түрде болады:
1. Толық келісушілік — қызығушылықтардың бір бағытта ... ... ... ... ... ... ... қарсылығы.
Ұйымдағы әртүрлі қызмет сатысындағы адамдар өздерінің қызығушылығын
саналы не санасыз түрде сезінуі ... ... ... қызығушылық қана
жұмысшының әлеуметтік ұмтылысын арттырады. Бұл саналылық, ... ... ... ... ... немесе біреудің оның сана - сезімін оятып
түсіндіруінен туады. Бірақта сана - ... ... ... ... ... ... - бұл қарама-қарсы қызығушылықтың ашық түрде
болуы. ... ... өмір ... ... ... ... ... қарама - қарсы қызығушылығы білінбейтін
факторлардан да ... ... ... оның ... ... ... түрі
жатқанын түсінген жөн қайшылыққа қатысушылардың иррационалды (ашуланған,
долданған) түрінде ... ... ... ... ... ... пайымдай алмайды. Олардың қорытындысы саналы қызығушылықпен бара -
бара келмейді, керісінше оған ... ... ... ... қатысушылардың рациональді (орынды) түрі бұл қақтығыстан
түсетін пайдасын, артығын немесе шығынын ұтылғандай жағдайдағы бәрін ... - ала ... ... ... ... екі ... ... табысты
болатынына әбден сенімділігінен туады.
Жақтаушылардың қайшылыққа қатысу дәрежесі әртүрлі болуы ... ... ... ... ... Басқа қатысушылар.
Негізгі қатысушылар - ол ... - ... іс - ... ... ... ... және іс - әрекеттері біріне - бірі қарсы
бағытталған.
Демеуші топ - олар қайшылықтың қатысушылары, бірақта ... ... ... ... ... әсерін тигізуі мүмкін, бірақта өз пайдасын
көздеуі мүмкін.
- Жеке ... ... және ... ... ... ... мүмкін
- Қайшылықтың барысына ақыл, көмек беру арқылы әсерін тигізу. Басқа
қатысушыларға жататындар: делдалдар және ... ... екі ... ... адамдар. Олар қайшылықты болдырмауға, тоқтатуға немесе оны шешуге
ұмтылатын адамдар.
Ішкі қайшылықтар. Сыртқы ортамен қайшылықтар. Ұйымдарда: 1) ... және 2) ... ... қайшылық.
1. Ішкі қайшылықтар - ұйым ... ... ... да, оны ... ... шешеді. Ондай қайшылыққа жататындары:
1) Жеке адамдар арасындағы қайшылық;
2) Топтар арасындағы қайшылық;
3) Ішкі орта арасындағы қайшылықтар;
3 ... Ішкі және ... ... ... Жекетұлғалық қайшылық-қызметтестердің мақсатының алшақтығы. Мысалы:
беделдікке салатын басшымен және шығармашылыққа ұмтылатын ... ... ... ... ... - бұл топ ... қызметкерлер арасында немесе
басшылар арасындағы қайшылық. Бұндайда аралас себептер жиі кездеседі, олар
мінез танытуға немесе қызметтегі басшылыққа таластан ... ... ... - ... өндіріске ортақтастар арасындағы
қайшылық.
Бұл жағдай, әсіресе, қиындай түседі, егер ... ... ... адамдар арасында болса.
1. Сыртқы ортамен қайшылық - ол көпшілігінде ... ... ... ... және өз ... (қайшылық).
Шиеленіс жағдай және қайшылық әрекеттер. Ұйымдағы қайшылық белгілі бір
шиеленістен туындайды, ол шиеленіске ... ... ... ... болған. Шиеленіс жағдай деген түсінік мүлдем қайшылық деген
түсінікпен сәйкес келмейді, ... ол ... - ала ... ... ... ... болуының негізін құрайды және де екі жақтың өз
мүдделерін ... ... ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық, адамгершілік
және басқа да адамдар арасындағы қарым - ... шым - ... ... Ұйым ішіндегі шиеленіс жағдайдың ... ... ... ... ... ... емес түрде де жеке адамның намысына тию, қорлау.
- Тікелей жетекшілердің нұсқауын, билігін орындаудан бас тарту.
- Коллектив ... ... ... пікір айту, сөзбен немесе
күшпен намысына тию.
- Жеке жұмысшылардың, құықтығы, бейжайлығы, жекеленуі, көңіл- күйінің
төмендігі.
Шиеленіс жағдай ... өсіп ... тек екі ... ... ... ғана мүмкін.
Қайшылық әрекет - ол әрекет, қарсы ... ... ... ... Олар ... ... жібереді.
Ұйымдағы қайшылықты тудыратын жағдайлар:
- Коллективтегі жағымсыз әдет - ғұрыппен, дәстүрдің сақталуы.
- Бастықтың ... ... ... бір мүшенің екіншісіне жағымсыз түрде қарауы
(жақтырмауы)
- Адамдарға артық төзімділікпен, кешірімділікпен қарау.
Бұл ... ... ... ... топтарда болып тұрады,
бригадаларда, звеноларда, сменде немесе ... ... ... жерде, өндірістің мәселесі шешіліп жатқан жерде болады.
Ұйымдағы қайшылықтың тууы, адамдардың мүддесінің, тәртіп ... ... ... ... ... ... ... төмендегі қарсыпікірліктің түрін атауға болады: ұйымдық, өндірістік,
іскерлік, жаңашылдық.
Осыған байланысты ұйымдағы қайшылықтың ... ... ... ... ... ... ... қайшылықтар. Ұйымдық қайшылық дегеніміз - ол қайшылыққа
қатысушылардың ... ... ... соқтығысы,
қызығушылықтарының, тәртіп нормаларының және ... ... ... ... ... ... ... Жұмысшы ұйымның өзіне қойған талабын орындамауынан. Мысалы,
жұмыстан қалуы, ... ... ... ... ... өзінің
міндеті.
2. Жұмысшыға ... ... өзі ... пікірлік, анық
емес. Мысалы; Жүктелген қызмет ... ... ... ... ... ... ... шиеленіс жағдайға тартатын да іс
болады, ол ... ... өз ... ... ... ... туу мүмкін. Мысалы; тексерушінің өһз міндетін атқаруда,
нормалауы, бағалауы, қадағалауы.
Ұйымдық қайшылықтардың мәселелері, біріншіден, сол ұйыммен байланысты
және опың ... ... ... Бұл жерде жағдайды
анықтайтын: құралдар, ... ... ... еңбек ақысы және сыйлықтары.
Бүгінде ұйымдар, түгел бүкіл қоғамдық секілді, ақырындап тығырықтан
шығып, өзінің сапалы, жаңа даму ... ... ... ... (түрлерін) іздеу және оны ендіру жолында
қайшылық ұйымдастырушылық түрін алуы мүмкін. ... ... кез ... ... ... ... ... аппараттар заводындағы ұйымдық
қайшылық, еңбек коллективінің бүгінгі күн ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудан туғанын анық көрсетеді.
Қайшылықты жою жолындағы қабылданған шаралар, ұйым құрылымын жаңартуға және
оған талапқа сай сапа беруге тура ... ... ... ... ... ... да өзгереді; базарлық
экономикаға байланысты (унитарлы өндірістік, ... ... ... жауапкершілігі шектелген серіктестік).
Осы ұйымдардың кез келген оны басқаруға қажет органын ... ... ... ... ... де, ... ұйымдар, мемлекеттік органдар және
азаматтар алдында оны көрсете біледі.
Акционерлік қоғамда басшылық, қожалық ... ... ... ... ... ... правлениенің правосы бар.
Бұл жерде правленияның мүддесімен ... ... ... қоғамдық билік құрудағы қайшылықтарынан қарама-қарсы пікірлік
туу мүмкін.
Жеткілікті ашық айтылған қарама-қарсы пікірлерден туу мүмкін.
Бұндай кайшылықты туу ... ... ... жағдайлар:
- директорлар советімен ... ... ... ... ... тұрған органдардың басқару
тәсілін.
- өмдірістің ішкі мәселесін шешу жолындағы директолрлар кеңесі және
басқарушылықтың қызығушылықтағы ... ... ... ... арасындағы жасанды
келіспеушілік, ол ... ... ... ... правления отырысына
қатысуына байланысты цех, участок, служба жетекшілері мен ... ... ... мен оның ... ... ... ... қайшылық пайда болуы мүмкін. Бұл шиеленіс тез арада
коллективке тарайды, өйткені олардың әрқайсысының ... ... бір ... өз ... бар. Дәл осы ... ... ... орынбасарының басқарушылық стилі үлкен роль атқарады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... басшылардың тәкаппарлығымен мәнсап құмарлығынан мақсаттан
туынданған ... ... ... ... ... ... мен
орынбасары бүкіл еңбек коллективін жұмыспен қамтамасыз ету жолында бірін-
бірі толықтап отыруы керек.
Қайшылық мақсаттарының ... ... ... де ... ... мамандандырылған бөлімшелер, ұйымның ... ... ... ... өздерінің мақсаттарына көп уақыт бөледі.
Мысалға, қызмет дайын өнімдерді ... ... ... ... ... ... ... қайшылықты туғызады өйткені жұмысшылар
арасында әркімнің мақсатқа жетудегі көзқарастары ... ... ... ... ... ... ... шешімдердің бірнеше түріне
ие болады, бұл жолда әркімнің өз ұсынысы әртүрлі болып белгілі бір шешімге
келу қиын болады да әр ... ... ... ... алып ... ұсыныстар жасауы мүмкін, өйткені бұл бәсекені жоғарылатып өнім
көлемін ... ... ... ... ... ... деген категорияда болғандықтан, өнім номенклатурасы көп түрлі
болып келеді.
Жеке жұмысшылар өз мақсаттарының соңында жүріп кейде басқа бөлімшедегі
адамдардың ... ... ... ... ... ... нормада қабылданған шарттарға сай жұмыс ... ... ... пайда табуға ұмтылып, ол бригаданың нормасынан тыс
жұмыс жасайды, ... ... ... мен ... ... арасында
қарсы пікір, қайшылық пайда болады. Мақсатқа ... ... ... ... туғызуы мүмкін.
Ең кеңінен тараған қайшылықтың себебі ресурстарды бөлу қажеттілігі
болып табылады. Ресурстарды бөлу ... ... ... ... ... туындайды.
Ұжымдағы қызмет бабында қалыптасқан атмосфера ... ... ... ... сапасына байланысты болып келеді.
Қателікті коммуникация-қайшылықты себептердің көп тараған ... дәл ... емес ... жіберілуінен жеке жұмысшылар немесе жұмысшы топтар
арсында бұны түсініп білу қиынға түседі. ... ... ... ... ... себептер мен мүмкіндіктер тудырады.
3.2 Дағдарыстық қайшылықты басқару.
Бұл жағдайды ... ... ... процесін болдырмауға оның үлкен
қақтығысқа үдеп кетпеуін ... ... ... ... ол ... ... - ала ... ой елгезерінен өткізіп соған қарсы қайшылықты
болдырмайтын әрекет жасауы, шиеленістің дұрыс ... ... ... ... ... кәдімгі басқарушылық жүйе
сияқты оның да келесідей кезеңдері бар:
1. қайшылықты қабылдау және жағдайды алғашқы бағалау.
2. ... ... және оның ... ... ... шешу жолын іздеу.
4. ұйымдастыру шарасын жүзеге асыру.
Ұйымдағы ... ... ... тұрады, өйткені сыртқы айқын
көріністері ... ... ... ... ... қабілеттерінің
төмендеу, өндірістік, жабдықтаушылармен тұтынушылар ... ... ... ескеретін жағдай, ол не ақтылы кайшылықпен қабылдау бір
деңгейде болукы керек.
Ұйым ... мен оның ... ... басқару жолында
келіспеушіліктерінен қайшылық пайда болуы мүмкін. Бұл ... тез ... ... ... олардың әрқайсысының еңбек коллективінің
белгілі бір топтарында өз қолдаушылары бар. Дәл осы ... ... ... ... басқарушылық стилі үлкен роль атқарады. Олардың іс-
әрекетіндегі келісушілік ... ... ... тигізеді. Бұл
жағдайда, басшылардың тәкаппарлығымен мәнсап құмарлығынан ... ... ... ... ... ... ... мен
орынбасары бүкіл еңбек коллективін жұмыспен қамтамасыз ету ... ... ... отыруы керек.
Жеке жұмысшылар өз мақсаттарының соңында жүріп кейде басқа бөлімшедегі
адамдардың мақсаттарымен қақтығыста ... ... ... ... ... қабылданған шарттарға сай жұмыс жасқамайтындығы көрінеді. өзіне
көбірек пайда ... ... ол ... нормасынан тыс жұмыс жасайды,
нәтижесінде жұмысшының мақсаты мен ұжымның мақсаты арасында қарсы ... ... ... Мақсатқа жетудің әртүлі болуы да келіспеушілік
туғызуы мүмкін.
Қайшылық мақсаттарының әртүрлі ... ... де ... болады.
Сондай-ақ мамандандырылған бөлімшелер, ұйымның басқа болімшелерінің
мақсаттарына сәйкес ... ... ... көп ... ... ... ... өнімдерді шығаратын бөлімшелер, ондірісте түрлі
өнімдерді қарсы пікірді ... ... ... ... ... әркімнің мақсатқа жетудегі көзқарастары әртүрлі болады, мысалға
ұйымдағы кадрлардың ... ... ... ... бірнеше түріне
ие болады, бұл жолда әркімнің өз ... ... ... ... бір ... қиын ... да әр адамның ойларының келіпешілігі қайшылыққа алып
келеді, өндіруге ұсыныстар жасауы ... ... бұл ... ... ... ... өндіріс бөлімшелерінің мақсаты «шығындар әсерлілігі»
деген ... ... өнім ... көп ... ... қайшылықты басқарудың келесі сатысы кез келген ... ... ... ... ... болады. Олардың ұсынары:
1. Қарсы пікірліктің себебін анықтау, қайшылық мүшелері көбінесе ... ... Өз ... ... жою жолында жұмыс жүргізу.
2. Қатысушылардың мүддесін және мақсатын анықтау.
3. ... ... ... болжау және одан
туатынын бағалай ... ... жету ... ... табу.
4. Қайшылықка қатысушылардың ортақ мақсатын мүддесінің ... табу ... ... түрін шешу жолында келесі тәсілдер пайдаланылады:
1. көзін жеткізу және ... ... ... бастықтығын пайдаланып,
шиеленіскен екі жақтың санасын ояту арқылы іс-әрекеттерән ... ... мен ... ... ... жүзеге асырылады.
2. үйлеспейтін мүдделерін жақындастырмақ болу-бұл ... ... бір ... ол ... түрде сөйлесуге мүмкіндік
береді, қарым-қатынастағы ширығушылықты босатады.
3. ойын тәсілі, бұл екі жақтың ... ... ... ... мысалы, ұйым
басшылары, ал екінші жақ профсоюз әмірлік жолмен басқан қайшылықтың негізгі
кемшілігі, ол қайшылық тудырған мәселенің шешілмеуі, оны ... ... ... ... кезде бізде пікірталас және ... ... ... соқтыратын, одан шығуға қиын ... ... ... ... ... болу ... еңбек ақыны төлеудің кешіктірілуі;
- инфляцияға байланысты еңбек ақыға қосымша ақының жоқтығы;
- еңбек ... ... риза ... ... ... ... кешігуі;
- ұйымдар мен өндірістегі тұтынушылар арасындағы қарыздар ;
- ... ... ... ... ... ... төлем кризисынан емес, кейде жол жөнекей
мемлекет тарабынан да жеке өндірістіктердің ... ... ... да ... жатады. Төзім шегіне жеткен адамдар қарсылықтың
бірнеше түрлеріне ... ол ... ... ... ... құралдарды
шағу, бүлік шығару және т.б.
Еңбек коллективіндегі ... ... ... әкімшілік жақтың
алдауынан туады. Мысалы, құрылысты ... ... ... жалақысын дер
кезінде төлеп және бұрынғы қарыздарды да жабамыз деп уәде берді. Бригада
бар ынтасымен істеп, дер ... ... ... ... ... ... бірі де ... Соған тікелей жауапты басшылар сөзінде
тұрмады. ... әдет ... ұйым ... ... ... Оның ... әкеп ... басшысы мен оның ... ... ... жолында
келіспеушіліктерінен қайшылық пайда болуы мүмкін. Бұл шиеленіс тез арада
коллективке ... ... ... ... ... коллективінің
белгілі бір топтарында өз қолдаушылары бар. Дәл осы ... ... ... ... ... ... ... роль атқарады. Олардың іс-
әрекетіндегі келісушілік қайшылықтың болмауына ... ... ... ... ... ... ... мақсаттан
туындаған әртүрлі себептер байқалады. Осыдан ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету жолында бірін-
бірі толықтап отыруы керек.
Қызығушылық қайшылығы өндірістегі оның қожасы мен генералды диркторы
арасындағы қайшылық. ... ... орын оның кіші ... ... отырған өндірісті «сиырша саууына» мүмкіндік береді. Ол ірі
таратылған ... ... ... ... ... ... тез және толық шешуге тиісті,
өйтпегенде үлкен жанжалға өсіп кетеді. Сонымен қатар жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... ... қажет, ұжым мүшелерінің
мейірімділік қарым- қатынаста болғаны дұрыс, қайшылықтың туу ... ... білу ... шешу ... ең ... және ... жолды таңдау керек. Бұл
ұйымның ең бірінші мақсаты болуы керек. Ұтымды басқару-ол аз ... ... ... жету ... жағдайын жасау.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
1. Александрова Е.В. Социально-трудовые конфликты:- М, Инион 1993г.
2. ... А.Я., ... А.И. ... М, ... 1999г.
3. Зайцев А.К. Социальный конфликтна предприятий-Калуга, 1993г.
4. Здравомыслов А.Г. Социология конфликта.-М, 1994г.
5. ... В.И. ... ... в ... М, ... ... Г.И. ... в конфликтологию- М, Владос, 1999г.
7. ... В.Н. ... в ... ... М: МГУ, ... ... В.Е. ... ситуации на предприятии. ЭКО, 1999г.
9. Скотт Дж. Способы ... ... ... ... ... конфликт: Современные исследования- М, Инион, 1991г.
11. Громова О.Н. Конфликтология-М, 2000г.
12. Крегер О, Тьюсон Дж. Типы ... и ... М, ... ... ... В.П. ... в нашей жизни-Минск, 1997г.
14. Уткин Э.А. Конфликтология-М, Экмос, 1999г.
15. Дмитриев А.В. Конфликтология- М, Гардарика, 2000г.
16. Кибанова А.Я. Экономика и социология ... М, ... ... В.Н. ... ... М, ... ... В.Г. Человек в трудовом кеоллективе- М, 1973г.
19. Рофе А.И. ... и ... ... М, ... ... Э. М. ... управление- М, 2001г.
21. Некрасов В.Н., Леонов Н.И. Управление конфликтами- Ижевск, 1993г.
22. Веснин В.Р. Основы менеджмента-М, 1996г.
23. Литвак Б.Г. ... ... М, ... Мастенбрук У. Управление конфликтными ситуациями и развитие
организации-М, 1996г.
25. Доусон Р. ... ... ... М, ... ... В.С. Социальная напряженность\\ Диалог, 1991. № 13 –
27. Александрова Е.В. Социально-трудовые конфликты: -М: Луч, 1993.
28. Ликсон Ч. Конфликт.- СПб: ... ... ... психология и этика делового общения: М, Юнити, 1995.
30. Н. Ә. Назарбаев. Қазақстан халқына жолдауы -2006, 19 ақпан. Егемен
Қазақстан.
31. Леонтьев В.И. ... М: ... ... ... ... ... ... Кешенді
бағдарламасы.
33. Владимиров Е.Л. Конфликты в организации , Питер: 1992
34. Иванов А.А. ... ... М: ... Александров И.Ж. Социально-трудовые конфликты: -М: 1994
36. Н.Ә Назарбаев, Қазақстан халқына жолдауы - 2007 ж., 3 ... ... 1990, ... ... ... и ... ... социальных процессов в трудовом коллективе.
38. Головин В.А. ... ... и ... напряженность
«Социальная напряженность на производстве».- Обнинск, 1989.
39. Панфилов ауданының 2002-2009 жылдарға ... ... ... М.А., ... в ... М: ... ... ортамен қайшылық
Топ ішіндегі қайшылық
Топ аралық қайшылық
Жеке тұлғааралық қайшылық
Сыртқы қайшылық
Кәсіпорын (Ұйым)
Ұйымдағы коммуникацияның жүзеге асырылуы
Қайшылық
Алға қойылған мақсаттардың жүзеге асырылуы
Ресурстардың таратылуы
Өкілетті тапсырыстың ... ... және ...

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Конфликттік жағдай27 бет
Корпоративті мәдениет3 бет
Кәсіпорынды ақша ресурстарымен басқарудағы қаржы менеджментінің рөлі23 бет
Мемлекеттік басқарудағы құқықтық реттеу19 бет
Мемлекеттік басқарудағы құқықтық реттеудің рөлі22 бет
Мемлекеттік басқаруды құқықтық және ақпараттық қамту (эссе)4 бет
Мемлекеттік басқарудың мәні мен ерекшеліктері6 бет
Оқу үдерісін басқарудағы автоматтандырудың тапсырмалар қойылымы3 бет
Қазақстан Республикасындағы құқықтық реттеудің түп негізі және жүзеге асырылуы10 бет
Құқықтық реттеудің негіздері мен ерекшеліктері16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь