Кредиторлық қарыздардың теориялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе

1 Бөлім. Кредиторлық қарыздардың теориялық негіздері
1.1. Кредиторлық қарыздар түсінігі, оларды бағалау
1.2. Банк несиелері бойынша қарыздар есебі
1.3. Бюджетпен есеп айырысулар есебі
1.4. Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу есебі
1.5. Еңбекақы бойынша кредиторлық қарыздар есебі

2 бөлім. Кредиторлық қарыздар аудитінің ерекшеліктері
2.1. Банк несиелері бойынша операциялар аудиті
2.2. Салық міндеттемелері бойынша есеп айырысулар аудиті
2.3. Жабдықтаушылармен есеп айырысулар дұрыстығын тексеру
2.4. Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп айырысу аудитінің тәртібі

3 Бөлім. ''Батсу'' ЖШС.нің кредиторлық қарыздарын талдау
3.1. ''Батсу'' ЖШС.нің кредиторлық қарыздарын төлеу қабілеттілігін талдау
3.2. ''Батсу'' ЖШС.нің төлем қабілеттілігін арттыру жолдары

Қорытынды

Қолданған әдебиеттер тізімі

Қосымшалар
Қазіргі уақытта ақша қаражаттарының айналымдылығы, сонымен қатар кредиторлармен жүзеге асырылатын есептік операциялардың дұрыс ұйымдастырылып, жүргізілуі кәсіпорынның қаржылық нәтижелеріне үлкен әсерін тигізеді.
Кредиторлармен есеп айырысулады дұрыс жолға қойып, оңтайлы ұйымдастыру айналым қорларының айналымдылығын жоғарлатуға, ақша қаражаттарының уақтылы түсуіне мүмкіндік береді. Осыған байланысты кредиторлармен есеп айырысу операцияларын бақылау, басқару қажеттілігі туындайды.
Есеп айырысу операцияларының жағдайын бақылау есептік тәртіпті күшейтуге, өнімді тапсырыс еткен ассортиментте және сапада жабдықтау бойынша міндеттемелердің орындалуына, төлем тәртібінің сақталуы бойынша жауапкершілікті арттыруға, дебитолық және кредиторлық қарыздардың төмендеуіне ықпал етеді, яғни кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсартады.
Жоғарыда аталған мәселелер таңдап алынған ғылыми жұмыс тақырыбының өзектілігін айқындайды. Курстық жұмыстың негізгі мақсаты - кредиторлық қарыздардың бухгалтерлік есебін жүргізу тәртібін зерттеп, оларды аудиторлық тексеру ерекшеліктерін қарастыру, сондай-ақ нақты мысал негізінде кәсіпорынның кредиторлық борыштарын талдау болып табылады.
Дипломдық жұмыс ''Батсу'' ЖШС-нің нақты материалдары негізінде орындалды. Жұмыс үш бөлімнен тұрады, бірінші бөлімде ''Батсу'' ЖШС-дегі кредиторлық борыштар есебін жүгізу тәртібі, яғни кәсіпорын жұмысшыларына еңбекақы есептеу және төлеу, бюджетке аударылатын салықтық міндеттемер сомасын анықтау және оны бюджетке аудару, жабдықтаушылармен есеп айырысу операцияларының құжаттық рәсімделуі, банк несиелері бойынша операциялар есебін жүргізу тәртібі зерттелді.
Жұмыстың екінші бөлімі кредиторлық борыштар аудитін ұйымдастыру ерекшеліктеріне, атап айтар болсақ, кредиторлық қарыздарды аудиторлық тексерудің жоспары мен бағдарламасын түзуге, тексеру жүргізудің технологиясы мен әдістемесіне арналды.
Дипломдық жұмыстың үшінші бөлімінде ''Батсу'' ЖШС-нің қаржылық есеп мәліметтерінің негізінде кәсіпорынның несие қабілеттілігі, кредиторлық қарыздарын төлеу қабілеттілігі талданып, кредиторлық қарыздарды басқаруды жақсарту жолдары қарастырылды.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Закон Республики Казахстан «Об аудиторской деятельности в Республике Казахстан» от 18 октября 1993 года.
2. Утвержденной Постоновлением Госкомитата Республики Казахстан от 16.11.1994 года №73
3. Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің 2004 жылғы 19 наурыздағы №-128 бұйрығы.
4. Утвержденной Постоновлением Национальной комиссии Республики Казахстан по бухгалтерскому учету от 13.11.96 года № 3 в веденным в действия с 01.01.97
4. Андросов А.М «Бухгалтерский учет и отчетность в банке» Москва-1994.
5. Антони Р. «Основы бухгалтерского учета» перевод с английского 1992
Абрютина М. С., Грачев А. В. "Анализ финансово экономической деятельности". - М: "Дело и сервис", 2000.
Артеменко В. Г., Беллендир М. В. Финансовый анализ - М.,1997.
Большаков С.В. Основы управления финансами.- М, 2000.
. Бланк И. В. Финансовый менеджмент - М, 1999.
Богатин Ю.В. Экономическая оценка качества и эффективности работы предприятия. - М: Издательство стандартов, 1991.
Бригхэм Юджин Ф. Энциклопедия финансового менеджмента: пер. с англ.- М.: Pare - Экономика, 1998.
Бригхэм Ю.Финансовый менеджмент - С-Пб, 1997.
Баканов М. И., Шеремет А. Д. Теория экономического анализа: учебник 3-е изд. - М.: Финансы и статистика,1995.
Балабанов И.Т. "Основы финансового менеджмента" - М., 1994.
Балабанов И. Т. Риск-менеджмент - М.: Финансы и стаистика,1996.
16. Бернстайн Л. А. Анализ финансовой отчетности: пер. с анг. - М.: Финансы и статистика,1996.
17. Вартанов А.С. Экономическая диагностика деятельности предприятия:
организация и методология. - М: Финансы и статистика, 1991.
18. Вил Р.В., Палий В.Ф. Управленческий учет. - М.: Дело, 1997.
19. Ван Хорн Дж. Основы управления финансами / пер. с анг. Под ред И.И. Елисеевой - М.,1996.
20. Грузинов В.П., Грибов В.Д. Экономика предприятия. - М., 1998.
21. Дюсембаев К.Ш., Егембердиев С.К. Анализ финансовой устойчивости
предприятия. - «Библиотека бухгалтера и предпринимателя», 1996.
22. Дамарк Р. Финансы и предпринимательство. - М: Периодика, 1993.
23. Дюсембаев К Ш. Аудит и анализ финансовой отчетности - Алматы,1999.
24. Ермолович Л. Л., Сивчик Л. Г., Толкач Г. В., Щитникова И. В. - Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебное пособие. - «Интерпрессервис» - 2001 - 576 стр.
25. Ефимова О. В. Финансовый анализ- М.: Изд-во «Бухгалтерский учет»,1999. - 352стр.
26. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния
предприятия. Издание второе, переработанное и дополненное. - М.: Центр
экономики и Маркетинга, 1997.
27. Колчина Н.В. и др. Финансы предприятий. - М.: Изд-во ЮНИТИ, 2004.
28. Маркарьян Э. А., Герасименко Г. П. Финансовый анализ. - М.: Приор,1996.
29. Нидлз Б. Принципы бухгалтерского учета. - М.: «Финансы и статистика», 2003.
30. Шеремет А Д., Сайфулин Р. С. Финансовый анализ - М.: Аудит и финансовый анализ, 1995.
31. Годовой отчет ТОО «Батсу» за 2004,2005, 2006 г.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1 Бөлім. Кредиторлық қарыздардың теориялық негіздері
1.1. Кредиторлық қарыздар түсінігі, оларды бағалау
1.2. Банк несиелері бойынша қарыздар есебі
1.3. Бюджетпен есеп айырысулар ... ... және ... есеп ... ... Еңбекақы бойынша кредиторлық қарыздар есебі
2 бөлім. Кредиторлық қарыздар ... ... Банк ... бойынша операциялар аудиті
2.2. Салық міндеттемелері бойынша есеп айырысулар аудиті
2.3. Жабдықтаушылармен есеп айырысулар дұрыстығын тексеру
2.4. Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп ... ... ... ... ... ЖШС-нің кредиторлық қарыздарын талдау
3.1. ''Батсу'' ЖШС-нің кредиторлық қарыздарын ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін арттыру жолдары
Қорытынды
Қолданған әдебиеттер тізімі
Қосымшалар
Кіріспе
Қазіргі уақытта ақша қаражаттарының ... ... ... жүзеге асырылатын есептік ... ... ... ... ... ... үлкен әсерін
тигізеді.
Кредиторлармен есеп айырысулады дұрыс жолға қойып, оңтайлы
ұйымдастыру ... ... ... ... ақша
қаражаттарының уақтылы түсуіне мүмкіндік ... ... ... есеп ... ... ... басқару қажеттілігі
туындайды.
Есеп айырысу операцияларының жағдайын бақылау есептік тәртіпті
күшейтуге, өнімді тапсырыс ... ... және ... жабдықтау
бойынша міндеттемелердің орындалуына, төлем ... ... ... ... ... және кредиторлық қарыздардың
төмендеуіне ықпал етеді, яғни кәсіпорынның ... ... ... ... ... таңдап алынған ғылыми жұмыс тақырыбының
өзектілігін айқындайды. Курстық жұмыстың негізгі мақсаты - кредиторлық
қарыздардың ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін қарастыру, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Дипломдық жұмыс ''Батсу'' ЖШС-нің нақты материалдары негізінде
орындалды. ... үш ... ... ... ... ... ЖШС-дегі
кредиторлық борыштар есебін жүгізу тәртібі, яғни ... ... ... және ... ... ... ... міндеттемер
сомасын анықтау және оны бюджетке аудару, жабдықтаушылармен есеп айырысу
операцияларының құжаттық рәсімделуі, банк ... ... ... жүргізу тәртібі зерттелді.
Жұмыстың екінші бөлімі кредиторлық борыштар аудитін ұйымдастыру
ерекшеліктеріне, атап айтар болсақ, ... ... ... ... мен бағдарламасын түзуге, тексеру ... мен ... ... ... үшінші бөлімінде ... ... есеп ... ... кәсіпорынның несие қабілеттілігі,
кредиторлық қарыздарын төлеу қабілеттілігі ... ... ... жақсарту жолдары қарастырылды.
1 Бөлім. Кредиторлық қарыздардың теориялық негіздері
1.1. Кредиторлық қарыздар түсінігі, оларды бағалау
Кредиторлық қарыз - ... ... ... ... жеке тұлғаларға
міндеттемелері (берешегі).
Пайда болу сипатына ... ... ... ... және анықталмаған
болып бөлінеді.
Қалыпты кредиторлық қарыз бен кәсіпорынның бизнес-жоспарын орындау
барысына, ... есеп ... іс ... формаларымен
байланыстыларын санаған жөн. ... ... ... келмеген акцептелген
есеп-қисап құжаттары бойынша жабдықтаушыларға берешек және бюджетке
төлемдері өтіп ... ... және ... ... ... болып бюджетпен есеп айырысу бойынша -
каржы ... ... өтеу ... - ... ... төленбеген есеп-кисап құжаттары бойынша - жабдықтаушыларға ... ... ... ... ... қарыз - бұл бір тұлғаның нақты әрекетпен басқа тұлғаның
(кредит беруші) пайдасын көздейтін істі ... ... ... ... ... әрекетіне мыналар жатады: мүлікті беру, жұмысты орындау,
ақша төлеу және ... ... ... бір ... ... тарту), ал кредит беруші борышқорынан өз ... ... ... ... ... ... ... болашақтағы барлық ақшалай
төлемдердің ағымдағы құны ретінде ... ... ... мынадай тәсілдермен іс жүзіне асырылады:
ақшалай қаражатпен төлеу; ... ... ... ... ... міндеттемемен ауыстыру;
міндеттемені капиталға аудару.
Кредиторлық қарыз (қысқа мерзімді кредиттік берешек. Ол ... ... ... ... 12 айдың ішінде өтеледі) және ұзақ
мерзімді ... ... бір ... көп) ... ... қарыздарда негізінен шаруашылықты субъектінің есептесу
қатынастылықтарындағы көрсеткіштер, сонымен ... ... ... жұмысшыларына қаржылық көрсеткіштері сипатталады. «Дебиторлық
- кредиторлық ... деп ... ... А.М. Косой кредиторлық
қарыздарға мына төмендегідей қасиеттердің тиімді екенін атап көрсетеді :
- кредиторлық қарыздар - экономикалық ... ... ... пайда болып туындауы бір шаруашылықты субъектілерге тиімді,
кірісті болса, ол қорды ... ... ... ... жіктеледі. Осы
аталған қарыздар, әсіресе оның мерзімі өтіп ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік дағдарыстың туындауына ықпал жасауы
мүмкін.
- кредиторлық қарыздар, кәсіпорынның жекелей ... ... ... ... ... ... ... несиені алу
қаситеттеріне ие, осы қажет кредиторлық қарыздың банктік ... ... ... ... ... ... ... мерзімді бағытта критикалық даму нүктесіне жете отырып,
кредитторлық ... ... ... ... стимулына айналып оған
төленетін төлем көрсеткішін жоғарылатып жіберуі мүмкін.
- ... ... ... ... өзара байланыстылық
төлемақы тізбектері бойынша өте жылдам таралуымен сипатталады.
- кредиторлық қарыздардың қасиеттерінің бірі ... ... ... төлем тәсілдерін алмастыру;
- белгілі бір кезеңдегі кредиторлық ... ... ... ... ... сипатталады.
Қандайда болмасын шаруашылық ... ... ... ... ... ... алып ... болсақ, олардың
барлығының да міндеттемелері болады. Кез ... ... ... сол өнімді өндіру үшін ... ... үшін ... ... ... ... саудамен
айналысатын шаруашылық субъектісі сол ... ... ... яғни ... ... алдында міндетті болуы мүмкін.
Қазіргі таңда қаржының ... ... ... ... шетелдерден қарыз, несие алып ... ... ... ... ... ... тыс көбейтіп
алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға ... ... ... ... ... ... есеп стандарттарына сәйкес кредиторлық
қарыздар есебін келесі шоттарда жүргізу қарастырылған:
«Батсу» ЖШС-де кредиторлық ... ... ... бас ... ... ... ... деп аталатын
бөлім шоттарында есептелініп ... Бұл ... ... ... кірістері», 62-«Дивидендтер бойынша есеп айырысу», 63-
«Бюджетпен есеп айырысу», 64-«Еншілес (тәуелді) ... ... ... тыс ... ... есеп ... 66-
«Алынған аванстар», 67-«Жабдықтаушылар және мердігерлермен ... 68-« ... ... ... ... есеп ... ... бас шоттарының тиісті бөлімше шоттары орналасқан.
Кредиторлық қарыздарды ... ... ... ... ... ... түрде, олардың бастылары - түсімді, табысты
анықтауда шығындар мен жоғалту жүйелермен ... ... ... жоспарда инвесторлар мен кредиторларды қаржының қозғалысын болжауға
қажетті ақпараттармен қамтамасыз ету мәселелері қойылуда. Осы мәселелермен
қатар, түрлі фирмалардың есеп беру ... мен есеп беру ... ... ... салыстыру қажеттілігі туындайды.
Кредиторлық қарызды тану бір бағыттылық жүйеде анықталады, себебі келісім-
шарт міндеттемелерді өтеу ... мен ... ... ... ... ... ... төлемдік сома ретінде міндеттемелерге байланысты
болады, мысалы, арендалық ... ... ... ... ... ... көрсеткішіне. Монетарлы кредиторлық қарыздар номиналды
бағалар бойынша есепке алынады. Ол ... ... ... ... ... осы ... шамасы келісім-шарттармен анықталған. Кез-келген
жағдайда, қарыздық міндеттемелердің ағымдық бағалануы, ... ... ... ... ... Ағымды қарыздық
міндеттемелер аз мерзімнің ішінде өтелумен сипаттала отырып, ... көп ... және ... қарыз өзінің минималды құны бойынша
өрнектеледі. Берілген векселдерді толық ... ... ... шама ... минималды құнынан алынып тасталынады. Егер
кредиторлық қарыздар түрлі жолдармен өтелген болса, онда ... ... ... ... ... ... вариант жоғарғы
соманы сипаттаумен өрнектеледі, кәсіпкерлік іс-әрекеттерді өте ... ... ... өтеу ... ... Ұзақ ... қарыз жағдайларында дисконттың сомасы жоғары, сондықтан,
кредиторлық қарыздың ағымды бағалануы, болашақтағы ... ... ... Банк несиелері бойынша қарыздар есебі
Несие - бір заңды тұлғаның екінші бар заңды ... ... ... заңды тұлғаға әдетте келісілген мөлшерде пайыз, өсім (процент) алу
үшін белгілі бір ... ... ... ... ... ... беруге
байланысты пайда болатын экономикалық қарым-қатынас жүйесі болып табылады.
Нарықтық экономика жағдайында несие коммерциялық және ... ... ... ... - бір кәсіпорынның екінші кәсіпорынға ... ... ... ... кейінге қалдырылуына байланысты
туындайды.
Банк несиесі - ... ақша ... ... ... ... ... төлеу үшін беріледі.
Несие беру және оны қайтару (өтеу) тәртібі тиісті заңдарға сәйкес және
кәсіпорынның банкімен немесе ... да ... ... ... ... негізінде реттеліп жүргізіледі. Онда несие берілетін объекті,
несие беру шарты мен ... оның ... ... ... ... қамтамасыз ету түрі, пайыздық (проценттік) өсім
ставкалары мен оның төлем тәртібі, екі ... ... мен ... және ... ... құжаттарының тізімі тағы да басқалар
көрсетіледі.
Кәсіпорындар банк мекемесінен ... ... ... ... ... оны ... ... мүмкіншілігін, әрбір коммерциялық
банктердің несие беру, өтеу, өсім ... ... ... ... ... ... ... шешіп алуы қажет. Банк
мекемелері, әдетте несие сұраушы ... ... ... және ... ... ... Ол үшін ... тиісті бухгалтерлік
ақпаратты мәліметтерін алып танысады. Берілетін уақыт аралағына сәйкес банк
несиесі қысқа мерзімді (бір ... ... ... және ұзақ ... ... артық уақыт) болып екіге бөлінеді.
Несиенің объективті қажеттілігі-бұл, кәсіпорынның өндірістік ... ... ... ... ... ... есебі қысқа және ұзақ мерзімді ... беру ... ... Ұлттық банк мекемесі бекітетін "қысқа және ұзақ
мерзімді несие беру ережелеріне" сай жүргізіледі. Қысқа ... ... ... ... ... көздердің бірі болып саналады.
Несиелер қайтарымдылық, ... және ... ... ... ... ... беріледі.
Несие алу үшін кәсіпорындар банк ... ... ... ... Бұл ... қосымша өзіне қажетті несие сомасы мөлшерін, оның
жұмсалатын мақсаты мен бағытын, өтелу яғни ... ... ... ... несие сомасы арқылы орындалатын операциялар үшін жасалған ... тағы да ... ... ... етуі тиіс.
Кәсіпорындар мен ұйымдар банктен бірінші рет несие алуы барысында
жоғарыда аталған ... қоса ... ... ... ... ... ... куәліктерін және тағы да басқа ... етуі ... ... ... ... ... банк ... жауапты
мамандары ұйымның өткізген құжаттарын тексеріп болғаннан кейін, несие
бойынша борышты және пайызды ... ... өтеу үшін ... ... ... келісім-шарттың орындалуына сәйкес беріледі.
Банк мекемесі мен несие алушы кәсіпорын арасындағы ... ... ... келісім-шарт бір жылға немесе одан да ұзақ ... егер ... бір ... ... ... ... жағдайда
несие жыл сайын бекітілетін несиелік ... ... ... ... банк ... әрбір несие алушы ұйм (клиент) үшін
жеке-жеке жасалады.
Қысқа мерзімді банк несиелері 1 (бір) ... ... ... ... 12 (он екі) ... ... емес ... Кейбір жағдайларда түрлі
себептерге байланысты бұндай несиенің мерзімі ұзартылуы мүмкін. бірақ
ұзартылған ... қоса ... оның ... екі ... аспауы керек.
Банк несиесі кәсіпорынның, яғни несие алушының есеп ... ... ... ... қарамай-ақ беріледі және
қолма-қол емес тәртіппен ... ... ... ... оның есеп ... ақша аудару арқылы жүргізіледі. несиелік борышты өтеу тәртібі, нақты
мерзімі, әдістері несиелік келісім-шартта қарастырылады. егер несие алушы
келісім-шартта ... ... ... ... борышын өтей
алмайтын болса, банк мекемесі алдын ала несие ... ... ... ... ... ... қайтару жайлы талап қояды.
Кәспорын банк мекемесінен несие алған уақытында:
Д-т: "Ақшалар" ... ... және ... есеп
айырысу" және тағы да басқа шоттар
К-т: ... ... ... шоты түрінде бухгалтерлік жазуы
жазылады.
Ал бұл ... ... ... ... ... мекемесінің қарызы" шоты
К-т: "Ақшалар" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы ... ... ... үшін ... пайыз (процент) сомасына:
Д-т: "Сыйақы түріндегі шығын" шоты
К-т: "Төленетін сыйақы" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Кәсіпорын бұл ... ... ... ... ... ... "Ақшалар" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Еліміздің экономикалық жағдайын көтеру үшін ... ... ... ... ... ... ірі банктерден де несие ... ... ... ... мен берілетін пайдалану мерзімі жағынан тиімді де
маңызды болып ... ... ... ... ... ... несиесі болып табылады. бұл қордың мүшеліген кіретін
елдер кез келген уақытта халықаралық валюталық ... ... ... ... бір соманы ұлттық валютадан шетел валютасына айырбастауына,
кедендік төлемдерді төлеу мерзімін несие есебінен ... ... ... банктерден немесе басқалардан шетелдік валюта түрінде несие
алған ұйымның бухгалтериясында:
Д-т: "Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақшалар" немесе "Шетелдердегі
валюталық ... ... ... ... "Банк мекемесінің қарызы" шоты ... ... ... ұйым бұл ... қайтарған уақытында:
Д-т: "Банк мекемесінің қарызы" шоты
К-т: "Ел ішіндегі валюталық шоттардағы ақшалар" шоттарының тиісті
түрінде ... жазу ... есеп және ... есеп беру ... ... ... ... өздерінің меншігіндегі ақшаларының қозғалысын ... яғни өз ... ... ... ... Яғни ... бос
тұрған ақшаларын кәсіпорын басқа кәсіпорындарға инвестиция ретінде салуға
немесе ... ... ... Міне, сондықтан да ұйымдар өзіне қажет
ақшаны тек қана банк ... ... ... ... ... ... да несиеге, қарызға алуларына ... ... ... ... ... ... ... екі жақты жазу банк
мекемелерінен алынатын несиеге жазылатын жазуға ... ... ... ... тыс мекемеден несие алған уақытында:
Д-т: "Ақшалар" шоты,
К-т: "Банктен тыс мекемелердің қарызы" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы
жазылады.
Ал бұл ... ... ... ... ... тыс ... ... шоты,
К-т: "Ақшалар" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Осы алынған ... үшін ... ... (процент) сомасына:
Д-т: "Сыйақы түріндегі шығын" шоты,
К-т: "Төленетін сыйақы" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Кәсіпорындар бұл міндеттемені төлеген ... ... ... шоты,
К-т: "Ақшалар" шоты түрінде бухгалтерлік жазуы жазылады.
Коммерциялық банктер іс жүзінде көбінесе несиені нақты ақшалай емес,
төлем қаржысы есебінде, яғни ... ... ... ... ... ... ... вексельдерді өздерін материалдық қорлармен,
тауарлармен жабдықтайтын, сондай-ақ қызмет ... ... ... үшін ... ... ... ... мерзімі несие беруші
банк мекемесімен несие алушы ұйывмның ... ... ... Бұл айтылған вексельдер айналым мерзімі шегінде
бір ұйымнан ... ... ... ... ... ... рет ... Олардың пайдалану мерзімі аяқталғанда вексельді ұстаушы ұйым ... ... ... ... ... ... Ал осы вексель түрінде несие
алған ұйым несиелік келісім-шарттың ... ... банк ... алған
несиесіне сәйкес есептелетін пайыз (процент) сомасын аударады.
Әрбір кәсіпорын өз қалауы бойынша "Басқадай қарыздар" деп ... ... ... мерзімді несиелер" және "Басқадай ұзақ ... деп ... ... ... ... ... ... қатар бұл
шоттарда алынған несиелердің басқадай түрлері де есептеледі. кәсіпорынның
бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... "Басқадай қарыздар" шоты түрінде бухгалтерлік жазу жазылады.
Бұл алынған қаржы бойынша есептелген пайыз ... ... ... түріндегі шығын" шоты,
К-т: "Басқадай қарыздар" шоты түрінде екі жақты жазу жазылады.
Ал вексельдерді дисконттау бойынша ... ... ... шоты,
К-т: "Алынған вексельдер" шоты түрінде бухгалтерлік жазу жазылады.
Банктен тыс мекемелерден қарыз алу - «қарыз беруші» жақ «қарыз ... ... бір ... ... ... ақша ... материалдық қорды
келісім-шарт бойынша қарызға береді.
Банктің қарыз түрлері:
- ... ... - бір ... ... ... екі ... көл ... керек;
- орташа мерзімді - бір жылдан үш жылға дейін;
- ұзақ мерзімді - үш жылдан жоғары.
Орташа ... және ұзақ ... ... ... ... әлеуметтік даму мақсаттарына пайдаланылады.
Кредиттеу түрлері:
- аванстық - дайындаушы ұйымдарға беріледі;
- бланктік (сенімгерлік) - қаржысы ... ... ... ... ... ... ... (синдицированный - бірлестірілген ... - ... ... екі ... одан да көп ... аса ірі ... кредиттеу (бір банктің қаражат жетпеген жағдайда) ... ... - ... ... ... ... берілетін ұзақ
мерзімді несие;
- овердрафт - нәтижесінде дебеттік сальдо пайда болатын ... ... ... ... ... ... есептен шығарып тастау аркылы
жүзеге асырылатын қысқа мерзімді кредиттеу түрі;
1.3. Бюджетпен есеп айырысулар ... ... ... ... ... салық төлеушінің
міндеттемесі болып табылады және ол ... ... ... ... 12 - ... № 209-11 Қазақстан Республикасының Салық
және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдері ... ... ... Салық Кодексі қабылданды. Кодекске сәйкес жеке және
заңды тұлғалардан алынатын салықтар мемлекеттік ... ... көзі ... ... ... - ... ... заңды және жеке тұлғалардан
белгілі бір мөлшерде түсетін міндетті төлемдер.
Әлеуметтік салық - заңды ... ... ... салықтарының
бірі. Оның басқа салық түрлерінен ерекшелігі, бұл ... ... ... мен ... ... ... қызметі мен
орындаған жұмысы үшін есептелінетін еңбекақы ... ... ... ... ... Яғни бұл ... ... еңбекақы төлеу қорының
шығындарына қосылып отырады. Бірақ та жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... қатарына
барлық заңды тұлғалар мен кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке ... ... салу ... яғни ... ... ... ... түрлері кіреді; оның ішінде: әр түрлі сыйақылар, жәрдемақылар, жеке
әлеуметтік жеңілдіктер, тағы да ... ... ... ... әлеуметті салық ағымдығы айдың еңбекақы
төлеу қорының заңда қаралған пайызы мөлшерінде есептеледі де, келесі айдың
15-ші жұлдызынан кешіктірілмей ... ... ... ай ... ... , ол үшін ... ... әлеуметтік салық ұсталмайтын ... ... ... ... ... ... ... жыл бойы салық салынатын табысқа ие болған жеке тұлғалар салық
төлеушілер ... ... Жеке ... ... ... табысына еңбек
ақы түрінде алынатын табыстар, кәсіпкерлік қызметтен алатын табыстары, тағы
да басқа табыстары кіреді.
Табыс ... ... ай ... бір ... ... үшін ... ... есепті сомасы есептелетін айлардың санын білдіретін сан
мәні бар бірлікке 12 санының қатынасын көрсететін қайта ... ... ... шарт ... ... істейтін тұлғаларға төленетін
төлем, соңдай-ақ бір жолғы ... ... ... ... да ... ... кезінде бұл есептеу көрсеткіші қолданылмайды.
Корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... болып табылады, оның деңгейі жылдық табыс
жиынтығы мен ... ... ... ... ... ... ... еместерді қоспағанда) арасындағы ... ... ...... ... ... табыс ... ... ... ... ... , ... жұмыстар,
көрсетілген қызметтер және ... да ... үшін ... ... ... ... ... немесе басқа қаражаттар , өзара
есеп айырысу ретінде үшінші тұлғаларға ... ... не ... ... ... ... ... кіреді. Кәсіпкерлік
қызметтерден түсетін кірістерге: өнімді( жұмысты, қызметті) сатқаннан
түсетін ... ... ... сату ... құнының
өсуінен, сондай - ақ амортизациялауға жатпайтын активтерден ... ... ... ... ... алу барысында түскен
кірістер: басқа да ... тыс ... , ... ... пайыздар
бойынша кіріс; дивиденттер; ... ... мен ақша ... ... ... ... кірістер; роялти; мемлекеттен және
басқа да заңды тұлғалардан ... ... ... ... немесе оның қызметін шектеуден алынған кірістер; қарыздарды
есептен шығарудан түскен ... және тағы да ... ... ведомстьке сәйкес «Батсу» ЖШС 2006 жылы келесідей
міндетті төлемдер аударылған.
|Салықтық ... ... ... ... ... ... ... |басындағы қалдық |айналым ... ... |
| ... ... ... |Кредит |Дебет |Кредит |
|Қосылған құн |195,200 | ... ... |33,143 | ... | | | | | | ... ... | |3,489 |10,000 |4,376 |2,135 | ... ... | |12,591 |288,000 |287,342 | |11,934 ... ... | |3,000 |1,222 |4,453 | ... | | | | | | ... | |263,749 |595,000 |327,568 |3,682 | ... ... | | | | | | ... | | |575,961 |583,919 | |7,958 ... | | | | | | ... | |36,724 |439,776 |404,608 | |1,556 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... пен зиян есеп ... ... есеп ... ... қағидасы бойынша қаржылық -
шаруашылық қызметінің нәтижесі анықталады. Салықтық ... ... ... ... ... ... ... сомамен салыстырылып,
солардың арасындағы айырмасына ... ... ... ... ... ... жөн : салық (жедел) есебінде жиынтық
жылдық табыстан ( ... ... - ... ... , ... - жабдықтарды жөндеу пайыздар және тағы ... ... ... ( жеңілдіктер ) туралы , сондай - ақ ... ... , ... ) сату кезіндегі құнның , сондай - ақ ... ... еске ала ... ... ... өсуі ; ... ... шектеуге келіскені және
кәсіпорынды жапқаны үшін тағы ... ... ... ; бұл хабарламада салық салынатын табыс сомалары ... ... ... ... ... ... табыс салығының
сомалары туралы бухгалтерлік әрі салық ... ... ... әкеледі.
Корпоративтік табыс салығының ... мен ... ... ... бақылау нәтижесінде «Батсу» ЖШС-де келесідей ақпарат
анықталған: тапсырылған 2006 жылдың жылдық ... ... ... ... өнім ... ... ... 78406190 теңге болса,
салықтық тексеру бойынша 78395570 ... ... яғни ... 10620 ... ... өнім ... ... салық төлеушінің мәліметі бойынша
60021180 теңге, салықтар 6722720 теңге, ... ... ... болған. Жалпы алғанда салық салынатын табыс мөлшері ... 10918950 ... ... ... ... 10720640 ... ... отыр.
Қосылған құнға салынатын салық ... ... ... ... қызмет көрсету және олардың айналысы барысында қосылған құн өсімінің
бір бөлігін аудару, ... осы елге ... ... ... ... ... Бұл ... салық салынатын айналым мен салық ... ... ... ... ... Қосылған құнға салынатын салық
«Қосылған құнға салынатын салық» шотында есептелінеді. Бұл пассивтік ... ... ... салық сомасы, ал дебетіне бюджетке
аударылған және субъектінің жабдықтаушыларға тиісті ... ... ... бойынша төлеген сомалары жазылады. Бюджетке төленуге тиісті қосылған
құңға салынатын салық өткізілген өнім, орындалған жұмыс немесе ... үшін ... ... ... салынатын салықтың сомасы мен сатып
алынған тауарлар, материалдар мен ... ... ... ... үшін ... ... ... құнға салынатын салық
сомаларының арасындағы айырма ретінде айқындалады. Қосылған құнға салынатын
салық мөлшері ... ... ... ... белгіленеді.
«Батсу» ЖШС-нің қосылған құн салығы бойынша Декларацияға сәйкес
01.05.06 пен 31.05.06 ... ... ... 18936050 ... ... ішінде келесі баптар табыс алынған:
• қосылған құн салынатын айналым 2528900 теңге
... ... ... ... түзету 496550 теңге
Осы кезеңдегі есепке жатқызылатын ҚҚС-тың жалпы сомасы 549860 теңгені
құрады.
1.4. ... және ... есеп ... мен ... ... материал және тауарлы-
материалдық қорды жеткізушілер жатады, сондай-ақ әр түрлі ... ... ... ... суды, газды және т.б. босатушы) және әр
қилы жұмыс орьшдаушылар (күрделі ... жай ... және ... мен ... болып саналады.
Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу - не тауарлы-
материалдық қундылықтарды тиеу ... ... ... немесе қызмет
көрсеткеннен кейін, не олардың кәсіпорынмен келісуі арқылы бір мезгілде
немесе олардың ... ... не ... ала ... ... ... ... келісімінсіз ризальжсыз тэртіппен газды, суды,
жылуды, электр энергиясын ... ... ... ... және т.б.
есептен шығару арқылы олардың босатылуы үшін есеп ... ... Есеп ... ... ... инкассо, аккредитивтер, чектер
тәртібімен ... ... есеп ... ... ... ... бойынша және
әрбір жеке жабдықтаушы бойынша жүргізіледі. Есеп ... ... ... олар ... есеп айырысу кітапшасына жазылады. Төлеу
шотьна қабылдау бойынша акцепт төлем тапсырмасын ... және оны ... ... ... қаражаттың қайта есептелуі үшін банкке береді.
Төлем тапсырмасымен банк ... ... ... ... ... үшін ... ақшасыз есеп айырысу жүргізіледі.
Сондай-ақ ... ... ... мен ... тауар-көлік
жүкқұжатына және тауар босатуды немесе қызмет көрсетуді ... ... ... ... ... емес ... ... тапсырмаларына
сілтемесімен кызметтердің есеп айырысуы жүргізіледі. Төлем тапсырмасы ... ... ... кәсіпорынның банкке арнайы бланкте ... ... ... белгілі бір соманы басқа кәсіпорын шотына аудару ... ... ... одан да кеп ... ... ... ... еткен бір
банкке төлем тапсырмаларының жиынтығы жазылады.
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп ... ... ... ... ... ... мен ... үшін алдын ала
төлем, инкассо, аккредитивтер, чектер тәртібімен жүзеге асырылады.
Жабдықтаушылармен есеп айырысу есебі бір айға ... 671 шот ... ... ... ... ... әрбір фактура-шоты бойынша
жүргізіледі. Бұл журнал-ордердегі шоттардың дебетіне 671 ... ... ... басқа корреспонденттік шоты қоса ... және ... есеп ... ... ... ... көрініс табады.
Айдың аяғында айналымдар ... ал ... ... бойынша
калдықтары шығарылады.
1.5. Еңбекақы бойынша кредиторлық қарыздар есебі
Еңбек есебінің ... ... ... ... ... ... мамандық дәрежесіне қарай жұмыстың әр түріне
кететін жұмыс уақытының мөлшерін ... ... ... ... қарай еңбек ақының мөлшері тарифтік жүйеде қарастырылады. Бұл
жүйенің негізгі элементтері келесілері болып табылады:
• Тарифтік кесте;
• Тарифтік ... ақы ... ... ... ... ... ... жұмысшылармен қызметкерлердің еңбек ақы
мөлшерінің үлгілі кестесі ... Бұл ... ... ... ... ... ... мінездеме беріп, жұмысшылармен қызмекерлердің
өзіне берілген разрядқа ие болуына керекті ... ... мен ... де
мінездеме береді.
ҚР Еңбек Кодексінің 120 бабына сәйкес, еңбек ақы ... ... ... ақы ... ... немесе өзге де еңбекақы
жүйелері бойынша төленеді.
Мерзiмдi еңбекақы деп - нақты iстеген уақыты үшiн ... ... ... ... ... ... ... есептелiнетiн жалақы
нысанын айтамыз.
Мерзiмдi еңбекақы нысаны жай мерзiмдiлiк және сыйақылы мерзiмдiлiк ... ... ... - ... ... ... мөлшерлемесi немесе
нақты iстеген уақыт бойынша еңбеккерлерге еңбек ақы есептеу. Және ол сағат,
күн, ай тарифтiк ... және ... ... ... ... ... ... көбейтiп есептейдi) өндiрiледi.
Сыйақылы - мерзiмдi еңбекақы жүйесi және ... ... ... ... ... ... ... және басқада оқиғалар
кезiнде жұмысшының орташа ... ... ... мөлшерлемесін және бюджет саласындағы еңбеккерлердің ... ... ... ... ... кезде жалақының минималды
деңгейін және бірыңғай ... ... ... ... ... ... 21 ... негізінде құрылады және әрбір разряд үшін өзіндік
тариф коэффиценті белгіленеді.
Кесiмдi ... ақы ... ... ... ала ... ... деңгейде
әзiрленген өнiмнiң немесе орындалған жұмыстың ... ... ... баға белгіленген жұмыс уақытында өндірілуге тиісті өнім көлемі ... ... ... Уақыт мөлшері бір жұмысты ... яғни ... ... ... ... ... ... көрсетілген
уақыт болып саналады.
Кесімді еңбек ақының ... ... ... ... ... ... ... Үдемелі кесімді
• Акордтық
... ... ... ... ақы ... - бір жұмысшының немесе бір
бригаданың өндірген өнімінің, істеген жұмысының бәрі тек қана ... ... Бұл жүйе ... ... ақы ... - бұл құжатта
көрсетілген, өндірілген өнімнің санын сол ... бір ... яғни ... ... ... ... ... табады.
Кесiмдi-сыйлықты - бұл ... ... ... ... ... ... ... ғана пайдаланады.
Кесiмдi - үдемелi (прогрессивтi) еңбек ақы төлемi. Еңбек төлемiнiң бұл
жүйесi жұмысшылардың белгiленген ... ... үшiн ... ... ... ... пайдаланғаны үшiн жұмысшыларға төлемдi
тiкелей кесiмдi бағалар бойынша есептейдi, ал нормадан асыра ... үшiн ... ... ... есептейдi.
Жанама еңбек ақы төлемi. Мұнда қосалқы және ... да ... ... ... көрсететiн учаскiсiнiң, цехтың негiзгi ... ... ... процентiмен анықталады.
Еңбек ақы төлемiнiң аккордтық жүйесi. Бұл жүйеде жұмысшылардың еңбек
төлемiн нормаланған тапсыпманың немесе жұмыс көлемiнiң орындалуы және ... ... ... ... ... ... ... кесiмдiк
бағасы бойынша анықтайды. Еңбек төлемiнiң бұл жүйесi жұмысшылардың бөлек
топтары немесе бригадалардың ... ... үшiн ... ... және жұмыстың ... ... ... ... ... ... ету үшiн пайдаланады.
Егер қызметкер 2004 ж. 3 маусымнан бастап 18 ... ... ... ... ... ... 2005 ж. 3 ... 2006 ж. 3 маусымға
дейінгі ... ... ... жұмыспен өтелген. Бұл кезеңде оған 250 000
теңге жалақы есептелген ... ... ... ... ... ... кенелетінін көреміз. Егер бүкіл есептік ... ... ... онда ... ... ... ... демалыс ақысын
немесе пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақыны төлеу үшін орташа күндік
жалақы есептік ... ... ... ... ... ... 120-ге ... күнтізбелік күндердің орташа айлық санынан бөлу жолымен ... ... ... ... ... 250 000 ... : 12 ай : 29,66 (
2004 ж. ... ... ... ... саны) 1-тармашасына сәйкес
демалыс ақысын немесе пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақыны төлеу үшін
орташа ... ... ... ... ... кезеңде есептелген жалақы
соммасын 120-ге және жылдағы күнтізбелік ... ... ... ... ... ... ... күндік жалақыны анықтаймыз: 250 000 теңге : 12 ай : 29,66 (
2004 ж. Күнтізбелік күндердің ... ... ... = 702,4 ... ... үшін ақы мынандай болады:
702,4 теңге x 18 күнтізбелік күн = 12 643,2 ... егер 2005 ж. 16 ... ... ... және жеке еңбек шартының
талаптары бойынша оған 24 ... ... ... ... ... ... бірақ жеке еңбек шарты 2006 ж. 16 ... ... ... ... Жұмыс істеген уақыты үшін оған 150 000 ... ... ... ... ... ... демалысы үшін өтем
ақы есептеу қалай жүргізіледі?
Қызметкердің ... ... ... үшін ... ... ... жалақыны төленуге жататын күндер санына көбейту арқылы анықталады.
1) Бұл жағдайда 24 күн : 356 күн x 326 күн = 22 ... ... 24 - жек ... ... ... қызмекердің жыл сайынғы еңбек
демалысының күнтізбелік ... - ҚР ... ... ... ... ... 2006 жылғы
күнтізбеліккүндердің саны ;
326 - жұмыспен өтелген күндерге келетін күнтізбелік күндердің саны.
2) Орташа күндік жалақыны ... 000 ... : 326 күн =460,12 ... ... ... ... үшін өтем ақы ... анықтаймыз:
460,12 теңге x 22 күнтізбелік күн = 10122,64 теңге.
Кәсіпорындардағы жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... бір айға ... ... ... ... сомасын табу үшін
алғашқы құжаттар бойынша өндірілген өнімдер мен істелген жұмыстарға ... ... мен ... ... қоса ... ... ... одан ұсталуға тиісті сомаларды алып тастау керек. Жұмысшылар ... ... оның ... ... ... ... және
оларға төленуге тиісті еңбекақы сомаларын жинақтап, қорытындылауға арналған
құжатты есеп айырысу - ... ... деп ... Бұл ... ... ... ... толтырылады. Еңбекақы жөнінде есеп айырысу - төлеу
тізімдемесі әрбір жұмысшы мен қызметкер ... ... ... ... да төлем сомаларын және одан ұсталған ... ... ... ... Бұл ... ... - ... аты - жөні,
табельдік номері, есептелген негізгі және ... ... ... сол айдың басындағы және соңындағы кәсіпорынның жұмысшылар ... ... ... ... Жұмысшылар мен қызметкерлер осы
есеп айырысу - төлеу тізімдемесі бойынша ұйымның ... ... ... ... қол ... Бұл ... бойынша, біріншіден, еңбекақы
бойынша есеп ... ... ... ол есеп ... ... ... ... ал үшіншіден, осы тізімдеме арқылы
жұмысшылар мен қызметкерлерге олардың еңбегіне қарай ақы төлейді.
Кәсіпорындарда жұмысшылар және ... есеп ... ... ... ... бойынша есеп айырысу" деп ... ... ... ... ... Бұл шот ... мен ақпараттар 10 журнал - ордерде көрсетіледі. Жұмысшылар мен
қызметкерлерге істеген жұмысы, ... ... ... үшін
есептелетін еңбекақы өндіріс шығындарының бір элементі ретінде еңбекті
пайдалану бағытына ... ... ... белгілі бір шотқа, оның
ішінде тиісті өндірістік өнімге жатқызылуы керек. Сонымен қатар бұл туралы
еңбек қоры ... ... ... есеп берілуі қажет. Сондықтан да
рапорттар ман өнім ... ... ... және тағы ... алғашқы
құжаттар негізінде әр бөлімше бойынша есептелген еңбекақы ... ... ... ... ... ... Бұл ... журнал -
ордердің 3 және 4 өңдеу ... ... ол ... сол ... ... номерлері, ал оң жағында жұмысшы - қызметкерлердің
мамандық дәрежелеріне сәйкес есептелген ... ... ... ... ... ... мен қызметкерлерге еңбекақы есептегенде
бухгалтерлік есеп шоттары бойынша жүргізілетін операциялар
|Операциялар мазмұны ... ... |
| | | ... мен ... ... ақы, ... ... | ... да ... ... | | ... ... ... |902 |681 ... өндіріс жұмысшыларына |922 |681 |
|- ... ... |932 |681 ... бақару аппараты қызметкерлеріне |821 |681 ... ... ... ... сатумен |811 |681 |
|айналысатын жұмыскерлерге | | ... ... ... ақысын есептеу |685 |681 |
|- ... ... ... ... салық |685 |635 ... | | ... ... ... ... ... |686 ... ақы қорына ұсталынатын соммаға; | | ... ... ... ... ... ... |681 |639 ... салығы соммасына; | | ... ... ... сот ... |681 |687 ... ... орындалатын құжат бойынша ұсталған | | ... | | ... ... ... олардың есеп беруі |681 |333 ... ... ... | | ... ... ... ... толтыру |681 |333 ... ... ... ... ... | | ... | | ... ... ... ... ... |681 |333 ... алған қарыздары үшін ұсталатын соммаларға| | ... ... ... ... ... |682,682 |687 |
|еңбек ақы ; | | ... мен ... ... төленген |681 |451 ... ақы, ... ... және ... ақы | | ... | | ... ... ... саналатын жұмысшылар мен |821 |682 ... ... ; | | ... тұлғаларға есептелген еңбек ақыдан |682 |639 ... ... ... ... | | ... ... ... еңбек ақы соммасы |682 |451 ... ... | | ... ... уақыттардағы демалыс ақылары |903,913, |685 ... ... ... ... |923,821 | |
2 ... ... қарыздар аудитінің ерекшеліктері
2.1. Банк несиелері бойынша операциялар аудиті
Төлеу циклы шоттардағы ақшалармен және ... ... ... барлық операцияларды қамтиды, соның ішінде басым үлес салмаққа
кәсіпорынның ... ... ... операциялар ие. Бұл
операциялардың тобын біз келесі шоттар бойынша банк несиесін төлеу жағдайын
зерттеуден бастауды ... 601 ... ... 602 «Банктік емес
мекемелердің несиелері», 603 ... да ... ... ... ... қайтару уақыттылығын және несиені қолдану ... ... ... ... ... себебі төлемнің уақыттылы
болмауы айыппұлдық санкцияларға алып келеу мүмкін. ... [18 бет ... ... ... бар ... көз жеткізу керек
(ғимараттар, құрылғылар, дайын өнім, тауарлы-материалдық құндылықтар, құнды
қағаздар), себебі банк-кредитор ары ... ... ... ... ... ... айыппұлдық санкциялар қоюға құқығы бар, егер ... орын ... ... ... сонымен қатар, несиені өтеу шамасына
қарай кепілдік мүліктен ... ... ... ... ... ішінде
банктен кәсіпорынға құнды қағаздарды толық мөлшерде қайтару, немесе, одан
басқа банктің алдыңда ... ... ... өтеу үшін ... ... бойынша пайызды өтеу туралы кепілдік хаттың әрекетімен.
Аудитор алынған несиелердің мақсатты ... ... ... банк ... ... ... анықтау барысында бұған
қарағанда қатаң шаралар қабылдануы мүмкін.
Ауыл шаруашылық өнімдерін, малды ... ... ... бар болуы кезінде немесе ... ... ... ... ... аудитор кредиторлармен, жеке тұлғалармен
келісімнің шарттарын орындауды аса мұқият тексереді.
Ұзақ мерзімді несиелер ... ... ... ... нарықтың шарттарына, инфляцияның ресми деңгейіне тәуелді несиелерді
қолдану үшін (еркін жүзетін пайыздар) проценттік ставкілердің жоғарлатудың
негізділігіне аса ... бөлу ... ... ... банк-кредитордың
арнайы хатының бар болуын, онда ... ... қол ... бар ... ... тыс ... несиесінің, яғни қарыз құралдарының
аудиті ... ... ... ... және сол ... 602 «Банктік емес мекемелердің несиелері» шоты бойынша тексеріледі.
Тексеруден ҚР-ның «Кепілдік ... ... сай ... ... туралы
келісім-шарт өтеді (1991 жылдың 23 желтоқсанында, №1019-хп), [16], онда
келісім-шарттарды рәсімдеу бойынша барлық сұрақтар қарастырылған.
Кәсіпорынның ... үшін банк ... аса ... керек.
Бұл несиеге сатылған тауарлар үшін несиелер, индивидуалды үй-тұрғындық
құрылыс үшін несиелер, бақтық үйлерді салу ... ... ... ... ... және ... да тұлғаларды қарыздары» шотына және ... ... үшін банк ... субшотында негізделген несие
келісіміне негізделіп жүзеге асырылады. Әр кредитор үшін несие үшін ... және ... ... ... есеп ... шотында кіріске алуынуын
мұқият тексеру керек, ... ... ... ... ... жұмыстан несиені
өтемей кетіп қалмауына бақылау жасау керек.
Несиені қолдану үшін пайыздарды ... ... ... ... олар келісімнің шарттарына сай келетіндігін тексеру керек,
жиі жағдайларды кәсіпорын өзі ... ... ал ... ... ... ... бұрын өтеледі және т.б.
Ағымдағы міндеттемелерге банктердің қысқа мерзімді қарыздары, банктен
тыс мекемелерден алынған қарыз және ... ... ... Банктердің
қысқа мерзімді қарыздары бір жылдан аспайтын мерзімге беріледі.
Қысқа мерзімді қарыздарды алу мен ... ... ... 601-603 ... ескеріледі. Бұл шоттардың әрқайсысында
«Қысқа ... ... ... шоты бар. Бұл ... ... ... есепті кезең басындағы өтелмеген берешек сомасын, дебет бойынша
айналым - ... ... ... ... ... ... айналым -қарызға
алынған соманы көрсетеді.
Алынған қарыздар сомасы 42 «Банктердегі аккредитив чектердегі, ... және ... да ... ... бөлімшесінің 43 «Шетел
валютасындағы ағымдағы корреспонденттік шоттардағы ақша», 44 ... ... ... ... ... 64 ... (тәуелді)
ұйымдарға кредиторлық берешек», 67 «Жабдықтаушылармен және мердігермен есеп
айырысу» және т.б шоттарымен корреспонденцияда көрсетіледі.
Өтелген кредиттер сомасына 60 ... ... ... ... ... ... ... «Банктердің қысқа
мерзімді қарыздары» аралық шоты) тиісті шоттары ... ... ... талдамалық есебінің несие берген банк
түрлері және жеке ... ... ... ... ... ... мен оларды кезең шығыстарына жатқызудың
дұрыстығы;
ә) 60 ... ... ... ... ... ... шоттары бойынша синтетикалық және аналитикалық есебін 4 ... және ... ... ... дұрыстығы;
б) баланста «Ағымдағы міндеттемелер» бөлімшесіңде «Ұзақ мерзімді
қарыздардың ағымдагы бөлігі» бабы ... ... өтеу ... осы бап бойынша соманың
негізділігін анықтау кажет;
г) ... ... ... оның ... ... ... қысқа мерзімді қарыз түрін білдіреді, сондай-ақ жеке есептелетін,
мерзімінде төленбеген банк ... ... ... ... түрлерін жүзеге асыратын
ұйымдардың қарызы» шотына ... ... ... ... мен ... ... бойынша жүргізіледі.
Банктен тыс мекемелерден алынған қысқа мерзімдік қарыздар көбінесе
вексельмен ... ... және ... міндетгемелерге «серіктестік»
кредиттүрінде болады.
2.2. Салықтық міндеттемелерді аудиторлық тексеру ерекшеліктері
Төлеу циклында негізгі ... ... ... ... ... да ... ... бойынша бюджетпен есеп ... ... ... ... 631 ... тиісті ағымдағы табыс салығы»,
632 «Кейінге қалдырылған табыс салығы», 633 «Қосылған құн ... ... ... бойынша жүргізеді.
Кәсіпорыннан табыс салығын тексеру барысында ... ... ... ... ... ... ол жеке тұлғалардың
дивидендтері; ағымдағы бағамдық ... ... ... ... ... ... ... баптарды болдырмауға жататын ... ... ... болып табылады. Аудитор ... ... ... және ... игіліктерімен байланысты барлық
шығындарды, сонымен қатар әр түрлі ... ... ... ... қарыздар, ғылыми-зерттеушілік жұмыстардың шығындары және т.б.
жылдық жиынтық табыстан барлық шегерімдерді дұрыс ... ... бөлу ... 2
1 ... салықтық тексеру жүргізудің негізгі кезеңдері мен
бағыттары.
|№ |Кезеңдер ... ... ... ... | |мен ... ... |
|1 ... салықтық нүктемені |1.1 Зерттеліп отырған кезеңдегі |
| ... ... ... салықтарын |
| | ... |
| | |1.2 ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |
|2 ... ... |2.1 ... ... ... |
| |жүктемені талдау. ... ... |
| | |2.2 ... ... ... |
| | ... ... |
| | |2.3 ... жекелеген |
| | ... ... |
| | ... ... ... |
| | |3.1 ... ... кәсіпорын |
|3 ... ... ... ... ... талдау. |
| |борыштарын ... |3.2 ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | |3.3 ... ... ... мен ... | ... қарыздардың ара қатынасын |
| | ... ... ... дұрыс есептеуді 851 «Табыс салығы бойынша
шығындар» шотының ... 631 ... ... ... ... кредиті
бойынша сомасымен салыстыра отырып тексеру керек, сонымен қатар ... ... бар ... ... 632 ... ... ... шотының кредиті бойынша тексереді.
Төлеу циклында баптардың бірі «Жеке ... ... ... табылады. Аударылуға тиісті соммасы 634 «Бюджетпен ... да ... ... ... 681 ... еңбек ақы бойынша ... ... ... корреспонденцияда тексеріледі. Бұл жерде көңілді
жеке тұлғаның жылдық жиынтық табысын дұрыс есептеудің ... ... ... ол ... ақы ... табыс ретінде, кәсіпкерлік қызметтен
табыс, мүліктік табыс ретінде ... ... ... егер салық соммасы
артық ұсталынса, оның дұрыс қайтарылуына көңіл бөлу керек. ... ... ... үшін ... ... ... тексеру қажет.
Бюджетке аударылуы тиісті қосылған құн салығының аударымдарының
дұрыстығын тексеру ... ... ... ... және ... ... ҚҚС соммасының және сатып алынған тауарлар, жұмыстар және
қызметтер үшін ... ... ҚҚС ... ... ... ... ... керек.
ҚҚС -нан босатылған айналымдарды нақты бөліп алу керек. Есепке
алынған ҚҚС бөлек тексеруден ... ... ... 633 ... және 331
«Өтелуге тиісті ҚҚС» шоттарының арасындағы айырмашылық бюджетке 633 ... 441 ... ... ... ... ... аударылады.
Акциздік (жанама) салықтар, олардың ерекше табыстылық статусына
байланысты ерекше тексеруді талап етеді. Олар тізімі өкілетті органдармен
бекітіледі. ... ... ... ... ... ... ... болып табылмайтын өнімдері жатады. ... ҚР ... ... ... ... өнімнің
шығарылуының барлық партиясы көрсетіле есептік құжаттар бермейді, осы
салықтың ... бас ... үшін ... ... ... ... алынады,
сәйкесінше аудитор бұндай жағдайларға жол бермеу керек. Тексеруден ... ... да есеп ... шоты «Акциздік салық» субшоты өтеді.
1 схема. Салықтарды есептеу дұрыстығын аудиторлық тексеру.
ҚР-да салықтың түрлері жеткілікті көп, олардың әр ... ... алу және ... ... ... ... әр түрлі
ерекшеліктеріне ие. Оларға: құнды қағаздармен операциялардың салықтары, ... ... ... ... және төлемдері, жоғары пайданың
салығы, мүлік салығы, жер салығы, көлік құралдарының салығы, табыс салығы,
және де бюджеттен тыс төлемдердің ... ... ... ... мен төлеу кезінде нормативтік салықтық
актілердің және оларға енгізілетін ... өте ... ... ... ... төмендігіне, сату ... дер ... және ... көрсетілмеуіне, салықтар сомасын
есептеу кезінде жіберілген арифметикалық ... тағы ... ... ... ... төлемдерді есептеу дұрыстығын тексеру үшін аудитор ең
алдымен оларға байланысты ... анық ... ... ... - табыстан ұсталатын салалықты шегергенге дейінгі заңды тұлғаның
қарапайым ... мен ... ... алған табысы және зияны. «
Салық салынатын табыс» - ... ... ... ... ... табыс немесе зиян сомасы.
Бұларды дұрыс анықтай білу үшін аудитор ең алдымен ... ... ... ... яғни ... ... әдісін (кассалық және
есептеу), амортизацияланатын мүліктің салықтық есебіне, тмқ ... ... ... әдісіне көңіл бөледі.
Тексеру кезінде қайта есептеу, қарама-қарсы ... ... ... тексеру әдістері қолданылады.
Аудиторлық тексерудің жалпы бағдарламасын келесі схемадан ... ... ... ... ... ... ... жағдайлар бақылауға алынады:
- салық декларацияларындағы көрсеткіштердің бухгалтерлік есеп мәліметтеріне
сәйкестігін тексеру; - Талдамалық және топтамалық ... ... ... ... ... ... салу базасының қалыптасуына әсер ететін қаржылық шаруашылық
операциялардың бухгалтерлік есепте ... және ... ... тауар алмастыру операциялары бойынша ... ... ... заң ... ... ... ставкаларының жеңілдіктердің
дұрыс қолданылуын тексеру
Тексеру нәтижесі бойынша ұсыныстар жасалуы қажет. Мысалы: алдағы
кезеңге есеп жүргізу ... ... ... негізгі емес қызмет
түрлері бойынша ... ... ... ... ... ... есеп ... аудиторлық тексеру
Жабдықтаушылармен есеп айырысуларды тексерудің басты міндеттері
мыналар:
- төлем тәртібін ... ... ... ... ... тарифтің және басқа құндық
көрсеткіштердің негізділігін тексеру;
- кредиторлық ... ... ... ... ... реттеу мен кредиторлық берешекті азайту ... ... есеп ... ... ... ұйымдастыру келісім-
шарттық және есептік тәртіптің нығаюына, тапсырылған ассортиментте және
төлемдік тәртіпті ... үшін ... ... ... мен ... ... ... орындауға, кредиторлық берешекті
қысқартуға және соған орай шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... және ... есеп айырысу аудитінің
бағдарламасы
|Аудит процедуралары |Ақпарат ... ... ... |Шарттар, шот-фактуралар, төлем тапсырмалары, ... ... ... ... ... мен т.с.с. ... ... ... | ... бар екендігін тексеру | ... ... ... ... (коммерциялық акт, теміржол |
|саны мен сапасы жөніңдегі |станциясы түбіртектері, салыстыру тізімдемесі ... ... ... т.б.) жабдықтаушыға, темір жолға немесе |
|дұрыстығын, негізділігін және ... ... ... 8 ... тексеру ... Бас ... және т.б. ... ... ... ... ... актілері, жүқұжаттар, шот-фактуралар, |
|алудың немесе орындалған жұмыс |кірістік ордерлер, ... ... ... |
|пен көрсетілген кызмет есебінін |материалдар есебі тізімдемесі, 6 журнал-ордер, |
|толықтығы мен уакытылығын ... ... ... және т.б. ... ... мен ... ... алу, ... іс-қызмет туралы,|
|мердігерлерге берешектің анық ... ... ... ... ... ... және |траст және т.б.) жобалық-сметалык құжаттама, ... ... ... ... ... шот-фактуралар, |
| ... |
| ... 6 ... Бас ... ... ... т.б. ... ... ... |Вексель, кірістік төлем құжаттары, 5, 6 ... ККС алып ... ... ... ... ... және ... салық жөніндегі декларация, Бас кітіп |
|мердігерлермен есеп айырысудың |және т.б. ... ... | ... Шот ... ... төлем тапсырмалары, 6 |
|құрудың ... ... ... Бас ... ... әдістемелік |
|ана-литикалық есеп ... ... ... ... ... ... | ... ... ... мен вексельдер» бабын тексергенде аудитор оның
қалдығын 671 шотымен салыстыруы ... ол ... ... есеп ... жөніндегі ақпаратты жинактап қорытуға арналған:
а) алынған ТМҚ мен ... тыс ... ... ... ... кызметтер;
ә) алынған ТМҚ, айналымнан тыс активтер, есеп - қисап ... ... ... ... ... мен ... қабылдау кезінде табылған ТМҚ артығы мен айналымынан тыс активтер;
в) ... мен т.с.с ... ... ... шот ... есептеулерді мынадай екі бағыт бойынша жүргізу қажет:
Қабылданған материалдық құндылыктар, ... пен ... ... үшін ... ... алынған ТМҚ ... ... ... жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысуды тексеру
бағдарламасын жасағанда, ішкі бакылау мен есеп ... ... ... ... да ... ... қаншалықты сүйенетіндігін айқындауы
тиіс.
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу бойынша
операцияларды ... ... ... ... ие, ол төлеу
формасына, ... ... ... ... тәуелді
болады. 671 «Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу» ... ... №6 ... ... келісім-шарттар,
төлем талап-тапсырмалары, келіп түскен жүктерді есепке алу журналы, кіріс
құжаттары - наклоднойлар, ... ... ... ... ... ... Кіріс құжаттардың тексерілуі жабдықтаушылардың
шоттарын нақты қабылдау және ... ... ... үшін, нақты төлем
талаптары, шот-фактуралар бойынша және олардың №6 журнал-ордерде белгілері
тексеріледі. Төленбеген ... ... ... есепті кезеңге дұрыс
ауыстыруды тексеру керек.
Тексеру барысында ... ... ... ... ; - ... ... , ... жабдықтау
бойынша келісім-шарттар бар болуына және ... ... ... және ... ... болу ... ... туындау себебін ... ... ;
- ... ету ... өтіп ... ... ... ,және оларды қайтару бойынша шаралардың ... ... , ... ... (жұмысты орындау және
қызметті көрсету) ... ... ... ... маңызды негіздеріне келісім-шарттың формасын ... ... тыс ... ... өз ... ... және ... орындауы
жатады. Тауарларды жабдықтауды (жұмысты ... және ... ... ... міндетті шарты болып келісім-шарт
бойынша ... ... ... қызыметтер ,
орындалған жұмыстар) үшін ... ... ... ... ... ... ... туындаған міндеттемелер бойынша
кредиторлармен талап етілмеген қарыздар ... ... ... ... ... ... күнінен бастап төрт ай өткеннен кейін кредитор-
кәсіпорынның шығынына күмәнді дебиторлық қарыз ретінде есептен шығарылады.
Жабдықтаушылар алдындағы ... ... ... ... есеп ... ... ... тіркеу
кезінде жіберілген қателер ... ... ... емес
міндеттемелердің болуы мүмкін. Оны аудитор бірнеше шоттарды жинап, олардың
6 журнал-ордер, машинограммалармен салыстыру арқылы ... ... ... ... есеп ... ... келесі кестеде көрсетеді:
|Жабдықтаушының |Құжат № |Жабдықтаушы шоты|Есеп регистрлары|Ауытқу (+,-),|
|аталуы | ... ... ... ... ... |
| | | | | |
| | | | | |
| | | | | ... келіп түскен материалдық құндылықтардың
қойма есебіне толық кіріске алынуын келесі кестеде көрсеткен дұрыс:
|Жабдықтаушы-ның |Шот-факту|Материалдық |Шот ... ... ... |ра № ... ... ... |(+, -) |
| | |дың ... ... ... тенге | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ... ... ... 334 ... ... акт ... ... аудитор осындай әйкессіздіктерді анықтаса, тиісті әдістерді қолдану
арқылы олардың себептерін анықтауы тиіс.
2.4. ... ... ... есеп ... ... ақы төлеу кәсіпорынның өз қызметкерлеріне ... ... Және ... басындағы, аяғындағы баланста көрініс табатын
кредиторлық қарыздардың маңызды баптары деп саналады.
Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп ... ... ... ... - ... ... жүргізудегі құқықтық-
нормативтік актілердің әрекеттілігін тексеру, бухгалтерлік есеп ... ... ... және ... ақы ... ... ... жатқан есеп
айырысудың дұрыстығын тексеру.
Еңбекке ақы төлеу өндіріс циклінің бір ... ... ... ... ... ... бөлігін құрайды. Сол үшін еңбек ресурстары
мен еңбкақы қорының тиімділігін тексеріп тұру ... үшін өте ... ... ... үшін ... ... көздері
ретінде- штаттық кесте, жарғы, бұйрықтар, жарғылықтар, ... ... ... ... жеке ... бойынша келісім
–шарттар, ссуданы беру бойынша, тауарды несиеге сату, ... ... ... ... ... ... ... уақытша еңбекке
жарамсыздық қағаздары, атқару қағаздары, есептеу және төлеу карточкалары,
авнстық есеп ... және ... ... ... алдыңғы құжаттар, мүлікті
инвенторлар, мүлік актілері құжаттарын ... ... ... ... ... есеп айырысу
аудитінің реттілігі 2 сызбада көрсетілген.
Жұмысшыларға төлемдерді және есептеулерді жүргізудің
шынайлылығын және нақтылығын ... ... ... ... ... ... ... аударылуын тексеру.

Кәсіпорын мен бюджет пайдасына қызметкерлердің еңбек
ақысынан ... ... ... және ... ... ... мен ... аналитикалық ... ... ... байланысын тексеру
Қызметкерлердің қарыздары бойынша әкімшіліктің дер
кезінде қолданған ... ... ... ... және ... ... бойынша және ссудану қайыру фактісі бойынша).
Еңбекақының қандай түрлері кәсіпорында қолданылатынын біліп алу
керек.Қызметкерлерге ... ... ішкі ... бар ма және ... ... бар, әлде жоқ екенін анықтау, қызметкерлердің ... ... ... ... еңбекақыны төлеу бойынша есептеулерді есепке алу
қалай ұйымдастырылғаны т.б. ... және осы ... ... ... алу
үшін ішкі бақылау жүйесі мен оны бөлім бойынша есептесуді тексеру ... ... ... дұрыс. Тексеруден соң аудитор ... ... ... сәйкес қызметкерлермен есептесудің
әртүрлері ... ... ... ... іске ... ... ... жүргізілген алғашқы құжаттар,
құжаттардың нормативті талаптарына сәйкес дұрыс толтырылуына ... ... ... ... бойынша есеп айырысуларды аудиторлық тексерудің
бағдарламасы.
|№ |Процедуралар ... ... ... ... ... ... ... тізімдемелері, |
| ... ... ... ... ... есепке алу |
| |мен ... ... ... штат ... |
| ... | ... ... ... ... ... |
| |салықтардың зейнетақы ... ... ... беру туралы |
| |төленетін жарналардың дұрыс ... |
| ... ... | ... ... ... ... ... |
| |реестрлеріндегі мағлұматтарды ... Бас ... |
| ... және оны Бас ... | |
| ... салыстырып тексеру. | ... ... ... ... ... |
| ... алу ... шоттар |машинограммалар. |
| ... ... |
| ... | ... ... толтыру толықтығын тексеру кезінде барлық
реквизиттердің ... ... ... ... болу ... ... ең маңызды бабы жұмысшылар құрамы алдындағы қарыз болып
табылады. Бұл қарыздың аудитінің негізгі тапсырмасы ... ... ... есеп ... ... сақталуын, бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
мен жағдайын, сондай-ақ еңбек ... ... ... есеп пен ... ... ... өз ... еңбекақысы бойынша қарызы жылдың
басы мен аяғындағы баланста ... ... ... ... ... ... табылады. Еңбек пен еңбекақысын есепке алудың қазіргі тәртібін,
бухгалтерлік есепті ұйымдастыру мен оның ахуалын, сонымен ... ... есеп ... ... ... тексеру - осы борыш ... ... ... ... ... ... субьектінің қарызы туралы ақпаратты
қорытындылау үшін 681 «Еңбекақысы бойынша қызметкерлермен есп айырысу» ... осы ... ... ... несие бойынша қызметкерлерге
тиісті демалыс ақысын және көп ... ... ... ... бойынша құрылған қор есебінен төленетін еңбекақысы ... ... және ... ақысымен қамтамасыз етуге жіберілген
қаржы есебінен шығарылған жәрдемақы сомасының, кәсіпорын табысы сомасының,
ал дебет бойынша ... ... ... ... ... ... жәрдемақының төленген сомаларының, сонымен қатар кәсіпорындардың
өз қызметкерлеріне ... ... ... ... шоты ... құжаттар бойынша есептелген салықтар мен төлемдердің сомасының,
еңбекақысы сомаларының қамтып көрсетілетінін білуге ... ... ... ... есеп ... шоты ... есеп ... әр қызметкері бойынша жүргізіледі. Көбінесе
осы шот бойынша аналитикалық есеп деректер ... есеп ... келе ... ... есеп ... ... ... берілген есеп бойынша тексеру арқылы анықталынады.
Деректер мен 681-ші «Еңбекақы бойынша қызметкерлермен ... шоты ... ... ... ... ... анықтап осындай
ауытқуларды жою жөнінде ұсыныстар жасауға міндетті.
Кесте 7
Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысудың есебін ... ... ... ... ... ... мазмұны (тексеру|Аудитордың беретін |
| |обьектісінің мазмұны. |нәтижесі). ... ... ... ... ... ... ... көңіл |
| ... ... ... саны ... |
| ... |ай ... ... | |
| ... ... ... | |
| ... ме ... және | |
| | ... | |
| | ... | ... ... ... ... ... жылдан |Ішкі бақылау |
| ... ... |жиі ... ... ішінара |
| |ме (бұйрықтар мен | ... ... |
| ... ... | | |
| ... ... ... | ... ... ... ... ... ... жылына |Ішкі бақылау әлсіз, |
| ... ... және |бір рет ... |ішінара тексеру керек. |
| ... ... | | |
| ... ма | | ... ... ... ... жылда бір рет, |Ішінара тексеруді іске |
| ... ... ... ... |
| ... ... | | |
| |ме | | ... ... ... |Төлемдер кәсіпорын |Кәсіпорын мақсаттарын |
| ... ... ... |тыс ... ... |
| ... беру т.б. |бұйрықтарымен |орын алуы мүмкін. |
| ... реті ... ... | |
| |ма ... ережелер | |
| | |жоқ. | ... ... және ... ... адамдар тобының|Ішкі бақылау әлсіз. |
| |жағдайлар үшін ... жоқ. ... ... |
| ... ... алуға| ... ... орын |
| ... бар ... | ... ... |
| |тобы белгіленген бе | | ... ... ... |Жоқ. ... ... әлсіз. |
| |сомалардың қайтарылу | | |
| ... ... ма| | ... ... және |Жетіспеушілікті табуда|Бақылау әлсіз. |
| ... ... ... жаңа |Құндылықтарды түгендеу |
| |келген зияндар бойынша|пайдасы есебінен іске ... ... ... ... тұлғаларға |асыру жағдайларын | |
| ... ... ... | |
| ... ма | | ... |Ай сайын ... ... |Жоқ. |
| ... ... |тексеру кезінде іске | |
| ... ... іске ... | |
| ... ... ма | | ... |Қызметкерлермен |Тек ... ... ... |
| ... ... |жоспары анықталған, ал|корреспонденциясында |
| |ұйымдастыру ... ... жоқ. ... мүмкін. |
| ... ба | | ... ... ... ... аяғында |Ішінара ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... және | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| |ма | | ... соң ... алғашқы құжаттардың нақтылығын, олардың ... ... ... ... ... есептеу мен ... ... ... талаптарына сәйкестігін зерттеуге тиіс. Осы
процедураны іске асыру кезінде ... ... ... ... ... ... ... барлық реквизиттердің дұрыс
толтырылуын, құжаттардың келісімсіз түзетілуін анықтайды.
Алғашқы құжаттарды зерттеу кезінде ... ... ... ... есепке алу табельдерін тексеруге ... ... ... ... ... ... бар болуын анықтауға мүмкіндік береді. Мұны
жүзеге асыру үшін нарядты беру мерзімі бойынша ... ... ... ... ... мен ... жұмысшының аты-жөнін жеке қоғам
есебіндегі деректермен салыстыру ... ... ... ... ... сома ... қайталану жағдайларын, бір тұлға аты-жөнінің
бірнеше есеп ... ... ... қайталануын тексеру керек,
кәсіпорын құрамында жоқ ... ... ... ... сапасыз
орындалған жұмыс жөніндегі нарядтарға аса көңіл аударып тексеру керек.
Жұмыс жағдайларында ауытқуларға байланысты қосымша төлемдердің
дұрыс ... ... ... ... ... жұмыс орындар нарядқа
басқа да құжаттарға сәйкес ... ... ... ... ... ... ғана жұмыс жағдайлары қалыпты болып
саналатынын білуге тиіс.Егер бұл шарттар орындалмаған болса жұмысшы осыған
орай қосымша ... ... ... онда осы ... ... төленуі керек.
Осы мақсатта алдын-ала қарастырылмаған қосымша технологиялық
операцилар анықталған жағдайда, кесімді жұмысқа наряд жазылу ... ... ... ... мен ... шығарылуының дұрыстығын тексеруге
міндетті.
Аудитор түнгі уақыт пен жұмыстан тыс ... ... ... ... ... ... ... тексеруге тиіс.
Сағат 22-ден таңғы 6-ға дейнгі уақыт түнгі уақыт ... ... ... ... ... саны бір айға ... алу табельдерінде жазылады.
Осы жұмыс уақытының ақысы екі есе артық төленеді.
Жұмыстан тыс уақыттағы бірінші екі сағаттық ... 1.5 ... ... ... ... есептейтін табель жұмыстан тыс уақытта
орындаған еңбекақысын негізі болып табылады.
Жұмыстың жұмысшылардың ... ... ... өнім ... ... аса назар аудару керек. Егер жұмысшылар жұмыс орнында ,
яғни кәсіпорындарда бола тұрып жұмыспен ... ... сол ... ... ... ... ... болып табылады. Жұмысшылардың кінәсінсіз
тоқтап тұрған ... ... ... оған ... бір ... ... 2/3 бөлігінен кем ... ... ... ... ... ... және техникалық шарттарға сай келмейтін
бұйымдар, бөлшектер, тараптар жатады.
Жаңа өндірісті игеру кезінде жұмысшының кінәсінсіз жіберілген ... ... тең ... ... акт ... онда ақауды жөндеуге жұмсалған қаржы
көрсетіледі.
Сонан соң аудитор мейрам күндеріндегі еңбекақысының дұрыс төленуін
тексеруге міндетті. ... ... ... ақы ... ... екі ... кем амес ақы төлеу арқылы.
Сағаттық және тарифтік еңбекақысы төленетін қызметкерлерге екі есе артық
ақша төлеу арқылы жүзеге ... ... ... ... өтмақы бір күндік демалысқа
ауыстырылуы мүмкін.
Егер ... ... ... ... ... ... өтетін
кезекшілікке жұмысқа түссе, сол демалыс күнгі жұмыс сағаттарының еңбекақысы
екі есе артық ... ... ... ... ... мына ... ... Бекітілген мерзімде алынбаған жалақы депоненттік сомаға өз
уақытында жатқызылуын;
- Депоненттік ... ... және ... депоненттік
қарыз кірісі құрамына жіберілгенін;
- ... ... ... ... ... жүзеге асырылуын;
- Қазіргі заңмен қарастырылған жұмыспен өтелмеген уақытқа еңбек
демалысы, демалыс ... ... ... ... дұрыстығын,
уақытша еңбекке жарамсызға жәрдемақының есептелуін;
- Еңбекақы қорына шығындарды ... ... Жеке ... ... ... құнына дұрыс жатқызылуын;
- Еңбекақы бойынша құрылған шоттар корреспонденциясының дұрыстығын;
- ... және ... ... ... деректердің дұрыс
жүргізілуін, қаржы есеп формаларының дұрыс ... ... ... ... ... ... ... бірінші
орында тұрады. Осыған байланысты аудитор қызметкерлерді жұмысқа қабылдау,
шығару ережелерін, қызметкерлердің жұмыс уақыттарының ... ... ... ... ... және жұмыстан шығару ... ... ... ... ... жүрген
еңбекақыны төлеу жүйелерінің кесімді немесе мерзімді жүйелері ... ... ... ... ... ... керек.
Қызметкерлермен еңбекақы бойынша есеп айырысуды тексеру кезінде
аудитор келесілердің негізділігін тексеру керек:
- ... ... ... нақты жұмыс істеп жатқан қызметкерлер санының тізімдегі ... ... ... ... ... толықтығы.
Еңбекақының дұрыс есептелуі мен штаттық кестемен нақты
қызметкерлердің санының ... ... үшін ... ... ... ... ... жеке шот;
- жұмыс уақытын пайдалану есебі табелі;
- жеке құрамы ... ... ... жұмысқа наряд;
- орындалған жұмысты қабылдау актісі;
- өндіру ... ... ... ... ... ... неке ... акт.
Тізімдемелік құрамды тексеру үшін штаттық кестені жеке шоттармен,
жұмыс уақытын пайдалану табелімен, келісім-шарттармен салыстыру керек. Бұл
құжаттар ... ... ... ставкаларын да тексеруге болады. Жұмыс
уақытын ... ... ... алғашқы құжаттармен және осы ... ... ... ... да ... салыстырылады.
Кесімді еңбекақы алушы қызметкерлерге еңбекақы есептеу және
өңдеуді ... ... мен ... ... ... ... ... маршруттық қағаздар т.б.) толтырылуын тексереді.
Еңбекақының кесімді жүйесінің бригадалық формасына ... мән ... ... ... ... сомалардың есептесу-төлем
тізімдемелеріне дұрыс көшірілуін тексереді. Аудитордың одан ... ... ... ... қайта есептеу жағдайларының бар-жоғын ... ... ... ... дайындалған құжаттарды
тексеру, арифметикалық есеп айырысуларды ... ... ... ... ... ... ... құжаттармен тексеріледі:
- өңдеу туралы рапорт;
- кесімді еңбекақыға наряд;
- орындалған жұмысты қабылдау актісі;
- өңдеу есебі ... ... ... ... мәні ... тексереді және жеке шот, табельмен
салыстырылады.
Мерзімді және т.б. ... ... ... есеп ... Бұл жүйеде аудитор мерзімді еңбекақының қалай есептелгенін, орташа
еңбекақының есептелуін, демалыста болған күндер үшін есеп ... т.б. ... ... ... ... ... мөлшері бар
қызметкерлерге кесімді еңбекақыны есептеуді тексеру мына ... ... е.м. ∙ ... е.а. ═ ... ... ... сомасы;
С - қызметкердің еңбекақы мөлшері;
Т - жұмыс сағатының графигі бойынша бір айда орындалған уақыт;
Т - жұмыс уақытының айлық қоры.
Белгіленген ... пен ... ... ... үшін ... еңбекақы мына формула бойынша тексеріледі:
С ═ Т ∙ ... - ... ... ...... ... ... -жұмыс сағатының графигі бойынша бір айда орындалған уақыт.
Аудитордың тексеру нәтижесінде алған мәліметтері мен ... сай ... ... оның ... ... ... Егер қателер
бухгалтер тарапынан болатын болса, оған ... ... ... қателерді түзеп оларды сәйкес құжаттарда көрсетуі керек.
Орташа еңбекақыны пайдалану кезінде, ең ... ... ... ... ... керек. Сонан соң сәйкес төлеу түрлері бойынша
есептеулердің дұрыс орындалғанын тексеру керек.
Кейін аудитор басқа да ... және ... ... ... ... тексереді: демалысқа төлеу, мереке күндері жұмыс істеу, түнгі
уақытта жұмыс істегені үшін ... ... және ... ... ... ... келесі жағдайларда есептеледі:
- мемлекеттік қызметті орындағаны үшін;
- жұмысқа жарамсыз уақыты;
- кезекті демалыс.
Еңбекақы бойынша қызметкерлермен есеп ... жиі ... ... ... ... ... графалардың
толтырылмауы, өздігінен жаңа көрсеткіштерді енгізу т.б. ... ... ... оларды өңдегенде зиян келтіреді. Бұл қателер ... да, олар ... алу және есеп беру ... ... ... ... және еңбекақы есебі бойынша қиыншылыққа
әкеп соғады. Жалпы ... үшін ... ... есеп ... ... ... білу өте ... Жиі кездесетін қателер 5 кестеде
көрсетілген.
Кесте 8
Еңбекақы бойынша есеп айырысуда жиі кездесетін ... | ... ... | |
| | ... есеп | ... ... ... және атауы |беру негізділігі және|Нормативтік |
| | ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... | |
|1 |2 |3 |4 ... |Еңбекақы бойынша алғашқы |Мәліметтерді тексеру ... ... |
| ... ... ... |альбомы. |
| ... ... | | ... ... ... ... алу ... және тағы |Еңбек туралы |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... | ... ... ... ... ... ... ... кодексі. |
| |үшін еңбекақыға салық салу ... ... | |
| ... өнімнің өзіндік |салық салудың | |
| ... ... ... | ... ... мен ... ... салығы мен |Салық салу |
| ... ... ... ... да ... |базалары бойынша |
| |табысқа жатқызбау. ... ... салу ... |
| | ... ... | ... ... ... табысына |Жеке тұлғалардың ... ... |
| ... дұрыс есептелмеуі. |табысына салықтың | |
| | ... | ... бір ... түрі ... екі ... да ... ... ағымдарға: нарядтар, рапорттар т. б. ... ... ... ... ... Сол үшін ... жатқан саланың ерекшеліктерін жақсы білуі тиіс. Мұнда ішкі аудитор
жұмысы азырақ жеңіл болып ... ... ол өзі ... жатқан кәсіпорынның
барлық қыр-сырын біледі.
Қызметкерлерге еңбекақы ... ... ... ... ... ... ... шығындар сияқты
өндірістің және ... ... ... ... не ... отырады.
Сол үшін аудитор бұлардың қатынасын әр түрлі кезеңдерде, кәсіпорынның
әртүрлі бөлімдері ... және ... ... өнім ... ... ... ... Өндірістің есепке алынбаған көлемінің шығарылуымен
байланысты бухгалтерлер еңбекақының көлемін дұрыс талдап ... ... ... ... ... ... есептелуі қай көздерден
жасалғанын, өнімнің өзіндік құнының қай дәрежеде қымбат болғанын, осы және
осы сияқты ... ... ... ... ... керек.
Қызметкерлердің еңбекақысынан заңмен және кәсіпорын белгілеген
тәртіптерге сәйкес ұсталымдар ... ... ... ... ... ... аударылатын сома ( жұмысшылар мен
қызметкерлердің еңбекақысы сомасының 10% мөлшерінде).
2. Табыс ... ... ... ... Заң, сот органдарының үкім қағазы бойынша ұсталатын ұсталымдар(
алимент, айыппұл, және т.б.).
4. Несиеге сатып алған тауарларды, ... үшін ... ... ... ... ... ... Әр түрлі жарналар( жұмысшылар мен қызметкерлердің өтініші
бойынша) төленетін төлемдер.
6. ... ... ... ... жұмысшылар мен
қызметкерлердің жазбаша өтініші бойынша жеке басын, жанұя мүшелерін, ... т.б. ... ... ... ... ... мен ... еңбекақысы есебінен берілген
аванс пен артық ... ... ... Жеке ... үй ... ... алынатын ұзақ мерзімді несиені
өтеу үшін ... ... ... мен ... ... өтініші бойынша өзі
жұмыс істейтін шаруашылық субьектісінің қарамағындағы, яғни меншігіндегі
үйде тұрғаны үшін ... мен ... ... үшін ... ... сол ... ... қарамағындағы мектепке дейінгі балалар
мекемесіне балаларының барғаны үшін төленетін төлемдер.
10. Шаруашылық ... ... ... өтеу ... ... айтылғандардан басқа жұмысшылар мен ... ... ... ... бойынша жинақ кассаларына
салатын салымдары тағы да басқалар ұсталады.
Жалпы ұсталымдар міндетті және инициативтік болып бөлінеді.
Міндетті ... ... ... ... сәйкес
жүргізіледі. Міндетті ұсталымдарға: жинақтаушы зейнетақы қорына аударылатын
сомалар; ... ... т.б. ... ... жеке ... жылдық жиынтық табысынан ұсталынады.
Қазақстан Республикасының салық кодексіне сәйкес 15 есе еселенген ... ... ... дейін 5% көлемінде. Жылдық жиынтық табыстан
шегерімдар стандартты, ... және ... ... ... ... жеңілдіктердің негізділігін тексеруде келесі құжаттардың болуы шарт:
- өтініштер;
- жанұя құрамы туралы анықтама, оқу орнынан анықтама;
- жеңілдіктер ... ... ... туу ... куәлік
көшірмелері және т.б. құжаттар.
Аудитор қызметкерлердің еңбекақыларынан ... ... ... ... жатқанын, заңға сәйкес жүргізіліп жатқанын
тексеруі керек.
Инициативтік ұсталымдарға:
- атқару парақтары бойынша ұсталымдар;
Аудитор атқару парағының бар, ... ... ... ... ... жеке ... бар жоқтығын тексеруі тиіс.
- келтірілген зиян немесе мүліктің бүлінуінен ұсталатын ұсталымдар.
Аудитор ревизия, түгендеу, неке ... ... ... ұстау туралы бұйрықтарды тексеруі керек.
- несиеге тауарларды сатып алу.
Аудитор сауда ... ... (екі не үш ... келісім-
шарттың бар жоқтығын тексеру керек. Онда несиені өтеу мерзімі мен несиеге
сатып алынған тауардың сомасы көрсетілуі ... 2004 ... ... ... ... ... ... сәйкес еңбекақыдан ұсталымдар:
1. Жұмысшылардың еңбекақысынан ұсталатын ұсталымдар сот шешімімен және ... ... ... заң актілерімен жүргізіледі.
2. Еңбекақыдан ұсталымдар жұмыс берушінің актісі ... ... ... ... ... ұсталымдар сомасы қызметкердің еңбекақысы сомасының
50%-нан аспауы керек.
Осы барлық ... ... ... ... ... «Батсу» ЖШС-нің кредиторлық қарыздарын талдау
1. «Батсу» ЖШС-нің ... ... ... ... ... ... баға беруде келесi үш негiзгi
көрсеткiштер есептеледi: өтiмдiлiк коэффициентi, жабу ... ... ... ... ... ... кәсiпорынның кредиторлық қарыздарын төлеу
қабілеттілігін талдау баланстың өтiмдiлiгiн талдаудан басталады. ...... ... банктiң материалдық құндылықтарының,
активтерiнiң пассив ... ... ... үшiн тез ... ақшаға
айналу мүмкiндiгi. Өтiмдiлiктi талдауды жеңiлдету мақсатында ... төрт ... ... бөлiп қарастырамыз.
Баланс өтiмдiлiгiн анықтау үшiн келтiрiлген топтар бойынша
активтi пассивпен ... ... ... ... деп ... егер ... әрбiр топтарының баптары толығымен пассивтегi ... ... ... ... керi ... ... өтiмдi емес
болып саналады.
lс жүзiнде мұндай тепе-теңдiк өте ... ... ... ... ... баптарының сомасы пассив баптарының ... аз ... бұл ... ll ... ... болуы тиiс. Олай болмаған жағдайда
қарыз алушының ... ... ... және ... өтiмдi емес болып
саналады.
Баланстың активi мен пассивiн салыстыра отырып оны ... дәл ... ... ... ... ... баға бере ... Себебi,
баланстың пассивiндегi әрбiр топ активтегi салыстырылып ... ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
Жалпы, баланс бойынша, өтiмдi қаржылардың сомасы шамамен өтiмдi емес
қаржылардың сомасына тең болса, ол ... ... деп ... (кесте
9).
Кесте 9
Баланс өтiмдiлiгiн анықтау үшiн топтар бойынша активтi пассивпен салыстыру
|Өтiмдiлiгi өте ... ЖШС ... ... мен ... ара |
|жоғары баланс ... |
| |2005 жыл |2006 жыл |
| |Жыл ... |Жыл ... |Жыл ... |Жыл ... |
|А1 ≥ П1; |А1П2; |А2 > П2; |А2 >П2; |А2 >П2; ... ≥ П3; |А3 >П3; |А3 > П3; |А3 > П3; |А3 >П3; ... ≤ П4. |А4 >П4. |А4 > П4. |А4 > П4. |А4 > П4. ... көзi: ... ... ... ... 2004,2005, 2006 ж.
Кәсiпорын үшiн өтiмдi қаржылардың ... ... ... төлемдердi кiдiртуге алып ... де ... ... ... ... ... ... да терiс құбылыс. Мұнда
айналымдағы активтер ... ... ... көрсеткiштердiң төмендеуi кәсiпорынның төлем қабiлетiнiң
нашарлағанын көрсетедi. Кестеде келтiрiлген арақатынасқа қарап, «Батсу» ЖШС
балансын жеткiлiктi деңгейде ... деп ... ... А1 және ... 3 айға ... ... ... мен түсiмдердiң қатынасын
көрсетедi. Бiз қарастырып ... ... ... өте ... ... сай келiп отырған жоқ. Бұл көрсеткiш жақын арада
кәсiпорынның төлем қабiлеттiлiгiн ... ... ... ... ... жылда мерзiмдi мiндеттемелердi өтеуге бағытталатын өтiмдi
активтер 0,3 мың. тенгеден 76 мың теңгеге дейiн артқанын ... ... ... кезеңнiң басына А1 және П 1 арасындағы
қатынас 0,24:1 (76 мың тенге./ 314 мың тенге.), ал жыл ... 0,14:1 ... ... 253 мың ... болғандығын көремiз. Теория жүзiнде мұндай
қатынастың мәнi 0,2:1 құрайды. ... жыл ... ... ... ... ... ... тек 14 % өтей алды, ол ... ... ... 6 айға ... А2 және П2 ... ... мен
түсiмдердiң қатынасын салыстыру арқылы ағымдағы өтiмдiлiктiң жақын арадағы
қозғалысын көруге болады. Ағымдағы өтiмдiлiк бiз ... ... ... ... ... ... (+) ... төлем жасауға
қабiлетсiздiгiн (-) көрсетедi.
Бiздiң» мысалымыздағы ағымдағы өтiмдiлiк:
(А1+А2)-(П1+П2)=(36+246) - (253 +150) = -121 мың ... ... ... ... ... өтiмдiлiгi терiс нәтиже
берген. Кәсiпорынның балансын талдау барысында, бiз екiншi теңсiздiктiң
баланстың ең ... ... ... ... яғни (А2>П2) сай
келмейтiндiгiн ... Ал ... ... ... ... ... ... жағдайда, кәсiпорын өзiнiң қысқа ... ... ... ... оң ... ... ... коэффициенттерiнiң келесi тобына қарыз алушының сырттай алатын
капиталдан тәуелдiлiгiн сипаттайтын ... ... Бұл ... ... ... яғни бұл көрсеткiштер қарыз алушының қарыз капиталын
тарту көрсеткiштерi болып ... ... ... = ... ... жалпы сомасы
К-2 = ----------------------------
-
активтер сомасы
Қарыздың ... ... ... ... ... ұзақ ... ... қалдырылған салық төлемдерi кiредi. Активтердiң
жалпы сомасына ... ... ... негiзгi капитал және басқа ... ... және ... Сырттан тартқан қаржылар
тартқан қаржылардың = ... ... ... ... қарыз алушының сырттан тартқан қаржылардан тәуелдiлiгiн
көрсетедi. Көрсеткiш мәнi төмендегенде клиенттiң несиелiк қабiлетi артады.
Бiр ... ... ... ... ... = ... ... сомасы
Кәсiпорынның қаржы жағдайын сипаттайтын негiзгi ... ... ... ... ... ... табылады. Меншiктi
айналым қаржыларының нақты көлемiн келесi жолмен анықтауға болады:
Меншiктi ... ... ... ... ... шығын
айналым = ... ... - ... ... ... қорытындысы ... ... ... ... ... қржыларының көлемiн
сипаттайды. Нормаланатын айналым қаржыларын ... ... ... ... ... болған сайын кәсiпорынның қаржы жағдайы
тұрақты болады деп саналады.
«Батсу» ЖШС-нің меншiктi және ... ... ... ... ... ... ... 381 мың теңгеге немесе 2,2 есе
артқандығын байқаймыз. Бұл өсiм ... ... ... тартуының
есебiнен қамтамасыз етiлiп отыр (1,3 есе), негiзiнен кредиторлық берешектің
өсiмiнң» арқасында бұл көрсеткiш жоғары болып отыр. Осымен ... ... ... 39,9 % ... ... ... осы ... кәсiпорынның
сырттан тартқан қаржылары 188,2 мың теңгеге немесе 2,5 есеге артты, бұл өз
кезегiнде пассивтердiң 162,2 мың ... ... ... ... көлемiмен
салыстырғанда 2 есе арттыруға мүмкiндiк бердi. Кәсiпорынның меншiктi
қаржыларының үлес салмағы 2005 жылы 0,2 %-ға, ал 2006 жылы ... ... %-ға ... ... отырған кезең соңына кәсiпорынның жалпы
қаржыларының 24 % ... ол, ... ... ... ... қаржы тартуының есебiнен қамтамасыз етiлiп ... ... ... ... 20 % ... яғни ... меншiктi қаржылары
сырттан тартқан қаржыларынан аз болып отыр (76%) (405,1 ... ... ... 1. ... ж.ж. ... ... ... және сырттан тартқан
қаржыларының қатынасы
3.2. «Батсу» ЖШС-нің ... ... ... ... ... ... айналымдағы активтерi өтiмдiлiк деңгейiне
қарай екi топқа бөлiнедi:
I топ - ... ... ... топ - өтiмдi активтер
Жылдам сатылатын активтерге ақша қаржылары, есеп айырысу және басқа
да активтер жатады, атап ... ... есеп ... ... ... ... да ақша қаржылары, дебиторлармен есеп айырысу, жабдықтаушылармен
жұмысты шартпен алушыларға берiлген аванстар (болашақ төлем ... ... ... ... қысқа мерзiмдi қаржы салымдары, басқа да ... ... ... ... ... аяқталмаған өндiрiс, алдағы кезең
шығындары, дайын өнiм, тауарлар жатады.
Қарыз алушының төлем жасау қабiлетiне баға беруде ... үш ... ... ... ... жабу ... айналым қаржылармен қамтамасыздық көрсеткiшi.
Өтiмдiлiк коэффициентi қарыз алушының тез арад ... ... ... өтеу үшiн ақша ... ... алу ... Ол ... формула бойынша есептеледi:
жылдам сатылатын активтер
Кқ = ... ... ... ... мәнi ... ... ... сайын қарыз алушының
сенiмдiлiгi арта түседi. Өтiмдiлiк коэффициентiн талдау кезiнде ... ... ... ... ... шегiнде болуын ескерген жөн.
Бұл коэффициентiң мәнi өндiрiс сипатына ... күрт ... ... Оның мөлшерiне келесi факторлар әсер етедi:
- есеп ... ... ... ... ... ұзақтығы, айналым қаржыларының
айналымдылығы;
- ... ... ... ... мен өтеу ... ... байланысты
келесi жағдайдан байқауға болады. Өтеу коэффициентiнiң жоғарылауы өтiмдiлiк
коэффициентiнiң төмендеуiне алып ... және ... ... қаржы жағдайын талдау үшiн өеу коэффициентiн ғана
анықтау жеткiлiксiз, сондықтан өiмдi активтердiң жағдайы мен динамикасын ... ... Ол үшiн ... ... ... қажет:
бiр жылдағы сату
Бiр жылдағы өндiрiстiк ... ... = ... ... ... ... жылдағы дайын бiр ... сату ... ... = ... ... жылдық
орташа сомасы
Бiр жылдағы аяқталмаған бiр ... сату ... ... = ... ... ... шегi келесi факторларға байланысты болады:
- қызмет ету көлемi (өнiмдi ... және сату ... ... ... ... ... көлемi де артады);
- өндiрiс саласы (өнiмге ... ... және оны сату ... ... ... өндiрiс кезеңiнiң (циклының) ұзақтығы (аяқталмаған өјндiрiс көлемi);
- материалдар ... ... ... ... ... қаржылардың
айналымдылғы);
- жұмыстардың маусымдылығы.
Өтiмдi қаржылардың жетiспеуiнің басты себептерi: амортизациялық
аударымдар ... ... ... ... ... шығындардың болуы;
өткен жылдар шығыны және төтенше шығындардың болуы; ... ... ұзақ ... ... ... тыс ... ... коэффициентiн анықтау кезiнде қысқа мерзiмдi мiндеттемелер
сомасына мыналар кiредi: ұзақ мерзiмдi несиелер мен заемдар; қысқа ... мен ... ... есеп ... ... ... ... берушілерден алынған аванстар; басқа да қысқа мерзiмдi пассивтер;
алдағы кезең табыстары.
Кәсiпорынның төлем жасау қабiлетiне баға беруде ... ... ... - өтеу ... Ол ... ... ... сатылатын активтер+јтiмдi активтер
Кө = ... ... ... ... ... қарыз мiндеттемелерiн өтеуге жұмсайтын
қаржыларының жеткiлiктiлiгiн сипаттайды. ... мәнi ... ... ... қаржы жағдайы тұрақты болып табылады.
Кәсiпорынның балансын талдау мен бағалау келесi ... ... ... ... ... ... меншiктi қаржылармен қамтамасыздық коэффициенті;
- төлем қабiлеттiлiгiнiң коэффициентi .
Кәсiпорын төлем жасауға қабiлеттi болу үшiн, бұл коэффициенттердiң ... ... ... ... ... тиiс.
«Батсу» ЖШС –нің ағымдағы өтiмдiлiк коэффициентi жыл соңында 0,98 тең
болды, ал оның жыл ... мәнi 0,81 ... Бұл шама ... ... ... ... қамтамасыз етiлмегендiгiн
бiлдiредi, яғни бұл шама өзiнiң нормативтiк мәнiнен 2 есе төмен.
Кәсiпорынның қаржы ... ... ... ... ... коэффициентi 2005 жылдың соңына -0,11, ал 2006 жылдың
басына 0,01 құрады, бұл шама да ... ... ... едәуiр төмен (
0,1).
«Батсу» ЖШС қаржылық ... ... ... келесi қорытындылар
жасауға болады.
Кәсiпорынның мүлкiнiң құны 2006 жылы ұлғайғанына ... ... ... ... ... ... ... өзiнiң балансында айналым активтерiне ие бола отырып, кәсiпорынға қосымша
қаржы көздерiне деген қажеттiлiктi сезiнiп отыр. Егер де «Батсу» ЖШС ... ... соң ... ... ұзақ мерзiмдi несие алатын болса және де
тартылған қаржыны ... ... ... ... онда ... тек
табыс тауып қана қоймай, өзiнiң барлық мiндеттемелерi бойынша есеп айырыса
алар едi.
– «Батсу» ЖШС ... ... ... ... ... төмен болып отыр, сонымен бiрге олардың шамасы 2005 жылмен
салыстырғанда едәуiр ... ... ... төлем жасауға
қабiлеттiлiгiн өтiмдiлiктiң жалпы коэффициентi бойынша қорытынды жасауға
болады (L1). Оның мәнi 2006 жылдың соңында 0,6 тең ... ... ... ... ... өзiнiң мiндеттемелерiнiң 40% ғана өтей ... ... ЖШС ... ... ... ... |Есептеу тәсiлi |Норма | 2006 жыл |Болжамды ... |
| | | ... ... |қулар |
| | | ... | | ... | |1,5 |1,05 ... ... ... | | | ... | |
|Ағымдағы | |1,73 |1,36 ... |0,37 ... | | | ... | ... | | | | | ... | |0,84 |0,46 ... |0,38 |
|шамадағы | | | | | ... | | | | | ... көзi: ... ЖШС ... ... ... 2006 ... өзiнiң қаржы-шаруашылық қызметiнiң барысында банк және банктен
тыс мекемелердiң несиелерi бойынша, салықтар, ... ... ... ... ... бойынша, жабдықтаушылармен есеп айырысу бойынша
мiндеттемелерi пайда болады.
Кестеден көрiп отырғанымыздай, өңiмдiлiктi» көрсеткiштерiнiң барлығы ... ... ... ... яғни ... ЖШС ... 100% ... мiндеттемелердiң мерзiмдiлiгi шарттарын
ұстай отырып ... ... бар, ... ... ... ... көрсеткiшi 1,05 тең, ал бұл шама ... ... ... ... ... ... есеп ... кәсiпорынның қаржы көрсеткiштерiнiң
арасында маңызды болып табылады.
Есептiк кезеңнің басындағы және аяғындағы ... ... ... келесi баптардың қалдықтары бойынша сипатталады:
- төленуге тиiстi шоттар мен вексельдер;
- алынған аванстар;
- салықтар бойынша қарыздар;
- төленетiн дивидендтер;
Келесi ... ... ... ... ... ... серпiнiн көруге болады (сурет 2,3,4).
Сурет 2. Өтiмдiлiктiң жалпы коэффициентi
Сурет 3. ... ... ... 4. Өте ... ... ... ... қабiлеттiлiгiн сипаттайтын көрсеткiштер нормадан
төмен болып отыр, ол 2006 жылы 1,2 ... ... ... ... ... төмендеген. Бұл көрсеткiштiң мәнiнiң жоғары болуы,
кәсiпорындағы кредиторлық берешектi басқару жұмыстарының қажеттi ... ... ... ... ... ... ... 20 күнге жуық екендiгiн төмендегi кестедегi мәлiметтерден
көруiмiзге ... ... ... ... ЖШС ... ... ... |2005 ж. |2006 ж. ... ... |219,9 |283,5 ... құны | | ... ... ... |1632,2 |5605,0 ... | | ... ... ... = 7,4 ... 23,5 |
|айналымдылығының | | ... | | ... ... |49 |18,5 ... 14 ... бiз ... берешек айналымдылығының
уақыты өткен жылға қарағанда азайғандығын көремiз.
Кәсiпорынның ... ... ... ... ... ... байланысты болатын өлшемiнiң деңгейi
алынады. Мысалы, нормаланатын активтер есебiнен ... ... ... артуы; сұранысқа ие болмайтын дайын өнiм ... ... ... ... ... бола ... және өтеу ... шамасының артуы да қарыз
мiндеттемелерiнiң қысқаруымен түсiндiрiледi. ... ... әсер ... факторларды талдау кәсiпорынның ... баға ... ... ... болып табылады.
Кәсiпорынның қаржылық тұрақтылығы мына жағдайларға байланысты төмендеуi
мүмкiн:
- дебиторлық ... ... ... өнiм қалдығының өсуi нәтижесiндегi
өтiмдiлiк коэффициентiнiң артуы;
- өтiмдi ... ... ... ... өнiм қалдықтарының артуы нәтижесiнде өтеу ... ... ... ... ... ... ... меншiктi айналым
қаржыларымен қамтамасыздығы көрсеткiшiнiң артуы т.б.
Бiздiң қарастырып отырған «Батсу» ЖШС ең ... ... есеп ... отырады, себебi бюджетпен дер ... есеп ... ... ... ... ... ... Бюджетпен есеп айрысып
болған соң, кез келген ... ... ... кредиторлық
берешек бойынша есеп айрысудың ... қ ... ... ... ... 2005 ... ... 77 мың тенге құраған дебиторлық
берешек есебiнен өтелуiне болады, бұған қоса, 2006 ... ... бұл сома 246 мың ... ... ... ... ... есеп айырысуына қажеттi жағдайларды қамтамасыз етедi.
«Батсу» ЖШС қолма-қол ақшаның тапшылығына байланысты, ... ... беру мен ... берешектi тиiмдi басқарудың жаңа саясатын
қалыптастыруы қажет.
Ал дебиторлық берешектi ... ... ... келесi шараларды
жүргiзу маңызды:
- төлеу мерзiмi кейiнге қалдырылған ... ... ... есеп ... ... ... ... ақша қаржылары түсiмiне кепiл болатын ... ... ... жағдайлар
қалыптастыру;
- дебиторлық берешек көлемiн үмiтсiз қарыздар сомасына азайту;
- дебиторлық және ... ... ... ... ... ... ... факторингтi пайдалану мүмкiндiгiн бағалау.
Ал кәсiпорын үшiн маңызды болып табылатын қаржы тұрақтылығын ... ... өз ... ... жете зерттеп, өнiм сапасын арттыру
мен баға деңгейiн төмендету ... ... ... ... ... ... ... өнiм ассортиментiн көбейту және тағы сол
сияқты көптеген қаржы көрсеткiштерiне оң ... ... ... ... бәсекелiк ортада қызмет ететiн кәсiпорын үшiн маңызды.
Қорытынды
«Батсу» ЖШС ... ... ... ... ... ... жасауға болады:
- кредиторлық қарыздар есебі бухгалтерлік есептің қазақстандық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бухгалтерлік ... ... ... ... ... және ... ... жүргізген тексерулері нәтижесінде
кредиторлық қарыздар тұрғысынан заңсыз әрекеттер анықталмаған;
- ішкі аудит қызметі тиімді қызмет ... ... ... - есеп ... толық бақыланбайды;
- бюджетке міндеттемелер уақтылы аударылады, сондықтан ... ... ... ... ... болады;
- жұмысшылар алдында еңбекақы бойынша өтелмеген кредиторлық қарыздар жоқ;
- жолдағы тауарлар, фактураланбаған ... ... ... ... ... есебі жүргізілмейді.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау нәтижесінде анықталғандай,
кредиторлық қарыздар деңгейінің жоғарлауына ... ... ... ... деңгейі төмендеп отыр.
Кәсіпорынның кредиторлық берешегінің сомасы 2006 жылдың соңында 253 мың
теңгені ... ... ... ... ... есеп айырысқан соң,
басқа да міндеттемелерін жалпы сомасы 292 мың ... ... ... жылы ... ... ... 1,2 есеге кредиторлық
қарыздардың артуы себебінен төлем қабілеттілігін сипаттайтын көрсеткіштер
нормадан төмен болып отыр. ... ... ... 20 ... ... ... кредиторлық қарыздарының ... ... ... ... ... ... ... келесідей ұсыныстар жасауға болар еді:
- кәсіпорынның ұйымдық басқару құрылымын ... ... ... көбірек көңіл бөлу қажет, атап айтқанда, ішкі аудит бөлімінің
қызметін қолға алу керек;
- ішкі аудит ... есеп ... - ... ... ... ... жолға қою қажет;
- кәсіпорын балансының өтімділігін оның деңгейін ... ... ... отыру қажет, бұл баланс өтімділігіне
әсер еткен факторларды анықтауға мүмкіндік берер ... ... ... ... және ... ... ... басқа да
көздерін қысқарту, сонымен қатар кәсіпорынның өз ... ... ... ... ... ... мәнін
қалпына келтіруге болады;
- кезең сайын кәсіпорын ... ... ... ... деген қажеттілігін
анықтап отыруы қажет, яғни несиеге ... ... ... ... бұл ... ... ... толығымен шешіп бере
алмайды, сондықтан кәсіпорын басшылары нарық жағдайын зерттеп, оның ... ... ... ... ... өндірісті
қажетті ресурстармен қамтамасыз етіп отыру керек;
- ... ... ... ... ... ... төмендету
үшін өзар есептесу (взаиморасчет) жүйесін неғұрлым тиімді қолдану қажет;
- мерзімі ... ... ... ... үшін ... есеп
айырысуларды кемінде тоқсанда бір рет түгендеу жұмыстарын жүргізу керек;
- өзара есептесулер бойынша қарыздарды өтеу операцияларын ... тану ... ... ... ... ... ... басқаруды жақсарту үшін қарыздардың пайда болу
мерзімдері бойынша талдамалық есепті оңтайлы ұйымдастыру керек.
Пайдаланылған ... ... ... ... «Об ... ... в Республике
Казахстан» от 18 октября 1993 года.
2. Утвержденной Постоновлением Госкомитата Республики ... ... года ... Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлігінің 2004 жылғы 19 наурыздағы
№-128 бұйрығы.
4. Утвержденной Постоновлением Национальной комиссии ... по ... ... от 13.11.96 года № 3 в ... ... с ... ... А.М «Бухгалтерский учет и отчетность в банке» Москва-1994.
5. Антони Р. «Основы ... ... ... с английского 1992
Абрютина М. С., Грачев А. В. "Анализ ... ... - М: ... и сервис", 2000.
Артеменко В. Г., Беллендир М. В. ... ... - ... С.В. ... ... финансами.- М, 2000.
. Бланк И. В. Финансовый менеджмент - М, 1999.
Богатин Ю.В. ... ... ... и ... ... - М: Издательство стандартов, 1991.
Бригхэм Юджин Ф. Энциклопедия финансового ... пер. с ... ... - Экономика, 1998.
Бригхэм Ю.Финансовый менеджмент - С-Пб, 1997.
Баканов М. И., Шеремет А. Д. Теория экономического анализа: учебник ... - М.: ... и ... И.Т. ... ... ... - М., ... И. Т. Риск-менеджмент - М.: Финансы и стаистика,1996.
16. Бернстайн Л. А. Анализ финансовой отчетности: пер. с анг. - М.: ... ... ... А.С. ... ... ... предприятия:
организация и методология. - М: Финансы и статистика, 1991.
18. Вил Р.В., Палий В.Ф. Управленческий учет. - М.: Дело, 1997.
19. Ван Хорн Дж. ... ... ... / пер. с анг. Под ред ... - ... Грузинов В.П., Грибов В.Д. Экономика предприятия. - М., 1998.
21. Дюсембаев К.Ш., Егембердиев С.К. ... ... ... - ... ... и предпринимателя», 1996.
22. Дамарк Р. Финансы и предпринимательство. - М: Периодика, 1993.
23. Дюсембаев К Ш. Аудит и анализ финансовой отчетности - ... ... Л. Л., ... Л. Г., Толкач Г. В., Щитникова И. В. - ... ... ... ... ... ... - 2001 - 576 стр.
25. Ефимова О. В. Финансовый анализ- М.: Изд-во ... ... ... ... А.И., Привалов В.П. ... ... ... ... ... и дополненное. - М.: Центр
экономики и Маркетинга, 1997.
27. ... Н.В. и др. ... ... - М.: ... ... ... Маркарьян Э. А., Герасименко Г. П. Финансовый анализ. - М.: ... ... Б. ... бухгалтерского учета. - М.: «Финансы и статистика»,
2003.
30. Шеремет А Д., Сайфулин Р. С. ... ... - М.: ... ... ... 1995.
31. Годовой отчет ТОО «Батсу» за ... 2006 ... ... ... (заң ... ... ... салу объектілерін анықтау
2 Салық салынатын базаны есептеу
Салық ставкаларының дұрыс қолданылуын ... ... ... қолданылуын тексеру
Салық декларацияларын бухгалтерлік есеп мәліметтерімен
салыстыру
Салық жеңілдіктерін қолдануды негіздеу.
Деклорацияны ... мен ... ... ... ... ... есепте дұрыс көрсетілуін тексеру.
2006 жыл соңында
2006 ... ... жыл 2006 жыл

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«АТФ банктің» есебін жетілдіру шараларының методикалық нұсқаулығы17 бет
«КАЗОЙЛСЕРВИС» жшс-дегі іс-тәжірибе бойынша есеп беру43 бет
«Казойлсервис» ЖШС-нің қаржылық есебі61 бет
«ОЙЛСТРОЙСЕРВИС» ЖШС-ДЕГІ іс-тәжірибе бойынша есеп беру92 бет
«Оңтүстік жарық" ЖШС-дегі іс-тәжірибе бағдарламасының жоспары:30 бет
Дебиторлық және кредиторлық есептің аудиті63 бет
Еңбек ақы бойынша диплом алды іс – тәжірибе35 бет
Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысудың аудиті35 бет
Кәсіпорынның қаржы тұрақтануына жетудің теориялық негіздері18 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайы туралы ақпарат57 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь