Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерлік нысандары

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3
1. Г Жеке кәсіпкерлік кәсіпкерліктің нысаны ретінде
8
1.1 Жеке кәсіпкерліктің түсінігі мен мәні 8

1.2. Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерліктің нысандары 10

2 Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке кәсіпкерлік нысанындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың мәселелері 31
2.1. Жеке кәсіпкерлердің құқық қабілеттілігін жүзеге асырудың және оны заңнамалық реттеудің өзекті мәселелері 31
2.2 Жеке кәсіпкерлікті тоқтатудың нысандары. Жеке кәсіпкердің банкроттығы 46

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
58
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... 62
жүйесінде мемлекеттік тәуелсіздігімізді алған сәттен басталған түбегейлі өзгерістер әлеуметтік бағыттағы нарықтық экономиканы құрудың қажеттігін туғызып, мүлдем жаңа қоғамдық қатынастарды қалыптастыруды талап етті. Қазақстанның нарықтық экономикаға көшуі - экномикалық тұрғыда дамудағы уақыт талабы еді.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан-2030» деп аталатын Қазақстанның келешекте гүлденіп дамуының ұзақ мерзімді басымдықтарын анықтаған халыққа арнаған жолдауында біздің еліміздің алдына қоятын басты мақсаты: үлттық бірлік, әлеуметтік эділдік, барша қазақстандықтардың экономикалық жоғары деңгейдегі ахуалы тэн тәуелсіз, гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанды құру болып табылатындығын атап өтеді. Қоғамның бірлігі мен ішкі түрақтылығының маңызды құрамдас бөлігі ретінде болу қажеттігін де баса көрсетеді.
Кәсіпкерлік, тұтас алғанда, ауылдық жерлерде де жақын арадағы онжылдықта нарықтық құрылымдарға қосымша күш беретін және инфраструктуралар сүрақтары мен әлеуметтік мәселелер айрықша мэнге не салаға айналуы тиіс.
Қазіргі таңдағы қоғамымызда жұмыссыздық кедейлік, зейнетақы мен төлемақылардың төмен мөлшері, тағы басқа толып толып жатқан әлеуметтік мәселелердің өз шешімін тиісінше таппай жүргені жасырын емес. Осындай мәселелерді шешудегі мемлекеттің мақсаты болып азаматтарға, шаруалар мен ауылдық жердің түрғындарына кэсіпкерлік қызметті жүзеге асыруына қажетті құралдармен қамтамасыз етудің де мәселелері басты назарда болуы қажет.
Жаңа экономикалық қатынастырды қалыптастыру барысында біздің дербес мемлекетіміздің қоғамдық өміріндегі пайда болып жатқан құрылымдарды қаржылық және құқытық қамтамасыз етудің мәселелері өте өткір туындап отырғаны белгілі.
Бүгінгі күні, меншік қатынастарына қатысты реформалар, шаруашылық субъектілерінің ұйымдастыру-құқықтық нысандарының көп түрлілігі, кэсіпкерлік қызмет еркіндігі қоғамдық қатынастарды құқықтық реттеу эдістерінің елеулі тәжірибеде де, теориялық тұрғыда да құқықтық реттеуде шынайы демократиялық қағидалар басшылыққа алынады, атап айтқанда, кэсіпкерлік қызметті жүзеге асыру саласында Қазақстан Республикасының барлық азаматтарының тең мүмкіндіктері қағидасы және кэсіпкерлік еркіндік қағидасы.
Нарықтық экономиканы кэсіпкерлік қызмет еркіндігі қағидасынсыз елестету мүмкін емес. Аталған қағида Қазақстан Республикасы Конституциясының 26-бабында баян етілген: «Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде алган кдндай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады. Меншікке, онынь ішінде мұрагерлік күкыгына заң мен кепілдік беріледі. Соттың шешімінсіз ешкімді де өз мүлкінен айыруга болмайды. Заіьмен көзделген ерекше жагдайларда мемлекет мұқтажы үшін мүліктен күштеп айыру оның күлы тен, бағамен өтелген кезде жүргізілуі мүмкін. Әркімнің кәсіпкерлік кызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез келген заңды кэсіпкерлік кызмет үшін еркін пайдалануга күкыгы бар.» Сонымен, еліміздің негізгі Заңының азаматқа мүлдай құқық берілетінін жариялауы үлкен мэнге ие, ал бүл құқықтардың жүзеге асырылуы мемлекеттің әлеуметтік түрақтылығын қамтамасыз етудің құралы болатыны сөзсіз.
Қазақстан Республикасыдағы жеке кэсіпкерлік өз дамуын 80-жылдардың соңынан алады. Осы кезең ішінде экономика саласында оның қызметін реттейтін көптеген нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Солай бола түрса да, осы саладағы нормативтік базаны жетілдіруге байланысты көптеген мәселелер әлі күнге дейін өз шешімін таппай келеді.
Аталған саладағы қоғамдық қатынастардың жеткілікті түрде, ауқымды құқықтық реттелгеніне қарамастан, шешімдер талап ететін сүрақтар әлі де жетерлік. Мысалы, Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-наурыздағы «Шаруа (фермерлік) қожалығы туралы» Заңының 1-бабының 3-тармағы

заңды тұлға құрмастан шаруа қожалығы нысанының болуын ғана белгілейді. Ал тәжірибеде шаруа қожалықтары заңды тұлға ретінде құрылып эрекет етеді, көп жағдайда Қазақстан Республикасы 1994-жылғы 27-желтоқсанда қабылданған Азаматтық кодексіне қайшы келмейтін жауапкершілігі шектеулі серіктестік нысанында қүрылады. Бұдан жоғарыда аталған Заң нормасында жоюды талап ететін қайшылықтар туындайды. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодекс жеке кәсіпкерлердің құқыққабілеттігін жеке түлғанікімен бірдей көлемде белгілейді, бірақ жеке кэсіпкерлік құқықтыққабілеттілік пен эрекетқабілеттілікке мемлекеттік тіркеуден өткен сәттен бастап ие болады және құқықтарды жүзеге асыру саласында мүмкіндіктері де аса зор емес. Яғни, жеке кәсіпкердің құқыққабілеттілігі тек уақыт бойынша ғана емес, жеке түлғалармен салыстырғанда өкілеттіктерінің көлемімен де шектеулі. Сонымен, қолданыстағы азаматтық заңнамаларда көрініс таппаған ережелер орнын толтыруды қажет ететін құқықтағы ақтаңдақтық екені даусыз. Мысалы, жеке кәсіпкер мен оның отбасы мүшелері оның мүлкіне мүліктік шара ретінде өндіріп алу іс-жүргізуі қозғалатын болса, олар қорғаусыз қалады, мүның өзі экономиканың басты саласы ретінде мемлекетпен таңдалған және кәсіпкер қызметін жан-жақты қолдау қағидасына қайшы келеді.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде бұл дипломдық жүмыс тақырыбының өзектілігімен толығымен келісуге болады. Бүгін де жеке кәсіпкердің құқықтық жағдайын анағүрым терең зерттеудің қажеттілігі анық туындап отыр. Жеке кәсіпкердің қүықтық жағдайы мәселелері отандық әдебиеттерде де жеткіліксіз зерттелген, бұл кәсіпкерлік құқықтық қарым қатынастырды зерттеу саласындағы жаңа ғылыми еңбектердің жоқтығымен түсіндіріледі.
Ғылыми зерттеудің жалпы әдістемелік және теориялық негізін диалектикалық әдіс, таным теориясы құрайды, жүмыс барысында тарихи, салыстырмалы-құқықтық және өзге де дэстүрлі жалпы ғылыми әдістер қолданылды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
I. Құқықтық нормативтік актілер:
1. ҚР Конституциясы 1995 ж. 30 тамыз.
2. ҚР Азаматтық кодексі 1994 ж. 27-желтоқсан
3. ҚР Азаматтық іс жүргізу кодксі 1999 ж. 13-шілде
4. ҚР Салық кодексі 2001 ж. 12-маусым
5. ҚазССР «Қаз ССР-інде шарушылық қызметтің еркіндігі және
кәсіпкерліктің дамуы туралы» 1990-жылғы 11-желтоқсандағы Заңы.
6. ҚР «Жеке кэсіпкерлікті қорғау және қолдау туралы» Заңы 1992 ж. 4
маусым
7. ҚР «Лицензиялау туралы» Заңы 1995 ж. 17 сәуір
8. ҚР «Банкроттық» Заңы 1997 ж. 21 қантар
9. ҚР «Жеке кэсіпкерлік туралы» Заңы 1997 ж. 19 маусым
10. ҚР «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдауы туралы» Заңы 1997 ж.
19 маусым
11. ҚР «Шарушылық (фермерлік) қожалығы туралы» Заңы 1998 ж. 31
наурыз
12. ҚР «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының
мэртебесі туралы» Заңы 1998 ж. 30 маусым.
13. ҚР «Неке және отбасы туралы» Заңы 1998 ж. 17 желтоқсан.
II. Мақалалар және монографиялар:
14. Ахметбекова С. А. Предприниматель как участник гражданского
оборота // Вестник КазГУ №3 2000 г.
15. Басин Ю. Г. , Фурсов В. Т. Основы бизнеса в условиях рыночной
экономике Казахстана А: 1992 г.
16. Балкен М. Проблемы банкротства индивидуальных
предпринимателей. // Правовая реформа в Казахстане №4 2000 г.
17. Беляева 3. С. Крестьянское (фермерское) хозяйство как субъект
гражданского права. Учебное пособие. Субъекты гражданского

права отв. ред. Абова Т.Е. -М: Институт государства и права РАН 2000 г.
18. Бекназарова А.Т. Современное состояние, тенденции и перспективы
развития предпринимательства в РК // Вестник КазНУ №4 2002 г.
19. Бажкенова Р. Защитим права предпринимателя // Фемида №12, 2004 г.
20. Григоренко С. Проблемы гражданско-правового статуса
индивидуального предпринимателя. // Хозяйство и право № 5 1999 г.
21. Джандосов С. У. Крестьянские хозяйство: каким ему быть? //
Экономика и жизнь №7 2005 г.
22. Жилинский С. Э. Предпринимательское право (правовая основа
предпринимательской деятельности) учебник для ВУЗОВ. М: Изд.
«НОРМА» 2000 г.
23. Жетпысбаев Б. Аграрное право РК. Учебник. Казахстанский
институт правоведения и международных отношений. А:
«ДАНЕКЕР» 2000 г.
24. Иванов А. Б. Государственному регулированию
предпринимательства - правовую основу // Юрист №7. 2004 г.
25. Ермаков В. Как стать индивидуальным предпринимателем,
Библиотечка предпринимателя. А: «Центр обслуживания
предпринимателей Секрет+Сервис» 2000 г.
26. Климкин С. И. Вопросы читателей: простое товарищество //
Предприниматель и право №5-6 1997 г.
27. Климкин С. И. Правовые формы предпринимательства в РК. учебное
пособие, А: «БАСПА» 1997 г.
28. Кусаинова Л. А. Право землепользования крестьянских фермерских
хозяйств в РК (историко-правовой анализ), учебное пособие, Акмола
1998 г.
30. Нам Г. Новая инициатива Президента РК по поддержке малого
бизнеса // Предприниматель и право №16 1999 г.
31. Олейник О. М. Предпринимательское (хозяйственное) право, том 1,
учебник, М: «ЮРИСТ» 1999 г.
32. Романкова И.В. Правовое регулирование предпринимательской
деятельности граждан в РК Автореферат А: 1996 г.
33. Ручкина Г. Ф. Конституционные основы предпринимательства в
России // Конституционное и муниципальное право №4. 2002 г.
34. Рудецких А. Шишкина А. Поддержка малого предпринимательства
со стороны государства //Вестник предпринимателя №5 2001 г.
35. Романкова В. А. Процедура приобретения правового статуса
индивидуального предпринимателя // Актуальные проблемы
гражданского права. Материалы ежегодной республиканской
научно-практической конференции аспирантов и соискателей. А.
февраль 2005 г.
36. Сулейменова М. К. Покровский Б. В. Худяков А. И. Жакенов В. А.
Право и предпринимательство в РК. учебное пособие, А: «Жеты
жаргы» 1994 г.
37. Суханова Н.Т. Взаимоотношения предпринимателя и государством //
Зангер№12. 2005 г.Сафинов К. Б. Роль правительства в формировании предпринима-
тельской среды // Предприниматель и право №11, 17, 2002 г.
45. Ташенова С. Совместное предпринимательство // Внешнеэкономи-ческая деятельность в Казахстане №10 2000 г.
46. Устюкова В. В. Правовое положение крестьянского (фермерского) и
личного подсобного хозяйства в условиях аграрной реформы - М:
Институт государства и право РАН 2000 г.
47. Хруцкий В. Е. Как стать предпринимателем // США экономика,
политика, идеология №9 1992 г
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым Министрлігі
_____________________________________Кафедрасы
Қорғалуға жіберілді:
Кафедра меңгерушісі
__________________________
ДИПЛОМДЫҚ ... ... ... бойынша жеке кәсіпкерлік нысандары
»
Мазмұны
| | ... |3 ... |Г Жеке ... ... ... ... |8 ... ... ... ... мен мәні |8 ... |Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша жеке |10 |
| ... ... | |
|2 ... ... ... ... жеке |31 |
| ... ... ... ... ... | |
| ... ... | ... |Жеке кәсіпкерлердің құқық қабілеттілігін жүзеге асырудың |31 |
| |және оны заңнамалық ... ... ... | ... ... ... ... нысандары. Жеке кәсіпкердің|46 |
| ... | ... |58 ... ... тізімі…………… |62 ... ... ... мемлекеттік тәуелсіздігімізді алған
сәттен басталған түбегейлі ... ... ... нарықтық
экономиканы құрудың қажеттігін туғызып, мүлдем жаңа ... ... ... ... ... ... ... көшуі -
экномикалық тұрғыда дамудағы уақыт талабы еді.
Елбасы Н.Ә.Назарбаев «Қазақстан-2030» деп ... ... ... ... ұзақ мерзімді басымдықтарын анықтаған халыққа
арнаған жолдауында біздің еліміздің алдына қоятын басты ... ... ... эділдік, барша қазақстандықтардың экономикалық жоғары
деңгейдегі ахуалы тэн тәуелсіз, гүлденген және ... ... ... ... ... атап ... ... бірлігі мен ішкі
түрақтылығының маңызды құрамдас бөлігі ретінде болу ... де ... ... ... ... жерлерде де жақын арадағы
онжылдықта нарықтық құрылымдарға қосымша күш беретін және ... мен ... ... ... мэнге не салаға айналуы тиіс.
Қазіргі таңдағы қоғамымызда жұмыссыздық кедейлік, зейнетақы ... ... ... тағы ... ... толып жатқан әлеуметтік
мәселелердің өз шешімін тиісінше таппай жүргені жасырын емес. ... ... ... ... ... азаматтарға, шаруалар мен
ауылдық жердің түрғындарына кэсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... етудің де мәселелері басты назарда болуы қажет.
Жаңа экономикалық қатынастырды қалыптастыру барысында біздің дербес
мемлекетіміздің ... ... ... ... ... ... және құқытық қамтамасыз етудің мәселелері өте өткір туындап
отырғаны белгілі.
Бүгінгі күні, ... ... ... ... ... ұйымдастыру-құқықтық нысандарының көп ... ... ... ... ... ... реттеу
эдістерінің елеулі тәжірибеде де, теориялық тұрғыда да құқықтық реттеуде
шынайы ... ... ... ... атап айтқанда,
кэсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... ... ... тең ... ... және кэсіпкерлік еркіндік
қағидасы.
Нарықтық экономиканы кэсіпкерлік қызмет еркіндігі қағидасынсыз елестету
мүмкін емес. Аталған ... ... ... ... ... баян ... «Қазақстан Республикасының азаматтары заңды түрде
алган кдндай да болсын мүлкін жеке меншігінде ұстай алады. ... ... ... ... заң мен кепілдік беріледі. Соттың шешімінсіз
ешкімді де өз мүлкінен айыруга ... ... ... ерекше
жагдайларда мемлекет мұқтажы үшін мүліктен күштеп айыру оның күлы тен,
бағамен ... ... ... мүмкін. Әркімнің кәсіпкерлік кызмет
еркіндігіне, өз мүлкін кез ... ... ... ... үшін еркін
пайдалануга күкыгы бар.» Сонымен, еліміздің негізгі Заңының азаматқа мүлдай
құқық берілетінін жариялауы үлкен ... ие, ал бүл ... ... мемлекеттің әлеуметтік түрақтылығын қамтамасыз ... ... ... Республикасыдағы жеке кэсіпкерлік өз дамуын 80-жылдардың
соңынан алады. Осы ... ... ... ... оның қызметін реттейтін
көптеген нормативтік құқықтық актілер қабылданды. Солай бола түрса да, осы
саладағы ... ... ... ... көптеген мәселелер әлі
күнге дейін өз шешімін таппай келеді.
Аталған саладағы қоғамдық қатынастардың жеткілікті ... ... ... ... ... ... ... сүрақтар әлі де
жетерлік. Мысалы, Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-наурыздағы «Шаруа
(фермерлік) қожалығы туралы» Заңының ... ... ... құрмастан шаруа қожалығы нысанының болуын ғана белгілейді. Ал
тәжірибеде ... ... ... ... ... құрылып эрекет етеді, көп
жағдайда Қазақстан Республикасы 1994-жылғы 27-желтоқсанда ... ... ... ... ... шектеулі серіктестік
нысанында қүрылады. Бұдан жоғарыда аталған Заң нормасында жоюды ... ... ... ... ... ... Республикасы
Азаматтық кодекс жеке кәсіпкерлердің құқыққабілеттігін жеке түлғанікімен
бірдей көлемде белгілейді, бірақ жеке ... ... ... ... ... өткен сәттен бастап ие болады
және ... ... ... ... ... де аса зор емес. Яғни,
жеке кәсіпкердің құқыққабілеттілігі тек уақыт бойынша ғана ... ... ... ... ... де ... Сонымен,
қолданыстағы азаматтық заңнамаларда көрініс ... ... ... ... ... ... ақтаңдақтық екені даусыз. Мысалы, жеке
кәсіпкер мен оның ... ... оның ... ... шара ... алу ... ... болса, олар қорғаусыз қалады, мүның өзі
экономиканың басты саласы ретінде мемлекетпен ... және ... ... ... ... қайшы келеді.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде бұл дипломдық жүмыс тақырыбының
өзектілігімен толығымен келісуге болады. ... де жеке ... ... анағүрым терең зерттеудің қажеттілігі анық туындап отыр. Жеке
кәсіпкердің қүықтық жағдайы мәселелері отандық әдебиеттерде де ... бұл ... ... ... ... зерттеу саласындағы
жаңа ғылыми еңбектердің жоқтығымен түсіндіріледі.
Ғылыми зерттеудің жалпы әдістемелік және ... ... ... ... ... ... жүмыс барысында тарихи,
салыстырмалы-құқықтық және өзге де дэстүрлі ... ... ... ... ғылыми-теорилық негізі Ю.Г. Басин, М. Балкен, С.
Григоренко, С.У. Жандосов, С.Э. Жилинский, В. ... С.И. ... Л. ... В.В. ... М.К. Сулейменов, В.Е. Хруцкий, өзге де ... ... ... мәртебесіне қатысты конституциялық
құқық, ... ... ... іс ... ... ... кәсіпкерлік
құқық саласындағы танымал заңгер-ғалымдар мен зерттеуші-құқықтанушылардың,
сонымен қатар ТМД ... ... да ... ... ... ... мәселелеріне байланысты жаңа
әдебиеттердегі ғылыми зерттеулердің болуына қарамастан, жеке ... ... ... мен ... ... ... ... кәсіпкерліктің барлық нысандарын тұтастай зерттеумен шектелуіне
байланысты екендігін ескерген жөн. Дипломдық жұмысты ... ... ... ... жеке кәсіпкердің кұқықтық жағдайы мәселелерін
кешенді түрде зерттеуге тырыстық.
Бұл ... ... ... жеке ... ... ... ... олардың кәсіпкерлік қатынастардың
өзге субъектілерінен ерекшелендіретін айрықша белгілеріне, және кәсіпкер
қызметін қуру мен ... ... жөн ... ... ... құқықтық жағдайымен байланысты ... және ... ... ... ТМД ... ... ... құқықтық
талдау жүргізілді: жеке кэсіпкерліктің бір ретінде ... ... тең ... ... ... ... жеке кәсіпкердің
құқыққабілеттігі; сонымен қатар заңды түлға ... ... ... қарағанда, заңды түлға құрмастан жүзеге асырылатын жеке кэсіпкер
мэртебесінің оң жақтары бар екендігін ... ... ... көрсету.
Дипломдық жұмысты орындауға жеке кәсіпкердің құқықтық ... мен оның ... ... кездесетін мәселелерді
анықтауға, жеке кәсіпкерлікпен байланысты заңнамаларды ... ... ... ... ... бөлінді. Осы аталған
зерттеудің негізгі ... ... ... ... жөн ... жеке ... ... ерекшеліктерін зерттеу;
* жай серіктестіктің шаруа қожалығының ... ... ... мен ... ... (фермерлік) қожалығының мүшелерінің ауыл шарушылық
қызметінің мэнін зерттеу;
* заңды тұлға ... ... ... құрудың заңды тұлға
нысанында құрылған ... ... толы ... тоқталу;
* жеке кәсіпкер құқыққабілеттілігін заңдық реттеудің ... жеке ... ... тоқтату мен оның банкроттығы мәселелерін
тоқталу;
* жеке кәсіпкердің құқықтық ... ... ... ... ... ... жұмыстың нормативтык негізгі ретінде Қазақстан Республикасы
Конституциясы, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... Республикасы «Лицензиялау туралы»,
Қазақстан Республикасы «Банкроттық туралы», ... ... ... ... Қазақстан Республикасы «Шаруа ... ... ... ... ... кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау
туралы» заңдарының нормалары қолданылды.
1 ... Жеке ...... ... ... Жеке кәсіпкерліктің түсінігі мен мәні
"Кәсіпкерлік нысаны (ұйымдық құқықтық нысан)" ... өзі ... және ... ... жақында пайда болды. Өзінің пайда
болуымен бүл жаңа экономикалық қатынастарды қалыптастырды. Кеңес дәуріндегі
советтік ... ... ... үстемдік еткені белгілі.
Мемлекеттік емес сектордың рөлі тым аз ... еді. ... ... ... аталған уақытта да жаңа экономикалық қатынастырдың пайда болуы мен
дамуы ... ... ... ... бола ... да, ... бір ілгері
басушылықты тіптен ескермеу объективсіз болар еді, мысалы, ... 90- ... ... кезең. 1987 ж. 30 маусымда ... ... ... ... ... ... 1988 ж. 26
мамырдағы КСРО-нің "КСРО кооперациялар туралы" Заңын, , өзге де ... ... ... ... бір 1989 ж. 7 ... КСРО ... Президиумының "Жалдау қатынастар туралы" Жарлығын қатар актілерді
атап өтуге болады. Кәсіпкерліктің дамуында үлкен мәнге ие КСРО ... 1990 ж. 8 ... ... "Шағын кәсіпорындарды қуру мен
дамыту шаралары туралы " Ереженің маңызы зор болды.
Қазақстанның мемлекеттік ... қол ... ... ... ... заңнамаларды қалыптастыруға ықпал етті. Біздің
жағдайда нысан ... ... ... бір ... ішкі ... ... 16, с.21 ... бүл дипломдық жүмыста Қазақстан
Республдикасы және ТМД елдері заңнамасында көзделген кәсіпкерлік ... ... ... ... - бүл дипломдық жүмыстың зерттеу пәні болып
табылады.
Кэсіпкерлік белгілі бір ... оның ... ... көптеген
факторларға байланысты: шаруашылық ... ... ... ... ... да бір нысанның салыстырмалы
артықшылықтары. Әрбір елдің кэсіпкерлікті ... ... өз ... ... ... ... әлемдік тәжірибеде типтік ... ... - ... ... бар. ... жеке кэсіпкерлік,
жай серіктестік, толық және коммандиттік серіктестік, ... ... ... ... мемлекеттік мекемелер жатады.
Бүл негізгі нысандар ... ... ... эр елде ... ие ... ... с.4-5\
Кәсіпкерлік қызметтің түрлері мен нысандарын кәсіпкерлікті ... ... ... ретінде бөліп қарастыру ... ... ... және ... ... ... ... Бұл - аталған саланы зерртейтін заңнаманы дұрыс ... және ... ... ... нормативтік құқықтық актілердегі ... ... және ... ақтаңдықтықтарды жойып , оны
жетілдіруге зор ықпалын тигізеді.
Кәсіпкерлік қызметтің нысандары мен түрлері жөнінде сөз қозғағанда "түр
мен нысан" ... ... ... ... және ... жиі
ауыстырылып қоданылатынын ескеруіміз қажет. Осы дипломдық ... ... түрі ... ... негізгі бөлімшелерін түсінеміз,
бүл негізгі бөлімшелер - түрлер ретінде қарастырылатындықтан да ... ... ... ... ... ... кәсіпкерліктің бір түрі
басқасына нысан болуы ... ... ... ... ... болсақ, бүл өндірістік құрылымдар.
Кэсіпкерліктін түрлері эр түрлі нысанда болуы ... ... ... ... ... табу мүмкін, ал кәсіпкерліктің бірнеше түрі үқсас
нысанда кездесуі мүмкін.\41 с.36-37\ Осы бөлімнің бірінші тақырыбында заңды
түлға құрмай-ақ жеке түлғалардың ... ... ... ... ... қысқаша сипаттама беріледі.
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 19 маусымдағы "Кәсіпкерлік қызмет
туралы" Заңында (бүдан әрі - Заң) кәсіпкерліктің түрі мен ... ... ... ... Заңның мәтініндегі кәсіпкерліктің түрі мен
нысанын ажырату ... ... ... олардың нақты түсінігі
қарастырылмаған. Жағарыда атап өтілгендей түр мен нысагн терминдері ... және бір ... жиі ... ... ... да заңдық
әдебиетте де олар түрлі мағынада қолданылады, сондай-ақ ... ... ... ... ... нысандарын бөлуде оның заңдық мазмүлын
білдіретін заңдық нысандары туралы айтылады. Яғни, бір ғана ... ... ... нысандырда, ал түрлі мазмүн бірдей нысандарда болуы ... ... ... ең ... ... ... қарай бөлуге болады. Осы негізде жеке түлғалардың және заңды
түлғалардың кәсіпкерлік қызметін бөліп қарастыруға болады. ... ... ... мүндай бөлу Қазақ ССР нің ... ... ... ССР-дегі кэсіпкерліктің дамуы мен шаруашылық қызметтің
еркіндігі туралы" Заңының ... ... ... түлғалардың кәсіпкерлігі туралы сөз қозғағанда, заңды тұлға құрмай-
ақ, жеке тұлғалардың кәсіпкерлік қызметті жүзеге ... ... ... ... тек қана жеке кэсіпкерлік түрінде болуы мүмкін,
бүл өз кезегінде, жеке кәсіпкерлікті білдіреді. ... ... ... немесе бірнеше жеке түлға болуы мүмкін. Заң шығарушы ... ... ... - жеке ... бірнеше түлғаларадан құрылса,
үйымдастурышылық нысаны - бірлескен кэсіпкерлік болып саналады. ... жай ... ... ... ... ... ... кэсіпкерлік қызмет кең таралған.
1.2. Қазақстан Республикасы заңнамасы бойынша жеке ... ... ... ... ... ... ... (жеке тұлға)
кәсіпкерлік қызметі кэсіпкерліктің ұйымдастырушылық құқықтық нысанының бір
түрі болып ... Жеке ... ... ... ... қызметі олардың жеке меншігіне негіделеді және мазмүны жағынан
коммерциялық болып табылады. Олар әр қашанда тауарларға (жүмыстар, қызмет
көрсетулер) деген сұранысты ... ... ... ... ... ... жеке ... атынан оның ... мен ... ... жүзеге асырылады. Жеке ... тек ... ... ... ғана ... ... ... мен заң актілерінде өзгеше белгіленбесе, сонымен бірге
шетелдік азаматтар мен азаматтығы жоқ ... да бола ... ... ... ең бірінші заңдық акт КСРО-нің 1987 -жылғы
19-қарашадағы ... ... ... ... Заңы ... ... ... қабылдануымен кішігірім өндіріс пен қызмет көрсету саласында шағын
бизнес пайда болды: бас киімдер, ... ... ... ... ... ету, бейне-таспа өнімдерін жалға беру, гүлдерді ... сату т.б. Жеке ... ... дамуы 19991-1992 жылдардағы
кәсіпкерлік жөніндегі заңнамалардың дамуымен тікелей байланысты болды.
Ендігі кезектегі кәсіпкерлік ... ... ... ... және ... ... ... айтарлықтай ірі делдалдық мәмілелер жасайтын және
орындайтын брокерлермен де ... ... ... с. ... ... Азаматтық Кодексіне сэйкес азаматтардың заңды
түлға құрмай-ақ кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруы шағын кәсіпкерліктің бір
түрі болып табылады. ... ... ... ... ... 1997- ... 19- ... «Шағын
Кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» Заңының 3-бабынаң 1-тармағында
былайша анықталған: Заңды ... ... жеке ... ... ... ... саны 50 адамнан аспайтын және активтерінің
жалпы қүны орта есеппен бір жыл ішінде алпыс мың еселенген айлық ... ... ... қызметпен айналысатын заңды түлғалар
шағын кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Яғни, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне тек заңды түлғалар ғана ... ... ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын жеке түлғалар да
жатады.
Жоғарыда заңнамамен белгіленгені ... ... ... ... 1997 - ... 19- ... ... кэсіпкерлік туралы" Заңымен
заңды тұлға қүрмастан жеке тұлғалар кәсіпкерлігінің: жеке және бірлескен
екі түрі көрсетілген. Жеке ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ мүлікті пайдалануға және оған билік
етуге мүмкіндік беретін өзге де ... ... ... ... Жеке
кәсіпкерлікті некеде түрған азамат өзінің жүбайын (зайыбын) кәсіпкер
ретінде көрсетпей жүзеге асыратын ... ... ... ... асыруға зайыбының келісімі талап етілмейді.
Бірлескен кәсіпкерлік ортақ меншік құқығы мен ... ... ... - ақ ... ... ... және оған билік етуге
жол беретін өзге ... ... ... тобымен жүзеге асырылады. Өз
кезегінде бірлескен кәсіпкерлік үш ... ... ... ... ортақ бірлескен ... ... ... ... ... фермерлік қожалықтарының немесе жекешелендірілген
түрғын үйге ортақ бірлескен меншік негізінде іске асырылатын отбасылық
кәсіпкерлік;
в) кәсіпкерлік ... ... ... ... ... жай ... заңнамалар нормаларындағы мынадай екі жағдайға ... ... жеке ... ... заңды тұлға қүрылмайды, яғни
жеке мүліктің заңдық оқшауланып, іскерлік айналымға қатысуы орын алмайды.
Соған байланысты мұндай ... ... ... өз ... ... ... субъектісін барлық мүлкі іс жүргізу заңнамасымен
белгілінген тэртіпте өндіріп ... ... ... да ... ... ... тәуекел мен байланысты емес бизнес салаларында ғана кең
таралады. Екіншіден, жеке кәсіпкерлерге заңды түлғалар үшін ... ... ... ... ... ... ... 19-
маусымдағы «Шағын кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдау туралы» ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
оларға өндірістік кооперативтер, серіктестіктердің ... ... ... ... ие. ... жеке кәсіпкерлер тең ... ... ... ... ... атқарады. Кәсіпкерлік
қызметті жүзеге ... жеке ... шарт ... ... және өз
міндеттемелерін орындамаған немесе тиісінше емес орындаған ... ... қоса ... ... ... ... ... Оларға
кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру барысында міндеттемелерді бұзғаны үшін
қолданылатын жауапкершілік ... ... ... де ... егер ... ... ... бой бермейтін күштердің (форс-мажорлық мән-
жайлар) салдарынан мүмкін болмағандығын ... ... ... ... ... өз ... ... атынан жүзеге асырады. Бірлескен
мэміле жасаған жағдайда, заңда актілерімен ... ... ... мен ... ... ... барлық
қатысушыларының атынан жүзеге асырылады.
Бірлескен шаруашалық қызмет кең мағынасында ... да бір ... ... субъектілердің өзара әрекеттесуін білдіреді. Шаруашылық
айналымның жекелеген ... ... ... ... бәрі үшін ... ... қол ... талпына алады,
жалпы шаруашылық мақсаттың объектілері коммерциялық қызметтегі немесе
тұрмыстық ... ... ... мүмкін.
Бірлескен қызмет жөніндегі заңнама соңғы жылдары көптеген өзгерістерге
ұшырады. Соның ішінде Қазақ ССР-нің 1963-жылғы 28-желтоқсанда ... ... атап ... ... ... азаматтар мен ұйымдар мен
арасында шарт ... ... кең жол ... ... ... негіздері сол кезеңдегі кәсіпкерлік пен ... ... ... белсенді дамуына алғы шарт болғаны сөзсіз. Қазіргі
уақытта бірлескен қызмет туралы шарт Қазақстан Республикансының 1994-жылы
27-желтоқсанда ... ... ... ... ... қызмет
туралы шарт (жай серіктестік)" деп аталатын 12-тарау "Меншік ... ... ... ... көрініс тапқан". "Жай серіктестік" термині
азаматтық заңнама ... ... ... ... ... оң ... Мұны ... Республикасының 1992-жылғы 4-
шілдедегі "Жеке кэсіпкерлікті қолдау мен ... ... ... де ... ... ... Қазақстан Республикасы Азаматтық
Кодексінің 228-бабына ... ... ... ... шарт ... ... ... тараптар жалпы шаруашылық мақсатқа жету бірлесіп әрекет
жасауға міндеттенеді". Бүл шарттан туындайтын ... өзге ... ... болатын құқықтық қарым-қатынастарадан көп ерекшеленеді.
Алайда осы түхтағы бір қызық жайт: борышқордың да, ... де, ... ... мүдделері қарама қайшы емес бір типтік болып табылады,
және жалпы шарушылық мақсатқа қол ... ... ... ... қызмет туралы шарттың ... оның ... ... ... Бұл шарт егер оның ... ... болып табылса, нотариалдық куэландыруды ... ... ... ... ... ... ажырата білгеніміз жөн.
Өкінішке орай, бүл екі түсінікті шатастыру жиі ... Бүл ... ... жағдай да, екінші жағдайда да заңшығарушы ... ... ... ... ... ... қолданылады.
Бүл түсініктердің маңызды айырмашылығы келесіде: шаруашылық серіктестік
заңды түлға болып табылады, жай ... ... ... ... ... ... ... туындайды: жай серіктестік мүлікке құқылы
емес, өз атынан шарттар жасай алмады, ... ... және ... ... жеке ... ... ие емес.
Солай бола тұрса да, белгілі бір ... ... ... ... ... ... да ... болады, мысалы,
шаруашылық серіктестік нысанының бір түрі ... ... - ... ... ... ... үшінші түлғалардың алдында
міндеттемелері бойынша жауап беру тэртібінде көрініс табады. ... ... ... жағдайда, оның барлық қарыздарын жабу үшін
мүлкі жетіспеген жағдайда, ... үшін оның ... ... ... ... алу ... ... барлық мүлкімен ортақ
жаукапкершілікте болады. Жай ... ... ... ... ... жалпы шығындары мен залалдар қатысушылардың жалпы мүлкі есебінен
жабылады, ал жетпейтін сома қатысушылардың арасында осы мүлікте олардың
үлесіне ... ... ... ... ... ... бүл
жерде келесідей сәттерді ескеру қажет: жай ... ... ... жауапкершіліктің аталған тәртібін өзгертуге құқылы, ал толық
серіктестіктің ... ... ... заң ... де ... ... серіктестік заңды түлға болып табылмайтындықтан да, оның ... ... ... органдармен емес, қатысушыларыдың тікелей жалпы
келісімімен ... ... ... қатысушыларының көпшілік даусымен
шешім қабылдауға мүмкіндік ... ... ... негіздермен
салыстырғанда, бүл сүрақты реттеудің ... ... ... ... ... ... негізінде бірлескен қызметке
және жалпы істерді жүргізуге ... ... бір ... ... ... де, ... тэртіп қатысушылар саны көп болған жағдайда
белгілі бір қиындықтар туғызады.
Қатысушылар салымы ретінде кез-келген мүлік үсынылуы ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ,
пайдалану құқығының, интеллектуалдық меншік объектісінің де ... ... тиім ... ... ... ... Кодексі
салым ретінде еңбектік салымға да жол ... ... ... ус ... де салым ретінде қарастыру мүмкіндігі туралы
атап өту ерекше мәнге ие болар еді. Себебі, қатысушылардың салымын ... ... ... өзі ... ... ... шаруашылық
қожалықтарының жарғылық қорының құрылуына қарағанда, мұнда тәуелсіз
аудиторлық ... ... ал ... ... салымдарды бағалау
қатысушылардың өздерімен жүзеге асырылады. Бүл түсінікті жағдай: жай
серіктестік заңды ... ... ... өз ... ... ... жасамайды, сондықтан да шаруашылық серіктестіктерде жасалатын
мәмілелер үшін маңызды болып табылатын ... ... ... ... бағытталған шара үшінші түлғалар үшін талап етілмейді.
Сонымен, ... ... ... ... бірлескен қызмет туралы ... ... үшін ... ... олардың үлес мөлшеріне қарай
табыстар мен шығыстарға қатысты ... ... Тағы бір ... ... ... эрбір қатысушының үлесі жөнінде ... ... ... ... тең болып саналады.
Жай серіктестік заңда түлға болып табылмайтындықтан, оның меншігі
жөнінде сөз қозғауға ... ... ... с.4-5\ ... ... ... жай серіктестік ... ... ... ... ... ... ие:
табысы Қазақстан Республикасының 2001-жылғы 12-маусымдағы «Салықтар және
бюджетке ... ... ... ... ... ... ... салық салу объектісіне жататын заңды түлғалар қызметіне қарағанда,
жай серіктестік тұтас алғанда салықтық ... ... ... қызмет туралы шарт қатысушыларының ақшалай немесе өзге де
мүлктік салымдары олардың жалпы үлестік меншігі болып табылады. ... ... ... ... ету ... ... жағдайда, бүл мүліктерге жалпы
үлестік меншік туралы барлық ережелер ... ... ... ... ... жай серіктестіктерге қатысты келісідей
қатаң талапты белгілейді: бірлескен қызмет туралы шарттың қатысушысы ... ... ... ... ... өз ... ... етуге
құқылы емес. Басқа сөздермен айтқанда, жай серіктестіктің ... ... және бір ғана ... иесі ... ... ... ... тәртібіне қарағанда елеулі ерекшеліктерге ие.
Ауыл шаруашылығы саласындағы ... ... ... ... аса маңызды мәселедерінің бірі болып табылады. Бүл өз
кезегінде, ауыл шаруашылыңғындағы түрлі меншіктік қатынастардың
қалыптасуына, ... ... ... мемлекттік,
кооперативтік, акционерлік, ұжымдық және көпқырлы аграрлық қүрылым ретінде
пайда болуына бағыталады.
Жоғарыда ... ... шешу ... ... ... ... ... тетігінде белсенді рөл атқаруымен және ... ... ... ... ... жер ... басты түлға
жерді шарушылық пайдалану құқығына ие ... ... осы ... пайдалануды
тікелей жүзеге асыратын түлға басты фигура болып табылады.\14, с.20\
Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-наурыздағы «Шаруа (фермерлік)
қожалығы ... Заңы ... ... ... және олардың жүмыс
істеуінің құқықтық, үйымдық және экономикалық негіздерін ... ... ... ... жеке ... ... және
әлеуметтік эділеттікке кепіл береді, сондай-ақ олардың құқықтары мен ... ... да ... бере ... ... ... дамуы
үшін қолайлы жағдайларды қалыптастыруды көздейді.
Ең алғашы рет «шаруа (фермерлік) қожалығы» ... ... ... ... ... ... қожалығы туралы» Заңының 1-бабында ... ... ... деп ауыл-шаруашылығын бірлесіп жүргізуде
өндіріс шаруа қожалығы мүшесінің жеке ... және ... ... құралдары мен өзге де мүлікке артықшылықты негізделген тұлғалардың
отбасылық-еңбектік бірлестігі танылады».
Ал, еліміз тәуелсіздік туын желбіретіп, өз ... ... ... ... ... тең құқылы мүшесі ретінде орныққаннан
кейінгі ... ... ... ... кодексінің 19-бабының 4-
тармағының 1-тармақшасында ... ... ... термині
азаматтардың заңды тұлға қүрмастан жүзеге асыратын кэсіпкерлік ... ... ... ... болатын. Содан кейін Қзақстан Республиккасы
Президентінің 1995-жылғы 22-желтоқсандағы «Жер туралы» Заң күші ... ... ... ... ... жер учаскелерін түрақты
пайдалану құқығына ие жер ... ... ... ... ... ... ... да бүл субъектінің заңдық тұрғыдағы
құқықтық жағдайын нақтылап көрсетпеді. ... ... ... ... ... немесе фермерлік шаруашылық ретінде белгілі бір субъект
эрекет етуі тиіс ... ... ... ... бүл түхта құқытық
құрылуы жағынан олардың түрліше болу мүмкіндігі ескерілмеді.
Жоғарыда аталғандарды ескере отырып, шаруа қожалықтары мен ... ... ... ... ... ... өтуге болады:
біріншіден, шаруа қожалығы деп тұлғалардың отбасылық-еңбектік
бірлестігі танылады, яғни, жалпы ... ... ... ... ... ... (бүл бірінші нысаны);
екіншіден, фермерлік шаруашылық екі нысанда болуы мүмкін - бір ғана
қатысушыдан ... ... ... ... ... ... ... нысанындағы жеке кәсіпкерлік.
Өз кезегінде, аталған субъектілердің барлығы да жерді ... ауыл ... ... ... және оны ... ... байланысты болып келетін жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыратын тең
құқықты шаруашылықтар болып танылады. Бұл меншікті ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
Шаруа (фермерлік) қожалықтарының қызметін реттейтін заңнамаларда шаруа
қожалығы ретінде ауыл-шаруашылығын бірлесіп ... ... ... ... жеке ... және ортақ меншіктегі өндіріс құралдары
мен өзге де ... ... ... ... ... қарастырылады. Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-
наурыздағы «Қазақстан Республикасының кейбір зң ... күші ... ... ... (Шаруа қожалықтар мәселеріне қатысты)» Заңына сэйкес ... ... ... ... жойған Қазақ ССР-інің 1990-жылғы 21-мамырдағы
«Шаруа ... ... ... ... қожалықтарының мүшелері ретінде
жүбайлар (зайыбы), балалары, ата-анасы, басқа туысқандары және ... ... ... өзге де ... танылған болатын. Өзге де
түлғалардың шаруа қожалығының мүшесі ретінде ... ... ... ... 21-мамырдағы «Шаруа қожалығы туралы» Заңына 1993-жылғы ... ... ... ... ... ... өзгерістерге
сэйкес алынып тасталды, ал ... ... ... ... ... (фермерлік) қожалығы туралы» Заңында өзге
түлғалар шаруа қожалығының субъектісі ретінде танылмады.
Біздің ойымызша, бұған ... ... эсер ... ... ... «өзге түлғалардың» саны анықталмай кіретіні заңнама белгіленген
жеңілдіктер мен ... ... ... ... шаруа
қожалықтарының қүрылуы мүмкіндігін ... ... ... ... жоқ ... өзге ... шағын ауыл шаруашылық ... ... ... т.б. ... ... ... ... жағынан әлдеқайда ерекшеленетін шаруашылықтарды қүруы
мүмкін еді. Н.Н. Веденин «Тек ... ғана ... ... ... ... деп ... атап өте келе, туыстық байланысы жоқ «адамдар тобының»
емес, жекеленген түлғалардың шаруа қожалығы мүшелігіне кіруі ереже ... ... ... жол берілетіні көрсетілгені жөн деп
санайды.\14,с.8\
Осыған ... ... Г.А. ... ... ... ... ... кооперативтерінен және ауыл шаруашылығындағы
кэсіпкерлік ... өзге ... ... ... - ... еңбектік
бірігуге негізделуінде» деген пікірімен толықтай келісуге болады.\15,с.12\
Профессор К.А. Шайбеков шаруа қожалығы субъектісін ... ... орай өз ... былайша білдіреді, «Отбасы мәселесі эдебиетерде
аз зерттелген, отбасы ... ... ... және
мүліктік құқықтық үш түрғыдан қарастырылып, ... яғни ... ... ... ... ретінде тиісінше дэрежеде көңіл
бөлінбеді»\45,с 91\ Бұдан әрі танымал ... К.А. ... ... ... ... ... ерекше көңіл бөлген жөн, - ... ... іске ... ... ... ... қатынасын
ынталандырып, шығармашылық бастама үшін кең мүмкіндіктер ашатыны сөзсіз.
Сонымен бірге, жанүлның ... ... ... тиімді эрі адал
жүргізуге мүдделі болатыны ... да ... ... ... ... ... өндірістің тек атқарушы субъектісі ... оның ... де ... қанағаттанушылықты сезінеді. Жаныл - жұмысшылардың
«өндіріс иесінің бірі» секілді өз ... ... ... ... оң
ықпалын тигізіп, шаруа қожалығы қызметін үйымдастыру барысындағы еңбектің
табысты да нэтижелі болатынына еш күмэн келтірмейді.
Осы мазмұлдалған ... ... ... ... ... Ю. Г. ... мынаны атап көрсеткен: «Шаруа қожалығының
отбасы ретіндегі жанұя белгілеріне ... тән: ... ... мықтылығы, мүдделердің бөлінбейтіедігі қарым қатынастардың
терең сенімдік сипатта ... ... ... ... ... ... ... мүшелерін анықтайтын белгі -олардың
бір-бірімен туыстық қатынастарда болуы қажет.
Бүл жерде сонау 1872-жылы Ректор Сент-Джон де ... «Кез ... ... философиялық үхтанымы өз көршілерін мазаламай және
ештеңе қарызданбай ... өз ... үшін ... Осы ... ... ... жадында ұстайтын және ... ... бар ... ... 15\
Сонымен, қазіргі уақытта шаруа қожалығы құрамына туыстық байланысы жоқ
адамдардың кіруіне жол берілмейді. Л. А. Қүсайынова өз ... ... - Туыс ... ... ... түлғалар еңбек шарты бойынша жүмыс
істеуі мүмкін шаруа қожалығын мүшелерінің келісімімен ... ... ... қожалығы қызметіне қосқан мүлкінің шамасына қарай қатыса
алады.\45,с.34\
Біздің ... осы ... ... екінші бөлігі қате
айтылған, себебі, түлға шаруа қожалығында өзінің еңбегімен қатыса отырып,
фактілік ... жай ... ... ... орай ... ... ... шарт жасауы тиіс. Не болмаса бұл түлғалар шаруа ... ... ... да бір ... қоспастан жеке еңбек шартын ... ... ... ... ... түріндегі шаруа қожалығы мүшесі
деп танылуы үшін тек туыстық қатынастардың болуы ғана емес, ... ... ... ісін ... ... ... ... сипаты маңызды
мэнге ие Қазақ ССР інің ... күші ... ... ... ... де, осы ... бірқатар нормаларын талдау негізде ... ... ең ... ... ... ... болмауын
көздеген» деген түжырым жасайды. Бүл кэсіпкерлік қызметтің осы түрі
салымдарды ... ... ғана емес ... шарт ... жеке ... ... тиіс екендігін білдіреді. Осы айтылған шаруа қожалығы басшысының
бірінші ... ... ... ... көзқарасты қолданыстағы
Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-наурыздағы «Шаруа ... ... Заңы ... ... жасай келе біз де қолдаймыз. Атап
айтқанда, Заңның 6-бабынаң 2-тармағында былайша тікелей белгіленген «Жеке
еңбегімен қатысу ... ... ... ... ауыл ... мен ... бар, ауыл шаруашылығында іс жүзіндегі жүмыс
тәжірибесі бар және осы ... ... ... ... кентте тұратын
азаматтар шаруа (фермер) қожалығын жүргізу үшін жер учаскесін алуға басым
құқықты пайдаланады». ... жер ... ... ... бар ... ... ... құрамынан шыққан кезде, оған шаруа қожалығында іс
жүргізуіне арналып осы үйымның жерінен жер ... ... ... ... ... органға өтініші және бөліп шығарылатын жер
учаскесінің орналасқан жері туралы қоса берілген
келісілген материалдар заңнама ... ... оған жер ... ... үшін ... ... табылады.\29,с.22\
В.В. Петров көрсеткендей: «Фермерлік ... ... ... оны ... өзге ... ... ең бір
елеулі белгісі ретінде қарастырады. Американдық ғалымдар кейбір жағдайда
ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізудің отбасылық ... ... ... ... ... ... орта ... есептеуде 1,5-тен кем
жалдамалы жұмысшылар еңбегін ... ... үшін ... ... ... ... ... 1990-жылғы 11-
тамыздағы «Латвия Республикасының ауылдық жерлеріндегі жер реформасы ... ... ... ... ие отбасылық шаруашылықтарды шаруа
қожалықтары деп санаған дұрыс:
еңбекке ... ... ... ең ... ... жұмыс орны шаруа қожалығы болып табылса;
отбасының шаруа қожалығынан алатын табысы шаруашалықтан
тыс алынатын табыстарының мөлшерінен артық болса.\5\
Жоғарыда Л.А. ... атап ... ... ... 1990-жылғы
21-мамырдағы «Шаруа қожалығы ... ... ... ... де ... ... оның ... бірінші кезектегі
жұмыспен қамтылуы жанама түрде көзделеді. ... ... ... ниет ... ... ... ... өзге қызметкерлері) ... ... ... ... ... ... мүшелік немесе еңбектік
қатынасын
тоқтатады), сонымен шаруа қожағындағы жұмыс негізгі болып табылады
және ... ету ... ... ... ... осы ... ... норманы айтуға болады. ... ... ... ... ... ... (фермерлік) қожалығы туралы» Заңы анақұрылым нақты норманы
.
бекітеді.
Шаруа қожалықтары қызметінің табиғатын айқындайтын екі концепция ... - ... ... - ... ... ... заңнамалардан (мысалы жер қатынастарын
реттейтін заңнамалары) және ... ... ... ... ... концепция жер және конституциялық заңнамалармен берілетін
элементтер көмегімен жерге қатысты ... ... ... ... құрылымдардан туындайды.
Доктриналдық концепцияға қатысты 1992-жылы Саргостағы Бірінші
Халықаралық Имбероамерикандық ... ... ... ... болады.
Бұл Конгресте кэсіби жер өндеуші деп ауыл шаруашылық қызметін ... ... ... ие және осы ... өзін тұтастай арнаған,
өмірінің басты қызметі ретінде аталған салаға ерекше мән ... ... тиім ... атап өтілді. Яғни:
1) белгілі бір жасқа толған, өз еркімен жермен еңбектенуге ықылас
білдірген түлға жер өндеуші бола ... ... ... ... ол ... бір
алалаушылыққа
(дискриминация) үліырамайды ... оның ... да ... ... ... ... шектелмеуі тиіс, оның
заңды мүдделеріне нұқсан келтірілуіне жол берілмейді.
2) Жер өндеуші болуға ерік білдірген мүдделі түлғадан аграрлық
құқықтық ... ... ... мен жүзеге асырылуына
қажет болатын құқықтық эрекеттерді ... үшін ... ... ... етіледі.
3) Жер өндеушінің «ауыл шаруашалығы қызметін» жүзеге асыруда сэйкесінші
тэртіпте ... ... ... ... ... ... ... келесідей іс - эрекет етуге мүмкіндігінің
болуы:
а) ... ... және үй ... ... ... ауыл ... қызмет;
б) негізгі қызметке ... тек ... ... ... ... және ... байланысты және негізгі қызметтін
заңдық тэртібіне бағынатын өзге ауыл шаруашылық қызметі.
4) Жер өндеуші аталған қызмет түріне аграрлық шаруашылықтың
(шаруа қожалығының) ... ... өзін ... арнуға және
ауыл шаруашылығы қызметімен байланысты тэуекелді өзіне
қабылдауға тиіс;
5) Ауыл шаруашылық қызметі кэсіби ... ... ... ... «жер ... еңбек міндеттерін орындауы» арнайы
дайындық пен еңбектің сәйкесінше ұйымдастырылуын ... Ауыл ... ... ... уақыты жағынан
негізгі, ал экономикалық ... ... ... ... ... ауыл ... қызметі кездейсоқ емес,
жер
өндеушінің тү-рақты эрі ... өмір сүру ... ... болу ... ... ауыл ... ... оның мүшелері сол сала
бойынша мамандандырылған (кәсіби) түлғалар болса, ауыл ... ... ... жүзеге асырылуына қарқынды
екпін беретіні сөзсіз. Бұған қоса, ауыл шаруашылығының дамуындағы олардың
қоғамдық маңыздылығы да арта түседі.
Өз кезегінде, В.А. ... ... ... ... қатынастар
оның мүшелері арасындағы жеке қарым - ... ... ... да, бүл ... ... ... табылады және эзірше олардан
дау туындамайды, - деп орынды атап өткен.\35,с. ... ... ... бірі оның ісіне жеке еңбегімен ү_зақ
уақыт қатыспаған жағдайда дау ... ... оның ... ... туралы орынды сүрақ тиісінше шешімді талап етеді. Біздің
пікірімізше - бұл ... ... ... ... ... ... себепке
байланысты қожалық қызметіне қатыспау фактісі жан-жақты ескерілуі қажет.
Шаруа қожалығы мүшесінің қожалықтың құрылуы мен ... ауыл ... ... еңбектік қатысуы шаруа қожалығындағы меншіктің ортақ
сипатын да білдіреді. ... ... ... егер ... қабілетті
шаруашылық мүшесі үш жыл ішінде өз еңбегімен не болмаса ауыл ... ... ... ... ... шаруа қожалығы мүлкіндегі
үлестік құқығын жоғалтады. Тек дәлелді себептер (жедел ... ... оқу ... ... ... науқастануы) ғана шаруа қожалығы
мүшесіне тиесіті үлестік құқығын сақтап қалуға мүмкіндік береді.
Біздің пікірімізше, шаруа қожалығы қызметінде дэлелсіз ... ... ... сот мүдделі түлғаларды талабы негізінде осындай азаматты
шаруа қожалығы құрамынан шығару туралы мәселені шеіпуі мүмкін.
Кэмелетке толмағандар мен ... ... ... ... ... ... да мерзімге байланыситы шектелмуі тиіс. Яғни олрадың шаруа
қожалығы қызметіне үзақ уақыт ... ... ... ... шығару
негізі ретінде қарастырылуы мүмкін емес. Осыған ... ... ... ... көз ... ... болады: «Өз ата-аналарымен басқа
жаққа кетіп қалған ... ... ... ... ... ... құқығын сақтайды, өйткені олардың ата-аналарына өздеренің кішкентай
балаларының (14 жасқа толмағандар) мүддесіне орай ... ... ... ... ... ... де ... ата-анасының қайтыс болуы немесе өзге де жағдайларға
байланысты балалар мекемелеріне орналастырылатын болса, онда мүлікте құқығы
олардың осы ... ... ... ... ... және ... ... сэтінен кейінгі үш жыл бойына сақталуы тиіс. Ал Қарт
адамдарға келетін ... ... ... ... ретіндегі олардың құқықтық
жағдайы және мүлікке ... ... ... мерзіміне байланыссыз
сақталуы тиіс»\46,с.11\
В.В. Устюков «Шаруа қожалығы қызметіне оның қарт ... ... және ... ... ... ... (көп жағдайда
шаруашылыққа берілген олардың колхоздағы еңбек үлесімен тиесілі болған жер
учаскесі түріндегі және мүліктік сипаттағы жарнасымен ... ... ... ... мүшерінен қарт адамдарды шығарып тастау заңдық тұрғыдан
да адамгершілік түрғысынан да дүрыс емес».\46.,с23\
Қазақстан Республикасының 1998-жылғы 31-наурыздағы «Шаруа ... ... ... да , Қазақ ССР-інің 1990-жылғы 21-мамырдағы «Шаруа
қожалығы туралы» Заңында да балалар қандай жастан өз ... ... мүше бола ... ... айтылмаған. Бүл жерде шаруа
қожалығындағы ортақ бірлескен меншік құқығының ... оның ... және ... ... ... ... ... қажет. Бүған
қоса, шаруашылықтың еңбекке қабілетті мүшесінің оның үзақ уақыт шаруа
қожалығы ... ... ... осы ... оның ... және еңбегімен
шамалы қатысуына орай үлесі аз болуы мүмкін, ал еңбекке қабілетсіз ... ... ... ... да ... ... азайтылуы
мүмкін емес.
Бір қатар авторлар, соның ішіндегі Н.Полянская «үлкендер мен кәмелетке
толмағандардың мүшелі қатысудағы үлесі бірдей ... ... ... ... ... өз еңбектерімен қүрған мүліктеріне қатысты мүліктік
мүдделері шектеледі».\44,с.45\
Бүл жерде біз В.В. Устюкованың ... ... ... ... ... ... үлесін бөлу туралы мәселе олардың ата-
аналары ажырсқан жағдайда туындайды. Егер неке ... ... ... онда соттар үлкендермен бірге мүліктік үлесті бөле отырып, қожалық
құрамындағы қысқа мерзімде болуына орай оны ... ... ... ... ... азайтуы мүмкін».\46,с.73\
Балалар өсе келе шаруа қожалығы ісіне белсенді ... ... ... ... ... өз ... салады. Жалпы мүліктік құрудағы салымы жас
өспірім 18 жасқа толған кезде анақү_рылым арта түседі, өйткені бүл ... ... ... ... ... өзінің меншік құқығын жеке дара
жүзеге асыра алады және өз үлесін бөліп ... ... ете ... ... ... шаруа қожалығындағы жалпы мүлікті қүру
барысындағы үлестік қатысу принципіне орай ... ... ... Бүл ... ... бір ... ... қарым қатынаста ... ... ... ... ... ретіндегі сипатына қайшы
келеді».\43,с.18\
Азаматтық заңнама номалырың ... ... ... ... баян ... шару қожалығындағы мүшелік туралы шаруа қожалығы
үмшелерінің кэмелектке толмаған балалары шаруа қожалығы ... ... ... ... ... ... ... мүшелері ретінде де
танылуы мүмкін деген қорытындыға келуге болады. Біздің ... ... ... ... ... әр қилы ... ... заңнамадағы ақтаңдақтықтарды жою қажет, ең болмағанда, ... ... ... ... ... өз ... қатысу
құқығын және заңнамамен белгіленген тэртіпте шаруа қожалығы мүшесі ретінде
тіркелу қүдығын көрсету керек. ... ақ егер ... ... ... ... ... ... шаруашылық кітапшасында сәйкесінше
жазбалар еңгізіліп құқықтық тұрғыдан рәсімделуі тиіс. ... ... ... келе, шаруа қожалығы барлық жағдайларда отбасылық
шаруашылық нысанында қүрылады деуге болады.
Украина Республикасы заңнамасы бойнша шаруа қожалығы бір ... ... ... ... аз ... ... Қазақстан мен Украина заңнамасы
арасында шаруа қожалығы құрамы бойынша елеулі айырмашылықтар бар болатын.
Ал ... ... ... ... ... ... ... қабылдануымен мү_ндай айырмашылық жойылып, фермерлік
шаруашылықтың жеке кәсіпкерлік нысанында жүзеге асырылу ... ... ... Заңының 8-бабыда «Шаруа қожалығы (фермерлік қожалық)» деп
жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыру ауыл ... ... ... ... ... түлыну мен қайта өңдеу үшін ауыл шаруашылық мақсатында жерлерді
қолданумен байланысты шаруашылық ... деп ... ... ... да ... ... тек ... азаматтар мен
отбасылар ғана емес, адамдар тобы да құра алатыны ... ... ... ... ... мысал ретінде біз бірлескен қызмет ... шарт ... жай ... ... ... ... атап ... бірге, Ресей Федерациясының ... ... ... қожалық) туралы» Заңының 1-бабының 1 және 2- тармақтары) ... жеке ... ... ... және ... пайда табу
қағидаларына негізделген қызметті жүзеге асыратын еркін кәсіпкерлік нысаны
ретінде қарастырады, ал Украиндық ... ... ... ... ... ... ... заңды түлға мэртебесін берген.
Ресейлік және украиндық заңгерлер атап өткендей, ... ... ... өзге де ... ... пайдалануға қатысты құқықтар
мен міндеттер, өндірістік шаруашылық істерді жүргізу - ... ... ... ... ... ... шаруа қожалығы басшысына не
болмаса оның Мүшелеріне беріледі. ... ... ... және украиндық
заңнамаларда шаруа қожалығының заңды түлға құқықтары мен міндеттеріне ... ... ... ... «Бұл ... ... ... жағдайда да шару қожалығының құқықтары мен міндеттері заңды түлға
ретінде қарастырылмауы ... ... ... ... Погребной мен В.В. Устюкованың пікірінше, шаруа қожалығын заңды
түлға деп тану ... ... жиі ... ... ... ... тұлға деп заңмен тану барысында кейбір жергілікті атқарушы
оны тіркеуде осы шаруашылықтың және өзге де ... ... ... ... ... ... талап шаруа қожалықтары қызметін ... ... ... та ... ... заңды түлғаларды тіркеу
тэртібі туралы азаматтық заңнама талабынан туындайды. Нәтижесінде ... ... ... ... шаруашылық Жарғысында не көрсетілуі
қажет екендігін білмейтіндіктен қиын жағдайға ұшырайды»\13,с18\
Қазіргі таңдағы Қазақстан Республикасы заңнамасы шаруа қожалығын ... ... жеке ... ретінде заңдық тәртіпте бекітті. Армения
Республикасының «Шаруа қожалығы және ұжымдық шаруа қожалықтары туралы» ... ... ... мәртебесін заңдық тұрығыдан сауатты, нақты
белгілейді. ... ... ... ... ... ... деген құыққты
білдіретін мемлекттік актіні алған сэттен ... ... ... үшін
белгіленген сәйкесінше құқықтар мен міндеттерге ие болады».\6\
Яғни, шаруа қожалығы ... ... ... ... ... өзінің
өндірістік-шаруашылық (кәсіпкерлік) қызметін ... ... ... ... ... түлға кұқығына ие болады. Аталған нормаға үқсас
ереже Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 19-бабының 3-тармағында
баяндалған: ... ... ... ... ... ... ... егер заңдардан немесе құқықтық қатынастар мәнінен
өзгеше нэрсе туындамайтын болса, тиісінше осы ... ... ... табылатын заңды түлғалардың қызметін ... ... ... ... ... Л. А. ... «шаруа
қожалықтарын заңды түлға ретінде танудың ешқандай да тәжірибелік мәні жоқ»
деген қортындыға келеді. Керісінше, шаруа ... ... ... деп ... ... - ... пайда болуына, оның нормаларын дұрыс
түсіндірмеуге экеліп соғады, тіпті кейбір жағдайларда шаруа - фермерлердің
жағдайын төмендетеді. Осы ... ... ... ... ... ... ... бірлескен меншік пе элде ортақ бірлескен
меншікпе, қайсысы ... ... ... қағидасына сүйеніп құрылған
шаруашылық туралы сөз болуы тиіс.\29, с.29-30\
Қазақстан ... ... ... ... түлға болып
табылмайтындығы туралы Л.А. Құсайынованың айтқан пікірімен біз келісе
алмаймыз, ... ... ... ... ... ... заңды түлға нысанында қүрылуы мүмкіндігі фактісін 2001-
жылдың 12-маусымында қабылданған Қазақстан Республикасы Салық Кодексінің 66-
бөлімінде заңды ... - ауыл ... ... өндірушілер үшін
арнаулы салықтық режимінің көрсетілуі растайды.
Біз автор Л.А. Құсайынова пікірінің «шаруа қожалықтарын заңды ... ... ... да ... мэні жоқ» ... ... ғана
келісе аламыз, шынында да, тәжірибелік өмірде шаруа қожалықтары ... ... ... ... ... ретінде Ақмола облысы Атабасар
ауданы Мариновка ауылындағы ауыл шаруашылық өнімдерін ... ... ... ... ... ... ... банкрот деп танылуын атап өтуге болады, бүдың себептері ретінде
келесілерді көрсетуге болады:
1) заңды ... ... ... ... ... ... ... бүл белгі тэң және ол ... ... ... ... ... жеке ... бөлінбейтіндігімен, терең сенімдік қатынастармен
айқындалады;
2) осы ұйым ... ... жеке ... эсіресе заңды түлға органдарында (директор,
президент) болмауы;
3) ауыл ... ... ... (өткінші
жауындар, құаңшылық, шегіртке сияқты зиянды зиянкестердің
шабуылы т.б.) мән-жайлар түріндегі кәсіпкерлік тәуекел жоғары
болып табылады.
2-ТАРАУ. Қазақстан ... ... ... ... нысанындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың
мәселелері
2.1. Жеке кәсіпкердің құқық қабілеттілігің жүзеге асырудың және оны
заңнамалық реттеудің ... ... ... ... ... ... ... нарықтық
реформалар тауарлар мен қызмет ... ... ... ... ... ... кеңейту мен нығайтуды көздейді. Осы мақсатта тек
қана ... ... ғана ... ... әрі ... ... қажетті жағдайларды қалыптастырудың қажетті шарты ... ... ... да кең ... ... ... 26-бабының 4-тармағында
«Әркімнің кэсіпкерлік қызмет еркіндігіне, өз мүлкін кез ... ... ... үшін ... ... құқығы бар» екендігі тура атап
көрсетілген, яғни Ата Заңымызбен көзделген бүл ... ... ... ... мен заңды мүдделерін қорғауға
кепілдік беретінін және олардың қызметін қолдауды ... ... ... ... ... ... қабылданып, 1995-жылы 1-
наурыздан заңды күшіне енген Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... «Кәсіпкерлік -меншік
түрлеріне қарамастан, азаматтар мен заңды түлғалардың, тауарларға (жұмысқа,
қызметке) сүранымды қанағаттандыру арқылы таза ... ... ... ... (жеке кәсіпкерлік) не мемлекеттік кэсіпорынды шаруашылық
басқару ... ... ... ... ... қызметі.
Кэсіпкерлік қызмет кэсіпкердің атынан, оның тәуекел етуімен және мүліктік
жауапкершілігімен жүзеге ... ... ... ... ... ... азаматтар (жеке ... ... ... ... және мемлекет (мемлекеттік кәсіпорындар) жататынын аңғаруға
болады).
Кәіпкерлік қызмет келесідей белгілермен сипатталады:
А) ол таза ... ... ... ол бастамашыл қызмет болып табылады, яғни кәіркердің тек өз қалауы
бойынша жүзеге асырылуы мүмкін;
В) мүндай қызмет кәіпкердің ... ... ... ... ... кәсіпкер кәсіпкерлік қатынастарға өз атынан түседі.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің ... ... ... осы Кодексте және өзге заң ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметпен
айналысуға құқылы. Яғни, жоғарыда келтірілген баптың мазмұнынан Қазақстан
Республикасы азаматтары (жеке түлғалар) кэсіпкерлік ... ... ... ғана ... ... ... түлға қүрмастан жеке кэсіпкерлік
арқылы да жүзеге асыра алатынын аңғаруға болады. Жеке кәсіпкердің ... ... ... 19-маусымдағы «Жеке кәсіпкерлік
туралы» ... ... ... келтірілген, алайда бүл норма
жоғарыда көрсетілген кэсіпкерлік қызмет түсінігімен бірдей.
Жеке кәсіпкер мәртебесін иелену үшін ... ... ... ... ... тән ... ... ие болуы тиіс:
А) құқық қабілеттілігі (Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің 13-
бабына ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықтарға ие болып, соған байланысты міндеттер
атқаруын ... және оның ... ... ... пайда болып,
қайтыс болуымен тоқтатылатын қабілеттілігі танылады);
Б) әрекет қабілеттілігі (кәіпкерлік қызметті әекет ... ... ғана ... асыра алады, әрекет ... ... ... өзі жүзеге ... ... ... ... иеленуін, сондай-ақ өзге тұлғаларға келтірген зияны үшін ... ... ... ... ... ... ... 17-бабында көрсетілген
жалпы ережеге сэйкес, эрекет қабілеттілік кәелеттік жасқа, яғни 18 ... ... ... көлемде пайда болады, алайда заң актілерімен тікелей
көрсетілген жағдайда, түлға 18 ... ... неке ... ... 18 жасқа элі
толмаған бұл азамат эрекет қабілеттілігін толық ... ... ... ... ... ... Бүл ... Қазақстан Республикасының 1998 -жылғы
17-желтоқсандағы «Неке және отбасы туралы» Заңының ... ... ... жасы ... мен ... үшін он ... жас болып
белгіленеді. Дэлелді себептер болған жағдайда мемлекеттік тіркеу орны
бойынша азаматтық хал ... жазу ... неке ... екі ... мерзімге төмендетуі мүмкін.\13\
В) Азамат жеке кәсіпкер мәртебесін алу үшін Қазақстан Республикасының
1992 - жылғы 4 - шілдедегі «Жеке ... ... мен ... ... 8 - ... ... тэртіппен өзінің түрғылықты мекен - жайы
бойынша ... ... ... ... өтуі ... ... ... кэсіпкер ретінде пайда табу мақсатына бағытталған ... ... деп ... бір белгісі түрақты мекен - жайы болып табылады.
Қазақстан ... ... ... 16 - бабына ... ... ... ... ... елді ... оның түрғылықты жері деп
танылады».\10\
Жоғарыда атап көрсетілгендей, жеке ... ... ... жері ... ... ... ... есепке түруды қамтитын
мемлекеттік тіркеуден өту нәижесінде ғана иелене алады. Жеке ... ... ... ... ... ... және оларды
азаматтық түрғылықты жері бойынша аумақтық салық органында (бұдан ... ... ... ... ... ... есепке қоюды
көздейді. Шаруашылық жүргізуші субъект ретінде мемлекеттік тіркеу сонымен
бірге оны сыртқы экономикалық қызмет ... ... ... де ... ... тіркеу карточкасында заң тыйым салған қызмет түрін
көрсеткен жағдайда ғана тіркеуден бас тартылуы мүмкін. Бүл ... ... ... бүл ... тыйым салатын нақты заң актісін көрсете
отырып арыз берушіге дәлелді ... ... ... шарттардың біріне сәкес келетін:
1) жалдама қызметкерлердің еңбегін түрақты негізде пайдаланатын;
2) кәсіпкерлік қызметтен салық заңдарына ... ... ... заң ... жеке түлғалар үшін белгіленген жиынтық
жылдық табыстың салық салынбайтын мөлшерінен артық жиынтық ... ... ... ... ... тіркеуге жатады.
Қазақстан Республикасының Салық ... ... ... ... тіркеусіз аталған және кәіпкерлердің ... ... ... ... ... жеке кәіпкерлер өздерінің қалауы
бойынша жеке кэсіпкер ретінде тіркеледі. ... ... ... ... жеке ... мемлекеттік тіркеу туралы куәліктің
болмауы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру үшін кедергі болмайды.
Қызметін мемлекеттік тіркеусіз жүзеге ... жеке ... ... ... ... ... ... табылмайтынына сілтеме жасауға хақы
жоқ. Тіркеу белгіленген ... ... ... ... ... ... тіркеу органына береді, карточканы кэсіпкер жеке өзі ... не ... ... ... Жеке ... мемлекеттік тіркеу
заң актілерінде белгіленген тәтіппен жүзеге асырылады. Заңды тарап ретінде
тіркелмей кэсіпкерлік ... ... ... ... ... аты, әкесінің аты, туған уақыты мен ... жеке ... ... ... (құжаттың сериясы мен нөмірі, кім ... ... ... ... ... айтылған кэсіпкерлік қызмет түрі,
өндірістік үй-жайы болған жағдайда - оның ... жері ... ... қол қояды, оның қолының растығы ноториалдық тэртіппен
(карточка почта ... ... ... не жеке ... ... ... ... (карточканы жеке өзі келіп тапсырған кезде) куэландырылады.
Тіркеу карточкасында көрсетілген деректер өзгерген жағдайда кэсіпкер ... ... ... Егер ... белгіленген мерзімде
тіркелмеген болса немесе оны тіркеуден бас ... ол ... ... жері бойынша сот билігін жүзеге асыратын сот ... ... Сот ... ... бас ... немесе тіркеу үшін
белгіленген мерзімнің өтіп кеткенін анықтап шешім ... оған ... ... деп ... ал ... жүргізген орган сот шешімін
алған кезден бастап үш күн ішінде кэсіпкерге тіркеу туралы ... ... ... ... сот ... лауазымды адамнан 1000 сомнан 5000 сомға
дейінгі мөлшерде айыппүл өндіріп алады. Лауазымды адам ... ... ... ... бір жыл ... ... ... бұзуды қайталаса оған
5000 сомнан 10000 сомға дейінгі мөлшерде ... ... ... Өндіріп алынған айыппүлдар сомасы тиісті ... ... ... ... ... ... соң мемлекеттік қадағалау мен
бақылау органдарына (салық қызметі, санитариялық, өрт, ... ... ... және ... ... ... шаруашылық
жүргізуші субъектінің пайда болғаны туралы хабарлайды
Сондай-ақ, жеке кэсіпкерлікті ... ... ... өкілеттік
берілген мемлекеттік органның заң актілерімен көзделмеген өзге ... ... ... ... тиісінше тіркеуге қажетті қүжаттар
үсынылғаннан кейін, заңнамаларда ... ... ... ... ... ... эрбір кэсіпкер жеке - жеке ... ... ... бірлескен түрде болатынын міндетті түрде
көрсетуі қажет, ал тіркеуші орган өз кезегшде, мемлекеттік ... ... ... кэсіпкерліктің барлық мүшелерін жазып көрсетеді.\9\
Өтініште көрсетілген мэліметтер қандай да бір ... ... ... жеке ... қайта тіркеуден өтуі тиіс, ал ... ... ... ... өтініші негізінде түпнүсқаның көшірмесі
(дубликат) беріледі. Түпнүхқа көшірмесін алу үшін ... ... ... ... ... ... алым төленеді.
Қазақстан Республикасының 1997-жылғы 19-маусымдағы «Жеке кэсіпкерлік
туралы» Заңының 11 - бабында келесідей ереже бекітілген: ... ... ... - ... ... ... ... құрмастан жүзеге асыратын
азаматты жекелеу тэсілі болып табылады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... белгіленген мерзімде беріледі.
Тіркеуші орган жеке кәсіпкер ретінде мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... он күн ... ... ... жүргізетін
уәкілетті органға жібереді. Жеке кәсіпкерді ... ... ... егер өтініште өзге мерзім көзделмесе, мерзімсіз ... ... ... ... ... туралы куәліктің нысанын Қазақстан
Республикасының ... ... Жеке ... мемлекеттік тіркеу
мәселесі болып табылатын мәліметтер жалпы жүртқа ашық болады.\9\
Заң шығарушы жеке кэсіпкерлер үшін Қазақстан ... ... ... ... ... режимін белгілейді. Мұны Қазақстан
Республикасының 2001- жылғы 12 - ... ... ... 368 —
бабында мазмұндалған төменедегі нормадан айқын аңғара аламыз:
1) шағын бизнес субъектілеріне;
2) шаруа ... ... ауыл ... ... ... заңды түлғаларға;
4) кәсіпкерлік қызметтің жекелеген түрлеріне қатысты арнаулы салық
режимдері көзделеді.
Біржолғы талон - арнаулы салық режимін қолдану ... ... ... ... ... жеке ... ... қоспағанда, жеке табыс
салығы бойынша бюджетпен есеп ... ... ... құжат.
Патент - арнаулы салық режимін қолдану құқығын куэландыратын және салық
сомаларының бюджетке төленген фактісін растайтын қүжат. ... бір ... ... ... арналған патент нысанын уәкілетті мемлекеттік орган
белгілейді. Патент жоғалған немесе бүлінген жағдайда салық төлеушінің
өтініші ... ... ... ... ... ... патентті салық
органына тапсыруға тиіс. Берілген патенттерді тіркеуді салық органдары
патенттерді тіркеу (беру) журналында ... ... ... және ... толтыру тэртібін уэкілетті
мемлекеттік орган белгілейді. Жеке кэсіпкерді мемлекеттік тіркеу туралы
куәлік, ... ... және ... ... қатаң есептілік бланкілері
болып табылады және ақша алынбай беріледі. ... ... ... ... ... ... салық режимдері қолданылатын түлғаларға салық салу
мақсатында салық төлеушінің өзге ... ... ... ... ... бір бөлігін орындайтын, орналасқан жері бойынша
тү_рақты жүмыс орындары жабдықталған аумақтық оқшауланған бөлімше ... ... орны бір ... ... ... ... ол ... болып
есептеледі. Кэсіпкерлік қызметтің кейбір түрлері үшін заң ... ... ... ... ... ету ... ... байланысты
арнайы рүқсат алу тэртібі - лицензиялық тэртіпті ... ... ... Республикасы Азаматтық кодекстің 19-бабының ... ... ... Егер жеке ... ... тиіс ... ... оның осындай қызметті жүзеге асыру құқығына лицензиясы болуы
міндетті.
Лицензия лицензиялау туралы заңдарда белгіленген тэртіппен беріледі.
Қазақстан ... ... жеке ... ... ... тэртібін белгілеуге хақылы.
Лицензияланатын қызметпен айналысу ... ... ... ... ... талаптарға біліктілік деңгейі сай келетін субъектіге
беріледі.
Лицензияланатын ... ... ... ... сондай-ақ осы
Заңға сэйкес лицензияланатын, ... ... ... және ... ... қорытындысын қажет ететін
қызмет түрлерінің тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Лицензия берген кезде қоғамның, айналадағы ортаның, ... ... ... ... ... ... ... орындалатын
жұмыс, көрсетілетін қызмет сапасының кепілдігін қамтамасыз ететін өндіріс
жағдайлары ескеріледі. Субъектінің (өтініш ... және ... ... ... сэйкестігі белгіленген тэртіппен
тіркелген заңды, жеке түлғалар жүргізетін ... ... ... белгіленуі мүмкін.
Лицензиялар берудің, олардың қолданылуын тоқтатудың тэртібі мен
шарттары, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... жөніндегі біліктілік талаптары ... ... ... жағдайда лицензиаттың дубликат алуға құқығы бар.
Лицензиаттың жазбаша өтініші бойынша лицензиар лицензияның ... он күн ... ... Бұл ... лицензиат жекелеген қызмет
түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым төлейді.
Жеке түлғаның тегі, аты, ... аты ... ... ол бүл ... ... ... тиісті құжаттарды қоса тіркей отырып,
бір ай мерзім ішінде лицензиарға жазбаша хабарлауға ... ... ... ... (соның ішінде Қазақстан Республикасының
заң актілерінде көзделген жағдайларды қоспағанда, ұйымдық-құқықтық нысаны
өзгерген), тұрған жері (егер ол ... ... ... өзгерген
жағдайда, ол бір айдың ішінде көрсетілген мэліметтерді растайтын тиісті
қүжаттарды қоса тіркей отырып, ... ... ... ... ... ... ... тиісті жазбаша өтінішін берген күннен бастап он
күннің ... ... ... ... қайта ресімдеу және көрсетілген ... беру ... ... салық заңдарында белгіленген тэртіппен және
мөлшерде қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға арналған
лицензия жүмыс беруші Қазақстан Республикасының шегінен тыс жерлерден
Республика ... ... ... үшін ... ... ... тартуға
арнап, Қазақстан Республикасының Үкіметі түтастай және кэсіптік топтар
бойынша белгілейтін квота ... ... ... алу үшін ... ... қажет:
1) нысанын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін белгіленген
үлгідегі арыз;
2) лицензиаттың Заңның ... ... ... ... ... ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық
алымның бюджетке төленгенін растайтын құжат
Бүдан басқа заңды түлғалар үшін мемлекеттік тіркеу ... ... ... ... ... Заң ... лицензияланатын қызметтің
жекелеген түрлері жөніндегі қүжаттар тізбесіне қосымша және ... ... ... ... (субъект) құжаттарда берілген
ақпараттың дүрыстығы, толықтығы және ... ... үшін ... ... ... ... (патент) беру туралы арызды қарау мерзімі. Егер заң актілерінде
өзгеше мерзім белгіленбесе, лицензиялар барлық қажетті құжаттарымен қоса
арыз ... ... ... бір ай ... ал ... ... үшін - он күн мерзімнен кешіктірмей ... ... ... ... құқығы үшін төленетін лицензиялық алым.
Қызметтің жекелеген ... ... ... үшін ... ... ... ставкалары, есептеу мен төлеу және төленген сомаларды
қайтару тэртібі Қазақстан Республикасының ... ... ... тиісті түрімен айналысатын бүкіл кезеңге лицензия беру
лицензия берген кезде лицензиялық алымды бір ... ... қоса ... ... ... ... ... осы санаты үшін белгілі бір қызмет түрін жүзеге
асыруға заң актілерімен тыйым салынса;
осы Заңның ... ... ... ... заң ... ... ... қүжаттар табыс етілмесе. Арыз ... ... ... арыз ... негіздер бойынша қаралады;
қызметтің жекелеген түрлерімен айналысу құқығы үшін ... алым ... (осы ... ... ... осы ... 15-бабына сэйкес белгіленген біліктілік
талаптарына сай келмесе;
арыз беруші жөнінде оған қызметтің осы түрімен айналысуға тыйым
салатын сот шешімі ... ... ... Мына ... ... арыз ... лицензияланатын қызметті жүзеге асыру құқығын берудің
жөнсіздігі; ... не ... ... ... ... тауарлардың
(жүмыстың,
қызметтің) нарықта мол болуы;
2) нарықта монополиялық жағдайдың қамтамасыз етілуі;
3) арыз ... жеке ... және ... беделіне күмэндану, соның
ішінде бүрын сотталғандығы, егер тыйым салу мен қайтарып алу заңда
белгіленген тэртіпке сэйкес өзінің қолданылуын ... ... ... ... ... жүзеге асыруға бұрын тыйым салынғандығы,
мүның алдындағы лицензиялардың қайтарып ... ... ... ... ... бастартуға тыйым салынады.
Лицензия беруге мынадай талаптар қойыладькмемлекет ... ... өнім ... алу ... ... ... ... өндірілген
тауарларды (жүмысты, қызметті) белгілі бір түлынушыларға ... не ... ... ... ... ... ... ішінде белгілі бір
әкімшілік-аймақтық бөліністен тыс жерге немесе экспортқа шығарудан ... ... ... ... (жұмысқа, қызметке) белгілі бір баға
(тариф, нарық) ... ... ... ... оларды белгілі бір
түлынушыларға алдын ала белгіленген бағамен сату ... ... ... ... ... ... ... беруден бастартылған жағдайда арыз
берушіге лицензия беру үшін ... ... ... ... дэлелді
жауап қайтарылады.
Егер лицензия осы Заңда немесе басқа да заң ... ... ... ... ... арыз ... ... болып көрінсе, ол
бір ай мерзімде бүл эрекеттерге сот ... ... ... құқылы.
Лицензия беруден негізсіз бас тарту немесе белгіленген мерзімде бермеу
фактісін анықтағаннан кейін сот ... ... сот ... заңды күшіне
енген сэттен бастап он күн мерзімде лицензия беруге міндеттейтін шешім
шығарады.
Қызметтің жекелеген ... ... ... үшін ... алымның
бюджетке төленетін ставкалары, есептеу мен төлеу және төленген сомаларды
қайтару ... ... ... ... ... ... себептер бойынша:
1) арыз берушіге лицензияланатын қызметті жүзеге асыру
құқығын
берудің жөнсіздігі;
2) өндіруге не ... ... ... ... ... (жүмыстың,
қызметтің) нарықта мол болуы;
3) нарықта монополиялық жағдайдың қамтамасыз етілуі;
4) арыз берушінің жеке басына және іскерлік беделіне күмәндану, соның
ішінде бүрын сотталғандығы, егер ... салу мен ... алу ... тэртіпке сэйкес өзінің қолданылуын тоқтатқан (өтелген) деп
есептелсе кәсіпкерлік қызметті ... ... ... тыйым салынғандығы,
мүның алдындағы лицензиялардың ... ... ... бойынша лицензия беруден бастартуға тыйым салынады.
Лицензия беруге мынадай талаптарды:
1) ... ... ... ... өнім ... алу ... ... лицензияға сэйкес өндірілген тауарларды
(жү_мысты,
қызметті) белгілі бір тұтынушыларға өткізу не оларды республиканың белгілі
аймақтарына ... ... ... ... белгілі бір әкімшілік-аймақтық
бөліністен тыс жерге немесе экспортқа шығарудан ... ... ... өндірілетін тауарға (жұмысқа, қызметке) белгілі бір баға ... ... ... ... ... оларды белгілі бір түлынушыларға
алдын ала белгіленген бағамен сату туралы талаптарды шарт етіп қоюға
тыйым салынады.
Лицензия беруден бастартылған ... арыз ... ... беру ... ... ... ... дэлелді жауап қайтарылады. Егер лицензия
осы Заңда немесе басқа да заң актілерінде белгіленген ... ... ... арыз ... ... ... ... ол бір ай мерзімде
бүл эрекеттерге сот ... ... ... ... ... ... бас ... немесе белгіленген мерзімде бермеу фактісін анықтағаннан
кейш сот лицензия органын сот шеіпімі ... ... ... ... ... он
күн мерзімде лицензия беруге міндеттейтін шешім шығарады. Тағы бір ескерер
жайт: мемлекеттік органдардың ... ... ... ... беруден
негізсіз бас тартуға тийым ... ... ... жеке ... ие болу үшін жоғарыда көрсетілген эрекеттерді жүзеге ... ... ... ... ... барысында шаруашылық
субъектілері арасында пайда болатын кэсіпкерлік ... ... ... ... және ... ... қол жеткіжу
мақсатында құқықтық қоғамдағы жек ... ... ... тырысады. Ресей Федерациясының заңнамасында жек кэсіпкерлер
мэртебесіне қатысты бірқатар ... ... ... біз ... Республикасы заңнамаларымен салыстыра талдай келе төменде
көрсетуді жөн санадық.
Тұлғаның ... ... ... ... Федерациясы
Конституциясының 2-тарауында көрсетілсе, осыған үқсас норма, өз кезегінде
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... «құқықтық жағдай (мәртебе)» санаты құқықтық
қоғамда түлға орнын ... ... ... ... ... ... ... өзара қарым - қатынасын реттеу саласында тек ... ... ... ... ... онда қоғамдағы түлғаның ... ... ғана ... яғни ... жастық, әлеуметтік, өзге де
белгілері бойынша топтарға біріккен азаматтардың мэртебесін нақтылайтын
жалпы ... орын ... ... ... ... ... ... мэртебесіне орай олардың ерекшеліктеріне қарай нақтыланады.
Жеке кәсіпкердің азаматтық-құқықтық жағдайын таңдаудың ... ... жеке ... ... де, ... ... субъектісі ретінде де
екіжақты түлғалық сипатында. Бұл Ресей Федерация Азаматтық кодексінде және
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... заңды тұлға құрмастан жүзеге асырылатын азаматтардың
кэсіпкерлік қызметіне қолданылатын туралы норманың бекітілуінде (Қазақстан
Республикасы Азаматтық ... ... ... көрсетілген
екіжақтылық және кэсіпкердің ... ... ... ... ... ... ... құрылымы туралы сұрақ та даулы.
Әдебиеттерде кейде құқықтық мэртебені ... және ... да ... ... ... да құқықтық жағдай (мэртебе)
құқықтармен міндеттер институтымен бір ... ... да, ... екі институт бір түсінікке біріктіріледі.
Аталған көзқарас дұрыс деп санаймыз, ... жеке ... ... ... ... ... Азаматтық құқық та жеке құқық
сияқтиы адам мен мемлекеттің саяси-құқықтық байланысына немқұрайлы ... ... ... 34-бабы тек Ресей Федерация
азаматтарының ғана емес эркімнің кэсіпкерлік қызметті ... ... ... дариялайды, өз ... ... ... ... да ... ... қызмет құқығы тиесілі
екенін баян етеді. Ресей ... ... ... ... ... ... қызметті жүзеге асыратын азаматтар туралы» айта
отырып, мэнісі ... ... ... ... түлғаның»
синонимы ретінде қолданады Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі де
«азамат» термині «жеке түлғаның» синонимы ретінде қолдвнвлады, яғни ... мен ... жоқ ... ... ... ... ... ССР 1990-жылғы 11 -желтоқсандағы «Қазақ ССР-дегі шаруашылы» Қазақ ССР-
ң 1990-жылғы 11-желтоқсандағы «Қазақ ССР-дегі шаруашылық қызмет ... ... ... ... ... Қазақстан Республиксының 1997-жылғы
19-маусымдағы «Жеке кэсікпкерлік туралы» Заңынла, сондай-ақ ... ... ... Салық Кодексінің нормаларында да
«жеке түлға» ... ... яғни ... ... жетелдік азаматтардың, азматтығы жоқ түлғалардың азаматтық-
құқытық түрғыдан теңдігі танылады.
Жеке кэсіпкердің азаматтық ... ... ... ... яғни түлғаның құқықтарға ие болып, міндеттер атқарудағы
әрекет қабілеттілігіне құқығы.
Қүқыққабілеттігі мен ... ... жеке ... ... жеке ... ... ғана толық көлемде ажыратуға болады.
Мұны ... ... ... ... ... ... Ал ... тұлғаларға қатысты құқыққабілеттілігі мен эрекет
қабілетілігінің өзара шегін анықтау мүмкін ... ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықтар мен міндеттерге ие бола
алады.\2\ Дэстүрлі түсінігіне сүйінсек бүл үғымдардың, ... ... мен ... қабілеттілігі бір уақытта пайда болып, бір
уақытта тоқтатылады.
Бұл көзқараспен біз де келісе ... ... ... ... 35-бабында реттелген атап өтіду жөн ванадық. Құқықтық
мәртебенің екі ... ... жеке ... эрекет
қабілеттілігі мен құқыққабілеттілігі туралы, ... ... ... ... сэті туралы сұрақтар туындап отыр. Жеке ... екі ... ... ... ... кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруымен байланысты емес
құқысубъектілік;
2) кәсіпкерлік құқықсубъектілік.
Бірінші түрі азаматтық құқыққабілеттілікті де, ... ... де ... Бірақ «жеке түлғалардың ... ... ... ... ... келуінен бастап,
қайтыс болғанға дейінгі) кәсіпкерлікті жүргізумен байланысты емес жеке
түлғалардың іс-эрекеттерді жүзеге асыру мүмкіндігін ғана ... ... ... «азаматтардың әрекет қабілеттігі» түсінігі сәйкес келуі қажет.
Азаматтың кэсіпкерлік қызметті жүзеге асыру мүмкіндігі мемлекеттік
тіркеуі фактісімен тығыз ... ... ... ... ... субъектісі ретінде танылу мүмкіндігін ... ... ... ... мен ... ... емес,
кэсіпкерлік құқықсубъектілік (заңды түлғалармен бірдей) туралы сөз
қозғауымыз ... Жеке ... өз ... жеке ... ... ... ... әдеттегі азаматтан келесідей белгіміне орай ерекшеленеді:
Кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес әрекеттерге қатысты
құқыққабілеттілік мен ... ... ... ... ... ... ... қызметпен айналысу құқығын барлық азаматтардың
құқыққабілеттігі мазмұнына қосуды ... ... ... ... негізінде келіспеуі болмайды.\9\
Сонымен, жеке ... ... ... ... ... ... (жай) ... құқықсубъектілігі
мазмұнынан да кеңірек. Соңғысынан қарағанда, жеке ... ... ... де ... ... қатынастардың қатысушысы болу қабілеті. Алайда, әдеттегі
азаматтың құқықсубъектілігі Қазақстан ... ... ... ... ... туралы» Заңның 9-бабының 4-тармағындағы «пз
қызметін мемлекеттік тіркеусіз жүзеге асырушы жеке ... өз ... ... ... ... еместігіне сілтеме жасауға құқығы жоқ.»
деп көзделген нормаға сәйкес кәсіпкер құқықсубъектілігіне жақындайды.\9\
2.2 Жеке кәсіпкерлік қызметті тоқтатудың нысандары. ... ... ... заң ... жеке ... ... тоқтатылу және тоқтата тұру тэртібі көрсетілген. Қазақстан
Республикасының 1997-жылғы ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкердің қызметі ... ... ... ... ... ... жеке ... өздігінен
қабылдаған шешімінің, бірлескен кәсіпкерлік жағдайында - ... ... ... шешімінің негізінде тоқтатылады.
Бірлескен кәсіпкерлікті тоқтату туралы шешім оның ... ... ... ... егер ... ... ... өзгеше көзделмесе,
қабылданған болып есептеледі.\9\
Жеке кәсіпкердің қызметін тоқтату немесе тоқтата тұру бақылау ... ... ... ... ... ... ... бойынша
сот арқылы жүргізіледі. Жеке кәсіпкердің қызметін тоқтату немесе ... ... ... уәкілетті мемлекеттік орган Қазақстан
Республикасының заң актілерінде белгіленген тэртіппен және негіздерде ... жеке ... ... ... ... ... ... егер
кэсіпкер өз қызметін жүзеге асыру барысында күнтізбелік жыл ... ... рет ... өрескел бұзған болса, сот мұндай қызметті
тоқтата тұру туралы шешім қабылдауға да ... ... ... ... «Жеке кәсіпкерлік туралы» Заңының 33-бабының 3-
тармағының 4-тармақшасында көзделген жағдайларда, сот жеке ... ... ... ... орнына мұндай қызметті тоқтата тұру туралы
шешім шығаруы мүмкін. Жеке кәсіпкердің ... сот ... ... ... ... заңдарында белгіленген ерекше жағдайларда
талап арызды 3 күннен аспайтын мерзімде сотқа ... ету ... ... ... ... Бүл ... ... тоқтата тұру туралы акт ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген негіздемелерден басқа
келесідей жағдайларда тоқтатылады:
1) жеке кәсіпкерді банкрот деп тану;
1) тіркеу ... ... ... ... жол ... ... жеке кәсіпкердің тіркелуін
жарамсыз деп тану;
2) егер қызмет лицензиялануға жататын болса, қызметті лицензиясыз
не заң актілері тыйым салған қызметті жүзеге асыру;
3) ... ... жыл ... бірнеше рет немесе өрескел бұза
отырып жүзеге асыру жағдайларында;
5) заң актілерінде көзделген өзге де ... сот ... ... ... ... ... кэсіпкерлік қызметтің тоқтатылу ... ... ... ... ... кәсіпкерлік туралы» Заңының
33-бабының 7-тармағында былайшы белгіленген: жеке кәсіпкердің ... ... ... не ... ... сот ... ... мұндай
кәсіпкер (кәсіпкерлер) мемлекеттік тізілімнен шығарылған кезден бастап
тоқтатылған ... ... ... тізілімнен алып тастау жеке
кәсіпкердің мемлекеттік тіркелгені ... ... ... органға
тапсырғаннан кейін жүргізіледі. Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ол ерікті сипатта болғанда - нақты
тоқтатылған кезінен бастап не, тиісінше, ... ... - сот ... ... кезден бастап кәсіпкерлік қызмет тоқтатылған болып есептеледі.
Қазіргі кезде Қазақстандық заңнамада әртүрлі құқықтық институттар
қолданылады, олар ... ... ... ... ... ұмыт ... белгісіз болған құқықтық институттар. Соның бірі - ... ... ... тетігін (механизмін) заңды және жеке
түлғалардың дәрменсіздігі мәселелерін реттуге ... ... және ... іс жүргізу нормалалрынан түратын кешеңді
институт ... ... ... ... ... субъектісіне коммерциялық және коммерциялық
емес заңды тұлғалар (қазыналық ... ... ... ... ... ... ... банкроттығына қатысты Қазақстанда да
ТМД-ның басқа елдерінде де ... ... бай ... бар және
сэйкесінше іс қағаздары мен құжаттар жинақталған. Алайда, жеке ... ... ... банкроттығы сүрақтары тиісінше деңгейде
қарастырылмай ... ... ... жеке ... ... ... ... жүзінде қолданылмауында. Азаматтардың көпшілік бөлігі
банкроттық институтының мэні ... ... және ... ... ... ... мүліктік қатынастардың маңызды эрі қажетті
реттеушісі болып табылатынын және оның төмендегідей ... ... ... екенін ескерген жөн:
несие берушілер мүддесін борышкер мүлкінен өнідіріп алу
жолымен қорғау;
шығынды кәсіпорындарды ... және ... ... ... ... қайта бөлу;
банкроттық туралы істі қозғағаннан кейін борышкердің өтініші
негізінде оңалту рэсімдері шеңберінде борышкердің ... ... ... келтіру;
борышкерге оның мүлкін бөлу аяқталған соң және банкроттық ісі
біткен соң ... ... ... ... ... екі ... дебиторлардың банкроттық рәсіміне
бастамашылық жасауына негізгі түрткі болатын сөзсіз.
Қазақстан Республикасының 1997-жылғы 21-қантардағы «Банкроттық ... ... ... ... «банкроттық -борышкердің сот
шешімімен танылған оны таратуға негіз болатын дэрменсіздігі» ... ... ... өз ... - сот ... ... ... жалақы төлеу жөніндегі талаптарын қоса алғанда,
ақшалай міндеттемелер ... ... ... ... көлемде
қанағаттандыруға қабілетсіздігі.\8\
Банкроттық жағдайдың негізінде борышкердің ... ... ... ... Пәні ... құнын, көрсетілген қызметті,
келтірген зиянның орнын толтыру, ... ... өзге де ... ... өтеу ... ... ... «ақшалай»
деп
айтамыз.
Қазақстан Республикасының 1997-жылғы 21-қантардағы «Банкроттық туралы»
Заңының 1-бабының 5-тармақшасына ... ... ... ... жеткізген (беріп жіберген) тауарлардың (атқарған жүмыстардың,
көрсеткен қызметтердің) қүлын төлеуге, пайдаланғаны үшін сыйақы (мүдде)
төлей отырып заем ... ... ... ... ... өзге де
талаптар бойынша төлемдерді жүзеге асырауға міндеттілігі.\8\
Боршыкердің банкроттығы ... ... ... кредиторлар
өздеріне ақшалай нысанда келтірілген шығындарын дэлелдеп көрсетуі тиіс.
Банкрот ден танылған борышкер ... ... есеп ... ... ... ... байланысты қалған міндеттемелерді
орындаудан босатылады, бұған ... деп ... ... ... ... зиян ... үшін жауап беретін азаматтардың талаптары,
сондай-ақ Қазақстан Республикасының заң актілерінде ... ... өзге де ... ... ... ... ... жоқ
міндеттемелер жөніндегі талаптар, егер мүндай талаптар конкурстық мүліктен
толық көлемінде ... ... ... ... ... ... рәсімдер аяқталғаннан кейін жеке адам ретінде борышкерге өндіріп
алуға қойылуы мүмкін. Бүл талаптардың мөлшері борышкердің ... ... ... сомасына кемітіледі.
Банктроттық кредитордың арызы бойынша да, борышкердің өтініші бойынша
да белгіленуі мүмкін.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... банкрот деп тану туралы
сотқа не соттан тыс тарату рэсімдерін өткізу туралы уәкілетті органға арыз
беріп ... ... ... ... қабілетсіздігі негіз болып
табылатындығы көрсетілген.
Егер борышкер міндеттемесін орындау ... ... ... ... үш ай
ішінде орындамаса, ол төлеуге қабілетсіз деп есептеледі. ... ... деп тану ... сотқа не соттан тыс тарату рэсімдерін өткізу туралы
уәкілетті органға арыз беріп өтініш жасауына оның дэрменсіздігі негіз ... ... өзін ... ... банктрот деп тану жөнінде сотқа
беретін шағымының негізі - оның дәрменсіздігі ... ... ... ... ... рэсімінің тэртібі заңды түлғалардың
дэрменсіздігіне байланысты ... ... ... ... бойынша ерекшеленеді. Мысалы, егер кредиторлардың борышкерге
қоятын ... ... жүз елу ... ... көрсеткіштен ... осы ... ... ... ... ... көзделген жағдайларды
қоспағанда,банкроттық туралы істерді сот қарайды.
Банкроттықты борышкердің сотқа берген өтініші ... сот ... ... ... осы ... ... берілген өзге
адамдардың сотқа ... ... ... ... етіп ... ... белгіленген жағдайларда борышкер өзін банкрот деп тану туралы сотқа
өтініш беруге міндетті. Егер Қазақстан Республикасы Азаматтық ... ... ... ... белгіленген тэртіппен тарату туралы
шешім қабылданған заңды тұлға мүлкінің қүны ... ... ... ... ... заңды тұлға осы Заңда
белгіленген ережелер ... сот ... не ... тыс ... ... Осы ... 17-бабының 2-тармағында көзделген жағдайларда
борышкердің өтініш бермеуі борышкердің басшысына ... ... ... ... ... жауапкершілікті қолдануға экеп
соғады. Сот тэртібімен не соттан тыс тарату рэсімдерін ... ... деп ... оның дәрменсіздігі негіз болып табылады.
Дәрменсіздік фактісін анықтау кезінде борышкердің орындау мерзімі
жеткен, ... ... ... және ... ... ... ескерілуге тиіс.\8\
Борышкердің мәмілелерін жарамсыз деп тануды сот өз ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан Республикасының
Азаматтық кодексінде және ... ... ... көзделген тәртіп пен
негіздерде жүзеге асырады.
Мұндай ереже азаматтық заңнама үшін ... ... ... ... не ... ... ... бойынша не болмаса мүдделі
түлғалардың ... ... ... кредиторлары) даулануы мүмкін. Ал
сот сот ... ... ... ... ... ... талаптар бойынша
шешім шығаруды әділ болуы тиіс.Заңды түлғалардың банктроттыққа ... ... ... қабілеттігін қайта қалпына келтіру мақсатындағы
немесе кредиторлар арасында оның мүлкін бөлуде басқаруды жүзеге асыратын
түлғалар ... ... ... ... ... Аталаған жалпы
ереже жеке кэсіпкерлердің банктроттығы жағдайында орын ... ... ... ... ... ... түлғалардың
қызметіне қарағанда анағұрлым жеңілдеу күрделі емес болып келеді және ... ... де аз ... ... да жеке ... конкурс оңалтуды және конкурстық басқарушыны қатыстырудың
қажеті шамалы. Соған байланысты, жеке кэсіпкерлерге ... ... ... ... ... ... ... заңмен қарастырылады,
ал конкурстық өндіріс конкурстық ... ... ... ... ... ... кэсіпкерлік туралы» Заңының 41-43-баптарына
сэйкес соттың және сот орындаушыларының.37
Мысалы, жеке кәсіпкерлердің ... ... ... ... деп тану ... ... ... басылымдарда жариялауды,
сондай-ақ кредиторлар талаптарын қарастыруды конкурстық басқарушының орнына
сот жүзеге асыра алады.
Сондай-ақ өз ... ... жеке ... ... ... тоқталып өткен жөн. Мысалы, конкурстық массаға
борышкерге ... ... ... ... ... өндіріп алу
жүргізілуі мүмкін. Бүл жерде жеке кәсіпкердің ... ... ... ... да ... ... ... қоюлу мүмкіндігін ескеру
қажет. Азамат өзіндік кәсіпкерлікті жүзеге асырған кезінде ... ... ... ... ... мүлкімен, оның ішінде ерлі-зайыптылардың ортақ
меншігіндегі үлесімен жауапты болады. Азамат кэсіпкерлік қызметті ... үшін ... ... ... ... оның ... бойынша өндіріп алу
ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкіне де қолданылуы мүмкін. Егер кәсіпкер болып
табылмайтын ерлі-зайыптының бірі екіншісінің ... ... ... үшін ... ... пайдалануына келіспесе, ол ортақ мүлікті ... ... ... оны ... сот ... ... ... да құқылы.
Кәсіпкер болып табылмайтын ерлі-зайыптының әрқайсысының ... ... ... ... ... борыштары бойынша өндіріп алу
нысанасы бола ... ... ... ... ... түрғын үй пайдаланылатын жағдайларда борыштар бойынша
өндіріп алу осы тұрғын үйге қолданылады.
Сонымен ... ... ... ... бойынша алынғандар
отбасы қажеттіліктеріне қолданылғаны дәлелденсе (соның ... ... ... де), олар ... ... 1998-жылғы 17-
желтоқсандағы «Неке және отбасы туралы» ... ... ... ... ... ... алу ерлі-зайыптылардың ортақ
міндеттемелері бойынша, сондай-ақ сот ерлі-зайыптылардың ... ... ... бэрі отбасының қажеттеріне
пайдаланғандығын анықтаса, ... ... ... да ... ... мүлкінен жасалады. Бүл ... ... ... ... ... ... ... эрқайсысының мүлкімен бірлесе отырып жауапты болады.\13
Егер соттың үкімімен ерлі-зайыптылардың ортақ ... ... ... ... ... ... есебінен сатып алынғаны немесе
көбейтілгені анықталса, өндіріп алу ... ... ... ... оның бір ... жасалуы мүмкін.
Көптеген авторлармен бірге М. Балкен жоғарыда көрсетілген заң нормасын
қолдануға қатысты ... ... ... орын ... атап ... ... есеп ... борышкер-жұбайдың
(зайыбы) мүлкінің жетіспеушілік фактосы;
1) сәйкесінше қызметтен ... ... ... ... ... қажеттіліктеріне жұмсалуы.
Бұл шарттардың ең болмағанда біреуі болмаса, неке және отбасы қарым-
қатынастарында пайда болатын қоғамдық ... ... ... ... 2-бөлігі қолдануға жатпайды.
Қазақстандық заңнамада кездесетін мәселенің бірі - ... ... ... ... ... ... Қазақ ССР-нің
Азаматтық іс жүргізу кодексінің 1-қосымшасында ... ... ... ... ... кодекс өз күшін жойғандықтан да, бүгінгі
таңда қолданылуға жатпайды. М. ... ... жеке ... ... ... өндіріп алу салынған кезде қорғаусыз болып отыр.
Өткізілген реформалар нэтижесінде Қазақстан Республикасы
Азаматтық іс жүргізу кодексінде, Қазақстан Республткасының 1998-жылғы
30-маусымда қабылданған «Атқарушылық іс ... және ... ... ... Заңында да өндіріп алуға
жатпайтын ... ... ... Аталған Заңның 59-бабында «Бір
немесе бірнеше атқару құжаттары бойынша борышкердің жалақысынан немесе
табысының өзге де ... ... ... жағдайда борышкер
жалақысының немесе өзге де ... ... елу ... сақталуға тиіс»
екендігі көрсетілген.
Еңбекке уақытша жарамсыздығы кезінде ... ... ... жәрдемақыдан, баланы күтуіне байланысты ішінара ақы төленетін
демалыс кезеңінде ... ... ... ... ... мен жүмыссыздық жөніндегі жәрдемақыдан өндіріп алу соттың,
алимент төлету туралы және мертіктірумен ... ... ... ... ... ... ... зиянды өтеу туралы шешімі бойынша ғана ... ... ... ... ... ... зақымдаумен, сондай-ақ
асыраушысының қайтыс болуы салдарынан келтірілген залалды өтеу үшін
борышкер алған сомалардан;
1-1) асыраушысынан айрылуына байланысты балаларға берілетін ... ... ... ... ... ... ... жэрдемақы түрінде борышкер алатын
сомалардан;
2) адамдарға қызметтік ... ... ... ... ... ... ... оларға төленетін және
олардың қаза табуына (қайтыс болуына) байланысты отбасы мүшелеріне
төленетін сақтандыру сомалары мен бір жолғы жэрдемақыдан;
3) бала ... ... көп ... және ... ... аналарға,
кэмелетке толмаған балалардың ата-анасын іздеу кезеңінде оларды асырауға,
зейнеткерлер мен ... ... ... қосымша тағамына, санаториялық-курорттық
емдеу мен ... және ... не ... ... келтірілген жағдайларда оларды күтіп-бағу жөніндегі
шығыстарға төленетін сомалардан;
зиянды ... ... ... ... төленетін
өтемақылардан, сондай-ақ табиғи және техногендік сипаттағы төтенше
жағдайлардың зардаптарын жою ... ... ... ... ... ... шеккен азаматтарға төленетін ақша сомасынан;
6) төлем көзіне қарамастан, бір жолғы сипаттағы ... ... ... жәрдемақыдан;
9-1) арнайы мемлекеттік жәрдемақылардан өндіріп алуға болмайды. М.
Балкеннің пікірінше, жеке түлғалар ... ... ... ... ... ... ... болып отыр.\16,с.16-18\
Бүл айтылған М. Балкеннің пікірінмен толық келісуге ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыратын жеке түлға мүліктік
өндіріп алудан қорғанбаған. Бүған мынадай тәжірибеде кездескен мысалды атап
өтсек ... ... «Д» ... жеке көлігімен көліктік тасымалдауды жүзеге
асырып, жол көліктік оқиғасына ұшырап ірі сомаға ... ... ... есепетесуге мүлкі жеткінсіз болды. Жанұясы бар азамат
«М» жеке пәтеріне мүліктік өндіріп алудың жүргізілуінен қашу үшін ... ... ... ... ... меншігіне сыйға беруге тура
келді. Бұдан басқа, бірлескен ... ... ... жанүялық кэсіпкерлік ... ... ... ... ... ... шарт) сияқты нысандарына біріккен
кәсіпкерлер тобына қатысты ... ... ... ... да ... бір
сұрақтар туындауы мүмкін. Мұндағы азаматтардың аталған бірлестіктері
қолданыстағы ... ... ... жеке субъектілері болып табылмайды,
соған орай банкроттық субъектісі тек осы бірлестіктердің қатысушысы ... ... ... ... түлғаның қатысуы үлестік
міндеттеменің пайда болуына экеп соғады. Мұны ... ... ... 286- ... ... нормадан көре аламыз: «Егер
міндеттемеге бірнеше несие беруші немесе бірнеше борышқор қатысса ... ... ... ... ... ... міндеттемені орындауды
талап етуге құқылы, ал борышқорлардың әрқайсысы ... ... ... өзгеше туындамайтындықтан, басқалармен тең ... ... ... ... Немесе Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексінің 287-бабының ... ... ... ... ... бірнеше борышқордың міндеттері, сол сияқты
мүлдай міндеттемелердегі бірнеше несие берушінің ... егер ... ... шарттарында өзгеше көзделмесе, ортақтасқан міндет болып
табылады.»
Егер жиынтық ... ... ... ... болып
табылса, олардың төлемқабілетсіздігін ақшалай міндеттемедегі ... ... ... ... ... ... емес борышкерлерге
ғана қолданылады. Егер де жиынтық борышкерлер ортақ міндеттеменің
қатысушылары ... ... ... ... ... ... астам орындалмауы барлық қатысушы ... ... ... ... ... ... ортақ міндеттемеге барлық борышкерлердің мүліктік жағдайы
ескеріле отырып анықталады.
Банкроттық субъектілері жеке түлғалар тобы болып ... ... істі ... ... ... де мәселелер туындайды. Мү_ны шешудің екі
жолы бар:
1) банкроттық ... істі ... ... ... істі ... ... ... дэрменсіздігі мәселелесін бір өндіріс шегінде қарау.
М. Балкеннің пікірінше, біріншісі, кэсіпкерлердің ортақ міндеттемесі
бойынша қолдануға ыңғайлы, өйткені, мүлдай ... ... ... ... алғанда іс жүргізудің тиімділігі тұрғысынан да, істің мэн-жайын
жан-жақты толық және дү-рыс ... ... ету ... да ... ... ... ... істі бір өндіріс шеңберінде
қарау элде қайда ұтымды болып табылады.
Қорытынды
Сонымен, дипломдық ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық өміріміздің барлық салаларын қамтып, ... ... ... ... де ... ... ... Бұл -
жеке кәсіпкер мэртебесі, кәсіпкерлік құқықсубъектілігі, жеке кәсіпкер
банкроттығы, шаруа қожалығы ... ... және ... қызмет
нысандары сияқты азаматтық құқықтың маңызды институттарын толық қозғайды.
Қазіргі уақытта ... ... ... жұртшылық психологиясы
кеңестік дәуір тұсымен салыстырғанда ... ... ... ... құндылықтарды занды жолмен табуға құқылы екендігін және мұндай
табысы үшін қоғам алдында ақталудың қажеттігі жоқ ... ... ... ... ... ... ... -елдегі
әлеуметтік-экономикалық құрылымдар мен қолданыстағы заңнама ... ... ... ... аса ... ... бірі болып
табылады.
Ауыл шаруашылығы саласы да Қазақстан Республикасы экномиксының негізгі
саласы ретінде бірқатар өзгерістерге толы. ... ... ... сала ... ... қажеттіліктерін қанағаттандыратын бұл
саладағы ... ... ... қызметін ұйымдастыру мен
қалыптастырудағы мемлекет саясаты осы ... ... ... ... ... ... ... асырылуда. Аталған саладағы
мемлекет саясатының ... ... ... ... ... ... ... саласындағы оның салмағын арттыру, адал бэсекелестік
ортаны қалыптастыру.
Кэсіпкерлік қарым-қатынастар нормативтік ... ... ... тиіс ... ерекшеліктерден тұрады. Кэсіпкерлік
қызметпен фермерлердің айналысуындағы құқықтық негіздер элі күнге дейін
жеткіліксіз болып отыр.
Мемлект ... ... ... ... үшін құқықтық
негіздермен оларды қамтамасыз етуі тиіс. Алайда, жеке ... ... ... ... ... әлі де ... реттелмей отыр.
Кәсіпкерлік қызметті реттейтін заңнамаларды талдай ... ... ... болады. Бір жағынан, елдегі заң шығарушылық ... ... ... ... нарықтық жағдайда құқық рөлін
арттырмастан, экономикамен бірге барлық қоғамдық ... ... ... емес.
Шынында да, 80-жылдардың ортасында кәсіпкерлік қатынастарды реттейтін
бірқатар заң актілері қабылданды. Ал ... бір ... ... туралы
заңнама материалдық құқықтың басқа салаларымен салыстырғанда мардымсыз
дамыған. Жеке кэсіпкерлік қызметіне шағын бизнес ... ... ... тән: олар ... ... ... берілген бірқатар
жеңілдіктерді (арнаулы салық режимі т.б.) пайдалана алады.
Қазақстан Республикасы экномикасында «жеке кәсіпкер» институтың ... ... ... мәселесін тиімді жолмен шешуге мүмкіндік берді.
Жеке кэсіпкер бүгінгі күні тек ... ... ... етіп ... өздерінің жанұя мүшелерінің қалыпты өмір сүруіне жағдай жасаумен
бірге, ... ... ... да ашты.
Жеке кәсіпкер қызметі ... ... ... нақты
экномикалық маңызға не болғандықтан да, ... ... ... ... дұрыстап назар аударған жөн.
Экономикадағы кәсіпкерлік қатынастарды реттеудің ... ... ... шықты және экономикада жүргізілген реформалар
күрделі жағдайларда іске асырылды. Алайда, Н.А. Шайкенов атап ... ... ... жеңу ауыр ... ... емес, тарихта
қателеспейтін реформаторлар жоқ» дейді.
Бүгінгі күн ... ... жеке ... ... ... ... көрініс береді, ал шаруа қожалығы
экономикалық, құқықтық және әлеуметтік ... ... ... бола ... да ... ... ұйымдардың орнықты нысаны болып
табылады. Ғылыми зерттеуді қорытынадай келе, жеке ... ... ... ... ... ... ... қажет деп
санаймыз:
1) шаруа (фермерлік) ... ... ... ... арасындағы жеке қарым қатынастар
сипатына байланысты боғандықтан, бүл қатынастар ... ... ... ... үзақ ... мүшесі шаурашылық жүргізуге қатыспаған
жағдайда шаруа қожалығына ... ... ... ... тиіс деген мәселе туындайды. Біздің ойымызша, бүл
сұрақты шешуде шаруа қожалығы мүшесінің не себептен
қожалық қызметіне ... ... ... ... ... міндетті еңбек ... ... ... ... сипатын айқындайды.
Тек дәлеледі себептер шаруа қожалығы мүшесінің мүлікке
деген ... ... ... ... ... ... ... қарт шаруа қожалығы мүшелерінің құқықтары ешқандай
мерзімдермен сиыспауы ... ... ... ... туралы ережені түрліше талдауға жол
беретін заңнамадағы ахуалдықтарды жою қажет;
2) Қазақстандық ... ... ... ... ... ... кездеседі: ҚР 1998-жылғы 31-
наурыздағы «Шаруа (фермерлік) қожалығы туралы» Заңымен
отбасылық кэсіпкерлікті қоса алғанда, заңды түлға құрмастан
шаруа ... үш ... ... ҚР Азаматтық кодексінің ... ... ... ... ... ие емес, заңды тұлға
нысанында құрылған шаруа қожалықтары кездеседі.
3) Жеке кәсіпкердің азаматтық ... ... ... ... ... ... тұлғаларға қатысты
олардың құқыққабілеттілігі мен эрекетқабілеттілігінің шегін
анықтау ... ... ... ... ... сәттен бастап қана азаматтық құқықтар мен міндеттерді
иелене алады. Жеке кэсіпекер ретінде тіркелген ... ... ... ... ... ... қажет деп санаймыз, сондай-ақ
тәжірибе көрсеткендей жеке кәсіпкер заңды ... ... ... бар және ... ... жеке ... белгілеріне ие кәсіпкерлік
қатынастардың нақты анықталған субъектісі болып табылады.
Жоғарыда ... ... ... қызметпен айналысу
құқығын әдеттегі азаматтың құқықсубъектілігі мазмұнына қосуға болмайды деп
санаймыз. ... ... жеке ... ... емес ... тұлға ретінде
қайырымдық көрсетуге құқылы.
Сонымен, зерттеудің ... мэні ... ... ... ... ... ... жөніндегі ұсыныстардың
негізділігінде деп ... ... бұл ... ... нәтижелері
құқықшығармашылық, құқыққолданушылық және ғылыми қызмет ... деп ... ... тізімі:
I. Құқықтық нормативтік актілер:
1. ҚР Конституциясы 1995 ж. 30 тамыз.
2. ҚР Азаматтық кодексі 1994 ж. 27-желтоқсан
3. ҚР Азаматтық іс ... ... 1999 ж. ... ҚР Салық кодексі 2001 ж. 12-маусым
5. ҚазССР «Қаз ССР-інде шарушылық ... ... ... дамуы туралы» 1990-жылғы 11-желтоқсандағы Заңы.
6. ҚР «Жеке кэсіпкерлікті қорғау және қолдау ... Заңы 1992 ж. ... ҚР ... ... Заңы 1995 ж. 17 ... ҚР «Банкроттық» Заңы 1997 ж. 21 қантар
9. ҚР «Жеке ... ... Заңы 1997 ж. 19 ... ҚР ... ... ... қолдауы туралы» Заңы 1997 ж.
19 маусым
11. ҚР «Шарушылық (фермерлік) қожалығы туралы» Заңы 1998 ж. 31
наурыз
12. ҚР «Атқарушылық іс ... және сот ... ... Заңы 1998 ж. 30 маусым.
13. ҚР «Неке және отбасы туралы» Заңы 1998 ж. 17 ... ... және ... ... С. А. ... как ... гражданского
оборота // Вестник КазГУ №3 2000 г.
15. Басин Ю. Г. , Фурсов В. Т. ... ... в ... ... ... А: 1992 г.
16. Балкен М. ... ... // ... ... в ... №4 2000 ... ... 3. С. Крестьянское (фермерское) хозяйство как субъект
гражданского права. Учебное пособие. ... ... отв. ред. ... Т.Е. -М: ... ... и права РАН 2000 г.
18. Бекназарова А.Т. Современное состояние, тенденции и перспективы
развития предпринимательства в РК // Вестник КазНУ №4 2002 ... Р. ... ... ... // ... №12, 2004 ... ... С. Проблемы ... ... ... // ... и ... № 5 1999 ... Джандосов С. У. Крестьянские хозяйство: каким ему быть? ... и ... №7 2005 ... ... С. Э. ... ... ... основа
предпринимательской деятельности) учебник для ВУЗОВ. М: Изд.
«НОРМА» 2000 ... ... Б. ... право РК. Учебник. Казахстанский
институт правоведения и ... ... ... 2000 ... ... А. Б. ... регулированию
предпринимательства - правовую основу // Юрист №7. 2004 г.
25. Ермаков В. Как ... ... ... ... А: ... ... Секрет+Сервис» 2000 г.
26. Климкин С. И. ... ... ... ... ... и право №5-6 1997 г.
27. Климкин С. И. Правовые формы предпринимательства в РК. учебное
пособие, А: «БАСПА» 1997 г.
28. ... Л. А. ... ... ... ... в РК (историко-правовой анализ), учебное пособие, Акмола
1998 г.
30. Нам Г. Новая инициатива Президента РК по ... ... // ... и право №16 1999 г.
31. Олейник О. М. Предпринимательское (хозяйственное) право, том 1,
учебник, М: «ЮРИСТ» 1999 ... ... И.В. ... регулирование предпринимательской
деятельности граждан в РК Автореферат А: 1996 ... ... Г. Ф. ... ... ... ... // Конституционное и муниципальное право №4. 2002 г.
34. Рудецких А. Шишкина А. Поддержка малого предпринимательства
со стороны государства //Вестник предпринимателя №5 2001 ... ... В. А. ... приобретения правового статуса
индивидуального предпринимателя // ... ... ... ... ... ... ... аспирантов и соискателей. А.
февраль 2005 г.
36. Сулейменова М. К. Покровский Б. В. Худяков А. И. ... В. ... и ... в РК. учебное пособие, А: «Жеты
жаргы» 1994 г.
37. Суханова Н.Т. ... ... и ... ... 2005 ... К. Б. Роль правительства в формировании
предпринима-
тельской среды // Предприниматель и право №11, 17, 2002 ... ... С. ... предпринимательство // Внешнеэкономи-ческая
деятельность в Казахстане №10 2000 г.
46. Устюкова В. В. Правовое положение крестьянского ... ... ... ... в ... ... реформы - М:
Институт государства и право РАН 2000 г.
47. Хруцкий В. Е. Как ... ... // США ... идеология №9 1992 г

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпкерлік - құқықтық заң бойынша11 бет
Жемқорлық іс-әрекеттердің алдын алу4 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Ерекше қорғалатын табиғи аймақтардың құқықтық режимі»19 бет
Бухгалтерлік есепке алу туралы қазақстан республикасының заңы. 1995 жылғы 26 - желтоқсаннан, қосымшалары мен өзгертулері27 бет
Сыртқы экономикалық қызмет субъектілерінің құқықтық жағдайы7 бет
Тағам өнімдерінің қауіпсіздігі31 бет
Қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шаралар4 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет
Адвокатураның мақсаттары мен қызметінің нысандары72 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь