Қазақстан Республикасында бүгінгі күннің жағдайында тұрғындарды әлеуметтік қорғаудың теориялық негіздері

ЖОСПАР

Кіріспе.

1. Қазақстан Республикасында бүгінгі күннің жағдайында тұрғындарды әлеуметтік қорғаудың теориялық негіздері.
1.1 Тұрғындарды әлеуметтік қорғаудың түсінігі және мәні.
1.2 Әлеуметтік қорғаудың әлемдік тәжірибесі.
1.3 Аумақтық процесстердің тұрғындар өмірінің деңгейіне және сапасына әсері.

2. Оңтүстік Қазақстан облысының халықты әлеуметтік қорғау жағдайына талдау.
2.1 Еңбек ресурстарын талдау.
2.2 Кедейлік пен жұмыссыздықты талдау.
2.3 Оңтүстік Қазақстан облысы бойынша ардагерлер, мүгедектер мен аз қамтамасыз етілген азаматтарға әлеуметтік қолдау көрсетілуін талдау.

3. Әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіру және Оңтүстік Қазақстан облысының аз қамтылған тұрғындары тобының өмір сүру деңгейін көтеру жолдары.
3.1 Кедейліктің себептері және олардан өту жолдары.
3.2 Оңтүстік Қазақстан Облысының халықты әлеуметтік қорғау саласының негізгі көрсеткіштерінің болжамы.
3.3 Оңтүстік Қазақстан облысында аз қамтамасыз етілген азаматтарды әлеуметтік қорғаудың жүйесін жетілдіру жөніндегі ұсыныстар.

Қорытынды.

Пайдаланылған әдебиет тізімі
КІРІСПЕ.

Әлеуметтік саланы және адам ресурстарын дамыту Ќазаќстан үшін ұзаќ мерзімді басты мәселе болып саналады.Әлеуметтік мәселелер мемлекет үшін басты мәселелердіњ ќатарында болады және болып ќала береді.
Әлеуметтік саладаѓы мәселелерді шешу аз ќамтылѓан азаматтарѓа әлеуметтік ќолдау көрсету үшін кешендік тілді ќолдануды талап етеді Осыѓан орай тұрѓындардын бұл топтарын әлеуметтік ќорѓаудын берік тетіктері ќажет. Мәселен зањдар арќылы бекітілген экономикалыќ ќұќыќтыќ және әлеуметтік толыќ жүйесінде. Бұл жаѓдай өмір фактілерін тұраќтандыруѓа ќарсы тұратын әрекеттерді іздестіруді талап етеді, олардыњ ішінде бірінші сатыда жұмыссыздыќ, инфляцияны тұрѓындардын кедейлігін жою тұрады және бұл жаѓдайда әлеуметтік ќорѓау біреуге арќа сүйеушілікті және адамдарды бірімен-бірін тендестіруге алып келмеуі тиіс.
Ќазаќстан үшін нарыќтыќ ќатнастарѓа өту ұлттыќ экономиканыњ өзіне тән даму жолдарын іздестіруді ќажет етеді,бұл өз жаѓынан әлеуметтік саясаттыњ жања үрдістін ќұрастыруды керек етеді. Оныњ ішінде бүтіндігі және баланстануы адамдардыњ материалдыќ жаѓдайын ынталандырушы ќоса олардыњ рухани және жеке ќуатын ынталандыруда әсер етеді. Бұлдай саясат өзініњ күшіне енетін белсенді азаматтыњ жања түрімен байланысты болып олар үкімет мемлекетті өзініњ экономикалыќ және әлеуметтік ќұќыќтарын ќорѓаушы ретінде санайды.
Ќазаќстанда әлеуметтік саясатты ќалыптастыру процессі тұрѓындарды әлеуметтік ќорѓаудыњ жања түрлерін оларды іске асырудын берік тетіктерін іздестіруді, сонымен ќатар әлемдік үлгілерге сай болуды талап етеді. Нарыќтыќ реформа әлеуметтік ќорѓау жүйесін ќұратын нарыќтыќ ќұрылымдарѓа келуді және одан туындайтын ќажетті экономикалыќ өзгерістерге оныњ дамуына кедергі жасамауды талап етеді.
Бұл жаѓдайды ќамтамсыз ету үшін наќты баѓдар және тактикалыќ сипаттаѓы стратегиялыќ маќсаттар болуы тиіс. Бұндай жүйені ќалыптастыру әлеуметтік саясатты ќайта ќарастырумен және бірінші кезекте әлеуметтік ќорѓау субъектілердін ќызметін өз-ара ќайта бөлумен байланысты болады.
Әлеуметтік ќорѓаудын маќсаттары бір жаѓынан белгілі бір себептерге байланысты ќолайсыз жаѓдайда ќалѓандарды ќорѓауда болса, келесі жаѓынан ќоѓамды әлеуметтік ќатты наразылыќтан әр түрлі деструктивтік оныњ ішінде экономикалыќ ортадан туындайтын әсерден ќорѓауда болады. Әлеуметтік проблемаларды аумаќтар дењгейінде шешу проблемалары үкіметтін негізгі маќсатты болып табылады.
Әлеуметтік ќорѓаудын аумаќтыќ жүйесін жетілдіру әлеуметтік реформаларыныњ негізгі баѓыты болуы тиіс, себебі тек аумаќ денгейінде ѓана олардын әлеуметтік экономикалыќ табиѓи демографиялыќ, экологиялыќ және басќада ерекшеліктерін толыќ түрде есепке алуѓа болады, ал оларды орындау оларды ќанаѓаттандыратын тәсілдермен ұсыныстарды түзеу арќылы мүмкін болмайды.
Ерекшеліктердіњ болуы, әлеуметтік ќорѓаудыњ ауырлыѓын мемлекетпен аумаќтарѓа ауыстыруды аумаќтыќ саясаттыњ мәнін көтеруді талап етеді. Осыѓан орай ќалыптасатын үрдісті зерттеу әлеуметтік ќорѓаудыњ аумаќтар дењгейінде және ќалыптасуыныњ және жетілуініњ жолдарын іздеудіњ ќажеттілігін мойындайды.
Бұл дипломдыќ жұмыстын маќсаты тұрѓындарды әлеуметтік ќорѓаудыњ үрдісін және зањдылыѓын іздестірудін жолдарын аныќтауды көздейді және олардын негізінде әлеуметтік ќорѓаудын мемлекеттік және аумаќтыќ дењгейдегі ќызмет атќару тетігін және әлеуметтік ќорѓаудын тәрбиелік ќалпын түзуді талап етеді. Дипломдыќ жұмыс кіріспеден және үш тараудан,ќорытындыдан және пайдаланылѓан әдебиеттер тізімінен тұрады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТ
ТІЗІМІ.
1. ’’Ќазаќстан Республикасы 2000-2004. Дамау маќсаттарында көмек көрсету бойынша БҰҰ рамалыќ баѓдарламасы’’ (ЮНДАФ). 2000 ж.

2. ''Жарќын болашаќ үшін кедейшілікпен күресу. 2000 жылы Ќазаќстандаѓы адам дамуы туралы ұлттыќ есеп беру''. БҰҰ-њ даму баѓдарламасы. Алматы, 2001 ж.

3. ''1999 жылы Ќазаќстанда адам дамуы туралы ұлттыќ есеп''. БҰҰ-њ даму баѓдарламасы. Алматы, 2000 ж.

4. ''Кедейшілік сөйлейді''. САНДЖ агентігі. Алматы, 2001 ж.

5. ''Әлеуметтік серіктестік мәселелері жөніндегі салыстырмалы зерттеулер мен зањдар''. Авт/ќұрастырушы Каролина Ньюман. Халыќаралыќ бейкоммерциялыќ ќұќыќ орталыѓы. 2000 ж.

6. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ халќын 2002-2005 жылдары әлеуметтік ќорѓаудыњ облыстыќ кешенді Баѓдарламасы''.

7. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ 2002-2005 жылдарѓа арналѓан мүгедектерді оњалту'' Баѓдарламасы.

8. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ 2003-2005 жылдарѓа арналѓан кедейлік пен жұмыссыздыќ төмендету'' Баѓдарламасы.

9.''Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы''. ЌР Зањы

10. «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы ЌР Зањы іске асыру жөніндегі шаралар туралы». ЌР Үкіметініњ № 1685 ќаулысы 2001 жылы 24 желтоќсан.

11. ''Ќазаќстанныњ үкіметтік емес ұйымдары: кеше, бүгін, ертењ''. Ќазаќстандаѓы БҰҰДБ, 2002 ж.

12. ''Ќазаќстанныњ ауылдыќ аудандары: типологияныњ (тұрпаттаманыњ) жања аспектілері''. Ќазаќстандаѓы БҰҰДБ, 2002 ж.

13. ''Ќазаќстан Республикасыныњ 2010 жылѓа дейінгі дамуыныњ стратегиялыќ жоспары'', 2001ж.

14. Ќазаќстан Республикасыныњ «Наќты тұлѓаларѓа баѓыттал-
ѓан мемлекеттік әлеуметтік көмек туралы».

15. 2001-2005 жылдарѓа арналѓан Ќазаќстан Республикасыныњ «Анамен баланыњ денсаулыѓын ќорѓау» баѓдарламасы 2001ж.

16. 2003-2005 жылдарѓа арналѓан Ќазаќстан Республикасыныњ кедейлікті ќысќарту туралы мемлекеттік баѓдарламасы. 2003ж.

17. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ әлеуметтік-экономикалыќ дамуы'' Ќазаќстан Республикасыныњ статистика жөнінлегі агентігі Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ статистика басќармасы, Шымкент, 2005 ж.

18. «Жұмыспен қамту мәселелері сұрақтар мен жауаптарда». Оңтүстік Қазақстан облысы әкімшілігінің «Кадр» оқу-ақпарат орталығы мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны, Шымкент, 2004 ж.

19. Қазақстан аймақтарының цифрлары. Ќазаќстан Республикасыныњ статистика жөнінлегі агентігі Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ статистика басќармасы, Шымкент- 2005

20. «Оңтүстік-Қазақстан облысындағы халықтың тұрмыс деңгейі» Ќазаќстан Республикасыныњ статистика жөнінлегі агентігі Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ статистика басќармасы, Шымкент, 2005 ж.

21. «Еңбек және халықты әлеуметтік қорғауды ұйымдастыру» Оңтүстік Қазақстан облысының еңбек және халықты әлеуметтік қорғау депортаменті, Шымкент, 2004 ж.

22. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты Қазақстан халқына Жолдауы, 2005 жылы 18 ақпан.

23. «Ең төменгі күнкөріс деңгейі туралы» ҚР Заңы, Астана, 1999 жылы 16 қараша.

24. Қазақстан Республикасының Халықты әлеуметтік қорғау тұжырымдамасы, ҚР Үкіметінің 2001 жылғы 27 маусымдағы № 886 қаулысы.

25. Әлеуметтік реформаларды 2005-2007 жылдар аралығында одан әрі тереңдетуге арналған Бағдарлама.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе.
1. Қазақстан Республикасында бүгінгі күннің ... ... ... ... негіздері.
1. Тұрғындарды әлеуметтік қорғаудың түсінігі және мәні.
2. Әлеуметтік қорғаудың әлемдік тәжірибесі.
3. Аумақтық процесстердің тұрғындар өмірінің деңгейіне және ... ... ... облысының халықты әлеуметтік қорғау жағдайына
талдау.
1. Еңбек ... ... ... пен ... ... ... ... облысы бойынша ардагерлер, мүгедектер мен ... ... ... ... ... көрсетілуін талдау.
3. Әлеуметтік қорғау жүйесін жетілдіру және ... ... ... қамтылған тұрғындары тобының өмір сүру деңгейін көтеру жолдары.
1. Кедейліктің себептері және олардан өту жолдары.
3.2 ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерінің болжамы.
3.3 Оңтүстік Қазақстан облысында аз қамтамасыз етілген ... ... ... жетілдіру жөніндегі ұсыныстар.
Қорытынды.
Пайдаланылған әдебиет тізімі.
КІРІСПЕ.
Әлеуметтік саланы және адам ресурстарын дамыту Ќазаќстан үшін ... ... ... болып саналады.Әлеуметтік мәселелер мемлекет үшін
басты мәселелердіњ ќатарында болады және болып ќала береді.
Әлеуметтік саладаѓы ... шешу аз ... ... ... ... үшін ... тілді ќолдануды талап етеді Осыѓан
орай тұрѓындардын бұл топтарын әлеуметтік ќорѓаудын берік тетіктері ќажет.
Мәселен зањдар ... ... ... ... және әлеуметтік
толыќ жүйесінде. Бұл жаѓдай өмір ... ... ... ... ... ... ... олардыњ ішінде бірінші сатыда
жұмыссыздыќ, инфляцияны ... ... жою ... және ... ... ќорѓау біреуге арќа сүйеушілікті және адамдарды бірімен-
бірін тендестіруге алып келмеуі тиіс.
Ќазаќстан үшін нарыќтыќ ќатнастарѓа өту ұлттыќ экономиканыњ өзіне тән
даму ... ... ... етеді,бұл өз жаѓынан әлеуметтік саясаттыњ
жања ... ... ... ... Оныњ ... ... ... адамдардыњ материалдыќ жаѓдайын ынталандырушы ќоса олардыњ
рухани және жеке ... ... әсер ... ... ... ... енетін белсенді азаматтыњ жања түрімен байланысты болып олар ... ... ... және әлеуметтік ќұќыќтарын ќорѓаушы ретінде
санайды.
Ќазаќстанда әлеуметтік саясатты ќалыптастыру процессі тұрѓындарды
әлеуметтік ќорѓаудыњ жања түрлерін оларды іске ... ... ... ... ќатар әлемдік үлгілерге сай болуды талап ... ... ... ... ... ... нарыќтыќ ќұрылымдарѓа
келуді және одан туындайтын ќажетті экономикалыќ ... оныњ ... ... ... ... жаѓдайды ќамтамсыз ету үшін наќты ... және ... ... ... ... ... ... жүйені ќалыптастыру
әлеуметтік саясатты ќайта ќарастырумен және ... ... ... ... ... ... ... бөлумен байланысты болады.
Әлеуметтік ќорѓаудын маќсаттары бір жаѓынан белгілі бір
себептерге байланысты ќолайсыз ... ... ... ... келесі
жаѓынан ќоѓамды әлеуметтік ќатты наразылыќтан әр түрлі деструктивтік оныњ
ішінде экономикалыќ ортадан туындайтын әсерден ќорѓауда ... ... ... ... шешу ... ... ... болып табылады.
Әлеуметтік ќорѓаудын аумаќтыќ жүйесін жетілдіру әлеуметтік
реформаларыныњ негізгі баѓыты болуы тиіс, ... тек ... ... ѓана
олардын әлеуметтік экономикалыќ табиѓи демографиялыќ, экологиялыќ және
басќада ерекшеліктерін ... ... ... ... болады, ал оларды орындау
оларды ќанаѓаттандыратын тәсілдермен ұсыныстарды түзеу арќылы ... ... ... ... ... аумаќтарѓа ауыстыруды аумаќтыќ саясаттыњ мәнін көтеруді талап
етеді. Осыѓан орай ... ... ... ... ... дењгейінде және ќалыптасуыныњ және жетілуініњ жолдарын іздеудіњ
ќажеттілігін мойындайды.
Бұл дипломдыќ жұмыстын маќсаты ... ... ... және ... ... ... аныќтауды көздейді
және олардын негізінде әлеуметтік ќорѓаудын мемлекеттік және аумаќтыќ
дењгейдегі ќызмет ... ... және ... ... ... ... ... етеді. Дипломдыќ ... ... және ... және ... ... тізімінен тұрады.
1 . ЌАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА
БҮГІНГІ КҮННІҢ ЖАҒДАЙЫНДА
ТҰРҒЫНДАРДЫ ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУДЫН
ТЕОРИЯЛЫҚ ... ... ... ќорѓаудыњ
түсінігі және мәні.
Өтпелі экономикадаѓы елдер үшін «әлеуметтік ќорѓау» деген термин жања
болып табылады жоспарлы бөлу экономикасы ... ... ... ... көтеру принципі декларациялатын еді, ал ќоѓамныњ әр жаќты дамуы
социалистік ќоѓамныњ ... ... ... ... ... игілікті мемлекеттік бөлуден ќалыптасып әр бір ќоѓам мџшесіне
оныњ ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік экономикалыќ ѓылым әлеуметтік ќорѓау деген терминді
пайдаланбаѓан, оныњ ... ... ... ... әділеттік,
әлеуметтік кепілдік санаттары ќолданылѓан.
Әлеуметтік саясаттын негізінде әлеуметтік ќорѓаудын ... ... ... Әр ... ... және халыќаралыќ ұйымдарда әлеуметтік
ќорѓау түсінігі әр түрлі ќарастырылады. Бұл мәселе бойынша ... ... ... ... ... ењ төменгі нормасы туралы
Конвенциясын есептеуге болады, ол өз ... 1955 жылы ... осы ... ... ... ұѓым ... ... түрлері орын алып олардыњ
дењгейі аныќталѓан. Әрі ќарай әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... ќабылданды
(№118,1962ж),(№157,1982ж) және т.т. №102 Конвенция әлеуметтік ... ... ... және ... медициналыќ ќызмет ... пен ... ... ... ... ... жараќаттануѓа байланысты көмек, отбасын баѓушыны жоѓалтќан үшін
көмек, екі-ќабаттыќтан босану үшін көмек, ауру болу ... ... ... ... ... әр түрлі әдістер ќолданылады. Ресейдегі
Л.И. Абалкин және В.И. Щербакова сияќты оќымыстыларыныњ пікірлері бойынша
тұрѓындарды әлеуметтік ќорѓаудыњ жања ... ... ... ... ... Тұрѓындардыњ әр түрлері және топтары мен олардыњ жаѓдайларына,
жастарына, ењбекке ... және ... ... ... ... ... болуы.
2. Әлеуметтік ќорѓаудын тетігі болып ќоѓамныњ өзініњ әр бір ... және оныњ өте ... ... ... ... ... ... ќұќыќтыќ және әлеуметтік кепілдігін ќорѓайтын ... ... ... ... ... ... әр бір ... интеграцияланѓан болуы
тиіс: республикалыќ, аумаќтыќ, ењбек ұжымында және ... әр ... ... және ... ... түрде аныќталуы керек.
Басќа авторлар әлеуметтік ќорѓаудыњ ... ... ... іске ... мен ... Олардыњ кейбір бөлігі
әлеуметтік ќорѓаудыњ екі мәні туралы әњгіме ... Кењ ... ... ... ... ... бұл ... өзініњ өмір сүру шартына және өзініњ отбасына сәйкес ... өзі ... Тар ... ... ... өз ... ќанаѓаттандыра алмайтын
тұрѓындар тобын әлеуметтік ќорѓау баѓытталѓан мемлекеттіњ саясаты.
Әлеуметтік ... кењ ... өмір сүру үшін ... ... ... ќұќыќтыќ, әлеуметтік саяси және экономикалыќ кепілдіктердін жүйесі.
6. Ењбекке ќабілетті азаматтарѓа олардыњ ењбекке ... ... ... ... және ... сәйкес төлем жасау.
7. Әлеуметтік әлсіз топтар үшін мемлекет есебіне көмек көрсету дегенмен
оныњ мөлшері мемлекет белгілеген өмір сүру ... ењ ... ... ... ... ... жүйесі тар маѓынада - нарыќтыќ ќатнастар
жаѓдайындаѓы тұрѓындарыныњ экономикалыќ және ... ... ... ... ... мемлекеттік түзету реттеу
жүйесі.
Әлеуметтік нарыќтыќ экономика жаѓдайында мемлекеттік саясат
өзіне ... ... ... ... ќана ќоймай әлеуметтік
әділеттікте ... ... ... өте ... ... барлыќ адамдар
өзініњ мүмкіндігін тењ ќұќыќ іске асыру үшін және ... ие ... ... ... ќамтмассыз ету әр кімніњ өз ќажеттілігіне
сәйкес ќарамаѓына ... ... ... ... болу ... ... ... бұл табыс оныњ ... және оныњ ... ... ... ... ... баѓытталѓан нарыќтыќ жүйе барлыќ әрекетке -
ќабілетті және әділетті әлеуметтік аќша ... ... ... және ... ... ... ќамссыздандыру - мемлекеттіњ тұрѓындардын әлсіз
тобына деген конституциялыќ міндеті. Әлеуметтік ... ... әр ... әсер жасайды. Бұл жаѓдай денсаулыќ саќтау жүйесінде
өнімді ќысќартуда, денсаулыќты ... және оны ... ... яѓни ... ењбекке деген ќабілеттігі. Ќатерлі жаѓдайларды
болдырмау ... ... ... ... ... ... ... әрекеттіњ мәнді факторы болып ... ... ... ... оќыту, ењбекпен ќамтамасыз ... және ... ... ... көмек жасау немесе аумаќтыќ
ќуатты көтеруге ыќпал етеді. Әеуметтік ќамсыздандыру белгілі бір ... ... және ... ... ... ... сипаттауѓа болады. Мемлекет саясатыныњ негізгі баѓыты болып ... ... ... ... ауру ... жаѓдайда оларды
ќарѓалуы саналады. Әлеуметтік ќамсыздандырудын өте ... ... ... ... ... ... ... нысаны үшін көмекті олардыњ өмір
сүруін, ал ќажет ... ... ... дамуын қолдауын мойындайды.
Әлеуметтік көмектіњ принципі бюджеттен ќаржыландыруѓа және оныњ
алушыныњ жеке ќажеттілігіне баѓытталады. Бұндай ... ... ... ... ... болмайды дегенмен де әлеуметтік көмек жасауда ... ... ... ... бірінші көмек алушы оныњ адам ќоѓамына
интеграциялануда өзі ... ... ... екіншіден әлеуметтік
саясаттын тетіктері ќажеттілерге көмек жасаудын басќа мүмкіндігі болѓан
жаѓдайда іске ... зањ ... ... өнегелік салалары арќылы.
Әлеуметтік ќолдау ењбекаќы болмаѓан немесе отбасы бюджетіне түсетін ... ... ... ... көрсеттіліп салыќтар есебінен
ќаржыландырылады, бұл ... ... ... ... ... ... ... бұндай көмектін түрі және ... ... ... және ... ... тыс ... немесе мүліктік жаѓдайын
байланысты болмайды. Егерде әлеуметтік ќамсыздандыру жүйесініњ айтарлыќтай
бөлігі әлеуметтік ќолдау принципі бойынша ... ... бұл ... ауыр ... ... ... ќамтамасыз етудіњ дењгейі әлеуметтік-
экономикалыќ жаѓдайѓа ќарамастан төмендетеді.
1. сурет
Әлеуметтік ќорѓау жүйесініњ ќұрлымы.
Әлеуметтік ќорѓау жүйесі
Ќызметі
Субъектілері
Формасы ... ... ... жүйесініњ өзіндік ќұрлымы бар 1.1. сурет, яѓни ... ... етіп ... өзі ... байланысыныњ тұраќты
жиынтыѓы. Жүйені ќұрастыру элементтері болып объектілері саналады ... ... ... ... ... Жоѓарыда
аныќталѓан факторлар негізінде әлеуметтік ќорѓаудыњ тетіктері түзеледі олар
әр түрлі формадаѓы ќұралдардыњ ... ... іске ... ... ... және ... ... жетуініњ маќсатына
баѓытталды. Әлеуметтік ... ... ... атќару шекаралары
әлеуметтік тәуекелдіктін жиындыѓы ... ... ... ќорѓау
нысандары болып азаматтар саналады олар өздеріне ќайта өнетін ќызметті
біріктіреді. Экономикалыќ ... ... ... ќорѓау өзініњ кењ
түрдегі мәнінде ќоѓам мүшелерініњ барлыѓына ... және ... ... тарайды. Әлеуметтік ќорѓаудын нысандары республика
тұрѓындары әлеуметтік класстар ... жеке ... ... ... ... ... өте ... Әлеуметтік ќорѓаудыњ нысаны болып
жұмысќа ќабілетсіз азаматтар саналады, олар өмір сүру дењгейінен ... ... ... ... АЭС-даѓы апаттан
заќымдалѓандар, соѓыс ардагерлері, афган соѓысына ќатысќандар, көп балалы
отбасылар, аз ... ... ... ... ... ќұрбандары, концлагерь тұтќындары, сонымен ќатар тұрѓындардын
аќшалай табыстары, ... ... ... ... ... ... бойы әлеуметтік ќорѓаудыњ негізгі субъектілері
болып әртүрлі елдерде мемлекеті саналады, яѓни әлеуметтік ... ... ... ... институттар және ұйымдар. Дегенмен де ќорѓаудыњ
белседі субъектісімен бірге ... ... ... өз ара ... ... өз ... көмек жасау сналѓан. Нарыќтыќ экономиканыњ
орын алу кезењінде әлеуметтік ќорѓаудын ... ... ... өкілдері
жергілікті басќару органдары саналады айтарлыќтай ... ... ... ... немесе көмек көрсететін жеке тұлѓалар немесе
тұлѓалар ... ... ... ... ... ... ... сонымен сатар діни ұйымдар, шіркеулер, әр түрлі ќоѓамдыќ
ұйымдар және бірлестіктер ... ... ... субъектіне,
сонымен ќатар саяси партиялардыда жатќызуѓа болады олар белгілі бір топ
өкілдерін өкілетті ... іске ... және ... ... ... ... базаны түзеді, өздерініњ өкілеттігін таралатын
топтын мүдделерін толыќ іске ... ... ... . ... ќұрылымдыќ ќұрамы болып белгілі стандарттар саналады, олар осы
ќоѓамѓа тән болады. Ењ ... ... ... ... ... ... ... әртурлі табыстарыныњ ењ төменгі мөлшерін аныќтаудын
мәресі болып ењ төменгі зейнетаќы және т.б. ... яѓни өмір ... ењ ... ... ... ... ... өмір сүрудіњ төменгі ењ
аз мөлшері деп аталады. Өмір сүруге ќажетті, ењ аз ... ... ... ... жатпайтын тауарларды және ќызметтерді әлеуметтік
ќолайлы баѓа арќылы ... ... ... бір ... ... шаќќандаѓы ењ төменгі дењгейде ќажеттілікті ќамтамасыз ... ... орай ... ... ... ... сәттерде
әсер етеді кедейлік шегініњ ресми түрде төмендеуі бұл жаѓдай тұрѓындардын
кедейлік пайызын өтірік төмендетуде ќаржы ... ... ... алады. Ењ төменгі ењбекаќын аныќтау үшін әртүрлі ... ... ... ... Нидерландия ењ төменгі ењбекаќы төрт адамы
бар отбасын ќамтамасыз ... ... ... басќа елдерде бір адам ... ... ... ... ... ... – демографиялыќ ењ ... ... ... 300 ден ... тұратын және ќызметтерді
ќұрайды оныњ ішінде әлеуметтік сипаттаѓы ќызметтерде бар.
Өмір сүрудіњ ... ... ... ќызметініњ , жиынтыѓы
олар адамѓа ќоѓамѓа ќабылданѓан мөлшердегі тұтынушыныњ мүмкіндік дењгейін
ќанаѓаттандыруды ќамтамасыз етуі тиіс. ... ... ... дењгейдіњ
мысалдыќ стандарттары ќолданылады мысалы БҰҰ өмір ... ... ... деп ... бір ... ... 2/3 бөлігінен төмен табысы
бар адамды санайды. ... бұл ... ... тобы мөлшері ретінде
ќабылданѓан. Егерде 4-адамнан тұратын ... бір ... ... ... ... жұмсалуыныњ үш еселік сомасынан аспайтын ... ... ... ... ќосылады. Ресми мәлімет көздерініњ көрсеткіштеріне
сүйенетін ... ... 15% ... жуыќ ... 8 ... ортасында
өмір сүру дењгейінен төмен дењгейде өмір сүрген. ... бір ... ењ ... ... міндетті тұруын нормативтін сипаттаса
басќалары ... олар ел ... ... ... динамикасын байќап
отыруѓа және халыќаралыќ салыстырулар ... ... ... ... ... ... ќорѓаудын нормалары бұхараны сана сезімі
арќылыжарамды деп ... ... онда ... ... бұл ... ... орындайды деп санауѓа болады. ... ... ... ... әлеуметтік ќажеттілікке бюджет ... ... жеке және ... ... ... ... әлеуметтік
мекемелердін мемлекеттік және мемлекеттік емес ... ... ... ... ќорѓау институттары әлеуметтік ќорѓаудын
жалпы мемлекеттік саясатын түзуге және оны әр ... ... ... ... ... ... ... болып әлеуметтік
ќамсыздандыру жүесі саналады, олар ... ... ... ... көмек көрсетуге негізделеді. Әлеуметтік ќамсыздандыру
ќоѓамныњ саяси ... ... ... ... ... және ... ... ретінде сипаталады. Оныњ барлыќ моделдерініњ
өзіндік жетістіктері және кемшіліктері бар. Әлеуметтік ќорѓауда мәнді ролді
тұрѓындары ... ... ... ... ... дайындау және ќайта
дайындау әлеуметтік көмектіњ мемлекеттік орталыќтары тұрѓындарды әртүрлі
санаттары үшін ... олар ... ... әртүрлі ауытќудан аќтау үшін
ќұрылѓан сонымен ќатар өткір ... ... бар ... ... ... баспаналар ќайырылымдыќ және еркін ќоѓамдар балалар үйі
және т.б.
Мемлекеттік емес ұйымдарѓа әлеуметтік ќызмет көрсету ... ... ... ... ... және ... ... ќорѓаудыњ экономикалыќ саяси ќұќыќтыќ тетіктеріне
әртүрлі принциптер салынѓан, олар ... ... ... басты ерекшеліктерін ќұрайды. Принциптер азаматтардын өмір
сүру дењгейін ќолдау мәселелері ... ... ... ... ќорѓау жүйесініњ нысандары және субъектілері ... ... ... ... олар ... ќорѓаудыњ мазмұныњ
әр-жаѓын сипаттайды және олардын маќсаттарын орындау үшін ... ... ... ... ... ќорѓаудыњ келесі формалары
аныќталады, әлеуметтік ... ... ... ... кепілдік
және әлеуметтік ќамсыздандырудын әлеуметтік ќорѓаудын бір түрі. Оѓан келесі
ќасиеттер тән: нысаныњ ... ... ... ... саќтандыру жеке жауапкершілік принципіне негізделген, олар былай
орындалады ,саќтандыратын тұлѓалар жарна ретінде өзініњ ... ... ... ... ал ... жоќ ... ... өтеу алады, оныњ
мөлшері олардыњ бұрынѓы айлыѓыныњ көлемінде аныќталады, егерде әлеуметтік
жарна бұрын төленбеген ... ... ... ... ... тән ... тұраќсыздыѓы шектеулі. Бұндай көмек ќолданыстаѓы ережелерге
сәйкес, аумаќтыќ ... ... іске ... ... ... Оны іске асырудыњ наќты формалары әлеуметтік ќорѓаудыњ ... ... ... ... ... тетіктермен ќалыптасќан
дәстүрлермен іске асырылады, оларѓа зейнетаќылар, аќшалай ... ... ... және аќтау көмектері ... ... ... ... бала ќылып алулар, контрактілер келісім-шарттар,
ќұќыќтыќ және нормативтік ... ... ... ... және ... ... тұрѓындарды әлеуметтік ќорѓауды нарыќтыќ экономикаѓа өтуде
екі тұрѓыдан ќарау керек кењ және тар..
Тұрѓындарды ќорѓаудыњ кењ мәндегі негізгі баѓыттары:
... өмір сүру үшін ... ... өмір ... ењ кіші
мөлшерінде ќамтамасыз ету, олардын өмір ... ... ... ... ... ... ... ќайшы келмейтін әдістермен кедергісіз ќаржы
табуѓа жаѓдай жасау.
• Азаматтар білім алудаѓы медициналыќ көмектегі және ... ... ењ ... ... ... жасау.
• Жалданған жұмыскерлерге еңбектiң жарамды шартын қамтамасыз ету, ... ... ... ... сақтау, экологиялық
қауiпсiздiктi қамтамасыз ету.
• Азаматтарды қылмыстық әрекеттерден сақтау.
• Мемлекеттi ... және ... ... сәйкес келетiн
азаматтық және саяси құқықты сақтау.
• Қарулы қайшылықтарды болдырмайтын жағдайды ... ... ... ... ... ... ... өмiрдiң бостандығын қамтамасыз ету, идеялогиялық қысымдылықтан
қорғау, қоғамда қолайлы ... ... ... ... ... Қоғамдық өмiрдiң тұрақтылығын барынша қамтамасыз ету.
Әлеуметтiк қорғау тар мәнде ... ... ... ... олар тұрғындардың белгiлi бiр топтарында нарықтық қатынас
жағдайында ... ... ... ... ... қорғаудың әлемдiк тәжiрибесi.
Адам қоғамы дамуының әртүрлi кезеңдерiнде және ... ... ... жағдайында аз қамтылған азаматтардың проблемаларының
өткiр деңгейi, масштабы және ... ... және ... ... ... ерекшелiгi болған (қазiрде олар бар). ... ... ... ... тек бiр ... орын ... ... қорғауда және қолдауда ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк қорғаудың бүгiнгi кунгi келесi моделiн
белгiлейiк.
Маргиналдық модель. Бұл модель АҚШ-қа тән (1.2 ... ... ... ... ... қоғамды “2/3 қоғамы” деп тану
көзқарасы жатыр, ол өзiнiң қолайлы ... өз ... ... ... ... ... ... жарлы топтарын қолдауға мүмкiндiктерi
бар. Бұл модель тарихи қалыптасқан, онда Америка ... ... ... ... көрiнедi, олар ұлттың менталитетiмен байланысты:
жеке дара болу, өзiндiк инициатива, өз ... ... ... ... ... құрылымдардың қысымына қарсы тұруға ұмтылуы.
Тұрғындарды әлеуметтiк қорғаудың қолданыстағы моделi ... ... ... ... Оның ... ... ... жоқ қылу). Ол әртүрлi әлеуметтiк бағдарламалардан тұрып,
федералдық ... ... ... ... ... федералдық
мемелекеттiк органдарымен және штатты басқаратын органдармен реттеледi.
Жеке бағдарламаларды жергiлiктi бүлiктiң де ... атап ... ... ... ... екi ... формада iске асырылады: -
әлеуметтiк сақтандыру - ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша төлемдер сақтандыру
қорынан төленедi, олар әлеуметтiк ... үшiн ... ... салық
есебiне iске асырылып, ... және ... ... ... ... ... есебiнен iске асырылады. Мемлекеттiк
көмек аясында бiрқатар бағдарламалар iске ... ... ... ... бағдарлама бойынша табыс (қарттарды, мүгедектердi және
соқырларды қамтиды), көп балалары бар ... ... ... азық-түлiк үшiн көмек (азық-түлiктiк талондарды тегiн беру
немесе арзандатылған ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк қорғаудың маргиналдық моделi. |
| ... |
| ... | | ... көмектесу |
| Деңгейi ... | | ... | ... органдар |
| қаржылар ... ... | ... ... жумысшылардан және | ... ... ... алынатын| | ... ... | | |
| ... |
| ... қамсыздандыру | ... ... ... ... ... | | ... | | ... ... ... | | |
| ... ... ... |
|етiлетiн табыс бағдарламасы көп |
|балалы отбасыларға көмек. |
| ... ... ... ... ... үшiн көмек
■ Отбасын жоғалту үшiн көмек
■ Еңбекке ... ... емес ... ... ... қауiпсiздендiру.
Медициналық қызмет атқару саласында екi бағдарлама жұмыс iстейдi:
мэдикер және мэдикеид ... ... ... ... ... ... * бағдарламасы зейнеткерлер үшiн қолданылады және әлеуметтiк
қамсыздандыру үшiн салықтан қаржыландырылады.
*Мэдикеид * қамтамасыз ... қарт ... ... және ... ... ... ... қолдаудың мемлекеттiк жүйесiнен басқа әлеуметтiк
қамсыздандырудың жекеменшiк жуйесi бар. Әлеуметтiк ... екi ... ... шығады: толық түрдегi жұмыспен ... және ... Ал, оның ... мәнi ... оның ар жақтылығы (универсалдығы)
саналады. Әлеуметтiк ... ... ... ... ... ... ... жедел көңiл аударуы арқылы қамтамасыз етiледi.
Қайта оқыту жүйесi ... ... тез ... қамтамасыз
етедi. Бұл жағдайды адамның экономикалық белсендiлiгiне ықпал жасалады.
Табысты қамтамасыз етумен күресудiң ... ... ... ... ... ... ... жүйесiнiң мақсаты ресми
көрсеткiштерге сүйенетiн болсақ- ... ауру ... ... ... ... және қарт , ... ... себептермен ауру болғанда,
жұмыссыздық кезiнде экономикалық қорғау. Әлеуметтiк ... ... және ... ... ... ... ... жұмыс iстемеушiлердiң жарналарынан, пайыз ретiнде алатын табыстан
және ... ... ... ... қалудан қаржыландырылады.
Басты назар жұмыспен қамтуды, қолдауға және жұмыс күшiн қайта
дайындауға, кең ... ... ... ... ... қызмет қоғамдық
өмiрiң ерекше саласы болып ... ... бөлу ... нарықтық
реттеудiң заңдарына бағынуы тиiс. Азаматтың шектен тыс ғана ... ... ... және т.б нарықтық ... ... ... табысқа салынатын салықтың прогрессивтiк жүйесi
нәтижесiнде ... ... ... тағы да кең ... ... ... бөлу жүйесiнде көмек жасайды. Адамды табыстың қол
жететiн деңгейiмен қамтамасыз ету ... ... ... қамтылумен
байланыстырылады. Жұмыссыздық 2 ... ... ... ... ... ... ... қамтудың өзiндiк салмағын өсiру үшiн мақсат
қойылады. Бұл көрсеткiш бойынша Швеция әлемде ... ... тұр. ... жұмыспен қамту еңбек нарығының талабына сай. Ең ... ... 40 ... ... ... ... жарналар.
Әлеуметтiк қауiпсiздендiруде 3 негiзгi бағытты бөлiп шығаруға
болады: аура болудағы қауiпсiздендiру ... ... ... ... ... ... жүйесi жергiлiктi билiктер тұрғын үй үшiн
субсидиялар бөлiп отырады. Швецияда табыстарды теңестiрудi қолдаудың ... ... ... ... ең төменгi жиін коэффициентiн санауға
болады-0,205 (бұл ақырғы табыс ... ... ... ... ... ... ... Ұлыбританияда бұл коэффициент 0,355 құрайды.
Әлеуметтiк қорғау жүйесi өзiне әлеуметтiк ... және ... ... ... Көп елдерде ұлттық әлеуметтiк ... ... де, ... ... де ... ал ... ... тек жұмыс берушiлер ғана төлеп отырады, ал ... ... ... ... ... ... ... Ал басқа көпшiлiк
елдерде әлеуметтiк қорғау ... ... ... қиыншылығы
еңбекшiлердiң мойнына түсетiн болса,(Австрия, Германия, ... көп ... ... ... ... ... Испания, Бельгия)
Әлеуметтiк қорғау қорынан жұмыссыздық үшiн ... ... ... төленеді және медициналық ... iске ... ... мемлекеттiк қорынан жәрдемақы ақшалай немесе нақты
заттар түрiнде берiледi: жарлылық үшiн жәрдемақы, ... ... ... үшiн, мүгедектер үшiн жәрдемақы. ... ... ... ... ... үшiн ... ... азаматтар және
отбасылар өтiнiш жасай алады, ... ... ... ... ... белгiлi бiр әртүрлi жағдайларға сәйкес белгiленген сомадан төмен
болатын болса, мысалға, Ұлыбританияда 1998 жылғы әлеуметтiк қамсыздандыру
туралы ... ... ... тек ... ... үшiн, ... несие
үшiн, тұрғын үйге төлем жасау үшiн берiледi.
1.3. сурет
Тұрғындарды әлеуметтiк қорғаудың Швециялық моделi.
| Тұрғындарды әлеуметтiк қорғауды қайта бөлу арқылы iске ... ... ... алу | ... | ... ... iс | |сипатындағы iс | ...... | ... | ... ... арқылы және | ... | ... ... |
|нормативтiк | ... | | ... | | | | ... ... ... | |1. ... | ... үшiн |
|Табысты бөлу | |үшiн ... | ... ... | ... | ... |
|қорғау. | ... ... | ... ... орта | ... | ... үй үшiн ... сақтау | |жәрдемақы | ... үшiн ... Бiлiм алу, ... | ... | |жәрдемақы. ... ... ... | |жоғалтуда беретiн | | ... | ... | | |
| | ... | | ... ... қоры | ... ... қоры ... ... және | |(мемлекеттiк бюджеттен ... ... ... | ... ... елдердегi әлеуметтiк көмектiң басты кемшiлiгiн оның сыншылары
келесi ... ... Ол ... және ... салада болып жатқан
өзгерiстерге баяу бейiмделедi. Сонымен ... ... ... аз
қамтылуы көбiнесе базалық бiлiмнiң немесе кәсiби ... ... ... ... және т.б ... ... жаңа өндiрiстiк орталыққа тез интеграциялану мүмкiндiгiн қиындатады.
Бүгiнгi күнi ... ... ... әлеуметтiк қамсыздандыру саласы бойынша
түбегейлi реформалар жолында. Әлеуметтiк ... ... күрт өсуi ... ... ... жасы ... халi ... қайта бағалауға мёжбүрледi, себебi шығындардың ... ... ... ... және ... шетеле қашуына алып
келедi. Мамандардың болжамдары ... ... ... ... ... ... зейнеткерлiк қамсыздандырудың айтарлықтай
өсуi күтiп отыр. Осының нәтижесiнде болжам бойынша, Германия мен ... ... екi есе ... ЖҚӨ ... 105 пайызына жетедi.
Әлеуметтiк қажетiлiк үшiн мемлекеттiк шығындардың өсуiне сәйкес елдер бар
және жаңа ... ... ... ... бұл ... өз ... ... салықтық жағдайы жақсы елдерге көшуiне алып келедi,
ал қосымша салықтың ауыртпалығы, әр уақыттағыдай, ... ... ... ... ... қамсыздандырудың еуропалық жүйесiнiң
толық түрде күйреуiн болдырмау үшiн, бюджеттiк ... ... ... ... ... ... үлесiн жеке секторға ауыстыру арқылы мысалы,
мамандардың болжамдары бойынша, әлеуметтiк ... үшiн ... ... ... ... ... ... бәсекелестiгiн көтеруге
және жеке секторға 0,5 триллионнан кем емес долларды қайтаруға мүмкiндiк
туындатады. ... ... ... ... ... ... ... процессiн бастап отыр. Бұл жағдай аз емес тәуекелдiкпен
байланысты. Бұндай реформалар үшiн ... ... ... ... ... ... бола ... ол кәсiпкерлiкке еркiндiк бередi және
нарықтық тетiктердi әлеуметтiк бағдарламаларды басқаруға қосады.
Корпоративтiк патернализм моделi.
Бұл ... жүйе ... ... Ол ... ... шешудiң
либералдық вариантын ұсынады. Оның негiзгi сипаттары ... бiр ... ... арқылы және жапондықтардың мiнездерiнiң ... ... ... ... ұжымдылыққа ұмтылуларына
сәйкес қалыптасып отыр. Әлеуметтiк қорғаудың жапондық моделiнiң негiзiне
*үш құдайгершiлiк ... * ... ... өмір бойлық алу, еңбекақыны
жасының үлкендiгiне қарай төлеу, фирмалық кәсiподақтар . Өмiр бойлық ... ... ... жұмыс орны үшiн кепiлдiк бередi, бұл ... ... ... ... ... бiр кәсiпорынға бекiту арқылы
әсер етедi. Ол ... ... ... қалыптастыруға әсер етедi,
жұмысшылыр тәртiбiнiң ... ... ... ... ... ... емес, жасқа қарай төленедi, бұл жағдай ұлттық рухани ... ... ... ... ... ... емес екi ... өз күшiн түгел жұмсап, атқаратын болса, оларға бiрдей төлем жасау
әдiлеттi болады. Фирмалық ... ... ... ... ... кәсiпкерлерге олар үшiн өздерiнiң еркiн мойындатуға мүмкiндiк
туындатады. ... ... ... ... өнеркәсiптiк
корпорациялар, бiрлестiктер еңбекшiлердi өндiрiстiң ... ... ... ... ... ... модель тұрғынардың өмiр сүру
деңгейiнiң, еңбек өнiмдiлiгiнен төмен болуы сипатты, бұл жапон тауарларының
әлемдiк нарықтағы жоғарғы бәсекелестiгiн және ... ... ... ... Жапон моделi әлеуметтiк қамсыздандырудың жоғары дамыған
жүйесiмен ерекшеленедi ол кең және тар мағынада әлеуметтiк қамсыздандыруды,
денсаулықты ... ... ... және ... ... ... қоғамдық игiлiктi бiрiктiредi. Басты буын - әлеуметтiк
қамсыздандыру, оның мақсаты болып азаматтарды уақытша және ... ... ... Ол ... қоры ... iске асырылып,
тұрғындардың және жұмыс берушiлердiң ... ... ... ... қалыптасады. Әлеуметтiк қамсыздандырудың
ұйымдастырылу құрылымының шегiнде ... ... орын ... ... ... ... ... дегейi басқа елдерiмен
салыстырғанда төмен, ал табыстарды дифференциялауда оның ... ... ... ... ... ... жоқ. Кедейлерге медициналық
көмек бердiң бiрнеше бағдарламасы бар, ... ... ... медициналық
көмек орын алған, ол өкпе ауруымен ауыратындарға, психикалық ... ... ... ... көмек жүйесi ауыр экономикалық жағдайға
түскен соғыс құрбандарына, тұрғындарға көмектi қамтамасыз етедi және өзiне
бұрынғы полицейлер ... ... үшiн сый ... зейнетақыны,
әлеуметтiк қызмет көрсетудi, қажеттiлерге тұрғын жай ... ... ... ... ... ... сұрапылдан қорғайтын өзiндiк
жүйе қалыптасқан, ол капиталды жинақтауды жылдамдатудың экономикалық iс-
шараларымен, оларды туындату үшiн ... ... ... ... ... ... ... экономиканы көтеру үшiн күштi
әлеуметтiк саясаттың қажеттiлiгi байқалады, себебi дағдарыс ... ... ... ... ... даму элементтерiмен
қолданылып, қоғамды тұрғындардың төмен деңгейде ... ... және жеке ... ... ... ... болған жағдайда ғана
жұмыс iстейдi. Тек осындай ... қана ... ... кейiнгi
дағдарыстан өту үшiн шешушi мәндi атқарды. Әлеуметтiк қорғау моделiнiң
қалыптасу процессi көп ... ... және ... ... ... осы елдердiң бүгiнгi жағдайының ерекшелiгiнен
батыс үлгiлерiнендiрумен немесе дамудың өзiндiк ұлттық жолын iздестiрумен
байланысты ... ... бұл ... ... ... бiлу ... тиiмдiрек шараларын түзуге бiздiң елде де мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... мұра болып
қалған жүйесi орын алып келдi. Негiзiнде жүйенiң барлығы мемлекеттiк болып,
өзiне ек блокты қосқан. Әлеуметтік ... ... ... ... әлеуметтiк қамсыздандыруды көп уақытқа дейiн бiздiң ... ... ... ... ... әлеуметтiк
тәуекелдiктi есепке алмайтын жүйесi қолданылып келдi. Олар мемлекеттi ... ... ... бола ... ... негiзгi мәнiн жоғалтып,
әлеуметтiк қамсыздандыруға трансформацияланды. Берiлетiн ... ... ... ... ... сатыдағы факторлардан, әртүрлi салада
жұмыс iстеуден және т.б тәуелдi ... ... ... ... ... ... Қаржылық мұржасыздық бұл ұғымдарға қорқыныш
жасамаған, егерде құрылтайшылар өздерiне қабылдаған мiндеттерiнен ... ... ... ... ... үшiн ... ... ҚР
тәуелсiздiк алған сәттен бастап 1999 жылға ... ... ... ... ... ... жүйесi жұмыс iстеп келедi:
■ Зейнеткерлiк қамсыздандыру,
■ Уақытша жұмысқа ... ... ... iшiнде
еңбектен зақымдық алу және кәсiби аурулар)
■ Екiқабаттық және бала туу үшiн ... ... ... үшiн ... ... ... үшiн ... қолдау
■ Мiндеттi түрдегi медициналық қамсыздандыру
■ Бала босану үшiн ... ... ... үшiн берiлетiн көмекақы.
Мiндеттi түрдегi әлеуметтiк қамсыздандырудың қаржыларын төрт ... ... қор ... ... ... қор, мемлекеттiк
әлеуметтiк қамсыздандыру қоры, жұмыспен қолдау көрсететiн қор, мiндеттi
түрдегi медициналық ... ... ... ... ... беретiн жүйе жұмыс iстеген, олар ... 40 ... ... олар үшiн 270 ке жуық ... ... болған. Олар
тұрғын үй – коммуналдық қызмет, тiстi протездеу, көлiк құралымен қамтамасыз
ету және жол ... ... ... шипа жайлық емдеу, мүгедектер үшiн
жанармайға төлем ... ... ... ... ... үшiн
жеңiлдiктер беру және т.б.
Сонымен, республикада әлеуметтiк қорғаудың белгiлi бiр ұлттық-құқықтық
базасы құрылған ... ... де ... ... проблемалар
шиеленiсе түстi, оның себебi болып тек елдiң күрделi экономикалық жағдайы
ғана емес, өз уақытында қабылданған жұмыс iстемейтiн ... ... ... ... ... ... себептерi бiреу-ақ бюджетте қажеттi
қаржының болмауы. Олардың барлығының құнын, ... ... ... бай ... өзi де ... және бере алмас едi. Бұрынғы қаржыны
есепсiз жұмсау және оны ... ... ... ... ... ... ... дейiн өзiнiң әсерiн еске салуда. Әлеуметтiк қамсыздандырудың
орталықтандырылған—жоспарлы мемлекет тұсындағы ... ... ... бар ескi жүйесi, жаңа экономикалық ... ... ... ... орай нақты азаматтарға берiлетiн дотацияның және
атаулы сқұрылымын трансформациялаудың қажеттiлiгi ... ... ... ... ... ... етке ... оларды кезең-
кезеңмен ақшалай көмекпен ауыстыру қажеттiлiгiнде болды. Жоғарыда аталып
өткендерге сәйкес әлеуметтiк ... ... ... ... ... ҚР-ң *Қазақстан Республикасының бюджеттiк жүйесi туралы * заңы
бойынша әлеуметтік секторды ... ... ... ... тыс қорлар бюджетпен бiрiгiп, әлеуметтiк трансферттiң барлық
түрлерi бойынша төлемдер мемлекеттiк бюджеттен iске ... ... ... әлеуметтiк салық 20 пайыз мөлшерiнде бекiтiлдi. Осылардың нәтижесiнде
01.01.1999 жылы ҚР да әлеуметтiк қорғау жүйесiнiң ... ... ... ол ... бюджетiнен кепiлдiктiң 7 түрiн
қамтамасыз етедi.
1.4. сурет
Қазақстан Республикасының әлеуметтiк қорғау жүйесi.
|ҚР-ң әлеуметтiк қорғау ... ... күн) ... ... | ... бюджет |
|Жас бойынша зейнетақы | ... ... ... | ... ... ... ... | |Тұрғын үй үшiн жәрдем ... ... ... бойынша | |Төлем жасалатын қоғамдық ... ... | ... ... ... бойынша | |Кәсiби дайындау және қайта ... | ... ... және ... ... | ... ... үшiн көмек |
|жәрдем | | ... ... | ... көмектiң тегiн | ... ... | ... туу үшiн ... жәрдем | ... үшiн ... ... | ... мемлекеттiк жәрдем | ... ... ... бөлiгiнде мемлекеттiк әлеуметтiк көмек
және тұрғын үйге жәрдем, ... ... ... ... жұмыстарды
қосқанда, жұмыссыздарды кәсiби дайындау және қайта дайындау, жұмыссыздарды
жұмысқа орналастыруға қолдау көрсету үшiн ... ... ... жылы ... ... туралы * жаңа заңның қабылдауына байланысты
жұмыспен қамту саласында ... ... ... ... ... ... ... үшiн берiлетiн жәрдемақы материалдық көмекке
ауыстырылды аз ... ... ... үшiн ... ... ауыстырылды. Атап айтатын болсақ, жұмыстан босанған адамға орташа
бiр айлығының мөлшерінде өтем ... ... ... бұл ... ... зиян ... себебi ол жұмыстан айырылумен қоса өмiр сүру ... ... да ... ... экономикасында жүрiп жатқан
құрылымдық өзгерiстер тұсында жаңа ... табу оңай ... ... ... ... бұндай тұлғаларды қорғауды күшейтуi тиiс. ... ... ... жүйесiн қалыптастыру жалғасуда. Дегенмен
де оның тұрақтылау болып жатқанын және ... ... ... ... ... ... жүйесiн жоюмен және жаңа
еңбектiң заңнаманы ендiрумен оның ... ... ... атап
өткен жөн.
1.3. Аумақтық процесстердiң тұрғындар
өмiрiнiң деңгейiне және сапасына әсерi.
80-шi жылдардан бастап әлемдiк ... ... ... ... ... орын ала ... олар өзiне әлеуметтiк ... ... және ... ... ... ... Осыған орай
аумақтық саясатты *тұрғындардың өмiрiнiң ... мен ... ... ... * ... саясат деп сипаттауға
болады, бұл саясат аумақтардың шаруашылық және экологиялық ... ... етуi тиiс едi. ... күнi ... ... ... ... де өте аз ... ... ... ... ... ... болуы тиiс, яғни аумақтық процесстердiң ... ... және ... ... ... баға ... ... аяғына тұруына барлығы бағынышты болып және ... ... ... ... жоқ болуына) әдетке айналғанда ерекше
мәндi. Ал, ... ... ... ... ... ... олардың динамикасы анықтайды емес пе. Осыған байланысты мемлекеттiң
жалпы әлеуметтiк ... ... ... аумақтық әлеуметтiк болуы тиiс,
олар да аумақтық деңгейдегi әлеуметтiк қорғаудың негiзгi ... ... ... шаруашылықты қалыптастырудың мақсаттарына
байланысты өте қисынды болып, мемлекет жеке тұлғаның ... ... бас ... ... әлеуметтiк қорғауға, олардың теңдiк және
егемендiк принциптерiн бұлжытпай сақтауға өтуi ... ... ... ... ... басты мәселелерi болып:
• мемлекеттiң әлеуметтiк интеграциясы, аумақтардың әлеуметтiк дамуының
деңгейiндегi айырмашылықтарды қысқарту, өмiрдiң ... ... ... және оның ... аса ... ... олар аумақтардың болашақ дамуымен, елдiң
бүтiндiгiне қауiп төндiредi.
... бiлiм ... ... ... әлеуметтiк
қамсыдандырудың, азаматтардың әлеуметтiк құқықтарының кепiлдiгi
ретiнде, ... ... ... және ... ... ... теңдiгiнiң бiрiгей стандартын
қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... сапасын көтеру үшiн жергiлiктi жағдайларды және ... ... ... ... сала мекемелерiнiң қызметiнiң тиiмдiлiгiн көтеру, олардың
көпшiлiгiн аумақтардың қарамағында.
• Жұмыссыздықты және ... ... ... ... ... ... ... дифференциялдық көзқарас,
аумақ тұрғындарына атаулы әлеуметтiк көмектi, ұйымдастыру және беру.
Аумақтардың мәнiн күшейту әлеуметтiк салада ... ... мен ... өсуiмен байланысты, басқару органдарының
тұрғындардан тәуелдiлiгi күшеюде, осыған орай ... ... ... керi ... ... iске ... қолайлы жағдайлар туындайды. Ол
жарялық, обьективтiк мәлiмет және қоғамдық пiкiр ... iске ... және ... дамудағы аумақтардың мәнiнiң күшею жағдайы,
дұрыс қабылданған аумақтық саясат, ... ... ... ... ... бұл жағдайда мемлекеттiң мәнi төмендемейдi, бiрақ өзередi.
Аумақтық деңгейде ... ... ... ... әлеуметтiк даму
мәселелерi аумақтың және ... ... ... ... ... ... да басқару құрылымдарын нығайтудың, олардың кәсiбилiгiн
және мамандығын ... ... ... Аумақтарда басқарудың
бұрынғыға қарағанда жоғарғы деңгейi талап етiледi. Реформалауға байланысты
аумақтардың дамуының бiркелкi болмауы, ... ... ... ... теңестiрудiң қажеттiлiгiн талап етедi. Елде жалпы
кеңiстiктi сақтауды ... ету, ... ... ... Ол үшiн ... үкiмет өзiне әлеуметтiк саясаттың бiрiгей негiзiн
қолдау қызметiн алады. Тұрғындарды әлеуметтiк ... ... ... кем ... ... қамтамасыз етудiң, көмекақы,
стипендия төлеудiң, бiлiм берудiң, экологиялық қорғаудың жалпы стандарттары
түзiледi. ... және ... ... саясатты өз-ара келiсулерi тиiс.
Бүгiнгi жағдайда әлеуметтiк проблемаларды шешудiң тетiктерiн тәжiрибелiк
түрде iске ... ... ... ... талаптар қойылады.
Бiрiншiден, аумақтардың өзiне және оған ... елдi ... ... ... ... ... ... талдау жасау қажет, бұл жағдайда
өнеркәсiптiк орталықтарға және ауыл шаруашылығы аудандарына ... ... тиiс. ... ... ... ... жағдайында
әлеуметтiк қорғаудың мақсатты сипатта және атаулы болуына талап қою, нақты
қажеттiлерге көмек көрсетуде жаппай ... бас ... ... ... ... аумақ үшiн атаулы көмектiң тетiгiн түзуде де нақты бiр ... ... және ... ... алу ... ... - экономикалық дамудың туындап отырған проблемаларын түзу ... шешу үшiн ... ... әр ... ... ... сипаттайтын әлеуметтiк нормативтердiң және көрсеткiштердiң
кешенiн пайдалану қажет. Төртiншiден, мақсатты бағытталған ... ... ... ... ... ... ... тұрғындарын әлеуметтiк
қорғаудың ұзақ мерзiмдi ... ... ... тек барлық
әлеуметтiк кешеннiң даму динамикасын зерттеуден, тұтыну ресурстарын бағалау
және ... ... әр ... топтарының қажеттiлiктерiн
дифференциялды зерттеуден кейiн ғана мүмкiн. Әлеуметтiк ... ... оның ... - ... ... және ... бiрiңғайлығының есебiнен қамтамасыз етiледi. Әр бiр аумақ өзiне
сипатты табиғи, тарихи, саяси, ... және ... ... ... ... ... бөлуде белгiлi орын алады, сол арқылы
әлеуметтiк-экономикалық өзгешiлiктердi қалыптастыруға әсер ... ... ... ақты ... ... ерекшелiктер, экономикалық тәртiптiң
дәстүрлерi және т.б нақты түрде көрiнедi. Осы себептер ... ... даму ... ... ... дифференциялануы
байқалады. Мамандар республика аумақтарының типологиясын құрған, онда
негiзделген түрде аумақтардың төрт тобы ... ... олар ... ... ... ... ... әлеуетiмен,
мамандандырулумен және республика iшiнде ... ... ... ... ... Осы типологияға сәйкес Оңтүстiк
Қазақстан облысы 3-4 ... ... олар ... ... ... ... қорын құрастырудағы басты облыс ретiнде .
2. *дипрессиялық, экстремалдық, ... ... ... және ... ... экономикалық
маневржасау мүмкiндiгiн қатаң шектейтiн, салалық құрылымы өте
тиiмсiз, сонымен ... ... ... ... бар* ... ретiнде.
Осыған орай әлеуметтiк саясаттың басты мәселесiн таңдап алу ... - ... ... сай ... ... қорғаудың
тетiктерiн құрастыру проблемасы түйiнде мән алады. Аумақтық ... ... ... ... әлеуметтiк қорғаудың және оларды iске
асырудың белсендi формасын iздестiру саналады, олар мемлекеттiк әлеуметтiк
кепiлдiктi толықтырады. Әлеуметтiк қорғауды өткiзуде ... ... ... ... ... ... ... кiрiс және шығыс бөлiктерiн
шектеу қажет, бұндай ... ... ... қаржыландыруда
және әлеуметтiк қорғауда кең түрдегi өзiндiгi болады және ... ... және ... үшiн толық түрде жауапты
болады.
• аумақтық және жергiлiктi бюджеттердiң үлесiн мемлекеттiк ... ол үшiн ... ... ... ... көп ... келесi жылға мемлекеттiк бюджеттi бекiтуде жергiлiктi
бюджетке бөлiнетiн үлестiң тұрақтылығын ... ... ... ... 70 пайыздан кем болмауы тиiс.
• Мемлекеттiк қаржының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшiн ... ... ... ... ... теңестiру
мақсатында ресурстарды қайта бөлу.
Әлеуметтiк - экономикалық дамудың бүгiнгi күнгi ... ... ... ... ең ... әлеуметтiк
кепiлдiктi беруi және қаржыландыруы, сонымен қатар, бiр ... ... ... ең ... деңгейден жоғары деңгейде игiлiкпен қамтамасыз
ету принципi сай ... ... ... ... ... ... кепiлдiк және қорғау формасы сиықты мақсаттар, жергiлiктi
ресрстарды ... ... ... ... жеке инвестицияларды
ынталандыру мәселелерi шешiледi.
1. ОҢТҮСТІК ... ... ... ... ... ... ... ресурстарын талдау.
Халықты жұмыспен қамту – кедейлікке қарсы ең қажетті ем ... ... ... ... ... алатын табыстар аз ... ... ... және ... ... қажет ететін
мұқтаждар қатарынан шығуға әсер ететін ықпалды әдіс. Халықтың әл-аухатының
жақсаруына айлық жалақылардың ... ... ... рөл ... кедейлікті жоюдың негізгі өлшемі өндірістің және барлық қызмет
салаларының жалпы экономикалық сауықтандырылуы, уақытылы айлық ... және ... ... ... болуы керек.
Экономикалық тұрғыдан белсенді халықтың саны 2004 жылдың ... мың ... ... (15 және одан ... ... ... халық санының
70.5 пайызы), олардың 92.3 пайызы – экономика ... ... 7.7 ...... жоқтар. Облыс экономикасында жұмыспен
қамтылғандар санының 47.4 ...... ... 52.6 ... -
өз бетінше жұмыспен қамтылғандар. Олардың 61.2 пайызы ауылдық жерлерде
еңбек ... 2004 ... 4 ... ... саны 77.3 мың ... ... 39.6 пайызы – ауыл халқы (2.1.1.кесте). Осы кезең ішінде
облыста экономикалық тұрғыдан ... ... саны 421.1 мың ... ... ... ... халықтың негізгі үлесін күндізгі оқу
нысанындағы оқушылар (43.3 %) және зейнеткерлер (37.1 %) ... мен ... ауыл ... ... ... ... анықтау жөніндегі жұмысшы топтар жұмыс істеуде.
Статистикалық мәліметтерге сәйкес:
| |Көрсеткіштер |2003 ... |2004 ... |Өсу ... | ... |
| | |а ... ... |пайызы |
|1 ... ... ... |297,3 |306,8 |+3,2 |
| ... ... мың | | | |
| ... | | | |
|2 ... ақы ... млн. ... |35481,6 |48187,0 |+38,0 |
|3 ... ... ... ... |15259 |19151 |+24,6 |
|4 ... ақы ... ... |56 |34 |-23,5 |
| |млн. ... ... ... | |
| | |371,1 |283,2 | ... ... ... төлеу, ең кіші еңбек ақы деңгейін сақтау халықтың
өмірлік деңгейін арттыру факторларының бірі болып табылады.
2005 ... ... ... айналысатын шағын
кәсіпорындарды есепке қоспағанда бір қызметкердің орташа айлық ... ... ... 2004 жылдың қантар-ақпанымен тиісті кезеңімен
салыстырғанда 10.6 % артты.
|№ ... ... ... |2005 ж. |2004 ж. ... |
| ... ... ... ... % -|
| | ... |бен |
| | ... | |
| | | ... ... |
| ... қызмет түрлері бойынша |19652 |110.6 |104.8 |
|1 ... ... аң, ... және |10726 |149 |141.2 |
| ... ... | | | |
|2 ... |24257 |112.7 |106.8 |
|3 ... |20692 |104 |98.6 |
|4 ... ... ... |18727 |117.8 |111.7 |
|5 ... мен ... |8382 |111.6 |105.8 |
|6 ... және ... |38085 |113.7 |107.8 |
|7 ... ... |38987 |108.6 |102.9 |
|8 ... басқару |24158 |116.8 |110.7 |
|9 ... беру |16131 |105.3 |99.8 ... ... ... және әлеуметтік |13673 |108.2 |102.6 |
| ... ... | | | ... ... да ... ... |15940 |121.5 |115.2 ... ... ... мен ... ... ... еңбек ақының деңгейі
ең төменгі жалақы мөлшерінен де ... ... ... жалақы қарызы да
ұлғаюда. Мысалы, Кентау қаласының сауда, автомобильдер мен үй ... ... ... ... ... еңбек ақысы - 5775 теңгені
құрады немесе ең кіші еңбек ақы ... 12,5 ... ... ... ... жалақы қарызы жыл басымен салыстырғанда 26,2 пайызға көбейді
(5,0 млн. теңге). Сайрам ауданының 11 ... 11,6 млн. ... ... ... ... жалақының едәуір өсуі облыстың барлық қалалық әкімшіліктері мен
аудандарында байқалды. Әсіресе, бұл көрсеткіштің жоғары деңгейі ... – 29.1 %, ал ... ... – Мақтаарал ауданында 2.9 % орын
алды.
|№ |Аудан және қала |2005 ж. |2004 ж. ... ... |
| ... ... ... ... % - бен |
| | ... | |
| | ... | |
| | | ... ... |
| |Облыс бойынша |19652 |110.6 |104.8 |
|1 ... қ. |23268 |110 |104.3 |
|2 ... қ. |23311 |108.3 |102.7 |
|3 ... қ. |14955 |107.2 |101.6 |
|4 ... қ. |17740 |109 |103.3 |
|5 ... |15818 |119.2 |113 |
|6 ... |14915 |115.1 |109.1 |
|7 ... |14402 |102.9 |97.6 |
|8 ... |15408 |109.3 |103.6 |
|9 ... |16186 |119.3 |113.1 ... ... |14345 |105.4 |99.9 ... ... |14768 |110.2 |104.4 ... ... |29906 |129.1 |122.4 ... ... |17583 |114 |108.1 ... |Түлкібас |16800 |104.9 |99.4 ... ... |18611 |109.5 |103.8 ... ... ең ... деңгейі бұрынғысынша созақ ауданында – 29906
теңге, Арыс қ.ә. – 23311 теңге және ... қ. – 23268 ... орын ... Ең
төменгі айлық орта жалақы деңгейі Мақтаарал ауданында – 14402 теңге және
Сайрам ауданында – 14345 ... ... ... Кедейлік пен жұмыссыздықты талдау.
2003-2005 жылдарға арналған ... пен ... ... ... облыстық, аудандық, қалалық Үйлестіру Кеңестері жұмыс
істеуде. Отырыстарда кедейлік шегінен төмен ... ... ... ... ... ... сәйкес шаралар қабылданды. Мысалы, кейбір
аудандар «Аз ... ... ... жеке ... ... ... ... көрсетудің Ережелеріне» сәйкес әлеуметтік көмек, сондай-ақ
демеушілердің қаржысы есебінен ірі және ұсақ мал, құс алып беру ... ... Одан ... аз ... ... ... ... «Жерлеуге материалдық көмек көрсету Тәртібін» қолданысқа
енгізуде.
Аудандар мен қалаларда ... ... ... ... мен ... ... бағдарламасы арқылы іске асырылады. Қазіргі ... ... ... ... әлеуметтік карталарын толтыру бойынша
мәліметтер базасын құру жөніндегі жұмыс жүргізілуде.
Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік ... ... ... қабылдануы аз қамтамасыз етілген азаматтарды мақсатты топ
ретінде анықтап, оларға ... ... ... ... көрсетуге
мүмкіндік беретін жүйенің дамуына жасалған ... ... ... ... ... ... жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік
шегінен аспайтын азаматтарға беріледі. Жан ... ... ... ... ... атаулы әлеуметтік көмектің мөлшері болып
табылады (2.2.1.,2.2.2. сурет).
Кедейшілік шегі Қазақстан Республикасының «Күнкөріс минимумы ... ... ... ... ... ... кедейшілігінің жігін белгілейді
және кедейшілікпен күрес жүргізудегі мемлекет саясатымен байланысты маңызды
әлеуметтік норматив ... ... Ол бір ... ең төменгі тұтыну себеті
құнының шамасымен бірдей және дамудың осы ... ... ... ең аз ... ... ... етуге қажет ең аз
мөлшердегі ақшалай табысты ... Ең ... ... ... ... ... азық-түлік себетінің құны мен азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызмет
көрсетулерге жұмсалатын шығындар кіреді.
Кедейшілік шегі – ... ең ... ... ... қажет, экономикалық мүмкіндіктерге қарай республикада белгіленетін
табыс межесі. Ол тоқсан сайын ... ... ... ... ... Бүгінгі күні кедейшілік шегі күнкөріс деңгейінің 40
пайызын құрайды (2.2.3. сурет).
Осылайша, атаулы әлеуметтік ... 2002 жылы 33,9 мың ... мың ... ... жылдың басында қалған 25,9 млн. теңге қарызды
қосқанда 1,2 млрд. ... ... 2003 ... ... ... ... ... тағайындалып және төленіп отырды, яғни ... ... жоқ. ... ... ... ... ... 2003 жылы 26,4 мың
отбасындағы 120,6 мың азаматқа 824 млн. теңге, 2004 жылы – 20,1 ... мың ... 686,2 млн. ... ... ... ... ... алушылар
санының төмендеуі жыл сайынғы кедейлік деңгейінің төмендеуі әсерінен болды.
Аз ... ... ... жан басына шаққандағы кірістерінің 2003
жылы 813 теңгеден 817 теңгеге ... ... 0,5 ... 2004 жылы ... 972 ... ... ... 19 пайызға өсуі атаулы әлеуметтік көмекке
қажетті қаржыларды 2003 жылы 417,2 млн. ... 2004 жылы 137,8 ... ... ... ... ... етілген отбасыларына атаулы әлеуметтік көмекпен
бірге «Тұрғын үй қатынастары ... ... ... ... тұрғын үй көмегі (2.2.4. сурет) мен ... ... ... ... балаларға материалдық көмек «Мүгедектердің әлеуметтік
қорғалуы туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес көрсетілуде.
Облыста ... үй ... ... өз ... ... ... жылы ... төрт аймағында (Шардара, Сайрам аудандары мен Шымкент,
Түркістан қалаларында) 4320 отбасына 39,2 млн. ... 2004 жылы ... ... мен ... ... ... 2115 отбасына 20,2
млн. теңге көлемінде төленді.
Үйінде оқытылып, тәрбиеленетін мүгедек ... ... ... ... ... уақыттарға қарағанда жөнделіп келеді. Егер ... ... бұл ... тек ... ... 23 ... ... 54,9 мың
теңге көлемінде көрсеткен болса, 2004 жылы облыстың 11 ауданындағы ... ... ... 2,8 млн. ... ... төленді (2.2.5.
кесте).
Облыстың барлық аймағында әлеуметтік ... осы ... ... үшін
2005 жылдың 1 қаңтарынан облыстық бюджеттен қаржыландыру ... ... ... ... ... ... ... мекемелер мен кәсіпорындарды, үкіметтік емес ұйымдар мен қоғамдық
бірлестіктерді аз ... ... ... қайырымдылық көмек
көрсетуге тартуға түсіндіру-үгіттеу жұмыстары жүргізіліп отыр. Әр түрлі
қаржы көздерінен 20-ға жуық ... ... ... ... ... ... ... ыстық тамақ беру, газет және журналдарға тегін жаздыру,
төмендетілген бағамен тауар сату, шефтік ... және ... ... 2003 жылы 28,6 мың ... 219 млн ... берілсе, 2004 жылы ол
38,2 мың азаматқа беріліп, 324,7 млн. теңгеге дейін немесе 48 пайызға өсіп
отыр.
Кәсіпкерлікті және ... өз ... ... ... дамыту
мақсатында аудандар мен қалалардың әкімияттары 588 аз қамтамасыз етілген
отбасына 378,2 га жер, 500 отбасына 282 ірі қара мал ... 1012 ұсақ ... 793 үй ... бөліп берді. 97 аз қамтамасыз етілген отбасы 5,5 млн.
теңге шағын несие алды.
Халықты ... ... ... қабылданып жатқан шаралар
жөнінде ақпараттандырылуына ерекше көңіл бөлінуде. Жыл сайын ... ... ... ... ... ... округтерде халықпен кездесулер,
қолданыстағы заңнамаларды түсіндіру бойынша семинар-кеңестер ... ... ... ... және ... ... сөз алу, баспасөз
конференциялары мен «дөңгелек үстелдер» ұйымдастырылған.
Кедейлік пен жұмыссыздықты төмендету ... ... ... ... іске ... ... ... қорытындысымен
аз қамтамасыз етілген отбасылардың материалдық жағдайы едәуір жақсарды ... ... ... ... ... саны 2003 жылдың басына 117,2
мың адамнан жылдың соңына 89,6 мың адамға немесе 24 пайызға ... ... ... 4 ... жоғары және кедейлік деңгейі облыс
халқының 4,2 пайызын құрады. 2005 ... 1 ... ... саны 71,7 ... ... ... халқының 3,3 пайызын құрап, 2004 жылы кедейлер саны
Бағдарламада белгіленген көрсеткіштерге сәйкес 20 ... ... ... ... ... ... пен жұмыссыздықты төмендету
жөніндегі бағдарламаның орындалуы
|Көрсеткіштер |2004 ... |2005 ... |Өсу |
| |1 ... |1 ... |немесе |
| | | ... |
| | | ... |
| | | | ... ... ... адам |89629 |71732 |-2,0 |
| | | | ... ... ... ... |4,2 |3,3 | |
| | | | ... ... бері төмендеу пайызы | | | |
| |24 |20,0 | ... аз ... ... | | | ... ... ... | | | |
| | | | |
|- аз ... етілген | | | ... жан ... ... | | | ... ... ... ... |817 |972 |19,0 ... ... ... деңгейі, | | | ... | | | |
| | | | ... ... ... ... ... |4565 |9,8 |
| | | | |
| | | | |
| |1663 |1826 |9,8 ... әлеуметтік көмектің белсенді | | | ... ... | | | ... жер учаскелері, отбасы / |478 / 1068,4|588 / 378,4 |-64,6 |
|га | | | |
| |61 / 221 | |6 ... ... ... ... / мал басы | |500 / 1294 ... |
| |435 / 28,6 | |-80,8 ... несиелер, отбасы / млн.теңге | |97 / 5,5 | ... ... ... ... | | | ... көрсету: | | | ... ... ... адам / |120640 / |91783 / |-14,0 ... |823,9 |686,2 |-48,5 |
| | | | ... үй көмегі, отбасы/ млн.теңге|4320 / 39,2 |2115 / 20,2 |51 есеге |
| | | ... ... ... ... мың | | | ... |23 / 54,9 |801 / ... |
| | | | |
|- ... ... адам / | |38213 / | ... |28553 / |324,7 |33,8 / |
| |219,0 | |48,3 ... ... төмендету жөнінен қолданылған шаралар бағдарлама
көрсеткіштерінің орындалуына оң әсерін ... |2004 ... |Іс ... ... %|
| ... |2004 жылы | |
| ... | | |
| | | | ... Жања ... ... ... |6095 |14478 |237,5 |
| | | | ... ... ќамту органдары арќылы |9600 |12762 |132,9 ... ... ... | | | |
| | | | ... ... ... ... тарту |8200 |9574 |116,8 |
| | | | ... ... ... ... ... |1300 |1362 |104,8 ... | | | ... ... ... ... қамтылған адамдардың саны 1549
адамға көбейді. Жања жұмыс орындарының ашылуына байланысты жыл басынан бері
23,4 мың ... ... ... ... 2005 жылдың 1-қаңтарына
1252 бос жұмыс орындарына ұсыныс түскен, әр орынға 8 ... ... ... ІІІ-тоқсанында жалпы жұмыссыздық деңгейі 74,9 мың адамды
құрады, яғни 0,2 ... ... ... ... 7,4 ... құрады.
2005 жылдың 1-қаңтарына тіркелген жұмыссыздардың саны 9620 ... ... ... осы уақытымен салыстырғанда 387 ... ... ... деңгейі 0,95 пайызды ... 2003 ... 0,06 ... ... ... экономика салаларында 14478 жаңа жұмыс орындары ашылды, оның
ішінде 2113-і уақытша ... ... ... ... 1903 ... немесе жылдық бағдарламадан 5 ... ... ... ... саласында – 1731 орын немесе 170 пайыз, құрылыста – 5450 немесе
бағдарламадан 6,4 есеге ... ... ... ... ... мен біліктілігін көтеруге 40 мамандық
бойынша 1362 ... ... ... ... 105 ... ... ... жылмен салыстырғанда 118,7 пайызды құрады.
2004 жылы ақылы қоғамдық жұмысқа 9574 жұмыссыз тартылып (2004 жылдың 1-
қаңтарына – 9530 адам), бұл ... ... ... 86,6 млн ... ... 6 пилоттық жоба жасалды.
Мақсатты топтарға жататын жұмыссыздарды жұмысқа орналасуына ықпал ... ... ... – 4,3 мың ... ... 142,5 ... Отбасы құрамында бірде-бір жұмыс істеушісі жоқ отбасылардан ... адам ... ... ... ... 1,3 мың адам
тартылды, кәсіби даярлауға 251 адам ... және 10 ... ... берілді.
Жұмыс іздеу мақсатында халықты жұмыспен қамту органдарында 383 оралман
тіркелген, оның 255 тұрақты жұмыспен қамтылған, 147 ... ... ... 15 қайта даярлау курстарына жіберілген.
2005 жылдың қантар-наурызында 5.5 мың адам жұмыс іздеп, жұмыспен қамту
жөніндегі уәкілетті органдарға өтініш білдірген, оның ... ... ... – 1.9 мың ... жеткен. Жұмыспен қамту органдары есебінде
жұмыссыздар ретінде тұратын азаматтардың саны 9.5 мың ... ... ... ... ... ... 3.8 ... кеміді.
Облыста экономикалық тұрғыдан белсенді халық санындағы тіркелген
жұмыссыздар ... 2005 ... 1 ... 1 % ... Осы ... ... Кентау қ. (2%), ең ...... ... (0.3
%)(2.2.7.кесте).
Жұмыссыздықты төмендетуде жұмыспен қамту мәселелері бойынша ... ... ... ... ... бар. Осы жылы ... және ... «Гендерлік саясат” тақырыбында дөңгелек үстелдер өткізілді. Бұл
жерде жастар және әйел ... ... ... ... ... өз ... ... Сонымен қатар басқарма ОБСЕ
ұйымымен бірлесіп «Қазақстандағы заңсыз еңбек ... атты ... ... ... ... ... бойынша мониторингтің
қорытындылары шығарылды.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... мен оларға психологиялық қолдау көрсету жөнінен ... ... ... ... ... ... оқу-ақпарат
орталығы» МҚҚК құрылды. 2003-2015 жылдарға арналған ОҚО ... ... ... есепке ала отырып өнеркәсіптік
кәсіпорындарға қажетті ... ... ... мен ... ... (6,5 мың адам).
Жұмыссыздардың жұмыспен қамтылуын ... ... бос ... ... ... ... ... таңға осындай
жәрмеңкелер барлық аудандар мен ... ... 343 ... ... 2030
бос жұмыс орындарын ұсынды, 1089 жұмыс орны ауыстырылды, 1856 адам “Еңбек
туралы”, “Халықты жұмыспен қамту туралы” ... ... ... ... ... ... ... бойынша ардагерлер, мүгедектер мен аз
қамтамасыз етілген азаматтарға әлеуметтік қолдау көрсетілуін талдау.
Аса мұқтаж азаматтардың әлеуметтік ... ... ... ... ... іске асыру жөнінен шаралар қабылданды.
“Аға ұрпақ” бағдарламасын орындау үшін облыстық бюджеттен 2004 ... млн. ... ... Іс жүзінде 2005 жылдың 1-қаңтарына оның 86,3 млн.
теңгесі игерілді, оның ішінде:
|Іс-шаралар |2004 ... 1 |2005 ... 1 |
| ... ... |
| ... |мың ... ... | мың ... ... ... ... |610 |6740,2 |635 |7073,8 ... ... ақы ... | | | | ... ... ... |38766,2 |2975 |39906,6 ... шипажайында |460 |8993,0 |527 |10750,8 ... | | | | ... ... |- |- |300 |3168,0 ... | | | | ... басылымдарға жазылу |4209 |8478,0 |3556 |7864,8 |
|8 ... ... ... |200 |400,0 |200 |400,0 ... ... | | | | ... күні соғысқа қатысушылар мен|4460 |8920,0 |3825 |11475,0 ... ... ... | | | | ... мен ... ... |1500 |1500,0 |3700 |3700,0 ... ... ... | | | | ... мұқтаж мүгедектерге көмек |- |- |277 |1999,0 ... | | | | ... |14332 |73797,4 |15995 |86338 ... ... тегін емделуге құқы бар азаматтардың жекелеген
санаттар тізіміне Батыр-аналар, Кеңес Одағының ... ... ... ... ... мәселесі шешілді. Ардагерлер үйінде әр 20
күндікте 52 зейнеткер ем қабылдап, демалады. “Манкент” ... ... млн. ... 300 ... мен ... ... сауықтырылды (2.3.1.
кесте).
Әлеуметтік-оңалту орталығын ұстап тұру проблемасы шешілді. ... 17,9 млн. ... ... мен ... Күні ... түрде тойланды. Оларға
әлеуметтік қолдау көрсету ... ... ... 3700,0 мың ... ... қамтылған 3700 азаматтың 2000-ы аз қамтамасыз етілген
мүгедектер қатарына жатады (2.3.2. кесте). ... ... 277 аса ... ... ... ... 1999,0 мың ... көмек көрсетілді.
Ардагерлер үйінде демалып жатқан 200 азаматқа мерекелік дастархан жайылып,
концерттік бағдарлама ұйымдастырылды және ... 400,0 мың ... ... ... ... ... ... 24,0 млн. теңгеге материалдық қолдаумен қамтылды.
Бюджеттің және коммерциялық құрылымдардың есебінен 77,2 мың адам ... ... ... ... ... (қалалық көлікте тегін жүру,
жылуға, суға, телефон қызметіне ақы төлеу, электрқуатын 50 ... ... ... ... ... алу және ... жылы 74,7 мың адам 91 млн. теңгеге қосымша қолдаумен қамтылған ... ... ... ... (137 млн. ... 131 оралман
отбасыларына тұрғын-үй алып берілген.
Үйлерінде көмек көрсететін 27 бөлімше жұмыс істейді, бүгінде ... ... қарт ... қызмет көрсетеді. Тауарларды арзандатылған
бағамен босататын дүкендер, аяқ киім және ... ... ... ... Жалғызілікті қарт азаматтарға асханаларда қайырымдылық түскі
тамақ ұйымдастырылған. Кәсіпорындар мен ұйымдардың ... ... аз ... ... ... азаматқа 8,9 млн. теңгеге шефтік
көмек көрсетілді. Ғылыми зерттеу орталықтарына ... 1295 ... жол ... жалпы сомасы 5,6 млн. теңгеге төленді. Арнаулы
мемлекеттік жәрдемақылардың төлемі 168596 ... 2884,9 млн. ... ісі ... ... ... 5 ... қарастырылды.
2004 жылдың аралығында 143 мұқтаж мүгедек қол арбалармен қамтамасыз етілді.
Семей ... ... ... ... 210 зейнеткер республикалық
бюджеттен 1,2 млн. теңгеге біржолғы ақшалай өтемақы алды.
«Қамқорлық» қайырымдылық акциясы аумағында 120613 адам 149,3 ... ... ... қамтылды (2.3.4. кесте).
Жеңістің 60-жылдығына дайындық жұмыстары жалғастырылуда. ҚР еңбек және
халықты әлеуметтік қорғау Министрлігіне ҚР Үкіметінің «2005 жылы Ұлы ... ... мен ... ... жол ... жеңілдікпен
жол жүруді ұсыну туралы» Қаулысының жобасы бойынша ұсыныстар мен ... ... ... ... кешенінің қабылдауында
1446 ардагер, жалғызілікті қарт азамат болды.
Еңбек қатынастарының және ... ... ... ... ... ... актілерді түсіндіру және халықпен кездесулерді
ұйымдастыру мақсатында 25 ... ... оның ... 10 ... ... құқығы» атты тақырыпқа жалпы білім беру мектептері мен
кәсіби-техникалық ... ... ... және ... әлеуметтік
қорғау Министрлігі БҰҰДБ-мен бірлесіп отбасылардың ... ... ... ... ... ... ... ал Шығыс
Қазақстан облысында ... ... мен ... ... ... ... өтті. Біздің облысымызда “Әйелдердің құқықтарын шектеудің
барлық нысандарын жою ... ... ... және ... ... ... тақырыбына семинар-тренинг өткізілді. Департамент
“Гендер саясаты мен еңбек нарығы”, ... ... Тең ... ... ... емес ұйымдарының ақпараттық-орталығы” дөңгелек
үстел семинарларына қатысты.
ҚР-ның “Мемлекеттік атаулы ... ... ... ... және “2003-
2005 жылдарға арналған кедейлік пен ... ... ... түсіндіру мақсатында 2 ... ... ... ... эфир арқылы облыс тұрғындарының сұрақтарына
жауап берді. Барлығы БАҚ-та 19 мақала ... ... ... ... ... ... ... Жолдауы мен мүгедектерді
оңалту Бағдарламасы бойынша 7 сөз сөйлеу ұйымдастырылды.
Жалпы оқыту мектебі жұмыс ... ... ... Қазақстан халқына Жолдауы бойынша 17 лекция ұйымдастырылды.
2. ӘЛЕУМЕТТІК ҚОРҒАУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ
ЖӘНЕ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ
АЗ ҚАМТЫЛҒАН ТҰРҒЫНДАРЫ ТОБЫНЫҢ
ӨМІР СҮРУ ДЕҢГЕЙІН ... ... ... ... және ... өту жолдары.
Кедейлiкпен бiз күн сайын соқтығысып отыруға мәжбүрмiз. Экономиканың
өсуiне қарамастан Қазақстанда әлi нанмен суға қарап отырғандардың саны ... ... ... ... игiлiктерiн пайдалануға да мүмкiндiктерi
жоқ және болашаққа үмiтсiздiкпен ... Бұл ... БҰҰ ... оның ... ... қалыптасып жатқан жағдай туралы жүйелi
түрде есептер шығарып отырады.
Сонымен, зерттеушiлердiң пiкiрлерi бойынша Қазақстандағы кедейлiктiң
негiзгi себебi жұмыссыздық және ... ... ... ... ... ... Қазақстанда жұмыс iстеушiлердiң 44 пайызы төменгi еңбекақы
алып отырады, бұл олардың өзiне де, отбасыларына да ... өмiр ... ... Ел ... 24 ... өте кедей болып, олардың
табыстары өмiр ... ең ... ... де ... ... ол айына 4261
теңгенi құрады (31 доллар). Ал, тұрғындардың 50 ... ... ... ... тұр. ... табыстары қажеттi өмiр сүруге жеткiлiксiз.
1998 жылы тұрғындардың кедейлiк индексi есептелiп ... ... ... төрт көрсеткiштi қосты: тұтыну деңгейi өмiр ... ең ... ... ... ... ең ... проблемасы болып отыр.
Табысты өмiр сүрудiң ең төменгi деңгейiне жетпейтiн кедей адам көбiнесе ... ... ... ал ет, сүт, ... ... ... тағамдарды кемде-
кем пайдаланады. Етпен ет өнiмдерiн кедейлер Қазақстанда орташа деңгейден 2
есе кем жейдi екен. ... кг және 3,7 ... ... ... елде ... түрде кедейлiк шегi орнатылған
болатын. 2000 жылы ол өмiр сүрудiң ең ... ... 38 ... ... (1523теңге), ал 2002 жылы оның мөлшерi 40 пайызға өстi (1904 ... 12,4 ... ең бiр ... себебi—еңбек нарығындағы жағдайдың
нашарлауы. Жұмыссыздық шындықтың ... ... ... ... 58
пайызының табыстары өмiр сүру деңгейiнен ... – бұл ... ... олар ... немесе төмен еңбекақыға өмiр сүрушiлер.
Мысалы, тек өнеркәсiптiң өзiнде ... ... 1999 ... ... дейiн 8,9 пайызға төмендедi. 2002 жылы тұрғындардың 44,1 пайызы дұрыс
өмiр сүрудi қамтамасыз етпейтiн еңбекақы алған. Орташа төлем алатындар ... ... ... ... ... 13,1 пайызды құрайды. Сонымен
қатар оңды үрдiстерде бар: 2002 ... ... ... ... ... дейiн төмендедi (690,7 мың адам). Бұл жағдайда зерттеушiлердiң
ресми статистиканы пайдаланғандарын атап өту қажет.
Кедейлiктiң ... ... ... тұрғындарының пiкiрлерi
бойынша) келесi 3.1 кестеде келтiрiледi:
1. кесте.
|Кедейліктіњ ... ... ... ... |
|пікірлері бойынша ... ... ... ... төлемі |43,7 ... ... ... ... ... | ... |17,0 ... ... жоќ |13,0 ... ... ... ... |7,5 |
| | ... |5,8 ... ... ... |5,4 ... нашар |4,1 ... ... ... |1,5 ... көмектін жоќтыѓы | 0,8 ... ... ... |0,7 ... ... емес ... ... ... |0,3 ... ... және т.б. | ... ... ... ... |0,2 ... ... ... ... ... өмір сүрудіњ ќысќа
дењгейі демографиялыќ жаѓдайдын төмендеуі білім рыногініњ баланстан шыѓып
кетуі экологиялыќ жаѓдайдын нашарлары әйелдермен ... тењ ... ... ... ... ... саќтауѓа деген шыѓындар
екі есеге төмендеді, ал 2001 жылы жалпы ішкі өнімнен болѓаны 1,9 пайызды
ќұрады. Экономикалыќ ... ... олар ... ... ... ... Бұл медициналыќ көмектіњ сапасына, оныњ ќол жетерлігіне теріс
әсерін тигізді. БҰҰ-ныњ Зерттеушілерініњ пікірллерінше олардыњ дайындаѓан
Ќазаќстандаѓы ... оныњ ... және одан өту ... атты ... ... жұмыссыздыќ әйел бетті. Әрі ауылѓа бет алѓан.
2003 жылѓы ќабылданѓан 2003-2005 кедейлікті төмендету туралы өкіметтін
баѓдарламасы әрі ќарай экономиканы өсіруге ... ... ... ќамтуѓа
және тұрѓындардыњ табыстарын әлеуметтік ќорѓаудын атаулыѓын көтеруге
денсаулыќтарын және білім беру ќызметініњ ќол ... ... ... ... 50 артыќ кедейлікпен күресу баѓдарламасы ... ... ... ... ... өмір сүру ... ... өмір сүруге мәжбірлі. ... ... ... ... ... ... женуге болмайды деп ойлауѓа себеп жоќ.
1986 жылы Ќытай үкіметі дамуды ынталандыруѓа көмектін негізгі ... бұл ... ... ... ... ... өздерінен
баѓытталѓан. Бұл моделге байланысты Ќытай үкіметі кедей ... ... ... ... ... ... ... және
тауар өндірісін дамыту үшін ќолдайды. Дегенменде бүгінгі күні ... ... ... ... ... Ќытай сияќты прогресске ќол
жеткізе алады дегенге кепілдік бере алмай отыр. ... ... ... ... ... ... керектігін туындатады, оныњ ішінде Ќытайдын
көршілері де бар.
Экономикалыќ жаѓдайдан басќа әлеуметтік ... ... ... ... болсаќ, жаќсы жаќќа жылжу байќалады. Экономикалыќ
өсуініњ жоѓарѓы ... ел ... ... өмірініњ өсуіне әсер етіп
отырѓан сияќты. Ењбекаќымен табыстын өсу ќарќыны аќыры жылдары экономиканыњ
өсу ќарќынынан озып ... ... ... ... аќырѓы үш айдын ішінде
тұраќты болып отырѓаныњ есепке ала отырып бұл ... ... ... ... алады деп сенуге болады.
Өнеркәсіп өндірісініњ көлемі ќолданыстаѓы баѓамен 36600,7 млн.
тењгені ... бұл 2004 ... ... ... ... 2005 ... ... облысты тұтас алѓанда ауыл
шаруашылыѓыныњ жалпы өнім көлемі, республиканыњ аѓымдаѓы ... ... млн. ... кұрады, бұл 2004 жылдыњ тиісті кезењімен салыстырѓанда
4,4% артык. 2005 жылдыњ ќањтар-наурызында ... ... ... ... 2004 ... тиісті кезењімен салыстырѓан 31,2% артып,
5216,9 млн тењгені кұрады. Облыста 98,5 мыњ ... метр ... үй ... бұл 2004 ... ... ... 37,1 артыќ.
2005 жылдыњ сәуіріндегі жаѓдай бойынша облыста 19182 шаруашылыќ
жүргізуші ... ... ... ... ... 14439 ... ... тұр,
соныњ ішінде шаѓын зањды тұлѓалар саны-13210 бірлік. Жұмыс ... ... ... ... шаѓын кәсіпорындар саны -10402, одан “шаѓын
бизнес” ... ... ... ќањтар-аќпанына ірі орта және шаѓын ... мен ... ... ... адамдардыњ есепті саны 314,6 мыњ
адам болады, оныњ ... ірі және орта ... мен ... саны 222,8 мыњ ... 2005 ... ... шаруа
ќожалыќтарында жұмыс істегендердіњ саны облыс ... 162,2 мыњ ... ... ... ... ... ... жұмыссыздардыњ
саны 2005 жылдыњ наурыз айыныњ соњына 9,5 мыњ ... ... (2004 ... ... 3,8% кеміген)
2005 жылдыњ ќањтар-аќпанына экономикалыќ ќызметтіњ барлыќ түрімен
шұѓылданѓан ... ... ... және ... ќоса ... ... ... орта айлыќ жалаќысы 19301 тењгені ќұрады, оныњ
ішінде ірі және орта ... мен ... ... орта ... 19972 ... ... ал ... кәсіпорындар мен ұйымдарда -16980
тењгені ќұрады. 2005 жылдыњ ќањтарында халыќтыњ орта есеппен жан ... ... ... ... ... бойынша 6417 тењгені ќұрады, бұл
2004 жылдыњ тиісті кезењімен салыстырѓанда 11,0% артты.
Облыстыќ санитарлыќ-эпидемиологиялыќ баќылау басќармасыныњ алдын-ала
деректері ... ... ... ... ... халыќтын
ауру-сырќауѓа шалдыѓуы тіркелетін инфекциялардыњ біразы бойынша артты.
Әлеуметтік ќорѓау жүйесі тұрѓындардыњ ... ... ... алуы ... ... ... проблеманы шешуге деген дифференциалдыќ
ќөзќарас әлеуметтік көмектін ... ... ... ... ... ... болып саналады.
Әлеуметтік ќорѓаудын осы ... жету және ... ... ... ... баѓдарланѓан жүйесін ќалыптастырѓан
жаѓдайды орын алады. Бұндай жүйе өкілеттікті бөлу ... ... ... ... ... ... етеді.
Әлеуметтік ќорѓаудыњ тетіктерінде бұл ќызметтер әлеуметтік ќорѓаудын
субъектілерімен іске ... ... ... жергілікті басќару
органдарымен әлеуметтік ќорѓауды басќару ќызметініњ арасында аналитикалыќ
мәліметтік каллекторлыќ ... ... ... ... ... ... ќорѓау бойынша ќұќыќтыќ актілер ќабылданады. Бұл
актілер төменгі дењгейдегі басќару органдарыныњ ... ... ... бөлу ... ... ... ... тұрѓындардыњ
әлеуметтік кепілдік жүйесін бекітеді. Аумаќтардан келіп ... бір ... ... ... ... ... өзгеруін талау
арќылы аумаќтыќ ... ... ... ... ... билікті органдары әлеуметтік экономикалыќ жаѓдайларды олардын
өзгеруініњ үрдісін және себептерін тұраќты ... ... ... ... ... ... ... баѓдарламалары түзілуі
оларды ќаржылыќ ќамтамасыз ету ... ... тиіс ... ... ... ... ... жету маќсатында әлеуметтік ќорѓау
органдарыныњ барлыѓы бір бүтін жүйеге аумаќ аудан ... ќала ... ... ... ... ќаржылыќ және материалдау ресурстарды
сонымен ќатар әртүрлі профилдегі маман кадрларды біріктіруге және ќолда ... ... ... ... үшін ... береді. Жұмыспен ќамтуды реттейтін және әлеуметтік ... ... ... ... ... болады. Сондыќтан да бұл
департаменті өзініњ ќызметін денсаулыќ саќтау, жастар ісі, ішкі ... ... ... ќауымдастыќ ќызметтермен, ... ... ... ... ... және жеке ќорлармен тыѓыз
байланыста іске асырылуы тиіс.
Әлеуметтік ќорѓауды жаќсарту проблемалары кешенді сипатта ... ... ... ... осы ... маќсаттарын және оныњ
шенберіне түскен мәселелерді ... ала ... ... ... ... ... ... бірќатар баѓыттарды жорамалдауѓа
болады. Салыќтыќ саясат арќылы тұрѓындардын аќшалай табысын және өмір сүру
денгейін аса ... ... Ол үшін ... ... ... өте биік табысы барларѓа пайдалану жылжымайтын
мүлік үшін ... жас ... бар ... үшін салыќтыќ жењілдіктерді алып
тастау. Бүгінгі күнгі Ќазаќстан жаѓдайында әлеуметтік және ... ... ... ењ ... ... ... салыќты саќтап ќалу
өте мәнді сонымен ќатар ... ... ењ ... ... ету ... жай саясатын жетілдіру ќажет. Бұл жастар үшін бірдей
бастапќы мүмкіншіліктерді жасау базалыќ білім алу экстермалдыќ жаѓдайларда
өмірдін бір ... ... беру үшін ... Сондыќтанда әлеуметтік
ќорѓаудын негізін ќалайтын принціпі болып ... ... ... ... ... ... ... олардын ќұны мемлекет
есебінен немесе ... ... ... ... тиіс. Сонымен ќатар
тұраќты түрде медицина білім беру мектепке ... ... ... ... баѓыт болып кіші кәсіпкерлікті жењілдікпен несиелеу болуы мүмкін, бұл
кәсіпкерлік тұрѓындардын аз ќамтылѓан ... ... ... ... ... ... шешеді. Ќоѓам бұл ... және ... ... ... ... ... ... жања кәсіпорындарды тіркеуді ұйымдастыруѓа көмек
жасауда ѓимараттар бөлуде байланыстарды ... ... ... және т.б. ... ... ... ... әкімшілік ќұрылымды
ныѓайтуѓа алып келеді. Ќандайда болмасын ќұрылымныњ ... ... ... ... ... ... жүйені түзушілер көрсеткіштер
базасын ќұруѓа және ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
ќорѓаудыњ тиімділігін көтеру атаулы және наќтылыќ ... ... ... ... ... ... ... отыру ќажет
және нарыќтыќ экономикада ... ... ... ... саќталуын ќамтамасыз ету ќажет.
2. Оңтұстік Қазақстан облысының
халықты әлеуметтік қорғау саласының
негізгі көрсеткіштерінің болжамы.
Елбасымыздың 2004 жылғы ... ... ... тапсырмасына
байланысты дайындалған әлеуметтік реформаларды одан әрі тереңдетуге
арналған ... ... ғана ... ... ... ... ... аралығында әлеуметтік салада енгізілетін
өзгерістер белгіленген.
Соның ішінде ең негізгілері:
1. Әлеуметтік қамсыздандырудың көп деңгейлі ... ... ... ... ... беруші және жұмысшы арасында жауапкершілік ... ... ... 1-ші ... ... ... ... мөлшері
кепілденген әлеуметтік төлемдер (республикалық бюджет).
- 2-ші деңгейі(міндетті) - әлеуметтік қауіп ... ... ... ... ... ... төлемдер (әлеуметтік
сақтандыру қорынан болатын төлемдер).
- 3-ші деңгейі(қосымша) ... ... ... ... ... төлемдер
2. 2006 жылдан бастап барлық әлеуметтік төлемдер әлеуметтік базалық
индикатор – күнкөріс ... ... ... ... ... ... мөлшерінде базалық қосымша зейнетақы тағайындау ендіріледі (3.2.1.
сурет).
3. 2006 жылдан бастап төменгі зейнетақы мөлшері ... ... ... 8046 ... орта ... – 11266 ... жоғары
зейнетақы – 13036 теңгені құрайды (3.2.2. сурет).
4. Мүгедектердің мемлекеттік ... ... 2005 ... бастап:
І топқа – 2895 теңгеге,
ІІ топқа – 2412,5 теңгеге,
ІІІ топқа – 1930 теңгеге,
16 жасқа ... ... ... 2895 ... ... (3.2.3. сурет).
5. 2006 жылдан бастап мұқтаж отбасыларының 18 жасқа дейінгі балаларына
ай сайынғы жәрдемақы ендіріледі,
- 2006 жылдан ... ... ... ... ... 2 есеге өседі.
- 4 және одан көп бала тәрбиелеген әйелдер 53 ... ... 2007 ... ... бала 1 ... толғанша ай сайын жәрдемақы төленеді
(3.2.4. сурет).
Соғыс ардагерлеріне деген әлеуметтік қолдау ұйымдастыру әр дайым
алдыңғы орындарға ... ... 2005 ... бастап Ұлы Отан ... мен ... ... ... ... ... ... мөлшері 15 айлық есептік көрсеткіш көлемінде болып
отыр.
Жеңіс мерекесі құрметіне Ұлы Отан соғысы ардагерлеріне ... ... 30,0 мың ... ... бір жолғы материалдық жәрдем беру
көзделген, сондай-ақ оларға облыстық ... 10,0 мың ... ... берілетін болады.
Мереке қарсаңында облыс көлемінде ардагерлерді құрметтеп, қолдауға
арналған «Ер ... – ел ... ... ... – біздер үшін міндет»
атты қайырымдылық акцияларын өткізу көзделіп ... ... 60 ... ... атап өту ... ... ... ескерусіз қалмауы баршамыздың міндетіміз
болып табылады және осы ... ... ... атқарылуда.
3. Оңтүстік Қазақстан облысында аз қамтамасыз
етілген азаматтарды әлеуметтік қорғаудың
жүйесін жетілдіру жөніндегі ұсыныстар.
Кедейлік Қазақстанда күрделі ... ... ... ... ... ... саясат басымдықтарының біріне айналуы тиіс.
Келешекте кедейлікті азайтудың орнықты қарқындарын ... ... ... макроэкономикалық даму жөніндегі қызметті одан әрі
жалғастыру қажет, сондай-ақ ... ... ... ... тиіс.
Мемлекеттің саясаты әйелдер мен жастар арасындағы жұмыссыздыққа,
сондай-ақ ... ... ... ... ... арқылы жұмыспен қамту
проблемасын шешуге бағытталуы тиіс. Шешімін табуды талап ететін ... ең ... ... тең жарымының, әсіресе әлеуметтік
секторда, мемлекеттік қызметте және ауыл ... ... ... ... ... ... ... осал әлеуметтік топтарға айрықша назар аударылуы тиіс, ... ... ... ... көп балалы және толық емес отбасылар,
жалғыз басты қарт адамдар, мүгедектер мен ... ... ... негізінде есептелген мемлекеттің әлеуметтік көмегінің мөлшері ең
кемі, кедей тұрмысты халықтың ... ... ... жабу ... тиіс. Егер ең аз тұтыну себеті құнынан төмен табыстағы ... ... ... ... тағайындалса және отбасылардың кірісін
есептеудің оңтайлы жолдары жасалынса әлеуметтік саясаттағы ең әділ шешімнің
бірі болар еді деп ... ... күн ... ... ... қолдау шараларын сараптай
келіп, атаулы әлеуметтік көмекпен тек қана экономикалық қабілетсіз ... ал ... ... ... ету ... ... ... өзің көмек бер» психологиясын қалыптастыру қажет ... Мен ... ... әлі де ... ... ... беріп және
тұрақты түрде материалдық көмек көрсетіп отыруы ... ... ... ... Облысымызда барлық отбасылар өздерінің жер ... ... ... ... жағдай жасалынған, бірақ та баяғы
масылдық психология мойын бұрғызбайды, сол баяғы ... ... ... ең оңай да, ... ... Егер де біз осы масылдық психологияны жеңе
біліп жұмыс істей бастасақ, әтине тұрмысымыз да жақсарады.
Өте маңызды мәселе – қоғамның ең бір ... ... ... ... аналарының және аға ұрпақтың өмірін лайықты ... ... 99463 көп ... ... ... оның ... ... аналар, 3959 аналар «Күміс-Алқа» және 773 аналар «Алтын-Алқа»
орденімен марапатталған (3.3.1 кесте). Бұл ... бәрі де ... ... ... алуға құқылы. Облысымызда көптеген аналардың әртүрлі
созылмалы аурумен ауыратыны жасырын емес, соның ... ... ауру ... кем балалар келуде. Осыған байланысты денсаулық сақтау органдары
да жұмыс атқаруы керек. Әрбір адам Ата Заңымызда көрсетілгендей ең ... ... алуы ... ... ... айтпағым, мемлекет те тиісінше
қажетті шаралар қабылдауы керек, ол өскелең ұрпақтың ... да, ... ... ... ... ... ... Біздің заң шығарушы органымыз 10
бала туып тәрбиелеген аналарға ... ... ... өтіліне қарамай
зейнетақы тағайындау жөнінде заң қабылдаса үлкен әділдік болар еді деп
ойлаймын. Оның өзі ... ... ... ... нақты сезінуге,
көпбалалы отбасыларында әлеуметтік шиеленісті болдырмауға, ең ... ... ... жақсартуға мүмкіндік берер еді.
ҚОРЫТЫНДЫ.
Тұрғындарды әлеуметтiк қорғаудың жоғарғы деңгейi қоғамның тұрақты
түрде дамуының көрсеткiшi. Ол ... ... ... және
адамға өмiрiн айтарлықтай ұзақ мерзiмге жоспарлауға ... ... ... ... ... ... ... тұруының шарты болып,
нарықтық экономикада ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан, тұрақтылықтың және
игiлiктi өмiрдiң қажеттi деңгейi болуы тиiс, ал мемлекет ... ... ... ... кәсiпкерлермен азаматтарға беруi керек.
Экономикалық дамудың басты сипаты және белгiсi болып ... ... ... олар бүгiнгi күнi өсу үрдiсiнде. Шет елдердегi бүгiнгi күнгi
әлеуметтiк қорғаудың ... ... бұл ... ... ... ... және ... тәсілдерiн анықтауға мүмкiндiк жасады. Еуропа
елдерiнiң әлеуметтiк ... ... ... ... ... сүйенiп, табыстарды теңестiруге, тұрғындардың аз қамтылған
топтарын интеграциялауға бағытталады. Модельдiң негiзi болып, жеке ... ... өсуi және ... ... бiр бөлiгiн салықтық
жүйе арқылы қайта ... ... Бұл ... ... кемшiлiгi болып, оның
икемсiздiгi, экономикада және әлеуметтiк саладағы болып жатқан өзгерiстерге
баяу икемделуi саналады. ... ... ... күнгi әлеуметтiк
қамсыздандыруды реформалау ... ... ... ... өзгертуге
және шығындардың үлкен үлесiн жеке секторға аударуға ... ... ... ... ... бiр ... ... және
мiнез-құлықтың ұлттық ерекшелiгiнiң әсерi арқылы ... ... ... негiзiнде, еңбекшiлердi қолдау арқылы, өнеркәсiптiк
корпорациялар айналысады. Мен кедейлiк шегiн өмiр сүру деңгейiнiң төменгi
мөлшерiне ... ... ... ... бiз ... барлық басқа дамып келе
жатқан елдерде оған ... Бұл ... ... аз ... ... өмiр ... болатын ең төменгi деңгей, егер де өмiр
сүрудiң ең төмен деңгейi 9793 ... ... ... ... ... ... елдiң стандартты кедейлiк шегi табыстың орта деңгейiнiң 2/3 болған
жағдайда. Бұл ... ... ... экономикалық өсiм 9 пайызы құрап,
мұнайдың бағасы өте ... ... ... ... ... ... санының қысқаруымен және жұмыспен қамтылу құрылымының
өзгеруiмен жүрiп отырады. ... ... ... әсiресе
материалдық емес салада ол тұрақты, және ... өсiм ... ... күшiнiң жартысы жеке секторда ... ... де ... ... сипатты ерекшелiктi бөлiп шығару қажет:
1. Облыстағы тұрақты түрдегi еңбек күшiнiң молдығы.
2. Әйелдер арасындағы жұмыссыздықтың жоғарғы ... оның ... ... ... да бар.
3. Жастардың еңбек нарығындағы қиын жағдайы, олардың ... ... ... ... Оңтүстiк Қазақстан облысы ... ... және ... ... әсер ... ең алдымен
олардың табыстарының деңгейiне және сатып алу қабiлеттiлiгiне, ал ... ... ... ... алғанда 30-40 пайыз төмен. Орын ... ... ... ... бiр ... ... ... Қазақстан облысында республикалық деңгеймен салыстырғанда 2 ... ОҚО үшiн ең ... ... ... кедейлiк саналады. Реформа
жүрiп жатқан жылдары ... ... ... осал ... жаңа
кедейлер қосылды, олар кедейлiктiң деңгейiн күрт өсiрiп жiбердi. Ең ... ең ... ... ... экономикасы ауыл шаруашылығына
бағытталған, қолайсыз табиғи-ауарайлы аудандар жатады.
ОҚО-дағы ... үш ... ... ... Өте ... еңбекақы.
2. ОҚО-да еңбекке қабiлеттi тұрғындардың саны өте мол, олардың көпшiлiгi
ауылдық жерлерде тұрады.
3. ... ... ... ... және ... ауыр қаржылық жағдай, одан
кезең-кезеңмен өтудi, тұрғындардың қажеттi топтарын әлеуметтiк ... ... ... ... өмiр ... ... iс-
шаралардың бiр iздiлiгiн қамтамасыз етудi талап етедi. Әлемдiк ... ... ... ... ... ... ... жүйесiн
қалыптастыруы тиiс, ХАЕҰ-ның және басқа да ... ... ... ала ... жаңа әлеуметтiк қорғау жүйесiн қалыптастыру
қажет, бұл жүйе нарықтық экономиканың принциптерiне ... ... ... тәжiрибеге сәйкес, мемлекет жауапкершiлiктi әлеуметтiк қорғаудың
бiрнеше субьектiлерiнiң арасында болуы керек. Бұл ... ... ... ... ... етiлуi және әлеуметтiк
қорғауды ретеудiң тұрақты тетiгi әлеуметтiк-экономикалық ... ... ... ... ... бекiтiлуi тиiс. Экономикалық
реформаның табысы ғылымды, бiлiмдi және мәдениеттi бiрiншi кезекте ... ... Бұл ... ... ... ... ... салаларында жаңа заң актiлерiн түзүдi және iске асыруды, жұмыспен
қамту мәселелерiн шешудi тұрғындардың өмiрлiк ... ... ... ... ’’Ќазаќстан Республикасы 2000-2004. Дамау маќсаттарында ... ... БҰҰ ... ... (ЮНДАФ). 2000 ж.
2. ''Жарќын болашаќ үшін кедейшілікпен күресу. 2000 жылы Ќазаќстандаѓы
адам дамуы туралы ұлттыќ есеп ... ... даму ... Алматы, 2001
ж.
3. ''1999 жылы Ќазаќстанда адам дамуы туралы ұлттыќ есеп''. БҰҰ-њ ... ... 2000 ... ... ... ... ... Алматы, 2001 ж.
5. ''Әлеуметтік серіктестік мәселелері жөніндегі салыстырмалы зерттеулер
мен зањдар''. Авт/ќұрастырушы ... ... ... бейкоммерциялыќ
ќұќыќ орталыѓы. 2000 ж.
6. ''Оњтүстік Ќазаќстан ... ... ... жылдары әлеуметтік
ќорѓаудыњ облыстыќ кешенді Баѓдарламасы''.
7. ''Оњтүстік Ќазаќстан ... ... ... арналѓан мүгедектерді
оњалту'' Баѓдарламасы.
8. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ ... ... ... ... пен
жұмыссыздыќ төмендету'' Баѓдарламасы.
9.''Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы''. ЌР Зањы
10. «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы ЌР Зањы іске ... ... ... ЌР ... № 1685 ... 2001 жылы ... ''Ќазаќстанныњ үкіметтік емес ұйымдары: кеше, бүгін, ... ... 2002 ... ... ... ... типологияныњ (тұрпаттаманыњ) жања
аспектілері''. Ќазаќстандаѓы БҰҰДБ, 2002 ж.
13. ''Ќазаќстан Республикасыныњ 2010 жылѓа ... ... ... ... ... Республикасыныњ «Наќты тұлѓаларѓа баѓыттал-
ѓан мемлекеттік әлеуметтік көмек туралы».
15. 2001-2005 жылдарѓа арналѓан ... ... ... ... ... баѓдарламасы 2001ж.
16. 2003-2005 жылдарѓа арналѓан Ќазаќстан Республикасыныњ ... ... ... ... 2003ж.
17. ''Оњтүстік Ќазаќстан облысыныњ ... ... ... ... ... ... ... Ќазаќстан
облысыныњ статистика басќармасы, Шымкент, 2005 ж.
18. «Жұмыспен қамту мәселелері сұрақтар мен жауаптарда». ... ... ... ... ... орталығы мемлекеттік коммуналдық
қазыналық кәсіпорны, Шымкент, 2004 ж.
19. ... ... ... Ќазаќстан Республикасыныњ статистика
жөнінлегі ... ... ... ... ... ... 2005
20. «Оңтүстік-Қазақстан облысындағы халықтың ... ... ... ... ... ... ... Ќазаќстан облысыныњ
статистика басќармасы, Шымкент, 2005 ж.
21. «Еңбек және халықты әлеуметтік қорғауды ұйымдастыру» Оңтүстік Қазақстан
облысының еңбек және халықты ... ... ... ... 2004
ж.
22. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан ... және ... ... ... ... атты ... ... Жолдауы,
2005 жылы 18 ақпан.
23. «Ең төменгі күнкөріс деңгейі туралы» ҚР ... ... 1999 жылы ... ... ... ... ... қорғау тұжырымдамасы, ҚР
Үкіметінің 2001 жылғы 27 маусымдағы № 886 ... ... ... ... жылдар аралығында одан әрі
тереңдетуге арналған Бағдарлама.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 65 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауыл шаруашылығы мамандарының табиғат қорғау саласындағы міндеттері6 бет
Патенттер және лицензиялар4 бет
Адам потенциялының даму аспектісі және оның көрсеткіштері12 бет
Ауылдың экологиялық жағдайы6 бет
Еңбек нарығының теоретикалық аспектісі29 бет
Еңбек потенциалын қалыптастырудың теориялық негіздері92 бет
Жұмысбастылық - еңбек нарығының басты мәселелерінің бірі9 бет
Жұмыссыздық21 бет
Кедейшілік қазіргі қоғамның өзекті проблемасы6 бет
Лоренц қисығы мен Энгель қисығының макроэкономикалық деңгейі18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь