Фискалдық саясат

МАЗМҰНЫ

Кіріспе

1. ФИСКАЛДЫҚ САЯСАТТЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК.ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1 Фискалдық саясаттың түсінігі мен мәні
1.2 Фискалдық саясаттың халықаралық тәжірибесі

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ФИСКАЛДЫҚ САЯСАТТЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
2.1 Қазақстан Республикасының фискальдық саясатының ерекшеліктер заңы
2.2 Мемлекеттік бюджеттің толтықтыруындағы салық саясатының ролі

3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

ҚОРЫТЫНДЫ

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Нарықтық қатынастардың даму жағдайында реформалардың басты бір міндеттері болып нәтижелі салықтың механизімін нарықтық экономиканың инстументтерінің бірі болып құрылатын және әр түрлі деңгейдегі бюджеттердің табысының көбею мәселесін шешуді рұқсат етеді, сондай-ақ бөлек шаруашылық субъектілер мен барлық эканомиканың тұтасымен түсімдік дамуына қызмет етеді.
Салық объективті қажеттілік болып табылады, олар қоғамның дамуының қажеттіліктерімен анықталады. Салықтар жалпы қиындықта бюджетке басқа қалған түсімдердің арасында көптік салмақты мөлшер алады. Сондықтан салқытық заң шығаруда сәйкес қызметтердің тәжірибелік қызметі де, салықты алу механизімінің нәтижелігі де, яғни барлығы тікелей және аса сезімді елдің экономикасының ауқатына әсері қолайлы балансты қолдайды. Қазақстан Республикасының салықтық саясатын жетілдіру бойынша үлкен жұмыс жүргізіп жатыр. Соған орай салықтық теоретикалық сұрақтар кешенді зеттеу және республикадағы жүргізілетін салықтық саясаттың тәжірбиелік жақтарын зертеуге арналған. Сондықтан шет елдердің тәжирбесін есепке ала отырып Қазақстан Республикасының салықтық саясатын жетілдіру бойынша ересек актуалдылықты алады.
Кездейсоқ емес, берілген мәселенің аптималды нәтижесіне жету үшін әр-түрлі құрылдардан, оған қоса халықаралық институттар: халықаралық салықтық және инвестициялық орталық, Халықаралық Валюта Қоры, Еуропалық одақ және тағы басқа басым мамандар саны қосылды.
Берілген мәселеге шетел өкілдерінің қызығушылығы кездейсоқ емес, Қазақстан капиталды салымдар мен жер қойнауының байлықтары сияқты және жұмысшы күштер ресурстарымен бай аймақтардың инвестициялары болып табылады. Алайда потенциалды инвесторлардың қызығушылығының бар болуы салымдардың қауіпсіздк кепілдемесін қамтамасыз ететін және адамдардың құқығы сияқты және жеке пайдалылық нтықмақтастылықтың принциптерін қадағалау. Экономикалық және әлеуметтік –саяси сипаттын анықталған жағдайларының бар болуында ғана орын алады. Дипломдық жұмыстың мақсаты болып салықтық саясаттың оның ролі мен мәнің нарықтық-экономикалық жағдайларын зерттеу болып табылады. Қойылған мақсатқа жету үшін келесі міндеттері шешу жоспарланған:
1. бөліменде яғни фискалыдық саясаттың әлеуметтік экономикалық мәні
көрсетілген.
2. бөлімінде фискалдық саясаттың халықаралық тәжірбиесін зеттеу.
3. бөлімінде Қазақстан Республикасында фискалық саясаттың негізгі бағыттарын жүзеге асыру және заңдар ерекшеліктері қарастылыған. Сонымен қатар мемелекеттік бюджетті толықтырудағы салық саясатының ролі қамтылған.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. .Кодекс РК «О налогах и других обязательных платежах в бюджет» (налоговый кодекс) от 12 июня 2001 г. № 209-ІІ, ИД: Бико, Алматы 2004 г.,
214 с.
2. .Бродский Г. М., Худяков А. И. «Теория налогообложения», издательство НОРМА-К, Алматы 2002 г., с. 383.
3. .Булатов А. «Налоговые гавани и оффшорные центры Европы», М: Внешңяя торговля, 1992 г., №11-12.
4. Глухов В.В., Дольдэ И.В. «Налоги: теория и практика», учебное пособие, ИД: Специальная литература, СПб, 1996 г., с. 102.
5. Горский И.В. «Налоговая политика и экономический рост», М: Финансы №1, 1999 г., С.22-29.
6. Дарибекова А. С. «Система подоходного налогообложения в РК», учебное пособие, издательство КарГУ им. Е.А. Букетова, Караганда, 2002 г., 151с.
7. Евстигнеева Е.Н. «Налоги, налогообложение и налоговое законодательство», учебное пособие, СПб: Питер, 320 с.
8. .Журавлев В.В. и другие «Государственный бюджет», конспект лекций, СПб: Политехника, 2000 г., 196 с.
9. .Князев В.Г., Черник Д.Г. «Налоговые системы зарубежных государств», учебник, ИД: Закон и право, Москва, 1997 г., 112 с.
10. Кочетков А.И. «Анализ налоговых ошибок», М: Дело и сервис, 1998 г.,288с.
11.Лаптев И.И., Кузнецов Л.Д. «Налоговая политика и интересы общества», Налоговый вестник 1997. - №3.- С. 12-15
12. Луппиан М.Н. и другие «Налоговая система», конспект лекций, СПб, ИД Михайлова, 2000 г., 164 с.
13.Маневич В., Сигиневич А. «Актуальные проблемы налоговой реформы», ИД: Вопросы экономики, Москва- 1990.- № 3.- С.80-82.
14.Миляков И.В. «Налоги и налогообложение», курс лекций, М: ИНФРА-М, 1999 г.-348 с.
15.Наурызбаев Л.Е., Худяков А.И. «Налоги: понятие, элементы, установление, виды», Алматы: ТОО Баспа, 1998 г.-160с..
16.Русакова И.Г. и другие «Налоги и налогообложение», учебное пособие для ВУЗов, М: Финансы ЮНИТИ, 1999 - 495 с.
17.Сейдахметова Р.Ф. «Налоги в Казахстане», учебное пособие, Алматы, 2002г.-160с.
18.Сборник по разъяснению основных положений кодекса РК «О налогах и других платежах в бюджет» (налоговый кодекс), общая часть, издательство: Министерство государственных доходов РК, Астана, 24 с.
19.Сутырин С.Ф., Погорельский А.И. «Налоги и налоговое планирование в мировой экономике», СПб: ИД Михайлова «Полиус», 1998 г., 577 с.
20.Улыбышева Е.Н. «Гармонизация в налоговой сфере ЕС: влияние на международные связи», М: Мировая экономика и международные отношения, 1995-№4-С. 11-14.
21.Худяков А.И. «Налоговое право РК», учебник, общая часть, ИД: Жеты Жаргы, Алматы- 1998 - 146 с.
22.Худяков А.И. «Налоговые правонарушения», Алматы: Баспа- 1997 -288с.
23.Черник Д.Г. «Налоговая реформа на рубеже веков», М: Международный центр финансово-экономического развития- 2000- С. 112-114.
24.Черник Д.Г. и другие «Основы налоговой системы», учебное пособие для ВУЗов, М: Финансы ЮНИТИ- 1998- 422с.
25.Юткина Т.Ф. «Налоги и налогообложение», учебңик, М: ИНФРА-М-1999 -429с.
26.Аль-фари. Журнал. 2003. №1.
27.№4. «Серия экономическая». Вестник-Хабаршы. 2003 г.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ  ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Экономика кафедрасы
Д И П Л О М Д Ы Қ Ж Ұ М Ы ... ... ... ... ... ... Фискалдық саясаттың түсінігі мен мәні
1.2 Фискалдық саясаттың халықаралық тәжірибесі
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... Республикасының фискальдық саясатының ерекшеліктер заңы
2.2 Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Кіріспе
Нарықтық қатынастардың даму ... ... ... ... болып нәтижелі салықтың механизімін ... ... бірі ... ... және әр ... деңгейдегі бюджеттердің
табысының көбею мәселесін шешуді рұқсат етеді, сондай-ақ ... ... мен ... ... тұтасымен түсімдік дамуына қызмет
етеді.
Салық объективті қажеттілік болып табылады, олар қоғамның дамуының
қажеттіліктерімен ... ... ... ... ... ... ... арасында көптік салмақты мөлшер алады. Сондықтан
салқытық заң шығаруда сәйкес ... ... ... де, ... ... ... де, яғни барлығы тікелей және аса ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының салықтық саясатын жетілдіру бойынша үлкен ... ... ... орай ... теоретикалық сұрақтар кешенді зеттеу және
республикадағы жүргізілетін ... ... ... жақтарын
зертеуге арналған. Сондықтан шет елдердің тәжирбесін есепке ала ... ... ... ... ... ... ересек
актуалдылықты алады.
Кездейсоқ емес, берілген мәселенің аптималды нәтижесіне жету үшін ... ... оған қоса ... ... ... ... ... орталық, Халықаралық Валюта Қоры, Еуропалық одақ және
тағы ... ... ... саны қосылды.
Берілген мәселеге шетел өкілдерінің қызығушылығы ... ... ... салымдар мен жер қойнауының ... ... ... ... ... бай ... инвестициялары болып табылады.
Алайда потенциалды инвесторлардың қызығушылығының бар ... ... ... қамтамасыз ететін және адамдардың құқығы ... жеке ... ... принциптерін қадағалау.
Экономикалық және әлеуметтік –саяси сипаттын анықталған ... ... ғана орын ... ... ... мақсаты болып салықтық
саясаттың оның ролі мен ... ... ... ... ... ... мақсатқа жету үшін келесі ... ... ... яғни фискалыдық саясаттың әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... тәжірбиесін зеттеу.
3. бөлімінде Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... және ... ... қарастылыған.
Сонымен қатар мемелекеттік бюджетті толықтырудағы салық саясатының
ролі қамтылған.
1. ФИСКАЛДЫҚ САЯСАТТЫҢ ... ... ... ... ... мен ... белгілі болғандай, мемлекеттің ... ... ... көздерінің бірі және мемлекеттік ... ... ... - ... ... ықылас білдіруінің бірі.
Осынысымен олар мемлекеттік мүліктер мен қарыздардан алынатын табыстардан
ерекшеленеді. Мемлекеттің ... ... ... әрқашанда салықты өндіріп
алудың құқығы тиынды шығару және әділ сотты жөнелту сияқты, соған ... ... ... ... Салықтар және олардың қызметтері
нақты базисті көрсетеді, яғни салықтық саясатта мемлекетпен қолданылатын
салықтық қатынастардың ... ... ... /1,24 б./
Салықтық заң шығарудың мақсатты бағытталуы қолданылуды анықтайтын
үкімет органдарының және басқарудың құқықтық қызметтердің кешенінің ... ... Бұл ... халық аймағындағы саясат - бұл сонымен
қоса мемлекеттік табысты реттеу, жоспарлау және ... ... ... ... ... құқықтық нормалар.
Қазіргі экономистердің анықтауы бойынша, салықтық саясат қаржылық
саясаттың бөлігі ... ... ... саясаттың мазмұны мен мақсаты
қоғамның әлеуметтік- экономикалық құрылым мен ... ... ... ... шарттасылған. Экономикалық негізделген салықтық саясат
салықтық жүйе арқылы орталықтанған құралдарды оптимизациялаудың ... ... ... ... ... ... ... бөлмейді және
мемлекеттің өзінің қызметтері мен міндеттерін орындауын ... ... ... ... ... ... шығындардың
жағдайларын зерттеуінсіз салықтардың әсерін қарастырмайды /2, 240 ... ... ... ... және ... ... өзгеру
деңгейіне бағытталған үкіметтің арнайы шешімдерінің нәтижесінде мемлекеттік
шығындардың, мемлекеттік бюджеттің, салықтарының және сальдо ... ... ... ретінде анықталатын бұндай саясатты
дикрециялы фискалды деп атайды.
Дискрециялық емес фискалды саясат - бұл ... ... ... ... ... айтылған мөлшерлердің автоматикалық өзгеруі.
Мұндай саясат тұрақтандырылған ықпал көрсететін ЖҰӨ өсу (кему) мерзіміндегі
мемлекеттік бюджетке таза ... ... ... көбеюін
(азаюды) болжайды / 3, 115 б./
Нақты жағдайда таза салықтық түсімдер бюджетке салықтық түсімдердің
мөлшерінің және ... ... ... ... ... ... Юткина Т.Ф. салықтық саясатты «салықтық заңдардың мақсатты
бағытталуын айқындайтын ... ... және ... ... кешені» деп анықтайды.
Салықтық саясат үкімет органдары мен басқарманың ғылыми негізделген
және экономикалық мақсатқа сай ... және ... ... ... ... ... ... жүргізудегі бастапқы нұсқама болып тек қана құқықтық
тәртіпті қамтамасыз ету, ... ... ... ... төлету
емес, сонымен қоса салық салудың ықпалының астында жиналған шаруашылық -
экономикалық қатынастарды бүкілжақты бағалауды ... ... ... - бұл ... ... ... ... орындалу тиіс,
оларды жетілдіру.
Салықтық саясат келешекке есптеумен жүргізілген салықтық стратегия, ал
нақты мерзімде - салықтық ... ... және ... ... ... ... ... және жеке экономикалық ... ... Жиі, ... ... әрекет қылған нақты
кезеңде салық салудың координациясы бойынша ... ... ... Бұл тек қана ... ... ... әсер ... ғана қоймай, сонымен қоса мемлекеттің экономикалық
бағытын деформациялайды. ... ... ... ... ... Д.Г. ... саясатты экономикалық мемлекеттік реттеудің негізгі
құрамы болып ... және жеке ... ... ... ықпалын
көрсетеді» деп ойлайды / 2, 57 б./
«Салықтық саясаттың қаржы ... ... ... ... жиынтығы - қиын жағдай». Онда терең қарама - қайшылық шалғындық
салынған: бір ... ... ... жеткілікті қаржы
ресурстарын айыруды қамтамасыз ету, ... ... - бұл ... ... ... төмендеуін ұйғармау. Бұл парадоксты шешу орынды
компромисс есебінен қамтамасыз етіледі - деп, өз ... ... ... ... ... ... ... түрде жинақталған:
«салықтық саясат - салық салуда тікелей немесе жанама қатынасқа ие, қандай
да бір ... ... ... ... жиынтығы және басқа
заңды актілерде анықталған салықтық қатынастардың ... ... мен ... ... стратегиялық бағыт және
тактикалық іс - әрекет» / 5,43 ... ең ... ... ... ... салықтық жүйесі» сөздігінде
берілген, ол «салықтар аймағында мемлекетпен ... ... ... ... ... ... дамыған нарықтық қатынастар жағдайында өндірістің құрылымының
өзгеруін, территориалды экономикалық дамуын, халықтың ... ... ... ... табысты қайта тарату үшін мемлекетпен салықтық
саясат ... ... ... ... келесілерге бағытталады:
1.өзінің қызметтері мен міндеттерін орындау үшін мемлекетті ... ... ... ... елдің шаруашылығын реттеу үшін жағдайларды жасау;
3.нарықтық қатынастардың процессінде пайда болған ... ... ... ... ... ... ... үш тұрпатын бөледі.
Бірінші тұрпат - «алуға болатынның бәрін алу» принципімен сипатталатын
максималды салықтар саясаты. Бірақ салықтардың көбейуі мемлекеттік табыстың
өсімі ... бұл ... ... ... ... ... ... шектеулері анықталған және әр берілген жағдайда көптеген
факторлардан тәуелді. Шетел ... бұл ... ... 50% ... ... - ... салықтар саясаты. Ол кәсіпкерліктің дамуын және
оны сәтті салықтық климатпен қамтамасыз етеді. Кәсіпкер максималды салық
салудың ... ... ... бұл мемлекеттік түсімдердің ... ... ... ... ... ... - ... салудың тым жоғары деңгейін қарастыратын
салықтық саясат, бірақ әлеуметтік қорлардың ... ... әр ... ... ... ... бағытталады. Мұндай
саясат инфляциялық спиральды тарқатылмаға әкеледі / 6, 152 б/
Салықтық саясат екі өзара байланысты әдістермен өткізіледі:
1) салықтық ... және ... ... ... ... мен ... ... міндеттері - бюджеттік
тапсырмалардың сапалы және санды параметрлерін ... ... ету және ... ... ... тәртіппен өңделген және
қабылданған шығатын елдің ... ... ... ... ... бір қаржылық жылға (ағымдық салықтық
жоспарлау), сондай - ақ тым алыс ... ... ... есеп ... ... Соған орай салықтық жоспарлаудың тактикасын және оның
стратегиясын бөледі.
Салықтық жоспар және ... ... ... ... бірі ... қарастыру толығымен заңдылықты. Берілген
жағдайда қаржы менеджменті елдің дамуының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... қарастырылады. /7, 81 б/
Жоғарыда айтылғандай, ... ... ... есеп ... бұл ... стратегия, ал ағымды мемлекетте салықтық тактика.
Бұдан, экономикалық дамудың ... ... ... болжамын
есепке ала отырудан объективті ... ... ... ... ... ... салықтық стратегия келесі
міндеттерді қудалайды:
1.экономикалық - экономикалық ... ... ... ... әлсіретуін, дамудағы сәйкестенбеулерді жою,
инфляциялық процесстерді жеңу;
2.әлеуметтік - ... ... ... ... ... түсуін жаратпау жолдарымен ... ... ... ... ... ... бөлу;
3.қазыналық - мемлекеттің табыстарын көбейту;
4.халықаралық-басқа елдермен экономикалық ... ... ... ... ... жеңу ... Басқармалық
құрылымдардың тактикалық іс - әрекеттері мен мемлекеттің ... ... ... ... ... ... ... қарама - ... ... ... ... ... қауызға, қайта өндіру процессінің тежелуіне және
жалпы - экономикалық кризиске әкеледі. /8, 74 б./
Салықтық ... ... ... ... табыстылық бюджеттік
статьяда жалпы құрылымдардың ... ... ... және ... ... ... және ... органдарының тәжірибелік іс -
әрекеттерінің кешенін көрсетеді. Тактикалық қадамдардың сапалы ... ... ... орындалуының толықтығын және
уақыттылығын ... - ала ... ... ... тұсында тактикалық іс - ... ... ... ... ... ролін ойнайды. Нақты
нүктелі тапсырмалардың орындалуы бойынша салықтардың сәйкес жоспар кезеңі
тұтас қатар өзара аралас іс - ... ... ... ... ... пайда болған тенденцияны есепке ала
отырып салықтық шаралар жүйесінің нұсқауларын іздеу;
- ... ... ... ... бағалау, олардың салықтық сынып
қаржы - шаруашылық қызмет тұрпаттарын, салық төлеушілер ... ... және ... ... ... ... ранжированиесі;
- болашақ салықтық тәртіптердің артық көрінетін варианттарды негіздеу;
- өткен жылдың ... ... ... жүргізілуінің
нәтижесін есепке ала отырып салықтық табыстардың жобаларын есептеу;
- бюджеттік сыныпталудың сәйкес статьялары бойынша үкіметпен ... ... ... ... ... ... бюджеттік табыстарының ақырғы ұйғару негізінде нақтылау және
қабылдау.
Салық төлеушілерден, сондай-ақ мемлекеттік және мемлекеттік емес ... ... ... ... ... үшін бұл іс-әрекеттерде
ақпаратты жинау және өңдеу талдау сатысында негізгі ролді ойнайды. Дұрыстық
және ... ... және ... ... ... ... мен
ережелерді әрі қарай жетілдіруде негізгі базасын құрайды.
Мықты экономикада барлық салықтық саясаттар үйлеседі. Қазақстан үшін
салықтық саясаттың бірінші ... ... ... ... ... «салықтық есеп» түсінігі Салықтық Кодекске енгізілген,
солай бұл ерекшеленген есеп беру түрі заң шығарушымен ... ... ... ... ... ... ... тәжірибеліктермен қашанда емес оң бағаланады.
Алайда, мұндай ... ... ... ... ... ... енгізілген заң күші бар «Салықтар
және бюджетке басқа міндетті төлемдер туралы» 1995 жылы ... ... алу ... бар: ... және ... ... ... есеп беру
бөлек салықтар бойынша ... салу ... ... үшін ... ... мәліметтерді есептеуді жүргізудің талаптары, дәстүрлі
бухгалтерлік есеппен қатар есеп беру ... ... заң ... олар заң ... ... (Қазақстан Республикасының
мемлекеттік табыстар Министрлігінде және ҚР «Салықтар және ... ... ... ... Заңының бөлек статьяларында), үкіметтің орнатылуы
мен Министрліктегі түсіндірулерде мемлекеттік бюджетке бағыталатын ... ... ... ... ... түрлерінің есептелу тәртібін және төлетудің
мерзімін уақыт тәртібімен бақылау. ... ... ... есеп ... ... ... ... б./
Экономистердің белгілеуі бойынша салықтық заң шығару норма қатынасында
командно-таратушылық тоны бар ... ... ... ... ... есептің ұйымдастыруын регламентациялайды. Бөлек
салықтық ... ... ... ... ... әдістемелік ережелер мен нұсқаулар бойынша салықтық төлемдерді
есептейді. Алайда салық салу емес, керісінше бухгалтерлік ... ... ... ... ... және өндірістің құндық шамасын жалпы.
Сондықтан, бухгалтерлік тәжірибе салықтық өндірістің ерекшелігін айқындау
керек және ... ... ... ... болу ... ... емес.
Салықтық басқару елдің шаруашылық дамуын алып түседі, ... ... ... ... ... ететін жан-жақты құрал.
Елбасы Тәуелсіздіктің бастауында қабылданған ұзақ мерзімдік стратегия
мен он жылдық ... ... ... асырылып жатқанын хабарлай келіп,
келесі, 2004 жылғы бірқатар салық ставкаларын төмендету мен халық тұрмысын
жақсартудың ... ... жөне ... ... ... ... түрде
дамытудың негізгі бағыттарын саралап, баяндап берді.
Қазақстан Республикасыньщ ... ... ... ... ... ... құрылымдық және қаржы саясаттарының
шешуші ... ... ... еліміздің қаржы заңдылықтары негізінде қаржы ресурстарын
жұмылдыру, оларды бөлу, ... ... мен ... ... ... ... ... болып фискалдық саясат, яғни үкіметгің салық
салу жүйесіндегі және ... ... ... ... ... - ... саясаты саналады.
Салық — экономикалық қатынастардың бір бөлігі болып табылатындықтан,
қаржы қатынасы арқылы оны ... ... ... ... Салықтың
объективті қажетгілігі қоғам дамуының тұтынуына ... ... осы ... ... ... ... ... қалыптастырады,
қаржы жүйесіндегі оның құрылымы мен әрекет ету механизмін жетілдіреді.
Салықтың әлеуметгік-экономикалық мәні мен ... ... ... ... ... ... ... табиғаты мен алдында тұрған
міндеттеріне байланысты анықталады. Сондықтан да, мемлекет пен қаржы ... ... ... мәні мен салық салу механизмінің теориялық негізі
болып табылады.
Салықтың экономикалык мәні - ... ... мен ... ... ... түрінде жалпы ішкі өнімдерінің белгілі ... ... ... ... бір ... болып табылуында.
Қазіргі мемлекеттердің барлығында дерлік, азаматтарды экономикалық
қиыншылықтан қорғауды қамтамасыз ететін әлеумеггік ... ... ... ... ...... ... аз мүшелеріне қаржылай көмек
ретінде көрсететін үкімет ... ... ... бойынша жәрдем
ақы, қарттар мен мүгедектерге берілетін ... және ... ... ... ... көмектер мен 2002 жылдың І-ші қаңтарынан
әрекет ететін мақсатгы әлеуметтік көмек және басқа да ... ... ... ... тегін медициналық қызмет көрсетуі,
тегін пәтер беруі, сондай-ақ табысы аз отбасыларына әлеуметтік ... және т.б. ... ... ... ... ... ... қайта бөлумен көрсетіледі. Осылардың негізінде
біреулерден ... ... ... ... ... ... ақы ... Қазіргі қоғамның әлеуметтік тұрақтылығын камтамасыз ететін салық
құралдарыньщ ... ... ... ... мен ... жұмыс
істеушілер, еңбек ақы қорынан төленетін ... ... пен ... ... ... бойынша салықтық жеңілдіктер жүйесі жатады.
Кез келген елдің экономикалық жүйесінің ... ... ... ... мемлекет атқарады. Мемлекет өзінің барлық өмір сүру тарихында
ішкі тәртіпті, заңды сақтау, ұлтгық қорғанысты ... ... ... ... ... саласында да белгілі бір қызметгер
атқарады, яғни ақша айналымын реттеу, ... ... ... және ... ... ... кез келген дамыған нарықтық экономика мәні бойынша,
аралас экономика - ... ... ... ... қатар,
мемлекеттің ұлттық шаруашылықты реттеуі де жатады. Мемлекеттің экономиканы
ретгеу теориясының пайда болуы, XX ... ... ... ... көлемімен тікелей байланыста болды. Әлемге аты әйгілі, ұлы
ағылшын экономисі Дж.М. ... ... ... ... ... жаппай
тұтынуды арттыру, циклдік ауытқуларды жеңілдету, міне ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуді
қарастырған. Шаруашылықты ... ... және ... ... ... ... ... Арада біраз уақыт өткеннен соң,
мемлекеттің тәуелсіз, ... ... ... шаруашылық қызметін
реттеуге мүмкіндік беретін, А.Лаффердің бюджеттік концепциясы пайда ... ... ... ... ... экономиканық дамуы, мемлекет
кызметінін кеңеюіне және оның ... ... ... ... ... ... ... экономикалық тиімділікке, көп жағдайда,
бәсекелестік нарық механизмінің әрекет етуі жағдайында ғана қол ... ... ... ... ... мақсаты - нарық
механизмін түзету емес, сәйкесінше, оның еркін әрекет етуіне ... яғни ... ... ... мемлекеттің реттеуші
әсерін қамтамасыз ету. Осы аталған ... ... шешу ... қол ... ... ... ... бар. Солардық ең
негізгілері: ... ... ... және ... ... ... саясатқа мемлекеттің бюджет қорын бөлу қызметі де ... бір ... ... салу жүйесі арқылы бюджеттің кіріс қорын толтыратын
болса, ал ... ...... ... қызметімен айналысады. Мемлекет
дәл осы ... ... ... ... халықтың қоғамдық
игіліктері мен қызметтерін түтынуын ... ... ... саяси,
әлеуметтік, экологиялық және басқа да көптеген мәселелерді шешеді.
Мемлекет халықтың әл-ауқатын, тұрмыс денгейін жақсарту ... бір ... ... ... Ал ... ... ... бөлу
функциясы, біз жоғарыда айтьш өткендей, мемлекеттің салық жүйесі арқылы,
сондай-ақ ... ... ... арқасында тұрмыс деңгейі
нашарларға — мемлекетгік көмек көрсету, жұмыспен қамту аясында да ... ... ... ... ... ... саясатының басты міндеті болып, салық
ставкаларын үкіметтің мақсатына сәйкес ... ... ... ... ... ... органдарының айрықша құқы, себебі бұлар мемлекеттік
бюджетті қысқарту және бекіту арқылы салық ... және ... ... ... ... ... құралдары бір-бірімен тығыз
байланыста. Бірақ та бұлардың ... ... ... ... ... ... нақты бір салада пайдалану кезінде, басқаларына
тигізетін әсерін ескерген жөн.
Мемлекет өз ... ... ... ... қоғамдық өндірістің
тұрақты өсуі негізінде, қаржы ресурстарын үнемі арттыруының арқасында қол
жеткізеді. Экономикалық дағдарыс жағдайында, ... ... ... қаржы ресурстарының көлемі азаяды. Осының салдарынан
көптеген қажеттілік қанағаттандырылмай қалады. Мемлекет бірінші ... ... және ... ... бұза отырып, шектелген
қаржы көлемін бірінші қажеттіліктегі шығындарды жабуға қарай жұмсайды. ... ... ... ... ... Ал ... әрекег, жағдайды
одан да бетер тұрақсыздандыра түседі.
Сондықтан да, қаржы тұрақтылығының жалпы ережесі бойынша, дағдарыс
кезінде де және ... өсу ... де ... ... мен ... ... әлеуметгік-экономикалық қажеттіліктері сәйкес болуы
керек.
Біздің қоғамымыздың өтпелі кезеңінің дамуына, әлеуметтік аядағы өтпелі
жағдай сәйкес келеді. ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру жүйесі бүгінгі кұнде жойылған, ал ... ... әлі ... ... және оны дамытудың ұтымды
жолдарын іздестіру үстінде.
Қоғамның әлеуметгік-экономикалық қажетгілігін қанағаттандыру дәрежесі,
өндірілген жалпы ... ... ... ... ... табыстағы
әлеуметгік қажеттілік көлеміне шектеу енгізу минималды күнкөріс ... ... ... ... ... құны; еңбек ақы, зейнет ақы,
жәрдем ақы және стипендия төлеудің минималды ... ... ... нормативтерін пайдалануға мұқтаждық етеді. Инфляциялық жағдайда
халықтың өмір сүруінің қажетті әлеуметтік деңгейін сақтап тұруы үшін еңбек
ақы мен ... ... ... ... ... үстемақылар
ұсынылады. Мұнымен қатар, халықтың әлеуметгік қажеттілігі мен ... ... ... ... ақы ... түрлері мен жүйелері, табыс
және әлеуметгік салықтардың ставкасы арқылы еңбек ақыны салықтық реттеуі,
тұтынуға ... ... ... ... ... ақы төлеудің жалпы қорын
реттеуі саналады.
Халықтың кедейлігі мәселесін түсінуге деген көзқарастың үш түрі ... ... ... тұтыну тұрғысынан;
- негізгі қажеттіліктер тұрғысынан;
- адам әлуетін дамыту ... ... ... ... ... саясатының
стратегиялық мақсаты болып, экономикалық өсу негізінде халықтың әл-ауқатын
жақсарту болып табылады. Сондықтан да, ... ... ... бюджет
кірісінің деңгейімен, бюджет ... ... ... ... ... ету процесіндегі бюджет тапшылығы мен
мемлекет ... ... ... ... ... орындалуымен
анықталады. Әр түрлі деңгейдегі бюджеттердің өзара қатынасы бюджетті өңдеу,
қарастыру, бекіту, орындау, бақылау және ... ... ... есеп
беруі сияқты нақты механизмнің әрекет етуінен ... ... ... ... ... ... ... ортақ құқықтық негізде,
барлық бюджеттердің бірдей жіктелуімен, бюджетгің бір ... ... ... ... ... ... ... принциптерімен,
бюджеттік процестермен өзара байланыстағы ортақ ақшалай-несиелік ... ... ... қызметін күшейту қажетгілігінің барысында,
инфляцияга қарсы бюджеттің функциялануынан, ... ... ... ... ... саясатының қосымша шараларына назар
аударылады. Кез келген елдің бюджет ... ... ... ... ... әл-ауқатын артгыруға, материалдық деңгейін өсіруіне,
отандық өндірісті қалпына ... және ... ... ... ... жұмыспен қамтуды арттыруына бағытталады.
Егерде әлемдік төжірибеге сүйенетін болсақ, кез-келген елдің даму
дәрежесі әлеуметтік аяға жұмсалған ... ... ... ... ... өзінде, дамыған батыс елдерінің көбісінде ... ... ... ... ... ... салу, ұлттық байлықтың
материалды-заттай элементгеріне салынатын капитал ... ... ... ... ... да ... ... жағдайға қарай
бұрған кезде, қайта бағытталудың мақсаты мен соңғы нәтижесі ... ... ... көзі мен ... ең ... ... болып
табылатын - адамзат капиталының өсуі ескерілуі қажет.
Әлеуметтік аядағы қаржы механизмінің әрекет етуінің өз ерекшелігі бар.
Әлеуметгік ая көп ... ... ... ... ... рөлі ... басқа салаларына қарағанда, әлдеқайда айқын
керінеді. Соңғы жылдары әлеуметгік мәселелерді шешу, жергілікті бюджеттің
рөлін ... ... ... ... ... жүзеге асыру үшін,
жергілікті бюджет қорының жетіспеушілігі салдарынан трансферттер, мақсатты
субвенциялар, дотациялар, мақсатты бағдарламалар, бюджеттік несиелер ... ... ... ... етгі.
Ал Қазақстанның әлеуметтік аясын ... ... ... болсақ, 1999 жылға дейін негізгі қаржыландыру көзі
болып бюджеттен тыс қорлар, яғни ... ... ... ... ... ... сақтандыру сияқты қорлары есептелді. Ал бүгінгі
таңда мұның бәрі әлеуметтік салықпен ауыстырылған (ставкасы - еңбек ... ... 21%) және ... ... көзі ... мемлекеттік және
жергілікті бюджет көзге түседі. Осы әлеуметгік аяны бюджетпен қаржыландыру
кажеттілігі, қоғамдық тауар ретіндегі әлеуметтік қызметтердің ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуындағы рөліне тікелей
байланысты. Қазіргі уақытта бюджеттік қаржыландыруды шектеу, әлеуметтік
аядағы мекемелердің ... ... ... ... ... ... жылдар аралығындагы Республикалық бюджеттің әлеуметтік
саланы қаржыландыру құрылымы
|Әлеуметтік |1999 |2000 |2001 |2002 ... | | | | ... | | | | |
| | | | | |
| ... ... ... ... |
|1 |2 |3 ... |39 |48 ... |34 |50 ... |40,17 |55 ... |33 |40 ... |18 |48 ... |35 |45 ... |34 |46,5 ... |38 |48 ... |33 |41,94 ... |35 |56 ... |53,2 |51 ... |38 |29 ... |34,32 |50 ... |35 |55 ... |35 |60 ... ... |48 |33 ... |28 |41,7 ... |40 |45 ... |36 |40 ... |39 |39,6 ... |27,5 |55 ... |28 |61 ... |33,33 |56,8 ... |39 |40 ... |9,8 |11,5 ... |28 |57 ... |37,25 |50 ... ... ... |36,25 |46,68 ... ... | | ... ... ... ... салық реформаларына
қарамастан экономикасы дамыған ... ... салу ... ... ... ... салынатын салықтар бойынша ставкадағы
айырмашылығы 43% жетеді (Италия және Швейцария), ал жеке табыска салынатын
салықтар бойынша 32% ... және ... ... ... ... бұндай диспропорциялар өте жағымды
салық климаты бар ... ... мен ... ... ... ... Ал
бұл, өз орнында капитал мен ... ... ... бар ... ... қамтып көрсетіледі.
АҚШ-да корпорацияға салық салудың негізгі принципі «тазартылған табыс»
сомасының ... ... алу ... ... табылады. Ол жалпы табыс және
рұқсат етілген кепілдік пен жеңілдіктердің айырмашылығы түрінде анықталады.
Шегерулер арасында маңызды ... ... ... ... ... және ... қызметін ынталандыру бойынша
жеңілдіктер алады.
Машина мен ... ... жыл ... ... ... ... олардың құқының көбірек бөлігін түсірудің мүмкіндік ететін
АҚШ - та тездетілген амортизация әдісі белсенді қолданылады. 1986 ... ... ... ... ... ... жазу ... 3 - тен 31,5 жылға дейін сегіз сыныпқа бөлінген.
Амортизация бойынша жеңілдіктерін пайдалану кезінде ... ... ... сараптық мәліметтеріне сәйкес бюджетке 30,7 ... ... жоқ. ... үшін ... ... ... 1987 жылы ... заводтарға және құрал-жабдықтарға салынған барлық өндіру салаларының
корпорацияларының салымдары 140 ... ... ... ғана ... ... ... ... шығынына қарамастан АҚШ-тың негізгі
қорларындағы инвестицияларының өсуіне қолайлы жағдайлар ... ... ... ... қолдану тәртібін Қазақстан Республикасына
да енгізуге болар еді. Кез ... ... және ... ... ... алып ... ... экономикасының бір мақсаты.
Бастапқы ұстаным бұл - не жоғары салық және ... ... ... не ... ... және ... жеңілдіктердің болмауы. Солайша,
1980 жылдардың ортасында АҚШ экономикасының корпоративтік секторына ... ... ... ... үшін ... ... 1 млрд. долл.
мөлшерінде жоғалтуына әкелді. 2002 жылы бұл жоғалтулар 2,5 млрд. ... ... ... ... ... неоконсервативтік
реформалар барысында ерекше қысқартылды. Басымдылық тек ... ... ... мемлекеттің салықтық табысын нақтылы
көбейтетін ... ... ... ... үлкен емес
бірлестіктерге берілетін жеңілдіктер өндірістің техникалық дамудың қазіргі
тенденциясын ұстайды: жылдамдатылған ... ... ... ... ... ... ... каникулдар
қарастырылады, ал пайдасы маңызды дәрежеде капиталдың өсімінен алынатын
табысқа ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру жүзеге асырылады. Берілген
ставкамен бағалы қағаздардың сату құны салықпен алынады. ... ... ... емес ... қаржыландыратын бизнесмендердің қызығушылығы. АҚШ
үкіметімен берілетін жеңілдіктер мен преференциялар мақсатты сипат алады
және қойылған ... жету үшін ... ... ... бойынша іске
асырыла бастайды. Бұл жерде маңызды айта кететін жай, жеңілдіктер факт
бойынша ... яғни ... ... жүзеге асырылады және оларды дәлелдеу
қажет емес. Корпорацияның пайдасына салынатын салық ... ... ... табысқа ставкаларды қолдану жолымен есептеледі. Бірақ олар сатылап
төленеді. Ставкалар 2 кестеде келтірілген.
3 кесте
АҚШ корпорацияларының пайдасына салынатын салық ставкалары
|Салық ... ... ... |Салық ставкалары ... ... |15% ... - 75000 |7500 + 25% ... |13750 + 34% ... |22250 + 39% ... ... |34% ... ... ... 335 мың. доллар шамасындағы табысқа 5% көлемінде
қосымша жиын ... ... ... ... ... орта және кіші
кәсіпорындар үшін елеулі мағынасы бар. ... ... ... ... орта ... тым ауыр ... әкеледі, әсіресе жалпы тәртіпте
заңды тұлғалардың табыстарына салынатын ... ... жаңа ... ... ... салынатын салық федеративті бюджет және штат
бюджеттерінің табыс көздері болып ... Орта ... АҚШ ... 6% ... аз ғана құрайды; оның үлесінің соңғы жылдарында штат
бойынша төмендеуге тенденциясы бар.
Ұсақ бірлестіктер АҚШ ... ... ... С ... - жеке
тұлғаларға - жатқызылуы мүмкін. Былайша, егер серіктік немесе бірлестік,
мысалға Джорджин штатында орналасқан болса, ал ... жеті ... ... мен ... ... шұғылданатын оның кәсіпорындары болса, онда заң
бойынша олардың барлығы салық ... ... ... Айта ... жай, әр
штаттың бірлестік табысына өзінің ставкасы бар.
Былай, Огайо штатында табысқа ... ... 50000$ ... ... -50 000$ ... - ... ... табысқа салық салғанда:
- 25 000$ ... - ... 25 000$ ... 50 000$ ... ... 100 000$ ... 100 001 $ жоғары 200 000$ дейін - 7 %;
- 200 000$ ... - ... ... ... салық жергілікті үкімет органдарына 7,9%
салықтык түсулерді қамтамасыз етеді.
Бұл салық түрі экономикалық басқару құралы және ... ... не ... ... ... ... қоса берілген штат немесе
жергілікті органдарының территориясына экологиялық ... ... ... ... заңдары бойынша бірлестік пайдасына салынатын салық
45 штаттан алынады. Салық салу ставкалары Мичиганда 2,35%-дан 11,5% ... ... ... орта ... ... 6% ... салық салудағы жеңілдіктердің маңызы көптеген елдерге сандық
қатынаста да салмақты. Бұл ... 1999 ... ... ... ... баға ... Бұл бағалар бойынша АҚШ-да жеңілдіктер пайдаға
салынатын салықтардың жалпы ставкасын 40%-дан 32%-ға дейін, Англияда-33%-
дан 24,6% ... ... ... ... бөлігінің құрылымын
қарастыра отырып келесі қорытындыға ... ... ... ең ірі ... ... ... ... табылады. АҚШ-та халықтың көпшілігінен салық
жинау 1944-1945 жылдардан басталды. Бұған ... ... тек қана ... ... ... ... ... қаржыландыруда күшті мүқтаждық
пайда болды және алғаш рет ... ... ... ... ... анағұрлым көбейді.
Сол уақыттан бастап АҚШ азаматтарының көбісі декларацияларды толтыруды
және мемлекетке ... ... ... жеке ... ... өз ... әзірленген халық
төлейді. Бұл салықтың салынуына тәжірибелі барлық халықпен алынуға мүмкін
табыстар жатады: ... жеке ... ... қызметпен алынатын
пайда, жұмыссыздық бойынша жәрдем ақшалар және т.б.
Сонымен, табыстың ең ірі статьясы болып ... ... ... ... ... Салық прогрессивті шкала бойынша алынады. Табыстың ... ... және бес ... ... ставкалар бар. Салықпен не
бөлек адам, не ... ... ... ... жағдайда бір жылға барлық
отбасы мүшелерінің ... ... ... түрлері жинақталады.
Салық келесі амалмен есептеледі. Тұтас жалпы табысты анықтау үшін
барлық алынған ... ... ... ... ... ... табыс, зейнетақы және жердемақы, меншік зейнетақы және сақтандыру
қорларының төленетін, анықталған сомадан аса ... ... ... ... және ... басқа түрлері жатады. Мүлікті және
бағалы қағаздарды сатудан ... ... ... ... алынады, не өз
табысының қүрамында есепке алынады.
Тұтас жалпы табыстан оны ... ... ... ... ... ... алу және капиталды активтерді үстауға арналған
шығындар ... жер ... үй ... ... ... ... және
т.б. Бұл шығындар тек қана кәсіпкерлерде ғана ... ... қоса ... ... да ескеріледі.
Шығындарды азайтқаннан кейін төлеушінің таза табысы пайда болады. ... ... жеке ... ... ... ала ... салық
салынбайтын минимумымен азайтылады. Салынбайтын минимумнан ... ... ... ... берілетін жарналар, штат үкіметіне берілген
салықтар, жергілікті салықтар, штат ... мен ... ... бағалы қағаздарынан алынған пайыздар, алименттер сомасының
жарналары, дәрігерлік күтудің шығындары (салық салынатын сомадан 15% ... ... жеке ... ... ... және ... мүліктің
кепілге берілген ипотекалық қарыз бойынша жарналарға азаяды.
Табысқа салық салынбайтын минимум - өзгермелі және оның төмендеуге
тенденциясы бар ... 2001 жылы ол 4 мың ... ... 2002 жылы ... ... ставкалары 3 кестеде көрсетілген.
4 кесте
Табыс салығының ставкалары
|Салық салынбайтын табыс, доллар ... ... ... ... адам |Салық |
|жұптардың қосынды|жұптардың бөлек|отбасының жалғыз | ... ... ... |басына | ... ... |0 -20500 |0-32150 |0 - 24000 |15 ... |20500 - 48450 ... ... |28 ... - 147700 |48450 - 73850 |83050- 134500 |58150- |31 |
| | | |121300 | ... ... ... ... |
| | | |0 | ... ... |131875 жоғары |263750 жоғары |263750 |39,6 |
| | | ... | ... ж. ... елде ... ... салықтың 14 ставкалары әрекет
етті, ... ... ... 50%-ға ... ... 1990 жылдың салық
реформаларының жүрісінде ставкалар шкаласы жеңілдетілген ... ... ... ... -2030” Жолдауында атап
көрсеткен мемлекеттік сектордың ... ... ... ... ... табылады. Мұндай тұрақтылық ішінара фискальдық саясат
құралдарымен жүзеге асырылады.
Фискальдық саясаттың көмегімен ... ... ... ... тұрақтануына және халықтың еңбекке жарамды бөлігін жұмыспен
қамтуға қол ... ... ... инфляцияның алдын алуға шаралар
қолданады.
Жоғарыда айтылған және ... да ... ... ... үшін ... ... Салық реформалары департаментінің ... ... ... мен ... ... қалыптастыруды жүзеге
асыратын Фискальдық саясат департаменті ... ... ... ... ... себептерден басқа,
сондай-ақ салық салудың, халықаралық шарттарына біршама жақын табыс салығын
айқындау тәртібін өзгертуді қамтамасыз ... ... ... ... салынатын салықтан түсетін табысты айқын-даудың қолданылып
келген жүйесі ... өз ... ... ... ... ... жатқызуға мүмкіндік бермеді.
Жаңа салық заңына сәйкес, салық салынатын табыс пайда алуға байланысты
барлық шығыстардың жылдық ... ... ... ... айқындалады,
осылайша нақтылы салықтық негіз түзіледі.
Салық Кодексін қабылдауға байланысты маңызды тағы да бір ... ... - бұл ... ... ... ... ... тәртіптердің
мазмұны.
Жаңа заңда сондай-ақ негізгі қорларды жаңартуға ... ... ... ... ... көзделген.
Бұл ретте өндірістік мақсатта кемі 3 жыл пайдаланылатын, қайта сатып
алынған технологиялық жабдықтардың құнын ... ... ... ... ... өздері ... ... ... ... ... ... құнына салынатын салықты енгізуге
байланысты кедендік рәсімдеу ... ... кұн ... ... ... ... Өнеркәсіптік өңдеу үшін алынған ... ... ... шешу үшін ... үш айға ... беру ... ... мен салық жүйесінің қарапайымдылығын сақтауды
қамтамасыз ете отырып, Салық ... ... ... үшін де, ... үшін де жеке ... ... ... саны ең аз
мөлшерге дейін қысқартылды.
Сонымен қатар, жаңа ... ... ... ... ... ... ішінде кәсіпкерлік қызметтің шығындарын үш жылға
дейінгі мерзімге ... мен ... ... жылдық жиынтық кірістері есебінен оларды
жабу мүмкіндігін айрықша атап айтуға болады.
Салық төлеушілершімен жаңа принциптерді ... ... ... және ... ... ... жүргізу
субъектілерді анықтау әдістері, аймақтар бойынша ... ... ... ... салық органдарын компьютерлендіру бойынша жұмыстар
жүргізілуде. Бұл жерде салықтар мен олардың мөлшерін арттырмай-ақ ... ... ... ... ... ... ... алынатын сомаларды молайтуға болады. Барлық салық ... ... ... ... жауап бере отырып, ... ... ... ... арнаулы бөлімдер құрылды.
Әлемдік тәжірибе көрсетіп ... ... ... неғұрлым көп
жүргізілген сайын салық төлеуден жалтару оқиғалары да ... аз ... ... 1 ... ... ... ... бірқатар өзгерістер
мен толықтырулар енгізілді. ... ... ... ... ... жасалды, олар салықтың салыну себептерін нақтылай
түсіндіруге себін тигізеді.
Есепке қоюдан жалтару мақсатында айналысқа ... ... ... ... құн салығын төлеуден жалтаруды болдырмау және жалған салық
шот-фактураларын жазып беру үшін қосымша құн салығын есепке алу ... ең аз ... ... деп ... ... жауап енгізілді.
Қосымша құнға салынатын салықты қайтару кезінде бюджетпен өзара ... ... ... ... ... ... бар салық
төлеушілерге өтініш алған сәттен ... 90 күн ... ... ... шара ... ... ... тауар қорлары бар салық төлеушілер
мен делдал ұйымдарға ... ... ... ... ... бермейді.
Шетел инвесторларының мүдделерін қорғау мақсатында, салық заңында табыс пен
капиталға қосарланған салықтың алдын алу ... екі ... ... ... ... бір ... беру ... Қосарланған салықты
болдырмау және салықтарды төлеуден жалтарудың алдын алу туралы Келісімнің
(Конвенцияның) жобасын әзірлеу, ... ... және ... Үкімет деңгейінде қол ... ... ... ... ... ... ... таңда 14 мемлекетпен ... ... ... ... және ... ... ... кірді. Бұл бағыттағы жұмыстар жалғасуда. Салық Кодексін енгізгеннен
кейінгі 3 жылдан соң, ... ... ... заңы экономиканың нарықтық
жағдайына бейімделетінін сеніммен ... ... Онда ... ыңғайлылық және ашықтық ұстындарына негізделген салық жүйесін
одан әрі ... үшін ... ... ... РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ФИСКАЛДЫҚ САЯСАТТЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ
2.1 Қазақстан Республикасының фискальдық саясатының ерекшеліктер заңы
Салық салу мемлекетпен ... ... ... ... ... ... және ... сәйкес құқықтық формаға ие.
Солай, сәйкес ... ... ... ... оған ... ... салықтарды бекітеді және енгізеді, осының негізінде
салықтық саясат пен салықтық жүйені қалыптастырады, әр ... ... ... ... ... анықтайды, өзінің ... ... ... және ... ... ... ... заң
шығарудың бұзушылығы үшін жауапкершілікті бекітеді және т.б. Бұл актілер
қоғамдық ... ... ... ... олар мемлекеттің
салықтық қызметінің процессінені құрылады. Бұл ... ... ... ... құқықты және міндеттерді анықтау арқылы
реттейді.
Салықтық заң шығарудың нормативтік құқықтық актілер ... ... ... негізделу ретінде және қоғамдық қатынастардың, өздерінің
экономикалық және заңды белгілері бойынша салықтық ... ... ... реттеу ролінде шығады.
Құқықтық нормалардың жиынтығы, ... пен ... ... арналған,
құқықтық институт құрайды, ол салықтық құқық деп аталады.
Салықтық ... ... ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады.
Қазақстан Республикасының салықтық жүйесінің ... 1991ж. ... ... ... ... пакетінің болғанында салынған. Әрине, ол
өзінің көп қалпында елде ... ... ... ... ... ... жоқ. Алайда, Қазақстанның ... ... ... ... қатынастардың қалыптасу шамасымен сәйкес оның салықтық
жүйесі өзгерді.
Салықтық заң ... ... ... алғаш сатысында жүйелі мәні
болған жоқ және өзінің бағытталуы бойынша өркениетті нарықтық сипат ... ... ... Солай бюджетке салықтардың және басқа міндетті
төлемдердің саны өсті, сол ... ... заң ... жаңа ... өз ... ... көпшілікті үймелеуді, жиі бір-біріне
қарама - қайшылықты және барлық салықтық ... ... ... ... ... ... ... басында біздің салықтық жүйе соншалықты қиын, басқаруға
жатпайтын және ... емес ... ал оның ... ... ... ... ... болғаны, тіпті ол объективті қоғамдагы
экономикалық өзгерістер үшін ... ... ... ... ... теріс белгіленді. Қазақстан Республикасының
тарихында ҚР ... ... және ... ... ... төлемдер
туралы» Жарғысын қабылдауға қарсы кезеңінде салықтық заң шығару Республика
Президентінің үш Жарғысынан және 45 ... ... Бұл ... 18 ... ... жүйесін, салықтар түрін және салық салу
тәртібін реттеді, 11- бюджеттен тыс қорлардың қызметтерінің тәртібін және
оларға ... ... - ... ... қолданулуын
қарастырды. Солай, салықтық жүйенің үйлестік реформалаудың қажеттілігі
көріне бастады, ол ... ... ... және экономикалық
дағдарыстан шығу шаралары бойынша Бағдарламада белгіленді. /9/
Салықтық реформаға аттаудан бұрын оның стратегиялық ... ... ... ... керек еді. Салықтық жүйе әлемдік тәжірибеде
қабылданған критерийлелердің және ... ... ... керек
болды. Маңызы аз емес салықтар ... ... ... ... олардың
ставкаларын және салықтық жеңілдіктерін, бюджетпен ... ... ... осы ... және ... ... құрылымына
сәйкес: нарықтық қатынастарға көшуге дейін, қатаң ... ... ... ... ... ... көрсеткен жоқ
және орындаушы мен бақылаушы аппараттың арнайы маманданған дайындығын талап
еткен жоқ.
1995 жылдың 1 ... ҚР ... ... ... және ... ... ... төлемдер туралы» күші бар заң
көпшілігінде жағдайды жақсы жағына өзгертті. Бүгін айта ... жай, ... ... ... ... ... Қазақстан, көршілес жатқан
ТМД елдерден алға шығып, мағынасы мен өркениеті бойынша шынында да ... ... ... ... жақындаған салықтық жүйені алды.
Өндірушілердің, кәсіпкерлердің іскер белсендігін салықтық ауыртпалықты
төмендету арқылы, салықтардың және ... ... ... ... ... және ... төлеушілердің жауапкершілігін жоғарылату, және
де Жарғының ережелерін халықаралық салық салу принциптерімен сәйкестендіру
берілген құжаттың ... ... ... ... ... ... ... айырмашылықта 11 салық және бар болған 45 түрдің орнында жиындар
қарастырылды. Салықтардың және жиындардың санының азаюымен ... тағы ... ... заң ... ... заңды түлғалардың пайдасына салық
салудан табысқа салық салуға көшу болып ... ... әр ... даму ... оң әсер ретінде кәсіпкерлік ... ... және жеке ... ... ... салу ... көшу
болды. Жеке кәсіпкерлер және шаруашылық ... ... ... - ... ... ... анықтаудағы салықты ... ... ж. ҚР ... ... және ... басқа міндетті
төлемдер туралы» Жарлығы Қазақстан ... Заңы ... ... бастап салықтық жүйе әлемдік тәжірибенің кызмет ету ... ... ... ... ... қоса ... салу базасының
тұрақтану және кеңейу ... ... ... ж. 1 ... ҚР территориясында Салықтық Кодекс іс жүзіне
енді. Бұл кодекс барлық заңды және жеке ... ... ... үш ... ... бөліктерден құралады: жалпы бөлігі, ерекше бөлік,
салықтық басқару.
Салықтық Кодексті ... ... ... ... ... кіші және орта ... ... салық салу
өзгерді.
Солай, салықтық саясат - бұл ... ... ... ... Салықтық саясат қаржылық саясаттың және жалпы мемлекеттік саясаттың
құрамдас бөлігі болып ... ... ... ... ... ... оның ... бағыттары тәуелді. Ойланбаған салықтық саясаттан
салықтық ауыртпалылық көбейеді және салық төлеушілер ... ... ал ... ... зардап шегеді, өйткені оның қазыналық
қызығушылық төмендейді. Салықтар мемлекетке ... және ... ... ... Бір де бір ... бір де бір ... ... заңды дайындауынсыз енгізілмейді. Бұл сұрақтар құқықтың
бөлек бағыттарымен шешіледі. Біздің мемлекетгің ... ... ... оның ... ... ... ... Бұл сатылар салықтық заң
шығарудың өзгерулерімен ... ... жаңа ... ... ... салықтық жүйенің мақсаттары мен міндеттері өзгертілді.
Қазіргі уақытга ... ... ... ... күші бар. Соңғы өзгерулер оған 2003 жылдың желтоқсанында
енгізілген.
2.2 Мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... Қазақстан Республикасының ... ... ... ... үшін ... ... түсулердің және
бюджеттік табыстардың жалпы шамаларының 5 кестеде келтірілген ... ... 5 ... ... бюджеттің табыстарында
қазір жанама салықтардың басымдылығы, қайсысы 1999 жылы 18,1%-дан ... 34,8% ... ... ... ... ... тұлғалардан алынатын
табысқа салынатын салықты айтсақ, онда оның ... ... да, азаю ... ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік бюджетінің түсімдеріндегі салықтардың
1999-2003 жылдардағы үлесі (%-да)
|Көрсеткіштер |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 ... ... |100 |100 |100 |100 |100 ... ... | | | | | ... |22,2 |21 |28,2 |25,1 |24,9 ... түлғамен |17,1 |14,4 |13,4 |15,9 |16,8 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... |12,9 |14,8 |10,5 |10,3 |10 ... ... | | | | | ... ... | | | | | ... |4,5 |5 |6,6 |6,6 |4,3 ... ... |13,5 |16,6 |39,1 |38,7 |41 ... | | | | | ... емес |15,6 |5,7 |2,2 |3,4 |3 ... | | | | | ... ... ... табыстар Мшшстрлігі бойынша
Салықтъщ комитетініц мәліметтері.
Жеке тұлғамен алынатын табысқа салынатын салықты қарастырсақ 1999 жылы
12,9 %-дан 2000 ... 14,8 %-ға ... ... ... ... Бұл салықты
есептеудің механизмімен, салық салу ставкаларының жыл ... ... ... ... ... ... барлығы 3 %-ға өсуі салықтық
заң шығарудағы ... ... ... ... әсер ... 2001 жылы ... ... салмағының 4,3% төмендегенін
бақылауға болады. Себептері: ... ... ... дағдарысы, салық салудан ауытқу. 2001-2002 жылдары кезеңінде
салықтық бюджет табысындағы ... ... 2001 жылы ... жылы 0,2%-ға және 2002 жылы салыстырғанда 2003 жылы 0,3%-ға төмендеуі
байқалады, бірақ түсімнің болжауының ... ... ... ... ... “1997 ... ... бюджет туралы” Қазақстан
Республикасы Заңына сәйкес ҚҚС республикалық бюджеттің көзі ... ... ... ... салықтардың салыстырмалы салмағының
төмендеуіне әкеліп соқты.
1999 жылы жанама салықтардың төмендеуі ... ... - ... ... ... ... ... төлемеушіліктердің дағдарысы;
- салықтардан ауытқу.
Мысалы, 2001 жылдан 2003 ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар саналды, олардың шығындар саласы 2324,7 млн. тенге
құрастырды.
Салық ... ... ... ... қаржылық жазалау шараларының
саласы туралы мәліметтер сипаттайды. Солай, мысалы, 2000 жыл ... ... ... ... облысы бойынша бюджетке қаржылық ... 564133,7 мың. ... ... ол ... ала ... саланың
26,5% қүрайды; 466127,9 мың. теңге - 22,1%; 194521,4 мың. ... - ... ... ... ... ... ... салықтардың
жалпы сомасының және олардың ... ... ... арасындағы
айырмашылығы туралы мәліметтер ... ... ... ... ... туралы мәліметтер 6 кестеде келтірілген.
6 Кесте
Қарағанды облысы бойынша бюджетке 2001-2002 ... ... (млн. ... |2001 жыл |2002 жыл |2003 жыл ... | | | |
| ... 2001ж ... ... |% |
| ... |дер | |
| |
| |2001 ж |2002 ж |2003 ж |
| ... ... | ... ... |% ... ... |% ... |Факт |% | ... ... |6004 |3031 |50 |3284,4 |3142,6 |96 |4036,7 |4356,7 |108 | ... ... |5624 |2660 |47 |2896 |2767,4 |95 |3632,2 |3903,9 |107 | ... |353 |93 |388,4 |375,2 |96 |404,5 |452,8 |112 | |
* ... облысы бойынша Салықтық комитетінің мәліметтері
9 кестенің талдауы Қарағанды облысы бойынша бюджеттің ... ... ... жеке тұғалардың табыстарына салынатын салықтар
бойынша түсімдердің абсолюттік сомада 34% - ға, оның ... ... ... -ға ... ... ... бұл салық бойынша түсімдер 19%-
ға көбейді. Болжаудың ... ... ... ... ... ... төмендеуімен, салықтан ауытқуға байланысты.
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ САЯСАТЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
Экономикалық жағдайдың жалпы ... ... ... табысқа салынатын салықтардың көбеюіне әкеледі.
Әр мемлекетте әрқашан да екі ... яғни ... ... ... ... қарым-қатынастарының құрылуының
принципиалды қарама-қайшылықты стратегиялық қолайлы жол бар.
Бұл, бірінші жағдайда - ... ... ... ... ... қауіпсіздігі, амандығы, басқа қызықшылықты қорғаудың ... өз ... алу, ... ертеңгі күнге сенімділігінің
мүмкіндігінің бар ... ... ... Екінші жағдайда - шектеулі төмен
салықтарды алу, яғни ... ... ... ... өздерінен
алынбаған салық түріндегі құралдарды өз беттерінше ... ... ... күте ... ... бұл ... мәселесін шешу негізінен халықтың әлеуметтік
және экономикалық деңгейлерінің тұтынуынан, оның экономикасының потенциалды
және әлеуметтік бағытталуынан қатысты. Ереже ... ... ... яғни ... жатқандар, өзінің қалыптасу және нарыққа көшудің,
әсіресе алғашқы қадамында қатысты төмен ... ... ... ... ... ... ... сақтау, коммуналды қызмет және
т.б.) әр түрлі формаларының ... ... ... аса жоғары деңгейіне
баяу өту жүзеге асырылады, оның параметрлері ... ... ... ... айтқанда, дамыған елдердің максималды мәніне жетеді.
Алайда, жалпы тенденцияның шектеуінде әртүрлі мемлекеттер әр ... ... ... ... ... ... Олар тым жоғары
нәтижелі айқындамасы бойынша жеке ... ... гөрі ... ... ... ... ... салықтық және
басқа міндетті төлемдер түрінде қоғамның табыстарынан 50% дейін алу мүмкін
деп ... ... ... бұл ... ... өздерінің
салықтық тәбеттерін жалпы ішкі өнімнен 25-30% - бен шектейді.
Біріншілердің ішінде, бай елдер, олардың салықтық алып тастаулары орта
жандық жалпы ... ... 25-30 мың. ... ... сома ... ... бұл халықтың бір жанына 17 мың. долл. шамасында ... ... - 51%), ... 15 мың. ... ... ... үлесі - 33%), Норвегияда -14 мың. ... ... ... - 42%), ... ... ... Финляндияда - 11-ден 12 ... ... ... ... ... - ... 40% - дан 47% - ға
дейін).
Орта жандық табыстарының деңгейі бойынша соңғы орынды алатын ... алып ... ... аса ... ... ол ... Кореяда
2,5 мың. долл. төмен (ЖІӨ-гі салықтардың үлесі - 22%) ... ал ... ... төмен (ЖІӨ-гі салықтардың үлесі - 16%). Және тек Ресей орта жанды
табыстар деңгейі ... ... ... түссе де, салықтық алып
тастаулар үлесі бойынша жоғары ... ... ... тартылады - ЖІӨ-нің
30% астам (шамамен халықтың әр ... 1 мың. ... яғни ... ... ... ... ... онда 4 адамнан түратын
статистикалық отбасына барлық салық түрлерінің алу ... ... ... 4 мың. ... ... Сол ... ... көлемде бұл отбасылардың қызығушылығы мен қажеттіліктерін
қорғауды ... ... ... ... ... ... қайта таратудың
мүмкін салық салу деңгейінің өз ... бар, яғни ол ... ... ... шиеленісуі әрі қарай өсуіне жеткендегі ЖІӨ-гі
салықтық алып тастаулардың сондай үлесі. Олар ашық ... ... ... ... ... ... уайыммен, оның ішінде: салықтық
үкіметке бағынбау, табыстарды массалық жасыру және салықтық міндеттерді
орындаудан кету, ... ... шет ... ... ағылуы,
халықтардың салық төлеушілер үшін азырақ ауыртпалылықты түсіру бойынша
аймақтарға көшу ... ... ... Және тек ... немесе форс
- мажорлық жағдайларда (мысалы, соғыс, сұрапыл апаттар, ірі техногендік
апаттар, эпидемия) экономикалық ... ... ... ... ... ... оның ең ... мәнінен көп жоғары болуы мүмкін.
Салық салу мәселелері әрқашанда экономистер, ... әр ... ... ... ... қамтылды. Салық салу
теориясының негізін салушылардың бірі А.Смит салықтар, оны төлейтіндерге
арналған - ... ... ... ... бостандықтың деп айтқан
болатын. АҚШ-тың мемлекеттік қызметшісі және ғалымы Б.Франклин ... ... ... ... ... ... жоқ» деп ... алғаш рет ғалым классиктерінің арасында салықтың бірегей
емес, керісінше, салықтардың ... ... ... ... ... ... ... негізгі орынды тікелей салықтарға
(рента мен мүраға) берген. Жанама салықтарды айтсақ, оның ... ... сол азы ғана ... ... ... ... ... алыну
керек және барлық жалпы қолданылуға ... тек ... ... ... бір ... ... қанағаттандыру үшін.
XX ғ. 70 - 80 ж.ж. батыс елдерде ұсыныс экономикасының неоклассикалық
теориясында негізделген А. Лаффердің бюджеттік ... ... ... мәні ... ... салықтық жүктеменің өсуі оның табысының белгілі
«критикалық деңгейі» деп аталатынның өсуімен қоса жіберіледі, оның арттыруы
алдын ала бұл ... ... ... әкеледі, өндірістің
қысымына, кейін тіпті ақырғының ... емес ... ... 1995 ж. ... ... және ... ... міндетті
төлемдер туралы» ҚР Президентінің Жарғысы жүзеге асырылды.
2002 ж. ... ... ... ... онда ... мен ... ... төлемдерді енгізу бойынша қандай да бір өзгерулер мен
қосымшаларды енгізудің ... ... ... ставкалардың өзгеруі
немесе календарлы жыл ағымындағы салықтар мен ... ... Енді ... ... бір рет, және де ... алғаш жүзеге асырылуынан кейінгі
жылдық қаңтарынан енгізіледі. Бұл салық төлеушілерге жаңа ... ... ... өз ... - ... ... және ... олардың
үйымдастырушылық және қаржылық қамтамасыз етуді орындау мүмкіндігін береді.
Тағы бір принципиалды ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін ашу, сондай-ақ трансферттік деп аталатын
бағаны қолданылғанда салық салудың ерекшеліктері болып табылады.
Берілген қатынаста ... ... ... ... ... ... салық салумен ... ... ол ... ... ... ... Ұлыбританиядан тыс орналасқан табыстардан салықтарды, Англияда
табыс алатын азаматтар мен шетел азаматтардың салықтарын бағалау және жауап
береді. Бұл ... ... ... ... ... ... жүмыс
болып табылады.
Жаңа салықтық кодекспен алғаш ... заң ... ... ... ... ... ... көрсетілген. Бұл
Қазақстанда нарықтық ... әрі ... ... үшін өте ... ... - ... өндіріс қүралдарын алу - республиканың
отандық өндірісін стимулировать ... ... ... ... ... ... ... арқылы негізгі қордың барлық ... ... кіші ... ... ... үшін салынатын салықтардың
жеңілдетілген тәртібі қарастырылады, ол жұмыс берушілердің ... жаңа ... ... ... ... ... және ... салынатын, төлену көзінде үсталынатын салықты есептеу кіші
бизнестің субъектілерінің табысына бірегей ... ... ... ... ... ... есеп ... - олармен бірлік талондар, ... және ... ... ... ... ... ... салықтардың төленуімен анықталады.
Кіші бизнесті ынталандыруға, жұмыссыздықты қысқартуға бағытталған
новациялар болып ... ... әр ... жұмысшылардың салық
сомасы бір жарым пайызға ... ... ... ... ставкасы бойынша табыстың орта
деңгейіне қатысты салықтық жүктемені азайту мақсатымен ставкалар шкаласының
шектері мен прогрессиялық деңгейлері ... ... ... ... Ресейдің мысалы бойынша жүруге
не кедергі және барлық жеке ... үшін ... ... салынатын
салықтың ставкасын 13% мөлшерде бекіту туралы мәселелер.
Ойлағандай, біз ... ... ... ... ... жүре ... бұл алдын ала төменгі табыстары бар және олардан нақты ... ... 6-7% ... соғады, қайсысы 13% ставка енгізген
жағдайда салық түрінде минимум 1-3% ... ... ... ... қарқынында бұл көбею салық төлеушілердің аздаған ... ... ... ... бере ... ... өте
артық болады.
Салық төлеушілердің құқықтары кішкене кеңейтілген. Олардың арасында -
іс жүзіндегі салықтар және ... ... ... ... ... ... қүқығы, салықтық заң шығарудағы ... ... ... салықтық қатынастардың сұрақтары бойынша өз бетінше, не
өзінің жақтаушысы арқылы алу; салықтық міндеттерді орындау ... ... ... ... ... ... көшірмені алу; салықтық сырды
қадағалауды талап ету.
Салық төлеушілер салықтық есеп беруді таңдауы ... ... ... ... заказ бойынша істелген хатпен ... ... ... ... ... ... ... рұқсат ету.
Жаңа кодекстің оның авторының күмәнсіз ... ... ... оны ... ... ... ... ретінде істеуі сәтті
болды, ол тағы қандай-да бір қосымша бөлшектейтін немесе нақтылайтын заңға
қарасты актілер және ... ... ... ... шығарып тастауды қарастырады.
Алайда, осы барлық шұғыл маңызды оның қасиеттеріне қарамастан, біздің
ойымызша салықтық заң ... ... аз емес және әлі ... ... ... ... қалды. Олардың ішінде, күмәнсіз, бүгін жалақы
қоры жалпы күрделілікте 61%- ға дейінгі көлемде салықпен салынады.
Нақтылай ... 30%-ға ... - жеке ... ... 10% - ... ... ... міндетті аударулар. Және де
заңды түлғаға салықтық жүктеу барлығын 21 % (әлеуметтік салықтар) ... ... ... ... ... түлғаның өзінен) барлық басқа (40% дейін)
міндетті төлемдердің сипаты мен экономикалық ақырлары жалақы қорынан алынуы
кәсіпорындарда ... жеке ... ... ... да, оның өзінің
экономикасына да өте теріс ықпалын жасайды. Солай, біздің ойымызша, жеке
табысқа салынатын салықтың ... ... ... ... ... және ... ... мен білім алу шығындарын (алғаш, ең құрмаса ... АЕК (МРП) он ... ... ... ... ... ... ойланып қалу керек. Ұқсастығына ... жеке ... ... немесе тұрғын-үйді сатып алушылардың салықпен ... ... ... ... ... ... календарлы жыл ішінде
(бірақ үш жылдан астам емес) салық ... ... ... негізгі
орнына жазбаша арыздары бойынша, сондай-ақ сол ... ... ... өтеу ... бағытталғанын шығару керек.
Тағы бір мәселе бар. Ғылыми әдебиеттерде жиі ... ... ... ... және ... ... ауыртпалықты таратудағы
біркелкілік және әділдік принциптерін қалпына ... ... ... ... жүйені жегідей жейді және оларды жою бюджеттің
табыстарын көбейтуге мүмкіндік береді, ал кейінде ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелі
барлық елдермен қолданылатыны ұмытылуда, мысалы өндірісті жаңғырту, ғылыми-
техникалық алға басудьвд енгізілуінің жылдамдатылуы үшін ... ... ... ... меншік фирмалардың шығындары іздеу,
ғылыми-техникалық және тәжірибелік-конструкторлық ... ... ... жоғарылатуға және өндірістің экологиялық қауіпсіздігін
қамтамасыз ету ... ... ... оның ... ... ... салық салынатын табыстың шамасын елеулі төмендетеді.
Бізге де бұндай бағыт қолдау ... ... ... ... іске асыру, біздің ойымызша, Қазақстандық салықтық жүйеге аса бір
жақты фискалды сипат беруге ұмтылу, оның маңызды ... және ... ... салықтық жеңілдіктер мен преференциялармен ұлттық
экономиканың басым сипатта бағытталуында тиісті қолдау ... ... орай 1999 жылы ... тоқыма, химикалық жзне бірқатар басқа
өнеркәсіп салаларымен көзделген осындай ... мен ... ... ... ... ала ... ... Республикасының
салықтық саясатын одан әрі жетілдіруде келесілерді көңілге алу ... ... ... ... параметрлері бойынша аймақтық
дифференциацияны, ... қоса ... және ... ... ... және қайта таратылу (сол сияқты салықтық тәжірибе көптеген ... АҚШ, ... ФРГ, ... және басқа елдерде бар) мәселелері;
2) отын-энергетикалық ресурстардың ішкі ... ... ... ... ... салыстырғанда ... ... ... ... ... ... деңгейде
қолдау қажет.
Міндетті түрде елдің болашақ ... ... ... ... тек сақталып қалмау ғана емес, сондай-ақ нығайтылуы
керек. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жағдай жасауын, құрылыс қор жинау жүйесін, лизинг және вексельді
айналым, зейнетақы ... ... ... ... ... дамыту, басқа қаржы инстументтері, әсіресе республикада қор жинау
және инвестициялық ... ... ... ... ... қарастырылған және жақсы ұйымдастырылған кең ... шын ... ... ... ... ... ... бөлек
звенолары үшін негізделмеген жылылық жағдайларды құруды рұқсат ... сау, адал ... ... мүмкіндігінен айырмаса бұл негізгі
прогресстің ынтасы ретінде белгілі ... ... ... ... ... сенімді тарифтік қоғаумен
қамтамасыз ету қажет және ... ала ... ... ... ... ... ... қазіргі кезеңде қалыптасу ... ... ... ... ... ... сонымен қоса қайта
үйымдастыру және жаңғыртумен айналысатындар;
в) дамуы болашақсыз, ... ... ... ... ... ... ... бәрін жөнге салатын заң шығарушы жоқ болды және болмайды
да. Әр жағдайда ... пен ... ... ... ... керек.
Табыстарды жасыру және салық төлеуден ауытқу тұрақты ... ... ... әр ... өз контрагентіне салықтық
ауыртпалылығының көпшілігін аударуға ... ... ... ... ... қарсы тұруда не жалпы әр жекпе-жекте, тым күштісі әлсізді жеңеді.
Сондықтан ... ... ірі ... орташаның және кіші бизнестің зиянына
жеңімпаз болады. Сирек емес алымды бірлестіктер мен корпорациялар ... ... және ... ... заңнан тыс қолданылып, тіпті
болжанудың әлеуметтік ... ... тек ... ... ... ... ... мен артықшылықтарға өздері жете
алады. Солай егер жекелеп сатушылар мемлекеттен тым ... ... ... ал ... ірі ... де нақ сол ... көтерме сатып алушыларға
берілетін, ал олар - ұсақ ... ... ... ... ... бағаны көтерткізеді.
Белгілі болғандай, Қазақстанда қабылданған салықтық саясат негізінде
елде салық салудың батыс моделін қайта ... ... ол тек ... ... ... ... ірі ... инвестициялар
жағдайында, тармақталған және қымбат салықтық бақылаудың ... ... ... кең ... ... ... араласу және
түсінушілік болғанда экономиканың дамуының жеткілікті жоғары сатысында
нәтижелі болады. Алайда, бұл ... да ... ... ... моделі
кемшіліктерден азап шегеді:
- салық салудың артылған деңгейі (Батыста бұл тауар мен қызметтердің
қайта өндірілуде кезеңді ... ... ... ... ... ... ... шығындар (мысалы, салықтық
есептің, салықтық есеп беруді дайындаумен, сәйкес салықтық базаны құру және
электронды тасымалдаушылардың ... ... ... ... әр ... және потенциалды салық төлеушіге СТТН (РНН) жаппай
беру жолымен азаматтардың меншік ... ... ... ... ... глобалды компьютерлік тор арқылы мәліметтерді
орналастырумен алынған оның ... ... ... ... (әдетте, Батыста тіпті жоғары мөлшерге жететін әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... көзқарасымызша, елдегі салықтық саясатты батыстың салықтық
жүйесін тікелей көшіруге ... ету ... бар зат ... ... ... бұл тек ... ... және нәтижелі
нарықтық экономиканың қалыптасуын одан әрі тежелуіне әкелуі мүмкін.
Оның ... бұл үшін ... елде ... ... ... жасалмаған:
бухгалтерлік есептің жетілмеген жүйесі, нақты айналымның және ақшасыз
айырбастың үлесі үлкендеу, есеп айыратын ... ... оның ... ... ... ... ... капиталды шеттен әкелуді
бақылау әлсіз, не ... не ... не ... ... ... ... ... ұйымдастырылуында тиісті
жауапкершілікті тасымайтын тәжірибе гүлденуде.
Егер Қазақстан Республикасының мақсаттарына ... ... ... ... ... онда олар, біздің ойымызша келесілерден
құрылу керек: сәйкес кәсіпорындардың кепілдік қорғаумен олардың ... ... ... салықтардан өндірісті ынталандыру түрінде:
амортизацияның жеңілдетілген ставкалары, ҚҚС, ... ... ... ... 20-25% ... төмендету.
Азаматтарға салық салу сферасында жеке табысқа салынатын салықтың
есептелуі кезінде нақты салық салынбайтын минимум орнату қажет ... ... бір ... ... жалақының минималды мөлшерінде). Ал бұл
көрсеткіштің пайдасына келесі факт айтылады, ол мемлекеттің территориясында
бірегей болып орнатылады және ... ... ... аса көп ... ... ... ... жақсартумен заңды және жеке ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
Президентінің Қазақстан халқына 2004 ... ... ... ... салықтық ауыртпалылықты төмендетуде келесі бағытталулар
айтылды:
- жеке ... ... ... максималды ставкасын 30%- дан 20%
-ға төмендету;
- кіші ... ... ... салудың оңайтылған жағдайда оң
тәжірибелік ... ... ... ... салықтық тәртіптердің кеңейту
сферасын мүмкіндігін іздестіру.
Ғылыми әдебиеттердегі орын алған көптеген ... 2004 ... ... ... жұмыстың тақырыбын зерттеу нәтижесінде біз қорытындылар мен
ұсыныстарға келдік, олар келесілерге апарады:
- Жоғары дамыған ... ... ... ... ... территориалды экономикалық дамуын,
халықтың табыстылық деңгейін өзгерту мақсатымен ұлттық табысты қайта ... ... ... ... қолданылады. Салықтық ... ... ... ... ... мен ... ... үшін мемлекетті қажет
қаржы ресурстармен қамтамасыз ету;
2) жалпы елдің шаруашылығын реттеу үшін жағдайларды ... ... ... ... пайда болған ... ... ... ... Халықаралық тәжірибеде салықтық саясаттың үш тұрпатын ... ... - ... ... ... алу» ... сипатталатын
максималды салықтар саясаты. Бірақ салықтардың көбеюі ... ... ... бұл ... ... «салықтық қақпан» дайын түрады.
Ставкалардың шектеулері анықталған және әр ... ... ... ... Шетел ғалымдары бұл шектелген ставканы 50% анықтайды.
Екінші тұрпат - орынды салықтар ... Ол ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді. Кәсіпкер максималды ... ... ... ... бұл ... түсімдердің қысқару
салдарынан әлеуметтік шаралардың шектелуіне әкеледі.
Үшінші тұрпат - ... ... тым ... ... ... саясат, бірақ әлеуметтік қорлардың мағыналылығында. Салықтық
табыстар әр түрлі әлеуметтік қорлардың ... ... ... ... ... тарқатылмаға әкеледі / 6, 152 6./
Салықтық саясат болашаққа есеп айырысумен өткізілетін, бұл ... ал ... ... ... ... ... ... тенденциясына жанаса ғылымдардың болжамын есепке ала отырудан
объективті шындылығынан, қоғамдағы әлеуметтік ... ... ... ... ... келесі міндеттерді кудалайды:
1) экономикалық-экономикалық өсуді қамтамасыз ету, өндірістің
циклдігін әлсіретуін, ... ... жою, ... жеңу;
2) әлеуметтік-пайданың өсімін ынталандыруды және халықтың табысының
түсуін жаратпау жолдарымен белгілі ... ... ... табиғатты қайта бөлу;
3) қазыналық - мемлекеттің табыстарын көбейту;
4) халықаралық- басқа ... ... ... ... ... қолайсыз жағдайларды жеңу үшін.
Салықтық саясат өмірге ... ... ... ... ... ... салықтық жүйесінің негізі 1991ж. СССР
салықтық сүрақтар бойынша құжат пакетінің болғанында салынған. ... ... көп ... елде ... ... ... ... тәжірибелік
айырмашылығы болған жоқ. Алайда, Қазақстанның егемендігін ... ... ... ... ... ... ... оның салықтық
жүйесі өзгерді.
1995 жылдың басында біздің салықтық жүйе соншалықты қиын, басқаруға
жатпайтын және ... емес ... ал оның ... ... ... ... үлкен болғаны, тіпті ол объективті қоғамдағы
экономикалық өзгерістер үшін ... ... ... барлық
сфераларының өндірісінде теріс ... ... ... ҚР ... ... және бюджетке басқа міндетті төлемдер
туралы» Жарғысын қабылдауға қарсы кезеңінде салықтық заң шығару ... үш ... және 45 ... ... Бұл бытыраңқылықты
заңдардан 18 салықтық қатынастардың жүйесін, салықтар түрін және салық салу
тәртібін реттеді, 11- бюджеттен тыс қорлардың ... ... ... аударуларды, қалғандары-салықтық жеңілдіктердің қолданулуын
қарастырды. Солай, ... ... ... реформалаудың қажеттілігі
көріне бастады, ол ... ... ... және ... шығу ... бойынша Бағдарламада белгіленді.
2002 ж. 1 қаңтарынан ҚР территориясында Салықтық Кодекс іс ... Бұл ... ... ... және жеке тұлғалардың алымдарын біріктірді.
Ол үш өзара байланысты бөліктерден құралады: ... ... ... ... ... ... және жанама болып бөлінуі, бір жағынан табысқа, ал
екінші жағынан шығынға салынады. ... ... шегі ... ... ... салық салу мүмкіндіктерге байланысты. Тікелей және жанама ... ... ... ... ... ... салық көп мөлшерде
Германия, Канада, АҚШ, ал жанама салық ... ... ... ... ... алушылар Италия және Германия, ал ... ... ... ... ... мен ... көбейді, ал жанама салық Италияда.
Талдау үшін АҚШ, Ресей және Қазақстан сияқты елдердің көрсеткіштерімен
пайдаланамыз.
Мемлекеттің ... ... ... ... ... саясаттың
пайда болуы кезінде салықтық заң шығарушы құрылады. Салықтық жүйе заңды
және жеке тұлғалардан салық өндірудің ... ... ... ... жүйесін құру кезінде салық салудың тәртібін анықтайтын қосымша
нормативті-құқылы актілер күрылады. ... ... ... ... әр ... ... ... салу жүйесінде өзіндік көрсеткіштер бар.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. .Кодекс РК «О налогах и ... ... ... в ... ... от 12 июня 2001 г. № ... ИД: ... Алматы 2004 г.,
214 с.
2. .Бродский Г. М., Худяков А. И. «Теория налогообложения», издательство
НОРМА-К, ... 2002 г., с. ... ... А. «Налоговые гавани и ... ... ... ... ... 1992 г., ... ... В.В., Дольдэ И.В. «Налоги: теория и практика», ... ... ... ... СПб, 1996 г., с. ... ... И.В. ... политика и экономический рост», М: Финансы №1,
1999 г., С.22-29.
6. Дарибекова А. С. ... ... ... в ... ... издательство КарГУ им. Е.А. Букетова, Караганда, 2002 г.,
151с.
7. Евстигнеева Е.Н. «Налоги, налогообложение и налоговое ... ... СПб: ... 320 ... ... В.В. и ... «Государственный бюджет», конспект лекций, СПб:
Политехника, 2000 г., 196 с.
9. .Князев В.Г., ... Д.Г. ... ... ... государств»,
учебник, ИД: Закон и право, Москва, 1997 г., 112 с.
10. Кочетков А.И. «Анализ налоговых ... М: Дело и ... ... И.И., ... Л.Д. ... ... и интересы общества»,
Налоговый вестник 1997. - №3.- С. 12-15
12. Луппиан М.Н. и другие «Налоговая система», ... ... СПб, ... 2000 г., 164 ... В., ... А. «Актуальные проблемы налоговой реформы», ИД:
Вопросы экономики, Москва- 1990.- № 3.- С.80-82.
14.Миляков И.В. ... и ... курс ... М: ... 1999
г.-348 с.
15.Наурызбаев Л.Е., Худяков А.И. ... ... ... ... ... ТОО Баспа, 1998 г.-160с..
16.Русакова И.Г. и другие «Налоги и налогообложение», учебное пособие ... М: ... ... 1999 - 495 ... Р.Ф. ... в Казахстане», учебное пособие, Алматы, 2002г.-
160с.
18.Сборник по разъяснению основных положений кодекса РК «О ... и ... в ... (налоговый кодекс), общая ... ... ... доходов РК, Астана, 24 с.
19.Сутырин С.Ф., Погорельский А.И. «Налоги и налоговое планирование в
мировой ... СПб: ИД ... ... 1998 г., 577 ... Е.Н. «Гармонизация в налоговой сфере ЕС: ... ... ... М: ... ... и ... ... ... А.И. ... ... РК», ... общая часть, ИД: Жеты Жаргы,
Алматы- 1998 - 146 ... А.И. ... ... ... ... 1997 ... Д.Г. ... реформа на рубеже веков», М: Международный центр
финансово-экономического развития- 2000- С. 112-114.
24.Черник Д.Г. и другие «Основы ... ... ... пособие для
ВУЗов, М: Финансы ЮНИТИ- 1998- 422с.
25.Юткина Т.Ф. «Налоги и налогообложение», учебңик, М: ИНФРА-М-1999 -429с.
26.Аль-фари. Журнал. 2003. №1.
27.№4. ... ... ... 2003 г.

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттің фискалдық саясаты40 бет
Фискалдық саясат және ондағы салықтық реттеу29 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеудегі фискальдық саясат және оның рөлі32 бет
Экономиканы реттеудің қаржылық механизмдері және мемлекеттің фискалдық саясатын жүзеге асыру шарттары3 бет
Қазақстан Республикасы үкiметiнiң 2005-2007 жылдарға арналған орта мерзiмдi фискалдық саясаты туралы66 бет
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005-2007 жылдарға арналған орта мерзімді фискалдық саясаты62 бет
Қазақстан Республикасында салық жүйесінің қалыптасуы және оның даму кезеңдері, сонымен қатар кезеңдерде енгізілген өзгерістерді талдау, бюджеттің салықтық түсімдері және фискалдық саясатты ұйымдастыру тәсілдері60 бет
Қазақстан Республикасының фискалдық саясаты29 бет
ҚР қаржы нарқының дамуы. ҚР фискалдық саясаты6 бет
ҚР үкiметiнiң 2005 – 2007 ж арналған орта мерзiмдi фискалдық саясатын нақтылау13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь