Тарбағатай ауданының тарихы


Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы мамыр айындағы Жарлығымен Республикамыздағы әкімшілік жұмыстардың өзгертілуіне байланысты Ақсуат ауданы таратылып Тарбағатай ауданының аумағына енгізіліп Тарбағатай ауданы деп аталды. Тарбағатай ауданы - Шығыс Қазақстан облысының Оңтүстік Шығыс бөлігінде орналасқан. Жері 25,1 мың шаршы км. Аудан халқының саны 59800 адам. Құрамында 16 ауылдық, 1 кенттік округтері, 69 елді мекендер бар. Аудан орталығы - Ақсуат ауылы.
Ауданның климаты өте континентті. Климаттың континенттігі ауданның көп жерінде температураның тез ауытқуынан, ауаның құрғақ болып, жауын – шашынның аз жауатындығынан байқалады. Аудан климатының мұндай болу себебі – оның мұхиттар мен теңіздерден өте алыс қашықтықта орналасуына байланысты. Сондай-ақ, климатқа аудан территориясының және көршілес жатқан аймақтардың жер бедеріде әсер етеді.
Ауданның жазы ыстық, қысы суық, қаңтардың орта температурасы – 22 С, - 30С, шілдеде + 25 С, + 35 С. Жылдық жауыннын орта мөлшері 200-300 мм. Жауын шашынның көбі қыста түседі.
Оңтүстік Шығыстан Солтүстік батысқа дейінгі орталық бөлігі ашық сарғылтым топырақ қабатымен, тау беткейлері қоңыр топырақты жайылғымен ерекшеленеді.
Аудан жерінің көпшілік бөлігі жазық. Зайсан қазан шұңқыры манындағы құмды, құмдақ және қалын, қабатты сұр топырақты жерлерде жусанды – соран өсімдіктер, ал Зайсан көлінің жағасына таяу шалғынды батпақты топырақта тұрақты шалғындар мен жайылымдар бар.
Тарбағатай тауының етегінде қиыршық тасты боз қызыл-қоңыр топырақтарда тобылғы аралас әр түрлі шөп өседі. Тарбағатайда бірнеше топырақ пен өсімдіктер белдеулері бар 1400 м биіктікке дейін таулы қызыл-қоңыр, таулы қара топырақтарда бозды бетегелі дала зонасы, одан жоғары /1400-1700 м/ қара топырақ тәрізді шымды-шалғындық топырақтарда суальпілік және альпілік шалғындар өскен таулы зонасы бар.

Пән: География
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Тарбағатай ауданының тарихы
Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы мамыр айындағы Жарлығымен
Республикамыздағы әкімшілік жұмыстардың өзгертілуіне байланысты Ақсуат
ауданы таратылып Тарбағатай ауданының аумағына енгізіліп Тарбағатай ауданы
деп аталды. Тарбағатай ауданы - Шығыс Қазақстан облысының Оңтүстік Шығыс
бөлігінде орналасқан. Жері 25,1 мың шаршы км. Аудан халқының саны 59800
адам. Құрамында 16 ауылдық, 1 кенттік  округтері, 69 елді мекендер бар.
Аудан орталығы - Ақсуат ауылы.
Ауданның климаты өте континентті. Климаттың континенттігі ауданның көп
жерінде температураның тез ауытқуынан, ауаның құрғақ болып, жауын –
шашынның аз жауатындығынан байқалады. Аудан климатының мұндай болу себебі –
оның мұхиттар мен теңіздерден өте алыс қашықтықта орналасуына байланысты.
Сондай-ақ, климатқа аудан территориясының және көршілес жатқан аймақтардың
жер бедеріде әсер етеді.
Ауданның жазы ыстық, қысы суық, қаңтардың орта температурасы – 22 С, - 30С,
шілдеде + 25 С, + 35 С. Жылдық жауыннын орта мөлшері 200-300 мм. Жауын
шашынның көбі қыста түседі.
Оңтүстік Шығыстан Солтүстік батысқа дейінгі орталық бөлігі ашық сарғылтым
топырақ қабатымен, тау беткейлері қоңыр топырақты жайылғымен ерекшеленеді.
Аудан жерінің көпшілік бөлігі жазық. Зайсан қазан шұңқыры манындағы құмды,
құмдақ және қалын, қабатты сұр топырақты жерлерде жусанды – соран
өсімдіктер, ал Зайсан көлінің жағасына таяу шалғынды батпақты топырақта 
тұрақты шалғындар мен жайылымдар бар.
Тарбағатай тауының етегінде қиыршық тасты боз қызыл-қоңыр топырақтарда
тобылғы аралас әр түрлі шөп өседі. Тарбағатайда бірнеше топырақ пен
өсімдіктер белдеулері бар 1400 м биіктікке дейін таулы қызыл-қоңыр, таулы
қара топырақтарда бозды бетегелі дала зонасы, одан жоғары 1400-1700 м
қара топырақ тәрізді шымды-шалғындық топырақтарда суальпілік және альпілік
шалғындар өскен таулы зонасы бар.
Зайсан қазан шұңқыры – Қазақстанның шығыс бөлігіндегі ойыс. Оңтүстік Алтай,
Қалба және Сауыр – Тарбағатай жоталары аралығындағы тектоникалық ойыс.
Ұзындығы – 225 км, ені 100 – 125 км. Зайсан қазан шұңқырының үштік
дәуіріндегі көл тасқындарының аллювалдық шөгінділерінен түзілген. Қазан
шұңқыр таудан ағатын өзендермен, сай – жырлармен тілімделген ойыстан шөл
және шөлейт жерлері жайылымға пайдаланады.
Ауданда жануарлар дүниесінен қасқыр, түлкі, қарсақ, сасық күзен, ақ құлақ
борсық, қос аяқ, суыр, елік, тиін, қоңыр аю, арқар, сілеусін бар.
Ауданның далалы өңірінде елік, дуадақ, тырна, безгелдек, торғай,
қараторғай, сарышұнақ, дала тышқаны, қос мекенділер мен бауырмен
жорғалаушылардың төрт түрі – жасыл бақа, тас бақа және дала сұр жыланы,
секіргіш кесіртке кездеседі.
Ауданның таулы өнірін қасқыр, түлкі, қарсақ, сасық күзен, борсық, қосаяқ,
суыр, қоңыр аю, арқар, сілеусін мекендейді.
Аудан жерінде Тарбағатай тауларынан басталып, Зайсан көліне қарай ағатын
Боғас, Базар, Қарғыба, Тебіске, Терісайрық, Тайжүзген, Уласты, Қандысу
Құсты өзендері бар. Бұлардың көпшілігі жер суғаруға пайдаланылады.
Зайсан көлі Оңтүстік Алтай мен Тарбағатай жоталары арасындағы ойыста жатқан
тұщы көл.
Ұзындығы 100 км-дей, ені 30км-дей, ауданы 1800 шаршы км, жағасы көп ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тарбағатай
Тарбағатай жотасы
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы Жарма ауданының тарихы
Алтай – Тарбағатай аралығындағы ертесақ ескерткіштері
Үржар ауданының малазықтық дақылдарына сипаттама
Актас ауданының геологиялық құрылысы мен геологиялық даму тарихы
Кен орын ауданынын геологиялық зерттеу және игеру тарихы
Алға ауданының топонимикасы
Сауыр-Тарбағатай тау жүйесінің географиялық орны
Қазығүрт ауданының агроландшафттары
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь