Физиканы оқыту

I.тарау. Механика бөлімінің педагогика.психологиялық негіздері.
1.1 Механика.физиканың іргетасы.
1.1.1 Механика.физиканың бір бөлімі.
1.1.2 Механика әдістері.
1.1.3 Механика және техника.
1.1.4 Механика және табиғатты тану.
1.1.5 Классикалық механиканың қолданылу салалары.
1.2 Қызығушылық деген не?
1.2.1 Қызығушылыққа психологиялық тұрғыдан талдау жасау.
1.2.2 К.Маркстің «Адамға лайықтың бәрі де маған жат емес» деген сөзінің мәні.

II.тарау. Қызығушылықты арттыру әдістемелері.
2.1. Сабақта ойын элементтерін қолдану.
2.2 Зертханалық жұмысты ұйымдастыру.
2.3. Сапалық есептерді сабақта қолдану әдістемесі.
2.4. Лабораториялық жұмыстарды компьютерде модельдеу.
2.5. Физика өмірде.
2.6. Оқушылардың ойлауын пікірсайыс сабақтарында жетілдіру.
2.7. Физиканы оқытуда тәжірибелерді қолдану.
2.8.Сын тұрғысынан ойлануға баулу.
2.9. Ньютон заңын есеп шығаруға қалай қолдану керек?
2.10. Физика сабақтарында диапроекторды пайдалану.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Қазақстан Республикасы білім беру стандартының, базистік оқу жоспарының қабылдануы пәнді оқыту мазмұнына, құрылымына, әдістемесіне елеулі өзгерістердің енгізілуін талап етеді. Қазіргі кезде физиканы оқытуда оқушылардың болашақта қандай мамандықты таңдап алуына тәуелсіз, олардың пән бойынша міндетті дайындық деңгейін қамтамасыз ету физиканы оқытудың өзекті міндеттерінің бірінен саналады. Ал физикалық білім берудің ерекшелігіне әрбір оқушының, оның ішінде пәнге ерекше ықылас пен қабілеттілік байқатқан оқушылардың қажеттілігін қанағаттандыруға мүмкіндік туғызатын оқытудың деңгейлік және бағдарлы саралауға бағытталуын жатқызуға болады.
Физиканың жаратылыстану ғылымдары жүйесіндегі жетекші рөлі, жалпы адамзаттық мәдениеттің маңызды құраушысы ретіндегі ауқымды гуманитарлық потенциалының болуы, сондай-ақ оның оқушыларды тәрбиелеу мен дамытудағы мүмкіндіктері физиканы мектепте жалпы білім беретін міндетті пән ретінде оқытылуы тиіс екендігін көрсетеді.
Оқушыларды қазіргі заманғы ақпараттар ағымының жеделдеп артуымен техника дамуы жағдайындағы өмірге дайындауда және олардың дүниетанымын қалыптастыруда мектепте физиканы жалпы білім беретін пән ретінде зерделеудің үлкен мәні бар. Қоғам өмірінің барлық саласына дерлік компьютерлер енуде, денсаулық сақтау, тамақ өнеркәсібі, құрастыру, күрделі ғылыми, өндіріс, әскери құрал-жабдықтарды жасау мен өңдеу сияқты адам қызметінің көптеген салаларына үнемі өзгеру үстіндегі жаңа технологиялар қарқынды енгізілуде, көптеген мамандықтар лазерлермен, роботтармен байланысты. Сондықтан физика сияқты іргелі ғылымның негіздерімен қаруланудың оқушылар үшін шешуші мәні бар.
Бүгінгі таңда еліміздегі және әлем кеңістігіндегі физикалық білім берудің басым бағыттары ретінде:
• оқушыларды іргелі физикалық теориялардың негіздерімен таныстыру, игерілген білімдерін бақыланатын құбылыстар мен процестерді түсіндіруге қолдана алу біліктілігін қалыптастыру;
• оқушылардың ғылыми ойлауын және дүниетанымын, әлемнің ғылыми бейнесін қалыптастыру;
• оқушыларды болашақ кәсіпті таңдап алуға дайындау, олардың шығармашылық қабілеттіліктерін дамыту, білім алуға ынталандыру, қазіргі заманғы өркениеттегі физиканың рөлін ашу;
• оқушылардың ақпаратты сын көзімен ой елегінен өткізе алу, түсіндіре алу, түрлендіре алу, игеру, оның ғылыми сапасын бағалай алу сияқты қабілеттіліктерін дамыту болып табылады.
Физиканың білім берудің бұл мақсаттарына жетудегі мүмкіндіктері жеткілікті, ол оның қоршаған ортаны, қоғам өмірінің әлеуметтік-экономикалық және мәдени өмірін танып-білудегі мәнімен анықталады.
Қазақстан Республикасы 2015ж. дейінгі білім берудің дамуы тұжырымдамасына, білім беру стандартына сәйкес барлық оқушылар үшін негізгі мектеп міндетті болып табылатындықтан, физика курсының логикалық межеде аяқтағандық сипаты болады, яғни оған физиканың «Механика» бөлімінен бастап, атомдық және атом ядросы физикасына дейінгі бөлімдер, сондай-ақ астрономияның негіздері де кіреді. Сондықтан негізгі мектепте қарастырылатын физикалық теориялар мен ұғымдардың аясы да кеңейе түседі.
Физика – жеке тұлғаның ақыл-ой қабілетінің көзін ашу және оның үздіксіз дамуы мен жетілуін қамтамасыз ететін пәннің бірі.
Бірақ, қазір техниканың өрлеу кезеңінде физика пәнінің мұғалімдері оқушылардың пәнге деген қызығушылығының төмендегенін айқындайды. Бұған қазіргі материалы өте қиын және кемшілігі мол оқулықтар кінәлі. Ал физиканың өзі жоғары сыныптарға өту барысында түсініксіз, қызықты емес пәнге айналды. Осы қызық және қажетті, бірақ қиын пәнді балалар жақсы көріп, қажетті екенін түсінуіне қандай жағдай жасау керек? Білім беру ісін ізгілендіру туралы жиі айтылуда. Бұл көкейкесті мәселе. Бұл сұрақтың шешімін табу мақсатында мен дипломдық жұмысымда қызығушылықты арттыру әдістемелерін ұсынып отырмын.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Кикоин И.К., Кикоин А.К. Физика: Учебник для 9 кл. сред. шк. –М., «Просвещение», 1994.
2. Башарұлы Р., Морзабаева Р.Б., Тоқбергенова У.Қ., Байжасарова Г.З., Кем В.И., Кронгорт Б.А. ҚР БМЖМС 2003-2002 негізіндегі «Физика» оқу пәні бойынша білім берудің мемлекеттің жалпыға міндетті стандарты.
3. Жарықбаев Қ. Психология. –А., «Білім», 1993.
4. Орехов В.П., Усова А.В. Физиканы оқыту методикасы.-А., «Мектеп», 1978
5. Әлімбекова Г.Ә. Физика пәнін халықтық педагогика тағылымдарымен байланыстыра отырып оқыту /Оқу құралы/. -А., «Литера», 2001.
6. Чеботарева А. Оқушылардың 6-7 кластарда физикадан орындайтын өзіндік жұмыстары /Дидактикалық материал/. -А., «Мектеп», 1989.
7. Иванова Л.А. Активизация познавательной деятельности учащихся при изучении физики : Пособие для учителей.-М., «Просвещение», 1990.
8. Шахмаев Н.М., Шилов В.Ф. Физический эксперимент в средней школе: Механика.,-М., «Просвещение», 1989.
9. Қойшыбаев Н. Механика /Оқулық/.-А., «Зият Пресс», 2005.
10. Тәжібаев С. Қолданбалы механика /Оқулық/. –А., «Білім», 1994.
11. Колосков В.С. Силы в законах Ньютона: Для обсуждения в кругу преподавателей физики средней школы.-М., 1992.
12. Ланина И. Я. Не уроком единым: Развитие интереса к физике.-М., «Просвещение», 1991.
13. Методика преподавания физики в 7-8 классах средней школы /Пособие для учителя/ под редакцией А.В.Усовой. –М., «Просвещение», 1990.
14. Тарасов Л.В. Современная физика в средней школе. –М., «Просвещение», 1990.
15. Шишкин Н.Н. Клуб юных физиков /Кн. для учителя/. –М., «Просвещение», 1991.
16. Юфанова И.Л. Заниметельные вечера по физики в средней школе /Кн. для учителя/. –М., «Просвещение», 1990.
17. Очков В.Ф., Пухначев Ю.В. 128 советов начинающему программисту.-М., «Энергоатомиздат», 1992.
18. Баула В.Г. и др. Основы программирования и алгоритмические языки. –М., «Энергоатомиздат», 1991.
19. Абрамов С.А., Гнездилова Г.Г., Капустина Е.Н., Селюн М.И. Задачи по программированию. –М., «Наука», 1988.
20. Дегтярев Б.И. Решение задач по физике на программируемых микрокалькуляторах /Кн. для учителя/. –М., «Просвещение», 1991.
21. Әбдрахманов Е. Қазақ мектептеріндегі физиканы оқыту методикасының кейбір мәселелері. –А., «Мектеп», 1976.
22. Нұрбатырова Қ.Т. Физикалық оқу экспериментін жетілдірудің әдістемелік негіздері.-А; 2004.
23. Перышкин А.В. и др. Методика преподавания физики в 6-7 кл. средней школы. –М., 1985.
24. Құдайқұлов М., Жаңабергенов Қ. Орта мектепте физиканы оқыту әдістемесі. –А., «Рауан», 1998.
25. Сүйеубаева Л. Есептерді шығаруда компьютерді пайдалану. ИФМ №3, 1999, 13-бет.
26. Кеңесбаев С. Компьютерді пайдаланудың әдістемелік жүйелері // Қазақстан мектебі, № 4, 2004, 37-б.
27. Таболдинова С. Физикадан есеп шығаруда компьютерді қолдану Математика және физика. № 4, 2003, 15-б. № 5, 2003, 61-б.
28. Алексеева М.Н. Физикаға құмар өренге... –А., «Рауан», 2001.
        
        I-тарау. Механика бөлімінің педагогика-психологиялық негіздері.
1.1 Механика-физиканың іргетасы.
1.1.1 Механика-физиканың бір бөлімі.
1.1.2 Механика ... ... және ... ... және ... тану.
1.1.5 Классикалық механиканың қолданылу салалары.
1.2 Қызығушылық деген не?
1.2.1 Қызығушылыққа ... ... ... жасау.
1.2.2 К.Маркстің «Адамға лайықтың бәрі де маған жат емес» ... ... ... арттыру әдістемелері.
2.1. Сабақта ойын элементтерін қолдану.
2.2 Зертханалық жұмысты ұйымдастыру.
2.3. Сапалық есептерді сабақта ... ... ... ... ... ... ... өмірде.
2.6. Оқушылардың ойлауын пікірсайыс сабақтарында жетілдіру.
2.7. Физиканы оқытуда тәжірибелерді қолдану.
2.8.Сын тұрғысынан ойлануға баулу.
2.9. Ньютон ... есеп ... ... ... ... ... сабақтарында диапроекторды пайдалану.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер:
Кіріспе
Қазақстан Республикасы ... беру ... ... ... ... ... ... мазмұнына, құрылымына, әдістемесіне
елеулі өзгерістердің енгізілуін талап етеді. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... ... алуына тәуелсіз, олардың пән
бойынша міндетті дайындық деңгейін қамтамасыз ету физиканы оқытудың өзекті
міндеттерінің бірінен саналады. Ал ... ... ... ... ... оның ішінде пәнге ерекше ықылас пен қабілеттілік ... ... ... ... туғызатын оқытудың
деңгейлік және бағдарлы саралауға бағытталуын жатқызуға ... ... ... жүйесіндегі жетекші рөлі, ... ... ... ... ... ... гуманитарлық
потенциалының болуы, сондай-ақ оның оқушыларды тәрбиелеу мен ... ... ... ... ... ... міндетті пән ретінде
оқытылуы тиіс екендігін көрсетеді.
Оқушыларды қазіргі заманғы ақпараттар ... ... ... дамуы жағдайындағы өмірге дайындауда және олардың дүниетанымын
қалыптастыруда ... ... ... ... беретін пән ретінде
зерделеудің үлкен мәні бар. ... ... ... ... ... енуде, денсаулық сақтау, тамақ өнеркәсібі, құрастыру, ... ... ... ... жасау мен өңдеу сияқты адам
қызметінің көптеген салаларына ... ... ... жаңа ... ... ... мамандықтар лазерлермен, роботтармен
байланысты. Сондықтан ... ... ... ... ... ... үшін шешуші мәні бар.
Бүгінгі таңда еліміздегі және әлем ... ... ... ... ... ... ... іргелі физикалық теориялардың негіздерімен таныстыру,
игерілген білімдерін бақыланатын құбылыстар мен ... ... алу ... ... ... ғылыми ойлауын және дүниетанымын, ... ... ... ... ... кәсіпті таңдап алуға дайындау, олардың
шығармашылық қабілеттіліктерін дамыту, білім ... ... ... ... ... рөлін ашу;
• оқушылардың ақпаратты сын көзімен ой елегінен өткізе алу, түсіндіре
алу, түрлендіре алу, ... оның ... ... ... алу ... ... болып табылады.
Физиканың білім берудің бұл ... ... ... ол оның ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық
және мәдени өмірін танып-білудегі мәнімен анықталады.
Қазақстан Республикасы 2015ж. дейінгі ... ... ... ... беру стандартына сәйкес барлық оқушылар үшін негізгі
мектеп міндетті болып табылатындықтан, физика ... ... ... ... ... яғни оған ... ... бөлімінен бастап,
атомдық және атом ядросы ... ... ... ... ... де ... Сондықтан негізгі мектепте
қарастырылатын физикалық теориялар мен ұғымдардың аясы да кеңейе түседі.
Физика – жеке ... ... ... көзін ашу және оның
үздіксіз дамуы мен ... ... ... ... ... ... ... өрлеу кезеңінде ... ... ... ... деген қызығушылығының төмендегенін
айқындайды. Бұған ... ... өте қиын және ... ... ... Ал физиканың өзі жоғары сыныптарға өту ... ... емес ... айналды. Осы ... және ... қиын ... балалар жақсы көріп, қажетті ... ... ... жасау керек? Білім беру ісін ізгілендіру туралы ... Бұл ... ... Бұл ... шешімін табу мақсатында мен
дипломдық жұмысымда қызығушылықты арттыру әдістемелерін ұсынып отырмын.
Механика ғылымының дүниеге келуі.
Механика мәселелерінің, механика-ғылымының ... ... әрі тар, әрі кең. Тар ... себебі, мектепте тек қана
механика ... ... ... алынған аз ғана материал
оқытылады. Кең ... ... осы ... ... ... ... мәселелер шешімін табады. Атап айтқанда:
оқушылардың ... ... ... қалыптастыру, оқушыларды
механика әдістерімен және оның ... ... ... және тағы ... ... негізгі мәселесі – тек қана «дененің орнын ... ... ... ... келіп тірелмейді. Бұл механиканың
қолданбалы мәселелерінің бір дербес қана ... ... ... 200 жыл» ... ... ... былай деп
жазды: « Егер ... ... әсер ... күш ... ... оның ... және кез келген ... ... ... ... ... таза ... мәселе болып ... ... және ... ... ... ... оның ішінде ең алдымен , механикалық ... ... ... ... ... ... – макроскопиялық денелердің қозғалысы мен өзара
әсерлесуін ... ... ... ... mechanike деген
сөзінен шыққан. Бұл машиналар ... ... ... өнері
жайындағы ғылым дегенді білдіреді.
Қазігі кезде қарапайым механизмдер деп ... ... ... ... – рычаг, сына, дөңгелек, ... ... ... ... өте ерте ... ... болған. Адамның алғашқы ... өзі – ... Тас ...... пен ... үйлесімінен
тұрады. Дөңгелек қола ... ... ... ал одан ... ... жазықтық пайдаланыла бастады.
Тіпті ... Ү ... ... афин ... (Пелопоннес
соғысы) қорғанды қиратқыш машиналар – таранды, ... ... ... пен ... ... ... ... кеме және
басқа құрылыстар салу, бір жағынан, механикалық ... ... ... жинақтауға себін тигізсе, екінші жағынан жаңа білімді
қажет етті. ... осы жаңа ... ... ... ертінде
жаңа білім – механика дүниеге ... ... ... мен ... ... ... ... алғашқы шығармалар – трактаттар Ежелгі
Грекия ... ... ... ... ... (б.э.д.
ІҮ ғасырда) «Физика» деп аталатын еңбегі жатады, мұнда ... ... ... ... ... ... бұл еңбегінде
механикалық құбылыстар жөніндегі өзіне дейінгі ғалымдардың ... ... ... ІІІ ... ежелгі грек ғалымы Архимед механикалық
құбылыстарды талдау және ... үшін ... рет ... ... ... тепе-теңдігі мен денелердің ... ... Осы ... ... ... ... ... дами
бастады.
Механиканың дамуындағы жаңа бір кезең ... ... ... ... ... түсуі және маятник ... ... ... тікелей байланысты.
Галилей және онымен замандас ғалымдардың еңбектерінде, ... өз ... ... сүйене отырып, ағылшын ғалымы
И.Ньютон ... ... ... мен өзара әсерлесуі
жайында ... ... деп ... біртұтас ілімді құрды.
Механика туралы ілім ең алдымен бізді ... ... ... үшін қажет, олай дейтініміз, кез келген ... ... ... Шын ... ... ... ... болып
жатқан құбылыстарды ұғыну тіпті де мүмкін емес.
Көптеген техникалық ... ( ... ... ... ... ... және т.с.с.) құрылысын және ... ... ... ... ... табу үшін, ... ... ... үшін ... ... ... қатар, механика білімінің қажеттілігі сонда, ол ... ... ... ... және ... ... бұрын
пайда болды, оның құбылыстарды ... ... ... ... ... салаларында және физикаға жақын ғылымдарда
(астрономия, ... – және ...... ... ... пайдаланылады. Механика – физиканың және ... ... ... ... ... айтқандық емес. Осы айтылғандардан
механика білімінің кез келген мамандық ... ... ... ... ... механикадан басталады.
Мектеп физика курсы 4 бөлімнен тұратыны ... ... ... және ... ... электродинамика
және кванттық физика. ... ... ... ... ... ... Оқу пәніне басында қызықса, онда ... ... ... ... ... Сондықтан да мен
оқушыларды физикаға қызықтыру ... ... ... ... ... деп ... ... ақыл-ой қабілеті оның дамуының қуатты қозғаушы
күші ... ... ... ... ... мақсаты – жеке тұлғаның
ақыл-ой қабілетінің ... ашу, және оның ... ... ... ... ету. Физиканы оқытудың ... оқу ... осы ... ... ... ... қызмет етуі ... ... ... ... Механика бөліміне қызығушылықты арттыру
әдістерін ұсыну. Бұл мақсатқа жету үшін мен алдыма мынадай ... ... ... ... ... ... ... деңгейін зерделеу.
2) Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін қажетті ғылыми әдістемелік
әдебиеттерге шолу ... ... ... қызығушылығын арттыру тәсілдерін ұсыну.
ҚР жалпыға орта білім берудің мемлекеттік стандарты.
Механика. Материялық нүктенің түзу ... ... ... үдеу. Бірқалыпты және бірқалыпты үдемелі қозғалыс; ... ... ... ... Бірқалыпты және қисық ... ... ... ... ... ... ... Еркін және еріксіз тербелістер. Резонанс. Серпімді толқындар,
олардың таралу жылдамдығы. ... ... ... ... өзара әсерлесуі. Масса. Күш. Ньютон ... Дене ... ... ... ... қозғалыс. Жұмыс және қуат. Потенциалдық
және кинетикалық энергия. Механикалық ... ... ... ... ... әсер коэффициенті.
Бүкіләлемдік тартылыс заңы. Ауырлық күші. Еркін түсу. ... ... ... ... және ... ... күші. Гук заңы. Үйкеліс. Үйкеліс күші. Заттың ... мен ... ... ... ... Архимед күші. Денелердің
жүзуі. Сұйықтар мен ... ... ... теңдеуі. [2]
I-тарау. Механика бөлімінің педагогика-психологиялық негіздері.
1.1 Механика-физиканың іргетасы.
1.1.1 Механика-физиканың бір бөлімі.
Адам әр кезеңде де өзін ... ... ... ... ... ... түсе де бермек. Осындай өзара әсерлесудің бір ... - ол ... ... ... ... саналады.
Табиғатты зерттейтін бірнеше ғылымдар бар, оларды жалпы айтқанда
жаратылыстану деп ... ... ... ... ... ...... Ал физиканың ішінде-механика ерекше орын алады.
Механиканың мұндай жағдайға ие болуының ... ... ... адам ерте заманда өзін қоршаған ортаны тани бастағанда
механикалық ... ... аса ... ... ... білу үшін,
үйлер салу үшін, қарулар жасау үшін және т.б. ... ... ... ... ... механикадан ғана тұрды;
екіншіден, физиканың жаңадан ашылған барлық бөлімдері ... оның ... мен ... пайдалана отырып, дүниеге келген.
Қазіргі физиканың ... ... ... ... отыр ... әбден
болады.
1.1.2 Механика әдістері.
Физикалық құбылысты зерттеу бақылаудан басталады, яғни осы құбылысты
табиғи жағдайда зерттеуден басталады. Айталық, бізге денелердің ... ... ... екен делік. Егер осы заңдарды анықтағымыз келсе, онда ең
алдымен, денелердің еркін ... ... ... құбылысты құр ғана бақылау, ол туралы ешқандай білім бермейді.
Галилейге дейінгі өмір сүрген миллиондаған адамдар денелердің ... ... ... алайда олардың біреуі де ол құбылысты зерттеген жоқ.
Кездейсоқ және шашыраңқы бақылауларды бір ... ... ... ... ... ... ... құлауы тиіс деген болжамды айту үшін Галилей
сияқты ұлы ақыл иесі керек болды. Ол тек қана ... ... ... ... қатар оын тексерудің жолын айқындап берді.
Демек, физикалық құбылысты зерттеудің екінші кезеңі оны ... ... ... Бұл ... барысында құбылыстың мәні туралы болжам
(гипотеза) айтылады және айтылған болжамды ... ... ... ... ... зерттеудің екінші кезеңі. Зерттеу
әдісі ретінде физикалық эксперимент бақылаумен байланысты болғанымен, одан
мәнді айырмашылығы бар. Бақылау тек қана ... ... ... ... ... ... адамдар жеңіл денелер ауыр денелерге
қарағанда жайырақ түсетінін ... ... ... ... де ... болады дегенді анықтауға тырыспады). Эксперимент барысында құбылыс
қайталанып қана ... ... ... оның ... ... және
параметрлерге байланысты екендігі зерттеледі, қажетті өлшемдер жүргізіледі.
Сонымен, экспериментті ... ... ... ... ... үшін
оның жүру барысында белсенді түрде араласып отырамыз. Экспериментті өткізу
кезінде ... анық та, ... ... жағдай жасалуы керек. Мысалы,
денелердің еркін түсуін зерттегенде Галилей еркін ... келе ... ... өлшемі бірдей шарлар алған.
Эксперимент барысында ғылымға қажетті жаңа фактілер ... ... ... дәл білдіре қоя алмауы мүмкін. ... ... ... үшін алынған эксперименттік фактілерді теориялық ой елегінен өткізу
қажет. Осы кезде қажетті ... және ... ... ... болады.
Бұл құбылысты зерттеудің ең қиын сатысы болып есептеледі, өйткені бұнсыз
дәл білім жинақтауға болмайды және ... ... ... ... Макс Борн ... деп ... ... алдында мынадай мәселе тұр:
құрал-жабдықтарды пайдалана ... ... ... ... ... ... ... құбылыстарды дәл өлшейтін және оңай тұжырымдалатын
заңдарға қалай ... ... ... ... ... ... өзіне белгілі болған, ал «үдеу» терминін тек 1841 ... ... ... зерттеудің бұл кезеңінде физиктер математиканы
пайдаланған және математикалық операциялар ... жаңа ... ... ... ... ... өрнектеген. Бұл арқылы шамаларды өлшеуге
қажетті алғышарттар жасалынды.
Эксперимент нәтижелерін теориялық талдау зерттеушіге эксперименттік
заң ... ... ... және осы заңды өзі тұрған физикалық
теорияға енгізеді.
Зерттеген құбылыстарды ... ... ... 1) физикалық
теорияны түсіндіретін және оның негізін құратын эксперименттік ... ... ... ... өз тілінде тұжырымдайтын математикалық
аппараттан; 3) алынған формулалардың физикалық мағынасын ашып ... ... ... ... отырғанымыздай, ғылыми зерттеу ... ... бірі ... ... екі әдісті-эксперименттік және
теориялық –пайдаланады. Теория мен эксперименттің бірлігін қатып қалған
тұрғыдан қарастыруға ... ... бір ... ... ... ... ... енді бір кезеңінде, керісінше, экспериментті
теория басып озады немесе ... пен ... ... ... ... да мүмкін. Теория мен эксперименттің бірлігі деп адамдар
өзін қоршаған ортаны танып-білуде бірі-бірін толықтырып ... ... ... байланысқан екі әдісті айтамыз.
Білімді қандай әдіспен (эксперименттік немесе теориялық) алса да, ... ... ... үшін де, ... үшін де ғылыми фактілер мен ... ... ... бағалылығы бірдей.
1.1.3 Механика және техника.
Физика ғылым ... ... ... ... ... ... ... сайын, физиканың әрбір сәйкес саласы пайда ... ... ... ерте ... дамуында адам баласы негізінен мал және
жер шаруашылығымен айналысты, сондықтан мал бағатын және жер ... үшін жыл ... ... ... ... білу өте ... Бұл кейінірек астрономия болып бөлініп кеткен физиканың бір
бөлімінің пайда болуына әсер ... ... ... тек қана ... дами ... ... еді. ... барып математика біліміне қажеттілік
туды да, математиканың дамуына жағдай жасалынды. ... ... ... оның дамуы, өндірістің қажеттілігінен туған нәрсе екен.
Механика пайда болған заманнан бастап, ол ... ... ... механика-космонавтиканың, авиацияның, су үстіндегі және ... ... ... ... ... қорғаныс және медицина
техникасының ғылыми негізі. («Жасанды жүрек», «жасанды бүйрек», «жүректің
жасанды құлақшалары» т.б.-ды еске алайық). Қазіргі ... ... ... етпейтін бірде-бір өндіріс жоқ.
1.1.4 Механика және табиғатты тану.
Табиғат құбылысының механикалық жағын зерттемесек, онда оны жан-жақты
танып-білдік деп айтуға ... ... ... да ... жоқ: ... ... көптеген құбылыстар механикалық ... ... ... ... және ... ... ... су мен ауаның
қозғалысы, денелердің құлауы, адамдардың, жануарлардың, балықтардың, құстар
мен жәндіктердің орын ауыстыруы, ... ... қан, ... ... ... ... мен ... жүрек, бауыр және
басқа мүшелерінің қызметі, клеткалардың ... ... ... ... ... болмайды. Механика табиғатты танудың негізі
десек, артық айтқандық болмайды. ... ... ... ... ... ... Классикалық механиканың қолданылу салалары.
Ньютонның заңдары (принцинтері) 1687 жылы шыққан Ньютонның ... ... ... деген кітабында тұжырымдалғанды.
Ньютон механикадағы өзіне дейінгі табыстарды жалпылай отырып, механика-
ғылымның тамаша ... ... ... (заңдары) логикалық тұрғыдан да, ... да ... тағы да еске сала ... Бұл ... адамзат баласы жинақтаған фактілер жүйесі өте ... ... ... Ньютон механикасын көбінесе классикалық механика деп
атайды. Сол арқылы оның ... оны ... ... ... білдіреді.
Классикалық механика заңдары бізді күнделікті өмірде қоршаған денелер
үшін, яғни аса көп ... мен ... ... ... ... ... заңдарын атомдардың, молекулалардың, элементар
бөлшектердің қозғалысына пайдалануға бола ма? ... ... ... ... ... механиканың заңдары микродененің бөлшектерінің
қозғалысына тек шектеулі түрде ғана ... ... ... ... отыр.
Жер және ғарыш жағдайларында аса үлкен емес жылдамдықтармен қозғалған
денелер үшін Ньютон механикасының заңдары тағайындалған. Бұл ... ... ... аз. ... осы заңдар жылдамдықтары жарық
жылдамдықтарымен шамалас шапшаң қозғалыстар дүниесіне ... ... ... ... ... ... жүз ... болатын
денелердің қозғалысы классикалық механиканың ... дәл ... ... ғарышкемелерді ұшыруда жасалатын зерттеулер оның заңдарымен
жүзеге асырылады.
Сонымен, жылдамдықтары жарық жылдамдығынан әлдеқайда аз макроскопиялық
денелердің ... ... ... ... ... Ұлы ... Эйнштейн Ньютонның классикалық механикасының маңызын ... ... ұлы ... ... ... ... басқа
теория жоққа шығарады деп ешкім де ойламасын. ... ... ... ... ... саналатын Ньютонның айқын және ауқымды
идеялары өз маңызын өмірбақи сақтап қалады».
1.2 Қызығушылық деген не?
1.2.1 Қызығушылыққа ... ... ... жасау.
Қызығу-шындықтағы заттар мен құбылыстарды белсенділікпен танып, білуге
бағытталған адамның біршама тұрақты жеке ... бір ... ... қызығуда бір нәрсені ерекше таңдап, соған зейін қойылады.
Адамды еліктіріп, өзіне тартқан ... бәрі ... ... ... ... ... ... не?» дейтін ... бір ... ... бір ... ... ... ... ықылас қоюы.
Қызығулар да бейімдіктер тәрізді балалардың кішкентай ... ... ... ... ... ... ... жалпы техника атаулыға әуесқой келеді. Мұндай балалардың есі-
дерті машина болып, уақытының ... ... ... өткізеді, олардың
маркасын жақсы айыра алатын болады. Кейін осы бала ... ... қол ... ... ... бар ... оқиды, ал мектеп
бітіргеннен кейін сол балалардың біразы ... өзі ... ... ... ... жұмыс істеп, өз қабілеттерін жақсы көрсетеді. ... ... ... сан ... ... болуы мүмкін. Бірақ, осылардың ішінде
басты біреуі, ең ... ... ... ... қызығулар әсіресе, оқу
әрекетіне аса қажет. Оқу қызығуларының әсерлі, күшті, тұрақты, ... ... ... үлгеруіне, білімді терең алуына көп жәрдем тигізеді.
Оқу қызығулары балаларда оқу мотивтерінің ... ... ... ... ... ... бәрі де маған жат емес» ... ... ... жөнді көрінбеуі оның өмірін мазмұнсыз етеді. Мұндайда
ол енжар болып, іші пысады, зерігіп, берекесі кетеді. Қызығудың ... кең, ... ... басты ерекшеліктерінің бірі. Мұнсыз адамның
рухани өмірі дамымайды. К.Маркс бір сөзінде «Адамға лайықтың бәрі де ... ... ... ... Бұл қызығуы шар тарапты дамыған адамның ғана айтатын
сөзі. Қызығуы тұрақты қасиетке ... адам ғана ... ... нәтиже
шығара алады, ісі әруақытта да берекелі болады. Кейбір адамдар кез келген
нәрсеге ... да, ... ... оның ... ... тұрақтамайды.
Мұндай «көрсе қызар» әуесқойлық адамды тұрлаусыз, тұрақсыз етеді. Егер ... ... ... ... болса, бұл-үлкен кемшілік. Қызығуы тұрақтанбаған
адам қызметтің қай саласында болмасын, пәрменді еңбек ете ... ... ... ғана ... ... ... ... қандай бөгеттер болса да,
жеңе білуге, ... ... ... білуге жәрдемдеседі.
Адам объектіге түрлі мақсат көздеп ... Осы ... ... және ... ... ... ... Тікелей қызығу айналадағы
нәрселердің тартымдылығынан туады. Жанама қызығу-бұл әрекеттің ... ... ... ... адам көздеген мақсатына біртіндеп,
сатылап жетеді. Мәселен, ... ... ... қызығу осындай қызығулар.
Жанама қызығу тұрақты, тұрлаулы болып келсе, адамның ісі оңға ... ... ... үстіне біле түсуге ықыласы кетіп отырады.
Қызығу балаларда алғашқы кезде онша ... ... ... ... ... ... байқауға болады. Қызығудың жақсы көрінетін
жері-мектеп. Мектеп жасындағы балаларда қарапайым тану қызығулары көріне
бастайды. Мектеп ... ... ... қызығулардың түрлерін туғызады.
Біртіндеп оқу ... ... ... оқырмандық қызығулар
қалыптасады. Қызығу көбінде балалардың бір нәрсеге бейімділігіне қарай
көрінеді. ... ... ... болу ... бала ... ... ... Мұғалім балалардың қызығуын тәрбиелеуде оларға әлі де онша
мәлім емес кейбір жанама ... ... ... ... ... ... Сонда ғана бала рухани өмірге бай, босқа зерігуді ... ... ... ... адам ... ... ... Қызығушылықты арттыру әдістемелері.
Қазіргі кезеңде әлі де болса, орта мектеп оқушыларының білімдерінде
формализмнің ... ... ... ... ... олар үшін тек ... оқу ғана ... отыр. Шын мәнісінде, физика пәнінде оқушылар
табиғат заңдарын оқып, білуі тиіс.
Оқушыларға нақты ... ... ... ... ... білімдері
маңызды практикалық мәселелерді шешуге қажет екендігін түсіндіру керек.
Оқушылардың білімнің өмірлік маңызын ... ... мен ... ... пәнге ынтасын арттырады.
Оқушылардың білімге ... ... ... ... ... ... сапасының жоғарылауына, білім алудың
пайдасын түсінудің қалыптасуына ... ... ... ... ... ... көтереді. Білім берудің құрылысын, оқушылар мұғалім
қойған мақсаттарды түсінетіндей, қабылдайтындай етіп құру ... және ... ... ... ... жүзеге асырушысы болуы тиіс.
2.1. Сабақта ойын элементтерін қолдану.
Оқушылардың білімге ықыласын, ынтасын, қызығушылығын ... ... ... ... ойын ... ... ... білім алу,
еңбек ету-адамның негізгі қайраткерліктері. Ойын-әрқашан кішкене білім,
кішкене білім бола отырып, баланы білім ... ... ... ... және ... ... деп ... қателеседі.
Кейбір педагогтар мен психологтардың «Мектеп жасындағы балалар ойын
жасынан өтіп кетті»-деуі бекер. Ойындағы оқиға ... ... әр ... береді, сабақты қызық етеді, оған эмоциялық бояу береді.
Мектепте балалар сабақ ... ... ... ... ... ол ... ... болып есептеледі, мұғалімнен ескерту
алады. Ойын жағдайын балалар сабақ барысында бір-бірімен ... ... ... ... ... ... етіп ... керек. Ойындар қолданылған сабақтарда
оқушылар белсенділік көрсетеді. Бұлай болу барлық ... тән ... ... ... ... ... ... түрде сабақтағы білім алу, дәстүрлі
білім беру «мұғалім-оқушы» өрнегін күрделендіреді. Яғни өрнек ... ... ... ... ... туындайды: «оқушы-
оқушы». «Оқушы-оқушы» жүйесінде «топ-оқушы», ... ... ... ... және оқушылар білмейтіндерін көрсетуге тырыспайды.
Балалар бір-бірінің ... ... ... ... өз ... ... салады, негіздейді, есеп жауаптарын бірге
шешеді, тексереді, ... ... ... Ойын ... ... ... оқу ... жылдам және жақсырақ игереді,
қиындықтарды бірге шешеді. Мұндай жағдайда ... ... алға ... ... ... тежелмеуіне, білімі төмен балалардың ... ... ... ... ... ... ... бір-біріне көмектесетіндей, бір-бірімен бірігетіндей жағдай жасау
керек. ... ... тек ... беру ... ғана ... ... қызметін де
атқарады. Мұндай сабақтардың өтілуі ... ... ... білу ... ... ... және ... жауапкершілік
сезімінің болуы, менмендік және жалқаулықтан безу қасиеттері қалыптасады.
Атақты француз ғалымы Луи де Бройль былай ... «Ең ... ... ... ... ғылыми жұмысқа ұқсас жалпы элементтер
көп кездеседі. Екі жағдайда да ... мен ... ... ең ... ... ... ... соң қиындықтың болуы, оны ... ... ... Міне сондықтан да, бар адамдарды, жасына қарамастан ойын өзіне
тартып тұрады».
Мұғалімнің ең басты мақсаты- ... ... мен ... ... ... отырып, сабақтар мен сыныптан тыс сабақтарда оны орынды
қолдана білу. Оқушылар мен мұғалімнің ойынға ... ... ... ... ... ... Ешқандай ойынды формальды ойнауға болмайды. Әрбір
дидактикалық ойынға, бір жағынан дидактикалық есептерді шешу тән, ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін табу сияқты
жұмыстар, оқушыларды ұқсастықты, айырмашылықты т.с.с. құбылыстарды табуға,
байқауға баулиды. Бұл ... ... ... қасиеті бар. Ендігі бір
жағынан дидактикалық ойындарға тән нәрсе ойнау. ... ... ... ... ал ойын барысында ойынның білім беру ... ... ... ... ... ... өтілетін ойындар
оқушыларға жәй сабақ ретінде емес, жәй алданыш ретінде де ... ... ... ... ... ... үшін ... командаларға бөлінеді.
Команда құрамын қалаулары бойынша жасауға болар еді, ... топ ... және ... күштері тең болуы керек.
Ойынды жүргізудегі мұғалімнің маңызды орнын атап ... ... ... ... ... ... нәтижеге жетуге болады.
Ойынның идеясын көбіне мұғалім ... ... ... ... ... ең
жақсы ойынды ойлап табуды сыныпта немесе мектепте оқушылар арасында конкурс
жүргізуге болады. Оқушылардың ойынды ойлап ... өте ... ... бір тақырыпқа ойын ойлап табу үшін, сол тақырыпты ... ... ... мұғалім әсіресе, осы жұмысты орындаған оқушының еңбегін
бағалауы тиіс.
Қазіргі мұғалім әр ... ... және әр ... ... ... оқытудың әртүрлі әдістері мен формаларын таңдай
білуі қажет. Сонымен қатар оқушыларды ... ... ... ... ... және ... ... кең көлемде беріп,
тәрбиелік ... жету үшін де ... ... таңдай білуі керек. Бір
сабақтың өзінде қолданылатын әдістерді кезектестіріп, оқушыларды шаршатпай,
материалды қызықты жеткізе білуді де ... ... ... ... ... ... марапаттау
құралы ретінде ұсыну оқу процесіне кері әсер ... ... ... оқу материалының мазмұнымен бірлікте қолданудың қажеттілігін
кейбір ... ... ... ... ойын ... ... ой-өрісін кеңейтеді және танымдық белсенділігін
арттырады. ... ... оқу ... ... ... және ұзақ
уақыт алатындай етіп созуға болмайды. Ойын ... ... ... ... ... сәттерінде ғана қолданылып, сабақ
кезеңдеріне ... ... ... яғни сабақтың кезеңдерімен
ұштастырылып ... ... ... басшылық жасау оқушылардың ұжыммен
қарым-қатынасын жетілдіріп, ұйымшылдыққа тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... өзара
түсіністік қарым-қатынастарды қалыртастыруға әсер ... ... орны ... ... ... оның өмірінде ... ... ие, яғни ... ойында атқаратын ролінен
туындайтын мазмұнмен ... ... ... ойын ... әрі ... әрі тәрбиелік мақсаттарымен ұштастырылады.
Ойынды оқыту құралы ... ... ... жағдайы ескерілуі керек. Мысалы ... ... ... ... ... 20 ... ойынға арналса, онда оқушылардың
сабаққа ... ... ... ... ... ... ... әдістемелік тұрғыдан дұрыс пайдаланудың қажеттілігі
туындайды.
Қазақ ... ... ... физика пәнінде ... ... ... ... ... ... ... қайталау кезеңдерін ... ... ... меңгеруге көмектеседі. Оқушы ... ойын ... ... ... ... ... ... сабақта әр түрлі мақсатта қолданылады. Оның
біріншісі – білімділік, ...... ... ... ... деген қызығушылығын,
ынтасын арттырады. Жаңа ... ... ойын ... ... ... өтуіне ықпалын тигізеді. Өткен сабақты
немесе ... ... ... ... санасында мықтап бекиді.
Тәлім-тәрбиелік мақсаты: оқушыларды тапқырлыққа баулып, ... ... ... ойын қабілетін дамыту, дүниеге
көзқарасын, білім деңгейін ... ... ... ... ... ұлттық сүйіспеншілікке тәрбиелеу.
1-ойын. «Сәреден мәреге дейін!»
Бұл ойын «Есептер шығару» ... ... ... ... үш ... ... Әр ... ат қойылады. Тақтаға плакат ілінеді.
Оған 3 баған етіп ... ... ... ... ... ... бар ... қағаздар жасырылған. Әр бағанда 4 есеп,
1 сұрақ болады. Сонда ... 15 ... ... Үш ... үш оқушы
шығып, плакаттағы өз тобының тұсындағы ... ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану үшін, ... ... ... ... Есеп ... қойған оқушының есебі мұғалімдегі
жауаппен салыстырылады, тексеріледі. Егер есеп дұрыс шығарылса, онда ... ... ... да, оның ... ... ... ... шығып, келесі
есепті шығарады. Егер есеп қате шығарылса, онда ... сол ... ... ... ... Қай топ ... ... сол топ мәреге 1-ші
жеткен боп есептеледі. Мен бұл ойынды ... ... ... ... ... ... сабаққа өте белсенділікпен қатысты. Бір-
бірінен озу үшін ықыластарының бәрі есеп ... ... ... ... да осылай өтуін қалап, өз ризашылықтарын білдіріп ... ... ... ... есеп ... ... есеп ... дайындалу үстінде
2-ойын. «Балық аулау».
Бұл ойын үй тапсырмасын сұрау, жаңа сабақты ... ... ... ... ... ... ... қағаздан
жасалған балықтар қойылады. Тапсырмаларды кішкене қылып бүктеп, балықтардың
аузына скрепкамен ... ... ... ... ... ұзындау
таяқшаның бір ұшына бекітіп, «қармақ» жасаймыз. ... ... ... ... ... Магнитке скрепка жабыса қалады. Оқушылар
балықтың ... ... ... ... есептерді шығарады.
3– ойын. «Шеңберден өтіп шығу».
Ұлттық ойын. ... ... бірі ... ... Әр ... ... оқушылар қол ұстасып тұрады. Музыка
үнімен ... ... ... ... ... жаққа жүріп
отырады. Бастаушының белгісі бойынша қолдарын ...... ... ... ... ... жоғары көтергенде бір шеңберден
екіншіге, одан ... өтіп ... ... ... ... ... айлашыл ойыншы деп аталады.
Осы ойынға ... ... ... ... ... ... жазылған физикалық шамалардың сан мәндерін тез-тез ... ... ... үйретеді.
4– ойын. «Жаяу жарыс».
Жеткіншектер жазық ... ... ... ... бір ... көрермен ретінде қалып ... ... ... ... ... ... ... түседі. Кім
бұрын озып ... ... ... ... ... ... ... бәйге
алады. Ойын бірнеше рет қайталанады. Осы ... ... әр ... ... ... жарысады. Сұрақтарға кезекпен ... ... ... ... ... м3 ... ... ... ... ... ... ... – ойын. «Қыз қуу».
Кеңінен таралған ұлттық ... ... қыз бен ... ... ... 10 – 15 м ... ... жарысқа қосылады.
Жігіт қызды қуып жетсе, ... ... ... үшін оның
білегінен орамалды алуға тырысады. Ал қыз ... ... ... ... ... жетуге әрекет жасайды. Ертедегі аңыз-
ертегілерге қарағанда, қазақтарда тағы бір әдет ... ... ... ... ... екі ... қыз бен ... түскен. Жігіттің
жеңілуі, өз руында еті тірі ... пен ... ... ... ... ... саналған. Қыз жеңілсе, ... ... ... ... ... ... санына сәйкес сынып екі топқа бөлінеді.
І– топ. «Қыз балалар».
ІІ – топ. «Ұл ... ... ... ... ... есеп ... ... шығарса, сол топ жеңеді. Ойын бірнеше рет қайталанады.
6 – ойын. ... ... ... ... екі ... ... ... Екі топ
өздеріне басшылар тағайындап алады. Олар стол ... 15 – 20 ... ... ... ... құралдарды) балаларға бір ... ... ... ... ... ... жазуларын
тапсырады. Қай топтың балалары көп жазса, сол топ ... ... ... ойда ... ... ... түседі.
7 – ойын. «Жүйріктер жеңеді».
Ойынға қатысушылар қызыл және сары топ ... ... ... ... алдында қызыл және сары ... ... бар ... Үй ... қайталағанда, жаңа тақырыпты бекіту
кезеңдерінде сұрақтарға ... ... ... ... ... ... қызыл
және сары жұлдызшаларды ала ... ... ұпай ... ... ... ... санына сәйкес ұпайлары саналып
бағаланады.
Ойын оқушыларды белгілі бір ... ... ... ... ... – ойын. «Арқан тартыс».
Оқушылар екі топқа ... ... ... ұзын жіп
байланады. Киіз үй ... ... ... ... ... суреттер салынған конверттер ілінеді. Әрбір оқушы өзіне ұнаған
конвертті қиып ... оның ... ... ... ... ... ... және сурет физикалық тұрғыдан түсіндіріледі. ... ... ... Қай топ көп тапсырма орындаса, сол
топ жеңеді. Ойын ... ... ...... ... ... ... ойнайтын ойындарының бірі. Ол ... ... ... ... ... ... саны көп болса, ойын
соншалықты қызықты ... ... тең екі ... ... ... он адымдай екі сызықтың бойына қарама-қарсы қатарласа тұрады.
Жүргізуші ... ... ... топтың оң жағындағы ... ... Ол ... ... ... тастайды да: «қа»
деп дауыстайды. Ол қағып «ғаз» ... ... «ла» ... ... ... т.б. ... шығады. Бұл ойын жастардың ... ана ... ... ... ... ... үйретеді.
Осы ойынды қолданып, физикалық шамаларды, өлшем ... ... ... ... Мысалы: оқушылар екі топқа
бөлінеді. Бірінші ... бір ... «m» ... ... ... оқушысы «масса» деп жауап береді. Ойын ... ... топ ... ... физикалық шамалар мен өлшем ... ... ... – ойын. «Ақ терек».
Халыққа кең тараған ... ... ... қатысушылар кең,
жазықты алаңды жерді таңдап ... да, тең екі ... ... ... ... ... сайлап алады. Екі топ ара ... ... ... ... ... ... қол ұстасып, тізбек құрап
тұрады. Қай топтың ... ... ойын ... ... ... ... ... ойын бастайтын топтың ... ... ... бір ойыншысының атын атап шақырады. Аты ... ... ... өзін ... ... ... ... бұзып өтуі
керек. Егер ол тізбекті бұзып өтетін ... онда ... ... бір ... ... ... ала кетеді. Егер ... ... онда өзі сол ... қосылып қала береді.
Ойын жалғаса береді. Ойын бір топтың ... ... ... ... тыс ... ... қолдануға болады.
Мысалы: бірінші топтың бір оқушысын екінші ... бір ... ... Егер ... бере алса ұпайлары екі есе артады. Жауап
бере алмаса, сұрақ ... ... екі есе ... ұпай ... ... ... ... Ұзаққа созылып кетпес үшін, сұрақтың ... ... ... алу ... оқушылардың алған білімдерін тереңдетуге көмектеседі.
2.2 Зертханалық ... ...... ... ... онда теорияны
практикамен ұштастыру ... ... ... кейін
зертханалық жұмыстар өткізу қажет. Осы ... ... ... ...... ... байланысты болады. ... ... жоқ ... жағдайда, қолда бар қарапайым құралдарды
пайдаланып, зертханалық жұмысты орындауға болады. Қолда бар ... ... ... барлық оқушы бір ... ... бір, ... ... жолы әр ... ... ... Бұл оқушының пәнге ... ... ... ... тұрмысында кездесетін кейбір заттардың көмегімен ... ... ... ... ... ... №5 ... жұмысты
өткізудің бірнеше тәсілін ұсынғым келеді. Егер ... ... ... ... ... бар болса, сынып оқушыларын
топқа бөліп ... ... ... ... әр ... ... ... жағдайда оқушылар зертханалық жұмысты ... ... ойын ... ... ... үйге ... осы кезде үйде ... ... ... ... өз бетінше
жасаған екі ... ... бір ... ... ... Бұл
оқушының өз бетінше ізденісін көрсетеді. Мензурка жоқ ... ... ас ... қолданылатын өлшеуіш кружканы ... ... ... бар) ... ... ... Мензурка, ағаш білеуше,
медициналық флакон, ... ... ... сызғыш, сыртында
массасы ... ... ... ... бір кесек қант, су және
сүт құйылған ...... Ағаш ... тығыздығын анықтау. Ол үшін
сызғыштың көмегімен ағаш ... ... ... ... (V=abc, не V=lbh ) көмегімен табуға болады.
Мысалы: 2.5*4*0.8=8 см3. Ал ... ... ... өлшеуге
болады m= 5,3 г. Осыдан ағаш ... ... ... ... ...... Сұйықтың ( судың) тығыздығын ... ... ... ... ... ... ... Бірақ
ойланған оқушы оны былай анықтауға ... ... ... ... ... ... өлшеп m1=12 кг екенін ... оған су ... кері ... m2=27 г ... Енді ... ... ішіндегі судың массасы mсу = m1-m2 =27-12=15 г.
Флаконның ... ... ... ... ... V=15 ... Осы алынған өлшемдердің ... ... ... ...... Сабынның тығыздығын анықтау.
Алдын-ала сыртында массасы ... бір ... ... ... көмегімен оның ұзындығын, енін, ... ... ... ... ... өлшемдер бойынша тығыздығы ... 2 рет ... (иіс ... мен кір ... ... ... ... болады. Есептеу кезінде г/см3 және
кг/м3 ... ... ...... Бір ... ... ... анықтау.
3 – тәжірибедегі әдіс ... ... Тек ... ... массасын таразымен өлшеу керек.
5 – тәжірибе. Ыдыстағы таза су мен ... ... ... екенін анықтау.
Ол үшін мензурка көмегімен берілген сұйықтардың ... ... 2 – ... ... ... ... табу
керек. Сүт пен судың анықталған ... ... ... ... керек.
Кейбір жағдайда тапсырманы үш деңгейге бөлуге болады.
Орташа оқитын ... ... ... тиіс ... №5 ... ... Мензурканың бөліктер құнын анықтау.
2. Ішіне су ... ... ... ... заттың көлемін
анықтау. V=V2- V1.
3. Берілген заттың массасын ... ... ... ... ... ... (г/см3) есептеп қорытынды жазу.
Жақсы оқитын ... ... ... ... ... ... тапсырманың барлығын орындап, оған қосымша ... ... кг/м3 ... ... ... ... қай
заттың тығыздығына сәйкес (не жуықтап ... ... ... жазу.
Өте жақсы оқитын оқушыларға берілетін тапсырма.
Оқушының ... ... ... ... ... Берілген заттың массасын таразының көмегімен анықтау.
2. Көлемін ... әдіс ... табу ... ... ... тығыздықты г/см3 және кг/м3 анықтау.
4. Берілген ... ... ... ... ... анықтап қорытынды
жасау.
Жоғарыда берілген 5 тәжірибені әрбір мұғалім өз ... да 3 ... ... ... Ол үшін, әрине, сыныптың
білім деңгейін ескергені жөн.
2.3. ... ... ... ... ... ... ауызша шығарылады. Оқушыларда сапалық есептерді
саналы тұрғыда шығару дағдысын тәрбиелеу ... ... ... ... жұмыс жүйесі және ойластырылған оқыту методикасы болуы керек. ... ... ... маңызы да аз емес. ... ... ... өз ... ... ... ... фактілерге түсінік
беру ұсынылатын есептер дұрыс болады. Бұлардан оқушылар өмірмен байланысты
көреді.
Оқушылардың ой-өрісін ... ... VII ... ... ... ... үшін жаңа деректерді, техникалық мәліметтерді
енгізген жөн. Есептерді таңдап алуда мектептің айналасындағы өндірістің
сипатын және ... ... ... ... зор.
Сапалық есептерді шығару үш кезеңнен тұрады: ... оқу, ... және ... ... ... ... ең ... оқушыларға берілген
тақырыптан белгілі ортақ заңдылықтарды пайдаланады: осыдан кейін есептегі
айтылған құбылыс нақты қалай түсіндірілуі тиіс ... ... ... ... ... ... ... жауаппен тығыз байланысты.
[4].
Сапалық есептер сабақта және сабақтан тыс ... ... ... ... шешу – физиканы оқытуда қазіргі кезде
көп қолданылады. Мұнда ... ... ...... ... факторы болып табылады. ... шешу үшін өз ... ... ... ... ... ... ал ынтасын
туғызу оқытудың негізгі ... ... ... табылады.
Қазақстанның экономикалық өркендеп ... үшін ... ... ... ... кейбір сұрақтарды жоғары білімі бар азаматтарының
өздері шеше алмады, ... ... ... ... да ... халқының әдет-ғұрыптарына байланысты және
олардың ... ... ... сапалық есептерді қарастырдым. Мысалы
мынадай типтегі есептер жиі ... ... ... ... ... па әлде 72 ... па?». Бұл ... былай айтсақ қызық болар
еді. «Қасқырдың ... 15 м/с ... онда ол ... ... ... қуып жете ала ма?».
Мүмкіндігінше сабақта оындай шешкен өте ... ... ... ... ... ... ... аңыздар,
ертегілер, ғылыми жаңалықтарды ескерген дұрыс. Ол біздің ... ол жер, су, ... ... ... тарихымыз.
Міне осының бәріне біз өзіміздің махаббатымызды білдіреміз.
Сапалық есептер
Кинематика
1. Неге ... ... ... ұшақтағы жолаушыдан гөрі қозғалыс
жылдамдығын анық ... ... ... ... ... ... Оған қарама-қарсы түйеге
мінген адам келе ... Неге ... түйе ... ... ... бір ... келе ... сияқты
болып көрінеді?
3. Жаңбырлы күні киіз үйден үй иесі ... су ... ... шығарып қойды. Егер жел соқса ... ... ... ... ... ... ... 15 м/с болса онда ол ... 72 ... қуып жете ала ... ... ... су ... жүр. Спортшы қайықтан жылдам
қозғалуы ... ... Атқа ... адамның бетіне ауа әсер ... ... ... ... ... Айналасындағы заттар (бұталар, төбешіктер,
киіз үйлер) жақында ... ... ара ... ... ... ... сезіледі. Оған қатысты ұшақ жерден алыста
ұшады және оған ... ... ... жоқ болуынан ... ... Атқа ... адам ... ... өз ... байқамайды,
бірақ оған түйе өз қозалысынан басқа салт ... ... ... ... ... болып көрінеді. Нәтижесінде
салт ... түйе ... ... келе ... ... болып
көрінеді.
3. Шелекке су тез толмайды, жел ... ... ... суға ... тек жаңбыр тамшысының вертикаль ... ... Егер жел ... бұрышпен соқса, онда вертикаль
бағытталған жылдамдыққа ие ... ... ғана ол ... ... тездетуі немесе азайтуы мүмкін еді.
4. Жоқ, өйткені 72 км/сағ – 20 м/с, ал ... ... ... ... Егер ... кенет жылдамдық қосса, онда ... ... ... қайыққа жақын яғни одан тез қозғалады. Не
болмаса қайық ... ... ... ... ал қайық кіші
радиуспен қозғалады, осыдан ... ... ... ... Неге ... келе ... салт атты ... кезде жылдамдығын
азайтады?
2. Наурыз айында екі топ болып ... ... ... ... ... әсер қарсы әсерге тең, яғни топтың арқанға ... неге тең? Неге бір топ ... ... ... кетеді?
Жауаптары:
1. Үлкен жылдамдықта ол инерциямен бұрылыстан асып ... ... тек ... ғана емес, жерге де әсер етеді, сондықтан
да әсерлер әр ... ... Неге ... ... үйлерінің төбесін конус тәрізді ... ал ... киіз ... ... шеңбер болып келеді?
2. Неліктен қазақ қыздарының бас ... биік ... ... ... ... жер ... ... массасы 60
мың тонна, ал жер ... ... 6 мың ... Неге ... ... ағаштан жасалған шіркеу ешқандай шегесіз тұрғызылған.
Оны бұзылудан қандай күш ұстап тұр және ... ... жай ... ... ... ... ... оның қақпағынан жоғары орналасады?
Жауаптары:
1. Солтүстікке қар көп ... ал ... ... қар көп ... қатты жел соғады, ал киіз ... ... әсер ... аэродинамикалық кедергісі аз болады.
2. Биік бас киім ... басы мен ... тік ... ... ... ... ыңғайсыз болып, мойынға
кедергі түсіреді. Ал арқасы мен ... тік ... ... болып өсуіне көмектеседі.
3. Ол ... тұру үшін ... Жер ... ол ... центрі төмен орналасқандықтан құламайды.
4. Үйкеліс күші. Сына.
5. ... және оның ...... ... ... ... ... болса, онда шәйнекке су құя ... ... Неге шөл ... ... гөрі түйемен жүрген ыңғайлы?
2. Неліктен орындықта ... да, киіз үйде ... ... ... ... ... мен ... массалары жуық шамамен бірдей. Қасқырдың
жерге түсіретін қысымы 16 кПа, ал ... 50 кПа. ... ... үлкен бе, әлде киіктің тұяғының ауданы үлкен бе?
Жауаптары:
1. Негізгі себептердің бірі – ... ... ... ... ... ... Түйе ауыр ... оның тұяғының ауданы
аттың тұяғының ауданынан жалпақ болғандықтан, ... ... ... ... біз аз ... отырамыз. Ал жұмсақ жерде
отырғанда үлкен ауданда отырамыз да, ... аз ... ... ... ... ... Лабораториялық жұмыстарды компьютерде модельдеу.
Физикалық лаборториялық жұмыстарды компьютерде дайын бағдарламаларды
пайдаланып жасап, тәжірибелік зерттеулер ... қол ... ... ... жұмыстарды орындап болғаннан кейін, ... алу ... ... ... ... ... орындалған жағдайдың өзінде оның алынған нәтижелерін өңдеуге
оқушы немесе зерттеуші көп уақыт жұмсайды. Уақытты үнемдеу ... ... ... ... қол ... үшін мен ... бағдарламалау
тілінде механика курсындағы «Денелердің еркін түсу ... ... ... ... алынған мәліметтерді өңдеуді мысалға көрсетейін,
бұл жұмыста еркін түсу үдеуінің ... әр ... ... үшін
есептеп, оның шын мәнімен салыстыруға ... Оның ... ... ... n =3; const ts ... t:array[l..n] of real;
i:integer; h1,h2,h3,A1,A2,A3,dg, _dg, sigma: real;
dgl, dg2,dg3,gop,gsin,E,g1,g2,g3:real;
begin clrscr;
writeln( ‘биіктікті енгіз, метр есебімен’ ); ... i: =1 to n do ... ... ... ); readln (t[i]); ... i:=1 to n do ... end;
writeln(‘уакыттын ариф-к ортасы =י,A1);
writeln( ‘биіктікті енгіз, метр есебімен’); readln(h2);
for i:=1 to n do ... ... ... ... ... i:=1 to n do ... ... ариф-к ортасы=’,A2);
begin
writeln (‘биіктікті енгіз, метр есебімен’); readln (h3); ... i:=1 to n do ... ... ... ... i:=1 to n do ... end;
writeln(‘уакыттын ариф-к ортасы=’,A3);
gl:=2*h1/sqr(A1);
writeln(‘g1=’,g1);
g2:= 2*h2/sqr(A2);
writeln(‘g2=’,g2);
g3:=2*h3/sqr(A3);
writeln(‘g3=’,g3);
gop:= (gl+g2+g3)/n;
writeln('g орташа=י ,gop);
dg l:=gop-gl;
dg 2:=gop-g2;
dg3:=gop-g3;
writeln('dg1= ', ... י, ... י, ... ... ... ... шын=’, gsin);
E:=_dg/gop*100;
writeln(‘салыстырмалы кателік=’,E);
readkey;
end.
Бұл программаның есептеу нәтижесі:
биіктікті енгіз, метр есебімен
1
уакыттарды енгіз
0.47
уакыттарды енгіз
0.45
уакыттарды енгіз
0.46
уакыттын ариф-к ортасы=0.460
биіктікті енгіз, метр есебімен
1.1
уакыттарды енгіз
0.49
уакыттарды енгіз
0.5
уакыттарды енгіз
0.48
уакыттын ... ... ... метр ... ... ... енгіз
0.49
уакыттын ариф-к ортасы=0.500
g1=9.452
g2=9.163
g3=9.600
g орташа=9.405
g1=-0.047
g2=0.242
g3=-0.195
sigma=0.128
_dg=0.552
gшын=9.957
gшын=8.853
салыстырмалы кателік=5.869
2.5. Физика өмірде.
Физиканы оқыту барысында ... ... ... ... пәнге деген қызығушылығын арттыру үшіноқытушы
әр сабағын жаңа ... ... ... ... ... үнемі ізденіспен қызғылықты етіп ... ... ... ... ... ... етіп шығару. Олай болса, оқушыны ... ... , ... әр ... ... байланыстыра отырып
жүйелі айтуға ... ... Осы ... мына ... ... ... ... |Өлшем бірлігі |Өрнектеу |Физика және |
|шаманың аты | | ... ... ... ... ... ... ойын жан-жаққа шашыратпай ... ... бір ... ... ... дағдыланады және
күнделікті өмірден мысал ... де ... ... Өмірден
алынған мысал есептер, күнделікті ... ... ... ... ... ... есінде ұзақ сақталатын және қоршаған ортаның
өзі ... ... ... ... түсінген оқушыда физиканың
барлық салаларына деген қызығушылық қалыптасуы мүмкін. ... ... ... күнделікті өмірден мысал ... ... ... ... қызығушылық артатыны сөзсіз.
2.6. Оқушылардың ойлауын пікірсайыс сабақтарында жетілдіру.
Педагогика ғылымында ... ... ... ... ... белсенділігі мен дербес іс-әрекетінің ең
жоғары түрі». «Шығармашылық-бұл адамның ... және ... жаңа ... ... ... Ал, ... ерекше тұрғыдағы жасампаздық, жаңадан жасалған нәрсе,
бұрынғы нәрселердің ... ... ... ... ... онда бұл нәрсені туғызған шығармашылық акт ... ... ... десе, В.Сухомлинский «Шығармашылық-бұл білімдер жинағы
емес, ақыл-ойдың ерекше бағыттылығы. ... ... ... ашылу іс-әрекеті, бұл адамды адамға тартатын магнит іспеттес»
дейді. В.Сухомлинский ... ... ... ... ... ... ол ... адамзатқа тән мүмкіндік екендігін баса айтады.
Атақты ғалым-әдіскер ... ... ... ... да, ... да ... ... жалпы ортақ
нәрсе олардың барлығында «заттардың белгісіз байланыстарын» ... ... атап ... ... ... ... ... қоғамда бұрыннан белгілі өнімдерді танып-үйренуге үйретіледі, демек
белгіліні оқушының өздігінен ... да ... ... ... ... ... ... маңызын түсіну үшін мына
төмендегі ... есте ... жөн. Бұл ... ... былай
сипаттайды. «Шығармашылықтың ең басты ... ... ... процестер немесе олардың бейнелеріндегі ойлаудың сан ... ... ... ... ... жаңа ... ... білу». Осы
тұрғыдан алғанда шығармашылық іс-әрекетке бағытталған, шығармашылық ... мәні зор. ... ... түрғыдан ойлайтын адамның
психологиялық белгілері төмендегідей болып ... ... бір ... оның ... ... ... және де әрбір үлгіде жаңашылдықтың
немесе тиімділіктің ... ... ... тыс болуы. Мұндай ойлауды,
шығармашылық тапсырмаларды үнемі ... ... ... ... мен ... жетілдіру негізінде қалыптастыруға болатындығын
дәлелдейтін ғылыми деректер жеткілікті. Шығармашылық ойлауды ... ... ... ... ... ... өз ... оларға талдай жасай білу, өзіңнің ойлау жүйеңді басқалардыкімен
салыстыра ... оның ... ... ... ең ... ... білуге
үйрену. Аталған шарттарды қалыптастыруда, жалпы шығармашылық ойлауды
жетілдіруде ... ... ... ... ... болуы пән мұғалімдерінің ұйымдастырушылық және ... ... ... Мұндай сабақтардың ұзақтық мерзімі 10
минуттан 45 минутқа дейін созылуы мүмкін. Ал ... түрі ... ... және ... болып келеді. Пікірсайыс сабағы кезінде
оқушылар, мұғалім қойған проблемалық тапсырманы орындау барысында әртүрлі
жаңаша ... ... осы ... ... арқылы қорғауға мүмкіндік алады.
Сабақ барысында барлық оқушылардың ... ... ... мүмкіндік
жасалуы керек және бұл үрдісті мұғалім шебер басқара білгені абзал.
2.7. Физиканы оқытуда тәжірибелерді қолдану.
Физика пәнін оқытуда құбылыстарды немесе объектінің ... ... ... ... ... ... осы абстракциялау
әдісіндегі құбылыстарды көз алдына елестете алмай, оған ... ... яғни ... ... өмірде көргендерін
теориялық оқып-үйренгендерімен ұштастыра ... ... ... ... оқу ... кеңінен пайдаланылады. Егер сабақта
қажетті ... ... және ... ... ... ... жүргізілмесе, онда ең жақсы баяндалды деген тақырыптың
өзі де қанағаттанарлық деп есептелмейді. Тәжірибелер қандайда бір құбылыс
пен заңдылықтың ... ғана ... ол ... ... ... теориялық
қағидалардың дұрыстығының дәлелі болады, оқушылардың дағдылары мен білімін
дамытады.
Оқытудың алғашқы кездерінде 7-8 сыныптарда оқушылар ... ... ... ... ... ... ... тәжірибелер ерекше мәнге
ие болады. Мұнда сабақ сапасы ... ... ... ... қалай дайындалғанына және қалай жүргізілгендігіне байланысты
болады. Таңдап алынған тәжірибелер кез ... ... ... бір ... ... тиіс.
Біріншіден, тәжірибе сабақтың көпшілік бөлігін алмай, мұғалімнің
әңгімесінің ... ... ... ғана иллюстрациялап көрсетсе болғаны.
Екіншіден, тәжірибе жасауға арналған құралдар мен ... өте ... және ... ... ... алуан
түрлі болуы қажет.
Мысалы, 9 сыныпта ... ... ... ... ... ... ... және оған дезодарант ыдысынан жасалған стакан
орнатылады. Стаканнан оңға қарай ыдыстың өзінің ... ... ... ... суға салып, стаканға толтыра су құйсақ, түтіктен
оңға қарай белгілі жылдамдықпен (=2gh, ... су ... ... ... да, ... ... ... қозғалады. Оқушылар түтіктен ағып шыққан
судың қайықты қозғалысқа келтіргенін ... Ұсақ гір ... ... «қайыққа» салынады. Оқушылар қайықтағы жүктерді бір-бірлеп алып,
ракета мен қайық моделінің ... ... ... ... әрбір тәжірибе бақыланатын құбылыстың жаңашылдығымен
немесе тосын нәтижесімен ... ... ... ... ... керек.
Осының барлығы оқушылардың назарын оңай аударуға және ... ... ... ... ... ... көзін сыртқы дүние
құбылыстарынан ... ... ... ... және ... ... ғылым ретінде, физика туралы материалистік түсінікті қалыптастырады.
2.8.Сын тұрғысынан ойлануға ... ... ... ... жаңа ... ... ... және терең білімді, ұлтжанды ... ... ... ... ... ... сын ... ойлау бағдарламасымен жүргізіп,
оқушылармен бірлескен әрекетімізде үйренудің тиімді, оңай жолдарын ... ... ... шеше ... өз ойын сыни ... ... өз білімдерін бағалауға, ұжым болып жұмыс жүргізе ... ... ... ... ... (СТО)-сынау емес, шыңдалған ойлау. ... ... ... ... ... ... ... Бұл
әдістер мынандай мақсаттар қояды:
-оқушыларды ойландыруға,
-өз ойларын ашық айтуға,
-пікір ... ... ... бетімен ізденіп, жұмыс істеуге,
-шығармашылығын дамытуға.
Осы мақсатпен физика ... ... ... ... отырып, ойлау
қабілеттері мен сөйлеу қабілеттері төмендеу оқушылардың өзі ... ... ... ... ... ... ... артатынын, өз пікірін айтып,
оның дұрыс, не қателігін мойындайтынына көз жеткізуге болады.
Сабақ СТО бағдарламасы бойынша 3 сатыға ... ... ... ... ... Ой ... ояту сатысында-бүгінгі қарастырғалы тұрған мәселе туралы
оқушы не ... не айта ... ... білетінін еске түсіру, ой қозғап,
әсер ету кезеңі болады.
Оқушылар өз топтарында еске түсіріп, талдап, ортаға салады, ... ... ... ... ... сатысында-нақты тақырыпты мұғалім сұрақ-жауап арқылы
өз беттерімен ойларын айтуға, тапсырмалар орындауға бағыттайды.
Ой толғанысы сатысында-оқушы не ... ... ... ... ... білім жинақтайды.
Әр топ сыни көзбен қарап, баға береді. Ол үшін бірнеше стратегияларды
пайдалануға ... ... ... ... қарап болжау», «Түртіп алу».
2 сатыда: «Венн диаграммасы», «Қос шеңбер», «Ұқсастық пен даралық», т.б.
Мысалы топтау стратегиясы.
Механикалық қозғалыс. 7-сынып
Әткеншек Доп ... Су ... ... ... ... Адам ... ... осылайша топтастырып, ойын қозғайды, байланыстырады, ойын айтуға
тырысады.
2.9. Ньютон заңын есеп шығаруға қалай қолдану керек?
Жалпы ... кез ... ... ... ... барысында оқушылар
көп қиналады. Соның бірі динамика заңдары. Мұның негізгі себебі-мектеп
курсында физиканың ... ... ... ... ... Нәтижесінде
әрбір заңға анықтама бергенімен, оның терең түп мағынасына жете ... ... ... ... ... Ньютон заңы- физикадағы ең маңызды
ұғымдардың бірі болуымен ... ... ... ... да ... ... ... заңының ережесін жаттап, формуласын ... ... есеп ... ... ... ... алмай мүдіріп,
қиналып қалады. Мұның ... ... ... есептен ең әуелі нені
ойластыру қажет, онан соң нені қарастыру ... ... жете ... ... заңын есеп шығаруға қолданудың рет тәртібін білмеуінен болады.
Өйткені Ньютон заңына қатысты есептердің бәрі бірер ... ғана ... ... ... ... кезде қарастырылатын мазмұндар
жазылғанмен, нақты рет тәртібі көрсетілмеген. ... ... ... ... ... пайдаланып есеп шығарудың төмендегідей рет-тәртібін
қолданамын. Мұның оқушыларға үлкен көмегі тиетіні сөзсіз.
1. Есептің ... ... ... ... ... ... денені тауып ажыратып сызу. Бұл ... ... ... дене ... дене ... тауып, оны басқа
денелерден ажыратып сызамыз. Онан соң оның басқа денелермен болған
байланысын анықтаймыз, ... ... деп ... ... ... ... ... сызғанда оның параллель
көшірілетіндігіне ерекше назар аудару керек.
3. Ажыратып алған дененің ... ... ... ... Бұл жолы ең әуелі
ауырлық күшін ойластырамыз, онан соң басқа денелермен жанасқан жерінен
нормаль қысым күшті, ... ... ... ... т.б. ... әрі бұл ... ... алған дененің үстіне шамасына
және бағытына қарай біртұтас графиктейміз. Егер есептің берілуіндегі
ескерусіз ... ... ... ... ... ... ... қажеті жоқ. Графиктелген күштердің қайсысы ... ... ... білу ... ... ... күйін анықтап, координата жүйесін орнату.Бұл ретте
дене тыныштықта ма, түзу ... ... ... ма ... ... ... ... біліп, үдеуінің бағытын және оның
басқа денелердің үдеуімен қандай байланыста екенін анықтаймыз. Онан
соң есептің ... ... ... ... ... ... ... координата жүйесіндегі бір остің бағытын үдеудің
бағытымен бағыттас етіп ... ... ... ... координата
осінің бойында жатпайтын күштерді немесе үдеулерді остерге проекциялап
алу ... ... ... ... ... ... дененің қозғалыс теңдеуін
құру. Мұнда х және у осінің бойындағы қорытқы күштерді тауып, оны ... ... ... ... мен ... көбейтіндісіне теңестіріп
жазамыз. Егер, теңдеудің саны белгісіз шаманың санынан аз болып қалса,
онда үдеудің байланысынан пайдаланып, қосымша ... құру ... ... шешіп, сұрақтың жауабын табамыз, шыққан нәтиженің жауапқа
сәйкес келетін, келмейтінін тексереміз.
Талдау арқылы есеп шығару тәсілі оқушының ой-өрісін ... ... ... ... Бала ... ... 2 ... жібін көкжиекке бұрыш жасай
F=120 Н күшпен тартып бара жатыр. Шаналардың массалары бірдей және m=15 ... тең. ... ... ... ... k=0,02. ... а ... олардың арасындағы Т керілу күші қандай? Бала, шаналар бірқалыпты
қозғалу үшін ... ... ... ... ... Бұл ... ... бұрын, шаналар қандай денелермен
әсерлесетінін анықтау қажет. Суреттен көрініп тұрғандай, бұл ... ... және ... ... тууы ... «Ал шаналар өзара әсерлеспей ме?» Бұл
сұрақтың қойылуы дұрыс.
Шындығында олар әсерлеседі. Динамиканың негізгі ережесі бойынша, ... ... ... ... күш оған әсер ... Ол ... ... ... ... перпендикуляр өзара 2 бағыттарға жіктейміз. Бірі үдеу
бағытымен (х бағыты), 2-шісі оған ... ...... Үдеуге
перпендикуляр бағыттас күштердің қосындысы нөлге тең, ал удеу бағытымен
бағыттас күштердің қосындысын ... ... заңы ... ma-ға ... ... екі ... жүйесі алынады.
(Әрбір шана үшін).
1-шана.
Fcosa-Fүйк-Т=ma
mg-N-Fsina=0
2-шана.
T- Fүйк=ma
mg-N=0
Fүйк=kN
Теңдеуін ескере отырып, 2 теңдеу жүйесін шешеміз:
Fcosa-Fүйк-Т=ma ... ... ... T- ... ... ... (2)
(1) және (2) теңдеуді қоссақ, нәтижеде:
Fcosa-2kmg+kFsina=2ma теңдеуін аламыз. Бұдан
a=(Fcosa-2kmg+kFsina)/2m.
; m=15 кг; F=120 Н; k=0,02 ескерсек, a=2,7 м/с2 тең ... ... ... ... үшін 2 ... бір жүйе деп ... бірқалыпты
қозғалатындықтан, үдеу а=0 дейміз. Оны сызба түрінде көрсеткенде 3-
суреттегідей болады.
3-сурет.
Барлық күштерді ескере отырып, ... ... ... құрамыз:
F1cosa- Fүйк=0
2mg- F1sina-N=0 ; ... ... ... ... F1(cosa+ksina)
F1=2kmg/(cosa+ksina)
Жауабы: a=2,7 м/с2 ; T=43 Н; F1=8,4 Н.
2.10. Физика сабақтарында диапроекторды пайдалану.
Физика ... ... ... схемаларды, қорытындыларды,
формулаларды, анықтамаларды экранға проекциялап оқушылардың оқу ... көру ... есте ... қамтамасыз ету үшін диапроекторларды
пайдалану қолайлы. Онда оқу материалы ықшам түрде ... да, ... ... ... ... ... назар аударуына мүмкіндік
береді.
Слайдыларды жасағанда оқу материалы жеке мазмұндық элементтерге
бөлінеді, олардың ... жас ... ... ... ... ... ... бөлігі қара түспен жазылады да, оқу
материалының ... ... ... жазумен бөлектеп көрсетіледі.
Диапроекторларды тиімді қолданудың кейбір мысалдарын келтірейік:
1. Күрделі суреттің көп ... ... ... бөлігі сабақтан бұрын
жасалады да, түсіндіру ... ... ... ... ... сызықтармен, штрихтармен толықтырып отырады. Бұл кезде мұғалімнің
беті оқушыларға қарап отыруы қолайлылық тудырады.
2. Күрделі ... мен ... жеке ... ... ... ... ... жалғастырып отырып, бүтін сызбаны шығару
әдістемелік тұрғыдан қызықты.
3. Диапроекторларды пайдаланып оқу ... ... ... ... тиімді. Онда тақырып бойынша білімнің негізгі элементтері ... ... ... терминдер, формулалар, шамалардың өлшем
бірліктері, сандық мәндері, ғалымдардың ... ... ... ... ... қысқаша қорытындылар, т.б. көрсетіледі.
Сонымен графикалық тірек-конспектісінде щқытылатын ... ... ... ... түрде жинақталады. Мұндай конспектілер аз уақыттың
ішінде тақырыпты түсіндіріп, қорытындылауға, негізгі материалды қайталауға,
негізгі тірек элементтерін ... ... ... логикалық
байланысты сезуге, оқушыларды қысқаша ... ... ... ... оқушылардың білім сапасын жақсартуға мүмкіндік жасайды.
4. Оқу ... ірі ... ... оқытуда қорытындылау кестелерін
слайдыға түсіріп пайдалануға ... ... ... ... ... талдау жасалады: білімнің негізгі элементтері бөліп
көрсетіледі, бұл тірек конспектілеріндегіден ... ... ... ... ... ... ... физикалық
құбылыстардың техникада қолданылу мысалдары): олардың арасындағы себеп-
салдарлық байланыстар тағайындалады. Одан кейін білім ... ... ... ... ... ... және ... түрде
анықталады және кестеге түсіріледі. Осындай кестелерді пайдаланудың
тиімділігін арттыру үшін ... ... ... ... ... штрихтау немесе әртүрлі түске бояу ... Бұл ... ... ... жеке ... айқындап көрсетуге, оларды
көрнекті етеді және есте ... ... ... ... ... оқушылардың өздік жұмысы және олардың білім ... ... ... Мәселен, алғашқы үш-бес кадрда сурет-есептер,
келесі кадрларда - есептің ... мен оны ... ... беріледі.
Есептер экранға проекцияланады да, оқушылар оны өз ... ... ... ... кейін дұрыс жауабы жазылған кадрлар
көрсетіледі, оқушылар дереу өзінің ... ... ... ... ... жолын сынып болып талдайды. Графиктер салу үшін алдын-ала
слайдыға тор ... ... ... ... ... немесе сызықтар жасау
үшін мөлдір үшбұрыштар, ... ... ... ... ... ... қолданған жөн. Онда графиктің негізгі ... ... ... ... емес ... ... да, оны сызып
толықтыру оқушыға жүктеледі. Оны оқушы тақтада орындайды. Егер слайдыда
прибордың бастапқы ... ... ... ... оның ... қалпын сызып
көрсетуі керек. Диапроекторды осылай тиімді пайдалану мұғалім ... және ең ... ... ... оңай ... игеруіне
мүмкіндік жасайды.
«Инерция» тақырыбын меңгерту.
Қай елдің болмасын ... ... ... ... ... ең әуелі оның ұлттық білім жүйесінің деңгейіне байланысты. Қазақстан
өзінің тәуелсіздігін жариялап, өркениетке бағыт алған ... ... ... ісін реформалап, жаңа оқулықтар шығаруға кірісті.
2003-2004 оқу жылын 7 ... жаңа буын ... ... және ... ... ... VI ... тұрады. Оқулықтың «Қозғалыс»
тарауында «Инерция» тақырыбы ... ... ... дамыту, өздігінен білімдерін қолданып
жұмыс істеуге дағдыландыру, физикалық құбылыстарды бақылау және ... ... ... ... сайыс сабақ түрінде өткізуге
болады.
Сабаққа оқушылар ... ... ... ... маңызы.
Сабақтың мақсаты:
1. Білімділік.Инеция құбылысының физикалық мағынасын ашу, инерцияның
тұрмыстағы және техникадағы ... ... ... ... ... ... ... оқушының ой-
өрісін белсенеді дамыту, ойлау қабілетін жетілдіру.
3. Тәрбиелік. Оқушыларға эстетикалық тәрбие беру, шешендікке ... ... ... тәрбиелеу.
Сабақтың көрнекілігі: буклеттер: «Физиканың даму ... ... ... ... ... ... «Сен қандайсың?»
ойындары, приборлар: арбаша, көлбеу жазықтық, құм, қалың мата, шыны.
Сабақтың әдісі: Дәстүрлі емес сабақ.
Сабақтың түрі: Дебат-пікірсайыс ... жүру ... ... ... ... сынып бөлмесінің сабаққа әзірлігі
тексеріледі.
II. Өткен тақырыптарды пысықтау. Өткен ... ... ... ... бірқалыпты емес қозғалыс ... ... ... сабақ тексеріледі. «Орныңды тап!» (формула құру), «Сен
қандайсың?» (заттың күйі) ойындары ойналады.
III. Жаңа ... ... Жаңа ... ... ... ... келтіруден бастаймыз. Инерцияның қозғалыстағы, тұрмыстағы,
техникадағы ... ... Жаңа ... түсіндіру үшін сыныптан алдын ала
дайындалған 6 оқушы ... ... ... ... ... ... » тобы.
Сыныптан бір оқушы дебатты жүргізуші, екінші оқушы уақытты есептеуші-
таймкипер болады. Сыныптың қалған ... ... ... өз ... Ол үшін оқушыларға қызыл, жасыл дөңгелектер таратылады.
Пікірсайыстың қалай өтетіні түсіндіріледі.
IV. Жаңа ... ... ... ... ... ең ... ... топқа береді. Олар өз дәйектемелерін алға тартады.
Инерция (лат. ... ... ... және 2-ші ... бойынша бейнеленетін материялық дененің қасиеттері.
Сыртқы әсерлер бір-бірімен теңгерілсе немесе басқа денелер әсер ... ... ... ... ... ... сақтайды. Осы
заңдылық (Ньютонның 1-ші заңы немесе инерция заңы) орындалатын санақ жүйесі
деп аталады. Демек, ... ... ... ... ... ... ... немесе тыныштықтағы күйі, яғни ... ... ... ... өзгереді. Дененің инерттілігі
неғұрлым көп болса, оның жылдамдығы да баяу ... Дене ... ... ... ... алынады. «Инерция» термині ... ... да ... ... ... ... шаманы біраз кешігіп көрсетуі, оның инерттілігі деп ... ... ... ... ... ... ал 1678 жылы Исаак Ньютон
оны толықтырды.
Бастаушы енді даттаушы топқа сөз ... Олар ... ... ... оның ... ... ... айтады.
Кез келген дене сырттан әсер болмағанда өзінің Жермен ... ... ... ... түзу ... ... сақтайды (тәжірибе
көрсетіледі). Көлбеу беттен арбашаны әуелі құм төселген ... ... ... ... ... Бұл жолдардың әрқайсысында арбаша түрліше қозғалады.
Бұл инерция құбылылысына байланысты. (Инерция ... ... сөз ... ... ... ... екі топ ... сұрақтар қойып отырады.
Инерцияның пайдалы жақтары:
● Кілем тазалағанда инерцияның пайдасы көп. Кілемді таяқпен ұрғанда,
кілем орнынан ... ал шаң сол ... ... ... ... Велосипедшілер жарысында велосипедшілер үнемі педальды баса
бермейді, оқтын-оқтын аяқтарын ... ... ... тоқтамайды.
Осылай таулы жолдарда машиналар жанармай үнемдейді.
● Балға саптағанда балғаны ... ... ... ... ... ... ... жақтың қорытынды сөздері.
Егер инерцияның істеген істеріне дұрыс, әділ ... ... ... ... ... көп. Жақсы шофер инерцияның көмегімен бензин
үнемдейді. Ал егер жаяу адам ұшқалақ, жол ... ... ... ... ... тез тоқтай алмайды да, оны қағып кетеді. Бұған жаяу ... ... ... адам да өзін ... ... Егер ... ... планеталар орбитасынан шығып кетер еді, Ай Жерге, Жер Күнге ... ... ... жақтары:
● Бір адам көшеден өтіп бара жатыр еді, бұрылыстан шыға келген машина
оны қағып кетті. ... ... ... ... ... Теледидарда велосипедшілер жарысын көрсеткенде, бір велосипедші
құлап еді, қалғандары инерцияның әсерінен тоқтай алмай ... ... ... ... басқанда, адамдар инерцияның кесірінен алға
қозғалып, бір-біріне соқтығысты.
... ... ... ... ... Мен ... жайпақ ыдыспен әкеліп
үстелге қойып едім, ... ... ... ... бүлдірді. Мамам
маған ұрысты. Бірақ мен емес, ... ... ... әжем ... жолда құлап, сол инерцияның ... ... ... ... ... ... сөзі:
Біз мұнда не үшін жиналдық? Инерцияның қылмысы көрініп тұр емес пе?
Инерцияны жақтағысы келгендер табылып ... Бұл ... ... не ... ... ... ... апаттар болды, қанша машина істен ... ... ... емес. Қанша адам жарақат алды.
Бастаушы сыныптың қалған оқушыларына сұрақ қойғызады.
-Биіктіктен секіріп түскен кезде адам неге ... сәл ... оңға ... ... ... ондағы жолаушы қалай қарай
қисаяды? Неліктен?
-Не себепті желдеткіш ажыратылған соң, біразға дейін айналып тұрады?
-Аты сүрінсе, шауып келе ... салт ... ... ... ... күні ... ... киімді шұғыл сіліккенде одан жаңбыр
тамшылары ұшып түседі? Неліктен?
-Ордан жүгіріп барып секіру неге жеңіл?
-Қуып жүріп ... ... ... ... ... біресе солға
бұрылғанда неге ұстап алу қиынға түседі?
V. Қорытынды.
Оқушылардың салған суреті бойынша түсініктерін байқаймыз.
1. ... ... ... ... ... ... шанамен сырғанаған бала.
3. Машинаның жолын кесіп өтуге тырысқан бала.
4. Машина жүретін жолда ... ... Ағаш ... ... ... ... ... Кілт тоқтаған немесе орнынан кілт қозғалған вагондағы жолаушы.
7. Космос кораблі немесе космонавт.
Осыдан кейін әр ... ... ... ... топ ... Белсенді
қатынасқан оқушылар бағаланады. Бастаушы мен мұғалім қорытынды сөз айтады.
Инерцияның пайдалы жақтарын ескеріп, оны қолдануды ... ... ... ... ... жолдарын іздестіру керек, сондықтан физика
заңдарын терең оқып үйреніп, оны адамзат үшін ... ... ... ... ... ... қорытындыланады. Қатысқан оқушылар бағаланады.
Негізінен жаңа педагогикалық технологиялар оқушылардың білім сапасын
арттыруға, ой-санасының дамуына мүмкіндік жасайды. Үнемі ... ... ... да ... пен ... толассыз дамытуды талап етеді.
Сабақ тақырыбы заман талаптарына сай жаңарып отырса, оқушыларға оның
әсері ерекше болады. ... 7 ... ... және ... ... ... деген қызығушылықтарын арттыру үшін оқушыларға қарапайым
тәжірибелер жүргізуді көрсетіп, ... ... ... беріп
отыруға болады. «Инерция» тақырыбын тек сабақ барысында ... тыс ... ... ... ... түсіндіріп, меңгертуге
болады.
Жоғарыда айтылған «Инерция» тақырыбын дебат-пікірсайыс сабақ түрінде
өткізгенде берілген тапсырмалар оқушылардың танымдық есте ... ... ... ... мен білігін бір жүйеге келтіруге мүмкіндіктер
береді.
Қызығушылықты ... ... ... ... кештері-физикадан көпшілік кластан тыс жұмыстың тартымды да
пайдалы түрінің бірі. Жақсы ұйымдастырылып ... кеш ... ... әсер ... да, ... кейбіреулерінің физика мен техникаға
шынайы еліктеуінің бастамасы болады.
Қызықты физика кеші әсіресе, 6-7 сынып оқушылары үшін ... ... Бұл ... де. 13-14 жастағы мектеп оқушыларын олардың қиялын
баурап әкететін ... ... ... ... ... кешті тек
бір сарынды «ғажайыптармен» ғана ... ... ... ... принципі оның мазмұндылығында болуы керек, әйтпесе кеш тек ... ... ғана ... ... ... ... ... мүмкін.
Оқушылармен істелген жұмыс формасының әртүрлілігі-қызықты ... ... ... қажетті шарты. Дәстүрлі қызықты тәжірибелер,
атракциондар, ... өзге де ... ... ... тудырады, мысалы қысқа ғана қызықты физикалық әңгіме-
жұмбақтар, физикалық ... бар ... (оны ... ... керек),
сұрақтармен берілген сурет-жұмбақтар.
Егер залда отырған оқушылар тек көрермен болып қана қоймай, олар да
кешке белсенді араласып отырса, онда ... ... ... ... аса құнды болмақ.
Қызықты физика кешінде орындалатын қызықты ... орны ... ... ... ... және тұрмыста кең ... ... жиі ... ... ... қолданылуы туралы
қысқаша әңгімеленіп тұрса, кештің мазмұны арта ... ... – жеке ... ... ... ... ашу және оның
үздіксіз дамуы мен жетілуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... физика пәнінің
мұғалімдері оқушылардың пәнге деген ... ... ... ... ... өте қиын және кемшілігі ... ... Ал ... өзі ... ... өту ... қызықты емес пәнге айналды. Осы қызық және ... қиын ... ... ... көріп, қажетті екенін ... ... ... керек? Білім беру ісін ізгілендіру ... ... Бұл ... ... ... асыратын мұғалім. Оның эрудиясы, ... ... ... білуі, заманына сай ... Әлем ... Бала бұны сәби ... ... ... тәжірибелі болып, эмпирикалық білімімен оқи бастайды. ... ... ... аналитикалық және логикалық негізін дамытатын
ғылым, бірақ мұғалім тек ... ойын ... ... ... ... ... қозғамаса, алған ... ... ... ... ... ... сабақта жағымды
психологиялық жағдай ... ... бала өзін ... ... ... болып, жұмыс қабілеті жоғарылайды. Ал ... ... ... ... бала ... ... ... жек көріп
кетуі де мүмкін. Осы жағдайда бала ... ... ... да, табыстарын көтермелеп, бейіл білдіріп, ... ... ... ... ... ... пен ... жемісімен белгілі» -
деп айтылады. Осылайша оқушыларға сабақта ... шарт ... ... де ... ... ... механикалық білімді 7 сыныптан бастап ала бастайды. 7
сыныптағы физика курсының құрылымы мен мазмұнына тоқтала ... 7 ... 68 ... берілген, аптасына екі сағат.
1) Физика және Астрономия-табиғат туралы ғылым. (3 сағат).
2) Заттың құрылысы 6 сағат.
3) ... ... және ... 21 ... Қысым. 14 сағат
5) Жұмыс. Қуат. Энергия. 14 сағат.
6) ... ... 10 ... отырғанымыздай, сағат көп бөлінбеген. Оқушылардың
механикадан білімді толық игеруіне бұл сағат жетпейді. ... осы ... ... ... ... ... үшін, олардың маңызды білім
алуы үшін дипломдық жұмысымдағы әдістемелерді қолданатын болсақ, оқыту
жемісті болады деп ... ... ... ... ... ... етіп ... үшін жоғарыда келтірілген әдістерді
болашақта қолданамын. Соның бәрін сабақта ... ... ... сабағыма қызығады деп ойлаймын. Сабақта ойын ... ... ... ұйымдастыруды, сапалық есептерді ... ... ... ... қолдануды т.б. жүзеге
асыратын болсақ, жақсы ... ... ... бір ... бар: ... кабинеттерінде кемі 10 компьютер болса. Себебі, ... ... ... ... оқушылар оның есептеуін компьютерде
дайындалған программаға салып, нәтижелерін алар еді. Бұл ... ... ... да ... ... ... ... еді.
Мен оқушылардан механика бөлімі бойынша тест алдым. Ондағы мақсатым-
механикадан қалдық білімдерін ... ... ... ... ... мектебінде, 10 сыныптар арасында ... ... ... саны 57 ... ... ... – 12
4 ... оқушылар – 25
3 алған оқушылар – 13
2 алған оқушылар – 7
Олар механиканы бұрын өтіп кеткен. Сондықтан тесттің бұл ... ... олар ... ... ... ... игерген. Олар «Физиканы
жақсы көресің бе?» ... ... 57 ... 54-і «Иә» деп ... ... техникалық бағытта білім алып келе жатқандықтан, бұл ... ... деп ... ... мен ... ... ... сыныбымнан
тест аламын. Кейін сабақ өту кезімде дипломдық жұмысымдағы әдістемелерді
қолданып, біршама уақыт ... ... ... ... аламын. Сол кезде
менің қаншалықты дәрежеде білім бергенімді сол тест нәтижесінен байқаймын.
Оқушыларымның физикаға қызығушылығы артатынына сенемін.
Пайдаланылған ... ... И.К., ... А.К. ... Учебник для 9 кл. сред. шк. –М.,
«Просвещение», 1994.
2. Башарұлы Р., Морзабаева Р.Б., ... У.Қ., ... Г.З., ... Кронгорт Б.А. ҚР БМЖМС 2003-2002 негізіндегі «Физика» оқу пәні
бойынша білім берудің мемлекеттің ... ... ... ... Қ. ... –А., ... 1993.
4. Орехов В.П., Усова А.В. Физиканы оқыту ... ... ... Әлімбекова Г.Ә. Физика пәнін халықтық педагогика тағылымдарымен
байланыстыра отырып оқыту /Оқу ... -А., ... ... Чеботарева А. Оқушылардың 6-7 кластарда физикадан орындайтын өзіндік
жұмыстары /Дидактикалық материал/. -А., «Мектеп», 1989.
7. Иванова Л.А. Активизация ... ... ... ... ... : Пособие для учителей.-М., «Просвещение», 1990.
8. Шахмаев Н.М., Шилов В.Ф. Физический эксперимент в средней ... ... ... Қойшыбаев Н. Механика /Оқулық/.-А., «Зият Пресс», 2005.
10. Тәжібаев С. Қолданбалы механика /Оқулық/. –А., ... ... ... В.С. Силы в ... ... Для ... в ... физики средней школы.-М., 1992.
12. Ланина И. Я. Не уроком единым: Развитие интереса к физике.-М.,
«Просвещение», 1991.
13. Методика ... ... в 7-8 ... ... ... ... для
учителя/ под редакцией А.В.Усовой. –М., «Просвещение», 1990.
14. Тарасов Л.В. Современная физика в ... ... –М., ... Шишкин Н.Н. Клуб юных физиков /Кн. для учителя/. –М., «Просвещение»,
1991.
16. Юфанова И.Л. Заниметельные вечера по ... в ... ... /Кн. ... –М., ... ... ... В.Ф., Пухначев Ю.В. 128 советов начинающему программисту.-М.,
«Энергоатомиздат», 1992.
18. Баула В.Г. и др. ... ... и ... ... ... ... ... С.А., Гнездилова Г.Г., Капустина Е.Н., Селюн М.И. Задачи по
программированию. –М., «Наука», 1988.
20. Дегтярев Б.И. ... ... по ... на ... /Кн. для учителя/. –М., «Просвещение», 1991.
21. Әбдрахманов Е. Қазақ мектептеріндегі физиканы оқыту методикасының
кейбір мәселелері. –А., «Мектеп», ... ... Қ.Т. ... оқу экспериментін жетілдірудің әдістемелік
негіздері.-А; 2004.
23. Перышкин А.В. и др. Методика преподавания физики в 6-7 кл. ... –М., ... ... М., ... Қ. Орта ... ... оқыту
әдістемесі. –А., «Рауан», 1998.
25. Сүйеубаева Л. Есептерді шығаруда компьютерді пайдалану. ИФМ №3, ... ... С. ... пайдаланудың әдістемелік жүйелері //
Қазақстан мектебі, № 4, 2004, 37-б.
27. Таболдинова С. Физикадан есеп шығаруда компьютерді қолдану Математика
және ... № 4, 2003, 15-б. № 5, 2003, ... ... М.Н. ... ... ... –А., «Рауан», 2001.
-----------------------
m
R
G
m
P
R
m
h
N
e
2mg
x
F
N
y
2
1
F
mg
N
mg
N
2
1
F
Механикалық қозғалыс

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бейсызық физиканың жаңа әдістері және компьютерлік модельдеудің көмегімен айнымалы жұлдыздар мен галактикалардың фракталдық қасиеттері мен заңдылықтарын анықтау59 бет
Бейсызық физиканың әдістерін нақты радиофизика есептерін шығаруда пайдалану13 бет
Кванттық физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану34 бет
"Білім беру жүйесіндегі ақпараттық технологиялар"91 бет
"Физика пәнін оқыту әдістемелерінің негізі"63 бет
8-сыныпта «жылу құбылысы» бөлімін оқытуда компьютерлік технологияны қолдану36 бет
XVII ғасырдағы ғылыми революцияның механикалық дүние көрінісінің дамуы. И.Ньютон6 бет
Бейіндік оқыту – білім беру процесінің ұйымдастырылуына өзгерістер енгізу арқылы оқушыларды оқытуда саралау және даралау құралы4 бет
Биофизика6 бет
Зарядталған бөлшек магнит өрісі күшейген аймаққа түскенде үделетінін көрсету4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь