Қазақстандағы мемлекеттік органдардың демократиялық қағидаларына сәйкес қызмет етуі

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2.4

I тарау Мемлекет механизмі ұғымы, құрылымы

1.1 Мемлекеттік механизм және мемлекеттік аппарат ұғымдары, элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.18
1.2. Мемлекеттік органдар ұғымы, белгілері, ұйымдастырылу, қызмет ету қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.28
1.3 Мемлекеттік қызмет, оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29.41

II тарау Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік органдардың демократиялық қағидаларына сәйкес қызмет етуі.

2.1 Қазақстан Республикасының заң шығарушы билік органы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 42.46
2.2 Қазақстан Республикасының атқарушы билік органдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..47.49
2.3 Қазақстан Республикасының Сот билігі т.б. органдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50.56

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .57.58

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..59. 61
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Егемен ел атанған Қазақстан Рсепубликасы
құқықтық мемлекет құру үшін мемлекеттік органдарда кәсібилік, демократиялық қағидаларын ұстану керек. Кәсібилік қағидасына сәйкес мемлекеттік қызметкер кәсіби даярланған маман болуы тиіс. Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі және этика мәселесі мемлекет құрылған сәттен бастап әрдайым күн тәртібінде тұратын мәселелердің бірі.
Қазақстан Республикасының Президентінің жолдауында көрсетілгендей жаңа кадр саясатын жүргізу, жаңа басқару тобын құру, мемлекеттік органдарды еліміздің бүгіні мен болашағына қызмет жасайтын кадрлармен қамтамасыз етуді талап етеді.
Бүгінгі күннің басты талабының бірі – мемлекеттік органдардың , билік
басындағылардың мемлекеттің негізі, қозғаушы күші заңдарды жақсы білу, сол арқылы қарамағындағыларды заңбұзушылықтан сақтандырып отыруы.
Заң ғылымы жүйесінде «Мемлекеттік органдар қызметінің және ұйымдастырылуының қағидалары» зерттеу тақырыбы - өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Өйткені, жақсы, үлгілі мемлекет болу үшін жақсы басқару жүйесінің болу керектігі идеясы ертеден келеді (Аристотель, Платон, т.б.). Қазіргі көптеген демократиялық мемлекеттер - құқықтық мемлекет құру жолын ұстанған. Ал құқықтық мемлекетте мемлекеттік органдарға жоғары талап қойылады, олардың жауаптылығы жоғарылайды.
Мемлекет дегеніміз - өз аумағындағы халықты құқықтық жүйесі арқылы ұйымдастыратын, басқаратын күрделі саяси ұйым.
Мемлекет – арнайы басқару және мәжбүрлеу аппараты бар, қоғамның өкілі бола тұра, оны басқаратың және оның дамуының қамтамасыз ететін, бұқаралық биліктің, егеменді, саяси ұйымы.
Мемлекет қоғамды басқаруды жүзеге асыратын, өзінің барлық мүшелерінің мүдделері үшін тәртіпті қамтамасыз ететін, әрі үстем таптардың немесе билік жүргізуші топтың немесе халық топтарының мүддесін артықшылықтан қорғайтын биліктің ерекше ұйымы болып табылады.
Мемлекеттік механизм деген – мемлекеттік органдардың мемлекеттік билікті жүзеге асыру әдістері мен құралдарының жүйесі. Яғни, мемлекеттік механизм ұғымына – мемлекеттік билік, мемлекеттік аппарат, мемлекеттік билікті жүзеге асыру құралдары мен әдістері ұғымдары кіреді. Мемлекеттік орган - мемлекеттік аппараттың бір буыны. Ол – мемлекет атынан белгілі бір мемлекеттік функцияны жүзеге асыруға бағытталады. Мемлекет механизмі түсінігімен қатар, теория және практика жүзінде мемлекеттік аппарат түсінігі де кеңінен пайдаланылып келеді. Биліктің бірден-бір бастауы – халық болғандықтан мемлекеттік органдар халықтың еркін, мүддесін ескеру қажет. Халық еркі сайлаулар, референдум, мемлекеттік қызметке орналасу теңдігі, т.б. жолдармен ескеріледі. Сондықтан, мемлекеттік органдар өз қызметінде демократиялық қағидаларды басшылыққа алуы тиіс. Адам және азамат құқықтары мен бостандықтарының жоғарылығы, демократизм, биліктің бөлінуі, заңдылық, жариялылық, кәсібилік, сайланбалылық және тағайындамалық жүйенің бірлігі, т.б. қағидалар.
Мемлекеттік органдарды ұйымдастырудың және оның қызметінің қағидалары, сөз талас қағида саны бойынша да жүргізіліп жатыр. Тербеліс омплитудасы мұнда өте үлкен. Ю.М.Козлов еңбектерінде тек үш қағиданы-федерализм, заңдылық, орталықтандыру және орталықсыздандыру айтса, Б.П.Елисеев он екісін айтты: федерализм, жүйелілік (төмен тұрған органдардың жоғары тұрған билікке бағынуы); орталықтандыру, орталықсыздандыру; өкілеттіліктері мен қызметтерін дифференциациялау және белгілеу; кәсібилік пен құзыреттілік; заңдылық; жариялылық; қызметтер мен белгіленген өкілеттіктерді бір бөліктің (жүйенің) оның басқа бөлігіне (ішкі жүйеге) беру жолымен бөліп беруі; заңшығарушы, атқарушы және сот билігінің өзара іс әрекет және келісіп қызмет атқару; азаматтардың билік органдарын құруда (сайлауда) қатысу; бақылау .
Менің дипломдық жұмысымның мақсаты – жалпы мемлекеттік органдар қызметі мен олардың қызмет ету қағидаларына және оның Қазақстандағы жағдайына жан-жақты талдау жасау.
Осыған сәйкес дипломдық жұмысымның міндеті –
1. Мемлекет миханизмінің құрылымының жұмысын ашып көрсету;
2. Мемлекет органдарына жалпы сипаттама беру;
3. Мемлекеттік қызметті жүзеге асыру жолдарын көрсету;
4. Қазақстан Республикасындағы органдардың қызметіне, олардың
ұйымдастырылу қағидаларына жалпы сипаттама беру болып табылады.
Осы зеттеу жұмысымды екі бөлім, алты тараудан құрап жаздым. Мынадай бөлімдерге бөліп қарастырдым: кіріспе; жұмысымның 1-тарауында-мемлекет механизмі ұғымы, құрылымы; 2-тарауда – Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік органдардың демократиялық қағидаларға сәйкес құрылуы, қызмет ету жағдайлары; қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімі.
Мемлекеттік механизм, аппарат, органдар туралы көптеген шетелдік және Қазақстандық заңгер ғалымдардың еңбектері, мақалалары бар - Баянов Е, Табанов С.А, Жоламанов, Булгаков, Т.Н. Радько, В.Н.Храпонюк, М.Н. Марченко, М.И.Абдулаев, т.б. Осы еңбектердегі және нормативтік құқықтық актілер (ҚР Конституциясы, ҚР Президенті, ҚР Парламенті, ҚР Үкіметі, Сот төрелігі және судьялардың мәртебесі, т.б. заңдар).
Дипломдық жұмыста – мемлекеттік билік, ( Мемлекеттік механизмнің ерте замандағы, ортағасыр мен буржуазиялық замандағы тарихи ерекшеліктерін) Ресей, АҚШ, т.б. шетелдегі мемлекеттік органдар қызметінің ерекшеліктеріне мысалдар келтірдім. Қазақстандағы мемлекеттік билік тармақтарының қазіргі қызмет ету жүйесіне, «мемлекеттік қызмет», «Сыбайлас жемқорлықпен күрес» заңдарына тоқталдым.
Мемлекеттік – қызметтік қатынастарды іске асырудың қажетті алғы шарты мемлекеттік қызметке азаматтарды қабылдауды, сондай-ақ оларды лауазымдарға тағайындау мен ауыстыруды, мемлекеттік қызметте болған кезде оларға біліктілік дәрежелер беруді жүзеге асыру үшін құқық берілетін нақты мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарды белгілеу, мемлекеттік органдардың кадрлар жөніндегі жұмысының маңызды элементі-мемлекеттік кадр саясатын жүзеге асыру. Кадр саясаты заңдарда, өзге нормативтік құқықтық актілерде бекітіп және солар арқылы іске асырылатындығы туралы жазып өттім.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.

I. Нормативтік құқықтық актілер.

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995ж 30 тамыз
2. «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгеруер мен толықтырулар енгізу тралы» 2007жыл 21 мамырдағы № 254 ҚР Заңы.
3. «ҚР Мемлекеттік қызмет туралы» заңы
4. «Сыбайлас жемқорлықпен күрес» заңы.


II. Оқулықтар.

1.Актуальные проблемы теории права курс. Лек.Под.Ред. А.Г.Хабибуллина. Уфа , 1995
2.Ашитов З.О. «Қазақстан Республикасының құқықтық негіздері». Алматы «Жеті Жарғы» 2003 жыл.
3.Ашитов З.О. «Егемен Қазақстанның құқығы». Алматы «Жеті Жарғы» 2003 жыл.
4.Алексеев С.С.Общая теория право. Курс в 2 тт М., 1981, 1982
5.Абдулаев.М.И. Теория государства и право.Питер 2003
6.Булгакова Д.А. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы 2004 жыл
7.Булгакова Д.А. Теория государства и право. Учеб.пособие Алматы 2007
8.Баянов Е. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері». Алматы 2003 жыл.
9.Венгеров А.Б. Теория государства и право. Москва., 2000
10.Гайман – Черновюк В.И. Очерк теории государства и права. М., 1996
11.Жоламанов К.Д. «Мемлекет және құқық теориясы». Алматы «Эверо» 2004
12.Ибраева А.С. Общая теория государства и право. А., 2000г
13.Ибраева А.С. Ибраев Н.С.Теория государства и право. Учеб.Пособие Алматы «Жеті Жарғы»; 2003 г
14. Иеринг Р. Фон. Борьба за право. М.: Феникс, 1991. С.64.
15.Коваленко А.И. Теория государства и право. Москва 1994г
16.Курс лекций по теории государства и права. Под.ред .А.В.Малько., Саратов 1993 г
17.Курс теории государства и права. Под. ред. И. П. Марова., Тюмень 1994
18.Лазарев В.В. Теория государства и право. Москва 1992
19.Ливишиц Р.З. Теория право. Москва 1994
20.Матузов.Н.И.,А.В.Малько «Теория государства и право .Москва. Юристь 2005
21.Нерсесянц В.С. Теория государства и права. Москва., 2001.
22.Общая теория государства и права. Курс лекций .Под.ред. Б.К.Бабаева.,Новгород 1993
23.Общая теория права и государства. Под.ред. В.В.Лазарева., Москва 1996
24. Радько Т.Н. Теория государства и права: Учебник для вузов. М.:
Академический Проект, 2005 . С.220-221
25.Сырых В.М. Теория государства и права. Учеб. Былина 1998
26.Спиридонов Л.И. Теория государства и права. Москва 1999
27.Табанов С.А. «Салыстырмалы құқықтану негіздері». Алматы «Жеті Жарғы» 2003жыл.
28.Теория государства и права.Под.ред. в.М.Королский., Москва 1997
29.Теория государства и права.Курс лекций под.ред.И.И.Матузова.,Москва 1999
30. Теория государства и права. Курс лекций/Под ред. Н.И.Матузова и
А.В.Малько.-М.: Юристь, 1997.С.103-104.
31. Теория государства и права. Курс лекций/Под ред. М.Н.Марченко.-М.:
Издательство «Зерцало». 1998. С.122-129.
32.Теория государства и права. Под.ред. Н.А.Катаева Уфа 1994
33.Теория государства и права.Под.ред. Г.Н.Манапова Москва 2000
34.Храпанюк В.Н. Теория государства и права. Москва 2000
35.Черданцев А.Ф. Теория государства и права. Курс лекций Екатеринбург 2000
36.Чиркин «Государственой управление»
37.Чиркин «История гасударста зарубежных стран»

III. Баспа сөз материалдары.

1. Заң және заман. 2006 № 2
2. «ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы». Егемен Қазақстан №36 7 ақпан 2008 жыл.
3. Нұртазин М. Мемлекеттік қызмет: жауапкершілік арта бермек. Орал өңірі. 2005. 16тамыз
4. Парламент жаршысы, 1999, №12, Егемен Қазақстан, 2005, 9-шілде.
5. Абдулпаттаев С. «Орталық Азия мемлекеттерінің Одағын құру бастамасының маңызы». Ақиқат, 2005, № 5
6. Абдулпаттаев С. «Қазақстан – Қытай қарым – қатынастары». Ақиқат, 2004, № 8
7. Арыстанбекова А. Әлемге әйгілі. Егемен Қазақстан 2001 жыл 2 наурыз
8. Иманбекова Б. «Қазақстандағы ғылыми – техникалық саясат». Саясат, 2005, № 9
9. Қарасаев Ғ. «Еуразиялық бірлестік және қауымдастық». Қазақ тарихы, 2003, № 4
10. Мұхамеджанов М. «Мәдениет саласын аймақтық басқарудың кейбір мәселелері». Саясат, 2006, № 5
11. Назарбаев Н.Ә.Қазақстан жаңа ғасырда әлемдік даму үрдістерінен кенже қалмауы тиіс. Дипломатия жаршысы. 2000 жыл, №3, 11 бет.
12. Нұрақым Р. «Қазақстан мен Ресей қарым – қатынастарының жаңа буыны». Ақиқат, 2004, № 1
13. Сұлтанәлі Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат, 2004, № 4
14. Тоқаев Қ. «Ынтымақтастыққа он жыл» Егемен Қазақстан 2002 жыл 2 наурыз
15. Тоқашбаев М. НАТО және Қазақстан. Астана ақшамы 1999 жыл 20 мамыр.
16. Шойынғазин С. Өңі өзгерген НАТО. Егемен Қазақстан 2002 жыл 28 желтоқсан
17. Сұлтанәлі Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат, 2004, № 4
        
        Жоспар.
Кіріспе
............................................................................
....................................2-4
I тарау Мемлекет механизмі ұғымы, құрылымы
1.1 Мемлекеттік механизм және ... ... ... ... органдар ұғымы, белгілері, ұйымдастырылу, қызмет ету
қағидалары..................................................................
......................................19-28
1.3 ... ... ... тарау Қазақстан ... ... ... ... ... ... етуі.
2.1 Қазақстан Республикасының заң ... ... ... ... ... билік
органдары...................................................................
.......................................47-49
2.3 Қазақстан ... Сот ... ... ... ... ... ... ел атанған Қазақстан Рсепубликасы
құқықтық мемлекет құру үшін мемлекеттік органдарда кәсібилік, демократиялық
қағидаларын ұстану керек. Кәсібилік ... ... ... ... ... ... болуы тиіс. Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі
және этика мәселесі мемлекет құрылған сәттен бастап әрдайым күн ... ... ... Республикасының Президентінің жолдауында көрсетілгендей жаңа
кадр саясатын жүргізу, жаңа басқару ... ... ... ... ... мен болашағына қызмет жасайтын кадрлармен қамтамасыз етуді
талап етеді.
Бүгінгі күннің ... ... бірі – ... ... , ... мемлекеттің негізі, қозғаушы күші заңдарды жақсы білу, сол
арқылы қарамағындағыларды заңбұзушылықтан сақтандырып отыруы.
Заң ... ... ... органдар қызметінің және
ұйымдастырылуының қағидалары» зерттеу тақырыбы - өзекті ... ... ... ... ... ... мемлекет болу үшін жақсы басқару
жүйесінің болу керектігі идеясы ертеден келеді (Аристотель, Платон, ... ... ... ... - ... ... құру ... Ал құқықтық мемлекетте мемлекеттік органдарға жоғары талап
қойылады, ... ... ... ... - өз ... халықты құқықтық жүйесі арқылы
ұйымдастыратын, басқаратын күрделі саяси ұйым.
Мемлекет – арнайы басқару және мәжбүрлеу аппараты бар, ... ... ... оны ... және оның ... ... ... бұқаралық
биліктің, егеменді, саяси ұйымы.
Мемлекет қоғамды басқаруды жүзеге асыратын, өзінің ... ... үшін ... ... ... әрі үстем таптардың немесе билік
жүргізуші топтың немесе халық топтарының мүддесін ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік механизм деген – мемлекеттік органдардың мемлекеттік
билікті жүзеге асыру әдістері мен құралдарының ... ... ... ұғымына – мемлекеттік билік, мемлекеттік аппарат, мемлекеттік
билікті жүзеге асыру құралдары мен ... ... ... ... - ... аппараттың бір буыны. Ол – мемлекет атынан белгілі бір
мемлекеттік функцияны ... ... ... ... ... қатар, теория және практика жүзінде мемлекеттік аппарат
түсінігі де кеңінен ... ... ... бірден-бір бастауы –
халық болғандықтан мемлекеттік ... ... ... мүддесін ескеру
қажет. Халық еркі сайлаулар, ... ... ... ... т.б. жолдармен ескеріледі. Сондықтан, ... ... ... ... қағидаларды басшылыққа алуы тиіс. Адам және азамат
құқықтары мен бостандықтарының жоғарылығы, демократизм, биліктің бөлінуі,
заңдылық, жариялылық, кәсібилік, ... және ... ... т.б. ... ... ... және оның ... қағидалары,
сөз талас қағида саны бойынша да жүргізіліп жатыр. ... ... өте ... ... ... тек үш ... орталықтандыру және орталықсыздандыру ... ... ... ... федерализм, жүйелілік (төмен тұрған ... ... ... ... орталықтандыру, орталықсыздандыру; өкілеттіліктері
мен қызметтерін ... және ... ... ... ... жариялылық; қызметтер мен белгіленген
өкілеттіктерді бір ... ... оның ... бөлігіне (ішкі жүйеге)
беру жолымен бөліп ... ... ... және сот ... өзара іс
әрекет және келісіп қызмет атқару; азаматтардың билік органдарын құруда
(сайлауда) қатысу; ... ... ... ... мақсаты – жалпы мемлекеттік органдар
қызметі мен ... ... ету ... және оның ... ... талдау жасау.
Осыған сәйкес дипломдық жұмысымның міндеті –
1. ... ... ... ... ашып ... Мемлекет органдарына жалпы сипаттама беру;
3. Мемлекеттік қызметті жүзеге асыру жолдарын көрсету;
4. Қазақстан ... ... ... ... қағидаларына жалпы сипаттама беру болып табылады.
Осы зеттеу жұмысымды екі бөлім, алты тараудан құрап жаздым. ... ... ... ... ... ... ұғымы, құрылымы; 2-тарауда – Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары; қорытынды, қолданылған әдебиеттер тізімі.
Мемлекеттік механизм, аппарат, органдар туралы көптеген шетелдік және
Қазақстандық заңгер ғалымдардың еңбектері, ... бар - ... ... С.А, ... ... Т.Н. Радько, В.Н.Храпонюк, М.Н. Марченко,
М.И.Абдулаев, т.б. Осы еңбектердегі және нормативтік құқықтық актілер (ҚР
Конституциясы, ҚР Президенті, ҚР ... ҚР ... Сот ... ... ... т.б. ... жұмыста – мемлекеттік билік, ( Мемлекеттік механизмнің
ерте замандағы, ортағасыр мен буржуазиялық замандағы ... ... АҚШ, т.б. ... мемлекеттік органдар қызметінің ерекшеліктеріне
мысалдар келтірдім. Қазақстандағы ... ... ... қазіргі
қызмет ету жүйесіне, «мемлекеттік қызмет», ... ... ... ...... ... іске асырудың қажетті алғы шарты
мемлекеттік қызметке азаматтарды қабылдауды, сондай-ақ ... ... мен ... мемлекеттік қызметте болған кезде оларға
біліктілік дәрежелер беруді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... мен ... адамдарды белгілеу, мемлекеттік
органдардың кадрлар жөніндегі жұмысының маңызды ... ... ... ... Кадр саясаты заңдарда, өзге нормативтік құқықтық
актілерде бекітіп және солар ... іске ... ... ... ... ... және мемлекеттік аппарат ұғымдары, элементтері.
Мемлекеттің көп қырлы қызметі өзінің сипаты мен табиғаты,
тікелей бағыты мен ... ... ... мен ... ... мен ... ерекшеленетін әр түрлі мемлекеттік
құрылымдар жүйесі ... ... ... Олардың комплексті пайдалану
мемлекет ... ... ... ... тұрған міндеттерді
шешуге мүмкіндік береді.
Мемлекеттік билікті, оның ... мен ... іске ... ... бір ... ... Мемлекеттің міндеттері мен қызметтері
іске ... ... ... мемлекет механизмі дейміз.Мемлекет
механизмі мынадай бөліктерден ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорын, ақша – қаржы қоры.
Мемлекеттің механизмі бұл – ... ішкі және ... ... ету үшін ... ... ... ... жүйесі.
Мемлекеттік механизмнің мәні зор: айталық, мұнда ... ... ... өмір ... тәжірибелік мәні көрініс табады. Сондықтан,
мемлекет функциясын іске асыру үшін арнайы мемлекеттік аппарат құрылады. Ол
мемлекеттің ... ... ... әрі ... бір ... бар
мемлекет органдарының күрделі жүйесі. ... ... ... ... құқықтар мен міндеттердің шамасын (көлемін) айқындайтын құзыреті
болады.
Мемлекеттік орган ... ... ... иелі және өз ... ... ... ... ұйымдастыраушылық материалдық ... ... ... арқа ... ... оқшауланған құрамы бар
мемлекеттік аппараттың бір бөлігі.
Мемлекеттік орган – бұл ... ... ... және ... ... ... өкілеттіліктерді иеленеген ұйым немесе мекеме.
Мемлекеттік орган дегеніміз – ... ... ... ... ... ... ... иелі өзінің құзыреті шеңберінде
қызмет атқаратын бірыңғай мемлекеттік аппаратының бөлігі ... ... ... ... орган мемлекет орнатқан тәртіпте құрылады;
2. органға мемлекет өз міндеттері мен қызметін жүзеге ... ... ... бұл ... ол ... қызметті де, қызметтер
жиынтығын ( мысалы, Парламент) орындауы мүмкін;
3. органға мемлекеттік ... ... ... Ол басқа мемлекеттік
органдар, лауазымды адамдар, ... ... ... міндетті актілер
шығара алады және өздері шығарған актілердің орындалуын қамтамасыз етеді;
4. мемлекет үшін белгіленген ережелерге сәйкес әрекет етулері тиіс. ... ... ... үшін ... және ... ... ... бір тәртібі белгіленген. Бұлар бір жүйеге біріктелген, бірақ
олардың әрқайсысының функциясы ... бір – ... ... тән
белгілермен оңай ажыратылады.
Әрбір мемлекеттік органдарға ... ... оның ... басқаруындағы мемлекеттік және қазыналық мүліктер;
2. қаржы құралдары, банктегі есепшот, бюджеттен қаржыландыру көзі;
3. өзіне тән ұйымдастырушылық құрылымы, ... ... ... және ... ... жүйесі;
4. биліктік өкілеттіліктердің қажетті көлемі, олардың негізінде лауазымдық
тұлғалар мен ... ... ... ... ... ... асырады.
Мемлекеттік органдарға мыналар жатады:
1. заң шығарушы, атқарушы және соттар (билік бөлу ... ... ... ... ... ... және ... құрылыс белгілеріне қарай);
3. бастапқы (сайланбалы өкілді), оның мүшелерін халықтың сайлауы ... ... яғни оның ... ... ... ... ... қарай);
4. жалпы құзыретті, яғни бұл орган өзінің құзыреті ... оған ... ... ... шеше ... ( ... ... Үкімет және арнайы
министрліктер, мемлекеттік комитеттер, т.с.с.) (құзыреттің мәні бойынша);
5. коллегиалды – шешімді көпшілік ... ... ... және ... – мекеме басшысының өзі қабылдайтын жеке шешімі ... ... ... ... ... (қызмет ету мерзімі шектеусіз түрде ... және ... ... ... жету үшін ... ( өкілеттіліктің
мерзімі бойынша).
Мемлекеттік органдарды анықтайтын белгілер:
1. мемлекет еркімен құрылуы және өз функциясын соның атынан іске ... ... ... тәртіппен қызмет түрін қатаң орындауы;
3. заң жүзінде бекітілген ұйымдық құрылымы, ... ... ... жиынтығы), аумақтық қызмет көлемі, арнаулы аппараты және
өзге мемлекеттік органдармен қарым – қатынасын ... ... ... ... бір ... ... иелігі (құрылыс, үйлер, көлік т.б );
5. мемлекеттік билік сипаттағы ... ... яғни әр қилы ... ... және оны іс ... ... қамтамасыз ететін құқығының
болуы.
Мемлекеттің механизмі, әрине, мемлекеттің функциясын жүзеге асырушы
күш, бұл мемлекеттік аппараттық ... ... ... істеуінен
көрінеді. Мемлекет механизмі – бұл ... ... мен ... ... ... ... ... жүйесі. Мемлекет
аппаратының, оның барлық бөлімшелерінің мазмұнын ... ... ... ... ұйымдасуы мен тиімді ... ... ... етуге
бағытталған басқарушылық, ұйымдастырушылық қызмет құрайды.
Бұл қызметтің нысандарын көп жағдайда басқарудағы заңдар мен ... ... ... ... ... ... ... қызметінің келесі нысандарын бөліп қарастыруға болады:
1. тікелей ... – бұл ... ... ... тәжірибе алмасумен
байланысты, құқықтық сипатты иеленбеген қызмет түрлері;
2. құқықтық нысандар – құқықтық заңды ... ... ... яғни, олар
барлық субъектілер үшін міндетті болып табылады және ... ... ... ... ... ... қызметінің негізгі
құқықтық нысандарына мыналар ... ... ... – бұл ... ... жобаларын
дайындауға, оларды қабылдау мен жариялауға байланысты қызмет;
2) Құқыққолданушы қызмет – бұл ... ... ... ... қызмет;
3) Құқыққорғаушы қызмет – бұл ... ... ... және
қадағалаумен, кінәлі тұлғаларды жауапкершілікке тартумен т.б.байланысты
қызмет.
Мемлекет механизмінің құрылымына мыналар кіреді:
1. өздерінің ... ... ... жүзеге асыру барысында тығыз
байланыстылығы және өзара ... ... ... ... ... ие емес, алайда, экономика, білім беру,
мәдениет, денсаулық қорғау, ... және тағы ... ... ... ... атқаратын мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындар;
3. басқарумен арнайы айналысатын мемлекеттік қызметшілер;
мемлекеттік аппараттың қызметін ... ету үшін ... ... және ... ... айтылған мемлекеттік құрылымдардың барлығын бірнеше түрге
бөлуге болады. Олардың ішінде мемлекеттік ... ... ... ... органдарының шоқтығы бөлек. Оның басқа бір буыны болып
биліктің айрықша ... және ... ... және ... ... ... ... барлау және контрбарлау) табылады. Мемлекет құрылымының үшінші бір
түріне ... ... (бұл ... ... ... ... басқа ұйымдар, мекемелер мен кәсіпорындар айтылып ... ... ... ... кірмейді, тек жанап қана өтеді.
Мемлекет миханизміне орасан зор роль берілген. Ол іс ... ... ... ... ... Барлық биліктік жетекшілік,
басқарушылық, бақылаушылық, ұйымдастырушылық және реттеушілік қызмет ... ... ... ... ... ... оның
стратегиялық бағыты, тактикалық міндеті мемлекеттің механизмімен жасалып,
сонымен түзетіліп, жүзеге асырылады.
Мемлекет механизмі дегеніміз, мемлекет ... ... ... үшін, оның функцияларын іс жүзіне асыру үшін құрылған ... ... ... ... ... және ұйымдастыру-
мәжбүрлеу құралдарының жүйесі.
Мемлекет механизмі түсінігімен қатар, теория және ... ... ... ... де ... пайдаланылады. Әрине, бұл
түсініктердің ара қатынасы туралы мәселе туады. ... ... ... жақын және көп жағдайда бір-біріне сәйкес ... ... ... да бар. Ол ... ... мемлекеттік аппарат
мемлекеттік механизмінің мемлекеттік қызмет принциптеріне негізделген
буындарын ғана ... ... да ... ... ... ... ... қызметші болып табылмайтын, депутаттық қызметі
үшін мемлекеттен ақы алатын депутаттар ... ... тұра ... ... күмән жоқ, мемлекет механизмінің бір бөлігі болып
табылады.
Мемлекет механизмінің ... ... ... қағидалары.
Мемлекет механизмінің қағидаларының санын көрсететін ... ... ... қатар автордың қазіргі заманғы мемлекет қызмет негізінде
болуы ... ... ... ... айту ... ... ... бар.
М.Н.Марченкомен ұсынылған мемлекет механизімінің ұйымдастырылуы және
қызметінің қағидаларының ... ... ... ол ... ... ... ... негізгі қағидаларын айтты:
қызмет атқарылу мен құрылудың үйлесімділігі; іс ... ... және ... мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі мен
жоғары этикалық талаптарды орындау, парламент ... ... ... ... адалдығы.[1] Қағидалардың бірі мемлекеттік
аппараттың ұйымдастырылуы мен ... ... ... ... Айта кету ... заңдылық ғана емес, сонымен
қатар саяси мәнге ие бола ... ... және ... ... ... мен ... қызметінің негізгі әдісі ретінде орын
алады. Түрлі елдердің мемлекеттік аппаратының қызметіне қатысты ... ... ... ... және лауазымды тұлғалардың
тиісті қызметтерін ағымдағы конституцияға, ... ... ... ... ... ... ... заңнамалық
актілерге сәйкес жүзеге асыруы. Заңдылық және конституционалдық ... ... оған ... ... ... және ... ... құқықтық актілердің, жемқорлықпен күрес, оған қоса
азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын ... ... ... ... ... қатаң және бұлтартпас істелуін қамтамасыз ... өту ... ... және ... құбылыс және
түсінік ретінде қоғам мен мемлекетпен байланыссыз болуы мүмкін емес. ... ... және ... ... ... және
құқықтық белгілі бір нысандарына, қоғамның белгіленген мәні мен даму
деңгейімен ара ... ... ... ... ... заңдылық және конституциялықты
жалпылай қарастырмайды, тек мемлекеттің және ... құл ... ... және ... ... ... ... заңдылық және конституционалдылықтың негізін түрлі
мемлекеттердің ... ... ... олардың даму барысында
қабылданған заңдар құрайды. Нақты, жақсы дамыған, практикалық ... ... ... және ... талаптарға жауап беретін
заңнаманың болуы жекелеген мемлекеттік органдардың және бүкіл мемлекеттік
механизмнің ... ... ... және ... бекіту үшін маңызды және қажетті шарты болып табылады.
Заңдылықты және конституционалдықты қатаң және бұлтартпай ... ... ... ... ... мемлекеттік емес органдардың, мекемелердің
және ұйымдардың қызметінің маңызды
қағидасы болып табылады. ... ... ... ... сәйкес бүкіл мемлекеттік органдар, мемлекеттік және қоғамдық ... ... ... және ... ... және дамуында
шығарылған заңдарын бұзбауға міндетті. Бүкіл теориялық ... ... сол ... ... саяси және қоғамдық бірлестіктер конституция және
басқа да заңдар ... ... етуі ... мемлекеттік механизм қағидаларының жүйесін құрылуына
қаншалықты өзгеше ... ... Ол ... ... ... және ... ... мемлекеттік органдардың жалпы қағидаларын және мемлекет
механизмінің тек кейбір бөлімшелеріне, жеке ... мен ... ... жеке ... ажыратуды ұсынады.
Жалпы қағидалар өз кезегінде екіге бөлінеді. ... ... ... ... ... заңдарда, соның ішінде, мемлекеттік
қызмет туралы, конституциялық бақылау органы туралы, прокуратура туралы
және т.б. ... ... ... топ ... ... ұйымдастырылуымен қызметінің
конституциялық бекітілген ... ... ... ... ... формасына байланысты федерализмді немесе унитаризмді,
билік бөлінісін, заңдылықты ... ... ... ... иесі және ... көзі – көп ... ... табылатын мемлекеттің демократиялық ұйымдастырылуында, республикалық
билік нысанында көрінеді. Халық өз ... ... ... арқылы жүзеге
асырады, соның ішінде тікелей өздері, мысалы, президенті және мемлекеттік
биліктің өкілді органдарын ... ... ... ... ... бойынша. Осылайша Қазақстан Республикасының Конституциясының 3-
бабына сәйкес «Мемлекеттік ... ... ... ... ... өз билігін республикалық рефферендум арқылы және ... ... ... жүргізеді және мемлекеттік органдарға өз билігін
жүзеге асыруға өкілдік етеді». Дегенмен, мемлекеттегі халық ... ... ... қатарында мемлекетпен біріктірілетін органдар
тұлғасындағы мемлекеттік механизм басты орынды ... ... ... мен ... ... – тұлғаның рухани және ... ... адам және ... құндылығын қамтамасыз етуге
бағытталған саясаты бар ... ... ... ... ... ... ... Конституциясының 1-бабына сәйкес
Қазақстан ... ең ... ... бұл ... оның ... құқығы
және бостандығы. Ресей Федерациясының Конституциясы конституциялық қатар
негізінде 2-бабында «Адам , оның ... мен ... ең ... » деп ... Адам және ... құқығы мен бостандығын тану,
сақтау және қорғау бұл ... ... «Бұл ... ... ... бүкіл мемлекеттік органдарға және әр мемлекеттік қызметшіге
арналған».
Адам ... үшін ... ... адам үшін ... ... ... және ... бірінші орында мемлекет
мүдделері, екіншісінде - ... ... және ... ... ... Енді ... ... тұлға мүддесі, екіншісінде қоғам және тек үшінші
орында мемлекет мүддесі тұруы керек.
Гуманизм адамсүгіштікті білдіреді. Билік органдары азаматқа ... да бір ... шеше ... ... осы түсініктен бастамашылық
етуі тиіс. Осылайша, жаза атқару органдары Ресей ... ... 7 ... айтылған, тұлғаға қатысты қолданатын таза және өзге де
қылмыстық-құқықтық ... ие ... ... ... оған ... ... қатыгездік немесе адамның қадір-қасиетін қорлайтындай
жәбір көрсетіп ... жол ... ... ... 18 бабы адам және ... құқықтары мен бостандықтары
«заңдардың қолданылуын, заңшығарушы және атқарушы билігінің, жергілікті
өзін өзі ... ... ... және сот ... ... ... Бұл конституциялық ереже мемлекеттік механизмнің
бүкіл тармақтарының қызметі адам және ... ... ... ... және ... етуге бағытталуы тиіс.[2]
Мемлекеттік билік заңшығарушы, атқарушы және сот ... ... ... ... көрсететін билік бөлінісі қағидасы түрлі билік
тармақтарына ... ... өз ... ... да бір ... басқаларынан тым жоғарылауын болдырмау мақсатында ... ... ... ... ету ... кімде кіммен билікті
немесе биліктік өкілеттікті иемденуді, ... ... ... Бұл ... ... қазіргі мемлекеттің механизмінің жүйе
жасаушы фактор ретінде көрінеді.
Мемлекет механизмінің ұйымдастырылуы мен қызметінің ... ... тең ... ... тең құқылы субьектілерден
тұратындығын көрсетеді. Федерализм қағидасы ... ... ... Осы ... сәйкес, мемлекет механизмі аумақтық құрылымның күрделі
(федеративтік) нысанын ескере отырып ұйымдастырылуы және ... ... ... ... ... өз мемлекеттік егемендігін,
мемлекеттік бірлігін, мемлекеттік биліктің ... ... ... - ... жүйе ... ... субьектілерінің ең
құқылығына, мемлекеттік ... ... ... мен РФ
субьектілерінің мемлекеттік билік органдары ... ... ... ... ... мен өз ... ... РФ бірлігін қамтамасыз ету мақсатында федерациядан шығуға құқығы жоқ.
РФ субьектілерінің мемлекеттік билігі мен федералды органдардың билік
бөлінісі ... РФ ... ... ... жолымен (РФ Конституциясының
71 бабы) РФ субьектілерінің ерекше өкілеттігімен (РФ Конституциясының 73
бабы) және РФ және РФ ... ... ... ... 72 ... шешіледі. Сонымен бірге, ортақ ... ... ... (РФ ... 76 ... 5 ... ... субьектілерінің өкілеттігіне тиісті салада субьектілерінің заңының
жоғарылығы қағидасы бекітіледі. РФ ... 11 ... ... ... ... ... ... вертикальді бөлу,
келесі ирархиялық кезекпен жүзеге асуы ... РФ ... ... қабылданған федеральді заңдар мен РФ субьектілерінің заңдары (РФ
Конституциясының 76 бабы) және федерация билік органдары және ... ... ... ... РФ ... және федералды
заңдардың негізінде жасалған шарттар (келісімдер).
Мемлекет механизмінің маңызды ерекшелігі, оның барлық буындарының
ішкі бірлігінің болмауы. Бір ... ... ) бір ... ... олар бір-біріне қарсы келмеулері керек. ... олар ... ... ... ... ... -тынысын қамтып, қоғамда бір
тұтас басқаруды қамтамассыз етулері керек. Олардың ... ... ... жүргізуге қайшы келетін әрекеттер жасау орынсыз болмақ..
Сөйтсе де, мұндай бірлік туралы ... ... ... ... салыстырмалы түрде үш дербес әрі ... ... ... ... сот) бар ... ... ... артық болмайды. Олар бір
бірінен оқшауланған, әр түрлі нақтылы ... ... ... ... істермен айналыса отырып, тек өздеріне ғана тән ... ... Бұл факт ... бөлу ... ... ... және т.б.) негізделген, бұл теория қазір күннен күнге кеңінен
қолданыс ... ... оның ... мен ... ... ... ... бекітіп берді. Барлық биліктің бір органға немесе
бір лауазымды тұлғада шоғырлануына қарсы екендігін ... оны ... үш ... ... бөлудің пайдасына аргументтерін
келтіре ... ... бөлу ... 1) ... тежемелік әрі тепе-теңдік
жүйесін пайдалану арқылы өзара іс-қимыл жасауының қажеттілігін ; 2) ... ... ... ... ... жолымен алмастыруына жол
бермейді; 3) билік ... ... ... белгілеуді бекітеді.
Мемлекет механизмінің ұйымдастыру мен қызметінде ... ... бар, ... ... ол ... ... ... рәсімделуге және тәмәмдалуына ие болады. Олардың қатарына мына
төмендегілерді жатқызуға болады:
... ... ... мен ... ... ... мен басқа да нормативтік құқықтық актілерді мүлтіксіз орындауы
басты талабы болып табылатын заңдылық қағидасы;
... ... пен ... ... органдар бастама көрсеткенде және
оны қолдаған кезде тәртіпті сақтауға мүмкіндік беретін ... ... мен ... ... ... ... ... өзара қарым-қатынасы;
• Мәнісі мемлекеттік мәселелерді дер кезінде көтеріп және оны шеше
білуге ... ... ... ... ... дамудың
қажеттіліктерін анықтау және оларды ... ... ... ... ... ... және ... Мемлекет қайраткерінің берілген өкілеттіктер шеңберінде нақтылы
жағдайдың ерекшеліктерін ... ... ... шешім қабылдай білуінен
тұратын кәсіпқойлық пен құзыреттілік қағидасы;
• Жариялылық қағидасын жүзеге асырудың нәтижесінде мемлекет механизмі
демократиялық ... ... ... ашық та ... ... ... өзінің негізгі әлеуметтік міндеті болып
табылатын халыққа қызмет ету ... ... ... ... ... қағидаларды санамалап шығу – бүгінгі таңда мемлекет
механизмінің қызметі ұйымдастырылып, толық жүзеге асырылды ... сөз ... де ... ... ... ... ... олар мемлекет
механизмінің кіретін органдар мен ... ... қол ... жетістіктерге эталон ретінде қызмет етеді.
Мемлекет механизмі дамыған қоғам дамуында бірдей емес функция мен
құрылымды иеленеді. Мемлекет ... – бұл ... мен ... ... сол ... қоғамды және басты мәселелерді қорғап, мемлекетті
жүзеге асырады.
Храпанюк мемлекет механизмінің басты ... деп ... ... ... ... басқару ісімен айналысатын адамдардан
тұрады.( заңды орындаушы және заң бұзушының алдын алушы)
Екіншіден, мемлекет механизмі ... ... ... ... ... функциясын жүзеге асырады.
Үшіншіден, мемлекет аппаратының әр бөлігі ... және ... ... етіледі, ал керек жағдайда мәжбүрлеу арқылы.
Төртіншіден, ... ... ... ... ... ету ... ... мүддесін қорғауға шақырылған. Адам қоғам
дамуының әр ... ... ... ... әртүрлі ерекшеліктері мен
өзіндік құрылымымен белгілі. Бұл экономикалық, әлеуметтік себептермен,
мемлекетте түрлі ұлт ... ... ... ... мен,
географиялық жағдайы сондай-ақ т.б жағдайы түсіндіріледі.
Ежелгі Шығыс және ... ... ... ... механизмі
айтарлықтай жүйелі болды. Ол мемлекет басшысынан, орталық ... ... ... ... ... ... ... т.б мемлекеттік органдардан тұрды.
Феодалдық ортағасырлық мемлекет механизмі негізгі даму жолынан ерте
феодалдық, ... және ... ... өзге де ... ... феодалдық кезеңде мемлекет аппараты күрделі емес жүйе ... Ол ... ... әскери дружинадан т.б тұрды. Кейіннен
Сословельді - өкілдік, атқарушы және т.б ... ... ... ... ... ... айтарлықтай күрделенеді.
Осыдан келіп тармақталған басқару аппараты пайда ... ... ... ... ... сот ... полицейлік
аппараттар және т.б органдар. Әскери дружиналар ... ... ... ... Одан ... мемлекет алдында тұрған
мәселелерді шешуде көбіне көп діни ... ... роль ... XVIII ғ ... ... ... Европада, мемлекет
аппараты қызметіне жаңа өзгерістер еңгізеді. АҚШ-та ... ... ... ... ... ... ... және үкімет
басшысы болып президент болып саналады. Ол конститутцияға қайшы келетін
заңды қайта қарауға ... ... ... мемлекет механизмі жаңа элементтері пайда бола бастады.
Онда: Ұлттық Конвент, Директория, Напалеон жанындағы ... ... т.б. ... ... совет жоғарғы заң шығарушы орган ретінде
бірнеше департаменттерден тұрады. Заң департаменті, діни және ... ... ... және ... әскери департаменттер. Кейін
министрлер кабинеті, мемлекеттік дума қалыптасты. Ол заң шығарушы ұсынысын
енгізуге құқылы.
Қоғамдық өмірде ... ... ... нәтижесінде, мемлекеттік аппарат
құрамында жаңа құрылым ... ... ... ... ... ... ... жүйенің қалыптасуына бастау болды.
Мемлекеттік механизм құрылымы белгілі бір обьективтік мінез-құлыққа
сай сүйеніп жүзеге асады. ... ... ... ұйымның және мемлекет
аппаратының ісіне заң ғылымы мемлекет басқару, ... ... ... ... ... ... ... кең құрылымды қатысу қағидаларымен саналды. Экономика, саясат және
басқа да мемлекеттік ... ... ... ... ... жүйесіне олардың мазмұнына және құрылымына өзгерістер енгізді.
Мемлекет механизмі құрылымына мыналар ... ... ... ... функцияларын жүзеге асыру барысында тығыз
байланыстағы және өзара бағыныштылықтағы мемлекеттік органдар.
2. ... ... ... ... ... білім беру, мәдениет,
денсаулық қорғау, ғылым, т.б. салада жалпы әлеуметтік ... ... ... мен ... ... ... айналысатын мемлекеттік қызметшілер
4. мемлекеттік аппарат қызметін қамтамасыз ету үшін қажет
ұйымдастырушылық, қаржылық және ... ... және ... аппарат мемлекеттің басқарушылық, қамтамасыз етушілік және
қорғаушылық функцияларын іске ... ... ... ... ... ... ... жүйесі. Мемлекеттік аппараттың оның
барлық бөлімшелерінің мазмұнын қоғамдық өмірдің барлық салаларының тиісті
ұйымдастыруымен ... ... ... ... етуге бағытталған
басқарушылық ұйымдық қызмет құрайды. Бұл қызметтің нысандары көп ... ... ... ... ... ... ... сәйкес мемлекеттік аппарат қызметі келесі ... ... - бұл ... ... жасаумен, тәжрибе
алмасумен байланысты. Яғни, бұл құқықтық сипатты иеленбеген қызмет түрі.
Құқықтық нысандар – бұл құқықтық заңды ... ... ... ... ... үшін ... ... табылады және мемлекеттік
міндет салдарды туындатады.
Мемлекеттік аппарат - қоғамды басқару үшін арнаулы құрылған ... ... ... оның нышандары: мемлекет қоғамды басқаратын
және тек қана қызметпен шұғылданатын адамдардан тұрады; мемлекеттік ... мен ... ... жүйесі; мемлекет органдарының қызметі
ұйымдастырушылық, материалдық және ... ... ... аппарат азаматтардың заңды мүдделер ... ... үшін ... ... Республикасы «Мемлекеттік қызмет
туралы» заңның екінші бабында мемлекеттік ... ... мен ... ... ... ... ... асырылатын
және мемлекеттік басқаруды жүзеге асыруға, мемлекеттің өзге де ... ... іске ... ... кәсіби қызмет.
Мемлекеттік аппаратың ерекше ішкі құрылысы бар: ... ... бір ... ... Бұл ... ... ... саяси
қарым-қатынастар, сана – сезім құрады. Осы жүйеде әрбір органның ... ... ...... қызметінің негізгі принциптері
көрсетіледі. Дамудың әрбір кезінде мемлекеттік ... ... бабы және ... ... ... Шығыс мемлекеттерде бүкіл
аппаратты бір орталыққа бағындыратын-патшаның ... ... ... ... ... ... ... болады. Мемлекеттік
аппарат дамуының обьктивтік бағыттары ... ... ... ... Мемлекеттің әрбір ... ... ... нысандары сәйкес келеді. Мемлекеттік қызмет –
конституциялық негізде баянды етілетін ... ... ... оның ... ... ... ... да мемлекеттік
міндеттер мен қызметтерді атқаруды жүзеге ... ... ... ... АҚШ ... да ... Онда заң ... жиын,
үкімет, жергілікті орган, полиция, сот органдары, ... ... және ... ... ... ... аппараттың қызметі мынадай қағидалармен
реттеледі: мемлекет аппаратының ішкі құрылысы және ... ... ... үшін оның ... демократицлық, Конституциялық , заңдылық
қағидаларына сәйкес болуға тиіс. ... ... ... ... ... этикалық дәрежеде орындауы қажет.
Мемлекеттік аппарат ... ... ... соны іске асыруға
міндетті. Халықтың мемлекетті аппаратты құрады, азаматтардың құқықтары мен
бостандықтарына ... ... ... ... ... аппараттың
қызметіне көмек беру үшін қоғамдық ұйымдарды құрады, олар ... ... ... ... құрады. Конституцияның 33 бабында
«Азаматтардың тікелей және өз ... ... ... ... және сот ... ... мен ... істеуі жөніндегі әрекетін
жүзеге асыру мүмкіндігі: » Ал қатысудың түрлерін былай деп ... ... мен ... ... басқару органдарына жеке және
ұжымдық ... ... ... ... мен ... ... сайлау және оларға сайлану, референдумға қатысу, мемлекеттік
қызметке кіру».
Мемлекеттік қызметтің қағидалары: ... ... ... ... ... және сот тармақтарына бөлінуіне қарамастан, мемлекеттік
қызмет жүйесінің біртұтастығы; азаматтардың құқықтарының , бостандықтары
мен ... ... ... ... ... ... ... кіруге, қатысуға еріктілігі; өз өкілеттері шегінде жоғары тұрған
мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар қабылдаған шешімдердің төменгі
мемлекеттік ... ... ... үшін ... ... ... мен ... білігі.
Мемлекет аппараты өз қызметін ашық және жариялық ... ... ... қызметтерінің кәсіпшілігі, ... ... өте ... ... ... Мемлекеттік аппарат ... бар ... ... ... ... ... аппаратының ішкі құрылысы қатаң тәртіпті, субординацияны,
олардың бір-бірімен байланысын ... ... ... ... жүйе, ол бірнеше салаларға бөлінеді: заң шығару, атқару және ... ... ... және қарулы күштер жүйесі. Бұл ... ... ... ішкі ... ... ... әдістері
мен қағидалары. Оларды біріктіріп, ... ... ... ... ... ...... тұрған ерекше мақсаты бар және
соны орындау үшін құзыреті бар ... ... бір ... аппараттың құрылуы мен қызметі, ... ... және ... ... көрсетілген. Әрбір мемлекеттік
аппарат өз қызметін мемлекеттік, материалдық, ұйымдық және ... ... ... аппарат мемлекеттің атынан функцияларын атқарады,
әрқайсысының алдында тұрған мақсаттары ... анық ... ... ... қалай қатынасатыны, ішкі құрылысы, құзыреті
белгіленген. Мемлекеттік аппараттың негізгі ... оның ... ... ... ... ... ... болады: олар мемлекеттің ... ... ... нормативтік актілерді шығарады, немесе
құқықтық нормалардың орындалуын тексереді, ал кейбір ... ... ... бар. ... заңдарға сәйкес мемлекеттің міндеттері мен
функцияларын іске ... ... ... ... өкілеттікті жүзеге
асыратын толып жатқан қызметтер атқарады. ... ... ... ... ... ... ... және
міндеттерге сәйкес анықталады. Мысалы, прокуратура органдары, сот ... КГБ ... ... ... атқарады. Бұл органдар ... Бәрі ... ... ... ... ... ... елдердің мемлекеттік аппаратының ұйымдастырылу және
қызметтерінің ... ... ... ... ... іс әрекеттерінің нәтижелігі, саяси адалдық, заңдылық ... ... ... ... ... ... жоғары
кәсібилігі, сондай-ақ олардың ... ... ... ... ірі маңызды орынды қағида-талаптар алады.
Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі және этика мәселесі мемлекет
құрылған сәттен бастап әрдайым күн тәртібінде ... Олар ... ... тудыратын мәселелер болды және әлі күнге дейін сол орынды иеленіп
келе жатыр. ... ... ... бітпес біршама қызу даулар болып
тұрды.
Мұның ... ... ... ... ... ... ... мен этикалық деңгейіне ... ... ... ... мен ... деңгейі, мемлекеттегі және қоғамдағы
істердің хал жағдайы тәуелді. Осыған байланысты шенеуніктер іс ... ... ... деңгейлері сын айтатыны түсінікті.
Осыған ұқсас даулардың келесі себебі, бұл әлі ... ... ... ... және ешқашан шенеуніктер өз еркімен және сана –сезімімен
өздерінің кәсіби ... өзге де ... ... ... ... ... жоқ. ... өзінің «қамқорлық» көрсететін ... ... ... имидж жасағысы келетіні жәйт, ... ... ... ... ... бұл ... олар ойдағыдай жүзеге
асырған.
Осыған байланысты Екінші дүниежүзілік соғыстан ... ... ... психологияның және бюрократияның әйгілі ... ... ... деп ... ... ... және ... және саясаттың тарихы кітаптарының авторларына дүние
салыстырмалы саналы ... Олар ... ... ... ... ... таңдайды деп ойлайды. Олар сол өкілдердің ішіндегі ең
ақылдылары және іскерлері министр болады деп ... Олар ... ... ... ... өзін ... ... көрсеткендерді
іскерлік жауапкершілікпен бөлейді деп ... ... бәрі ... ... ... және жорамалданады».
Бірақ автор: «кімде кім іскерлік өмірді білетін болса, бұл болжамдар
тіпті күлкілі, дейді. Ойшылдардың жоғарғы кеңестері тек ... ... ... ... ... ... ... еске салу пайдасыз емес».
Мемлекеттік аппараттың қызметкерлерінің негізгі міндеттері ҚР
Конституциясы мен заңдарын, ... мен ... ... ... мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету, ... ... пен ... ... қарауға, олар жөнінде
қажетті шаралар қолдануға; өздеріне берілген құқықтар ... және ... ... ... ... ... ... және еңбек
тәртібін сақтауға; өздерінен жоғары басшылардың ... мен ... ... мен ... ... өз өкілеттігінің шегінде
мәселелерді қарауға және солар бойынша шешімдер қабылдауға, ... ... ... атқару үшін қажетті ақпарат пен
материалдарды алуға құқықтары ... ... ... ... бір түрі ретінде мемлекеттік биліктің
арнайы органы көмегімен қоғамды басқаруға құрылған. Мемлекет органдарымен
мемлекеттің жүйесі ... ... ... мен ... ... ... орган мемлекет аппараты болып табылады. Осы міндетті жүзеге
асыру үшін ... ... ... ... ... ... аппарат құрылымына және оның қалыптасуына түрлі тарихи,
мәдени, экономикалық, саяси және басқа да ... әсер ... ... әр ... мемлекеттік аппарат алға қойған ... ... ... ... ... ... пен ... өзгеріп отырады.
Демократиялық құқықтық қоғамда мемлекет оның органдары мемлекетті құқықпен
камтамасыз етіп адам мен ... ... мен ... , ... ... ... ... аппараттың маңызды құрылымының бірі – Мемлекеттік орган.
Әр орган жеке бір маңызды қатаң тәртіппен жұмыс істеп, заңмен қадағаланады.
Мемлекеттік ... ... ... ... қоғамдық-саяси
ұйымдардан айырмашылығы төмендегідей бірнеше белгілермен көрсетіледі:
Біріншіден, мемлекеттік орган қызметі мен конститутциясында ... ... ... ... ... әр мемлекеттік билік өздеріне белгіленген ... ... ... мемлекеттік билік органдары мен ... ... өте ... ... орнаған.
Төртіншіден, мемлекеттік билік органдары өздеріне белгіленген
функциялармен қамтамасыз ету үшін белгілі ... ... ... отырады. Мемлекеттік аппарат мемлекеттік билік органдарының жүйесін
құра отырып, мемлекетте қоғамды ... ісін ... ... ... органдары мемлекет атынан халықаралаық, мемлекеттің ішкі
қатынастарын орындап отырады. ... ... шеше ... ... белгілі бір саласында функциясын орындай отырып, мемлекеттің ортақ
мәселелерін шешуге ... ... ... ... ... ... бірлескен.
Олар мемлекет міндеті мен функцияларын өз құзыреті шегінде орындайды.
Мемлекеттік ... ... ... ... ие, ал оның ... мен
ұйымдастырылуы мемлекеттік конститутциямен және басқа да ... ... ... ... ... ... жүзеге асырушы лауазымды
тұлғалар мен органдарды аппаратты қамтамасыз етуші тұлғалармен органдарды
бөліп ... ... ... ... ... ... ұйымдастырылу, қызмет ету
қағидалары.
Мемлекеттің органы және оның мемлекет ... ... ... мемлекет механизмінің «алғашқы клеткаларының» бірі болып
табылады. Мұндай органдардың жиынтығы мемлекет механизмінің ... ... ... ... ... тән ... мен ... анықталған
жағдайда ең алдымен оның мемлекеттің ... ... ... алу ... ... ... ... сипаты (егемендігі,
өктемдігі, мемлекеттік аумақ шегіндегі қызметінің жалпы сипаты, адамдардың
мемлекетке азаматтық тиістілігі ... ... ... ... ... сипаты өзінің белгісін түсіреді, олардың әрқайсысында өзгеше
ұйғарылады. Тұтас нәрсенің бір ... ... ... және ... ... органда қандай жағдайда да тұтастық сипаты болады.
Оның ... ... ... да, ... ... ... құзыретінен
қалай ерекшеленсе де, мемлекеттің атынан, билікті ... ... ... ... ... ететіндігі маңызды.
Алайда, бірқатар мағынасы бар жоғарыда аталған нұсқаулармен шектеліп
қалу жеткіліксіз, әйтсе де олар ... ... ... ... алмайды. Соны анықтау мақсатында бірқатар ғалымдар мемлекеттік
органдардың ерекшеліктерінің бірі ретінде мемлекеттік-билік ... ... ... ... басқару және ұйымдастыру қызметінде олар
азаматтардың барлығына немесе белгілі бір категорияларына , ... мен ... ... ... ... сипатындағы жалпы немесе
нақты ұйғарымдар беруге құқылы. Бұл ұйғарымдар аталған органның моральдық-
қоғамдық беделіне ғана емес, ... ... ... ... ... сәйкесінше унитарлық мемлекеттерге тән, мемлекеттік
билік органдарының бір жүйелілігін (жоғарғы және жергілікті ... ... ... ... ... бағынуы, бір дейгейдегі
органдардың қызметтерін үйлестіруді көздейді.
Осылайша, ҚР «ҚР Үкіметі ... ... ... 1 ... «Үкімет ҚР-ның атқарушы билігін жүзеге асырады, атқарушы ... ... және ... қызметтеріне басшылық жасайды».
Заңдылық қағидасы заңдарды жалпы ... мен ... ... ... 34 бабына сәйкес «Әркім ҚР Конституциясын және ... ... ... құқықтарын, бостандықтарын, ар намысын
сақтауға, міндетті», РФ Конституциясының 15 бабы ... ... және ... ... ... өзін өзі ... органдар
сияқты, азаматтар және олардың бірлестіктері РФ Конституциясын ... ... ... ... мемлекеттік механизмнің ұйымдастырылуы мен
қызметіне қатысты бұл қағида мына талаптардан тұрады:
- заң жоғарылығы және Конституциялық бекітілген адам мен ... мен ... іс ... алуы;
- мемлекеттік билік қызметін тек заңдар және заңнамалық нормативтік
актілер негізінде жүзеге асуы;
- мемлекеттік органның және ... ... ... ... мен бостандықтарын қамтамасыз етілуіне, олардың
негізделмей ... ... және ... ... кепіл беруге ерекше міндетті;
- кім жасағанына қарамастан кез келген заң бұзушылықтардың алдын алу,
жасалған қылмыстары үшін жауапкершіліктің болуы[5].
Т.Н.Радько бөліп ... ... ... ... ... ... конституцияға, заңдарға және заңнамалық актілерге сәйкес
мемлекеттік органдарға және лауазымды тұлғаларға тиесілі ... ... ... Сонымен қатар, бұл қағида бүкіл билік органдарымен,
лауазымды тұлғалармен және ұйымдармен құқықтық актілердің дәл, қатаң ... ... ... ... ету.
Заңдылықты негізін мемлекет конституциясы, оның дамуында қабылданған
заңдар құрайды. Өмір талабына қатаң, ... ... ... ... ... заңдылығын біртіндеп бекітудің маңызды және қажетті
шарты болып табылады.[6]
Заңдылықтың қатаң және бұлтартпас сақталуы мемлекеттік, ... ... емес ... ... және ... қызметіндегі
маңызды қағидасы болып саналады. Жоғарыда айтылғандай РФ Конституциясының
15 бабына сәйкес мемлекеттік ... ... ... ... өзін өзі басқару органдар, азаматтар және олардың ... ... және ... сақтауға тиіс.
Бірақ бірінші орында бұл мемлекет аппаратына қатысты, ... ... ... ... ... ... ... құқықбұзушылығынан әлдеқайда қауіпті. Мемлекет органының құқық
бұзушылығы мемлекеттік құқықбұзушылық болады, ... ... ... өзі ... ... және ... қорғаудың орнына, заңды бұзады.
Заң ғылымдарында ... ... ... ... ... білу бекер
қарастырылмайды. Заңды азамат бұзады, ал ... ... ... тұлғалар заңды бұза отырып, мемлекеттік билік қызметінің қағидасы
ретінде заңдылықты бұзады.
Заңды билік органымен бұзудың ... ... Р. ... ... ... ... ешқандайда әділетсіздік, қаншалықты үлкен болмасын,
бекітілген билік істейтінмен теңесе алмайды». ... ... ... бұзуы
заңды өлтіру деп атайды.[7]
Қарастырылған мемлекеттік механизмнің ұйымдастырылуы мен ... ... ... өз шешімін, дамуын және дәлелін заңдарда
бекітілетін екі ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкерлердің лауазымдық міндеттерін атқаруда
және құқықтарын қамтамасыз етуде констиуцияның өзге нормативті құқықты
актілерден, ... ... ... адам және азамат құқығы мен бостандығының артықшылығы,
олардың жүзеге асуы; оларды мемлекеттік қызметкерлердің ... ... ... ... ... даярлыққа және қабілетіне байланысты азаматтардың
мемлекеттік қызметке орналасуға теңдігі;
- заңнама негізінде жоғары ... ... ... ... ... ... ... шешімдердің мемлекеттік
қызметкерлерге міндеттілігі;
- мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі мен жете білушілігі;
- ... ... ... ... ... ... қабылданатын шешімдеріне, өз лауазымдық
міндеттерін орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін жауаптылық;
- мемлекеттік қызметтің ... ... діни ... ... ... ... бастамашылық пен алқалық үйлесімдігі;
- мемлекеттік қызметтік шығынсыздығы және т.б.[8]
М.Н.Марченко сонымен ... ... ... ... ... мен қызметіне кеңірек қатысуы да, ... ... ... ... ... ... ... демократизм
қағидасы;
мемлекеттік басқаруда орталықтандыру және ... ... ... және тағайындау үйлесімдігі қағидасы;
ирархиялық қағидасы, ол ... ... ... ... ... орын ... ... мемлекеттік органдар жүйесі ретінде мемлекеттік
механизмнің ұйымдастырылуы мен қызметінің ... тек ... ... ... ... ... механизмге қажетті бірлік және
бірегейлікті, мақсаттылықты береді. Мемлекеттік ... ... және ... ... ... ... қағидаларды жан-жақты
ескеру мемлекеттің қоғамды басқаруда ең ... ... ... етеді және оның ... және ... ... ... ... ... белгілеріне мыналар жатады:
• Олардың әрқайсысын конституцияның, заңдар немесе басқа ... ... ... құру;
• Мемлекеттің олардың әрқайсысының алдында қойған міндетінің ... мен ... ... ... ... ... ... өздеріне ғана тән айрықша нысандары мен әдістерін
пайдалану.
Мемлекеттің көп қырлы қызметі мемлекет органдары арқылы жүргізілетіні
бәрімізге ... ... ... әр ... ... ... белгілері
бар. Олардың әрқайсысы мемлекеттік аппараттың құрамдас бөлігі, мемлекеттік
органдар жүйесіне кіреді. Сөйтіп, ... ... ... ... құрылған азаматтар ұжымы, мемлекеттік билік өкілдігіне иелі
өзінің құзыреті шеңберінде ... ... ... ... аппараттың
бөлігі болып табылады. Әрбір мемлекеттік органға мыналар тиесілі: а) оның
оралымды басқаруындағы мемлекеттік, қазыналық мүліктер; ә) ... ... ... бюджеттен қаржыландыру көзі; б) өзіне тән ұйыдастырушылық
құрылымы, онымен байланысты қызметтік бағыныстылық және қызметтік ... в) ... ... ... көлемі, олардың негізінде
лауазымдық тұлғалар мен алқалық органдар заңды міндетті әрекеттерді жүзеге
асырады.
Оған мынадай белгілер тән: ... ... ... ... ... ... ... мемлекет өз міндеттері мен қызметін
жүзеге асыруы үшін уәкілеттік береді; бұл орайда ол жекелеген қызметті де,
қызметтер ... да ... ... ... мүмкін; үшіншіден,
органға мемлекеттік билік ... ... Ол ... мемлекеттік
органдар, лауазымды адамдар, азаматтар орындауға тиісті міндетті актілер
шығара алады және өздері шығарған актілердің ... ... ... мемлекет үшін белгіленген ережелерге сәйкес ... ... ... сот ... ... үшін азаматтық және қылмыстық істерді
қараудың белгілі бір тәртібі белгіленген. Бұлар бір ... ... ... ... ... бөлек, бір-бірінен өздеріне тән
белгілерімен оңай ажыратылады.
Мемлекеттік органдардың түрлері:
1. Мемлекеттік қызметті жүзеге асыру нысанына қарай ... ... ... сот, ... және ... да бақылаушы-
қадағалаушы органдар болып бөлінеді.
2. Биліктің тармақтарға бөліну қағидасы бойынша – заң шығарушы, атқарушы
және сот органдары.
3. ... ... ... ...... ... құқыққорғаушы органдар.
4. Бағыныстылық деңгейіне байланысты – республикалық және ... ... ... ...... ... ету мерзімі
шектеусіз түрде құрылады) және уақытша (қысқа ... ... ... ... ... ... ... бойынша – алқалы (Парламент) және дара
(Президент) басшылық;
7. Қызметінің сипатына ...... ... Үкімет) және арнайы
(мысалы, министрлік) құзіретті органдар.
Парламент.
Мемлекеттің құрамдас бөлігін мемлекеттік органдар құрайды. Мемлекеттік
органдар ... ... ... ... бөлігі ретінде құқықтық
негізде басқару, билік жүргізу мақсатында құрылған ... ... ... тән ерекшеліктері болады.
1. Мемлекеттік орган өмір қажеттілігіне байланысты, құқықтық ... ... ... үшін ... мемлекеттің басқа органдармен тығыз ... ... іс ... Билік жүргізу барысында күш қолдануға құзыры бар.
4. Мемлекеттік ... ... ... іске ... ... орган арнайы дайындықтан өткен, қолдарында билік ... бар ... ... ... ... ... заңдылық негізінде қызмет атқарады.
7. Мемлекеттік орган материалдық база және қаржымен қамтамасыз ...... ... ... аса маңызды қоғамдық
қатынастарды реттейтін заң шығарушы орган. Парламент термині француз ... ... ... ... ... отаны Англия болып табылады.
Парламент сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... жариялайды.
Жариялылық қағидасын жүзеге асырудың нәтижесінде мемлекет
механизмі демократиялық сипат алып, жұртшылыққа ашық та ... ... ... ... ... ... міндеті болып табылатын
халыққа қызмет ету шараларында парламент арқылы жүзеге аырады.
Парламент бір палаталы немесе екі ... ... ... Парламенттің
құрылу тәртібі оның өз құрылымына ... ... ... ... және төменгі палата болады.
Әдетте Парламент бір палаталы билік органы немесе қос палаталы ... ... деп ... ... заңи ... ол өте ... ... құқықта парламент - президентпен қоса төменгі және
жоғарғы палатадан тұрады. Ал, Германияда, Францияда екі палаталы ... ... ... ... ... ... Кейбір мемлекеттерде
мемлекет басшысы бір ... ... ... ... қарастырылады.
Қазіргі таңда, әлем мемлекеттерінде парламент палаталарының саны екіден
аспайды. 80-жылдардың ... ... ... БАӘ ... ... ... ... парламенті бес палатадан тұрды. Кейбір Африка
мемлекеттерінде билеуші палатасынан тұрады, олар тек кейбір ... ... ... ... ... ... (салт-дәстүр, мәдениет т.б.).
Коптеген мемлекеттерде қазіргі таңда екі ... ... ал ... Греция, Египедте, Қытайда, Партугалияда және т.б.
мемлекеттерде бір ... ... ... ... атауларды иеленуі мүмкін. Парламент
палаталарының құрылымдары, мүшелері бірдей болмайды. Көбінесе ... оның ... ... ... ... көбірек болады. Төменгі
палата мүшелерін депутаттар деп ... ал ... ... ... ... ... Төменгі палатаны азаматтардың тікелей сайлауымен 4-5 ... Ал ... ... ... ... беру ... ... Кейбір
мүшелерін президент яғни мемлекет басшысы сайлайды.
Парламенттердің дәстүрлі ... ... екі ... ... екі ... парламент мынадай мемлекеттерде бар: АҚШ-та (сенат,
өкілдер ... ... ... бундестак), Канадада (сенат және
депутаттар), Швецарияда (кантондар кеңесі, ... ... ... ... ... ... ең ... әрі ірі ықпалды
жоғарғы палатасына мысал АҚШ ... ... ... ... ... ... ... топтық және кәсіби ... ... ... ... ... ... Міне осы тұрғыдан алғанда
Парламенттерді екі топқа бөлуге болады:
1. Әлеуметтік бірыңғай ... ... ... парламент.
2. Әлеуметтік бірыңғай емес партиялар фракциясынан тұратын парламент.
Депутаттардың құқықтық жағдайы Конституциялық заңдармен
регламент, әдет-ғұрыптар арқылы реттейді. ... ... ... ... жұмыс істейтін яғни кәсіби парламентаризм болып есептеледі. Жалпы
халық өкілдері депутаттық міндеттерін дұрыс ... ... ... ... ... үшін ... ... бұрынғы жұмыс орны
сақталуы мүмкін, депутаттық сыиақысының мөлшері азаюы ... ... ... ... имунитетті пайдаланады. Депутаттық имунитетке
мыналар кіреді: депутаттарды полицейлік ұстауға және ... ... ... ... келісімінсіз қылмыстық іс қозғауға болмайды.
Депутаттық индемнитет екі мағына ... ... - ... сөйлеген сөзі үшін жауапкершілікке ... ... ... үшін ... ... алу.
Депутаттар парламенттің әрбір сессиясына қатысуға ... ... ... отырыстарына қатысуға міндетті. Егер де депутат
себепсіз парламент ... ... ... ... ... депутат міндетін дұрыс ... ... ... ... ... өз ... ерікті түрде отставкаға кету арқылы
тоқтатады.
Атқарушы билік туралы түсінік.
Концепциялы құраушылар билікті бөлген кезде, ... ... ... ... бола ... атқарушы билікті оның қарамандағы министрлер
арқылы басқарады деп есептеді. Соған байланысты монархияның ... ... ... президент немесе министрлер болатын елдерде соған сәйкес
конституция ... ... ... ... бойынша әрбір елде атқарушы билік тек мемлекет
басшысына немесе үкіметке беріледі. Көп елдерде ... ... ... ... ... ... ал ... республикаларда немесе
парламенттік монархиялық елдерде бұл билікті үкімет жүргізеді. ... ... ... ... ... ... билікті
жүргізеді.
Атқарушы билік органдары заңдар орындауымен шектелмейді. ... ... ... ... және ... ... нормативті акт
шығарады. Тоталитарлық социолизм концепциясы бойынша ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар атқарушы билік және
норматив ... ... ... ... ... ерекшеленеді.
Бірақ Еуропа елдерінде, Жапонияда монарх контитуциясымен атқарушы биліктен
босатылған ... тек ... ... ... ... Президенттік
және жартылай президенттік республикаларда премьер - ... ... ... ... олар ... ... жоқ.
Кейбір елдерде атқарушы билік федерация субъектілерінің басшысы,
сайланған облыстың губернаторлар, аудан бастығы, префект, суперпрефект ... ... ... ... ... ... ... сот органдар жүйесінен айырмашылығы төменгі органдар;
жоғарғы органга бағынады, олардың ... мен ... ... ... басшысы бұл - конституциялық орган және мелекеттің жоғарғы
дәрежелі тұлғасы. ... ... және ішкі ... басқаратын, халық
мелекеттің символы. Әрбір елде мемлекет басшысы сол елдің контитуциясына
сәйкес парламеттің бір бөлігі, заң ... ... ... заң ... енеді
немесе атқарушы билік басшысы мен мемлекет басшысы және ... ... ... ... ... ... басшысы барлық елде мынандай қызметтер атқарады: парламентті
шақыру заң шығару, вето ... Ол ... ... ... жұмыстан
шығарады, сот тағайындау, ... ... ... ... шарт
жасасады, марапаттайды, сотталғандарға кешірім береді.
Монарх мемлекет басшысы және ... ... ... ... ... бұл билік толығымен ... ... ал ... ... ... , ал ... монархияда барлық актілер үкіметтің
билігімен жүзеге асады. Монарх өзінің орнын мұрагерлікпен алып, оны жолмен
қалдырады.
1) ... тек ер ... ... әйелдің, отбасында ер адам жоқ ... ... ... ... ... ... қарындасының ... ... ... әйелдер мен ерлер тең ... ... ... ... ... монарх орнын отбасының шешімімен
жақындарының бірі ... ... және ... сәйкес монархқа мынандай міндеттер
жүктеледі: ол ешқандай партияға мүше болмауы тиіс және ол ... бір ... ... ... билігі жүйесінде әртүрлі рөлдер атқарады: ол мемлекет
басшысы, мемлекет ... және ... ... ... ... ... ... Латвияда 3 жыл, АҚШ 4 жыл, Бразилияда 5 ... ... үшін ... ... бар: осы ... азаматтығы,
толық азаматтық және саясаттық құқық, сайлау жасына жету, сол мелекетте
белгілі бір уақыт ... ... ... ... ... Парламентте дауысберу. Онда қатысуда үміткерлер абсолютті дауыс жинау
қажет.
2. Сайлаушылардың дауыс беруі. Президентікке ... ... ... ... ... ... коллигиясымен сайлау.
Көптеген елдерде президентікке ер адамдар сайланып жүрді, қазіргі
кезде Ирландия, Исландия, Шри - Ланка ... әйел ... ... мен ... ... президентке қол сұғуға, оны әкімшілік
жауаптылыққа тартуға, президентке қылмыстық жазаны оны орнынан ... ... ... ... ... ... ... , күзеті,
президент билігінің символы - жалауы болады. Президентті қамтамасыз ету
парламент заңымен белгіленіп және ол ... ... ... ... ... ... құқықтары бар.
1. палаталар, федерациялар арасындағы келіспеушілікті тоқтату
2. парламент сайлауларының уақытын белгілеу
3. президент үкіметті жеке құрады, ... мен ... ... мақұлдауымен.
4. президент нормативтік акт шығарадыатқарушы орагндардың актілерін кері
қайтарады.
5. ... ... ... ... хабарлайды.
6. Контситуция бойынша президент жоғарғы әскербасы болады. Ол жоғарғы армия
құрамын, әскери атақтар береді, мемлекет ... үшін ... ... ... ... ... беруге азаматтықтан шығуға рұқсат береді,
жазаны жұмсартуға, медальмен, орденмен марапаттау.
Президент контситуция, құқық пен бостандықтың кепілі. ... ... ... ... ... ... жұмыстың басқа да
түрлерімен айналысуға, мемлекеттік меншікті алуға, ... ... - ... президенттің жоқ кезінде, ол ауырған кезде, қайтыс
болғанда, президент орнынан түскен кезде ... ... ... - президент көбінде президентпен бірге бір жүйемен ... ... ... ... ... ... сайланады. Вице- президент жоқ
елдерде президент орнын парламент ... ... ... ... ... әртүрлі атаулары бар: мемлекет кеңесі, кабинет, министрлер
кабинеті, мемлекет кеңесі, әкімшілдік ... ... ... үкімет.
Үкімет атқарушы органның кллегияалдық органы, ол ... ... ... Ол ... атқарушының бұйрықтық қызметтер атқарып,
олардың қол астына мемлекеттік аппарат, қарулы ... ... ... ... ... айналысады.
Үкіметтің құрамында жұмыс жасасуға 4 формадағы орган болады.
1 Үкімет құрамына министрлер, министрлер кабинеті біріктіріледі
2 Кейбір елдерде үкімет ... ... ... ... бөледі.
3 Тоталитарлық социолизм елдерінде үкіметтің ... ... ... және бюро ... Үкіметті ведомоствалық комитетпен комиссия құрамын министрліктерді
байланыстырады.
Үкіметте маңызды рөл ... ... ол ... ... ... пермьер министр анықтайды. Ол көбінде үкімет атынан шешім шығарады.
Оның жеке секретариаты болады.
Премьер - министр жалақысы жоғары болады. ... ... ... мың АҚШ ... ... ... ... басшысы үкімет мүшесі етіп өзінің туғандарын
жасайды. Президенттік республикада мемлекет басшысы үкіметті өз ... ... ... ... ... басшысы партиясынан
министр тағайындайды.
Үкімет нормативтік және нормативтік емес актілер шығарады. Бұл ... ... ... ... ... орын ... ... алдында саясаттың жауапкершілігі және түгел болуы
мүмкін. Түгел жауапкершілікте бүкіл ... ... ал жеке ... ... ... ғана кетеді.
Азаматтық жауапкершілік - үкіметке жеке және заңды тұлғалардан ... ... ... мен ведомостволар мемлекеттік басқаруды жүзеге ... ... бір ... Министерствоның түрлері: Қорғаныс
министрлігі, шетел істері, еңбек, қаржы, ауылшаруашылық, денсаулық, білім
беру ... ... ... ... ... ... ... және перзидент тағайындап, министр атағын береді. Мемлекеттік
аппараттану құрылымының жүйесі әкімшілік ... ... ... ... көп ... мемлекеттік аппарат қызметкерлері бар.
Полиция бұл жартылай әскери қатаң тәртіптелінген және ату қаруымен
жабдықталған құрылым. Олардың ең ... ... ... тәртіпті сақтау,
қылмыспен күресу. Полицияның қылмыстық, жол, ... ... ... ... мемлекеттік және муниципалдық полиция болады. Абақты ... бір ... бар ... ... өтеу үшін ... ... ... тәртібі екі негізде жүзеге асады.
1. Президенттік
2. Парламенттік.
Президенттік – республикада Үкіметті президент құрады. Мысалы: Ресей
Федерациясы ... ... ... ... ... ... сайланған президент өз қызметіне ... ... екі ... ... ... ... ... өз кандидатын ұсынуы қажет.
Дума ұсынысты қабылдағаннан кейін Үкімет төрағасы тағайындалады.
Парламенттік республикада Үкіметті ... ... ... ... ... жеңіске , парламентке көпшілік орын ... ... ... ... ... ... ФРГ-да үкімет басшысын (феодалдық
канслер) федералдық президент саяси партиялардың ... мен ... ... ... ... ... ... бар. Оларға прокуратура,
натариат, адвокатура жәнет.б. Осылардың ішінде маңызды ... ... Сот ... болып жатқан түрлі келіспеушіліктермен, жанжалдарды
қарастырады. Бұндай ... ... сот ... ... ... түрлі тәсілдермен тағайындайды. АҚШ-тың көптеген штаттарында
азаматтармен сайланады. Тоталитарлы социолизм елдерінде де ... ... ... ... Сот тек ... ғана ... ... саяси акцияларға, шерулерге қатысуға болмайды. Сот жүйесі унитарлы
және федеративті мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... ... бірегей жүйесі бар. Федеративті
мемлекеттерде, әдетте жалпы бірегей жүйе болғаны мен ... ... ... ... мүмкін.
1.3 Мемлекеттік қызмет, оның түрлері.
Мемлекеттік қызметшілер әкімшілік құқықтық ... ... мен ... ... экономика, әлеуметтік-мәдениет және
әкімшілік-саяси аяларын басқару, қазақстан мемлекеттілігінің нығайту және
қоғамды реформалау сияқты ... ... аса ... рөл ... ... мен ... өмірінің барлық аяларында ... ... ... ... ... ... ... қызметшілерге
қойылатын жаңа талаптар туғызды. ... ... көшу ... ... - ... нарықтық реформаларды жүзеге асырудың
міндеттеріне толығынан сай келмейтін ... ... ... ... ... болды. Реформалаудың мақсаты қазіргі және
келешектегі саяси және ... ... ... ... ... жаңа ... мемлекеттік аппарат, жоғары кәсіби білікті,
құзыретті, тиімді және тәртіпті аппарат құру. Бұл ... шешу ... ... ... ... белгілеуді де қамтиды.
Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилік және этикасының қағидаларының
маңыздылығын және ... ... ... бұл ... тек ғылыми
әдебиеттерде ғана емес, сонымен бірге ресми деңгейде де ... ... ... ... бұл ... ... ... кейін ерекше
көріне бастады. Бұл неден көрінді? Ең алдымен, бірқатар елдерде мемлекеттік
қызметкерлердің ... және әдет ... ... ... қызметін және әдетінің мәнін реттейтін арнайы заңдарды және
т.б. нормативтік актілерді қабылдаудан көрінді.
Мысалы, АҚШ-та, 1958 ж ... ... ... ... федеральді
мемлекеттік қызметкерлердің әдеп кодексін бекітетін резолюцияны қабылдады.
Кейінірек басқа да ұқсас ... ... ... АҚШ ... ... ... АҚШ ... қызметкерлерінің әдетінің
этикасы жөніндегі жаңартылған ... (1978 ж), АҚШ ... ... ... ... ... (1977ж) және АҚШ Конгрессінің
өкілдер Палатасының этикалық тәртібінің Кодексі (1977 ж).
Бұл актілер ... ... не ... Олар не ... Және олардың ролі қандай?
1990 ж. 17 қазандағы АҚШ Президентінің Атқарушылық бұйрығына көңіл
аударайық. Ең алдымен, бұл ... АҚШ ... ... ... ... ... ... және қызметкерлерінің этикалық
тәртібінің жалпы қағидалары». Бүкіл федеральді шенеуніктерге АҚШ-тың ... ... ... күш ... ... мен
ақиқаттылығында толық сенімді ... жету ... ... ... мүшелеріне және бүкіл қалған мемлекеттік қызметкерлерге ... ... ... ... қызметтің фундаментальді қағидаларын
әрдайым сыйлау және бұлтартпастай сақтау қатаң міндеттелді. Бұл принциптер
нақты нені қорытындылайды және неге ... ... мәні мен ... Бұл ... ... бере ... берілген қағидалар жоғары шендегі
шенеуніктерге және қатардағы мемлекеттік ... ... ... ... және ... ... көрсететіндігін ескеріп өту
керек. Отандық мемлекеттік қызметке ... ... ... ... талаптардың бірі бойынша, мемлекеттік қызметті мемлекеттік
шенеунікке «өз қызметтік парызын адал атқаруға кедергі болатын ... ... жеке ... өзге де ... мүдделерден» тыс қарастырылатын қызмет
саласы.
Мемлекеттік ... жеке ... ... ... ... ... сол ... ақпаратты қолданылу көзделетін ... ... ... ... ... да бір ресми әрекеттенуіне
итермелейтін, ... ... да бір ... ... бар ... ... ... істейтін мемлекеттік органмен реттелетін ... ... кез ... тұлға немесе тұлғалар тобынан сыйлықтар алуға
немесе қандай да бір нысанда ... ... іс ... ... ... ... қатар, мүдделері белгілі бір деңгейде сол
қызметкерлердің қызметтік ... ... ... ... ... болатын тұлғалардан да сыйлықтар алуға тыйым салынады.
Халық тарапынан үкіметтік салаға сенімнің ... ... ... ... АҚШ ... ... міндеттеріне ел
конституциясына, құқығына және этикалық қағидаларына ... ... ... ... ... ... деп түсіндірілуі мүмкін ... ... ... сақтану міндеті деп кіреді».
Осы мақсатта АҚШ мемлекеттік ... «өз ... ... ... ... жүзеге асыру» бұйрығы беріледі. Өзіне өз өкілеттігінің шегінен
шығып ... ... ... ... алмау. Үкіметті
байланыстыратын қандай да бір уәделерді бермеу. Бүкіл ... ... әділ ... ... ... немесе жеке ұйымдарға» ешқандай ... ... ... Өз ... ... жеке ... емес, тек
мемлекеттік мақсаттарда қатаң қолдану.
Айтылғандардан басқа АҚШ ... тек ... және ... халық деңгейлерінің көз алдында жоғарғы беделін сақтау,
онымен жүзеге асрылатын «шараларды» ... ... ... ... ... ... ... куәландыратын әлі де бір қатар қағида-
талаптарды айтуға болады.
Осы ... ... ... және ... ... ... ... аппаратты қоғамға максимальді дәрежеде «жақындату»,
кез келген ел үшін ... ... ... қысқарту, «орташа
американдыққа» кез келген, тіпті ең жоғарғы әкімшіні «өз адамындай» көрсету
мақсатына әкеледі.
Құрама ... жаңа ... ... ... ... және ... қалаушыларының» өзге де адал көрінбейтін
істерімен байланысты, уақыт өте келе тек елді ғана ... ... ... және ... ірі дау жан-жанжалдардың болғандығы мәлім.
70-жылдары АҚШ ... ... ... ... ... ... өз лауазымынан кетуге тура келді, 90 жылдары Ақ Үй ... ... ... Буш Джон Сунунудың әскери самолеттер мен
мемлекеттік лимузиндарды жеке мақсаттарында пайдалануы жөніндегі дау-жанжал
және басқа да аты шулы ... ... ... ... ... бірі. Осыған ұқсас хикаяттардың қаншамасы жариялы болмады!
Әңгіме тек ... ... ... ... хрестоматиялық мысалдар туралы
ғана емес, сонымен бірге үлкенді кішілі «гейттар» туралы да сөз ... ... ... ... және ... ... жалпы қағидалары» атты бұйрығы әлеуметтік тұрғыдан-мәнсіз, ал
заңдық тұрғыдан-нәтижесіз ... ... ме? ... жоқ. Тәжірибе
көрсеткендей, олар бүкіл кемшіліктерімен ... ... тек ... сана ... ... ... ... Моральді-
этикалық шектеулер қояды, олардың тарапынан болатын асыра пайдаланушылыққа
үлкен ... ... ... ... ... ... әсер
етеді.
Сондықтан осы тектес актілер және ... ... ... және ... аппарат үшін пайдалы және ресей қоғамдық-саяси
және мемлекеттің өміріне де ... ... ... ... ... өзге де ... ... мемлекеттік аппараттың ұйымдастырылуы
және қызметінің қағидаларына қатысты.
Берілген қағида-талаптар қаншалықты нәтижелі және ... ... ... ... Олардың қолданылу тәжірибесін асыра жоғары бағалауға
және олар әр жерде бірдей қолданылады және нәтижелі деп есептеу ... еді. ... ... осы ... ... ... ... үйлестіру өмірдегі сияқты ... да бәрі ... ... ... ... ... кәсібилік қағидасы алады.
Мемлекеттік аппарат қызметінің ... ... бұл ... ... ... барысында білікті шешім қабылдауда білдіреді. Осы аталған
талаптарға сай кадр таңдау кез ... ... үшін ... ... билік өз органдарында кәсіби, мамандандырылған және өз ... ... ... ... Сол үшін ол ... ... қайта даярлауда, сынақ ісін, бос орындарға ... ... т.б. ... ... дұрыс таңдау және орналастыру саясаты
мемлекеттік ... ... ... бірі деп саналады. «Кадрлер-
бәрін шешуі, жақсы басшы - ол жақсы бағынышты болған» және т.б. ... ... ... ... ... мемлекеттерде мемлекеттік қызметкерлердің
кәсібилік сапасына талаптар көрсетілген заңдар қабылданды, ар-намыс ... ... ... ... жасалған.
Мемлекеттік қызметші-заңдарды жақсы білетін және оларды дұрыс
қолданатын кәсіби маман. Мемлекеттік ... ... ... Мемлекетте ол
қызмет өткеру жағдайлары регламенттелген, мемлекеттік қызметкерлерге
қойылатын талаптар ... ... ... ... етулер мен тыйым
салулар ережелері бекітілген (саяси қызметпен айналысу, сыйлық қабылдау
және т.б.) ҚР оған ... ... ... ҚР заңы, РФ–да «РФ
мемлекеттік қызмет негіздері туралы» Федералды заңы мысал бола алады. ... ... ... ... ... ... ... революциясы бар. Онда қызметіне қабылданатын
шенеуніктер сәйкес болуы тиіс және ... ... ... ... ... және ... ... бекітілген.
Мемлекеттік механизм қызметіндегі кәсібиліктің маңызының жоғарылығы
сонша, халықаралық қоғамдастық лауазымды тұлғалардың жұріс-тұрыс ережелері,
қойылатын талаптары және т.б. бекітілген ... ... ... ... тәртіпті сақтауда қамтамасыз етуге тиіс қызметтерге қатысты, мұнда
адам құқығының бұзылуы жоғары, сондықтан осы қызметкерлердің кәсіби қызметі
ерекше басқарылуы тиіс.
Мемлекеттік ... ... және ... ... ... ж. 23 шілдедегі «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңында көрініс тапты. Осы
заңға сәйкес ҚР мемлекеттік қызмет келесі қағидаларға сүйенеді:
- заңдылық;
- қазақстандық ... ... ... ... ... және ... ... тәуелсіз мемлекеттік қызмет бірлігі;
- азаматтардың құқықтары, бостандықтары мен заңды мүдделері
мемлекет мүддесі алдында артықшылығы;
- жалпыға қажеттілік, оған ... ... ... орналасуда және мемлекеттік қызметі бойынша жылжуда өзінің
қабілеті мен кәсіби даярлығына байланысты тең ... ... ... ... ... ... мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі мен өз ісін жете
білушілік;
- бірдей ... ... тең ... ... ... төмен тұрған орган және тәуелді мемлекеттік органдармен және
лауазымды тұлғалардың олардың өкілеттігі шегінде ... ... ... ... ... бақылауда болуы және есеп
беруі;
- мемлекеттік құпияларды және өзге де заңмен қорғалатын
құпияны құрайтын қызметтерді қоспағанда, қоғамдық ... және ... ... ... ... және әлеуметтік
қорғалуы;
- мемлекеттік қызметкерлерді лауазымдық міндеттерді
атқарудағы, ерекше маңызды және ... ... адал ... ... ... ... ... міндеттерін
орындамағаны не тиісінше орындамағаны үшін және өкілеттігін тым ... үшін жеке ... ... ... кәсіби даярлығын жоғарлатудың
үздіксіздігі.
Мемлекеттік органдарда саяси партиялардың ұйымдарын ... ... ... қызметкерлер өз лауазымдық міндеттерін жүзеге
асырған кезде ... ... ... ... және саяси
партиялардың, ... ... және ... ... ... ... керек.
Соңғы кезге дейін заңнамаларда «мемлекеттік қызмет» ұғымының түсінігі
болмады. Заң ... бұл ... ... ұйымдардың
(органдардың, кәсіпорындардың, мекемелердің және т.б.) қызметшілерінің
қызметтік лауазымдарына ... ... ... мен ... асыруға бағытталған және мемлекет ақы ... ... ... ... Сонымен кез келген мемлекеттік ұйымдағы барлық
қызметшілер мемлекеттік қызметшілер болып саналады.
Мұндай ... 1995 ж. ... ... ... Қазақстан Республикасының
1995 ж. Конститутциясы мемлекеттік қызметке кірудің және мемлекеттік
қызметші лауазымына үміткерге ... ... ... ... 1995 ... ... Президентінің «Мемлекеттік қызмет туралы» заң күші бар
жарлығы шықты-бұл, шындығында, ... ... ... ... бірінші
нормативтік-құқықтық акт еді. Ол қазіргі кездегі қолданыстағы 1999 ж. ... ... ... ... ... және оған ... ... енгізу туралы заңдармен одан әрі дамытылып, ... ... ... ... мен ... ... ұғымдарына
жаңа мән-мағына берілген. Мемлекеттік қызметшілерге тек ... кез ... ... ... емес ... ... оқу ... қызметшілері мемлекеттік қызметшілер болып
саналмайды), мемлекеттік лауазымдық қызмет атқаратын адамдар ... ... ... ... жасақтау мақсаттарына қарай
саяси және әкімшілік лауазымдарға ... ... ... ... ... және ... саяси-айқындаушы сипатта болатын және
саяси мақсаттар мен ... іске ... үшін ... ... ... ... ... Президенті тағайындайтын мемлекеттік саяси қызметшілер,
олардың орынбасарлары;
2. ҚР-сы Парламентінің Палаталары және Парламент Палаталарының
Төрағалары тағайындайтын және ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Сот аппаратының басшысы, оның орынбасарлары;
4. Конституцияға ... ... пен ... ... ... ... ... қызметшілер;
5. Орталық атқарушы органдар мен ... ... ... ... олардың орынбасарлары атқаратын
лауазымдар жатады. Саяси лауазымдарға Президент ... ... да ... ... ... ... ... қызметшілердің
құрамына кірмейтін, мемлекеттік органда тұрақты кәсіби ... ... ... ... ... ... Сонымен мемлекеттік
қызметшілерді жоғарыдағыдай екі топқа бөлудің негізгі ... ... ... ... ... ету, ... ... шегін белгілеу, оларға байланысты кәсіби
қызметшілердің ... ... ... ... ... ... істеуіне мүмкіндік туғызу және оның тиімділігін арттыру. Мемлекеттік
лауазымдарды осылай бөлудің негізінде аталған заңда «мемлекеттік ... ... ... ... ... мемлекеттік
қызметшілердің мемлекеттік органдардағы мемлекеттік биліктің міндеттері
мен функцияларын іске асыруға ... ... ... ақару
жөніндегі қызметі.
Мемлекеттік қызметтің маңыздылығы, мемлекеттің шешетін барлық
мәселелерінің ішінде кадрлар, ең ... ... ... мәселе негізгі
болып табылатындығымен айқындалады. Тек мемлекеттік аппарат реформаларды,
жаңа идеялар мен заңдық ... ... ... міндеті. Бірақ басқару
қызметінде болатын кемшіліктердің көпшілігі ... ... ... кей ... ... ... бағдарламаларды
қабыл алмауымен, одан бетер-олардың ... ... ... ... ... ... кадр потенциалын тиімді етіп пайдалану
алғы шепте тұратын жалпыұлттық міндет. Әр ... ... ... ал ... ... ... балық жағдайларда да қалтқысыз
жұмыс ... ... ... қызметті реформалау жөніндегі жүргізіліп
жатқан шаралар мемлекеттік аппараттың дәл, ... және ... ... ... оны париялық немесе ... ... ... ... ... қызметтің мемлекеттік қызметті ұйымдастыру мен ... ... аса ... ... белгілейді. Олар мемлекеттік
қызметтің жүйесінде ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Мемлекеттік қызметтің құқықтық
қағидасының болмауы зорлық-зомбылыққа, ең ... ... ... ... ... әкеп соғады.
«Мемлекеттік қызмет туралы» зыңның 3-бабында мемлекеттік қызметтің
төмендегідей принциптері белгіленген.
1. Заңдылық қағидасы мемлекеттік қызметшілер ... ... және ... құқықтарын қамтамасыз еткен кезде ҚР-сы
Конституциясы мен заңдарының өзге нормативтік құқықтық актілердің жоғары
күші болатындығын ... Бұл ... ... 2 ... ел
Конституциясының ең жоғары заңдық күші бар және ол Республиканың бүкіл
аумағында тікелей ... ... ... ... ... Ата ... ... ең жоғары заң күші болатын
жүйе құруды болжайды, ал ... өзге ... ... ... соған
сәйкес болуға тиіс.
Мемлекеттік қызметші құқықтық ... ... ... ... оларды жүзеге асру мен қорғау үшін барлық қажетті
мүмкіндіктерді жасауға ... ... іске ... ... ... атап ... болады:
қызметші азаматтар мен ұйымдардың заңдарды орындауына қол жеткізуге ... өзі ... ... ... оның ... ... болуы тиіс.
2. Қазақстандық патриотизм қағидасы , мемлекеттік қызметшінің өз
Отанын, халқын ... ... ... ... ... ... тәуелсіздігін нығайтуға, онда өркениетті демократиялық қоғам
құруға, ... ... мен ... ең ... өз ... ілі ... дамытуға бар білімі мен күш-жігерін аянбай жұмсайтындығын білдіреді.
3. Мемлекеттік ... заң ... ... және ... ... ... ... қызмет жүйесінің біртұтастық
принципі. Бұл Республикадамемлекеттік билік ... ол ... ... әрі тепе – теңдік жүйесін пайдалану арқылы, өзара
іс-қимыл жасау принципіне сәйкес жүзеге асырылады деген ... ... ... ... бірге бұл биліктің әрбір тармағының атқаратын қызметінің
аражігін ажыратуды, ... ... ... ... ... бір ... дарбес болатынын, өз функцияларын орындағанда
белгіленген шекте тәуелсіз ... ... ... бола тұра ... мәнінен мемлекеттік қызметшінің заң шығарушы (өкілді) органның
депутаты болуға құқы болмайтындығы туындайды. Немесе ... : ... ... бола алмайды.
4. Азаматтар құқықтарының, бостандықтарының және заңды
мүдделерінің мемлекет мүдделері алдындағы басымдық ... ... ... жаңа ... ... ... адам
мен азаматтың құқықары мен бостандықтарын білуге, сақтауға және қорғауға
міндеттейді. Қазақстанда құрылып жатқан құқықтық мемлекет үшін ... ... ... екендігін тану және азаматтардың құқықтарын, бостандықтары
мен заңды ... ... ... соқтыратын іс-әрекеттері ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
қызметшілердің жауапкершіліктері болмай қалмайтындығы ... ... ... ... азаматтарының мемлекеттік қызметке кіруге тең
құқығы бар қағидасы Конституцияның 33-бабының 4-тармағында бекіілген. Оның
мәні мынада, мемлекеттік ... ... ... ... ... , ... ... тегіне, мүліктік және лауазымдық жағдайына,
тұрақты ... ... ... иланымына, қоғамдық бірлестіктерге
қатыстылығына байланысты қандай да болсын ... ... ... ... ... ... қызметке кіру мүмкіндігі Қазақстанның азаматы
болуына, жасына және мемлекеттік ... үшін ... ... ғана ... ... қызметке кіруінің еріктілігі қағидасы ҚР-сы
Констиуциясының 24-бабының 1-тармағында бекітілген ... ... ... қызмет пен кәсіп ... ... ... ... ... ... ... кәсібилік және жоғары біліктілік
қағидасы мемлекеттік лауазымның бос орнына кандидатты іріктеген кезде
пайдаланылатын негізгі ... ... ең ... жақсы дайындығы
барға, мамандығы бойынша жұмысының көп ... ... ... ... қабілеттігін көрсеткенге беріледі.
8. Мәні бірдей жұмыстарды орындағаны үшін еңбеке ақыны тең
төлеу қағидасы ҚР–сы ... ... ... ... өз еңбегі үшін нендей бір кемсітусіз сыйақы алуына ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдар өз
өкілеттігі шегінде қабылдаған шешімдерді орындаудың бағынысты мемлекеттік
қызметшілер үшін міндеттілік қағидасы Қазақстан ... ... бірі ... ... Ол ... ... біртұтастығына
және заңның жоғары күші болатынына, төменгі органдардың жоғарғы органдарға
бағыныстылығына ... ... ... ... ... ... атқарушылық тәртіп үшін шынайы жағдайлар жасалынады.
10. Мемлекеттік қызметшілердің бақылауда болу және ... ... ... ... ... ... өздерінің міндеттерін ойдағыдай орындауын қамтамасыз етудің,
олардың сол үшін жауапкершіліктерін арттырудың аса қажетті және ... ... ... ... ... мен жариялылықты ескеру қағидасы мемлекеттік
қызмет туралы заңнамалардың ашық болуын, мемлекеттік ... ... ... және олардың мемлекеттік қызметшінің тағдыры, құқықтық
жағдайы туралы мәселелерді оның ... және ... ... ... ... ... пікірді ескермейінше,
бақылау үшін ашық және ... ... ... қызметшілердің
шынайы бақылауда болуы ... ... ... ... ... ... сыннан тысқары қалуға тиісемес.
12. Мемлекеттік қызметшілердің құқықтық және әлеуметтік қорғалу
принципі олардың қалыпты қызмет атқару үшін ... ... ... ... ... ... болатын кедергілерді жоюға тиісті
шаралар қолдануды көздейді. Қызметшілердің әлеуметтік және ... ... ... беделін көтеруді, айтарлықтай жоғары еңбек ақы
төлеуді, еңбек етуге, демалысына қалыпты жағдайлар туғызуды, мемлекеттік
сақтандыруды, қызмет ... ... ... ... ... қызметтік міндеттерін адал, ынталы
атқарғаны, ерекше маңызды және ... ... ... үшін
көтермелеу қағидасы.
14. Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік міндеттерін орындамағаны
не ... ... және ... ... асыра пайдаланғаны үшін
жеке жауаптылық қағидасы мемлекеттік тәртіпті күшейтуге, ... ... ... үшін жеке ... ... ... береді.
15. Мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыруды үздіксіз
жүргізу қағидасы қызметшілердің тиісті ... ... ... ... ... ... мен біліктілігін арттыруларын, арнайы оқу
орындарын ұйымдастыруды, т.б. болжайды.
Мемлекеттік органдарда ... ... ... ... ... ... ... лауазымдық міндеттерін атқарған кезде
заңдардың ... ... ... және ... ... , ... мен ... органдарының шешімдеріне байланысты болмайды.
Мемлекеттік қызметшілердің атқаратын міндеттері мен ... ... және діни ... ... ... ... мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық
актілердің аумағы мен ... ... ... пайда
болуының және іске асырылуының мүмкіндіктерімен алдын ала анықталады. Бұл
жерде ең ... ... ... және ... ... ... жүзеге асыруға байланысты мәселелерді шешкенге
дейін, мемлекеттік билік органдарының жүйесі мен ... ішкі ... ... ... ... бекіту және оларды санаттар мен
топтар бойынша жіктеу, әрбір лауазым бойынша өкілеттіктер мен функциялардың
көлемін, сондай-ақ осы лауазымдарға ... ... ... біліктілік талаптарды белгілеу қажет екендігі еске алынып отыр.
Мемлекеттік – қызметтік ... ... ... ... құқықтық жағдайын анықтаған кезде заңнамаларда: оның құқықтары,
міндеттері мен кепілдіктері; мемлекеттік қызметпен байланысты ... және ... ... ... ... өткеру мәселелері де құқықтық нормалармен
реттелінеді; мемлекеттік қызметке ... бос ... ... ... ... аттестациялау; біліктілік дәрежелерін
беру; мемлекеттік қызметті тоқтату.
Мемлекеттік – қызметтік қатынастарды іске ... ... алғы ... ... ... ... сондай-ақ оларды лауазымдарға
тағайындау мен ауыстыруды, мемлекеттік қызметте болған ... ... ... ... ... ... үшін ... берілетін нақты
мемлекеттік органдар мен лауазымды адамдарды ... ... ... ... кадрлар жөніндегі жұмысының маңызды элементі-
мемлекеттік кадр саясатын жүзеге ... Кадр ... ... ... ... ... ... және солар арқылы іске асырылады.
«Мемлекеттік қызмет туралы» заң мемлекеттік ... ... ... ... қызметшілердің құқықтық жағдайының
негіздерін және мемлекеттік қызметті ... ... ... Заңның
негізгі мақсаты – мемлекеттік қызметтің бірыңғай жалпы мемлекеттік құқықтық
негізін ... оған ... ... ... Заң ... ... шенеуніктік зорлық-зомбылықпен, жеке адамдарға берілгендік
қағидасы бойынша кадр іріктеп алу ... ... үшін ... ... ... ... Ол ... қызметшілерге, олардың
міндеттеріне тек талаптарды арттыруға ғана ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуге де бағытталған.
Заңда көп жаңа маңызды ұғымдар бар: мемлекеттік лауазым, мемлекеттік
қызмет, мемлекетік қызметші, ... ... ... не екендігі және
басқалар туралы. Ол мемлекеттік қызметке орналасқысы ... ... ... ... ... ... ... арнаулы
білім, аттестациялау, біліктілік емтихан, қатал тәртіптік жазалар жүйесі
жете қабілеттілігі жоқ ... қара ниет ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Мемлекеттік қызмет туралы Заңда мемлекеттік қызметші ұғымы берілген.
Ол бойынша мемлекеттік ... ... ... ... тәртіппен
республикалық немесе жергілікті бюджеттен не Қазақстан Республикасы ... ... ақы ... қызметті мемлекеттік органда атқаратын
және мемлекеттің міндеттері мен функцияларын іске ... ... ... ... ... ... табылады.
Қазіргі кезеңнің талаптарына сәйкес аталған заңда мемлекеттік
қызметшілер ... ... ... ... Ол ... ... белгілеріне қызметшілердің мемлекеттік қызметті жүзеге
асратын органның ұйымдық-құқықтық деңгейі, олардың ... ... ... мен ... лауазымның мемлекеттік орган құрылымындағы
ролі мен орны жатады.
Осыған орай ... ... ... екі ... ... ... бірі мемлекеттік әкімшілік ... деп ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
органдарда тұрақты кәсіби негізде ... ... ... ... қызметші жатады.
Енді бір тобы – мемлекеттік саяси қызметші. ... ... ... босатылуы және қызметі саяси – айқындаушы сипатта болатын
және ... ... мен ... іске ... үшін ... ... ... табылады.
Мемлекеттік әкімшілік қызметшілер үшін санаттар белгіленген.
Әкімшілік лауазым санаты – бұл мемлекеттік ... ... ... өкілеттіктің көлемі мен сипатын көрсететін әкімшілік лауазымдар
жиынтығын топтастыратын сипаттама.
Қазақстанның біртұтас мемлекеттік ... ... ... Конститутцияда белгіленген негізгі қағидаларының біреуі ғана
емес, ең күрделісі. ... ... ... ... ... бастауы - Қазақстан халқы және мемлекеттің ... Бұл ... ... ... қағидасына сәйкес заң шығарушы,
атқарушы және сот жүйесіне ... және ... ... шектейді.
Еліміздегі қазіргі қолданыстағы Конституцияның қабылданғанына он ... ... ... ... ... және тікелей қатысуымен әзірленген
еліміздің Ата Заңын қабылдау жөніндегі референдумның ... өте зор ... ... еңсе ... он төрт ... ... сол Конституцияны қабылдаған
1995 жылдан бастап әл-аухатымыз түзеле ... ... ... осы ... аралығында өзінің маңыздылығы мен өміршендігін
дәлелдеді. Осы ... айта ... бір жәй, ол ... ... саласына нақты бетбұрыстың жасалуы осы 1995 жылдан басталды деуге
болады, ... осы ... ... ... Қазақстан Республикасы
Президентінің «Мемлекеттік қызмет туралы» заң күші бар Жарлығы бекітілген
болатын. ... ... ... заңы Ата ... ... ... ... сол бағытта толықтырылып қолданылуда. Мысалы,
Қазақстан Республикасы Конституциясының 33-бабының 4-тармағына ... ... ... ... ... тең құқы бар ... қызметші лауазымына ... ... ... ... ... ... ... 2000 жылдың қаңтарынан күшіне
енген Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы» заңы Ата Заңда
көрсетілген негізгі ... ... ... ... ... ... органдардың тәжірибелі мамандармен қамтылуы, мемлекеттік
қызметшілер өзіне жүктелген жұмысты ... ... ... әр ... қызметке барлық жігерімен беріле атқаруы және тағы басқа міндеттер
қарастырылған.
Бүгінгі мемлекетіміздің ... ... және ... ... ... ... жолымен алға жылжуы,
құқықтық мемлекет болуы, жалпы ... ... және ... ... ... ... оның ... кәсіпкерлігіне, олардың
белсенділігі мен біліктілік талаптарға сай іріктелген мемлекеттік қызметтің
негізгі кәсіби корпусының ой-өрісі мен ... ... ... ... ... ... және ... мекемелердің өзара
қарым-қатынасының белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... мен кәсіптілігіне тікелей
байланысты.
Жыл сайынғы Елбасының ... ... ... ... ... реформаларға байланысты басым бағыттар мемлекеттік басқарудың
жүйесін одан әрі жетілдіру жұмыстары үнмі қарастырылуда. ... ... ... ... ... ... толық қалыптасып
болды.
Қазіргі заманғы тиімді мемлекеттік басқару мен мемлекеттік қызметті
қалыптастырудың ... ұзақ ... ... ... ... бірі ретінде танылып отыр. Осы стратегия
қабылданған ... ... ... ... басқару мен мемлекеттік
қызметтің заңды және ... ... құру ... маңызды жұмыстар
атқарылды. Бір мезгілде алдыңғы қатарлы принциптерді, құқық негіздері ... ... ... қызмет үлгісі жасақталып жүзеге
асырылды және ол әлем ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық саяси және
демократиялық даму ... ... ... әрі ... ... ... ... оңды іс болып табылады.
Көрсетілген қызмет сапасына жауапты, бар ынта-жігерлерін стратегиялық
басымдықтарға салатын, мүмкіндіктерін ... ... ... ... ... ... ... өз мақсаттары алдында адал, шыншыл жаңа
лидерлер-мемлекеттік қызметтегі жаңа жетістіктердің кепілі.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... қызметшілердің жұмысын оңтайлы ұйымдастыру. Бұл қызмет
жұмыстарды белгілі бір ... ... ... ... ақпарат алу және
онымен жұмыстану, шешімдер әзірлеп шығару, қабылданған ... ... ... ... ... ... ... Уақыт
ақпарат өңдеуде ыждағаттылықты, сондай-ақ негізделген және уақтылы ... ... ... ... ... қызметін тиімді
ұйымдастыруды талап етеді. Осы мәселелердің барлығы мемлекеттік органның
әзірліктен өткен және ... ... ... ... қызметшілерді оқыту және қайта даярлау жүйесін жетілдіру
мақсатында Қазақстан Республикасы ... ... ... қызметшілерін қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру
Ережесін бекіту туралы» 2004 ... 11 ... №1457 ... ... ... ... оқыту орталықтарын қайта құрып олардың
жұмысын ... ... сай ... ... отыр. Ережеге сәйкес
оқытудың жаңа құрылымы: ... ... ... ... ... ... ... адамдар үшін қайта даярлау ... алты ... ... ... мемлекеттік қызметшілердің
біліктілігін арттыру бағдарламасы негізіндегі курстар үш күннен екі апта
ішінде іске асырылады.
Жуырда ... ... ... ... ... ... Елбасы Жарлығымен бекітілген кодекс Елбасының биылғы
Жолдауында көрсетілген ... ... үшін ... ... ... көрінгенімен атқарар шаруасының үшан теңіз екендігі оның әр
тармағында нақты сезіліп тұр. Кодексте мемлекеттік қызметшілер ... ... ... ... ... ... ... деңгейі
мен мінез-құлық нормалары нақтыланған.[11]
Кәсіби мемлекет құру ісі – үздіксіз үрдіс. Ол мемлекет ... ... ... ... бермек. Мемлекетімізде атқарылып ... ... ... Ата ... ... ... ... дәлелдеді. Ұлттық
игі дәстүрімізбен үйлесетін және үндесетін бас құжатымыз арқылы сабақтасқан
мақсаттарды терең түсінетін мемлекеттік ... ел ... ... ... ... ... ... заң шығарушы билік органы.
Мемлекеттік билік заң шығарушы, атқарушы және сот тармақтарына бөлу –
бұл ... ... ... ... ... ... ... қағидасы. Ол қазақстан Республикасының Конституциясында былай
анықталған: Республикада ... ... ... ... ... ... заң ... атқарушы және сот тармақтарына ... ... ... ... ... тармақтарға бөлу мынаған
негізделген: мемлекет заңдарды қабылдауға, оларды орындауға және ... ... ... мен бостандықтарын қорғау, осы ережені
бұзғандарға жаза ... ... ... ... іркілісті,
қақтығысуды және басқа өзекті мәселелерді шешу). Былайша билікті ... ... ... ... ... да жақтарының бар екендігін ұмытпауымыз
керек, мәселен, оның саяси тұрғысы. ... ... ... ... ... ... үш ... әр түрлі үш мемлекеттік органдардың
арасында ... ... ... бір адамның, органның қолында
шоғырландырылмайтындай етіп ұстап тұратындай ету. Ең ... ... емес үш ... ... ... бақылап тұруы, бір органның
заңды бұзғанына орасан зор ... ... ... Осы ... үш тармаққа
бөлінуінің өзі бірін-бірі ұстап тұруға жәрдемдесетіні сөзсіз.
Мемлекеттік билік – бұл мемлекеттік құралдар, ... мен ... ... ... ... ... субьектілердің ерік-жігері іске
асырылады немесе қоғам өмірінің экономикалық, ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік буындар жүйесі
арқылы көрінеді. Олар әр ... ... бола ... да ... ... Конституцияға және басқа заңдарда белгіленген өз ... тыс ... ... ... ... келген елде билікті бөлудің бір өзіндік ерекшеліктері бар. Мұның
өзі Қазақстан өміріне де ... ... ... ... ... құру және ... ... айқындаушы негізгі қағидат билікті бөлу теориясы болып
табылады.
Республика Президенті мемлекеттік ... ... орын ... ол ... ... де жатпайды.
Президент – Қазақстан даму тарихында бұрын – соңды болып көрмеген,
бұрын ... ... ... нұқсандарына орасан зор ... ... ... ... жаңа тұрғыдағы ... ... ... Президенттің саяси-құқықтық мәртебесі өзінің
даму барысында бірнеше сатыдан өтті. Бірінші сатысы 1990 жылғы 24 сәуірдегі
«Қазақ КСР ... ... ... және ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ... Онда ... ... ... ... тағайындалсын және оған
сайланған адам ант берген кезден бастап қызметіне кіріседі,- делінген.
Қазақстан тарихында ең ... ... ... болып
Н.А.Назарбаев Жоғарғы Кеңестің кезекті сессиясында 1990 жылғы 24 ... ... ... ... ... ... ... бекітілуі атқарушы билікті нығайтудың қажеттілігінен
туындаған шара деп түсінуіміз керек.
Сөйтіп, жоғарғы ... ... ... ... ... өйткені,
оның құрамына жаңа орган – Республика Президенті (мемлекет басшысы) ... ... ... Мұндай жағдайдың өзі еліміздің әкономикалық
және ... ... ... әкеп ... көзімізбен
көрдік.
Сөйтіп, Қазақ КСР Президенті мен Қазақ КСР ... ... ... ... ... болып біріктірілді.
Қазақстан Республикасының Президенті Қазақстан Республикасы Министрлер
Кабинетінің қарауынан ... ... ... ... ... ... ... және өзге де органдарға беруге,
сондай-ақ атқарушы өкімет басшысы ретінде ... ... ... құзырет шеңберінде жекелеген өкілеттіктерді атқаруды
Үкіметке ... ... бұл ... Министрлер Кабинеті қызметінің негізгі бағыттары,
оның құзыреті, және т.б. ... ... ... ... ... 25 тамыздағы КСРО Президентінің қызметінен конституциялық
жолмен емес күштеп ... ... ... ... ... ... ... аумағында орналасқан барлық ішкі
әскерлерге басшылықты, қажет болған жағдайда Қазақ КСР аумағында ... ... ... ... бірінші басшыларын
тағайындауды және ... ... ... ... ... Қазақ КСР заңдарына және жоғары атқарушы өкімет актілеріне қайшы
келген жағдайда, олардың орындауларын тоқтата тұруды ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
Президентінің орны айрықша. Мемлекет басшысы ретінде нақ ... ... ... ... ... ... деген ұғым конституциялық құқылық мағынада мемлекет басшысы
дегенді білдіреді. Бұл қызмет сол үшін ... ... ... ... ... т.б.) , Қазақстан Республикасының жаңа
конституциясына сәйкес Қазақстан Республикасының ...... Бұл оның ... органдар жүйесіндегі алатын орнын айқындап
тұр. Мемлекет басшысы ретінде ол ел ішінде және ... ... ... ... өкіметінің ең жоғарғы өкілі ретінде,
соның ... ... ... ең жоғары лауазымды тұлға.
Қазақстан Президенті орасан көп өкілеттікке заң бойынша ие. Өз құқығын
ол ... ... және ... органдарының біреуіне де тәуелді емес.
Ешқандай ... ... ... және ... ... есеп ... ол ... сәйкес өз өкілеттігін халықтан алған, сондықтан да
болар мемлекет саясатын іске асырардағы өзінің саяси бағыты, әр заңды ... үшін ... ... саяси жауапкершілігінің болмауы.
Ол мемлекет билігінің барлық тармағының келісіп ... ... ... ... ... алдындағы жауапкершілігін қамтамасыз ...... ... ... ішкі және ... ... ... айқындайтын, ел ішінде және халықаралық қатынастарда
Қазақстанның атынан өкілдік ететін жоғарғы лауазымды тұлға. Президент ... ... ... ... , ... ... ... азамат құқықтары мен бостандықтарының нышаны әрі кепілі.
Заң шығарушы биліктің тармағы – бұл Қазақстан ... ... ... – заң ... ... ... асыратын Республиканың ең
жоғарғы өкілді органы. Оның өкілеттік мерзімі – төрт жыл. ... ... ... ... екі ... ... және ... тұрады. Сенат
конституциялық заңда белгіленген тәртіппен әр облыстан, республикалық
маңызы бар ... және ... ... астанасынан екі адамнан
өкілдік ететін депутаттардан құралады. ... ... ...... өзге де ... ... ... қамтамасыз ету қажеттілігі
ескеріліп, Сенаттың он бес депутатын Республика Президенті тағайындайды.
Мәжіліс конституциялық заңда белгіленген тәртіппен сайланатын жүз ... ... ... депутаты бір мезгілде екі Палатаға бірдей мүше
бола алмайды. ... ... ... мерзімі – бес жыл.
Мәжілістің тоқсан сегіз депутатын ... ... ... тең және төте
сайлау құқығы негізінде жасырын дауыс беру ... ... ... тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Мәжіліс
депутаттарының ... ... ... ... ... тұрған сайланымы
өкілеттігінің мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын ... ... ... тұратын және оның аумағында соңғы
он ... ... ... жатқан адам Парламент депутаты бола алады. ... ... ... ... және кемінде бес жыл жұмыс стажы бар, тиісті
облыстың, ... ... бар ... не ... ... ... үш жыл ... тұрып жатқан адам Сенат депутаты бола
алады. Жасы жиырма беске толған адам Мәжіліс депутаты бола ... ... ... ... ... ... ... депутаты Қазақстан халқына ант береді. Парламент
сессиясы оның ... ... және ... ... ... ... сессиясын Қазақстан ... ... ... жарияланған күннен бастап отыз күннен
кешіктірмей ... ... ... ... ... және ... консультациялардан кейін Парламентті
немесе Парламент Мәжілісін ... ... және ... Мәжілісін төтенше немесе соғыс жағдайы
кезеңінде, Президент өкілеттігінің соңғы алты ... ... ... ... кейін бір жыл ішінде таратуға болмайды.
Парламент палаталардың бөлек отырысында мәселелерді әуелі-Мәжілісте,
ал содан кейін Сенаттан өз ... ... ... ... ... ... ... Парламенттің әр Палатасы дербес, басқа Палатаның
қатысуынсыз Конституциялық ... екі ... ... ... бірлескен комиссиялары мүшелерінің тең жартысын
сайлайды.
Парламент – ... ... заң ... ... барлық заң шығару қызметін жүзеге асырады, ... ... ... ... ... қабылдайды, парламенттік бақылауды
жүзеге асырады. Заң шығарушы орган өзіндік ... ... ... ... ... ... жүргізушілерді алмастыруға хақысы жоқ.
Парламенттің конституциялық мәртебесі билікті бөлу қағидасына ... ... ... ... ол заң ... ... ... асратын
дербес мемлекеттік орган, өйткені ол ешбір мемлекеттік органға, тіпті
Президентке, Үкіметке бағынбайды. ... өз ... ... ... кезде, әрине, басқа мемлекеттік органдармен бірлесіп, үйлесімді
жұмыс істеуі тиіс.
Парламенттің сот билігін атқарушы ... де ... ... ... ... Сот инстанцияларының лауазымдылығын анықтау, Жоғарғы
Соттың төрағасы мен судьларына ешкімнің тиіспеуі жөніндегі құқығынан айыру,
және т.б.
Парламент ... ... ... ... ... тармақтарына
міндетті заң шығаруға хақылы. Бірақ бұлардың барлығы да ... ... ... ... ... ... құқықтар мен
міндеттерге ие. Парламент депутаты – сайланған халықтық өкіл, оның ең ... заң ... ... табылады, сонымен бірге ол заңда көрсетілген басқа
да өкілеттіктерді жүзеге асырады. ... ... бір ... ... бірдей мүше бола алмайды.
Парламент депутаты тұрақты негізде жұмыс істейді, олар басқа өкілді
органның ... ... ... ... ... өзге де ... ... ақы төленетін өзге де жұмысты атқаруға, кәсіпкерлік іспен
шұғылдануға, коммерциялық ... ... ... ... байқаушы кеңесінің
құрамына кіруге құқығы жоқ. Бұл ережені бұзудың өзі депутаттың өкілеттігін
тоқтатуға әкеп соғатыны сөзсіз.
Депутаттар өздерінің ... ... ... ... ең алдымен
тиісті палаталарда істеулері тиіс. Заңда ... ... ... ... ... ... ... олардың тұрақты
комитеттерінің, парламент комиссияларының және оның Палаталарының құрамына
кіретін депутат кез ... ... мен ... ... ... қарауға әзірлеуге, олар бойынша шешімдерді ... ... ... ... ... асрылуын
ұйымдастыруға, олардың орындалуын бақылауға қатысуға ... Осы ... ... құрамына кірмеген депутат та дәл сондай
өкілеттілікке, ие бола алады.
Депутаттың қызметінің ішіндегі бастысы – ... ... салу ... ... ... салу ... Палаталарының бірлескен және
бөлек отырыстарында ... ... ... лауазымды
тұлғаларына олардың қызметіне ... ... ... Парламент
сессиясында негізделген түсініктеме беруін немесе өз көзқарасын баяндауын
ресми сұраған талабы болып табылады.
Парламент ... ішкі ... ... ... , ... пен ... регламенттерімен
анықталынады. Аталған реглементтер тиісті Парламенттің, оның ... ... ... ... ... кез ... заңсыз болып табылады, оның өзі ... ... әкеп ... ... Парламент отырыстарының барлығы да
заңды болуы үшін өздерінің ... ... ... жол ... ... ... және Мәжілістің), сайланбалы өзіндік төрағалары
және олардың ... ... ... Олар ... ... оларға төрағалық етеді, мәселелерді әзірлеуге жалпы басшылық
жасайды, регламенттің сақталуын ... ... ... қол ... ... Төрағасы Парламент сессияларын шақырады, оның ... ... тыс ... ... төрағалық етеді.
Парламенттің үйлестіруші органдары – Палаталар төрағаларының жанынан
құрылатын Сенаттың Бюросы және Мәжілістің ... ... ... ... Палаталардың төрағаларының орынбасарлары, Палаталардың ... ... ... Олар ... ... мен
комиссияларының жұмысын үйлестіруді жүзеге ... ... өзге ... ... ... ... ... дайындайды т.б.
Парламентте қаралған мәселелер бойынша бірігіп қызмет етіп, бірыңғай
көзқарасқа келу үшін, оның ... ... ...
фракциялар мен депутаттық топтар құрады.
Парламенттің заң актілерінің қатарына мұнымен қоса, жеке қаулылар,
заңды күшіне енгізу ... ... ... ... ... пен оның ... өз ... мәселелері бойынша үндеулер,
декларациялар, мәлімдемелер және заң сипаты болмайтын өзге де ... ... ... ... ... ... ҚР Үкіметі,
министрліктер, комитеттер, агенстволар, ... ... ... ... органдары жатады.
Атқарушы билік ... ... ... ... ... ... және ... тұрғыдан президент қамтитын
атқарушы ... ... ... ... қатысуымен Президент
басқарады, әрі құрады, оның дербес ... ... ... ... ... ... ... сайлаған Президент алдында дербес жауап ... ... ... ... ... ... субьективтік
пікіріне тікелей тәуелді. Қазақстан ... ...... ... ... атқарушы органдардың жүйесін басқаратын ... ... ... ... ... орган. Оның заңдық ауқымы
тұрғысынан – Конститутцияда және қолданылып жүрген ... ... ... ... ... ... 1995 жылы ... конституциялық күші бар жарлығымен бекітілген. Президент
Үкімет мүшелерін тағайындағанда Конституцияның 64 бабының 1-тармағы ... ... ... тиіс. Ал үкіметті құру ... ... және ... ... ... Сонымен Үкімет атқару билікті жүзеге
асырадыжәне бүкіл атқарушы ... ... ... ... ... ... премьер-министр, оның орынбасарлары,
Республика Үкіметі аппаратының басшысы, Республика министрлері, мемлекеттік
комитеттерінің төрағалары құрайды. ... және ... ... және ... ... өз қызметінде ҚР Конституциясының, конституциялық және ағымдағы
заңдардың жоғарылылық қағидасын халықтық билік, біртұтастық, ... ... ... адам мен ... ... ... ... және сақтау қағидаларын қамтамасыз етуді басшылыққа
алады.
Қазақстан ...... ... Оның ... ... оның ... министрлер және Республиканың өзге ... ... бар. Оны ... ... құрады.
Республика Премьер-Министрі тағайындалғаннан ... он ... ... ... ... мен ... туралы,
Республика Президентіне ұсыныстар енгізеді. Республика Үкіметі Президенттің
өкілеттілік мерзімі біткенше іс-қимыл жасайды және ... ... ... ... ... ... ... салалық атқару билік министрліктердің, ведомстволардың,
мемлекеттік комиссия және ... ... ... Олар қарауындағы
мемлекеттік басқару салаларындағы істің жайы үшін ... ... 1997 ... 4-дегі Президенттің жарлығымен Өкіметтің жаңа ... ... оның ... ... ... 14 ... және 11 мемлекеттік комитет. Олар ... ... ... және ... ... Үкімет өзінің бүкіл қызметіне
Конституцияда және ... ... ... ... ... оның орынбасарлары және Үкімет аппаратының басшысы Төралқасының
құрамына ... ... ... ... Төралқа құрамына Үкіметтің
басқа да мүшелерін кіргізуге хақылы. Министрлік тиісті мемлекеттік ... ... ... ... көзделген шекті-салааралық
үйлестіруді жүзеге асыратын Республика ... ... ... ... ... ... мемлекеттік басқару салаларында мемлекеттік
саясатты жүргізетін және осы ... ... ... ... ... ... комитеті, бас басқармасы, комиссиясы, агенттігі
және Үкімет құрамына кірмейтін өзге де республикалық ... ... ... құрамында орталық атқарушы ... ... ... ... комитеттің жанындағы департамент, агенттік,
сондай-ақ Республика министрлігінің , ... ... ... де ... ... ... болады. Ол министрлігінің, мемлекеттік
комитетінің құзыреті шегінде арнайы ... және ... ... ... ... не ... басқару
саласында дербес басшылықты жүзеге асырады.
Үкіметпен қатар ... ... ... ... ведомстволары жатады.
Министрлік тиісті мемлекеттік басқару саласына басшылықты, сондай-ақ
заңдармен көздерген шекте салалық үйлестіруді жүзеге ... ... ... ... ... табылады. Республикада мынадай негізгі
министрліктер бар: Ішкі істер; Денсаулық сақтау; Сыртқы істер; ... ... ... Қорғаныс; Ауылшаруашылық; Көлік және кауникация; Еңбек,
Кіріс т.б. ... ... ... ведомстволар,
департаменттер мен басқармалар болып табылады.
Министрліктің алқасы министрдің ... ... ... ... ... сандық және адам құрамын минисрліктің
құрылымдық бөлімшелері ... ... ... бекітеді.
Министрлік қабылдаған шешімдер министрдің бұйрықтарымен рәсімделеді.
Ведомство – республиканың орталық атқарушы ... ... ... ... ... ... Ол Республиканың орталық атқарушы органы
құзыретінің шегінде арнайы атқару және ... ... ... ... ішкі ... ... ... не
оған басшылықты жүзеге асрады. Оның ... ... және ... органдармен өзара іс-қимылының тәртібін Үкімет белгілейді.
Қазақстан Республикасының Үкіметі министрліктердің және өзге ... және ... ... ... ... басшылық жасайды.
Бұлардың актілерінің қолданылуын толық не бір ... ... ... ... Үкіметінің құрамына кірмейтін орталық атқарушы орган ... ... ... ... ... Агенттіктің құрамын
оның басшысы – төраға ... ... ... ... мен
басқармалардан тұрады. Ол ... ... ... ... бойынша
салааралық үйлестіруді, сондай-ақ өзге де арнайы атқару және рұқсат беру
міндеттерін жүзеге асырады.ҚР Конституциясы ... ... түсу ... белгілейді. Бұл бірнеше жолмен жүзеге асырылады:
1) Үкімет және оның кез-келген ... ... ... ... ... түсу ... өтініш етуге хақылы;
2) Президент өз бастамасы бойынша Үкіметтің ... ... ... ... және оның кез келген мүшесін қызметтен
босату бүкіл Үкіметтің өкілеттігін тоқтатылғанын білдіреді;
3) Парламент Үкіметке сенімсіздік білдіретін ретте Үкімет орнынан
түсетіні ... ... ... мәлімдейді. Орнынан
түсуді қабылдай немесе қабылдамау туралы ... ... он күн ... ... ... қаблдау Ұкіметтің не оның тиісті мүшесінің ... ... ... ... ... бүкіл Үкіметтің өкілеттігі тоқталғанын білдіреді.
Егер Президент Үкіметтің немесе оның ... ... ... онда өз ... одан әрі жүзеге асра береді.
Премьер-Министр Праламент Палаталарының ... ... ... ... ... ... ... хақылы, егерде оның еңгізген заң
жобасын Парламент қабыцлдамаса. Бұл мәселенің шешімін қырық сегіз ... ... ... тиіс. Парламенттің сенімсіздік білдіруіне
байланысты ... ... ... ... ... ... ... хақылы.
3. Сот билігі.
Конституцияның 75-бабына сәйкес ... ... ... тек сот қана ... асырады. Сот билігі азаматтардың құқықтары
мен бостандықтары мен ... ... ... Сот ісін ... ... және заңмен белгіленген өзге де нысандары арқылы
жүзеге асырылады. ... ... сот ... ... соты мен ... ... соттары құрайды. Республика
аумағында ҚР Әскери (армиялардың, құрамалардың, гарнизондардың) ... ... Ол заң ... ... бірігіп қызмет істейді,
атқарушы органмен тығыз байланысты, оларға ... ... үшін ... ... ... құрамын пленум, төралқа, азаматтық ... ... ... ... ... бір атаумен арнаулы және төтенше
соттарын құруға жол берілмейді. Соттар тиесілі билікті ... ... ҚР ... мен ... сәйкес жүзеге асырады. Сот
төрелігінің принциптері Конституцияда белгіленген: адамның кінәлі ... ... ... сотүкімімен танылғанша о жасалған қылмысқа кінәлі емес
деп саналады. Бір құқық бұзушылық үшін ешкімді де қайтадан қылмыстық ... ... ... ... ... ... көзделген соттылығын оның
келісімінсіз ешкімнің өзгертуіне болмайды.
Сот органдары, сот қызметкерлері әділет ... ... ... ... мемлекеттік административтік комитетке бағынады.
Жаңа Конституция бойынша сот қызметкерлері жаңа әдіспен тағайындалатын
болды. Жоғарғы ... ... үшін ... ... Жоғарғы сот
Кеңесі құрылды. Оның қызметін Президент өзі басқарады. Бұл орган Жоғарғы
Соттың төрағасын, судьяларды, ... ... ... ... ... және ... өкілетті орган. Ал басқа төменгі
соттарға тағайындалатын қызметкерлердің Әділет ... ... ... кадр ... ... ... ... аппаратында ерекше орынды
Конституциялық Кеңес алады. Бұрынғы Конституция бойынша ол ... деп ... ... ... ие ... Бұл ... ішкі ... тағайындалу процесі өте қызық. Төрағасын және екі мүшесін Қазақстан
Республикасының Президенті тағайындайды, екі мүшесін – Сенаттың, ал ... ... ... ... ... ... бірі – сот билігінің заң шығарушы және
атқарушы билік тармақтарына тәуеліз қызмет атқаруы болып табылады.
Қазақстан Республикасындағы сот ... ... ... ... ... 25 ... ... Республикасының сот жүйесі ... ... ... ... ... және ... да заң
актілерімен белгіленеді. Бұл конституциялық заңды қабылдаудың негізгі
мақсаты елде сот – ... ... одан әрі ... болды.
Сот жүйесінің қазіргі даму ... ... ... ... ... ... ... толық және дәйекті іске асыру,
билік тармақтарының «тежемелік» әрі «тепе-теңдік» жүйесін ... ... ... ... ... ... аталған конституциялық заң сот тәжірибесін жинақтап, қазіргі
заманның талаптарына сай келетін жаңа мазмұнмен байланысты. ... ... сот ... ... ... ... мәртебесін көтеру мен әлеуметтік қамтамасыз ... ... ... ережелер енгізілген;
2) Судьялар әкімшілігі – судьялардың ұйымдық, материалдық-
техникалық қамтамасыз ету жөніндегі функциялар түсінігі енгізіледі, оны ҚР
Жоғарғы сотының ... ... ... Сот ... ... ... Бұрын бұл өкілеттілік Әділет министрлігінің құзыретіне
кіргізілген болатын;
3) Облыстық соттардағы және ... ... ... ... сот ... ... қадағалау төралқалары мен жалпы ... ... ... өзі ... ... ... белгіленбеген
Конституция нормаларына сәйкестендіруді жүзеге асыру еді.
4) сот өндірісін бір ізге салу мақсатында республика
соттарындағы ... және ... ... ... ... ... сот жанындағы әскери алқа таратылды;
6) Судьялардың тәуелсіздік кепілдіктері күшейтілді. Мәселен,
егер бұрын сот органдары мен ... ... ... ... ... ... қозғау құқығы болса, енді бұл ... ... ... ... ... ... – Жоғарғы сот торағасына ғана
тиесілі.
Судьялар лауазымдарына ... ... ... ... ... ... – аудандық және облыстық соттар судьяларының
лауазымдарына конкурстық негізде тиісінше Әділет біліктілік алқасы ... сот ... ... ... жүзеге асырудың көздейтін
нормаларда бағытталады.
Жоғарғы Сот алқалары төрағалары мен судьялары, ... ... ... ... бос лауазым органдарына кандидаттарды ұсыну,
сондай-ақ республика судьялары өкілеттіктерін ... ... ... тек қана ... Сот ... ... ... Республикасы Конституциясының 81 – бабына сәйкес ... ... Соты ... ... және ... сот ... соттарда қаралатын өзге де істер жөніндегі жоғарғы сот ... ... Ол ... көзделген іс жүргізу нысандарында олардың қызметін
қадағалауды жүзеге асырады, ... ... ... ... сот
практикасының мәселелері бойынша түсініктер беріп отырады.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының ... ... ... алқа
төрағаларын және судьяларын Республиканың Жоғарғы Сот ... ... ... Президентінің ұсынуымен Парламент
Сенаты сайлайды.
Облыстық және ... ... ... ... ... облыстық соттар мен оларға теңестірілген соттардың төрағаларын
және судьяларын Республиканың Жоғарғы Сот Кеңесінің кепілдемесі ... ... ... ... ... басқа соттарының
төрағалары мен судьяларын Әділет біліктілік алқасының ... ... ... ... ... ... Президенті
қызметке тағайындайды.
Жоғарғы Сот ... ... ... ... ... және оның ... ... Кеңестің Төрағасы, Жоғарғы
Соттың Төрағасы, Бас Прокурор, Әділет министрі, Сенат депутаттары, ... ... ... ... ... да ... болады.
Судья лауазымына алғаш рет ... ... ... ... ... ант ... «Өз міндеттерімді адал және ... сот ... ... ... Конституциясы мен
заңдарына ғана бағына ... ... ... ... ... борышым
міндеттегендей бейтарап және әділ болуға салтанатты түрде ант етемін».
Антты Жоғарғы соттың ... ... сот ... ... ... ... ... Парламенті Сенатының отырысында, ... ... ... ... ... жалпы отырысында береді. Өзге
судьялар корпусы тиісті облыстық соттардың жалпы отырысында ант ... ... ... ... ... үшін судья лауазымына
кандидаттарға қойылатын жаңа ... ...... ... ... ... ... түрде тағылымдардан өтуі
белгіленеді.
Өзге де мемлекеттік органдар ... ... ... тек
Конституцияға, заңдарға, соның ішінде ... ... ... ... ... ... жүргізу кодекстеріне, және де Конституциялық
кеңестің, Жоғарғы Соттың нормативтік актілеріне негізделуі ... ... ... ... ... Өйтпеген жағдайда олардың үкімдері
мен шешімдері ... ... ... жойылуға не өзгеруге тиіс.
Бұл мемлекеттік органның ... ... , ... қойылған
мақсаттары мен қызмет бабы Қазақстан Республикасының ... ... 25 ... ... ... ... Кеңесі
туралы» заң күші бар Жарлығында айтылған болатын. Бұл мемлекеттік органның
негізгі мақсаты конституциялық заңдылықты ... ал сол үшін ол ... ... ... ... ... ... Парламент қабылдаған заңдар мен халықаралық шарттар
Конститутцияға ... ... қол ... ... ... нормаларына ресми түсіндірме береді және кейбір сұрақтарды
қарайды. Констиутциялық Кеңес нормативтік қаулыларды қабылдайды.
Мемлекеттік органдар жүйесіне ... бере ... біз ... ... орын ... ... органдарына да назар аударуымыз
қажет. ... ... ... органдарының қатарына жатады, оның ең
басты ...... ... ... ... біркелкі
және дәлме-дәл орындалуын қадағалау – кінәлі деп ... ... мен ... ... өзге де органдарына тиесілі ... ... ҚР ... 83 бабы. Бұл орган мемлекеттің
атынан ... ... ... ... ... жарлықтарының және өзге де нормативтік-құқықтық актілердің
дәлме-дәл әрі бірыңғай қолданылуын, жедел іздестіру қызметінің , ... ... ... және атқарушылық істер жүргізудің заңдылығын
қадағалауды жүзеге асырады.
Прокуратура заңдылықтың кез келген бұзылуын анықтау және жою ... ... ... Республика Конституциясы мен заңдарына қайшы
келетін заңдар мен басқа да құқықтық актілерге наразылық жасайды. Ол ... ... ... ... ... белгіленген жағдайларда,
тәртіппен және шекте қылмыстық қуғындауды жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасының прокуратурасы органдарының біртұтас ... ҚР Бас ... ... ... ... маңызы бар қалалар мен ... ... ... аудандық, қалалық және оларға теңестірілген әскери
және ... ... ... Республикасының
прокуратурасын ұйымдастыру, оның қызметінің тәртібі мен құзыреті мәртебесі
ҚР Бас прокуроры жүзеге асырады.
ҚР прокуратурасы төмен тұрған ... ... ... ... ҚР Бас ... ... органдар мен мекемелердің бірыңғай
орталықтандырылған жүйесін құрайды. Олардың қызметіне ешкімде ... ... заң ... ... салынады. Ол өз өкілеттігін басқа
мемлекеттік органдардан, лауазымды адамдардан тәуелсіз жүзеге ... ... ... бір ай ... ... ... тағайындаған прокурор жоғары тұрған ... ... ... ... ... ... ... жүйесін:
1) прокурорлық қадағалау актілері: наразылық, қаулы,
ұйғарым, өтініш, санкция, нұсқау, ұсыным, заңға түсіндірме;
2) прокуратураның ұйымдастыру және оның қызмет мәселелерін
реттейтін ... ... ... өкімдер, ережелер, нұсқаулықтар
құрайды.
3) Прокуратураның ережелері мен ... ... ... ... ... ... Республиканың Бас Прокуроры
басқарады, ол өзіне бағынышты ... ... пен ... ... мәні бар ... ... аудандық, қалалық, әрі соған теңестірілген әскери және өзге де
мамандандырылған ... ... Бас ... ... ... ... бес жыл ... қызметке тағайындайды.
Оның құзыреті: Конституцияның заң актілерінің және ... ... ... ... ... жою шараларын қолданады. Жедел -
іздестіру қызметінің, анықтама мен ... ... және ... жүргізудің заңдылығын қадағалауды жүзеге асырады, сотта мемлекет
мүддесін білдіреді. Республиканың Конституциясы мен ... және ... ... ... ... ... және ... белгіленген тәртіп пен
шекте қылмыстық қудалауды жүзеге асырады. Прокурорлық қадағалау жалпы және
ерекше қадағалауға ... ... ... мен ... шығарған
актілері Қазақстан Республикасының Конституциясына, заңдарына Президенттің
жарлықтарына, Министрлер Кабинетінің ... ... ... ... ... ... мен ... дәлме-дәл және бірдей орындалуында
қадағалайды. Бұдан басқа ... ... ... және ... ... ... ... прокурорлық қадағалау өткізеді.
Соттарда іс қаралған кезде заңдардың орындалуын ... ... ... отырғызатын жерлерде заңның сақталуын ... ... тағы бір ... ... ... ... прокурорлар жоғарғы
тұрған прокурорларға және ҚР Бас прокурорына бағынатын органдар ... ... ... ... Ол өзінің қызметін тәуелсіз ... ... ... ... ... тиым ... Заңда
белгіленген негіз бен тәртіп бойынша шығарылған прокурорлық қадағалау
актілері барлық органдар, ... ... ... мен ... үшін
міндетті Прокуратураның құқықтық ... ... ... ... ( ... ... ... өтініш, санкция, ұсыным, заңға
түсіндірме); ұйымдастыру және оның қызмет мәселелерін ... ... ... ... ... ережелер) және прокурордың бұйрықтары,
ережелері мен нұсқауларды бекітеді.
1995 жылы Конституция ... және ... ... реформаның мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында
құқықтық ... ... мен ... ... ... ... асырушы
органдар – ішкі істер органдары; ұлттық қауіпсіздік ... ... ... барлау органы; Қаржы министрлігінің салық қызметінің
органы және Қазақстан Республикасының Президентінің Күзет комитеті ... 25 ... 1995 ... ... ... бұл ... ... Республикасының мемлекеттік кеден комитеті толықтырады.
Азаматтардың құқықтарын қорғау органдарына Ішкі істер Органдары мен
Республиканың қауіпсіздік ... ... ... да ... ... ... бекітілген 1995 жылдың 21 желтоқсанында
алынған актілер бекітеді. Ұлттық қауіпсіздік ... ... ... ... және мемлекеттің саясаты зерделеу мен жүзеге асыруға
қатысу, ұлттық ... ... ... ... ... тыю, ашу және тергеу істері жатады.
Сөйтіп, Прокуратура қызметі барлық мемлекеттік өкімет пен басқару
органдарының жұмысымен ... ... ... сот ... ... сот ... ие бола алмайды.
Қорыта келе біз мемлекет органдарын олардың құрылуына ... ... ... өзге де мемлекет органдары арқылы құрылуын
(прокуратура), ажырата ... ... ... ... ... және жеке ... ... та бөлінеді.
Прокуратура органдарының қызметкерлері мемлекеттік өкімет өкілдері
болып ... және ... ... ... ... қызметтік
міндеттерін атқару кезінде заңда көзделген ... ... ... ... жеке ... ... ... оның заттары мен
пайдалануындағы көлігін тексеріп қорғауға ешкім де ... ... ... ... жол ... ... ... жасау және оның ... ... ... ... ... ... негізі. 1997 жылғы 16
шілдедегі Қазақстан ... ... ... 321-1 ... делінген: «Прокурорлық қадағалау актілерін орындамау, сол сияқты оның
қызметіне кедергі жасау, егер бұл ... ... ... ... заңды мүдделеріне не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын
мүдделеріне елеулі зиян келтіруге әкеп ... - бес жүз ... ... ... ... ... ... адамның екі айдан алты ... ... ... ... ... өзге табысының мөлшерінде айыппұл
салуға, не жүз сексен сағаттан екі жүз ... ... ... ... ... ... не алты айға дейінгі мерзімге қамауға, не ... ... ... бас бостандығынан айыруға жазаланады».
Конституциялық кеңес мемлекеттік орган ретінде Республиканың бүкіл
аумағында Қазақстан Республикасы Конституциясының жоғары ... ... Өз ... ... ... ... дербес және мемлекеттік
органдарға, ұйымдарға лауазымды адамдар мен ... ... ... ғана ... рет ... ... 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылданған
Конституцияғы ... ... сот ... ... Ол ... ... қорғауға бағытталған ең жоғарғы сот ... ... Сот ... ҚР ... ... ... ... заң күші бар «Қазақстан ... ... ... » ... ... ... ... Кеңестің Төрағасын Республиканың ... және ... ... ... екі ... Республика
Президенті, екі мүшесін Парламен ... ... және екі ... Мәжілісінің Төрағасы тағайындайды және қызметтен босатады.
Конституциялық іс жүргізуге қатысушылар болып өз өтініштері бойынша
конституциялық іс қозғалып отырған адамдар мен ... ... ... ... алқалы түрде өтініштер түскен күннен
бастап бір ай ішінде қабылдайды. Ол шешімді өз ... ... ... ... ашық дауыс беру арқылы, ал Конституциялық Кеңестің бір
ғана мүшесі талап еткен жағдайда жасырын ... беру ... ... тепе тең ... онда ... бір ғана мүшесі талап ... ... ... беру ... ... ... ... ол қабылданған күннен бастап
күшіне енеді. Республиканың барлық ... ... ... ... болып табылады және шағым ... ... Оның ... ... ... бір бөлігіне Республика ... ... ... Бұл ... ... ... ... алған күннен
бастап он күн мерзімінен кешіктірмей енгізеді және ... ... ... ... ... ... ... Кеңес Президенттің, Сенат ... ... ... депутаттары жалпы санының кемінде бестен ... , ...... ... ... дау туған жағдайда
Республика ... ... ... ... ... ... өткізудің дұрыстығы туралы мәселелерді шешеді.
Сондай ақ Республиканың халықаралық шарттарын ... ... ... ... ... ... нормаларына ресми түрде
түсіндірме беретін бірден бір орган.
Қорытынды.
Мемлекет қоғамның саяси ұйымының бір түрі ретінде мемлекеттік биліктің
арнайы ... ... ... басқаруға құрылған. Мемлекет органдарымен
мемлекеттің ... ... ... құрылымы мен мақсаттарын жүзеге асыратын
бірден-бір орган ... ... ... ... ... болсақ мемлекет механизмі түсінігімен қатар, теория және
практика жүзінде мемлекеттік аппарат түсінігі де кеңінен ... бұл ... ара ... ... ... туады. Мазмұны жағынан
бір-бірімен өте жақын және көп жағдайда бір-біріне ... ... ... айырмашылықтары да бар.
М.Н.Марченкомен ұсынылған мемлекет механизімінің ұйымдастырылуы және
қызметінің қағидаларының жіктелуіне көңіл ... ол ... ... ... ... ... қағидаларын айтты:
қызмет атқарылу мен ... ... іс ... ... және ... ... ... кәсібилігі мен
жоғары этикалық талаптарды орындау; парламент ... ... ... саяси адалдығы.
Мемлекет механизмі дамыған қоғам дамуында бірдей емес функция мен
құрылымды ... ... ... – бұл ... мен ... ... сол арқылы қоғамды және басты мәселелерді қорғап, ... ... ... бөлігін мемлекеттік органдар құрайды.
Мемлекеттік органдар дегеніміз ... ... ... ... ... ... ... билік жүргізу мақсатында құрылған жүйе.
Мемлекет басқару, билік жүргізу үшін ... ... ... оның ... тұрған мақсат міндеттер бар. Мемлекеттік
билікті, оның ... мен ... іске ... үшін ... бір ... Мемлекеттің міндеттері мен қызметтері іске асырылатын органдар
жүйесін мемлекет механизмі дейміз. Мемлекет механизмі мынадай ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
кәсіпорын, ақша – қаржы қоры.
Бүгінгі күні мемлекеттік басқарудың басты мақсаттарының ... ... ... оңтайлы ұйымдастыру.
Мемлекеттік қызметкерлердің кәсібилігі және этика мәселесі мемлекет
құрылған сәттен бастап әрдайым күн тәртібінде ... Олар ... ... ... мәселелер болды және әлі күнге дейін сол орынды иеленіп
келе жатыр. Олардың төңірегінде әрқашан бітпес ... қызу ... ... қағида негізінде айтар болсақ, қағидалар өз кезегінде екіге
бөлінеді. Біріншісіне конституцияда бекітілген қағидалар ... ... ... ... ... ... туралы, конституциялық бақылау
органы туралы, прокуратура туралы және т.б. көрсетілетін ... ... топ ... ... ұйымдастырылуымен қызметінің
конституциялық бекітілген қағидаларды: халық ... ... ... ... ... ... немесе унитаризмді,
билік бөлінісін, заңдылықты қамтиды.
Жариялылық қағидасын жүзеге асырудың ... ... ... ... ... ... ашық та ... бола алатындығы;
мемлекеттің өзінің негізгі әлеуметтік міндеті болып табылатын халыққа
қызмет ету ... ... ... ескеру қағидасы. Жариялылық
қағидасынан негізінде Парламент отрыстары халыққа Бұқаралық ... ... ... ... ... ... ... атқарушы және сот болып бөлінудің
негізінде жүзеге асатынын көрсететін билік бөлінісі қағидасы ... ... ... ... өз ... ... да бір ... басқаларынан тым жоғарылауын болдырмау ... ... ... жүйесін қамтамасыз ету қабілеттілігін, кімде кіммен билікті
немесе ... ... ... ... ... ... Бұл ... айтылғандай, қазіргі мемлекеттің механизмінің жүйе
жасаушы фактор ретінде ... ... ... ... қағидаларды, құқық негіздері ... ... ... ... ... ... ... және ол әлем мойындаған мемлекеттік қызмет ... ... ... ... ... ... және
демократиялық даму барысындағы мемлекеттік қызметтің әрі қарайғы жетілуі
мен дамуында атқарылған оңды іс ... ... келе ... ... ұйымдастыру қағидалары, мемлекеттік
қызметті дамыта отырып, ... ... ... ... ... ... ... алу болып табылады. Осы дипломдық жұмысымды аяқтай
келе мынадай қорытындыға келдім. Біздің мемлекетіміз адам мен ... мен ... ... ... ... ... жетілдіру үрдісін әлі де дамыта бермек.
Кәсіби мемлекет құру ісі – үздіксіз үрдіс. Ол мемлекет қанша жасаса
сонша жүргізіле ... ... ... ... оң ... Ата ... байланысты екенін уақыт дәлелдеді. Ұлттық ... ... және ... бас ... арқылы сабақтасқан
мақсаттарды терең түсінетін мемлекеттік қызметшілер ел ... ... ... ... ... мемлекет құру бағытын ұстап отырғаны ақиқат, бірақ
оны біздің ... ... ... ой-ниеттеріміз бен шешімдеріміз
қатаң құқықтық негізде жүзеге асырылатын болғанда ғана ... ... ...... ... өмір салты, тәуелсіздігіміздің
тірегі. Құқық насихатшыларымыздың парызы – заңдылық қиғидасының, еліміздің
конституциясының ... ... ... ... ... ... актілер.
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995ж 30 тамыз
2. «Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгеруер мен ... ... ... 21 ... № 254 ҚР ... «ҚР ... ... туралы» заңы
4. «Сыбайлас жемқорлықпен күрес» заңы.
II. Оқулықтар.
1.Актуальные проблемы теории права курс. Лек.Под.Ред. А.Г.Хабибуллина. Уфа
, 1995
2.Ашитов З.О. ... ... ... ... Алматы «Жеті
Жарғы» 2003 жыл.
3.Ашитов З.О. «Егемен Қазақстанның құқығы». Алматы «Жеті Жарғы» 2003 жыл.
4.Алексеев С.С.Общая ... ... Курс в 2 тт М., 1981, ... ... ... и ... 2003
6.Булгакова Д.А. Мемлекет және құқық теориясы. Алматы 2004 жыл
7.Булгакова Д.А. Теория ... и ... ... ... ... Е. «Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері».
Алматы 2003 жыл.
9.Венгеров А.Б. ... ... и ... ... ...... В.И. Очерк теории государства и права. М., ... К.Д. ... және ... ... ... ... 2004
12.Ибраева А.С. Общая теория государства и право. А., 2000г
13.Ибраева А.С. Ибраев Н.С.Теория государства и право. Учеб.Пособие ... ... 2003 ... ... Р. Фон. ... за право. М.: Феникс, 1991. С.64.
15.Коваленко А.И. Теория государства и право. ... ... ... по ... ... и права. Под.ред .А.В.Малько., Саратов
1993 г
17.Курс теории государства и права. Под. ред. И. П. ... ... ... В.В. ... ... и ... Москва 1992
19.Ливишиц Р.З. Теория право. Москва 1994
20.Матузов.Н.И.,А.В.Малько «Теория государства и право .Москва. ... ... В.С. ... ... и ... Москва., 2001.
22.Общая теория государства и права. Курс ... ... ... ... ... и ... Под.ред. В.В.Лазарева., Москва 1996
24. Радько Т.Н. Теория государства и права: Учебник для вузов. М.:
Академический Проект, 2005 ... В.М. ... ... и права. Учеб. Былина 1998
26.Спиридонов Л.И. Теория государства и права. Москва ... С.А. ... ... ... Алматы «Жеті Жарғы»
2003жыл.
28.Теория ... и ... ... ... ... ... и ... лекций под.ред.И.И.Матузова.,Москва 1999
30. Теория государства и права. Курс лекций/Под ред. Н.И.Матузова и
А.В.Малько.-М.: Юристь, 1997.С.103-
104.
31. ... ... и ... Курс ... ред. М.Н.Марченко.-М.:
Издательство
«Зерцало». 1998. С.122-129.
32.Теория государства и права. Под.ред. Н.А.Катаева Уфа 1994
33.Теория государства и права.Под.ред. Г.Н.Манапова Москва 2000
34.Храпанюк В.Н. Теория государства и ... ... ... А.Ф. ... ... и ... Курс лекций Екатеринбург 2000
36.Чиркин «Государственой управление»
37.Чиркин «История гасударста ... ... ... сөз материалдары.
1. Заң және заман. 2006 № 2
2. «ҚР-ның Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... №36 7 ... 2008 ... ... М. ... қызмет: жауапкершілік арта бермек. Орал
өңірі. 2005. 16тамыз
4. Парламент жаршысы, 1999, №12, Егемен ... 2005, ... ... С. ... Азия ... ... құру
бастамасының маңызы». Ақиқат, 2005, № 5
6. Абдулпаттаев С. «Қазақстан – ... ...... ... № 8
7. ... А. ... ... Егемен Қазақстан 2001 жыл 2 наурыз
8. Иманбекова Б. «Қазақстандағы ғылыми – техникалық саясат». Саясат,
2005, № 9
9. ... Ғ. ... ... және ... Қазақ тарихы,
2003, № 4
10. Мұхамеджанов М. «Мәдениет саласын аймақтық басқарудың кейбір
мәселелері». Саясат, 2006, № 5
11. Назарбаев ... жаңа ... ... даму ... ... ... Дипломатия жаршысы. 2000 жыл, №3, 11 бет.
12. Нұрақым Р. «Қазақстан мен ... ...... жаңа ... 2004, № 1
13. Сұлтанәлі Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат,
2004, № 4
14. Тоқаев Қ. ... он жыл» ... ... 2002 жыл ... ... М. НАТО және ... Астана ақшамы 1999 жыл 20 мамыр.
16. Шойынғазин С. Өңі ... ... ... ... 2002 жыл ... ... Г. «Әлемдік саясат аясындағы ұлттық мүдделер». Саясат,
2004, № 4
-----------------------
[1] Общая теория государство. ... курс 2-х ... ... С.
170-171.
1-Радько Т.Н. теория государства и право: Учебник для вузов.
[2] Храпанюк В.Н. «Теория государство и право» Москва ... М.Н. ... ... государство и право» 2003
[4] Теория государства и права. Курс лекций /Под ред. Н.И.Матузова и
А.В.Малько.-М.: Юристь, 1997.С.103.
[5] Радько Т.Н. Теория ... и ... ... для ... ... ... 2005 . С.220-221
[6] Иеринг Р. Фон. Борьба за ... М.: ... 1991. ... ... государства и права. Курс лекций/Под ред. Н.И.Матузова и
А.В.Малько.-М.: Юристь, 1997.С.103-104.
[8] Теория государства и права. Курс лекций/Под ред. М.Н.Марченко.-М.:
Издательство ... 1998. ... ... ... 1999, №12, Егемен Қазақстан, 2005, 9-шілде.
[10] Нұртазин М. Мемлекеттік қызмет: жауапкершілік арта бермек. Орал өңірі.
2005. 16тамыз.

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Мемлекеттік органдар жүйесінің тиімділігі мен өнімділігін арттыру проблемалары - пәнаралық методологиялық проблема35 бет
«Автомобиль жолдарын жобалау кезіндегі қауіпсіздік талаптары» техникалық регламенті24 бет
Биологиялық факторлардың микроорганизмдерге әсері4 бет
Глоссарий5 бет
Жеке амин қышқылдары алмасуының ерекшеліктері7 бет
Коммерциялық банктердің депозиттік операцияларын қалыптастыру мен жетілдіру жолдары жайлы56 бет
Реттегіштердің кері байланысы және олардың реттегіштерге әсер етуі4 бет
Cалықтардың қызмет етуінің теориялық негіздері7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь