Қазақстан Республикасындағы осы кезеңдегі экономика жүйесі және оның ерекшеліктері

Жоспар

1. Қазақстан Республикасындағы осы кезеңдегі экономика жүйесі және оның ерекшеліктері

2. Аралас экономика

3. Аралас экономиканың мазмұны
Қазақстан республикасындағы осы кезеңдегі экономика жүйесі және оның ерекшеліктері
Республика экономикасы аса күшті дағдарысты жағдайда болып, әрбір күн үсті- үстіне жаңа проблемаларды көлденең тартуда, ал бұл жағдайда экономиканы тұрақтандыру мәселесін баған сайын қиындатып, оның өзі іс- қимыл стртегиясында да, тактикасында даелеулі түзетулер енгізуді қажет етіп отыр. Өндіріс одан әрі құлдырап, ұлттық табыс азайып бара жатқан жағдайларда жұмыс істеуе тура клкді.
Экономиканың қазіргідей жағдайға тап болуының себептері көп, олар жайында саясатшылар да, ғалымдар да жазып та, айтып та жүр. Солардың көбі республиканың ондаған жылдар бойғы «Социалистік» дамуы кезеңінен бері жалғасып келеді. Бірқатар факторлар республика экономикасының бурыңғы одақ экономикасымен барынша байланысты, Ресейдегі экономикалық реформаның бағыттары мен қарқындарына өте тәуелді болуына байланысты.
Сонымен қатар үкіметте экономиканы республикамыздың жағдайларына сійкес түбегейлі реформалау жөніндегі ғылыми негізделген стратегия да, бағдарлама да жоқ болды. Осы кезге дейін шалғай, көбінесе жергілікті мәні бар шешімдер қабылданып, олар жағдайдыжақсартудың орнына көбінесе нашарлататын, оған қоса кешіктірілетін, қабылданған шешімдерді жүзеге асыру ісінде жасқаншақтық байқалатын.
Мемлекет жаңа экономикалық құрылымдар жасау, кәсіпкерлік қызметтің барлық түрлерін кнңінен өрістету бағытында неғұрлым батыл күш-жігер жұмсауға тиіс болды, өйткені, біз көз жеткізгеніміздей, попополияндырылған экономика жағдайында бағаны ырықтандыру күткендегідей нәтижелер бермейді. Бірақ біз бұл мәселеде шабындық көрсетіп, басқалар қалай жасайды екен деп жалтақтаймыз. Негізінде заң актілері бар, олардың орындалуын, басқарудың барлық буындарын
        
        Жоспар
1. Қазақстан Республикасындағы осы кезеңдегі экономика жүйесі және оның
ерекшеліктері
2. Аралас экономика
3. Аралас экономиканың мазмұны
Қазақстан республикасындағы осы кезеңдегі экономика жүйесі және ... ... аса ... ... ... ... әрбір
күн үсті- үстіне жаңа проблемаларды көлденең тартуда, ал бұл жағдайда
экономиканы тұрақтандыру мәселесін ... ... ... оның өзі ... ... да, тактикасында даелеулі түзетулер енгізуді қажет етіп
отыр. Өндіріс одан әрі құлдырап, ... ... ... бара ... ... істеуе тура клкді.
Экономиканың қазіргідей жағдайға тап болуының себептері көп, олар
жайында саясатшылар да, ... да ... та, ... та жүр. ... ... ондаған жылдар бойғы «Социалистік» дамуы кезеңінен бері
жалғасып келеді. Бірқатар ... ... ... ... ... ... байланысты, Ресейдегі экономикалық реформаның
бағыттары мен қарқындарына өте тәуелді болуына байланысты.
Сонымен қатар үкіметте ... ... ... ... ... жөніндегі ғылыми негізделген стратегия ... да жоқ ... Осы ... ... ... көбінесе жергілікті мәні
бар шешімдер қабылданып, олар жағдайдыжақсартудың орнына ... оған қоса ... ... ... ... асыру
ісінде жасқаншақтық байқалатын.
Мемлекет жаңа экономикалық құрылымдар жасау, кәсіпкерлік
қызметтің барлық түрлерін ... ... ... ... ... ... жұмсауға тиіс болды, өйткені, біз көз ... ... ... ... ырықтандыру күткендегідей
нәтижелер бермейді. Бірақ біз бұл ... ... ... ... ... екен деп ... ... заң актілері бар, олардың
орындалуын, басқарудың ... ... ... ... ... ... қажет.кәсіпкерлікке қызмет көрсететін бүкіл жүйені, яғни
рынок инфрақұрылымын жеделдете дамыту керек. Қазіргі ең ...... ... ... серпін беру, мұның өзі іскерлік
белсенділіктің күрт артуына себеп болады. ... ... ... ... ... ... ... құру, соған септігін тигізетін қорлар ... ... өту ... ... ... тұрған басты проблема-
бүкіл дерлік ұлттық байлық мемлекет меншігінде болады. Дамыған ... ... ... бір ... ғана ... ... ... айналатынын, ал басым көпшілігі компаниялар бірінің
акцияларын иеленіп, ... ... ... көрсетті. Жекешелендіру
барысында мемлекеттік бөлу бізге де бәрі бірдей меншік иесі ... ... ... ... қаншама қажет етсе, соншама кәсіпкерлер
болады.
Банк және қаржы –несие жүйесінде капитал ... ... ... ... қор биржалары арқылы өтетін ... ... ... ... ... үшін қарж ... ашық ... ету жолымен, шағын бизнестің қажеттерін ескере, ... ... мен ... ... ... ... ... іс жүзіндемүмкін емес. Кәсіпкерлік қызметті
ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесі, ... ... ... қолда бар
тауадар, рыноктың жайы, банк ... ... ... ... ... ... туралы жұртты дер кезінде хабардар ету қажет. Сондықтан,
реформалардың қазіргі кезеіәндегі аса ... ...... ... беру ... ... ішінде оның соңғы тұтқасы – директивалы
баға беруді жойып, монополияға қарсы сипаттағы ... тек ... ... бір ... ... асыруға болатынын көрдік.
Қазіргі бағыт кесек – ... ... үшін ... ... ... ... Мұның
нәтижесінде қым- қиғаш еңбек рыногы пайда болып, онда жұмыс ... ... ... көп болып, оны сатп ... ... ... тым аз болды. Концепциялық көзқарастарға өзгерістер
енгізу, ... ... жою, осы ... шұғылданатын ұйымдық
құрылымдарды оңтайлы ету қажет. Монополизмге қрасы күрес жүргізудің тиімді
жолдарының бірі – ... ... ... ... ... оның ... ... көптеген шағын кәсіпорындардың тұтынушы қажеттерін барынша тез
және тиімді қанағаттандыру үшін ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар жүйесін дамыту мен көбейту ... ... ... ... ... ... ерекше маңызды.
Көптеген мешеу елдердің даму процесі ауыл ... ... ... ... кең ауқымды жоьаларын жасаудан
басталады, оның өзі этно- әлеуметтік психологияға қайшы ... ... ... ... ... ... ... өзінде өнеркәсіпті
дамыту саясаты осы замаңғы салалар мен мешеу аграрлық сектор арасында ... ... ... ... ... ... жаңа
технологиялар негізінде дамыту ісінде елеулі табыстарға жетті, сондықтан
басқалардың бәрі осы ... ... тиіс ... пікір бар. Кейбір елдер
индустриаландырумен әуестенді, ауылшаруашылығына тым аз ... ... ... ... жағдайында билік құрылымдарына негізгі қауіп қала ... ... ... ... ... ... ... ететін
жобаларға бөлінеді, алайда селолық аудандарды дамыту басты назарда болуы
тиіс.
Үкіметтің, ... емес ... ... ... село
қауымдарының қатысуымен үлгі жобалар әзірлеу қажет. Ол жобаларға ауыл
шаруашылығында да ... ... ... денсаулық сақтауды, білім
беруді, бүкіл әлеуметтік инфрақұрылымдарды да дамыту мәселелерін ... еді. ... ... ... ... олар ... ... адамдарды еркін таңдауға, олардың мүдделеріне, белсене қатысуы мен
жауапкершілігіне негізделген жаңа даму ... көшу үшін ... ... ... ... ... ... үлгісіндегі
құрылымдар құруға мүмкіндік берген болар еді. Жобалардың үлгілік сипаты
олардың тең мекендерде ... ... соң ... ... ... ... ... еді. Селолық аудандарды ықшам бағдарламалар
көмегімен дамыту, ... ... ... ... ... ... етеді.
Экономиканы реформалардың нәтижелері көп жағынан ... ... ... ... Ал енді бұл ... жағдай бұрынғыдай
бетер қиындай түсті, жасалып жатқан нақты қадамдар жоқ. Осыған байланысты
басқаруды ... ... ... ... проблемаларын процеске
қатысушылардың: партиялардың, кәсіподақтардың, үкіметтік емес ұйымдардың,
алуан түрлі ... ... ... ... ... Басқару ендігі жерде
үкімет монополиясы болудан ... оның ... ... ... қабылдау процесінде жаңа қатысушыларды іріктеп қосу ... ... ... ... ... Мәселелердің бірі – салалық
саясаттарды біріктіретін таңдаулы механизмнің қажеттілігі. Бүгінде көптеген
проблемалар көлбеу ... ... ... тік ... ... ... ... проблемаларды бөліктер, секторлар бойынша шешу тенденциясын туғызып
отыр. Жалпы саясат нәтижесінде салалық ... ... ... ... ... саясат болып табылмайды және оның ... ... ... механизмі болмайды. Сонымен, өтпелі ... ... ... белгілеп, басқару органы функцияны емес,
ал функция басқару органын туғызатынын естен шығармау керек. Реформаларды
кадрлармен ... ету ... ... ... жаңа ... ... қиын, сондықтан барлық деңгейлердегі кадрлар шындап және ұзақ ... ... ... ... ... жүйесін жасау, және ... ... ... ... алғашқы көрінісі – экономика реттеудің
мемлекеттің араласуы. Бүл ең ... ... ... ... ... ... ... ынталандыру, салықты реттеу арқылы
инвестицияны ынталандыру, амортизацияны ... және т.б. ... ... ... тән ... ... ... бизнестің өзара
байланысы. Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен элементтер бар,
ол әртүрлі өнеркәсіп, сауда, саяси ... ... ... ... ... ... байланыстың түрлері мен саяси лоббизм жолымен
реттеуге қатысады.
Аралас экономиканың ... ... ... ... ... ... ... бәрі келе бермейді, бұл ... ... ... атом энергетикасында, космостық техникада игеруде ерекше
білінеді.Қазіргі өндірістің бұл саласы тек үлкен ... ақша ... етіп қана ... ... ... ... барлық күш жігерін қажет
етеді. Олар өз кезегінде шаруашылықтың ... ... ... ... ... ... ... болуы- тауар қатынастарында жаңа
лептің, ұжымдық меншіктің түрі олардың негізі ... ... ... ... әсер етеді. Аралас экономиканың маңызды бір белгісі құндық және
жоспарлылық тұтқалар ... ... ... ... ... ... ... да органдарда жүреді, бұлар кеңістік және консультация немесе
зерттеу сипатында болады. өнеркәсіп органдарын сәйкестендіретін ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау принципі негізінде “тұрақтандыру саясатына , салық,
ақша және ... ... ... ... ... ... аталған шаралардан басқаларын да жүргізеді. Олар: “бүкіл
экономика үшін ұзақ мерзімді индустриалдық ... ... ... ... әлем ... ... ететін нарықтық ... ... ... индустриялдық дамуы жоғары және
постиндустриалдық жағдайына көшуі анығырақ ... ... ... та ... ... Әр ... мемлекеттік құрылымдарда олар түрлі
көріністер табады .
Аралас экономиканыі ... бір ... ... деңгейіндегі
экономикалық процестерді ұйымдастырудың, басқарудың рөлінің ... ... ... ... тек қана техникалық себептерден емес,
алдымен экономикалық процестердің салдарынан болады. ... ... ... ... тағы бір жағы ... ... концернге, диверсификацияланған кәсіпорындарға, фирмаларға ауысуы.
Олар микро деңгейдегі ұйымдастыру мен басқару қызметін түбірінен ... ... ... ... өндірістік тұтынуы, транспорттық және
ақпарат мүмкіндіктеріне қарап өкім шығаруы- бәрі баға ... ... ... ... ... ... ... еркін бәсеке дәуіріне тән қиындықтарды жеңуге көмектеседі.
Аралас экономиканы ... ... ... ... ... жүйе ... оған ... бір заңдылықтар тән.
Ол заңдылықтар тауарлы және ұжымдық өндірістің заңдарына тәуелді. Аралас
экоомика шаруашылықты жүргізу ... ... ... ... тек қана ... дамытып қоймайды, ең алдымен тауарлы қатынастар жүйесін тереңдете
түседі. Бұл шеңбердің ұлғаюы тауарлы қатынастардың жер ... ... ... ... ... Олар тауар заңдылықтарының дамуынан, оның
заңдары әрекетінің күрделенуімен, элементтерінің жаңа түрлерінен көрінеді
және олар ... ... тең ... ... ... экономиканың мазмұны
Қазіргі қоғам дамуының объективтік процестерін талдау мынаны
білдіреді: қазіргі экономикалық құрылыс-аралас экономиканы ... ... ... ... ... шаруашылықты жүргізудің жаңа түрі. Тек
сыртқы көрініс түрі тауарлы ұжымдық қатынастардың бар ... ... ... ғалымдарды аралас экономика туралы айтуға мәжбүр етті,
содан кейін теория ... ... ... ... ... екі
түрі, аралас экономиканың тарихи алғы шарттары еді. Сондықтан ... ... ... бер ... ... ең ... нақты
қатынастарды айқындайды. Аралас экономика өзінің бойына мемлекет пен
кәсіпкерлердің ... ... ... ... ... мен ... қатынастарды емес, ол бір қоғамдық өндіріс ... ... ... жинақтайды. Аралас экономикада ... ... ... ... ... жок. ... ... эволюция табиғи жолмен,
бірелері ... ... ... ... ... ... жүріп отырады. Оның отпелілігі мүндағы жаңа өндіріс
әдісінің пісіпжетілуінде, бірак бұл бір өндіріс әдісінің екіншісіне ... ... ... процестер өте күрделі, өткен жаңа заңдылықтарды
қалыптастыру ... ... мен ... ... ... ... түралы сөз болып отыр. Бұлар жөнінде өтпелі
кезенде айтуға болмайды, өйткені ол бұрынғы ... ... ... және ... ... –техникалық база жасалған кезге
дейіндігіні қамтымайды.
Шаруашылықты ... жаңа ... ... ... атап өту ... ... бәрі емес ... жоғары дәрежелі,қоғамдық
өндіріс түрінің біреуін басқасының ауыстыруы бұл тауарлы өндірістің ... жаңа ... ... ену ... ... ... өтпелі экономикадан айырмашылығы мынада: өтпелі экономика
формациялық даму ... және ... ... ... көрсетеді.
Аралас экономиканың белгілері
Ірі өнеркәсіпті бір сатысынан ... ... ... өсуі ... қоғамының әлеуметтік-экономикалық ... да ... ... ... Бұл ... ... ғалымдарын мынадай қорытындыға итермеледі:” Мүмкін соғыстан кейінгі
тарихқа тән жалпы адамзаттық ... ... ... өркениеттің жаңа
түріне өтудің куәсі болар. Ол ... ... ... ... ... ... ... бұл қойылысында қазіргі дүниедегі
өзгерісті мәнді мойындау бар.
Екінші жағынан, болып ... ... ... ... ... ... ... болмайды. Олар, жай ғана
модификация ... ... да ... ... өту. Бұл өзгерістер
машиналарды енгізу, ірі өнеркәсіптің ... ... ... қоғамдық
өндірістің индустриялануы капитализм шеңберінде ұжымдық ... ... ... ... ... Нәтижесінде қоғамдық өндіріс машинаға
сүйеніп өз бойында қарама-қарсы екі ... ... ... ... ... ... және ... байланыстылығы. Тауарлы
өндірістегі ұжымдық ... ... ... ... ... ... ... бір түрінен екіншісіне ауысып өтпелі
жағдайы нарықтық қатынас ... жаңа ... ... туғызады.
Тауарлы өндіріс- аралас экономика, өйткені мұнда ұжымдық
өндіріс қалыптасады, біреуінің ... ... ... ... ... ... тауарлы өндіріс заңдылықтарына негізделген
ұжымдық өндірістің ... ... ... ... ... дамуының табиғи-тарихи процесі меншіктің ... ... ... ... ... бір тәсілі табиғи жолмен
басқа тәсіліне ауысып отырады.
Аралас экономиканы түрлі өндіріс әдістері арасындағы ... ... жеке ... ... ... ... деп қарамаау
керек. Аралас экономиканы көп укладтылықпен теңестіруде қате көзқарас. әр
түрлі ... ... ... ... ... ... Айталық, дамыған
капитализмде феодалдық жер пайдалану, ұсақ ... ... ... ... ... ... ... өндірістік
қатынастардың негізіне аралас экономиканы кіргізу, тауарлы ... ... ... ... емес. Аралас экономиканы
формациялық емес деп қарауда күмәнді. Мұндай көзқарас ... ... оған ... формация жүйесінде орын ... Шын ... бұл ... ... ... ... қараудан
шығады. Егер бұл құбылыс капитализмде емес, социализмде емес десек, онда ол
информациялық құбылыс бола ... ... ... ... даму
барысындағы процестерді көрсете алмайды.
Қазақстандағы аралас экономика
Аралас экономика ХІХ ... ... ... ... ... ... ... корпорациялар; монополистік
ұйымдар арқылы пайда болды. ХХ ғасырдың 30- жылдарында ... ... Д. М. ... өз ... ... Кейнс мемлекеттік күрделі қаржылар
басқармасын құру қажет деп санады. Сонымен бірге жекеменшік ... ... ... ... ... ... бірнеше белгілері бар. Бірінші белгісі-
мемлекеттік меншіктің экономикада белгілі үлес салмағының ... ... бұл ... құн және ... ... ... ... Осы
тұтқаларды қолдануды мемлекеттік жоспарлау орындары жүзеге ... ... ... ... ... және микроэкономикалық дәрежеде
ұйымдастыру, басқарудағы экономикалық тұтқаларды кеңінен ... ... ... жарнама, маркетинг, жоспарлау т.б.
ұйымдастыру шаралары арқылы күрделі, ... және ұсақ ... ... ... ... ... ... экономикада өндірілетін
өнім көлемін мемлекет жоспар арқылы белгілемейді, қайда қанша, және ... ... ... ... қажеттілігін нарық өзі анықтайды.
Жоғарыда көрсетілген аралас экономиканың негізгі белгілері
қоғамның қазіргі ... даму ... тән ... ... ... ... Бұл ... дегеніміз жеке меншікке
негізделген тауар өндірісі мен мемлекеттік меншіктегі ... ... ... Тауар өндірісінің негізгі заңы – құн заңы. Бұл
заңның басты талабы нарықта ... ... ... оны ... ... ... еске алынады. Баға дегеніміз ... ... ... ... ... ... капиталистік қоғамда жеке тауар
өндірушілер өз тауарына баға ... оған ... ... ... ... ... алуды көздейді. Осыған орай тауарлы ақша қатынастарына
нарықтық экономика қажет болатынына тоқтау керек.
Қазақстанның нарыққа өтуі
Қазақстан ... ... ... ... қоса қабат нарықтық
экономикаға, нарықтық шаруашылық механизміне ... ... ... ... ... ... ... одағымен бірге әкімшілік- әміршілдік
жүйенің тұтас дәуірі аяқталды да, ХХғасыр ... ... ... ... сай келетін өркениетті шаруашылық нарық құрудың мүмкіндігі
әлемдік қауымдастықтың толыққанды мүшесі ретінде ... ... үшін ... ... отырған нарықтық экономиканы мемлекет, кәсіпорын, ұйымдар
деңгейінде ғана емес, өмірге келген әрбір адамға дейін жақсы ... ... ... мәселелері мен басты принциптерін білмей тұрып, бүгінгі
күнде өзіңді ... өз ... ... ... ... аяқ ... ретінде елестету қиын.
Жеке меншік
Жек меншік - ... ... ... оның ... жеке бір
адамдардардың – меншік иесінің иелік етуі. Ол екі нысанда болады: еңбекке
негізделген және өз ... ... ... ... ... бір ... әрі қызметкер (өзі еңбек етеді ), әрі меншік иесі
болуы мүмкін, ол еңбек ... тек өзі ... ... ... ... ... ... Еңбекке негізделмеген жеке меншік, басқа біреудің
еңбегіне, жалдамалы еңбекке сүйенеді. Жұмыс күшінің өндіріс ... ... ... меншік табиғатын ажырата білу, нарықтық қатынасқы
еніп келе жатқан біздің республика үшін өте ... тағы бір түрі – ... ... ... жеке және ... әр қилы ... орын алады. Мысалы, кооперативтік, акционерлік,
мемлекеттік ...... ... ... ... ... Ол жеке ... мен акционерлік қоғамдардың және бірлескен кәсіпорындардың алдыңғы
позицияларды алуын көрсететін қозғалысты анықтайды. Оның жүргізулі нарықтық
қатынастық ... ... ... Жекешелендіру – меншіктің
барлық түріне – мемлекеттік, ұжымдық және жеке ... ... ... қалыпты жағдай жасайды. Адамдарға меншікті қайтарумен байланысты
өндірушілерден бәсекелесуге жарамды өнім түрлерін ... ... ... ... ... ... ... иелігінен алу және жекешелендірудің қазақстандық үлгісі
Нарықтық экономикаға көшу мен ... ... ... ... ... ... ... субъектілер (иелері) нарықта өз
жұмыстарына өздері жауап беретіндей, соған әрдайым ... ... ... ... ететіндей болуы керек. Мұндай талаптар
дәрежесінен ... үшін ... ... ... ... ... ... жұмысты тиімді ұйымдастыруы шарт. Дәлірек айтқанда, қазіргі нарық көп
меншіктілік ... ғана өз ... ... ... ... ... иелігінен алу мен жекешелендіру нарыққа көшу ... ... ... ... ... ... де, қиын ... қалыпты
әлеуметтік ахуалды жасауға еңбекшілерді әлеуметтік қорғауға, олардың тұрмыс
жағдайын жақсартуға мемлекеттің күші жетпей, әлсіздік ... ... ... ... ... ... ортақ мүдделерге сай пайдалана
білетіндерге беру тиімді болары ... ... ... ... ... ... өндіріс шығындарын кеміту, тек бәсеке механизмі
әрекет еткенде ғана мүмкін ... ...... ... күші ретінде
әрекет ете бастағанға ... ... ... ... ... ... ... қаржы-несие қатынастарын берік қолда ұстау қажет.
Сондықтан, жоғары салық ставкасы мен банк ... ... ... ... ... ... ... ойдағыдай, тиімді дами алмайды, оның
халыққа ауыртпалық келтіретіні де ... Ал ... ... қызмет етуі
үшін монополиялық үстемдікті жою және жекешелендіру өте қажетті.
Мемлекет ... ... мәні ... ... ... көп ... аралас экономикаға көшіру мәселесі
мемлекеттік тікелей басқарудан құтылу,көп ... ... ... ... Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің формалары әр қилы.
Олай ... ... ... ... алуды меншік иесін
ауыстырмай-ақ, тек ... ... ... ... ... ... Мысалы, аренда кезінде негізгі қорлар иесі өзгермейді, алайда оның
өніміне, айналым қорларына арендатор иелік етеді, ... ... ... да ... ... ие ... Ал мемлекеттік кәсіпорынды
акционерлік қоғамға айналдырғанда бүкіл акциялар мемлекет пен акционеолер
арасында бөлінеді. Осы екі ... ... де ... ... ... ... ... айырылады.
Жекешелендірудің ең қарапайым түрі өнім ... ... ... ретінде) сату. Бұл жағдайда сатып алушы
толық меншік иесі болады. Тағы бір ... ... ... мүліктерін
түгелімен бөліп беру. Бұлардың күрделі ... ... ... ... және ... ... қоғамға (серіктестікке)
айналдыру.
Жекешелендірудің субъектісі физикалық ... ... ... ... – кәсіпорындар мен ұйымдар. Бірінші жағдайда
мемлекет меншігі жеке ... ... ... ... жеке ... негізгі
өндірістік қорлардың 5-13 процентіне иелік етеді. Ал ... ... ... ... ие ... отыр. Жекешелендіру субъектісі еңбекшілер
ұжымы болуы да мүмкін. Мұндай жағдайда ұжымдық (халықтық) кәсіпорын идеясы
орын алады.
Мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... оның ... ... ... айналым қорлары, мемлекеттік
кәсіпорындардың қаржы активтері, тұрғын үй қоры т.б. Мемлекет иелігінен алу
мен жекешелендіру бағдарламасын жүзеге асыру ... ... ... ... жаңа ... ... тиіс. Сонда ғана қоларды сапалы
пайдалану арқасында ұдайы өндірудің экономикалық тиімділігі мен әлеуметтік
әділеттілік ... ... ... ... үлестіре салу оңай
мәселе емес, ол үлкен талдауды қаже ... Бұл ... ... ... да орын алуы ... ... ... көшу іскерлікті де,
тәуекелділікті де қажет етеді. Дамыған демократиялық қоғамдардың ... орта тап ... ... ... ... ... көп ... қоғамның саяси-әлеуметтік тұрақтылығы да баянды болып нығаяды.
Мемлекет меншігіне орта таптың иелік етуі дүниежүзілік ... ... ... ... ... болады. Міне, сондықтан да
тәуелсіз мемлекетіміздің егемендігін ... ... ... ... факторлары жүріп жатқан экономикалық реформаларды тереңдету болып
отыр. Бүгінгі күннің өзекті проблемасы Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... мағынада
жүзеге асыру ең алдымен ұлттық нарықты ... ... ... ... да біздің қоғамымыздың даму қажеттілігі ұрғысынан экономикалық
реформаның өзекті мәселесі мемлекет иелігінен алу мен ... ... ... ... ... ... арналған мемлекет
иелігінен алу мен ... ... ... ... одан әрі ... ... айқын белгіленген. Бұл негізінен
бірнеше принциптерді қамтиді. Атап ... ... ... ... ... жаппай жекешелендіру барысында
азаматтардың мемлекет меншігіндегі өз ... ... ... және ... бір ... басын ашып айтсақ, мемлекет иелігінен алу бар да,
жекешелендіру бар. ... ... алу ... ... ... ... ... оның иелері қатарына меншіктің басқа да түрлерін
енгізу, мәселен, мемлекеттік зауыт енді акционерлік компания болуы мүмкін.
Ал ... ... - әр ... ... беру ... сөз. ... алу мен ... бірінші кезеңі біз ... ... ... тап ... ... бір сілтегендер де, әсіресе
ыңғайын таппай, әрі-сәрі күйін кешкендер де жетіп жатыр. Ал енді осышақтағы
бейберекетсіздік пен ... , ... ... ... пайдаланған алыпсатарлардың қаптап кеткені қынжырарлық ... бұра ... пен ... ... ... түскен бірінші
кезең де аяқталды. Осы бірінші кезеңде ұжымдық меншік ... ... ... ... ... де ... меншікке айналды. “Бәрі де біздікі – бәрі
де менікі” деп айтқанымызбен сол меншіктің нақты жағдайы үшін ... ... ... ... ... ... үлкен ағаттық жасалды. Кей жерлерде
кеңшарлардыжекешелендіру барысында маңдайшадағы жазуды “ ... ... ... Ең ... берекесіз жұмыс істегендер де осы топтпғылар
болды. Байқасақ, ұлттық бағдарламада агроөнеркәсіп кешенін жекешелендіру
баптары өзінше бөлек ... ... ... ... ... ... ... ескеру қажет болды. Әр адам өз үлесін алсын. Ал ... жеке дара ... ете ме, жоқ, әлде ... құра ... ... ... ... ешкім күштеп тартпайды. Ал өзіне
өзі сеніп, жеке ... ... де ... ... ... алдында барлығымыз бірдейміз, маман да, шопан да, жұмысшы
да т.б. Бұдан ... ... ... стажына сәйкес әр адамға тұрғын үй
купондарыесептелді. әр ... 100 ... ... 120 купон ауылда
инвестициялық купондар берілді. Міне, мемлекеттік тең мүмкіндік беруі ... ... ... ... да ... ... ... Ал әрі
қарайсол теі мүмкіндікті қалай жүзеге асыру бұл әркімнің міндеті. Бірінші
кезеңде ... ... мен ... ... кең ... ... мүмкіндік береді. Жекешелендірудің екінші
кезеңінде мемлекет ... ... ... бірыңғай саясатын
жүргізуді алға қойды. Сөйтіп, бағдарламаны жүзеге асыруда жекешелендірудің
бірінші кезеңіне тәнболған ... ... ... ... ... ... алу мен ... мәселесін іске асырғандамемлекет тарапынан
бақлауды қатайту қажет екенін алғашқы ... ... ... ... өте қиын мәселе, себебі бүкілхалық болып құрған, жасаған, мемлекеттік
меншікте болып келген қыруар байлықтықалайша ... ... ... ... ... тең ... ... беруге болады. Сондықтан ... ... нені ... ... нені ... ... алуға
болады, осы мәселелерді реттейтін экономикалық және ... ... ... ... байланысты тағы бір мәселе мүліктерді мемлекет иелігінен алу
барысында олардың бағасын дұрыс анықта. Себебі, кейбір билік пен ... ... ... ... ... бақырға балап, халық байлығын
өз пайдасына айналдырып жіберуі мүмкін ғой, тіпті кей ... ... ... ... ... ... меншіктің бір қолға
жинақталып, шоғырлануы қай ... де ... ... әкеп ... ... үшін оның ... де ... Сондықтан, мүлікті мемлекет меншігінен
алу немесе оның иесін өзгерту, қысқасы меншіктеу дегеніміз ... ... жиіп беру ... ... әрбір мүшесінің меншік
иесі болатындай жағдай туғызуда, республикамыздың ... ... ... үлесін белгілеп, бөліп беруде. Бұл үшін
әрбір адамға сыбағалы акцияларын (жекешелендіру чектерін, купондарын ... ... бір ... ... ... ... мүлікті
жекешелендірудің бүгінгі кезеңдегітиімді жолы- ірі және ортакәсіпорындарды,
мекемелердіакционерлік қоғамдарғакөшіру, жерді ... ... ... ... ... да ... ... болады(сату, ассоциация,
концернге бірігу т.б.). ... ... иесі болу ... ... ... ... көп шығаруға жетелесе керек. Бұған дәлелді
жекешеленген шаруашылықтардың даму қарқынынан көруімізге ... ... ... 482 ... 59 ... ... өндірілді. Агроөнеркәсіп кешенінде 553 шаруашылық республика
бойынша жалпы өнім көлемінің 38,7 % мөлшерінде өнім ... ... ... ... ... ... ... 3,3 млрд. теңге
және ... ... 850 млн. ... ... ... саны 1993 жылы 7 мыңнан асты, оның ... 68% ... ... ... ... ... өтеу, коммуналдық шаруашылық
объектілері. Бұл процестермен бір ... ... ... ... ... қоғамдар етіп қайта құру жұмысы да ... қор 23 ... ... 522 ... ... ... объектілердің 32% бұрынғысынан тәуір, тиімді істесе ... ... ... өкінішке орай 25% - өнім шығаруды кеміткен, ал ... ... ... ... ... адамдар санын қысқартуға мәжбүр болған.
Соңғыларының дені ұжымдық меншіктегілер. Жоғарыда айтып өткендей ... ... орын ... ... ... ... ... Ондай
кемшіліктер қатарына жекешелендіру барысында бастан-аяқ ... ... ... да, ... ... және ... мүлкін
қарпып қалу, иеленіпкетушілік орын алғанын атауға ... ... ... бір ... ... коммуналдық меншікті
жекешелендіруді 16 облыс, республикалық 2 қала, 215 аудан өзінше ... өзі де ... бұра ... ... ... ... мақсаты - өнім өндіруді және оның сапасын жақсартуды бұрынғыдан
арттыра түсу, тауар ... ... ... ... ... жаңа ... ... қоғамдық мүлікті жекешелендіру оны ...... басы ... керісінше оны ... ... ... ... Міне, сондықтан да әлеуметтік әділеттік
принциптерін сақтау және ... ... ... үлесінің
конституциялық құқығын іске асыру мақсатында жекешелендіру процесіне
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен банк жүйесі
Кәсіпорындар арасында өзара ... жаңа ... ... Орталықтың міндетті шешімдерінің орнына ... ... ... ... ... Бұл ... ... қатынастар.
Біздің жағдайымызда олар соншалықты жай мәселе ... ... ... ... ... мүмкіндігі жоқ, екіншіден, орталықтың билігі
қажетті кепілдіктер беру үшін әлі де керек. ... ... әрі ... ... асуына сәйкес, кәсіпорындар
арасында көп жақты қатынастарды нарықтық құрылымын қалыптастыру тұрақталып,
тауарлардың ... ... ... ... ... екі ... да ... көбееді. Біртіндеп кәсіпорындар мен банктер ... ... ... өзгереді. Егер, банктер таяуда ғана өткен кезеңде ... рөл ... еске ... бұл өте ... ... ... ие ... несие мекемесі ретіндегі мәртебесіне сай
билік жүргізе алмады. ... ... анық ... ... ... ... ... Көбінесе несие саясатында әміршілдік
принципке сүйенген стиль пайдаланылды да, жоғары тұрған ... ... ... ... оның ... ... ... талап етпеді.
Қазір Республикада жаңа банктік жүйе қалыптасуда. Оның элементі
ретінде коммерциялық ... ... ... Олар ... ... ... ... саясатында, тіпті банкроттыққа дейінгі жоғары қауіп жағдайында
жұмыс істеуде. Банктер, кәсіпорынға ... өз ... ... сай ... енді ... экономикалық және
финанс жағдайын алдын ала білуге ... ... ... банк ... реттейтін заңдарды қабылдап, практикалық
басшылыққа алуда.
Кәсіпорындарда ... ... ... – қатынастар
қалыптасуда. Кәсіпорынды қаржыландыру көздері түбегейлі өзгеруде: енді
қайтарымсыз бюджеттік инъекциядан ... ... ... ... ... ( ... және ... ) көшуде. Қазір кәсіпорын өзіне ғана сенуі
керек, өйткені алған ... ... ... ... ... процент төлеуі керек. Мұндай қарым – қатынастарда ... жаңа рөлі ... ... ... ... ... банктер сияқты коммерциялық тәуекел жағдайында жұмыс істейтін ... ... ... ... Егер ... ... жоғары болса,
банк, мысалы, кәсіпорынға несиені сақтандыруды ұсынуы мүмкін, ... өз ...... ... ... ... Енді бұдан
былай екі жақты ... ... банк пен ... ... кәсіпорынның төлемдік қабілетін бағалап, несиенің мақсаты мен
бағытын зерттеп, содан кейін ғана ... ... Егер ... бұл ... ... ... бас тартса, несиені беру
не бермеу банктің өз ісі болады.
Қысқаша айтқанда, банктер мен сақтандыру компанияларының ... ... өз ... ... ... ... ... тиянақты есептеуге және өлшеуге бағытталған. өз ... да ... мен ... ... қызметтердің
сапасынаталаптарын күшейтеді.
Қазақстандағы машина жасау өнеркәсібі
Бұл халықшаруашылық саласы екіге бөлінеді: ... ... ... ... ... ... бөлшектердің белгілі бір маңызы бар.
Себебі бұл саланың қалыптасуы және ... ... ... келесі кезеңінде халық шаруашылығының қалыптасқан құрамына елеулі
әсер етеді.
Қазақстанда өнеркәсіптің пайда болуы ... зор ... ... ... жерде байланыстары жоқ рудниктер, шахталар, мұнай
кәсіпшіліктері және ... ... ... ... ... жасау өнеркәсібінің жетекші салалары болып ауылшаруашылық, ауыр және
электротехникалықұрылымдар саналады, ... ... ... ... ... ... жартысынан көбі(56,3%) келеді, оның ішінде 1/3
астамы ауылшаруашылық машина ... ... ... ... ... ірі ... “Қазахсельмаш”,
“Ақтөбесельмаш”, “Манкентживмаш”, тағы басқалар. Ауыр машина жасайтын ірі
кәсіпорындар : ААМЗ ... №1 ... ... ... ірі ... ... ... Кентау трансформатор, Шымкент “Электроаппарат”, Семей
кабель шығаратын, Алматы шағынвольтты заводтары.
Қазақстан егемендік алуына байланысты ... ... ... – жабдықтардың техникалық деңгейін, сапасын арттыру негізінде
иеншік машина жасау ... құру ... тұр. Бұл ... шешу ... және озат технологиялық, конструкциялық шешімдерді қолдану
арқылы жүру керек, сонымен қатар шығарылатын ... ... ... қажет.
әлемдік экономикада табыс табу бойынша бірінші орынға автокорпарация ие,
екінші орында – ... ... ... автомобиль жасайтын
мелекеттік бағдарлама жасалды, оны орындау үшін 3-4 млрд. ... ... ... ... ... Мамандардың есебі бойынша, жұмсалған шығын 3-
4 жылдың ішінде ақталады.
Қазақстанның отын-энергетикалық кешені
(ОЭК)
Қазақстан өзінің меншікті табиғи қорларымен ... ... ... ... ... ете ... ... қатар
республикадан тыс жерлерге отындарды және электр ... ... бар. ... отын ... ... шығару оны
пайдаланудан 15,6% -ке артық, қазып алынатын көмірдің 42%-і республикадан
тыс жерлерге тасымалданады, бұл оны ішкі ... 1,5 есе көп. ... оны ... 1,4 есе мол. ... көмір, мұнай, газ, су
ресурстары, жаңғыш тақта тас, ... су ... ... ... ... ... алатын техника-экономикалық жағдайы тиімді жағынан
сипатталады. Екібастұз бассейні көмірінің экономикалық жоғарғы ... ... ... ... ... ... және газ кен
орындарының тау-геологиялық және экономикалық көрсенткіштері бірегей.
Мұнай, газ және көмірдің ... қоры 13,0 ... т. ... ... немесе бір адам басына шаққанда – 722 т. ... тең. Бұл ... ... ... ... жүзіндегі
мемлекеттердің алғашқы ондығына енеді.
ОЭК-тің дамуы барлық ... ... ... ... ... ... энергетикалық бағдарламасында келесі
ұйымдастыру-экономикалық шаралар көзделуі керек:
• материалдық және ... ... ... арқылы ОЭК және онымен
байланысты салалардың материалдық-техникалық ... ... отын ... ... ... ... базасына
жақын орналастыру арқылы респудликаның өндіргіш күшін орналастыруды
жетілдіру;
• мұнай, газ, көмір шығару Қазақстанның ... және ... ... байланысты осы энергетикалық қорларды
тасымалдаудың әр түрлі әдістерін жете зерттеу;
• ОЭК ... ... ... ... ... жете зерттеу.
Салааралық байланыстардың тарамдануы, ОЭК ... ... ... Қазақстанның отын – энергетикалық
қуатының құрылымын жетілдірудің күрделі мәселе екендігін дәлелдейді.
Экономиканы құрамдылық, техникалық және ...... ... ... ... ... алдында тұрған стратегиялық
мәселелерді шешудің қажеттілігін еске ала отырып, салыстырмалы шектелген
және қамбат отын ... ... мол және ... отын ... ... алдын ала жағдай ... ... ... ... ... қор және ... сыйымды халық шаруашылық құрылымы
отын – ... ішкі ... ... ... ... ... ... отын – энергетикалық қорлардың басым бөлшегі тікелей
отын және энергия (34,1%) ретінде пайдаланылады, ал оларды ... ... өте ... ... отын – ... ... тек
қана 0,3% химиялық және ... ... ... ... ... ... отындарды өңдеу, сақтау және тасымалдау кезінде кетеді. Газ
өндіруде ... ... 32%-ке ... ... өндіруде 29% - тен астам, көмір
өндіруде – 13%.
Жақын шет елдермен шаруашылық байланыстардың бұзылу ... көшу ... ... энергетика жүйесін құру қажет.
Сондықтан республиканың отын – ... ... ... өнім
өндіруге дейін өңдеу қажет. Жақын келешекте Қазақстанда электр тогын өндіру
өзінің дәстүрлі энергия көздерін ... ... Олар ... су қоры,
осылармен қатар атом энергетикасы да дамиды. Алыс келешекте, энергетикалық
дамуды болжау ... күн және жел ... ... да ... ... тасымалданатын Кузнецк көмірін Қазақстанда шығарылатын
көмірге ауыстырған экономикалық жағынан тиімді. Мамандардың ұсынысы бойынша
Шығыс – ... ......... кен орны ... көмірін
ауыстыра алады. Мұнай өңдеу ... ... және ... ... заводтарды өз шикізаттарымызбен жаьдықтандыру ең басты мәселе.
Осымен қатар Республикада мұнай өнімдерін өндіруді молайту қажет.
Қазақстанның ОЭК ... – оның өз ... ... ... ОЭК ... ... ... себеп болған мынадай
жағдайлар:
... ... шикі ... ... мүмкіншілігі және мұнай
өңдейтін заводтардың қуаттылығы бола ... ... ... ... ... ... Қазақстанда шығарылатын шикі мұнай іске қосылған ... ... Еділ ... ... ж. ... ... энергетикалық саласын энергетика және
электрлендіру министрлігі және Мемлекеттік ... жер ... ... ... 1992 ж. ... ... ... және газ өнеркәсіп
Министрлігінің негізінде энергетика және отын қоры ... ... ... ... және ... ҚР ... ... комитеті арқылы басқарылды. Экономиканың осы
саласының кәсіпорындары және мекемелері ... және отын ... ... он ... тобы ... ... құрылды. 1993 ж. аяғында
ҚР Президентінің қаулысы бойынша энергетика және отын қоры ... және газ ... ... ... және көмір өнеркәсіп
министрлігі болып екіге ... және газ ... ... бұл ... екі тармаққа бөлінеді: мұнай және
газ шығару, мұнай және газ өңдеу. Қазақстанда әсіресе мұнай және газ ... ... ... ... мұнай фонтаны 1889 жылы Қарашұңғыл барлау
алқабы атты, кейін Доссор және Мақат екі мұнай ... іске ... үш ... кен орындары республиканың батысында Атырау облысында
орналасқан.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... тыс ... ... Азербайджан,Түркменстан)
тасымалданады, ал Қазақстанға сырттан толып жатқан мұнай ... ... ... ... ... ... және өңдеудің ... ... ... ... туғызады.
Республикада мұнай қорының ... және ... ... ... оны ... ... шұғыл көбейтуге
мүмкіншілік береді. Бірақ та онда екі проблема ... шешу ... егер де ... шикі өнім ... ... ... ... өңдейтін бағыттарға қарай қуатты мұнай құбырын салуды бастау қажет;
екіншісі, шикі мұнайды ... ... ... бағыт алатын болсақ,
Маңғышлақ мұнайын өңдеу нобайын өзгерту қажет. Мұнайды шығарылған ... шикі ... ... шығарудан және мұнай өнімдерін шеттен әкелуден
экономикалық жағынан ұтымды.
Қазақстан мұнай ... ... ... дамуы орасан зор
инвестицияны және ... ... ... ... етеді. Осы себебтен Атырау
және Маңғыстау еркін экономикалық ... ... ал ... ... және ... Қарашығанақ мұнай компаниясы,
Тенгизшевройл сияқты ірі ... ... ... суретке түсіріп алу және жер ... ... ... Каспий теңізінің солтүстік жағалауында мұнайдың қоры 3 –
3,5 млрд т., газдың қоры 2 – 2,5 ... куб. м. тең. ... ... келесі өте ірі мұнай – газ кен орындары жұмыс істейді: ... Өзен және ... кен ... ... қатынасатындар “BRITISH GAZ”
ағылшын, “AGIP” Италия компаниялары, “Газпром” Ресей акционерлік қоғамы,
Қазақстан ... ... ... компаниясы. Инвестицияның
көлемі 320 млн. АҚШ доллары. Алматыда 2.09.1995. ж. ... ... ... ... ... ... 85% ... “Қазақгаз” кен орнын игеруге
тапсырма бере отырып, “BRITISH GAS”, ... және ... ... шығындарын ақтау үшін шикізатты сатқаннан кейін жыл сайын 70 – ... АҚШ ... ... ... ... кезде осы кен орнында
“Маңғыстаумұнайгаз”, ... ... ... және “ORIX ... ... бірігіп “Арман” деген ортақ кәсіпорын ашты. Бұлардың
әрекет өрісі теңізді барлау және ... газ ... ... ... 110 млн. АҚШ ... ... ... бойынша, Каспий аймағы келешек ... ... өте ірі ... және газ ... ... айналуы мүмкін. Осыған
байланысты мұнай құбырларының ішкі және ... ... ... ... ағызу қуаттылығын арттыру мақсаты туып ... ... ... өндірісін өсіру Атырау МӨЗ қайта құру және кеңітумен және
9 – шы бесжылдықта ... ... МӨЗ ... ... Соңғы екі МӨЗ
Тюмен мұнайын өңдеуге бағытталған. Осыларды шикізатпен қамтамасыз ету үшін
ұзындығы 2 мың км. Омбы – Павлодар – ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардарын республикада шоғырланған мұнай
шығаратын аудандарға ( ... ... ) ... ... ұсынады.
Олар өздерінің ойларын келесі пысықтаулармен дәлелдейді: біріншісі, мұнай
шығарудың ... ... ... ... көп ... мұнайын
құбырмен тасымалдау шығындарды өсіреді, сондықтан мұнайды оның шығарылатын
жерінде өңдеген жөн ; екіншіден, мұнай шығарылатын жерлерде мұнай ... салу ... жан – ... ... әсер ... Ал ... заводтардың жолай қалдықтарын ( мұнай газы ) ... ... – газ – ... ... ... құруға сенімді шикізат базасын
туғызады.
Маңызды отын – энергетикалық ... ... газ ... ... та
республикада газ өнеркәсібі әзңрше кеңінен дами алған жоқ. Қазіргі ... ... ... болжау қорын барлау өте шамалы. Тек қана Батыс
Қазақстанда табиғи газдың болжау қоры 5 ... куб. м. деп ... ...... тас Батыс Қазақстанда Чернозатан, Тоғай,
Новошинов, Шығыс Қазақстанда ... кен ... ... ... ... ... – шақпа тастың өндірістік қоры 175 млн. т. есептелінеді.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Лизингтің теориялық негіздері. Қазақстандағы лизинг бизнесі62 бет
Басқарушылық есеп дамуының осы заманғы деңгейі және келешегі, негізгі кезеңі27 бет
Қолданыста бар деректер мен зерттеулер негізінде әлеуметтік-саяси және діни процестерге жан-жақты талдау жасап, сонымен қатар осы кезеңде кең өріс алған шаруалар соғысына жаңа баға беру61 бет
"Мектепке дейінгі кезеңде тілді қатынас құралы ретінде пайдалана білуі. мектепке дейінгі кезеңдегі балалардың сенсорлық дамуы."6 бет
"Қазақстандағы жекешелендіру процесі және оның ерекшеліктері"4 бет
Екінші дүние жүзілік соғыс4 бет
Ересек және үлкен жастағы адамдардың дене тәрбиесі10 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет
Сандық хабар таратуға көшудің Қазақстандық үлгісі7 бет
Томас Кунның, Имре Лакатостың, Стивен Тулминнің ғылыми теориялары жайында6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь