Жалпы экология, оның даму тарихы


1 Экожуйелердің түрактылығы мен дамуы.
2 Биологияшк енжар заттектер
3 Биомасса, өнімділік және биосфераның негізгі функциясы
4 Экология ғылымдарының жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму кезеңі
Жер кеңістігінде жүретін табиғи процестерге әсер тигізетін тіршілік екені туралы XIX және XX ғасырлар аралығындағы еңбектерінде пікірін айтумен қатар дәлелдеген орыс ғалымы В.В. Докучаев.
XX ғасырдың 20-шы жыддарында В. И. Вернадскийдің еңбек-терінде биосфера Жер шарының. тірі организмдер жайлайтын бөлігі, ең үлкен экожүйе екенін ғылыми түрде негіздеді және ол бірінші рет тірі организмдердің геологиялық ролі туралы биосфера ілімін үсынды. Ол еңбекгерінде топырақ түзу процесі ауа райынан басқа осімдіктер мен жануарлардың жиынтық әсеріне байланысты екенін көрсетті; тірі организмдердің іс-әрекеті жер қыртысының кейпін озгертетін ең негізгі фактор екенін де дәлелдеді.
В. И. Вернадский биосфера заттегі геологиялық жағынан кез-дейсоқ емес әр түрлі 7 бөлшектен түратынын атап айтты: тірі зат-тек, тіршілік (биогенді) заттегі, олі (енжар) заттек, биологиялық енжар заттек және т.б.
1. Бродский А.К. жалпы экологияның қысқаша курсы: Оқу құралы.Алматы: Ғылым,1997.Қаз.ауд.Көшкімбаев К.С.
2. Мамбетқазиев Е.,Сыбанбеков Қ.Табиғат қорғау: Оқу құралы.Алматы:Қайнар, 1990
3. Жамалбеков Е.Ү.:Білдебаев Р.М.Жалпы топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы.Алматы:Қазақ университеті,2000

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге
Таңдаулыға:   
Тегін:  Антиплагиат

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






ЖАЛПЫ ЭКОЛОГИЯ ЖӘНЕ ОНЫҢ ДАМУ ТАРИХЫ
Экожуйелердің түрактылығы мен дамуы.

Жер кеңістігінде жүретін табиғи процестерге әсер тигізетін тіршілік екені туралы XIX және XX ғасырлар аралығындағы еңбектерінде пікірін айтумен қатар дәлелдеген орыс ғалымы В.В. Докучаев.
XX ғасырдың 20-шы жыддарында В. И. Вернадскийдің еңбек-терінде биосфера Жер шарының. тірі организмдер жайлайтын бөлігі, ең үлкен экожүйе екенін ғылыми түрде негіздеді және ол бірінші рет тірі организмдердің геологиялық ролі туралы биосфера ілімін үсынды. Ол еңбекгерінде топырақ түзу процесі ауа райынан басқа осімдіктер мен жануарлардың жиынтық әсеріне байланысты екенін көрсетті; тірі организмдердің іс-әрекеті жер қыртысының кейпін озгертетін ең негізгі фактор екенін де дәлелдеді.
В. И. Вернадский биосфера заттегі геологиялық жағынан кез-дейсоқ емес әр түрлі 7 бөлшектен түратынын атап айтты: тірі зат-тек, тіршілік (биогенді) заттегі, олі (енжар) заттек, биологиялық енжар заттек және т.б. Ол ғаламшардағы барлық организмдердің жиынтығын тірі заттек ден атай отырып, оның негізгі қасиеті ре-тінде жалпы массасын, химиялық қүрамын және энергиясын қарастырды. В. И. Вернадскийдің анықтамасы бойынша өді (енжар) заттек деп түзілуіне тірі организмдер қатыспайтын био-сферадағы заттектер жиынтығы айтылады.
Бяотеңщ заттектер организмдердің тіршілік әрекеті нәтиже-сінде пайда болған химиялық қосылыстар, тіршілікпен қүрылған және енделген заттектер. Олар өте күшті потенциадцы энергия көзіне жатады, тірі организмдердің тіршілік әрекеті онімдерінен түрады немесе олардың шіріген қаддықтары (әктас, ақбалшықты жыныс, жаңғыш тақтатастар, қазба көмірлер, мүнай және т.б.) болып табылатын органогенді шогінді жыныстар.
'Биологияшк енжар заттектер ерекше топтың бірі. Олардың түзілуіне биосферада бір мезгілде тірі организмдер мен өлі зат-тектерде жүретін процестер қатысады. Енжар заттектерде жүретін процестерге организмдердің қосатын үлесі өте зор. Ғаламшардың енжар заттектеріне топырак, желге мүжілетін топырақ жамылғысы, барлық табиғи сулар жатады, олардың қасиеттері жер бетіндегі тірі заттектердің әрекетіне байланысты келеді.
Биосфера, сонымен, заттектер айналымын үзбей сүйемелдеп түратын ғаламшардың ең үлксн экожүйесі, яғни тіршіліктің өніп-осіп, кобеюіне мүмкіндік бар қабат. Оның шекарасы Жер бетіндегі 20-25 км деңгейден (атмосфераның озон қабатына дейінгі бөлігі кіреді) 11 км мүхит терендігіне және жер астына 6 км тереңдікке дейін созылып таралған.
Биомасса, өнімділік және биосфераның негізгі функциясы. Биосфераның жалпы биомассасы (қүрғақ заттекке есептелінген) шамамен 2 трлн. т, ал биомассаның әр жылдық өнімі осыдан 10 есе аз келеді. Биосфераның тірі заттегінің 99,5% жер бетіндегі өсімдіктердің биомассасынан қүрылады. Биосфера биотасының жалпы онімділігіне сипаттама 2.1-ші кестеде берілген.
Биосфера биотасының арқасында жылына озгеріп отыратын жалпы энергияның мөлшері 10[22] Дж. Күн энергиясының химиялық энергияға түрленіп отыруы осімдіктер мен басқа организмдердің қабілетіне, яғни олардың ғаламшар колемінде биогеохимиялық функцияларды орындауына байланысты. Биосфера арқылы алына-тын және өндіргіштермен игерілетін энергия таралып кетеді немесе олардың биомассасы арқылы бірінші реттік түтынушыға, содан соң екінші реттік түтынушыға, тағы да сол сияқты кезекпен беріліп кете береді. Энергия экожүйе күйінің мәнді функциясының бірі болып табылады.
Экология ғылымдарының жеке ғылым ретінде қалыптасу және даму кезеңі. Бұл кезең Э.Геккель Е.Варминг, К.Мебиус т.б ғалым биологтар Н.А.Северцов,М.А.Мензбир,Б.М.Житков ,Д.Н.Кашкаров,Н.П.Наумов,А.Н.Формоз ов,Н.И.Калабуков, жан-жақты экологиялық зерттеулер жүргізді. Н.Ф.Леваковский, С.И.Коржинский, А.Я.Гордягин, Г.И.Танфильев, П.Н.Крылов жануарлар менөсімдіктер физиологиясын зерттеп, экология ғылымының дамуына үлкен үлес қосады.Әсіресе Г.Ф.Морозовтың Орман туралы ілімі,Биолог - ғалымдар оны орман-тоғайын зерттеушілердің атасы деп атайды. Д.Н.Кашкаровтың орта және бірлестіктер Жануарлар экологиясының негіздері ағылшын ғалым биологы А.Тэнслидің Экожүйелері туралы ғылымы және тағы басқа ғалымдардың ғылыми еңбектері экология ғылымдарының дамуының негізгі ұясы болып есептелінеді.
Бұдан кейін экология ғылымы дара ғылым деңгейінде көтеріліп өзінің ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Жалпы экология және оның даму тарихы
Экология даму тарихы
Жалпы экология
Қазақстан Республикасындағы экология ғылымының даму тарихы
Химиялық экология пәні, қысқаша даму тарихы
Экология ғылымының даму кезеңдері
Жалпы психологияның даму тарихы
Экология ғылымының қалыптасу тарихы
Қазақстанның экология саласындағы қозғалыстары, оның даму перспективалары
Экология ғылымының шығу тарихы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь