Құймалардың қатаю үрдістерін талдау


1. Құймалардың қатаю үрдістерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
2. Тұрақты температурада кристалданатын қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
3. Температуралар аралықтарында кристалданатын қорытпалар.дан алынған құймалардың қатаю үрдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
Барлық металл денелердің кристалдық құрылымы болатыны белгілі, сондықтан олардың сұйық күйден қатты күйге өтуі және кристалдық құрылымның түзілуін кристалдану деп атайды.
Мұндай құймада металдың макроскопиялық көлемінде «қатаю» деп аталатын терминді қолданады. Металдар мен қорытпалардың қатаю үрдістерін тәжірибелік зерттеу үшін термометрия, яғни, құйманың әр түрлі орындарында қорытпа температурасының уақыт бойынша өзгеру графиктерін - суыну қисық сы-зықтары - түсіру және талдау әдісі кеңінен қолданылады
Қорытпалар құрамына байланысты әр түрлі кристалданады: таза металдар мен эфтектикалық құрамды қорытпалар тұрақты температурада, ал қалғандары- температуралар аралықтарында (1.2-сурет) [1].
Әр түрлі құрамды қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдістерін талдаймыз.
Құйма қорытпалары әрқашан температуралардың қандай да бір интервалында кристалданады. Қатайып жатқан құймада жалпы жағдайда үш облыска бөлуге болады: қатты, қатаю және сұйық. Облыстар шекаралармен бөлінген: сұйық және қатаю – ликвидус шекарасымен;
қатаю және қатты – солидус шекарасымен (3.1 -сурет).
Академик А.А.Бочвардың ұсынысы бойынша қатаю облысын екі бөлікке бөледі: сұйық-қатты, оған сұйықтың микроскопиялық ауысу зонасы кіреді; қатты-сұйық, оған сұйықтың микроскопиялық және жергілікті ауысу зонасы кіреді.
Қатаю облысы үш зонаға бөлінеді:
1) сұйық металдың микроскопиялық ауысу зонасы. Бұл зонада қатты кристалдар сұйықта бос жүзеді, ал сұйық қалдықты шайған кезде онымен бірге алыстатылады, құйылу шекарасы босайды;
2) сұйық металдың жергілікті ауысу зонасы. Осы зонада кристалдар байланысқан скелет құрады, бірақ та сұйық олардың арасынан салыстырмалы бос өтеді. Сұйық қалдықты шайған кезде сұйық осы зонаның кристаллдары арасында қалып қояды;
3) сұйық металдың микроскопиялық ауысу зонасы. Осы зонада өсетін кристалдар көмегімен сұйық жекелеген көлемдерге бөлінеді. Сұйық тек осындай көлемдер арасында ғана орын ауыстыра алады; екінші зонадан үшіншіге өту болмайды. Екінші және үшінші зоналар қоректену шекараларымен бөлінеді.
Ликвидус және солидус шекаралары қорытпаның физико-химиялық сипаттамалары болып табылады: олардың температуралары қалып диаграммаларында көрсетіледі. Құйылу шекарасы тәжірибелі жолмен анықталады. Ол, әдетте, нольдік сұйықаққыштық шекарасымен дәл келеді. Қоректену шекарасы кеуектілігі бойынша құю осінің жанында орнатыла-ды. Құйылу шекаралары мен қоректену шекараларының қалыптарын температуралық өріске салған кезде, уақыттың қандай да бір моменттерінде оларға сәйкес келетін температураларды анықтауға болады. Құйылу және қоректену шекаралары қорытпаның технологиялық сипатта-малары болып табылады. Олар құйманың қалыптасу шарттарына тәуелді. Кристаллдану фронтының бойымен сұйықтың қозғалысы үлкен жылдамдықта өткен жағдайларда, мысалы қысым қолданып құю кезінде, құйылу шекарасы солидус шекарасына қарай ығысады. Егер құйма қысым-мен кристаллданатын болса, сұйық металлдың орын ауыстыруы жеңілдейді
және қоректену шекарасы солидус шекарасына қарай ығысады; вакуумда керісінше – ликвидусқа қарай ығысады.

Пән: Физика
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Мазмұны:

1. Құймалардың қатаю үрдістерін талдау ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... .2
2. Тұрақты температурада кристалданатын қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдісі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ... ... 3
3. Температуралар аралықтарында кристалданатын қорытпалар-дан алынған құймалардың қатаю үрдісі ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... 3

1. Құймалардың қатаю үрдістерін талдау.

Барлық металл денелердің кристалдық құрылымы болатыны белгілі, сондықтан олардың сұйық күйден қатты күйге өтуі және кристалдық құрылымның түзілуін кристалдану деп атайды.
Мұндай құймада металдың макроскопиялық көлемінде қатаю деп аталатын терминді қолданады. Металдар мен қорытпалардың қатаю үрдістерін тәжірибелік зерттеу үшін термометрия, яғни, құйманың әр түрлі орындарында қорытпа температурасының уақыт бойынша өзгеру графиктерін - суыну қисық сы-зықтары - түсіру және талдау әдісі кеңінен қолданылады (1 -сурет).

1-қалып, 2-термопаралар
1-сурет. Құймадағы температураны өлшеу схемасы

Қорытпалар құрамына байланысты әр түрлі кристалданады: таза металдар мен эфтектикалық құрамды қорытпалар тұрақты температурада, ал қалғандары- температуралар аралықтарында (1.2-сурет) [1].
Әр түрлі құрамды қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдістерін талдаймыз.

tk ,tлик ,tсол - кристалдану температурасы, ликвидус және солидус. І, ІІ - сұйық күйде, ІІІ- қатаю, ІV,V - қатты күйде
1.2-сурет. Таза металл мен қорытпаның суыну сызықтары

2. Тұрақты температурада кристалданатын қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдісі

2.1-сурет. Құйманың қатаю схемасы (таза металдар)

а) Bi 1. Суыну жылдамдығы төмен болған кезде сұйық металдағы температуралар айырымы үлкен емес, себебі, ол конвекциямен теңеседі. Қатты қыртыс шекаралық қабаттан температураның айырымы болады да, оның бетінің температурасы төмендейді, жылудың қалыпқа берілуі шамасына қарай қатайған кристалдану жылуы шыққан кезде ғана түзіледі. Қыртыста металл қабатының қалыңдығы өседі.
б) Bi 1. Сұйық күйден тез қатаю салдарынан құйманың кимасы бойында айырым болуы мүмкін, ол қатаю аяқталғанша сақталады. Бұл құйманың осіне дейін реттелген кристалданудың (транскристаллизация) болуына әкеледі.
Жылу алмасудың қарқындылығына қарамастан, қатаю үрдісі шеттерінен центрге қатты фазаның қатпарлы өсуі есебінен жүреді, бұл кезде қатайған және қатаймаған метал арасында нақты шекара болады. Мұндай үрдісті реттелген қатаю деп атайды.

3. Температуралар аралықтарында кристалданатын қорытпалардан алынған құймалардың қатаю үрдісі

Құйма қорытпалары әрқашан температуралардың қандай да бір интервалында кристалданады. Қатайып жатқан құймада жалпы жағдайда үш облыска бөлуге болады: қатты, қатаю және сұйық. Облыстар шекаралармен бөлінген: сұйық және қатаю - ликвидус шекарасымен;
қатаю және қатты - солидус шекарасымен (3.1 -сурет).

3.1-сурет. Қатаятын құйманың құрылуы

Академик А.А.Бочвардың ұсынысы бойынша қатаю облысын екі бөлікке бөледі: сұйық-қатты, оған сұйықтың микроскопиялық ауысу зонасы кіреді; қатты-сұйық, оған сұйықтың микроскопиялық және жергілікті ауысу зонасы кіреді.
Қатаю облысы үш зонаға бөлінеді:
1) сұйық металдың микроскопиялық ауысу зонасы. Бұл зонада қатты кристалдар сұйықта бос жүзеді, ал сұйық қалдықты шайған кезде онымен бірге алыстатылады, құйылу шекарасы босайды;
2) сұйық металдың жергілікті ауысу зонасы. Осы зонада кристалдар байланысқан скелет құрады, бірақ та сұйық олардың арасынан салыстырмалы бос өтеді. Сұйық қалдықты шайған ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Центрден тепкіш машинамен құю
Балқытып құюдың арнайы тәсілдері
Жылына 30000 тонна алюминий қорытпаларынан құйма өндіруге қуаты бар құю цехын жобалау
Қарағанды құю зауыты «Қазақмыс» корпорациясының жағдайында қуаттылығы жылына 5 мың тонна болат құю сериялық өндіріс бөлімінің жобасы.
Құйылып алынған бұйымдардағы көлемдік шөгу ақауларының түзілу механизмі
Қақпақ бөлшегі үшін құйманы жасаудың технологиясын әзірлеу
Тұрқы бөлшегі үшін құйманы жасаудың технологиясын әзірлеу
Шкив бөлшегі үшін құйманы жасаудың технологиясын әзірлеу
Негізгі және қосымша топшалардың металдарын оқыту
Болатты қыздыру технологияларының негіздері
Пәндер