Нарықтық экономика жағдайында өнеркәсіп салаларында сапаны қамтамасыз етудің теориялық негіздері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

I. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКА ЖАҒДАЙЫНДА ӨНЕРКӘСІП САЛАЛАРЫНДА САПАНЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
І.І.Өнеркәсіп түсінігінің мәні, түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2. Бәсекеге қабілеттілікті арттырудағы сапаның ролі ... ... ... ... ... ... ... ... .11
І.3.Сапаны қамтамасыз ету облысындағы ИСО қызметі ... ... ... ... ... ... ... ...18
1.4.Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЕН ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ӨНЕРКӘСІП САЛАЛАРЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ОНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
2.1.Қазақстан Республикасы өнеркәсіп салаларының қазіргі
жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29
2.2.Оңтүстік Қазақстан облысындағы өнеркәсіп салаларының жағдайы мен оның республикадағы алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40
2.3.Қазақстандағы сүт өнеркәсібінде "ФудМастер" компаниясының алатын орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45

III. ӨНЕРКӘСІП САЛАЛАРЫН ДАМЫТУ МЕН ӨНІМНІҢ САПАСЫН АРТТЫРУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 48

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .54

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...56
КІРІСПЕ

Елімізде нарықтық экономиканың қалыптасуы өнім сапасын арттыру мәселесін отандық өнім өндірушілердің үйреншікті ыңғайларын толығымен өзгертті. Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы мен дамуы, нарықтық экономикаға кіру болашағы республика экономикасының бәсекеге қабілеттілікке жетуінің обьективті қажеттілігін негіздейді. Әкімшілдік әміршілдік экономикада бәсекеге қабілеттілік мәселесі ішкі нарықта туындамады, себебі өнімді өткізу сұрақтарын әкімшілдік шаруашылықты бұзып, өндірістік звенолар санының өсуіне алып келеді. Қазіргі уақытта Қазақстан экономикасына төніп тұрған қауіп нығайып өсіп бара жатқан халықаралық экономикалық бәсекелестік. Бұл қауіпті алдын алу ұлттық экономикамыздың бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы қол жеткізуге болады. жалпы менің бұл дипломдық жұмысымның мақсаты болып-өнеркәсіп салалардың қазіргі таңдағы жағдайын талдау. Сонымен қатар осы салалардың ішіндегі өңдеу өнеркәсібі бойынша сүт пен сүт өнімдерінің қазіргі жағдайы оның дамуын қамтамасыз ететін іс шараларды жән өнім сапасын басқаруды жетілдіру жолдарын қарастыру болып табылады. Биылғы жылғы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты жолдауында «Біз жалпы ішкі өнімді екі есе ұлғайтып, бірлесіп тағы да бір Қазақстан орнататындай межеге жақындадық» - онда 2008 жылы (жан басына шаққандағы) жалпы ішкі өнім Еуропа елдерінің терезесіне тең келетініне сеніміміз мол екендігі және экономикаға 30 миллиярд $ тікелей шетел инвестициясы тартылғаны үлкен көрсеткіш. Бұл біздің Қазақстанды барша инвесторларға тұрақты, сенімді әріптес екенін мойындатқанымыз болып табылатындығы айтып өтіліп, отандық тауар өндірушілерді толығымен қолдауымыз қажет екендігін айтты. Міне осыған байланысты былтырғы жылдың 19 наурыз айындағы ел осыған байланысты былтырғы жылдығы 19 наурыз айындағы ел басымыздың Қазақстан бәсекеге қабілеттілігі туралы, біздің экономикамыздың бәсекеге қабілеттілігі туралы және бұл міндетті шешу үшін біздің экономикалық, сондай–ақ әлеуметтік салаларда еуропалық стандарттарға жету стратегиясын әзірлеуге кірісу керек екендігі айтылған. Сондықтан қазіргі нарықтық экономикада өндірілетін өнімнің сапасына принципалды басқаша талаптар қойылады.
Өнеркәсіп дамуының тиімділігінен республика халқы мен табысы-ның хал – ахуалы тәуелді және өнеркәсіп салаларында жалпы ұлттық өнімнің жартысына жуығы жасалынды., сонымен бірге өнеркәсіптің материалдық өндіріс саласы ретіндегі басыңқы рөлі – онің халық шаруашылығының басқа салаларын индустрияландыру-дың шешуші факторы екендігіне байланысты өнеркәсіп секторының дамуының маңызы жоғары. Бүгінгі күні өнеркәсіптің басты міндеті импорт алмастырушы және экспортқа бағытталған өнім өндірісінің көлемін арттыру, толық қуатын қамтамасыз ету болып табылады. Бұл қазіргі уақытта кез келген кәсіпорынның өмір сүруі мен оның нарықтығы тұрақтылығы бәсекеге қабілеттілік деңгейімен байланысты. Бәсекеге қабілеттілік деңгейінің жоғары болуы бірінші кезекте өнім сапасымен анықталады. Бәсекелестік экономиканың қозғаушы күші, ол өндірушіні тұтыну үшін күресуге, өнім сапасын жақсартуға, өндіріс пен өткізуді арттыруға, өндіріс шығындарын қысқартуға алып келеді. Сондай–ақ бәсекелестік тек қана тұрақтандыру факторы ғана емес кәсіпорынның өмір сүру шарты болып табылады. Сондықтан сапаны басқару кәсіпорынды басқару жүйесінің негізгі міндеті болып табылады. Ол бәсекелестердің іс әрекетін жан жақты талдаудан, өнімнің бәсекеге қабілеттілік мінез құлқының стратегиясын талқылаудан өтуі қажет.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Қазақстан Президентінің халықка жолдауы - «Бәсекеге қабілетті Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, бәсекеге қабілетті халық үшін» //Егеменді Қазақстан 2004жыл. 14 наурыз
2. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсултан Назарбаевтың Қазақстан халқына жолдауы-«Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында»//Алматы: Атамұра, 2005. 18 ақпан - 48бет
3. Қазақстан Президентінің еліне халкына жолдауы-«Қазақстан -2030»//Егеменді Қазакстан 1997 ж. 11 караша
4. Қазақстан Республикасының ндустриалды-инновациялық даму стратегиясы//Астана 2003ж
5. Мейірбеков А.Қ. Кәсіпорын экономикасын оқу құралы /А.Қ.Мейірбеков.Д.Ә. Әлімбетов - Алматы: Экономика. - 2003. -252 бет.
6. Жолдасбаеа Г.Ө Кәсіпорын экономикасы: Оқу құралы/Г.Ө Жолдасбаева -Алматы: Экономика, 2002. - 109 бет.
7. В.Я. Горфинкель.Экономика предприятия. /Москва :Экономика, 2003г.
8. А.И. Архипова/Экономика Москва, 1999г
9. Ж.О. Ихданов., Э.О Орманбеков. Экономиканы мемлекеттік реттеудің өзекті мәселелері. /Алматы: Экономика ,2002.-218 бет
10.Жұмасұлтанов Т. Бүгінгі Қазакстан. /Анықтамалық-статистикалық
жинақ. Алматы, 1991
11.0.В. Василенко., СВ. Донсков Экономика пищевой промышленности/Москва: ВО Агропромиздат, 1989. - 389 бет
12.Организация планирование и управление промышленными предприятием/Под. ред. Д.М. Крука .- Москва: Экономика, 1982 - 374 бет
13.Шогенов А.М управление качеством продукций //Пищевая
промышленность Москва 2004 №1 - стр 68
14. А.Ю. Золотин, В.П. Тиенко, Е.В. Малышева Формирование молока/ЛМолочная промышленность 2003 №1 стр- 41
15. Компания "ФудМастер"- лидер молочной промышленности Казакстана /Аль Пари 2003, №2 - стр-127
16. Қазақстан және оның өңірлері/ 2005, №1 стр-9
17. Промышленность Казакстана и его регионов., 2000-2003гг стат. сборник. Агенство РК по статистике; под. ред. К. Абдиева.- Алматы: ТОО "Казстатинформ" 2004-212 стр
18. Промышленность -стат. ежегодник Казакстана., / под ред. К.Абдиева.-Алматы: Агенсто РК по статистике, 2004
19. Оңтүстік Қазакстан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының қорытындысы //Шымкент, 2005№1
20. Оңтүстік Қазакстан облысының әлеуметтік- экономикалық жағдайы оператиті мәләметтер каңтар- желтоқсан 2002жыл/Оңтүстік Қазақстан облысының статистикасын басқару. - Шымкент, 2002. - 148бет
21."ФудМастер": ставка на качество!// Панорама Шымкент 24 октября 2002 года
22.//Стандарты и качество// Москва 2004 №10
23.//Экономика сельскохозяйственных и перерабатывающих предприятии//Москва, 2005№2
24. Оңтүстік Қазақстан облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының корытындысы, Шымкент 2004 №1 және 2003 №1
25. Плушевский М,. Методика системного мониторинга качества продукций //Стандарты и качество/Москва 2004 №12
26. Пищевая и перерабатыаюая промышленность Казахстана /2004 №5
27. Контроль качеста и сертификация продукций/ 3.Токаева, Н.Кох,Б.Мустафин//Промышленность Казакстана. - Алматы, 2003 - №3 стр. 58-59
28. Абенова Д., Зарубежный опыт повышения конкурентно способности промышленности продукций //Транзитная экономика.-2004 №5-стр. 15
29. 3.3айкешова «Обеспечение конкурентно способности сервиса
потребителей» //Стандарты и качества, 2003г. №2 стр. 46
30.Ю. Кравченко «Качество - движуая сила развития//Стандарты и качества, 2003г. №1 стр. 4
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
.....................................4
I. НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКА ЖАҒДАЙЫНДА ӨНЕРКӘСІП САЛАЛАРЫНДА САПАНЫ
ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДІҢ ... ... ... ... ... ... арттырудағы сапаның
ролі.................................11
І.3.Сапаны қамтамасыз ету облысындағы ИСО
қызметі...............................18
1.4.Өнім сапасын арттырудың шетелдік
тәжірибесі......................................24
II. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЕН ОҢТҮСТІК ... ... ... ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ МЕН ОНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
2.1.Қазақстан Республикасы өнеркәсіп салаларының қазіргі
жағдайы.....................................................................
.........................................29
2.2.Оңтүстік Қазақстан облысындағы өнеркәсіп салаларының жағдайы мен оның
республикадағы ... сүт ... ... ... ... ... САЛАЛАРЫН ДАМЫТУ МЕН ӨНІМНІҢ САПАСЫН АРТТЫРУ
ЖОЛДАРЫ................................................................48
ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................
...........................54
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ.......................................56
КІРІСПЕ
Елімізде нарықтық экономиканың қалыптасуы өнім сапасын ... ... өнім ... үйреншікті ыңғайларын толығымен
өзгертті. Қазақстанның ... ... ... қалыптасуы мен дамуы,
нарықтық экономикаға кіру болашағы республика ... ... ... ... ... негіздейді. Әкімшілдік
әміршілдік экономикада бәсекеге қабілеттілік мәселесі ішкі ... ... ... ... ... әкімшілдік шаруашылықты бұзып,
өндірістік звенолар санының өсуіне алып келеді. Қазіргі уақытта Қазақстан
экономикасына төніп тұрған ... ... өсіп бара ... ... ... Бұл ... ... алу ұлттық экономикамыздың
бәсекеге қабілеттілігін арттыру арқылы қол жеткізуге болады. ... ... ... ... ... ... салалардың қазіргі таңдағы
жағдайын талдау. Сонымен қатар осы салалардың ... ... ... сүт пен сүт ... ... жағдайы оның дамуын қамтамасыз
ететін іс шараларды жән өнім сапасын ... ... ... қарастыру
болып табылады. Биылғы жылғы ... ... ... ... халқына «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және
саяси жедел жаңару жолында» атты жолдауында «Біз жалпы ішкі өнімді екі ... ... тағы да бір ... орнататындай межеге жақындадық» -
онда 2008 жылы (жан басына шаққандағы) жалпы ішкі өнім ... ... тең ... ... мол екендігі және ... ... $ ... ... ... ... үлкен көрсеткіш. Бұл
біздің Қазақстанды ... ... ... сенімді әріптес екенін
мойындатқанымыз болып табылатындығы ... ... ... ... ... ... қажет екендігін айтты. Міне ... ... ... 19 ... ... ел ... ... былтырғы
жылдығы 19 наурыз айындағы ел басымыздың Қазақстан бәсекеге қабілеттілігі
туралы, біздің экономикамыздың бәсекеге ... ... және ... шешу үшін ... экономикалық, сондай–ақ әлеуметтік салаларда
еуропалық стандарттарға жету ... ... ... ... ... Сондықтан қазіргі нарықтық экономикада өндірілетін ... ... ... ... ... ... ... республика халқы мен табысы-ның хал –
ахуалы тәуелді және өнеркәсіп салаларында жалпы ұлттық ... ... ... ... ... ... ... өндіріс саласы
ретіндегі басыңқы рөлі – онің ... ... ... ... шешуші факторы ... ... ... дамуының маңызы жоғары. Бүгінгі күні өнеркәсіптің басты міндеті
импорт алмастырушы және экспортқа бағытталған өнім ... ... ... ... ... ету болып табылады. Бұл қазіргі ... ... ... өмір ... мен оның ... ... ... деңгейімен байланысты. Бәсекеге қабілеттілік деңгейінің
жоғары болуы бірінші ... өнім ... ... ... ... ... ол ... тұтыну үшін күресуге, өнім
сапасын жақсартуға, ... пен ... ... өндіріс шығындарын
қысқартуға алып келеді. Сондай–ақ бәсекелестік тек қана ... ғана емес ... өмір сүру ... болып табылады. Сондықтан
сапаны басқару ... ... ... ... ... болып
табылады. Ол бәсекелестердің іс ... жан ... ... ... ... мінез құлқының стратегиясын талқылаудан өтуі қажет.
І НАРЫҚТЫҚ ЭКОНОМИКА ЖАҒДАЙЫНДА ӨНЕРКӘСІП САЛАЛАРЫНДА САПАНЫ ҚАМТАМАСЫЗ
ЕТУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
1.1. Өнеркәсіп түсінігінің ... ... – бұл ... ... ... ... болып табылады.
Немесе толықтай атап ... ... ... бұл – ... ... бір бөлігіне ие болатын және ... ... ... ... ... зауыттар, акционерлік ... ... ... ... ... ... шаруашылық салаларының бірі.
Халық шаруашылығы салаларында жетекші рөлді алатын - ... ... ... жеке тұтыну заттарын өндіреді, табиғи шикізаттарды, сондай –
ақ ауыл шаруашылық шикізаттарын қайта өңдеуді қамтамасыз ... ... ... ... ... ... табылады. Өз кезегінде
өнеркәсіп, мамандандырылған салалардың ... ... ... ... дегеніміз не? Деген сұраққа жауап көрейік, қоғамның өмірі сан ... әр ... ... адам қызметінің түрі көп болғандығының нәтижесі.
Бірақ мұның барлығы қоғамда материалдық ... ... ... ... ғана болуы мүмкін. Адамды қоршаған табиғат оның ... ... ... ... ... ... ... бере қоймайды, осыдан
да адамдар өздерінің күш жігерлерін өздеріне қажет заттар жасауға ... ... ... ал ... ... ... ... алмайды. Өндіріс
қоғам өмірінің маңызды өзге де салалары ... ... ... ... ... ... өндіріс дегеніміз адамдардың табиғат пен қарым
қатынасын, олардың табиғат затын жаңарта ... оны өз ... үшін ... ... ... ... процесс. Өндірісті
сызба жүзінде «кіретін жағы» және «шығатын жағы» бар тік ... ... ... ... ... жағы»
/ресурстар/ → Өндіріс → ... ... ... ... ... Олар адам-ның
өндірістік қызметінің қажетті шартын құрайды, қоғамның өз дамуының ... күш ... ... ... ... табылады.
Өндірісте пайдаланылатын ресурстарды экономикалық теорияда мынандай
түрлері бойынша: табиғи, еңбек, ... ... ... деп
ажырату қалыптасқан. Өндіріс қол еңбегіне негізделген кезде еңбек және
табиғи ресурстар ... ... ... өндіріс материалдық ресурстарды
бірінші орынға шығарады. Ғылыми – техникалық ... ... ... және ... ... айналдырды.
Қоғамдық пайдалы еңбекке қабілетті ... ... ... ... Бұл ... ... түрі сөзсіз өндірістің белсенді әрі
жасампаз негізі жөнінде болып отыр. Еңбекке қабілетті ... ... ...... ... ... және ... қоғамдық жағдайлардың
ықпалымен екі топқа бөлінеді: «Экономикалық белсенді» және ... ... ... Ал өндірісті жүзеге асыруға көмектесетін
заттардың жиынтығы «қоғамның ... ... ... Егер ... табиғи негізі болса, материалдық ресурстар адам қолымен
жасалынады, ... ... де ... ... ... қоғамның өндірістік күш – қуатының ... ... ... ... ... машиналар, станоктар,
механизмдер, жолдар, көпірлер, байланыс құралдары және тағы ... ... ... ... ... және ... бар тік үш бұрышты еске түсірейік. Мұның ... ... Олар - ... ресурстар. Енді тік үшбұрыштың ... ... ... ... ... ... ... ресурстардан
көрініс тапқан мүмкіндіктері тікелей өндіріс процестерінде ... ... ... ... ... «ресурстар» материалдық
игіліктерді жасаған кезде белгілі қызмет атқаратын «өндіріс факторларына»
айналады. Демек, ... ... – бұл ... ... ... ... жекелеген түрлері бір – біріне тәуелсіз өмір ... ... ... бір – бірінен дербес өмір сүре ... ... ... ... бір ... ... арқылы маңызды. Осы бірігу
арқылы ғана қажетті игіліктерді жасайтын өндіріс пайда болады.
Кез – келген өндірістің ... үш ... ... тұр. ... ... ... ... Нені өндіру қажет?
2. Қалай өндірген жөн?
3. Кім үшін өндірілуі тиіс / немесе өндіріс нәтижелерін ... ... ... ... шешу үшін ... ұйымдастырылуы қажет.
Өндірісті ұйымдастыру – оған ... іс - ... ... қол ... ... бір жүйеге келтіру деген сөз. ... екі ... ... ... ... ... «өндіргіш
бірлік» ретіндегі жеке кәсіпорынның қызметінен ... ... Әр ... ... ... ... міндеттерді (функцияларды) орындайтын
құрамдас бөліктері бар күрделі ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың екінші деңгейі өз көрінісін
табады. Оны «қоғамның деңгейі» деп атайды. Онда өндіріс жаңа ... ... ... ... ... ... ... түсінуге мүмкіндік береді.
Ал халық шаруашылығы өз кезегінде материалды өндіріс және өндірістік емес
сферасына бөлінеді. ... ... ... ... ... ... өндірістік іс әрекеттер түрлерінің ... ... ... ... ... ... ... еңбек заттары
(материалдар, шикізаттар, жартылай фабрикаттар, тамақ өнімдері, маталар,
киім және т.б.) және энергия ... ... ... ... қатар
матеиалдық өндіріске жүк тасымалдау, өнімді ... оны ... ... ... ... ... ... құраушысы болып – бұл қазба
байлықтарды, табиғи және ауыл шаруашылық материалдарын өндіруді жүзеге
асыратын және оны ... ... ... ... ... ететін өнеркәсіп
жатады. Әдетте өнеркәсіпте еңбек ... мен ... ... ... Ал ... ... мен жұмыс күшінің бірігуінің мақсаты болып -
өнеркәсіп ... ... ... ... ... екі үлкен сала
топтарына бөлінеді: өндіру ... және ... ... ... мұнай және газ өндіру, тау-кен өндіру, көмір өндіру, қара және
түсті металлдарды өндіру, энергетикаға ... ... ... арналған материалдарды өндіруден басқа кен өндіру жатса, өңдеу
өнеркәсібіне жеңіл өнеркәсіп бұйымдары мен ... ... ... ... айналысатын, машина жасау, қара және түсті
металлдарды өңдеумен айналыстаны ... ... ... ... ... заттарын өндіру («А» тобы) және тұтыну
заттарын ... («б» ... деп те ... мүмкін. Кейбір өнеркәсіп өнім
түрлерінің барлығы «А» тобына жатса (станоктар ... және ... ... «Б» ... ... ... ... аяқ киім, тамақ
өнімдері және т.б.). Өнеркәсіп түрлерінің бірқатары өндірістік ... ... – ақ ... емес ... бағытталуы мүмкін
(электроэнергия, көмір, маталар, бензин). «А» тобының ... ... және ... құралдары деп жіктеледі.
Қазақстан Республикасының өнеркәсібінде келесідей салаларын қарастыруға
болады:
● Тау кен өнеркәсібі;
● Энергетикаға арналған материалдарды ... ... ... ... ... ... кен
өндіру;
● Өңдеу өнеркәсібі;
● Темекі бұйымдар өндірісі;
● Сусындарды қоса ... азық – ... ... өндіру;
● Тоқыма және тігін өнеркәсібі;
● Былтырғы өндірісі, ... ... ... ... киім ... Ағаш және ағаш бұйымдары өндірісі;
● Қағаз және ... ... ... ... Кокс ... ... айдау, ядролық материалдарды өндіру
және қайта өңдеу;
● Химия өнеркәсібі;
● Мұнай айдау;
● Пластмасса, резіңке бұйымдарын ... қоса ... өзге де ... ... ... ... ... және металдар өңдеу;
● Металлургия өнеркәсібі;
● Түсті металл өндірісі;
● Дайын металл бұйымдарын өндіру;
● Машина жасау.
1.2. Бәсекеге ... ... ... рөлі
Халық шаруашылығы салаларында жетекші рөлді - өнеркәсіп. Өнеркәсіп
еңбек құралын, жеке тұтыну заттарын өндіреді, табиғи шикізаттарды, ... ... ауыл ... ... ... өңдеуді қамтамасыз етеді. Қуатты
өнеркәсіп еліміздің қауіпсіздігінің негізі болып табылады. Өз кезегінде
өнеркәсіп, ... ... ... ... болып табылады, оның
ішінде негізгі орынды халық шаруашылығының барлық салалары үшін өндіріс
қорларын ... ауыр ... ... ... – ақ ... және тамақ
өнеркәсіптері үшін жеке тұтынатын заттар дайындайды.
Өнеркәсіп саласы – бұл өнеркәсіптік және өндірістік ... Сапа ... жаңа ... ... ғылыми зерттеу, жобалық
және жобалық конструкторлық ұйымдар да ... ... ... ... және ... ... ... ерекшеліктері болады.
Өнеркәсіптің салалық құрылымы жекелеген салалардың ... ... ... және ол ... ... бойынша топталады:
1) Халық шаруашылығында өнімді нақты пайдалану қағидасы ... ... ... ... құралдарын өндіру;
б) тұтыну заттарын өндіру.
2) Еңбек заттарына әсер ету қағидасы бойынша барлық салалар екі ... ... және ... ... ... ... ... өндіру
өнеркәсібі;
- өндіру өнеркәсіп салаларында және ауыл ... ... мен ... ... өңдеумен айналысатын өңдеу өнеркәсібі.
3) Өнімнің функционалды бағытына сәйкес ... ... ... ... құрастыру, металлды өңдеу, қара ... ... ... және ... ... және ... Республикасының өнеркәсібі үш негізгі саладан тұрады, атап
айтқанда:
● тау – кен өндіру өнеркәсібі;
● өңдеу ... ... ... газ бен су ... мен бөлу.
Өңдеу өнеркәсібі келесідей салалардан тұрады:
● ауыл ... ... ... ... және ... ... былтырғы өндірісі, былтырғыдан жасалынған бұйымдар мен
аяқ киім өндірісі;
● ағаш және ағаш ... ... кокс ... мұнай айдау, ядролық материалдар өндірісі;
● химиялық өнеркәсіп;
● металлургия өнеркәсібі;
● машина ... күні ... ... процесіне белсенді қатынасуы,
әлемдік экономикадағы толық интеграцияның қажеттілігі ... ... ... ... ... ... қабілетті сапада болуын қажет
етеді. Эконмикалық әдебиеттерде сапа ... әр ... ... ... ... ... Сапа – бұл болжам жасалынған немесе ... ... ... тауардың сипаты мен қасиеттердің жиынтығы.
Тұтынушы тұтыну шартына жауап беретін өнімді сапалы деп ... да өнім ... ... бұрынғыдай болуы мүмкін, бірақ
тұтынушы үшін бұл өнім пайдаланылмауы мүмкін.
Кез ... ... ... үлгіде белгілі бір қасиеттер жиынтығы
қандайда бір уақыт кезеңінде ... ... ... ... ... өнімді дайындай отырып, нормативті – ... ... ... ... ... ... өндіруге
тәуелді болады. сондықтан өнім сапасын бағалаудағы негізгі орынды ... ... мен ... ... - ... ... ... Әкімшіл
әміршіл экономика шартында сапа өндірушінің ыңғайымен қарастырылса, ал
нарықтық ... ол ... ... ... Сапа – бұл фирманың беделі, пайданың өсуі ... ... ... бойынша жұмыстардың өсуі.
Өнім сапасы кәсіпорын іс ... ... ... ... өнім ... ... ... бір деңгейді кәсіпорынның
нарықтық жағдайда өмір сүруін ...... ... қарқынын, өндіріс
тиімділігінің өсімін, барлық ресурстар түрлерінің үнемделуін анықтайды.
Қорыта айтқанда, сапа – бұл экономикалық ... ... ... ... жиынтығын тұтынудың нақты ... ... ... сипаттайтын қоғамдық бағалау.
Өнім сапасының өсуі - әлемдегі барлық ... ... ... Өндірілетін өнім сапасы – фирмалар арасындағы
өндірілетін өнімнің сапасы бойынша болып ... ... ... Міне ... ... стндарттар, заңдар және ережелер сапа
облысындағы жинақталған тәжірбиені бекітеді.
Өндірілетін өнімнің ... – бұл ... ... бүгінгі
күнінің белгісі. Шетелдік менеджерлердің айтуы бойынша – бұл ... ... ол ... ... онда ... өнімділігінің өсу шығындарының
төмендеуі өнім сапасының нығаюына алып келетіндігі атап өтілген. Әр ... ... ... әр түрлі ассортименттерін өндіре отырып, оның
сапасымен жұмыс істейді. Өнім сапасын арттыру ... ... ... ... үлесі үлкен болады және тұрақты өсіп отырады. Өнім сапасы
– еңбек заттары, еңбек құралдары, ... ... ... ... ... ... сапа әр кезеңдегі жұмыс сапасынан тәуелді ... ... ... оны ... ... басталады. Зерттеу
фазасында техникалық және экономикалық қағидалар ... ... ... ...... ... кезеңінде
өндіріске ендіру дайындалады. Нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... ұмтылады. Аралық өнім
сапасы өз ... ... ... ... ... ал ... өмір
сапасына шығады.
Қазақстан Республикасындағы экономикалық реформаның даму ... ... ... көңіл бөлінуде. Ал өз кезегінде яғни сапалы өнім – бұл
төлемге қабілетті ... ... ... жол ... ... ... бағалау үшін екі топқа бөлінетін
көрсеткіштерді пайдалануға ... дара және ... ... ... ... бір ... сипаттайды, ал өнімнің сапасының кешенді
көрсеткіштері өнімнің бірнеше көрсеткішін сипаттайды.
Өнім сапасы тек қана бір көрсеткішпен шектеліп қана ... ... өнім ... өрнектеледі. Көрсеткіштерге сәйкес қасиеттер
келесідей топтарға бөлінеді:
1. Тауардың пайдаланылу ... оның ... ... ... ... ... сипаттайды. Өнімнің пайдаланылу
облысымен негізделеді.
2. ... ...... ұзақ мерзімге жарамдылығынан,
қасиеттердің сақталуынан, жөндеуге ... ... ... ... ... ... үшін жоғарыда аталған қасиеттердің біреуі ғана ... ... ... ... кейбір механизмдердің
қайтымсыздығы өте маңызды. Ұзақ ... ... – бұл ... ... сақтау қасиеті, сақталуының орташа мерзімі, гамма ... ... ... бұл ... ... маңызды рөл ойнайды.
Жөндеуге жарамдылық техникалық қызмет көрсетудің орташа ... ... ... ... ықтималдылығын анықтайтын көрсеткіш.
3. Тауарды пайдаланудың қауіпсіздігінің экологиялық тазалығы. Тауардың
экологиялық ...... ... деңгейін анықтайтын маңызды
қасиеттердің бірі. Мұндай көрсеткішетрге жататындар: ... ... ... және ... әлеміне әсерін тигізетін
көрсеткіштер жатады.
4. ... ... ... ... экономика-лық
талаптарына сәйкестігін анықтау кезінде қолданылады.
5. Сапаның технологиялық көрсеткіштері – бұл ... ... ... ... көрілгендігін, өнімдерді шығарудағы
және жөндеудегі еңбек өнімділігін арттырудың конструкторлық технологиялық
шешімдердің тиімділігін көрсетеді.
6. Стандарттау және ... ... ... ... ... ... ... өнімнің тасымал-дауға
бейімділігін, шыдамдылығын көрсетеді.
9. Патенттік – құқықтық ... ... ... келіп, өнім сапасының қалыптасуын
келесі сурет арқылы көрсетуге болады.
Экономикалық өсімніңбарынша жоғарғы қарқынына қол жеткізу ... ... ... өз ... бәсекеге қабілеттілік қабілетін
арттыру арқылы қол жеткізуге болады. ... ... ... ... ... ... құндық және ... ... ... Сапа - ... нарығындағы
күрестің маңызды құралы бола ... ... ... ... ... Егер сапаға көңіл аударылмаса, онда ақауларды жөндеуге
көп қаржы жұмсалады.
Сыртқы нарықта өнімнің бәсекеге ... оның ... ... ... ... ... және ... талаптарға
сәйкестігінен тәуелді болады.«Бәсекеге қабілеттілік»-бір нарықта ұқсас
объектілерді салыстырғанда, оның біреуінің ... ... ... ... ... ... объект қасиеті. Сонымен
қатар бәсекеге қабілеттілік бұл ... ... ... басқасымен қарсыласа
алу мүмкіндігі.
Тауардың бәсекеге қабілеттілігін арттырудағы негізгі ... ... ... ... ... негізінде бәсекеге қабілеттілік
облысында жүйелі ... ... және ... ... ... пен ... ... ішкі нарыққа бағытталған өндірісті несиелеуге мүмкіндік беретін
деңгейге дейін пайыз деңгейін төмендету;
■ тауар қозғалысын ... ... ... ... және ... ... және өнімді өткізу, материалдар мен шикізаттарды өткізу,
материалдар мен ... ... ... ... ... ... ... табиғи монопология сферасында бағаны қатаң реттеу;
■ өндірістік технологиялық және техникалық деңгейін арттыру мақсатында
тауарлардың жекелеген өндірісіне шетел инфесторларын ... ... ... ХХ-ғасырдың екінші жартысынан бастап, сапа
кәсіпорындардың мәселесі емес, сондай – ақ ... ... ... бірі ... ... ... мемлекеттің есте
қаларлық қадамдарының бірі ретінде энергетика, ... және ... ... ... таңда ұйымдастырылған және өткізілетін
ХХІ ғасырға республикалық байқауды атауға болады. Осы ... ... ... ... отандық кәсіпорындар мемлекет ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар
Республикалық сапа ассоцияциясы Қазақстандық кәсіпорындардың арасындағы
сапаны ... ең ... ... ... ... ... атанған
отандық кәсіпорындар тауарларына «Халық маркасы» деген белгі бере алуына
мүмкіндік алады. Мұндай ... ... ... ... ... таңда сапа мәселесі - кешенді яғни ... ... ... беру ... ... – ақ ... ... және қызмет көрсетулердің сапа мәселелерінде мемлекет пен
тұтынушылардың ғылыми және ... ... ... және ... ... жұмыстарын үйлестіру негізінде жүргізіліп жатыр.Нарықтық
экономика жағдайында сыртқы және ішкі ... ... үшін ... ... қабілетті өнімдерді шығаруды және өндіруді талап етеді.
Осыған байланысты екі мәселе туады. ... ... ... ... ... ... іздеу;
- оларды жүзеге асырудағы шығындарды анықтау;
Мұның бәрі ... әсер ... ... ... ... нәтижесінде өнімнің бәсекеге қабілеттілігі көтеріледі. Тауардың
бәсекеге қабілеттілігі – ... ... ... ... ... факторы болып табылады. Мұны көп ... ... ... ... ... ... ... сай келуі, тұтынушылардың нақты
талаптарына сапалық, техникалық, экономикалық, эстетикалық сипаттамалары
ғана ... ... ... коммерциялық талаптарға сай келуі тиіс.Сондықтан
да ішкі нарықтағы тұтынушылардың белгілі және ұсынылған ... ... ... ... өнім ... ... деңгейде ұстап тұру
және жетілдіру мәселелерін шешу қазіргі кезде қиынға соғып отыр. Сондықтан
ИСО-9000 стандартына сәйкес кәсіпорында сапа жүйесінің ... ... ... шарты.
1.3. Сапаны қамтамасыз ету облысындағы ИСО қызметі
Стандартизациялау бойынша Халықаралық ұйым ИСО (The ... for ... ISO), ... ... рөлінің
артуына және стандартизациялаудың дамуына қатынасады. Оның негізгі міндеті
болып интеллектуалды, ғылыми, техникалық және ... іс ... ... және ... ... жасау. 1947 жылы бекітілген бұл
мекеме қазіргі уақытта 140 ... ... ... ... ... ... ... құру кезінде мағынасы тең
дегенді білдіретін грек сөзі ISOS негізге ... ... ... ... ... ... ететін кәсіпорындарда сапаны қамтамасыз ететін жүйені құруға
халықаралық ... ... ... ... ... зор. Бұл ... сертификациялау-дың көмегімен қол жеткізуге
болады.
Өнімді сертификациялау тауардың стандарт талаптарына ... ... ... ... тауардың сыналғандығын, объективті
тексергендігін бекітеді.
Сертификация – ... ... ... сәйкестігін растау
мақсатындағы процедуралар мен іс әрекеттер жиынтығы. Қазіргі жағдайда ... – 9000 және оған ... ... ... ... ... – 9000 халықаралық стандарттар әлемдік экономиканың маңызды құралы.
Әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнім шығаруды оның ... ... ... шарттарының бірі болып табылады.
ИСО – 9000 Халықаралық стандарт сериясының негізгі мақсаттары:
● саудаға техникалық кедергілерді жою;
... көп ... ... ... ... нәтижесін өзара мойындау;
● «тұтынушы - жеткізуші» қатынасын реттеудің жалпы механизмін құру.
ИСО – 9000 халықаралық стандартын ... – бұл ... ... өсуі. Сапаны басқару облысындағы ... ... ... ... сапа ... ... ендіру арқылы
отандық тауар өндірушілерге көмектесуді қарастырады. Бұл орган мемлекеттік
стандарттар талаптарының ... ... ... және ... ... ... ... «Стандарттау туралы» және «Сертификаттау
туралы» заңдардың рөлі өте ... Осы ... ... ... ... ... ... реттеу, мемлекеттік стандарттау
жүйесінің құқықтық негіздерін және ... ... ... ... ... мен ... арқылы өнімнің тұтынушылардың
мүдделерін қорғау шараларын белгілейді.
Қазақстан Республикасының заңдылығына сәйкес стандарттаудың мақсаттары
болып:
... ... және ... ... мөлшер-лерді,
ережелермен сипаттамаларды бекіту;
● адамдардың өмірі мен ... ... ... қорғау үшін өнімдер,
процестер, қызмет көрсетулердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету;
● саудадағы ... ... ... ішкі және ... ... ... өнімдермен қамтамасыз ету.
Халықаралық стандартты практикалық көмек көрсету мақсатында Қазақстан
Республикасының Үкіметімен қабылданған және өткізілген республикалық «Сапа»
басқару ... ... ... бастап белгілі бір шеңбер ішінде практикалық
көмек көрсету кәсіпорындарға азық – ... ... ... ... ... өтуі негізделген. Бұл стандарттар халықаралық
ИСО-9000 стандартына сәйкес.
Қазақстан Республикасының Премьер министрінің тапсыруы бойынша 2001
жылдың 29 ... ... № 9 ... ... ... ... жоғарылату және импортты алмастыру концепсиясы дайындалды.
ИСО-9000 халықаралық стандарттар жүйесіне ширақ енуі отандық өндіріспен
тұтыну құрылымының өзгеруіне ... ... ... ... ... стратегиясы 2002-2010 жылғы болжамы бойынша көліктерді импорттау және
құрылғыларды импорттау, ... ... ... ... ... ... ... алмастыру кезінде халықаралық стандарт ИСО-9000 жүйесіне сай
өндірілуі, кәсіпорынның өнімінің бәсекеге қабілеттілігін арттырады.
Жаңа цехтарды ашу, қосалқы бөлшектерді ... жаңа ... ... ... қарқынды дамуы онң өнім көлемінің ұлғаюы ... ... ААҚ ... және ... ... ... ... өндірістегі және машина жасау құрылғылармен қосалқы
бөлшектер агроөнеркәсіптік кәсіпорындарда: «ЮКМЗ» ААҚ, «Механикалық ... ... ААҚ, ... ЖШС, ... ... және тоқыма өнеркәсібінің дамуы өнім көлемінің өсуі, кәсіпорынның
өнімге бәсекеге ... ... ... жаңа ... ... кәсіпорындарды жұмысқа қою, модернизациялау, техникалық құрылғыларды
ауыстыу егілетін жер ... ... және ... ... ... ... «Ақ-алтын» ААҚ, «Мырзакент» ААҚ, «Мақтарал» ААҚ,
Жетісайлық филиал «Нимэкс» ... ... ... жоғарғы жұмыс процестер көмегімен
жүзеге асырылады. Бұл стандарттың ... ... ... ... ... өнім ... 2001 ... бастап Оңтүстік Қазақстан
облысындағы кәсіпорындарға сапа жүйесі ендірілді, ол халықаралық стандарт
ИСО-9000 ... ... ... жұмыс істеу бойынша 2002-2006
жылдары кәсіпорындардың санын қарқынды ... ... ... ... кәсіпорындарды техникалық қайта құру бойынша:
● «ИнтерКомШина» ААҚ – жаңа жоба жасап шығарды, онда жаңа доңғалақтарды
шығару көзделген.
● «Электроаппарат» - жаңа ... ... ... ... ... ... элементтер, ваккумдық өлшегіштер жасап шығарады.
● ААҚ «Трансформаторлық ... - жаңа ... ... ... ... ... шығарды.
Агроөнеркәсіптік кешен – бұл ауыл шаруашылық және ... ... ... олар ... ... ... ... қатынастармен тығыз байланысты жүйе болып табылады.
Елде қолданылатын агротехнологиялардың төмен деңгейі, ауыл ... ... ... ... және ... ... ... деңгейі айқын байқалады. Қазақстандық тұтынушылық
тауарлар ... ... ... ... бірақ төменгі баға ... ... ... шектеулер әсерінен бәсекеге төтеп ... ... ... ішкі ... ... ... жоғарылату
бірінші кезекке қойылып отыр. Бәсекеге қабілеттілікті жоғырылатудың ең
бастысы – бұл тауардың бағасын төмендету. ... ... ... арттырудың негізгі бағыттары:
● статистикалық берілгендерге қарай отырып бірлестіктер және
тексерулер жүйелердің бәсекеге қабілеттілігін анықтау;
● менеджмент пен маркетингті микродеңгейде жақсарту;
... ... ... ... ішкі ... ... деңгейде ішкі нарықтағы тауар айналасына
ақпараттық қолдау көрсету, бәсекелестерді білу,
инвесторларды табу және ... ... ... стратегиялық серіктестерді табу;
● монополия сферасындағы қатаң бағаны реттеу;
● кейбір тұтыну тауарларын өндіруге және технологиялық,
техникалық деңгейде жоғарылату үшін шет ел ... ... ... ... ... шетел
инвесторларына тиімді болуы мүмкін, оларды экспорттау
мүмкіндігі туындайды;
● жеңіл және ... ... ... ... жылдам
дамуы;
● сапасы мен ассортиментін жоғарлата отырып бәсекеге
қабілеттігін анықтау;
● отандық экономиканың текстильді тоқыма және былғары аяқ
киім өнімдерінің тәуелділігі;
● шикізат және ... ... ... ... ішкі ... ... тарату және т.б.
Алға қойған мақсаттар келесіні көрсетеді:
● өндірістің ... ... ... ... ... ... ... етіп елдегі импорт тауарларын
ығыстыру;
● кәсіпорынның қаржылық – экономикалық жағдайының
жақсаруы;
● кәсіпкерлермен бірлестіктерге ... ... ... жасау, бизнес жоспарын дайындау;
● несиені кәсіпорнның екінші деңгейлі ... ... ... ... ... ИСО – 9000 ... стандарттар Қазақстан
Республикасындағы кәсіпорындарда енгізілген ... ... ...... стандарт.
ИСО – 9000 стандарты елімізде отандық кәсіпорындардың өндірген
тауарларын шетелдерге ... ... ... ... ... елімізге шетел тауарлар импортына шек қоюы және ... ... ... өсуі, тауар бағасының төмендеуі әсер
етеді. Мысалыға, ЖШС «Шымкентпиво» 2004 жылы өнім ... ... ... ... ... жақсартып өндіруді көздеген
болатын. Бұл ... ... ... ... тауар сапасынан төмен емес. ААҚ
«Шымкентмай» өндірісті модернизациялаумен қатар технологияларды дамыту
арқылы ... ... ... 2006 ... 29.8 мың ... ... отыр, жоғарылау қарқыны 2004 жылы 11.5.5% құрады. Елде
қолданылатын агротехникалардың төмен деңгейі, ауыл ... ... ... ... және ... машина механизмдерінің төмен
деңгейі айқын байқалады. Әлемдік ... ... өнім ... ету үшін ... ... сапаны бақылау жүйесін
өндіруі қажет. Бірақ бұл жұмыс біздің облысымызда ... ... ... ... сапаның халықаралық жүйесімен облысымыздағы орта
және ірі кәсіпорындардың 8-9 пайызы ғана айналысуда.
1.4. Өнім сапасын арттырудың шетелдік тәжірбиесі
Қазақстандық кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатында, нарықтық
экономикасы дамыған шет елдердің тәжірбиесін қарастырған жөн.
Нарықтық экономикаға өту ... ... ... ... ... ... зерттеу қажеттілігін негіздейді. Нарықтық
экономикасы дамыған ... ... ... ... жету үшін ... алға қойылған белгілі бір мақсатқа бағытталуы керек деп есептейді.
Сапаны арттырудағы негізгі рөлді ... ... мен ... қателіктері ақпараттар алады.
Бірқатар елдерде жүргізілген зерттеулер бойынша сапаға аз ... ... ... 60 ... ... жөндеуге кетендігін
көрсеткен.
Сапаны арттырудың мәні Жапония мысалында жақсы көрінеді. ... ... ... өнеркәсіптері артта қалған, техникасы тозған,
өндірген өнімнің сапасы өте төмен Жапония ... ұлт ... ... кету
қауіпі туды. Өнеркәсіпшілер өнім сапасы мен өндіріс тиімділігін ... ... ... ... ... басқарушылар бүкіл әлем
бойынша тәжірбиелерді зерттеген. Сондай-ақ АҚШ және ... ... ... ... ... ... ... жақтарын
қарастырған. Жапондық басқарушылар сапаны статистикалық бақылау және ... ... ... көп ... ... ... қатар әр түрлі
елдердің тәжірбиесін ... ... өнім ... мен өз ... ... ... Жапон елінде сапаның жапондық стандарттары және «Сапа
мәдниеті» деп аталатын түсінік пайда ... ... ... - ... ... сапасынан және қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... іс - ... жаңа
әдістемесінің бастамасы болып, сапаны жалпылай ... ... Бұл ... ... басқа өнім өткізу ... ... ... ... ... кейінгі қызмет көрсетуден тұрады. Сапаны жалпы
басқару тұтынушылар сұранысының өнім сапасына ықыласын ... және ... ... ... критерилерінің санына кірді. Сондықтан компания
менеджерлері сапаға басқарудың бір кезеңі ретінде қарамай, үлкен мән берді.
1950 ... ... АҚШ және ... ... ... ... бақылаудың
әр түрлі формалары пайда болды. Солардың бірі нөлдік дефекті ... ... ... ... ... ... шаралар, материалды
және моральды ынталандырулар қызметкерлердің өз жұмысын ақаусыз, сапалы
орындауына алып келеді.
1950 жылдары ... сапа ... ... ... етті. Сапа
үйірмелері сапаны және қызметкерлерді басқарудың жапондық тәжірбиесі мен
тұжырымдамасынан пайда болды. Сапа ... іс ... ... ... мен жұмыскерлерді оқыту болды. «Шебер үшін сапаны бақылау» деп
аталатын журнал ... ... Бұл ... ... мақсаттары:
● Кәсіпорынның дамуына және өндірісті жетілдіруге үлес қосу;
● Адамға құрмет көрсету кезінде, жұмыс орнында қуанышты жағдай құру;
● Адам ... ... және оның ... ... ... жағдай жасау. Мұндай сапа үйірмелерінің саны ... 1965 ... ... ... сапаны басқару жүйесіндегі функцоналдаудың ерекше
сипаттамасы дефектісіз ... ... ... ... жан ... ... ... қатаң тексеру, өнім сапасын ... ... ... іс – ... ... ... ... Соңғы
жиырма жыл ішінде өнімнің сапасын жақсарту бойынша Жапонияны тәжірбиесіне
көңіл ... ... ... ... жоғары сапалығымен, американдық
және батыс еуропалық тауарларынан анағұрлым төмен бағасымен ерекшеленеді.
Сонымен Жапонияда ... ... көз ... ... Басқару және технология облысындағы ғылыми өңдеулердің
кең қолданысы;
● Өз ... ... ... ... ... ... ... өндірісті талдау мен
бақылауда компьютеризацияның жоғарғы дәрежесі;
● Кооперативті рухтың дамуы.
Батыс ... ... АҚШ ... өнім сапасын жалпы бақылау үш
міндетті шартты ұсынады:
1. Сапа іс-әрекетінің ... ... ... ретінде, фирманың
жоғары жетекшілігімен мойындалуы. Сондықтан нақты міндеттер ... ... ... бір қор бөлінеді. себебі сапаға қойылатын талапты тұтынушы
аяқтайды. Өнім ... ... өсіп ... ... және бұл үздіксіз өзгеріп
отыратын мақсат.
2. Өнім сапасын арттыру бойынша ... ... ... ... ... қажет. Көбінесе өнім сапасын арттыруға, жаңа
бұйымды дайындау кезеңінде көп көңіл бөлінеді.
3. Белгілі бір ... ... ... оқу ... жүруі және
жұмыскерлерді ынталандыру.
Американдық экономист А.Фейгенбауманның пікірінше қатаң ... ... ... ... 70% ... өнімі тарапынан қатаң
бәсекелестікте) фирма жетістікпен дамуы, келесідей қағидалармен жетекшілік
етуінде:
● сапа фирма қызметінің бағыттарының бірі ... ... ... ... ... ... ... артуы оның қалыптасуына әрбір фирма
қызметкерлерінің қатысу деңгейінен ... сапа ... ... ... төмендетуде кедергі жасамайды,
керісінше жағдай жасайды;
● сапа жаңа ... және ... ... сапаны тікелей және тиімді басқару қажет.
Бұйым сапасын ... ... ... жыл сайы өсіп ... ... әлемдік нарықтың сипаттамаларының бірі. Жаңа ... ... ... ... ... ... бұйымды талқылау кезінен бастап, барлық техникалық
жаңалықтармен қатар сапа қарастырылуы қажет;
● ғылыми зерттеу және ...... ... ... жоғары бұйым варианттарын
жобалауды шектемей ұйымдастырылуы қажет;
● бұйымды талқылауды ... ... ... ... белгісі болуы қажет.
1980 жылдың соңында нарықтық экономикасы ... ... ... ... және ендіру, талқылаумен айналысты. Сапа
менеджментіне ... ... ... Өнім сапасына ғана емес көрсетілетін
қызмет сапасына көңіл аударылды. АҚШ пен Жапония модельдерін ... ... ... ... ... бағытталуы. Американдық
компанияларда өнім сапасының қалыптасуындағы негізгі элементі – тұтынушының
талаптарын талдау болып табылады. Сапаны ... ... ... ... ... талабы болады, осылайша кері байланыс жүйесі ... ... сапа ... ... өз ... ... ... Эксплуатация, техникалық қызмет көрсету, жөндеуге кепілдік беру,
сол өнім ... ... ... ... жөнінде қосымша
ақпараттар береді.
Сапаны басқарудың Жапондық жүйесінің қызмет етуінің ерекшелігі ... ... ... сақтауды қатаң бақылау, өнім сапасын
басқаруға жұмыскерлерді тарту әдістері арқылы жан ... ... ... ... ... және Жапонияның өнеркәсіптік
кәсіпорындардакелесідей екі тұжырымдама ... ... ... ... (Total Qualiti Control) және CWQC (Company ... ... TQC тұжырымдамасы сапа мәселесіне мамандандырылған
құрылымдық функционалды ... ... ... ... Өнім сапасының
жауапкершілігі фирманың жетекшілігінің жоғары деңгейіне ұсынылады. SWQC
тұжырымдамасы ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның барлық қызметкерлерінің қатысуын ұсынады.
Бұл ыңғай ... ... жан ... ... ... ... негізделе отырып, сапаны басқаруға ... ... ... ... ... ... ... беретін
шараларды жүзеге асырумен араласады, ... ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырылады. Бұл қағида
сериясы ИСО стандартты тұжырымдамасымен жүзеге асты.
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЕН ... ... ... ... ... ... МЕН ОНЫҢ ДАМУ БОЛАШАҒЫ
2.1. Қазақстан Республикасындағы өнеркәсіп салаларының
қазіргі жағдайы
Республикамыздың ... ... ... ... потенциялы дамуының деңгейімен анықталады. Өнеркәсіптік секторды
одан әрі дамытудың басты ... тек қана ... ... мен ... сондай – ақ оның қайта құрылуы бәсекеге қабілеттілігін арттыру,
шығарылатын өнімнің сапасын жақсарту, оның ... ... ... ... ... Республикасы бойынша өнеркәсіп өндірісінің 2000 –
2004 жылдың қаңтар – ... ... ... ... ... ... көруге болады. кестедегі өнеркәсіп өндірісінің бес жылының 2004
жылды 2003 жылмен ... ... 2004 ... ... – желтоқсан
айларындағы өнеркәсіп өндірісінің қорытындылайтын болсам, 2004 жылы ... ... 4959,9 млрд ... ... ... бұл 2003 жылғы
деңгейден 12,7% жоғары. Көлемнің өсуі негізінен газ конденсатын (45%), газ
түріндегі табиғи газ (тауарлы ... (25,3%), шикі ... (11,5%) ... ... (6,8%), ... ... (5,3%) тас көмір (2,3%) өндіруді
арттырумен қамтамасыз етіледі. Сондай-ақ құрамында алтыны бар ... ... ... ескерткіштерге, әрлеуге немесе құрылысқа арналған гранит пен
құмтас, бор және доломит, құм және ... ... ... ... ... 2003 жылғыдан артық өндірілген. Өңдеу өнеркәсібінде 1510,2 млрд
теңгенің өнімі өндірілді яғни 2003 ... 8,9% ... ... және тігін
өнеркәсібінде 37,3 млрд теңгенің өнімі ... 2003 ... ... ... бұл ... осы түрі ... өнеркәсіп өндіріс көлемінің
70%-ға жуық үлесі келетін мақта талшығын шығаруды ... ... ... ... жасалған бұйымдар өндіруде және аяқ киім өндіруде 2004
жылы 2,4 млрд ... ... ... бұл ірі қара ... ... жылқы,
қой, ешкі және шошқа тектес жануарлардың терісінен дайындалған былғары және
үсті былғарыдан жасалған аяқ ... ... ... есебінен 2003 жылғы
деңгейден 17,9% жоғары. ... ... және ... бұйымдар өндірудің
көлемі 2003 жылмен салыстырғанда 91,7% құрады, целлюлоза – қағаз өнеркәсібі
мен баспа ісінде 33,3 млрд ... ... ... ... мұнай өнімдерін
және ядролық материалдар өндіруде 134 млрд ... ... ... ... 42,5 млрд теңгенің өнімі ... Ал ... және ... ... бұйымдары өндірісінде 628,2 млрд теңгенің
өнімі өндіріліп соның ішінде қара және түсті металлургия өнімі – ... млрд және 307,1 млрд ... ... ... саласында 123,7 млрд
теңгенің өнімі өндірілді. Сонымен қатар республикада 66,8 млрд кВт ... 2003 ... 4,6% ... ... ... ... жылу энергиясын
өндіру Ақмола, Ақтөбе, Алматы, Атырау, Қарағанды, Солтүстік Қазақстан
облыстары мен ... ... ... ... ... ... 2003 ... деңгейге 99,7% құрады, ал табиғи су өндірісі 2,3 млрд
текше метр ... бұл 2003 ... ... 5,7% ... ... №4 кестеден көріп отырғанымыздай, жалпы Республика бойынша
соңғы бес жылда 12 млн 154 мың 127 ... ... ... 2004 жылы 2003
жылға қарағанда 346701 теңгенің өнімі артық өндірілді. Ал енді ... ... ... ... ... ... өнім ... үлкен
көрсеткішті Атырау, Маңғыстау, Қарағанды, Ақтөбе, Павлодар ... ... ... ... Алматы қаласы, Қызылорда, Алматы облысы, Оңтүстік
Қазақстан, Батыс Қазақстан, Қостанай ... ... ... тұр.ал ең
төменгі көрсеткішті Ақмола, Жамбыл, Астан және Солтүстік ... ... ... ... ... ... өнімнің өсу қарқыны жылдан
жылға өсіп отырғанын байқауға болады. егер 2003 жылы ... өсіп ... ... ... ... өндірілді деп алып қарасақ, 2004 жылы бұл көрсеткіш
8,9%-ға асып түсті де 667 мың 552 теңгені ... ... бұл ... ... ... ... бұл мұнай өндірудің есебінен деп айтуымызға
болады. Атырау ... ... ... көрсеткішті Маңғыстау облысы алып
отыр, 2003 жылы 2002 ... ... ... көп өнім ... де 2004
жыл бұл көрсеткіштер 364085 теңгеге жетті. Бұл ... сөз 2003 ... ... ... ... ... білдіреді. Кейінгі орынды
көмідің есесінен өндіріс көлемін ұлғайтып ... ... ... ... екі ... салыстырмалы түрде алып қарайтын болсақ, 2003
жылы 2002 жылға қарағанда 18,0%-ға артық өнім ... 366832 ... ... 2004 жылы бұл көрсеткіш 7,7%-ға өсіп кетіп, 395078 теңгеге
жетті. Ал енді ... ... мен ... облыстарын салыстырып көрейік,
2003 жылы Павлодар облысында ... ... ... ... ... яғни 2003 жылы 204601 ... өнімі өндірілсе, Ақтөбе облысында
194840 теңгеге өнім өндірілді, 2004 жылы ... ... 2003 ... ... ... өнім ... 228641 теңгені құраса, Ақтөбе
облысында 2004 жылы 229911 теңгенің ... ... бұл 2003 ... ... артық өндірілді деген сөз. Павлодар облысымен
салыстырмалы ... алып ... ... ... Павлодар облысына
қарағанда 0,5%-ға көп өнім ... ... ... ... ... ... ... қаласы, Қызылорда, Алматы облысы, Оңтүстік Қазақстан,
Батыс Қазақстан облысында соңғы бес жылда 670181 теңгенің өнімі ... жылы 2003 ... ... ... өсті де 201113 теңгені құрады.
Қорытынды бойынша ... ... ... ... ... 9%-ға кем өнім
түрін өндіріп 154408 теңгеге жетті.
Бір жылда адам басына шаққандағы халықты сүт өнімдермен (сүтпен) қамтамасыз
ету ... |1990 |1999 |2000 |2001 |2002 |2003 ... ... |260 |260 |260 |260 |260 |260 ... ... ... | | | | | | ... ... ... |349 |237 |251 |262 |274 |282 ... ... | | | | | | ... ... ... |311 |211 |235 |235 |260 |265 ... тұтыну | | | | | | ... ... ... ... ... 1990 ... жан басына сүт пен сүт өнімдерін тұтыну ұлттық нормадан
төмен ... 2002 жылы ғана ... ... 260 кг., 2003 жылы 265 ... ... жылдары сүт өнімдерін тұтынуға деген өсу тенденциясы байқалуда,
соңғы үш жылда жан ... ... сүт ... ... 2000 жылы 235 ... 2003 жылы 265 кг-ға дейін. Төлем қабілеттілігі бар халықтың өсуіне
байланысты күрделі қайта ... ... ... ... ... сүт, ... және т.б.)
Сүтті қайта өңдеудің қазіргі жағдайына талдау жасайтын болсақ:
● 1990 жылы ... ... ... тең ... ... 2631
тонна сүтті өндіре алатын 57 ірі сүт комбинаттары құрылған болатын.
● Қазіргі уақытта ... ... 5774,3 ... сүт ... 109
ірі және орта кәсіпорындарды қоса есептегенде 265 кәсіпорын жұмыс істеуде.
Нақты жағдайда ол 25% ды құрап отыр, оған ... ... сүт ... ... - 13%-ға (10,9 мың тонна).
● Кәсіпорындардың саны үнемі өзгеруде, ... ... ... ... ... ... кейін құрылып
жатса, кейбіреулері жаңа кіші цех болып ашылып жатыр. Жоғары ... ... ... ... жаңа және бірлескен кәсіпорындарды
(«ФудМастер» компаниясы – ... ... ... ... ... ... Теміртау қаласындағы «Космис» БК ЖШС- «Ren-milk» атты
Германия, Швецияның құрал жабдықтары; «Келешек и К» ... ... ... Пак» атты ... ... ... ... кәсіпорындардың көп
бөлігі моральды тозған құрал жабдықтармен жұмыс істеп келуде.
● Осы ... ... ... ... саны ... 10200
адамды құрайды. Тауарлы – сүт фермаларында сүтті қайта өңдеу бойынша кіші –
цехтар жұмыс істеуде. ... кіші – ... ... ... ... айналысады, ал олардың кейбіреулері ғана кермек ... ... ас ... ... ... ... ... қайта өңдейтін ... ... ... ... ... толығымен сәйкес болып келеді: 265 кәсіпорындардың
113-і солтүстік облыстарында орналасқан (Ақмола, Павлодар, ... ... ... ... өндірісіндегі сүт өнімдерінің
жетіспеушілігі Маңғыстау, Атырау, Қызылорда, Жамбыл облыстарында ... ... ... қалаларындағы шикізатқа деген тапшылық Ақмола және Алматы
облыстарындағы артықшылықтың есесінен жабылып отыр;
● Белгілі бір мезгілдерде сүт ... ... ... ... сүт ... ... қайта өңдеудегі жалпы өндірістің көлемі (мың. ... | |
| |1990 |1995 |1996 |1997 |
| |2001 |2002 |
| | ... ... |
| | | |ан ... % |
| | | ... | ... |56 |410,0 |28,8 |7 ... |15 |237,8 |5,5 |2,3 ... |194 |573,3 |33,4 |5,8 ... |1 |42,0 |0,8 |1,9 ... ... |562,9 |153,1 |27,2 ... |69 |214,8 |20,3 |9,4 ... Қаз обл|18 |201,9 |3,8 |1,9 ... |59 |242,1 |11,0 |4,5 ... |29 |504,8 |36,7 |7,2 ... |6 |56,9 |1,2 |2,2 ... |- |3,2 |- |- ... |78 |289,4 |31,8 |10,9 ... Қаз ... |495,5 |35,6 |7,2 ... Қаз ... |428,4 |3,4 |7,9 ... ... |4278,6 |365,4 |8,5 ... ... ... 2003 жылы жалпы өндірістің 8,5% немесе 365,4
мың тонна сүтін өндіретін орта және ірі ... ... ... ... сүт фермалары жұмыс істеуде. Биылда өндіріс көлемін 650 мың тоннаға
немесе 15%-ға дейін жоғарылатуды жүзеге асыруға болады.
Ортадағы 1 сиырдың орташа ... ... |1990 |1995 |2000 |2001 |2002 |2003 ... |2110 |1600 |2226 |2303 |2381 |2434 ... |1651 |1212 |1420 |1428 |1465 |1640 ... |2255 |1702 |2290 |2357 |2439 |2591 ... |716 |577 |678 |720 |757 |944 ... ... ... |1725 |1928 |1973 |2035 |2044 ... |1814 |1492 |2137 |2211 |2289 |2438 ... Қазақстан обл|1592 |1092 |1525 |1396 |1420 |1523 ... |1870 |1249 |1505 |1684 |1743 |1405 ... |2055 |1703 |2445 |2453 |2469 |2469 ... |1308 |821 |887 |831 |840 |852 ... |1080 |707 |727 |665 |932 |879 ... |2042 |1814 |2122 |2077 |2316 |2316 ... ... ... |1921 |2744 |2769 |2775 |2784 |
|Оңт Қазақстан обл |2118 |1891 |1770 |1796 |1807 |1808 ... қ | | |2548 |2338 |2629 |2636 ... қ | | |1787 |2515 |2972 |2742 ... ... |1988 |1642 |1969 |1992 |2044 |2072 ... жылы ... бойынша орташа сауылым 2000 жылмен салыстырғанда
103 кг (5,2%)-ға өссе, 2001 жылы 4 ... ... 80 ... ... 2002 жылы 28 ... ... ... бұл көрсеткіштер Ақмола,
Ақтөбе, Алматы, Батыс ... ... және ... облыстарындағы ауыл
шаруашылық өнеркәсіптерінде өсу қарқыны байқалды.
2.2. Оңтүстік Қазақстан облысындағы ... ... ... мен оның
республикада алатын орны
Облыстың әлеуметтік экономикалық жағдайы облысымыздың өнеркәсіп
потенциялы ... ... ... ... ... ... ... 4,5 пайызы біздің облысымыздың үлесіне
тиеді, атап айтқанда: мақта талшығы - 100%, ...... ... - 69%, отын мазуты – 38,4%, бензин – 48,8%,
минералды су – 53,4 % ... ... - 22,8%, сыра – 24,1% ... ... ... – 14,5%.
Өнеркәсіптік секторды одан әрі ... ... ... тек қана
өндірісті тұрақтандыру мен өсіру емес, ... оның ... ... ... арттыру, шығарылатын өнімнің сапасын жақсарту, оның
экспорттық әлеуетінің жоғарылауы. ... ... ... ... ... ... ... №11 кестеден көруге болады. Жалпы
төмендегі кестені талдап ... ... ... ... өнімдерінің
деңгейі жылдан жылға өсу қарқынын қарастырған болатынбыз.
ОҚО өнеркәсіп өндірісінің дамуын сипаттайтын негізгі көрсеткіштер
арқылы ... ... ... болады. 2004 жылды қарастырып көрейік,
жоғарыда атап ... ... ... ... экономикасының негізін
құрайды. Облыстың аумақтық жалпы өніміндегі өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... - 32,9%) ... ... 42,9 ... жуық ... немесе облыс экономикасында
жұмыспен қамтылғандардың бестен бір ... ... ... кен ... ... жоғарғы қарқынмен дамуда. 2004 жылы өндіріс
көлемі 7573,3 млн ... ... ... ... ... кезеңімен
салыстырғанда 56,7 пайызға артты. Өнекәсіп өнімі көлемінің 84,8% ... ... ... және ... ... ... ... резина мен пластмасса бұйымдары, басқа да металл емес минералды
өнімдер өндіру, машина жасау ... өнім ... ... ... ... «Химфарм» ААҚ, «Южполиметал өндірістік корпорациясы»
АҚ, «Шымкентцемент» АҚ, «Трансформатор зауыты» АҚ; «Шымкентпиво» ЖШС, «Джей
ти ай ... ... ЖАҚ, ... ... ... ЖШС, ... ЖШС,
«Мақтарал» ЖАҚ және басқа да кәсіпорындар жоғарғы қарқынмен ... ... ... ... ... 21,7 ... ... құрайтын тоқыма
және тігін өнеркәсібі қарқынды даму үрдісіне ие ... Егер 2003 ... млн ... ... өндірілсе, 2004 жылы бұл көрсеткіш 11,5 пайызға
артық өндіріліп 21248,6 млн ... ... ... ... ... ... қуаттары жиналған шитті мақтаны толығымен өңдеуге
жеткілікті. Мақта талшығын өндіру өткен жылымен салыстырғанда 4,7 ... 138,9 мың ... ... ... ... ... ... мақта жібін өндіретін, 156
жұмысшылар бар ... ЖШС жаңа ... іске ... ... 500 ... ... ... мақта талшығын шығаратын «Альянс Казахский Русский текстиль»
ЖШС бірлескен кәсіпорында ...... ... ... ... ... өндіру өнеркәсібінде 2004 жылы өткен жылдың
тиісті кезеңімен ... 1,1 ... ... 38349,3 млн теңгені
құрады.
Электр энергиясын, газ бен суды өндіру мен бөлу секторында 11084,7 ... ... ... бұл 2003 ... ... ... салыстырғанда
12,9 пайызға артық. Ал енді Оңтүстік Қазақстан облысындағы өнеркәсіп
өндірісінің Қазақстан ... ... ... талдау жасайтын болсақ,
келесідей мәліметтерді алуға болады, оны төмендегі №14 ... ... ... бес ... ОҚО бойынша өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... ... ... 2004 жылы ... ... байқалады.
Өндірумен айналысатын кәсіпорындардың өнім көлемін ұлғайтуынан болып
отыр. Шымкент ... «Britex Line» ЖШС ... ... ... ұлғайтуда, Қазығұрт ауданында құрылыс материалдарын
шығаратын цех іске қосылды, Сарыағаш ...... ... ...... ... - ... және шөлмек болатын «Шымкентстекло» ЖШС
әйнек зауыты салынуда. ... ... ... ... құрылыс
материалдары зауыты іске қосылды.
Машина жасау саласында қалыптасқан өсу үрдісі сақталып отыр. Машина мен
қондырғылар 2003 жылмен салыстырғанда 45,0 ... ... ... ... теңгені құрады, бұл отандық ірі тұтынушылармен, атап айқанда темір жол
көлігі үшін, мұнай – газ ... ... ... ... ... ... шарт ... өндіріс көлемінің ұлғаюына байланысты болып
отыр.
Электр энергиясын, газ бен суды өндіру мен бөлу секторында 11084,7 млн
теңгенің өнімі ... бұл 2003 ... ... ... ... ... ... Ал енді Оңтүстік Қазақстан облысындағы өнеркәсіп
өндірісінің ... ... ... орнына талдау жасайтын болсақ,
келесідей мәліметтерді алуға болады, оны ... №9 ... ... Соңғы бес жылда ОҚО бойынша өнеркәсіп өндірісінің Қазақстан
Республикасындағы үлесі айтарлықтай ... ... 2004 жылы да ... ... 0,5 пайызға төмендегенін көруге болады. Өңдеу
өнеркәсібінде 2004 жылы 2003 ... 0,95 ... ... ... Электр энергиясын, газ бен суды өндіру мен бөлу 2004 жылы 0,2
пайызға төмендегендігі байқалады.
Экономикалық іс ... ... ... ... ... 2003 ... ... қорлары. ... |ҚР |ОҚО |
| ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |11,1 |39,36 |11,1 |
| | | | | ... | | | | ... – кен |4,7 |22,6 |40,7 |23,5 ... | | | | ... | | | | ... |42,0 |9,7 |43,7 |9,8 ... | | | | ... | | | | ... |39,5 |6,3 |39 |6,4 ... бен су | | | | ... | | | | ... бөлу | | | | ... ... ... экономикалық іс - әрекет түрлері
негізгі қорларының 2003 жылдың басындағы жаңаруы мен тозу ... ... ... ... жалпы негізгі қорларың тозу дәрежесі Оңтүстік
Қазақстан және Қазақстан Республикасы бойынша жоғары ... ... ... ... ал ... ... -11,1% тең. Қазақстан
Республикасы бойынша тау – кен өндіру өнеркәсібі 40,7%, ... ... ... ... ... тозу ... 40,7%, ... коэффициенті 23,5%-
ды құрады. Өңдеу өнеркәсібінің тозу дәржесі республика бойынша 42,0% болса,
жаңару коэффициенті 9,7% ға ... ... ... газ бен су ... ... бойынша тозу дәрежесі – 39,5%, жаңару коэффициенті 6,3%. ОҚО ... тозу ... 39%, ... ... 6,4% болды. Жалпы
өнеркәсіп өндірісінің ... ... ... болуы, өнім сапасын
нашарлатып, өнімнің ... ... ... ... ... жабдықталуына инвестицияның таратылуы өз ықпалын
тигізеді.
Жалпы облыстағы 60 кәсіпорынның қызметкерлері өз кәсіпорындарында сапа
жүйесін енгізу ... ... ... ... ... ... күшті ғылыми әлеует және өндіріс ресурстары негізінде құрылуда.
Сонымн қатар, жоғары технологиясы өндірістерді құру, кәсіпорынның өндіріс
қондырғыларын ... ... ... ... ... ... ... және Сайрам ауданында пеноплаистиролдан шығатын ... ... іске ... жылы ... тұрған кәсіпорындарды. Жаңа кәсіпорындар-ды іске қосу,
жаңа өнім түрлерін өндіру мен ... ... ... ... ... ... 26 кәсіпорында 1903 жұмыс орны ашылған. Стратегиялық
жоспарға сәйкес, облыста мақта, шарап кластерлерін құру ... ... ... атап ... өнеркәсіп саласында өнім көлемінің 84,8%-
ын өңдеу өнеркәсібі алады дегендей, ... ... азық ... оның ... сүт ... ... талдау жасайық. Оңтүстік
Қазақстан облысы бойынша сүт өнеркәібінің дамуының бастауы болып, 1932 ... ... ... ... ... ... ... Қызылорданың «Союзмаслопром» агентігінің құрылуынан басталған
болатын. 1933 жылы шылы сүт ... ... ... салынған. Шымкенттегі
ең алғашқы гормолзауыт 1937 жылы салынған болатын. 1959 жылы тәуліктегі сүт
өнімдерін өндіретін қуаттылығы 25 ... ... ... ... базасында облыстық сүт комбинатының базасында ашық түрдегі
«Шымкент сүт» акционерлік ... ... 1998 ... ... айында
«Шымкент сүт» акционерлік қоғамы жауапкершілігі шектеулі серіктестігі болып
өзгертілді.
Қазіргі таңда ... сүт» ... ... бір ... ұйымдасқан түрде
бірігіп, тұтынушының талғамын қанағаттандыру үшін жоғары сапалы өнім ... ... Ол ... ... ... мамандар, техникамен
жабдықтау, қазіргі заманғы техникалық құрал – жабдықтар, ал ең бастысы –
тұтынушының ... ... ... ... ... Бұдан басқа Шымкент
қаласындағы Георгиевка поселкесінде «ФудМстер» ... ... ... бері ... ... ... Қазақстандағы сүт өнеркәсібінде «Фуд Мастер»
компаниясының алатын орны
Өндірушілер қатарына қосылмақ болып жүретін кәсіпкерлердің көбі қажетті
ғимараттарды салумен (жөндеумен), ... ... ... ... ... ... ... Мұнымен қоса әдетте ең күрделі болып
саналатын шикізат көздерін ... ... ... ... ... ретінде
мұндай қиыншылықтармен көбінесе ауыл ... ... ... тап ... ... бірден бір себебі ретінде 90-ша жылдарда
бастау ... ... 1997 ... 60 ... дейін төмендеп кеткен ауыл
шаруашылық өндіріс процестерінің қысқаруынан байқалған болатын. Сәйкесінше
сүт саласына өз ... ... ірі қара ... есеге қысқарып кетуі
барлық кәсіпорын үшін оңайға соққан жоқ болатын. Тап осы ... ... ... да ... ... ... ... компаниясы қызметінің ең алғашқы қадамы болып 1995 жылы
Ыстықкөл қаласында ең алғашқы рет өз жұмысын жетілдіру ... сүт ... ... ... іске ... ... бастап басталды десек, қателеспеген
болармыз. Көп ұзамай компания өзінің өндірісін ұлғайту үшін оның әрі қарай
дамуы үшін құрылып қана қою ... ол үшін оның ... ... ... ... ... материалдармен қамтамасыз етумен
айналысатын жабдықтаушылардың республиканың ... ... ... ... ... ... екендігін ескере отыруына байланысты,
компания қысқа мерзім ішінде жеке ... ... ... жинақтау жөнінен
арнайы бағдарлама жасалған болатын. Қазақстанның төрт ... ... сүт ... пунктері құрылған болатын. Әр бір пункте құрал жабдықтарды
алуға 800 мың ... ... ... ... ... ... пункте жұмыс істеу
үшін тоңазытқыш құрал жабдықтарды қондыру, сүтті экспресс – талдау, есептік
нұсқаларды ... және ... ... ... ... арнайы оқып үйренген
болатын. Нәтижесінде бұл жүйе сәтті өткізілуіне байланысты қайта өңдеуге
қажетті ... 70%-ын жеке ... алып ... Күн ... сүт ... ... келе ... Ыстықкөлдегі қайта өңдеу
зауытынан басқа Шымкентте, Астанада және ... ... ... ... істеуде. Бүгінгі таңда «Фуд Мастер - Алматы» ... 35-50 ... сүт ... 1997 жылы ... ... ... ... («Жаңа астана») атты кәсіпорын ашылған күннен бастап ... ... ... ... ... 1998 жылы «Фуд ... ... тағы екі зауыт ашылды: бірі ... ... ... ... ... сүт – ... ... базасынан ашылған
«Фуд Мастер-Шымкент» зауыты болса, екіншісі Қордай ... ... ... ... Қазіргі таңда «Фуд Мастер-Шымкент» зауыты сүзбе,
сары май, «Ленгерский», «Чечель» сырларын, ... және ... ... өндіруде, ал «Май - ... ... ... ... сары май мен ... ... айналысады. Қазіргі таңда
компанияның өндірістік базасы әлемге танымал Tetra Laval, Nimko, Phoenix
сынды ... ... ... ... «Фуд Мастер»
компаниясы өзінің ... ... ... ... отыр. «Фуд
Мастер» компаниясы басшыларының айтуы бойынша: «Фирма ... алға ... бір күш әрі ең ... ... болып - онда қызмет ететін барлық
адамдар» деп атап өтілген. «Фуд Мастер өз ... ... атты ... ... компанияның ең құнды капитал салымы болып қызметкерлерді
оқыту және квалификация ... ... ... ... ... ... оқу үрдістерін және стажировкаларын Еуропа, АҚШ-тары ... оқып ... ... тағы да бірден бір басты принциптерінің
бірі болып саналатындығы – бұл тек қана сапалы өнім ... ... ... ... ... ... ... дүкендерге сатылу
кезеңге дейін жүретін барлық іс әрекеттерге мұқият түрде бақылау ... ... ... ... ең алғаш енгізген міне осы
компания болатын, яғни халықаралық ... ... ... ... сапалы
өнімді шығарудың бірден бір кепілі болады.
жоғарыда атап өткендей «Фуд Мастер-Шымкент» компаниясы 1998 ... ... ... ... ... істеп келуде. Ендеше компания жөнінде қысқаша
тоқталып өтейік, Қазіргі таңда зауыт оннан астам өнім ... ... ... ... ... ... «Микстер» сынды әйгілі еуропа
елдерінің қазіргі заманғы құрал жабдықтармен ... ... ... ... мен ... ... өндіріледі. Зауытта сүтің апасын
анықтайтын экспресс – лаборатория ... ... «Фуд ... ... ... өнім ... басты концепсиясын қолдануына байланысты өнімді
бақылап отыру негізге алынған. Сүттің 85%-ын (3 мыңдай адам) жеке ... ... ... айта ... жайт «Фуд ... ... қарамағындағы қызметкерлеріне уақытылы жалақысын төлеп отыруды,
түрлі мейрмадық іс – шараларды өткізуге көп балалы қызметкерлерге ... ... және тағы сол ... ... қамтамасыз етілген. «Фуд
Мастер – Шымкент компаниясы» өз тауарларын шет елдерге шығаруға ... ... ... ... ... етілген.
ІІІ. Өнеркәсіп салаларын дамыту мен өнімнің
сапасын арттыру жолдары
Қазіргі таңда өнім сапасын басқаруды жетілдіру ... ... ... ... ... өнім ... басқару жүйесіне
маркетингтік қызмет механизмін ендіру, сапаны басқаруға жүйені бағыттау,
тұтынушыға бағыттау және сапаны басқару ... әсер ... ... өмірлік циклінің барлық кезеңдерінде күшейтуді көздеп отыр.
Тәжірибе көрсеткендей халқаралық стандарқа ... ...... ... ... мен ... ету мен ... Ол сондай – ақ ескі көз ... мен ... ... сипаттағы кедергілерді де қарастырады. ... ... іс ... ... және бұйымның сапасының қажетті
деңгейін ... ... ... ... ішкі ... ұсынылған
тұтынушы талаптарын тұрақты қанағаттандыруды қамтамасыз ететін өнім сапасын
өз деңгейінде ұстау міндетін шешу қажет.
Сапаны басқаруға қажетті сапа деңгейін ... ету ... ... ... ... құру ... ... асырылатын іс әрекеттердің
барлығын қарастырған жөн. Кез келген ... мәні ... ... және бірден бірі бақару ... ... ... ету. Өнім ... ... ... тікелей басқару
объектісіне өнім сапасы тәуелді болатын процестер болғандықтан, ... ... ... өндірістік және өндірістен кейінгі өнімнің
өмірлік ... ... ... Басқарушылық шешімдерді өңдеу басқару
процесінің нақты жағдайы мен оны ... ... мен ... ... ... ... ... Өнім сапасының
көрсеткіштерін реттеу параметрлері мен нормативті құжаттарды (стандарттар,
технологиялық жағдай, сызбалар, ... ... ... ... ... бөлігі ретінде қарастыру қажет.
Әрбір кәіпорынның негізгі міндеті өндірген өнімі мен ... ... ... ... ... іс әрекеті өндірілген
өнімінің нақты қажеттілігіне жауап ... ... ... ... талаптарына және заңдылығына сәйкес бәсекеге
қабілетті бағамен ... ... және ... ... ... ... етілуі тиіс.
Өнімнің сапасын басқару жүйелі түрде жүзеге асырылуы керек, яғни
кәсіпорында ... ... үшін ... ресурстармен процестерді,
процедураларды нақты бөлетін ұйымдық құрылымын көрсететін өнім ... ... ... ету ... ... ... сапа ... қанағаттандыру, оның ішінде
жобалау конструкторлық және өзара шарттық талаптарға сай ... ... ... мен ... жиынтығы болуы шарт.
Сапаны басқару жүйесін сапаны басқаруға қажетті процестермен өнімдер
әрбір жұмыскердің өз жұмысына ... ... ... ... ретінде қарастырылуы қажет. Сапа саласындағы саясатқа келесілерді
жатқызуға болады:
1. Кәсіпорынның экономикалық жағдайын жақсарту:
2. Өнімді сату нарығын ... және жаңа ... ... ... кәсіпорындармен фирмалардың деңгейіне асып түсетін өнімнің
технологиялық деңгейлеріне жету:
4. Сапаның басты көрсеткіштерін нығайту:
5. Өндірілген ... ... ... ... берілетін кепілдік мерзімін ұзарту және әртүрлі қызметті
дамыту.
Өнім ... ... ... ... ... ... алдында мынадай негізгі мәселелерді қарастыру қажет:
● Өнім сапасын басқару жүйесіне маркетингтік іс әрекет механизмін қосу:
● Өнімнің өмір сүру циклінің барлық ... ... ... ... ету ... ... өмірлік циклінің негізгі кезеңдеріне қойылатын талаптарды
келесіде қарастырып өтуге болады:
1. Маркетинг облысындағы сапа жүйесіне ... ... ... ... ... ... рөлді маркетинг
функциясы алады, олар:
● өнімге қажеттілік болжамын ұсыну:
● нарық сұранысын немесе шаруашылық шарттарын талдау ... ... ... ... алынған ақпараттарды бақылау және кері ... ... ... ... ... ... талаптар бойынша арнайы есептемені ұсыну:
2. Техникалық шарттарды талдау және жобалау кезіндегі сапа жүйесінің
талаптары:
... ... мен ... ... ... беретін жобаның
құрылуын қамтамасыз ететін сапа жүйесі болуы керек:
● мақсатты ғылым ... ... ... ... бойынша
жұмыстарды жоспарлау:
● жобалардың әр түрлі кезеңдеріне өнім параметрлерін ... және ... ... ... жөндеуге бағытталған шаралар кешенің жасау:
● алғашқы талаптарға жобаның сәйкестігін бақылау:
... ... ... ... ... ... өндірісін бақылау:
● жобаны қайта бағалау.
3. Материалды техникалық ... ету ... сапа ... ... ... және ... ... материалдар сапасынан
тәуеліз соңғы өнім сапасына кәсіпорын жауапты ... ... ... ... ... ... алынатын
материалдарға талаптарды жасау;
● жабдықтаушыларына жұмыс формасын, әдістерін процедурасын бекіту;
● жабдықтаушылар мен сапа жөніндегі келіспушілік сұақтардың ... ... және ... алынған өнім сапасы жөніндегі мәліметтерді
тіркеу.
4. Өндіріс пен өндірістік процесті талқылау, дайындау поцесіндегі ... ... ... дайындығын, өнімді дайындау кезінде
техникалық құжаттар ... ... ... ... ... ... Бұл үшін сапаны басқару жүйесі басқарушыға шарттағы өндірістің
барлық элементтерімен қамтамасыз етуі ... ... ... ... ... мен дайын өнімді сынауда бақылау болуы қажет, сондай – ... ... ... ... ... Бұл үшін ... ... сапасы
арттыруға бағытталған, қызметкерлерді ынталандыру, реттеу шаралары өңделуі
қажет.
5. Өндірістен кейінгі кезеңдегі сапа ... ... ... ... монтаждау, техникалық қызмет көрсету). ... ... ... арту ... жұмыстары кезінде сақтау, тасымалдау кезінде ақаулардың
болуын алдын алатын шаралар мен шарттарды, ресурстар мен ... ... ... ... ... ... ... кеңес,
керісінше таза тәжірибелік сипаттам алу керек. Оның негізгі себептеріне
кәсіптік ... ... ... ... ... және
ұйымдық техникалық базасының ... ... ... ... ... ... технлогиялық және басқарушылық
процесіндегі ... ... ... ... ... ... стандартты енгізу материалды ... ... ... ... ... жоғарғы талаптар мен шектелмейді, сонымен ... ... ... ... мен де ... ... басқару жүйесімен қатар сапалы зерттеудегі негізгі рөлді
сапа топтары алу қажет. Сапа топтары кәсіпорындағы психологиялық климатты,
өзгерістерді жәнне ... ... ... ... ... ұйымдастырудың принциптері келесідей болуы мүмкін:
● Қатынасу еркіндігі;
● Ұжыммен бірге дұрыс шешімді іздеу;
● Жеткен жетістіктерге моральды және материалды ... ... ақы ... ... ... ... ... жетекші кеңесші Ф.Кросби марапаттау жүйесіне үлкен көңіл
аударғандықтан, өнім сапасын жоғарлату кәсіпорын үшін үлкен жұмыс, ... ... ... барлық бағытын көрсетеді және соңында өнім
сапасы деп ... ... ... ... көрсетеді. Алдыңғы
қатарлы фирмалардың қатарына жатуы үшін өнім сапасын басқаруды келесідей
жаңа старатегиясын енгізуіміз ... өнім ... ... да бір ... техникалық функциясын емес, ол
фирманың бүкіл ұйымдастырушылық құрылымы мен байланысы жүйелік процес;
● сапаның жаңа ... ... ... ұйымдастырушы құрылымы
жауап беруі тиіс;
● өнім сапасы өндірістік цикл шеңберіне ғана тиісті емес, ... ... ... және сатудан кейьінгі қызметке де тиісті, маңызды болып
табылады;
● сапа өндірушінің емес ... ... ... ... өнім ... артытру өндірісте жаңа технологияны талап етеді;
● өнім ... ... ... ... ... мен ғана ... аталғандардың барлығы барлық қызметкерлерге қолдану қолайлы,
тұтынушылардың мүддесіне бағытталған, сапаны басқару жүйесі ... ... ғана ... ... ... Өнім ... жақсарту үшін
техника экономикалық және ұйымдастырушылық ... мен ... ... ... ... ... өнім ... арттыру деңгейін
қарастыратын жауапкершілік пен міндеттерде ескерілуі керек.
Өнім сапасын ... ... ... бірі ... стандарт
болып табылатындықтан, сапа іс әрекетінің негізгі стратегиялық ... ... ... пен ... ... ... арттыру жөніндегі шаралар
барлық бөлімдерге тиісті болуы керек. 80-90 ... ... сапа ... ... ... ... ... пайдаланудың жасау процесінің
ұйымдастырушылық, технологиялық техникалық мазмұның дәл және нақты ... ... өте ... ... ... қабылданатын және
енгізілетін болуы тиіс.
Өнім сапасын басқару механизмі №10 суретте ... Өнім ... ету үшін ... ... талаптарды қанағаттандыру мақсатында
жүргізілетін жоспарланған және ... ... ... ... ... басқару шешім қабылдау, бақылау, есепке алу, талдаудан тұрып,
сапаны ... сапа ... ... ... ... ... ... арттыруға бағытталуы тиіс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Экономикамыздың бәсекеге қабілетті болуы, ... ... ... елімізде өндірілетін өнім түрлерінің және көрсетілген
қызметтердің сапасына ... ... ... ... ... ... жалпы ұлттық өнімнің жартысына жуығы өндірілетін болғандықтан
және халық шаруашылығының басқа салаларын ... ... ... ... ... ... сапасына көңіл аудару
басты міндеттердің бірі болуы қажет.
Қазақстан ... және ... ... облысының өнеркәсіптері
өнімдерінің қазіргі жағдайына жасалған талдау өнеркәсіптің ... ... ... ... ... ... қалыптасқан кәсіпорындардың өз дамуында шикізаттық
бағыттан арыла ... ... ... ... ... байланысты
республика өнеркәсібі сырткы және ішкі нарықтағы бәсекелестікті көтере
алатын өнім түрлерін ... ... ... ... ... ... (станоктар, жабдықтар,
технологиялық желілер) моральді және ... тозу ... өте ... ... өнеркәсіп өнімдерінің үлкен бөлігінің сапасы өте төмен,
нарықтық қатынастардың дамуына ... ол ... ... ... өнімдерімен бәсекеге түсе алмайды.
3. Экспортталатын өнеркәсіп өнімдерінің үлесінің импортталатын өнім
үлесіне қарағанда темен болуы және ... ... ... ... болуы.
4. Өнеркәсіп кәсіпорындарына инвестиция ... ... ... ... ... бәсекеге кабілеттілігінің орташа деңгейінің
төмен болуы.
Қазіргі кезде өнім сапасын арттыру, бәсекеге қабілеттілікті ... ... ... ... көп. Оның ... ... ... бағдарламаны жүзеге асыру арқылы шикізаттық
бағыттан дайын өнім ... ... ... өнімнің сапасын әлемдік стандартқа ... ... ... ... ... ... ... дамыту және импорт алмастыру бағдарламасының орындалуы
және т.б.
Жоғарыда аталғандармен қатар өнеркәсіп ... ... ... ... үсыныстарды қысқаша айтуға болады:
➢ Сапаны басқару процесін жетілдіріп отыру. Жапондық сапаға үлкен
үлес қосқан Э.Демингтің пікірі ... өнім ... 94 ... ... ... жұмыскердің іс-әрекетіне қатысты сапа саясатын қалыптастыру;
➢ Жұмыскерлерді ынталандыру, еңбегін дұрыс бағалау.
➢ Инвесторлардың қызығушылығын арттыру;
➢ Маркетингтік зерттеу жұмыстарына үлкен көңіл ... ... ... ... мен ... ... ... дамыған елдердің қатарына қосылу үшін ... сай ... ... өнім ... керек, ал ол үшін өнім ... ... ... ... ... ... Қазақстан Президентінің халықка жолдауы - «Бәсекеге қабілетті
Қазақстан үшін, бәсекеге қабілетті экономика үшін, ... ... ... ... ... ... 14 ... Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсултан Назарбаевтың
Қазақстан халқына ... ... ... және ... ... ... ... 2005. 18 ақпан - 48бет
3. Қазақстан Президентінің ... ... ... ... 1997 ж. 11 ... ... Республикасының ндустриалды-инновациялық даму
стратегиясы//Астана 2003ж
5. ... А.Қ. ... ... оқу ... Әлімбетов - Алматы: Экономика. - 2003. -252 бет.
6. Жолдасбаеа Г.Ө ... ... Оқу ... ... Экономика, 2002. - 109 бет.
7. В.Я. Горфинкель.Экономика предприятия. /Москва :Экономика, 2003г.
8. А.И. ... ... ... Ж.О. ... Э.О ... ... мемлекеттік реттеудің өзекті
мәселелері. /Алматы: Экономика ,2002.-218 бет
10.Жұмасұлтанов Т. Бүгінгі Қазакстан. /Анықтамалық-статистикалық
жинақ. Алматы, 1991
11.0.В. ... СВ. ... ... ... ВО Агропромиздат, 1989. - 389 бет
12.Организация ... и ... ... ред. Д.М. ... .- ... Экономика, 1982 - 374 бет
13.Шогенов А.М управление качеством продукций //Пищевая
промышленность Москва 2004 №1 - стр 68
14. А.Ю. ... В.П. ... Е.В. ... ... ... 2003 №1 стр- ... ... "ФудМастер"- лидер молочной промышленности Казакстана
/Аль Пари 2003, №2 - стр-127
16. Қазақстан және оның өңірлері/ 2005, №1 ... ... ... и его регионов., 2000-2003гг стат.
сборник. Агенство РК по ... под. ред. К. ... ... ... 2004-212 ... ... ... ежегодник Казакстана., / под ред. К.Абдиева.-
Алматы: Агенсто РК по статистике, 2004
19. Оңтүстік Қазакстан облысының әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... ... экономикалық жағдайы
оператиті мәләметтер каңтар- желтоқсан 2002жыл/Оңтүстік Қазақстан облысының
статистикасын басқару. - ... 2002. - ... ... на ... ... ... 24 октября 2002
года
22.//Стандарты и качество// Москва 2004 №10
23.//Экономика сельскохозяйственных и ... ... ... ... облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының
корытындысы, Шымкент 2004 №1 және 2003 №1
25. Плушевский М,. ... ... ... качества продукций
//Стандарты и качество/Москва 2004 №12
26. Пищевая и перерабатыаюая промышленность Казахстана /2004 №5
27. Контроль ... и ... ... ... ... - Алматы, 2003 - №3 стр. 58-59
28. Абенова Д., Зарубежный опыт повышения ... ... ... ... ... ... 15
29. 3.3айкешова «Обеспечение конкурентно способности сервиса
потребителей» //Стандарты и качества, 2003г. №2 стр. 46
30.Ю. Кравченко «Качество - ... сила ... ... 2003г. №1 стр. 4

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еңбек қорғау8 бет
Оңүтістік Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті мемлекеттік мекемесі туралы жалпы мәліметтер64 бет
Өндірістік жарақаттануды сараптау әдістері. Кәсіби аурулар себебтері. Өндіріс орындарын желдету әдістері. Желдетуді есептеу тәсілдері10 бет
Екінші ретті қисықтар. Парабола2 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару8 бет
Тіршілік әрекеті қауіпсіздігі мен қоршаған ортаны қорғау салаларындағы сапамен басқару туралы7 бет
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«алматы қаласы кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті» туралы жалпы сипаттамасы18 бет
«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь