Генетикалық инженерия негіздері


Гендік инженерия деп генмен жұмыс істеу тәсілдерін, оны геномнан бөліп алу, синтездеу, геномға енгізу және геномды қажетті бағытта өзгертумен керекті өнімдер алуын айтады.
Гендік инженерияның арқасында биотехнология өте тамаша жетістіктерге жетті. Генді инженерия 1972 жылы пайда болды деп есептелінеді. Оның тууына және дамуына физико-химиялық биологияның үлкен үлесі бар және онсыз гендік инженерияның тууы да мүмкін емес. Егер алғашқыда гендік инженерияның әдісімен тек бір клеткалы организмді қажетті бағытта өзгерте алатын болса, оның тұқым қуалау процесінің өзгеруін меңгере алса, осы күні аталған процесті көп клеткалы организмдерде жасауға кірісе бастады.
1972 жылға дейін гендерді бөліп алу және синтездеу әдістерін меңгере бастады. 60-шы жылдың аяғында ғалымдар трансдукцияны пайдаланып, гендерді бөліп алу тәсілін жасауға тырысты. Бірақ осы күндері бұл тәсілді ешкім қолданбайды. Сол жылдарда гендерді химиялық әдіспен синтездей бастады. 1970 жылдан бастап гендерді ферменттің көмегімен жасай бастады. Ал 1972 жылы ДНҚ-ның рекомбинаттық молекуласын рестриктазамен жасау тәсілі ашылды. ДНҚ-ның рекомбинаттық молекуласын жасау жылы гендік инженерияның туған жылы деп есептелінеді. Бұл әдіс биотехнология үшін зор революция болып саналады.
Гендік инженерия мынадай кезеңдерден тұрады:
1) генді, яғни ДНҚ фрагментін алу;
2) рекомбинантты ДНҚ молекуласын құрастыру;
3) реципиент клеткасына рекомбинантты ДНҚ молекуласын енгізу;
4) қажет рекомбинантты ДНҚ молекулалары бар клондарды (бактериялық клеткаларды) ортадан табу.
«Биотехнология» деген түсініктеме бірінші рет 1917 жылы шошқа етін өндеу үдіріске толық мінездеме берген Венгрия инженері Карл Эрекимен қолданылған. К.Эреки сөзі бойынша: «Биотехнология – ол тірі жандардың көмегімен өткізілетін жұмыстар.»
Биотехнология дамуын қарастырғанда келесі заңдылықты байқап өтуге болады: ХХ-шы ғасырдың 60-шы жылдарына дейін көбінесе көбею саласында зерттеулер өткізілген (жасанды ұрықтандыру, суперовуляция, ұрықтарды қайта отырту). 60-шы жылдардың соңында және 70-ші жылдардың басында биотехнология өз зерттеулерін жасұшалардың технологияларының саласында қадағалап өткізеді. Олар келесі зерттеулер: экстракорпоралдық ұрықтандыру, өсіру, гаметалармен жасұшаларды төмен температураларда ұзақ уақыт сақтау. Ал 1973 жылдан бастап биотехнология молекулярлық зерттемелерге қатысады.
Биотехнология саласының мақсаты – коммерциялық өнімді дамыту. Сондықтан биотехнологияның негізінде экономика жатыр. Экономика жағдайлары жоғары мемлекеттерде биотехнология дамуы да өте жақсы деңгейде. Олар келесі мемлекеттер: Америка Құрамы Штаттар, Ұлы Британия, Германия, Франция, Нидерланды, Жапония. Жалпы биотехнологиялық өнімдердің 50 пайызы Америкалық Құрамы Штаттарына, 20 пайызы Европаға, 11 пайызы Жапонияға, 9 пайызы қалған мемлекеттерге келеді. Биотехнология адамзатқа келесі пайдалы жағдайларды тұдырады:
- инфекциялық, нәсілдік ауруларды анықтап, емдеп, келешекте болдырмау;
- антибиотиктерді, полимерлерді, аминқышқылдарды, ферменттерді және басқа тағамдық қоспаларды өңдейтін микроағзаларды дамыту;
- паразиттік, вирустік ауруларға төзімді өсімдіктердің түрлерін шығару;
- тез өсіп жететін, ауруларға қарсы тұра алатын мүмкіншіліктері жоғары жануарлардың көмегімен асыл тұқымдық малшаруашылықты дамыту;
- қоршаған ортаны кірлететін себептерден босату.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 5 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Қарағанды мемлекеттік медициналық университеті
Молекулярлық биология және медициналық генетика кафедрасы

ЭССЕ
Тақырыбы: Генетикалық инженерия негіздері

Орындаған: Сабденова Меруерт
101 стом
Тексерген: Қайрулдаевна Айгерім

Қарағанды 2012
Генетикалық инженерия негіздері

Гендік инженерия деп генмен жұмыс істеу тәсілдерін, оны геномнан бөліп алу, синтездеу, геномға енгізу және геномды қажетті бағытта өзгертумен керекті өнімдер алуын айтады.
Гендік инженерияның арқасында биотехнология өте тамаша жетістіктерге жетті. Генді инженерия 1972 жылы пайда болды деп есептелінеді. Оның тууына және дамуына физико-химиялық биологияның үлкен үлесі бар және онсыз гендік инженерияның тууы да мүмкін емес. Егер алғашқыда гендік инженерияның әдісімен тек бір клеткалы организмді қажетті бағытта өзгерте алатын болса, оның тұқым қуалау процесінің өзгеруін меңгере алса, осы күні аталған процесті көп клеткалы организмдерде жасауға кірісе бастады.
1972 жылға дейін гендерді бөліп алу және синтездеу әдістерін меңгере бастады. 60-шы жылдың аяғында ғалымдар трансдукцияны пайдаланып, гендерді бөліп алу тәсілін жасауға тырысты. Бірақ осы күндері бұл тәсілді ешкім қолданбайды. Сол жылдарда гендерді химиялық әдіспен синтездей бастады. 1970 жылдан бастап гендерді ферменттің көмегімен жасай бастады. Ал 1972 жылы ДНҚ-ның рекомбинаттық молекуласын рестриктазамен жасау тәсілі ашылды. ДНҚ-ның рекомбинаттық молекуласын жасау жылы гендік инженерияның туған жылы деп есептелінеді. Бұл әдіс биотехнология үшін зор революция болып саналады.
Гендік инженерия мынадай кезеңдерден тұрады:
1) генді, яғни ДНҚ фрагментін алу;
2) рекомбинантты ДНҚ молекуласын құрастыру;
3) реципиент клеткасына рекомбинантты ДНҚ молекуласын енгізу;
4) қажет рекомбинантты ДНҚ молекулалары бар клондарды (бактериялық клеткаларды) ортадан табу.
Биотехнология деген түсініктеме бірінші рет 1917 жылы шошқа етін өндеу үдіріске толық мінездеме берген Венгрия инженері Карл Эрекимен қолданылған. К.Эреки сөзі бойынша: Биотехнология - ол тірі жандардың көмегімен өткізілетін жұмыстар.
Биотехнология дамуын қарастырғанда келесі заңдылықты байқап өтуге болады: ХХ-шы ғасырдың 60-шы жылдарына дейін көбінесе көбею саласында зерттеулер өткізілген (жасанды ұрықтандыру, суперовуляция, ұрықтарды қайта отырту). 60-шы жылдардың соңында және 70-ші жылдардың басында биотехнология өз зерттеулерін жасұшалардың технологияларының саласында қадағалап өткізеді. Олар келесі зерттеулер: экстракорпоралдық ұрықтандыру, өсіру, гаметалармен жасұшаларды төмен температураларда ұзақ уақыт сақтау. Ал 1973 жылдан бастап биотехнология молекулярлық зерттемелерге қатысады.
Биотехнология саласының мақсаты - коммерциялық өнімді дамыту. Сондықтан биотехнологияның негізінде экономика жатыр. Экономика жағдайлары жоғары мемлекеттерде биотехнология дамуы да өте жақсы деңгейде. Олар келесі мемлекеттер: Америка Құрамы Штаттар, Ұлы Британия, Германия, Франция, Нидерланды, Жапония. Жалпы биотехнологиялық өнімдердің 50 пайызы Америкалық Құрамы Штаттарына, 20 пайызы Европаға, 11 пайызы Жапонияға, 9 пайызы қалған мемлекеттерге келеді. Биотехнология адамзатқа келесі пайдалы жағдайларды тұдырады:
- инфекциялық, нәсілдік ауруларды анықтап, емдеп, келешекте болдырмау;
- антибиотиктерді, полимерлерді, аминқышқылдарды, ферменттерді және басқа тағамдық қоспаларды өңдейтін микроағзаларды дамыту;
- паразиттік, вирустік ауруларға төзімді өсімдіктердің түрлерін шығару;
- тез өсіп жететін, ауруларға қарсы тұра алатын мүмкіншіліктері жоғары жануарлардың көмегімен асыл тұқымдық малшаруашылықты дамыту;
- қоршаған ортаны кірлететін себептерден босату.

Биотехнология: тарихи мәлімет
Мезгіл
Оқиға
1890
Волтер Хип бірінші рет қоянның ұрығын донордан реципиентке транспланттайды
1917
Карл Эреки биотехнология түсініктемесін кіргізеді
1961
Биотехнология және биоинженерия журналының шығуы
1973
Н.Бауэр және С.Кохан рекомбинанттық ДНҚ биотехнологиясын тұдырады
1975
Кохлер және Милстейн моноклоналды антиденелерді алу жолымен таныстырады
1978
Genentech компаниясы адам инсулинін іш таяқшаның көмегімен алады
1980
Американдық Жоғары сот Diamond*Chakrabarty компаниясының микроағзалармен генетикалық жұмыстарды өткізу құқығының патентін ашады
1981
Бірінші коммерциялық ДНҚ-синтезаторлар ашылған
1982
Рекомбинанттық ДНҚ көмегімен алынған жануарларға арналған вакцина Европада пайдалана басталды
1988
Полимеразды-шынжырлы реакциямен қолданып зерттеулер өткізіле басталды
1990
Адамның сома жасұшаларына арналған генетика терапиясының әдістері Америка құрама штаттарында жұмыс істей бастады
1990
Адам геномының жобасы жұмыс бастады
1997 осы күнге дейін
Сүтпен қоректенетіндердің ядроларын клондау
Биотехнология ағзаның биохимиялық, физиологиялық, қайта орнына келу мүмкіншіліктерін зерттеп, оның нәсілдік қорларымен қолданып, барлық биологиялық бағдарламаларды түзетуге мүмкіндік болатын жолдарды табуға жағдайлар тұдырады.
Биотехнологиялық зерттеулердің объекттері - тірі ағзалардың негізгі топтарының өкілдері. Олар вирустер, бактериялар, өсімдіктер және жануарлар, олардан бөлек жүрген молекулалар, жасұшалар және жасұшалардың құрамдарындағы заттар. Зерттеген уақытта тірі жүйелердің мүмкіншіліктерін, олардың қорларын қарастырады. Жануарлардың биотехнологиялық қорлары келесі:
- молекулярлық (геннің құрамы және қасиеттері);
- физиологиялық (гаметалар банкі, тотипотенттік);
- селекциялық (тұқым жақсарту, жаңа тұқым алу).
Сондықтан биотехнология осы тірі жүйелерде өтетін физико-химиялық, биохимиялық және физиологиялық үдірістерге, сол кезде шығатын қуатқа, өнімдердің жаратылуына және дағдарлануына, ұйымдастырылған құрылымдардың қалыптасуына сүйенеді.
Биотехнология ғылым болып өзіне келесі ғылыми пәндерді кіргізеді:
а) молекулярлы биология микробиологиямен бірігіп микроағзалардың биотехнологиясын құрады;
б) молекулярлы биология, микробиология және химиялық инженерия бірігіп молекулярлы биотехнология құрады;
в) жасұшалы биология молекулярлы биологиямен және микробиологиямен бірігіп жасұшалы биотехнология жаратады;
г) жасұшалы биотехнология, жануарлардың көбею биологиясы, акушерство және хирургия - осы ғылымдар жануарлардың көбею биотехнологиясын тұдырып отыр;
д) жануарлардың даму биологиясы, жануарлардың тұқымдарын ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Гендік инженерия негіздері. Трансгендік ағзалар, медицинамен фармацияда қолданылуы
Генетикалық инженерияның деңгейлері және хромосомалық,клетка инженериясы
Гендік инженерия мәні
Ген инженериясының кезеңдері
Жасушылық инженерия
Модификацияланған ағзаға генді вектормен енгізу
Ген инженериясы туралы
Гендік инженерия туралы
Вирустардың нәсілдік қасиеттері. Мутация түрлері. Гендік инженерия
Молекулалық биотехнология негіздері
Пәндер