Фотоэффект


1 Фотоэффект
2 Сыртқы фотоэффект заңдары мен оның кванттық теориясы
Фотоэффект дегеніміз –электромагниттік сәуле шығару әсерінен электрондардың заттан вакуумге ұшып шығу құбылысы (сыртқы фотоэффект) немесе заттың ішіндегі байланысқан күйдегі электрондардың еркін электрондарға айналу құбылысы (ішкі фотоэффект).
Сыртқы фотоэффектіні бірінші рет Г.Герц ашты. Бұл құбылысты А.Столетов 1888 – 1889 жылдар аралығында эксперимент жүзінде жан-жақты зерттеген. Эксперименттен алынған нәтижелер 9.1-суретте көрсетілген, бұл суретте фотоэлементтің вольт-амперлік сипаттамалары келтірілген (бірдей жиілікте ω= const, әртүрлі жарық ағыны үшін фототоктың катод пен анод арасына түсірілген кернеуге тәуелділігі). Графиктен байқайтынымыз:
- болған кезде катодтан шыққан электрондардың бір бөлігі анодқа жетеді. Егер теріс таңбалы тежеуіш кернеу беретін болсақ
9.1 сурет , фототок нольге айналады.

Пән: Физика
Жұмыс түрі:  Материал
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 6 бет
Таңдаулыға:   
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге
Кепілдік барма?

бот арқылы тегін алу, ауыстыру

Қандай қате таптыңыз?

Рақмет!






Фотоэффект.Сыртқы фотоэффект заңдары мен оның кванттық теориясы.
Фотоэффект дегеніміз - электромагниттік сәуле шығару әсерінен электрондардың заттан вакуумге ұшып шығу құбылысы (сыртқы фотоэффект) немесе заттың ішіндегі байланысқан күйдегі электрондардың еркін электрондарға айналу құбылысы (ішкі фотоэффект).
Сыртқы фотоэффектіні бірінші рет Г.Герц ашты. Бұл құбылысты А.Столетов 1888 - 1889 жылдар аралығында эксперимент жүзінде жан-жақты зерттеген. Эксперименттен алынған нәтижелер 9.1-суретте көрсетілген, бұл суретте фотоэлементтің вольт-амперлік сипаттамалары келтірілген (бірдей жиілікте ω= const, әртүрлі жарық ағыны үшін фототоктың катод пен анод арасына түсірілген кернеуге тәуелділігі). Графиктен байқайтынымыз:
- болған кезде катодтан шыққан электрондардың бір бөлігі анодқа жетеді. Егер теріс таңбалы тежеуіш кернеу беретін болсақ
9.1 сурет , фототок нольге айналады. Тежеуіш кернеу
жарық ағынына тәуелсіз, ол жарық жиілігімен ғана анықталады;
- кернеудің болатын бір мәнінде фототок қанығу мәніне жетеді Iқан.
,(9.6)
(9.6) өрнегі фотоэффект үшін Эйнштейн заңыдеп аталады. Бұл формула фотоэффектінің барлық заңдылықтарын түсіндіреді:
4.Комптон эффектісі.фотондар. фотон энергиясы.массасы, импульсі.
1922 жылы А.Комптон эксперимент жүзінде рентген сәулелерін еркін электрондар арқылы шашыратқанда олардың жиіліктері екі бөлшектің (фотон мен электронның) серпімді соқтығысу заңына сәйкес өзгеретінін көрсетті.
Комптон тәжірибе жасаған құрылғының схемасы 9.2-суретте көрсетілген.

9.2 сурет
Комптон эффектісінің негізгі ерекшелігі: толқын ұзындығы өзгерісі түскен сәуленің толқын ұзындығына да, шашырататын затқа да тәуелді емес, шашырау бұрышыменғана анықталады.
,(9.7)
мұндағы - тұрақты сан, электронның комптондық толқын ұзындығы деп аталады,.
Энергиямен импульстың сақталу заңдарын жазсақ ,(9.8)
,(9.9)
мұндағы и - рентген фотонының соқтығысуға дейінгі және одан кейінгі энергиялары;
- электронның соқтығысуға дейінгі энергиясы;
- электронның соқтығысудан кейінгі энргиясы;
- соқтығысудан кейінгі электрон импульсі;
и - соқтығысудан кейінгі және одан кейінгі фотон импульсі.
(9.9)теңдеу 9.3-суретте векторлық диаграмма түрінде көрсетілген.

Осы диаграмманы қолданып, (9.9)теңдеуді скалярлық түрде жазамыз
,
. (9.10)
(9.10) формула Комптон тәжірибелерінің нәтижелерімен сәйкес келеді. Бұл электрмагниттік сәуле шығарудың корпускулалық қасиеті туралы түсініктің дұрыс екенін көрсетеді.
М.Планктың идеясын дамыта отырып, А.Эйнштейн жарық кванттық түрде шығарылады, жұтылады және тараладыдеп тұжырымдады; яғни жарық дискретті, ол бөлшектерден тұрады. Жарық кванттары фотон деп аталады. Эйнштейн гипотезасына сәйкес фотон энергиясы
,(9.1)
мұндағы - жарық толқынының циклдік жиілігі.
Фотон с = 3∙108 мсжылдамдықпен қозғалады. Фотонның импульсі
, (9.2)
мұндағы - толқындық вектор модулі, ол жарық толқындарының таралу жылдамдығы векторының бойымен бағытталған. Бұл формуланы векторлық түрде жазуға болады. (9.3)
Фотон энергиясы мен импульсы арасындағы байланыс . (9.4)
Фотонның массасы, (9.5)
бірақ басқа бөлшектерден айырмашылығы, фотонда тыныштық масса болмайды .
Сонымен, фотон - электромагниттік сәуле шығару кванты. Басқа бөлшектер сияқты оның энергиясы, импульсы, массасы бар. Фотонның осы корпускулалық сипаттамалары толқындық сипаттамаларымен - жиілікпен және толқындық вектормен байланысқан
Фотоэлектрлік құбылыстар, фотоэффект -- электрмагниттік сәуленің затпен әсерлесуі нәтижесінде пайда болатын электрлік құбылыстар (электр өткізгіштігінің өзгеруі, ЭҚК-нің пайда болуы не электрондар эмиссиясы).
Бұл құбылыс қатты денелерде, сұйықтықтарда, сондай-ақ газдарда да байқалады. Фотоэлектрлік құбылыстар ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Фотоэффект. комптон эффектісі
Фотоэффект туралы
Фотоэффект құбылысы
Фотоэффект заңдары
Жарықтың кванттық қасиеттері және оған мектепте есеп шығарудың методикасы
Жарық фотоэлементтердің жұмысы
Фотодиод түрлері
Фотоэффект теориясы
Кванттық механиканың заңдары
Кванттық физиканы оқытуда ақпараттық технологияларды қолдану
Пәндер