Дүниетану сабағында жаңа технологиялар

Мазмұны:

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

1.Бастауыш сынып оқушылырының дүниетанымы
1.1 Бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Ұғымның пайда болуы жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10

2. Дүниетану сабағында жаңа технологиялар
2.1Дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу технологиясы арқылы қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2. 2 Дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың құрылымдық үлгісі ... ... ...17
2.3Дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу технологиясы арқылы қалыптастыру бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23

3. Дүниетану сабағында жаңа технологияның тәжірибелік.эксперимент жұмысы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Кіріспе.
Білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Бүгінгі күн талабы жалпы білім беру жүйесіне, білім беру мазмұны мен оқыту әдістеріне үлкен міндеттер жүктеуде. Білім алудың бағыт-бағдары Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында, Қазақстан Республикасының Конституциясында, «Қазақстан-2030» стратегиялық бағдарламасында, «Білім» мемлекеттік бағдарламасында және басқа да мемлекеттік құжаттарда негізделген.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында: білім берудің мазмұнын дүниені тұтастай қабылдауды қамтамасыз ететін, білім беру салалары арқылы іске асыру керектігі көрсетілген.
Бүгінгі таңда бастауыш білім берудің басты міндеті оқушының дүниені тұтастай қабылдауын алғашқы дүниетанымдық ұғымдар арқылы қалыптастыру бастауыш сыныптарда жүзеге асырылуы тиіс. Бастауыш саты – оқушы дамуының негізі қаланатын ерекше кезеңі болғандықтан, олардың алғашқы ұғымдары да осы уақытта қалыптасады.
Бастауыш сатыда білім мазмұнын жаңарту және оқу үрдісін жаңаша ұйымдастыру, оның философиялық, педагогикалық-психологиялық негіздерін терең зерделеуді қажет етеді. Бастауыш саты – оқушылардың дүниетанымын қалыптастырудың ең қолайлы мерзімі. М.Н.Скаткин, балаларда қоршаған орта туралы алғашқы түсінік мектепке дейінгі кезеңде қалыптасып, ал бастауыш мектепте қоғам, табиғат құбылыстары мен заңдылықтары туралы нақты білім қалыптастыруға болатынын тұжырымдайды.
Қазақстандық ғалымдар: Қ.Аймағамбетова, Б.Баймұратова, А.Меңжанова, Н.И.Храпченкова, М.Тұрсынкелдина, М.Сәтімбекова, А.Бакреденова, Ә.Әмірова, Т.Левченко, Т.Суркова, Р.Қ. Керімбаева т.б. өздерінің зерттеу жұмыстарында мектеп жасына дейінгі балалардың дүниетанымын дамытуға ерекше көңіл бөлген.
Осы курыстық жұмысты жазу барысында психологиялық, педагогикалық әдебиеттерді талдау бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыруға байланысты арнайы зерттелмегендігі, оқушылардың әртүрлі деңгейдегі білімдеріне сәйкес ұғымдар жүйесінің қалыптасу деңгейлерінің анықталмауы, оқу әрекетінде бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыру әдістемесінің жасалмауы сияқты қайшылықтар орын алып отырғандығы анықталды. Осы қайшылықтардың шешімін іздестіру зерттеу проблемасын айқындауға және зерттеу тақырыбын «Бастауыш сынып оқушыларынан арналған дүниетану сабағындағы жаңа технологиялар» деп таңдауымызға себеп болды.
Курыстық жұмыстың негізгі мақсаты: бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыруды теориялық тұрғыдан негіздеу және тиімділігін тәжірибе жүзінде дәлелдеу, және жаңа тенхнологиялар әдістемесін ұсыну.
- бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың теориялық негіздерін айқындау;
- оқу әрекетінде бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың педагогикалық шарттарын анықтау және құрылымдық үлгісін жасау;
- бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың әдістемесін жасау және тәжірибелік-эксперимент арқылы тиімділігін тексеру;
-бастауыш сынып оқушыларына арналған дүниетаным сабағында жаңа технологияны енгізу, модельдеу әдісі арқылы қалыптастырудың ғылыми-әдістемелік ұсыныстарын практикаға ендіру.
Бастауыш сынып мұғалімдері алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды қалыптастыру әдістемесімен қаруланып, оқу әрекетінде дүниетанымдық ұғымдарды қалыптастыруда жаңа модельдеу әдісі қолданылса, онда бастауыш сынып оқушыларында алғашқы дүниетанымдық ұғымдардың қалыптасуы жаңа сапалық деңгейге көтеріледі, өйткені модельдеу әдісі бастауыш білім мазмұнын тиімді меңгеруге, дүниенің заттары мен құбылыстарының бейнесін біртұтас, сом қалыпта қабылдауға ықпал етеді.
Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымдық ұғымдарын тиімді қалыптастыру оларды қоршаған орта объектілері мен құбылыстарын біртұтастықта қабылдауға, алған білімдерін өмірлік жағдаяттарда қолдана білуге, шығармашылық белсенділікке бейімдейді.
Курыстық жұмыста қаралатын негізгі қағидалар:
1) бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың мәні мен мазмұндық сипаты;
2) бастауыш сатыда қалыптасатын алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды жүйелеу, жіктеу, логикалық талдау, сұрыптаудың және ұғымдарды модельдеу әдісі арқылы қалыптастырудың әдістемесі;
3) бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары мен үлгісі, оның өлшемдері, көрсеткіштері;
4) оқу әрекетінде модельдеу әдісін қолдану арқылы, бастауыш сынып оқушыларының дүниетану пәніне жаңа технологияны ғылыми-әдістемелік тұрғыдан тиімділігін талдау.
Курыстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдын, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Аймағамбетова Қ. Дүниетануға арналған үлестірмелі материалдар. Алматы. Атамұра. 1998.-63б.
2. Аймағамбетова Қ. Бастауыш сыныптарда табиғаттануды оқыту методикасы. Алматы. Мектеп. 1974.-68б.
3. Алғашқы ғылыми үғымдарды оқып-үйрену барысында түсініктерді қалыптастыру // ІІІ Республикалық «Досмұхамедов оқуларының» материалдары. – Атырау, 2003. – 105-110 бб.
4. Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың педагогикалық негіздері. – Атырау, 2003 – 40 бет.
5. Подготовка учащихся к усвоению естествоведческих понятий //Начальная школа Казахстана. – 2001.- №1. – 57-58 бб.
6. Условия формирования прочных знаний у учащихся начальных классов // Поиск. – 2001.- №6. – 154-156 бб.
7. Ғылыми-экологиялық ұғымдарды қалыптастыру // Бастауыш мектеп. – 2001. -№12. – 60-62 бб.
8. Бастауыш сынып оқушыларының оқу әрекетінде қалыптасатын алғашқы дүниетанымдық ұғымдардың мәні мен маңызы // «Жоғары оқу орнындағы оқытудың инновациялық технологиялары мен интерактивтік әдістері» республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Орал, 2006. – 233-237 бб.
9. Бастауыш сынып оқушыларында алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды қалыптастырудың қазіргі жағдайы //«Мектепке дейінгі және бастауыш білім: қазіргі жағдайы, даму тенденциялары және мәселелері» халықаралық ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Алматы, 2007. – 273-277 бб.
10. Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыру // «Қазақстандағы жоғары педагогикалық білім беруді реформалау: тарихы, тәжірибесі және болашағы» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. – Атырау, 2007. – 176-179 бб.
11. Бегалиев Г. Бастауыш мектептегі оқу сабағы. //Халық мұғалімі, 1949. 8 Б12-16
12. Жүнісова Қ. Аймағамбетова Қ. Нұрахметов.Н. Дүниетану. 1-сынып оқулығы.-Алматы: Атамұра, 1997-142б.
13. Қараев А. Оқытудың педагогикалық технологиясының жаңа тұрпатты мектептерді дамытудағы ролі.//Бастауыш мектеп.-1997ж. Б.19-21
        
        Қазақстан Республикасы білім және ғылым министірлігі
_________________________________________университеті
«_______________________________» факультеті
«__________________________» кафедрасы
Курстық жұмыс
Тақырыбы: «Дүниетану сабағында жаңа технологиялар.»
«_______________________» пәні
Орындаған:_______________
Қабылдаған:______________
Мазмұны:
Кіріспе.....................................................................
....................................3
1.Бастауыш сынып оқушылырының дүниетанымы
1.1 Бастауыш сынып оқушыларының алғашқы ... ... ... шарттары
..........................................................5
1.2 Ұғымның ... ... ... ... жаңа технологиялар
2.1Дүниетанымдық ... ... ... ... 2 ... ұғымдарын қалыптастырудың құрылымдық үлгісі...........17
2.3Дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу технологиясы ... ... ... ... жаңа ... ... әдебиеттер
тізімі.......................................................31
Кіріспе.
Білім беру мәселесі мемлекетіміздің басты назарында. Бүгінгі күн талабы
жалпы білім беру жүйесіне, білім беру мазмұны мен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының
«Білім туралы» Заңында, Қазақстан ... ... ... ... «Білім» мемлекеттік
бағдарламасында және басқа да мемлекеттік құжаттарда негізделген.
Қазақстан Республикасының 2015 ... ... ... ... ... білім берудің мазмұнын дүниені тұтастай қабылдауды
қамтамасыз ететін, ... беру ... ... іске ... керектігі
көрсетілген.
Бүгінгі таңда бастауыш білім берудің ... ... ... ... қабылдауын алғашқы дүниетанымдық ұғымдар ... ... ... жүзеге асырылуы тиіс. Бастауыш саты – оқушы ... ... ... ... ... олардың алғашқы ұғымдары да
осы уақытта қалыптасады.
Бастауыш ... ... ... ... және оқу ... жаңаша
ұйымдастыру, оның философиялық, педагогикалық-психологиялық негіздерін
терең зерделеуді қажет ... ... саты – ... ... ең қолайлы мерзімі. М.Н.Скаткин, балаларда қоршаған орта
туралы алғашқы түсінік мектепке дейінгі кезеңде қалыптасып, ал ... ... ... ... мен заңдылықтары туралы нақты білім
қалыптастыруға болатынын тұжырымдайды.
Қазақстандық ғалымдар: Қ.Аймағамбетова, Б.Баймұратова, ... ... ... ... Ә.Әмірова,
Т.Левченко, Т.Суркова, Р.Қ. Керімбаева т.б. өздерінің зерттеу ... ... ... ... ... ... ерекше көңіл
бөлген.
Осы курыстық жұмысты жазу ... ... ... ... ... ... ... алғашқы дүниетанымдық
ұғымдарын қалыптастыруға байланысты арнайы зерттелмегендігі, ... ... ... ... ұғымдар жүйесінің қалыптасу
деңгейлерінің анықталмауы, оқу ... ... ... ... ... ... әдістемесінің жасалмауы сияқты
қайшылықтар орын алып отырғандығы анықталды. Осы ... ... ... проблемасын айқындауға және зерттеу тақырыбын «Бастауыш
сынып оқушыларынан арналған ... ... жаңа ... ... ... ... ... негізгі мақсаты: бастауыш сынып оқушыларының алғашқы
дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыруды ... ... ... және
тиімділігін тәжірибе жүзінде дәлелдеу, және жаңа ... ... ... сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастырудың теориялық негіздерін айқындау;
- оқу әрекетінде бастауыш сынып оқушыларының ... ... ... педагогикалық шарттарын анықтау және
құрылымдық ... ... ... сынып оқушыларының алғашқы ... ... ... ... және ... ... ... сынып оқушыларына арналған ... ... ... ... ... әдісі арқылы қалыптастырудың ... ... ... ... ... мұғалімдері алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды
қалыптастыру әдістемесімен қаруланып, оқу ... ... ... жаңа ... ... қолданылса, онда бастауыш
сынып оқушыларында алғашқы дүниетанымдық ұғымдардың қалыптасуы жаңа сапалық
деңгейге көтеріледі, өйткені модельдеу әдісі бастауыш ... ... ... ... ... мен ... ... біртұтас, сом
қалыпта қабылдауға ықпал етеді.
Бастауыш ... ... ... ... тиімді
қалыптастыру оларды ... орта ... мен ... ... алған білімдерін өмірлік жағдаяттарда қолдана
білуге, шығармашылық белсенділікке ... ... ... ... ... ... ... оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ... мәні мен ... ... ... ... ... ... дүниетанымдық ұғымдарды жүйелеу,
жіктеу, логикалық талдау, сұрыптаудың және ... ... ... ... әдістемесі;
3) бастауыш сынып оқушыларының алғашқы ... ... ... ... мен ... оның өлшемдері,
көрсеткіштері;
4) оқу әрекетінде модельдеу әдісін ... ... ... ... ... пәніне жаңа технологияны ғылыми-әдістемелік
тұрғыдан тиімділігін талдау.
Курыстық жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі тараудан, ... ... ... ... сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастырудың педагогикалық ... күн ... ... ... беру ... білім беру мазмұны мен
оқыту әдістеріне үлкен міндеттер ... ... ... ... бет алып отырған еліміздің білім беру саласындағы түбегейлі
жаңалықтар білім мазмұны мен ... ... ... ... ... отыр.
Педагогика ғылымында білім мазмұны тұлғаның бойында жағымды қасиеттерді
қалыптастыратын, педагогикалық тұрғыдан бейімделген ғылым негіздері, оқушы
меңгеруге тиіс білім, икемділік, ... ... ... іс-әрекет
тәжірибесі мен эмоционалды-құндылық қатынастары құрамына енетін адамзаттың
әлеуметтік ... ... ... ... ... дамыта оқытуға негізделген дүние туралы, оқушыда
қалыптасуы тиіс іс-әрекет түрлері, дүниені танып-білудің әдіс-тәсілдері
туралы білім енгізіліп ... саты – ... ... тұтастықта тануын қалыптастырудың ең
қолайлы мерзімі екенін атап көрсетеді. М.Н.Скаткин балаларда қоршаған орта
туралы алғашқы ... ... ... ... ... ... қоғам, табиғат құбылыстарымен заңдылықтары туралы нақты білім
қалыптастыруға болатынын тұжырымдайды.
Оқушылардың оқу пәнінен жүйелі ... ... үшін ол ... ... болуы мен дамуы жөніндегі, пәндік білімдер арасындағы
байланыстың сипаты белгілі болуы, яғни ... ... бір ... ... ... болуы тиіс. Сонымен қатар, оқушыларды ғылыми танымның ең
жалпыланған ... тану ... ... білімдермен қаруландыру
керек. Мұнда білімді алуға және оны баяндауға бағытталған оқушының өзіндік
іс-әрекеті де ... ... ... Оқушы ұғымдарды танып ... ... оның ... ... ... ... тұрғанын да білсе, бұл
оқушының ұғымды саналы меңгергенін білдіреді.
Педагогикада «ұғым» деп, заттар мен ... ... ... ... арнайы терминдермен бекітілген немесе белгілермен
бекітілген ғылыми білім ... ... ... ... ... ... ... олар барлық сапалық дәрежелерінің
көпқырлылығымен ерекшеленетін дараланған нәрсе емес. Оны ... оның ... ... осы ... ... ... және оның басқалардан негізгі айырмашылығы да осында.
Ұғым – материалдық дүниенің белгілі бір ...... ... турасындағы білімдердің дамуындағы ... ... ... ... ... ... ... мен құбылыстары
елеулі орын алады, өйткені олар шынайы ақиқатты тануда ... сәті ... оны ... ... мәні бар ... ... та ... бейнеленген заттар мен құбылыстар санына қарай, ... ... ... қарай, ұғымдардың өзара байланысы оның сипатының
келесі ... ... ... ... ... ... ... және қатынасы. Ұғымдардың мазмұны болып, осы ұғымдар
арқылы ... ... ... мен құбылыстар сапасының елеулі
қасиеттерінің жиынтығы табылады. Мазмұнына қарай ұғымдар ғылымда қарапайым
және күрделі ... ... ... ... осы үғым қамтитын немесе ұғым көмегімен ... ... ... ... Осы тұрғыдан ұғымдарды жалқы
және ... ... ... деп ... ... ... және ... бөлінбейтін диалектикалық бірлестікте болады: жалпы ұғымдарды жалқы
ұғымдарсыз түсіну мүмкін емес, ал ... ... да ... сәйкес жалпы
ұғымдардан туындайды.
Сонымен, қандай ұғым ... ... ... ... ... және жеке дара ... барысында да үнемі дамып отырады. ... ... ... ... ... ... саны оны алғаш
қалыптастыруға ғана емес, әрі қарай дамытуға және пайдалануға да жеткілікті
болуы тиіс. Егер ұғымның ... ... ... ... ... ... ... өзара байланыста қарастырылатын болса, ол
дәлелді және сенімді сипатта қабылданады.
Педагогикалық, психологиялық әдебиеттерде ұғымдардың көлемі, ... ... әр ... ... ... ... ... мәселе
біржақты шешімін таппаған.
Ұғымдарды ғылыми және ғылыми емес «тұрмыстық» деп алғаш енгізген ... ... ... ... ... емес, оларды меңгерту
ерекшелігін көздеген. Оларды «спонтанды», «тұрмыстық» деп атауының себебі,
бұл ұғымдардың оларды қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... спонтанды ұғымдарының талдауын аяғына
дейін жеткізсе, олар белгілі дәрежеде ғылыми ұғымдарға ... ... ... ... элементтері өзара байланыста болады. Барлық ғылымдар ғылыми
фактілермен, ұғымдармен, заңдармен, теориялармен қамтамасыз ... ... ... ... ... құрылымдық түрлері ұғымы және сол
түрлерге сәйкес ... мен ... ... ... ... ұғымдары, денелердің қасиеттері мен құбылыстарды
сипаттайтын шамалар ұғымы (мысалы, механикадағы жылдамдық) барлық ғылымға
ортақ ... ... ... білімнің құрылымдық элементтері мектеп
пәндерінің мазмұнына енгізілген. Ұғымдарды меңгермей ... ... мен ... ... меңгеру мүмкін емес.
Оқыту үрдісінде тұлғаны дамыту мәселесі көкейкесті болып есептеледі және
оған көптеген зерттеулер арналған: ... ... ... ... ... ... ... негіздеу, теорияларды
түсіндіру қызметін күшейту, оқу ... ... ... ... оқытудағы эмпирикалық және теориялық танымның бірлігінде, индукция
мен дедукция арақатынасында алу қажеттігі (М.Н.Скаткин т.б.).
Барлық оқу пәндері, ... ... ... ... оның ... ... ... – ұғым. Олар ... ... ... оқу ... ... ... Оқу ... ұғымдық жүйесі әртүрлі
күрделіліктегі өзара байланысты ұғымдар жүйесін: ... ... және ... ... ... ... ұғымдар, жетіле және дами
отырып орталық ұғымдар ретінде теориялардан өтеді және осы ұғымның мазмұны
ақиқат шындық моделінің құрылымын ... ... ... білімдер жүйесіндегі ролі мен орнын
қарастыра отырып, ғылыми теориялар – бұл ... ... ... ... ... ... ... ғылыми фактілерді талдау нәтижесінде
жасалатындығын көрсетсе, кейбір ... ... ... ... ... оқу пәндері оқушыларға динамикалық
жүйе, тұтастық-логикалық, объективті өмір ... ... ... ... ... және ... ... беруі керектігін
ұсынады.
Психологтар Л.С.Выготский, В.В.Давыдов, С.Л.Рубинштейн,
Д.Б.Элькониндердің ... ... ... ... ... көбірек қамту, олардың тығыздығы неғұрлым сыйымды ұғымдарды жасау
бағытында дамитындығын анықтайды. Дамыған ақыл-ой теориялық ойлауға ... ... ... жүйе ... объективті өзара байланысты
құбылыстар аймағын құрайды. Теориялық ... ... ... оның ... ... пен даралық, тұтастық пен жекеліктің
бірлігі құрайды.
Психологтар ... ... ... береді. Н.А.Менчинская
«ұғым» сөзімен біздер заттар мен құбылыстардың қасиеттерін бейнелейтін
қорытынды білімді ... ... ... ... мен ... ... әрі ... қасиеттерін бейнелейтін ойлау
формасы екендігін, ... ... ... ... бір түрі деп
анықтама бере отырып, елеулі деп ... ұғым ... ... мен
құбылыстар мәнін белгілеп қана қоймай, түрлі сапа объектілерін айыру
бірлігі ретінде де ... етуі ... ... ... ... ... ... тәсіл ретінде анықтайды.
1.2 Ұғымның пайда болуы жолдары.
Бастауыш мектепте ұғымдар алғашқы пайда болуы және түр ... ... ... ... ... ... болған ұғым +түрлік
ұғым.
Психологиялық-педагогикалық ғылымда ... ... ... төмендегіше
көрсетіледі (Сурет. 1).
Ұғымның пайда болуының психологиялық және физиологиялық ... ... ... ... ... ... қабылдау және оның
негізінде түсініктің туындауы танымның бірінші сатысына ... ... ... бұл ... ... ... білім заттардың адамның
сезім мүшелеріне әсер етуімен тікелей байланысты ... ... ... ...... ... ... ұғымдар бойынша ойлау. Ойлау
танымның сезімдік сатысына сүйенеді, бірақ ... ... ... ... ... ... ... Практикалық іс-әрекетте пайда бола
отырып, адамның танымы практикада тексеріледі. Педагог үшін ұғымның ... ... ... білу ... ... ... берудің қазіргі жаңа талаптарына сәйкес бастауыш сынып оқушысының
оқу-танымдық құзіреттілігі: қоршаған дүниенің ... мен ... ... ... ... жіктеу; қоршаған шындықтың заттары мен
құбылыстары арасындағы себеп-салдық өзара ... ... ... ... ... ... талдау, дәлелдеу, негіздеу; табиғи
объектілерді тану, салыстыру, өлшеу, олардың мәнді белгілерін бөліп көрсету
қабілеттерін дамытуды ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... объектілер және құбылыстарын бақылау,
тәжірибе ... ... ... ... экологиялық міндеттерді
шешу, табиғи байлықтардың күйін бағалауға бағытталған.
Жоғарыда ... оқу ... ... ... дүниетанымдық
ұғымдарды сипаттай, қорыта және жүйелей алған жағдайда ғана мүмкін болады.
Оқушының алғашқы ... ... ... ... ... ... ... объектілері мен құбылыстарын, денелер мен заттардың мәнді
және мәнсіз ... ... ... мен ... ... ... ... мен құбылыстар арасындағы өзара байланыстарды
анықтау икемділігін ... ... ... зерделеу барысында
оқушылар меңгеруге тиісті ұғымдар ... ... ... ... ... ... деңгейінде емес, заттардың мәні,
ішкі байланыстары т.б.туралы ұғымдар жүйесінде теориялық деңгейде беріледі.
Дидактикада оқу ... ... ... ... ... Оқу ... оның құрылымы және компоненттері жасалушы
тұжырымдамаға байланысты зерттеулерде әртүрлі сипатталады.
Бастауыш ... ... ... ... оқу әрекетінің
компонентінің бірі ретінде танымдық белсенділікті бөліп көрсетеді. Бастауыш
сынып ... ... ... ... ... А.М.Матюшкин, Т.И.Шамова, Г.И.Щукина және т. б. айналысты.
Бастауыш мектеп жасындағы ... оқу ... ... дамыту ... ... ... және т. б. ... көрініс тапқан.
Оқушылардың оқу әрекеті белгілі бір нәтижеге бағытталған. Бұл нәтижеге
жету оқушыдан ойлау ... ... бір ... күш жұмсауды және осы
жұмысты атқаруда кездесетін қиындықтарды жеңе ... ... ... ... ... балалардың жеке басының мынандай сапалары: ақыл-ой
белсенділігі, дербестік, ... ... ... ... т.б. ... Оқу ... осындай маңызды дамытушы және
тәрбиелеуші қызметтерді орындауы үшін оны талапқа сай ... ... Оқу ... белсенді әрекет ретінде, балалардың өз бетімен ізденіп,
өздігінен ... ... әлі ... оқу ... ... ... ретінде қарастыруға үлкен мән беріледі.
Әрбір пән заңдары мен олардың жүйесі ерекше пайда болған ұғым немесе
ұғымдар тобы ... ... ... ... ... табиғаттың іргелі
заңдылықтары негізінде арнайы заңдар мен заңдылықтарды біріктіру, олар
арқылы табиғат ... ... ... жасау нәтижесінде пайда болады.
Алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды меңгеру процесі өз алдына мақсат ретінде
емес, бұл ... ... ... оқушыларының теориялық және бейнелік
ойлауын дамыту көзқарасы тұрғысынан қарастыру ... ... ... ... ... ... емес, сондықтан психологиялық-
педагогикалық зерттеулерде оны ... ... ... ... ... ... толықтығы, ғылымилығы, саналылығы, жүйелілігі,
т. б. негіз бола алады.
Шынайы ақиқатты тану ... ... ... роль ... Өйткені,
ұғымдар – материалдық дүние мен оның заңдылықтарын бейнелейді.
Бастауыш сынып оқушыларының ... орта ... ... ... ... ... тәжірибесі: негізінде – сезімдік бейне
жататын, мектепке дейін алған білімі, ақиқат дүниені бақылау арқылы немесе
суретті, бейнекөріністі ... ... оқу ... ... ... ... ... білім болып табылады,
өйткені:
• олар қоғамдық таным барысында қоршаған дүние туралы ... ... ... ... ... ... ... көмегімен ақиқат
дүниенің құбылыстары мен үрдістерінің мәнін таниды;
• бұл ұғымдарда дара объектілер мен құбылыстардың елеулі ... ... ... және бұл ... ... ... сипатталған;
• ұғымдардың анықтамалары белгілі терминдермен ... ...... ... ... нұсқаулау көмегімен
анықталған.
Алғашқы ғылыми дүниетанымдық ұғымдар тек бастауыш ... ғана ... ... да ... ... ... ... оқытылатын
сыныбына, жасына қарамастан алғашқы деп аталуы, заңдылықтарды меңгерудің
алғашқылығында, ... ... ... ... ... мен құбылыстарының мәнінде.
Алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды ... ... ... ... мен ... ... ... түсінік болуының үлкен маңызы
бар.
Берілген мәліметтерді қорыта келе, біз – бастауыш сынып оқушыларының оқу
әрекеті барысында қоршаған ... ... ... ... ... ... мәнін анықтайтын ұғымдарын алғашқы дүниетанымдық ұғымдары, -
деп анықтама бердік.
2.1 Дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу технологиясы ... ... ... ... ұғымдарды қалыптастыру моделін жасаған кезде
бастауыш мектепте оқыту ... ... ... ... ... білім берудің бастапқы кезеңінің жалпы мақсатына сәйкес келеді. Бұл
басқыштың ең маңызды мақсаты ... ... ... ... ... ... біртұтас көзқарастарын дамыта отырып, оқушылардың
алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыру.
Біздің ... ... ... ... кең ... ... ... құру және онымен жұмыс жасау ғана емес, ол бүкіл оқу
әрекетін ...... ... ... білімдерді меңгеру
қабілетін жоғарылатады, таным үрдісіне деген қызығушылықтарын туғызады,
шығармашылық тұрғыда ... ... ... ... ... орта және ... ... ғана зерттеп, ал бастауыш ... ... ... ... ... түсініктерін қалыптастыру проблемасына
жеткілікті көңіл бөлмейді. Осының салдарынан, оқушылардың ... ... ... ... ... мен ... ... бастауыш оқыту үрдісінің тәжірибесі көрсетеді.
Педагогикалық тәжірибеде, мұғалім оқу материалдарын балаға ... ... деп ... оның бар ... бастауыш сынып оқушыларын
оқыту әдістері мен тәсілдері осыған бағытталады. ... ... ... ақиқат дүниенің объектілері мен ... ... ... мен сапалары түрлі деңгейде бейнеленеді.
Мектеп тәжірибесінде оқушылар терминдерді атайды, бірақ ол терминнің не
себепті олай аталып тұрғанын, неге ... ... ... ... тұжырымдап айтып жатады, бірақ ол ... ... ... не
екенін түсінбейді.
Біз осы курыстық жұмыста бастауыш ... ... ... ... ... ... бойынша (осы ұғымдардың көмегімен ... ... ... ... мен ... ... ... жиынтығы): қарапайым
(көкжиек сызығы, көкжиек жақтары) және күрделі (көкжиек);
2) ... ... ... ... ... ... ... табатын
объектілердің саны): жалқы (торф, құм, балшық) және жалпы ... ... ... ... ... ... көл, ... (ағаш, жәндік, табиғи кешендер), ... ... ... экологиялық (экологиялық болжам, экологиялық ... ... ... сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастыруда ... ... ... ... ... ... ... оқуға ынталандыру, жеке тұлғаның танымдық іс-әрекетіне
бағдарланған білім беру, білім мазмұны мен дидактикалық жүйенің ... ... ... көрнекілікпен ұштастыру, ұжымдық ... жеке ... ... ... ... алынды. Бұл қағидалардың
негізінде бастауыш сынып оқушыларының оқу икемділігін дамытудың тиімділігі
оған қажетті түрткілік-қызығушылықты тудыру, мазмұндық жіктемесін ... ... ... ... ғана ... ... ... Олар:-
алғашқы дүниетанымдық ұғымдардың мазмұны мен ... ... ... көрнекілік, жүйелілік, тізбектілік қағидаларын
қанағаттандыру шарты;
- оқушыларда қалыптасатын алғашқы дүниетанымдық ұғымдардың ... мен ... ... ... ... нәтижесін
үлгімен сәйкестендіру, ынтымақтастықта жұмыс жасау іс-әрекеттерін
жүзеге асыру шарты.Теориялық ... мен ... ... ... ... бастауыш сынып оқушыларының алғашқы
дүниетанымдық ұғымдарды
қалыптастырудың құрылымдық үлгісі жасалды.
2.2 Бастауыш ... ... ... ... қалыптастырудың құрылымдық үлгісі.
Бұдан әрі нәтижелік бөлікте бастауыш сынып оқушыларының алғашқы
дүниетанымдық ... ... ... ... ... өлшемдер,
көрсеткіштер, деңгейлер беріледі.
|Өлшем|Көрсеткіштер |Деңгейлер ... | | |
| | ... ... ... ... | ... ... ұғымды |ұғымдарды аңғару |
|ациял|меңгеруге |меңгеру барысында|мұғалімнің |және ... ... ... ... ... жүзеге |
|ндылы|түрткілік, |түсiнiктердiң ... ... ... ... ... ... |қарапайым |
| ... ... ... басым |жалпылау |
| ... ... мен ... ... |
| ... ... |түсiнiгi анық, |ақиқат дүние |
| ... ... мен ... ... олар|заттары мен |
| | ... ... ... |
| | |дәл ... ... ... жалпы |
| | ... ... |пен ... шындық |түсінік |
| | ... ... ... ... |
| | ... модельде |түсiнiктерi ... ... |
| | ... ... |арасындағы | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... |қиналады. | |
| | ... ... бiр | | |
| | ... еске | | |
| | ... | | |
| ... ... ... ... ... ... ... көлемін|белгiлерi, |
|ндық |меңгерудің |қырлары мен ... ... мен |
| ... |қасиеттерi, |мұғалімнің |қасиеттерi |
| ... ... ... мен ... қажет |жөнiнде толық |
| |мегеру ... ... оны өз ... ... ... |дәрежесі |өз бетімен жүзеге|бетімен жүзеге |бiлiмдерi бар. |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | |оны ... ... ... ... |
| | | ... ... оны|приборлар, |
| | | ... ... ... |
| | | | ... тану |
| | | | ... ... | | | ... ... |
| | | | ... кейде |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |Ұғымдардың мәндi | ұғымдарды саналы|Ұғымдар |
|циялы|қорыту, басқа|белгiлерiн ... ... ... ... ... ... |ұғымдармен |алады, ... ... ... ... ... |байланысы мен|мәнсiз белгiлерi |арасындағы өзара |орнатуға |
| ... ... ... ... ... ... ... |мұғалiм көмегiмен|жүйесiне саналы |
| |шығармашылық |табады, ... ... ... ... ... |
| |жұмыс, ... ... ... ... ... |
| |өзіндік |байланысын жасай |жеткiлiктi толық |ұғымдар |
| ... ... ... бере ... |
| ... ... |алмайды. Олардың |байланысты |
| |басқаруға ... ... ... |
| ... ... да |байланыс пен ... |
| | ... ... ... |
| | ... кез ... ... ... |
| | ... ... ... алады, |тізбектелмеген |
| | ... ... ... және ... ... |
| | ... бере ... белгiлерiн| |
| | ... ... |өз ... | |
| | ... ... | |
| | ... жеңiл |қиналады | |
| | ... ... | | ... 1. ... сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастыру өлшемдері, көрсеткіштері, деңгейлері
Үлгі бойынша бұл ... ... ... ... ... ... ... мұғалім мен оқушылардың көздеген мақсатқа бағытталған өзара
әсерінің деңгейлеп ... ... ... ... ... кезеңдеп жүруін
анықтайтын жүйе туралы теориялық көзқарас, ал циклдік сипат бастауыш сынып
оқушыларының өзіндік іс-әрекетін ... деп ... ... ... ... ... ... мазмұндық,
операциялық деп ... ... ... ... ... диссертацияда толық беріледі.
Біз зерттеу барысында бастауыш сынып ... ... ... қалыптастыру өлшемдері мен көрсеткіштерін айқындау үшін Б.Блум
өлшемдері және басқа да (А.В.Усова ... ... ... ... ... ... ... қалыптастырудың дайындық
деңгейін анықтау мақсатында бастауыш сынып оқушыларының оқу ... ... ... және ... даму ... және ... тестілер мен тапсырмалар, ... ... ... ... ... алғашқы дүнитанымдық ұғымдарын
сұрыптау, ата-аналар жиналысына қатысу мен олармен сұхбаттасу, ... ... ... ... ... ... экспериментінде заттар мен құбылыстардың елеулі белгілерін
қосалқысынан ажырату, ... және ... ... ... мен
құбылыстардың елеулі белгілерін бөліп көрсету қабілеттері, ұғымдар
арасындағы ... ... мен ... құру ... Осы ... ... әдістемелер таңдалып және бейімделіп алынды.
Э.Ф.Замбицябичене ұсынған “7-9 жастағы ... ... ... ... ... ... ... оқушыларының вербальды-
логикалық ойлауын бағалауға мүмкіндік беретін, тексерілушінің ... ... және бөлу ... бағалауға мүмкіндік беретін
“Сөздерді шығарып тастау” әдістемесі, әр қайсысында төрт зат ... ... ... ... ... ... ... бағалау” әдістемесі
қолданылды.
Бастапқы психологиялық-педагогикалық диагностика нәтижесінде оқушылардың
вербальды-логикалық ойлауы мен ... ... ... ... ... деңгейді, бақылау тобында 51% екендігі анықтады. Мәліметтер
нәтижесі ... ... мен ... ... ... ... ... қорыту және жинақтау іскерлігі, заттар
мен құбылыстардың мәнді белгілерін ... ... ... ... ... мен қатынастарды құру қабілеттері арқылы көрінетін
вербальды-логикалық ойлауы мен бейнелік ойлауын ... үшін ... ... ... ... жүргізуі қажет екендігін көрсетті. Осы кезеңдегі
көрсеткіштер нәтижесі бойынша ... ... ... ... ұғымдарын қалыптастырудың педагогикалық шарттары нақтыланып,
құрылымдық моделі жасалып, оны тәжірибеге енгізудің әдістемесі мен ... ... ... ... ... 8 бастауыш
сынып мұғалімі, 212 оқушы қатысты, оның ішінде эксперимент тобында 106
бастауыш ... ... ... және 4 ... ... ... жұмыс
жасады.
Дамыта оқыту тұжырымдамасына негізделген бастауыш сынып оқушыларының
алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ұғымдардың
қалыптасуы әртүрлі деңгейдегі топтар анықталғаннан кейін ... ... ... ... бойынша арнайы жұмыстар ... ... ... сабақтарда жүзеге асырылды.
Дүниетану оқу пәнінің мазмұны биология, география, физика, химия
курстарынан теориялық ... ... ... ... ... ... ғылыми негізделген арнайы әдістемені айқындайды.
Бастауыш мектептің жаңа буын оқулықтарын талдай ... ... ... ... ... ғылыми фактілер- ұғымдар- заңдар- теорияларды
бөлуге мүмкіндік берді.
Бастауыш сыныпқа арналған дүни тану пәні ... оқу ... ... ... «Жер табиғаты», «Қазақстанның өсімдіктер және
жануарлар әлемі», «Жер-ғаламшарлық дене» т.б. бөлімдер бойынша сабақтардың
әдістемелік ... ... ... ... алғашқы дүнетанымдық
түсініктер мен ұғымдарды қалыптастырудың біз ұсынған ... ... ... эксперименті кезеңіндегі өткізілген сабақтардың
тақырыптық жоспары төменде ... 1- ... ... ... алғашқы дүниетанымдық
ұғымдарын қалыптастыру» атты арнайы курстың тақырыптық жоспары
|№ |Лекциялар, семинарлар мен ... саны |
| ... ... ... |
| | ... ... |
| | | ... ... ... ... ... | | |
| ... ... ... ... |- |
| ... арқылы тануы | | ... ... ... ... ... | | |
| ... ... қалыптастыру|2 |2 |
| ... мен ... | | ... ... ... ... | | |
| ... мәні мен маңызы |2 |- ... ... ... ... | | |
| ... ... мен ... |4 |2 ... |Бастауыш сынып оқушыларында алғашқы | | |
| ... ... |4 |2 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... | | |
| ... ... оқушылардың | | |
| ... ... ... мен |2 |2 |
| ... ... ... | | |
| ... - 24 с. |16 с. |8 с. ... ... ... ... ... ұғымдарды қалыптастыру
процесінің тиімділігін арттыру оқу процесінде ұғымдарды жемісті меңгеруге,
оқушылардың танымдық белсенділігін арттыратын оқытудың ... ... ... ... қол жеткізілді.
Эксперименттік сыныптарда оқытудың жетекші әрекеті ретінде алғашқы
дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу процесі арқылы меңгерту ... ... ... ... ... ... ... көрнекі-
образдық, сөздік-логикалық ойлауды дамыту, сонымен бірге дүниетанымдық
ұғымдарға деген қатынасы танымдық қызығушылыққа ... ... ... ... ... ... ұғымдарды модельдеу
технологиясы арқылы қалыптастыру» деп ... ... курс ... ... ... модельдеу технологиясы арқылы қалыптастыру
бағдарламасы.
Бағдарламаның міндеттері:
• оқушыларда табиғаттағы өзара байланыстар мен өзара тәуелділіктер
жөнінде түсінік қалыптастыру;
... ... ... мен құбылыстар туралы
білімдерді біртіндеп жинақтау;
... ... ... ... ... ... ... білімді алуға деген даярлық, білуге деген қатынасты қолдау;
• оқушылар санасында ғылымдар негізінің ... ... әсер ... ... ... ... дүниетанымдық ұғымдарды
қалыптастыратын модельдер қолданылды.
Аталған ... ... ... ... ... ... табиғаттың нақты құбылысын бақылау;
• ұсынылатын модельдер негізінде жеке тапсырмалар орындау;
• шығармашылық тапсырмалар.
Дүниетану пәнінің бағдарламасы бойынша модельдер ... ... ... ... ... ... ұғымдарды
қалыптастырудың қажеттілігі идеясы алынды:
• қоршаған дүние ... ... ... ... ... жеке дара ... ... жасау;
Сабақта модельді қолдану табиғат объектілері жөніндегі оқушылар ... ... өмір сүру ... ... ... ... туралы түсініктерді қалыптастыруға мүмкіндік туғызды. ... ... ... үшін және сабақ барысында туындайтын сұрақтарға жауап
беру үшін ертегі-сабақ, саяхат-сабақ, тірек модельдер қолдану арқылы оларды
жүргізетін практикалық ... ... ... ... қолдану мына мақсаттарға қол жеткізді:
балаларда ... ... ... ... ... және ... ... заңды байланыстарды түсінді. Балалардың сөздік қоры
байыды. Олар өз ойларын дұрыс айтуды ... ... ... мынаны көрсетті: егер
модельді қолдану арқылы жасалатын тапсырмалар белгілі бір ... ... онда ... оқу ... қолдану күткен нәтижені
береді.
Біздің зертеулерімізде тапсырмаларды саралау ... ... ... қиындық деңгейі:
-модельді құрастыруға қажет алғашқы дүниетанымдық ұғымды таңдау;
-тапсырманы орындау ... ... ... ... төмен деңгейдегі балалар үшін модельдерде құрлымына ойын
элементері енетін ... ... орта ...... ... ... жоғары деңгейлі оқушыларға – ... ... ... қолданылды.
Осылайша жоғары деңгейлі балалар топтарында ... ... жөн: ... тыс ... ... аз ... қолдану, сонымен қатар, осы жастағы балалардың қабылдауына оңай
зерттеу әдістемесінің элементтерін үйрету.
Бағдарламаларды, оқулықтарды: дүние ... ... ... еңбекке баулу, әдістемелік құралдарды және тиісті көрнекті ... ... ... зерттеліп отырған алғашқы дүниетанымдық
ұғымдардың, өзіміз ұсынған елеулі белгілерін меңгеруге ... ... ... түсініктерді біздер, ұғымдардың ... ... ... ... ... және толық мәнді түсініктер деп білеміз. Әрбір ұғым
бойынша ... ... ... ... ... ... үшін ... эталон болып есептеледі. Олар ... ... ... дүние объектілерін алғашқы абстракциялауда бейнеленген
жақтарын ғана елестетуге мүмкіндік берді. Ұғымдарды барынша аңғарымдылықпен
меңгеру, оқушылар белгілі деңгейдегі ... ... ... ... ... ... осы ... және іскерлікті тосын ситуацияда пайдалану
нәтижесінде олар ұғымдарды тереңдетеді.
Зерттеу ... ... ... ... ... ... ұғым
бойынша мектепке дейінгі кезеңде қалыптасқан түсініктерінің деңгейін
анықтауға бағытталған. ... ... ... ... сондай-ақ,
балалардың белгілі деңгейдегі түсініктері теледидар, радио хабарларының
мазмұндарынан, балалар әдебиетін оқудан, ересек ... және ... ... ... ... қалыптасатындығын да ескердік.
Бастауыш сынып оқушыларының кейбір заттар мен құбылыстар жөніндегі
түсініктерінің деңгейін, олардың шынайы ... ... ... ... табиғи тіршілік жағдайындағы байланыстары мен олардың бейнелері
жөніндегі түсініктерін ... үшін ... ... ... ... ... ... суреттер салу, бөлшектерден бүтін
затты құрастыру, айнала қоршаған ... ... мен ... дүниетанымдық ұғымдарды меңгеруге керекті ақиқат ... ... ... ... негізгі өлшемдері
ретінде, интеллектуалдық (зиялылық) және ... ... ... ... ... ... ... белгілері мен
қасиеттері туралы білімін қабылдадық, олар:
а) қалыпты тіршілік жағдайындағы объект немесе ... ... ... ... ... ... суреттер арасынан, құралдар, сөздік
суреттемелер арасынан ажырата ... ... ... құбылысты ауызша бейнелеу, моделін құрастыру, суретін
салу;
в) қоршаған дүние объектілері мен құбылыстарының өзара тәуелділігін
белгілеу, анықтау;
г) ... ... ... мен ... ... және ... ... арасындағы байланыстарды анықтау;
ғ) объектілер мен құбылыстардың елеулі және ... ... мен ... ... ... ұғымдарда бейнеленген оқушылар
түсініктерінің деңгейін анықтауға мүмкіндік берді.
Бастауыш сынып оқушыларының алғашқы ... ... ... беру ... болашақ бастауыш сынып мұғалімдерінің қазіргі қоғам
сұранысына сай әдістемелік даярлығын қажет етеді.
Х. Досмұхамедов атындағы Атырау ... ... ... ... мен ... мамандығы бойынша оқитын ІV ...... ... ... алғашқы дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастыру” атты арнайы курс жүргізілді. Мұнда студенттерге ... ... ... ... ... ... жүйелеу,
талдау және оны сабақта пайдалану жолдары 24 сағат көлемінде ... ... ... ... ... ... тоқталып, қолдану
әдістемесі, білім беру үрдісіндегі оның алатын орны ... ... ... ... ... ұйымдастырылып, нәтижелері
талданды.
3. Дүниетану сабағында жаңа технологияның тәжірибелік-эксперимент жұмысының
қорытындысы.
Тәжірибелік-эксперимент жұмысының қорытынды ... ... ... ... дүниетанымдық ұғымдарын модельдеу әдісі ... ... ... ... ... ... өңделді.
Тестілік тапсырмаларды орындау мәліметтері бойынша бастауыш сынып
оқушыларының алғашқы ... ... ... ... ... (кесте-2)
Кесте 2 - Бастауыш сынып оқушыларында алғашқы дүниетанымдық ... ... ... басы мен ... ... |Эксперименттің басында |Эксперименттің аяғында |
| ... ... тобы ... ... тобы ... |13,0% |6,0% |37,0% |7,0% ... |35,7% |28,0% |53,0% |41,0% ... |51,3% |66,0% |10,0% |52,0% ... ... ... ... мен диаграммадан (сурет 3) ... ... ... ... ... ... ... саны
51,3%-дан 10,0%-ға кемісе, орташа деңгейдегі оқущылар саны 35,7%-дан 53,0%-
ға өссе, ... ... ... ... саны ... ... көрінеді.
Тәжірибелік-эксперименттік жұмыс барысында бастауыш сынып оқушыларының
жалпы даму деңгейі олардың алғашқы ... ... ... қанағаттандыра отырып, дамуы тексерілді. Мәселен, 3 сыныптың
басында дұрыс бағалай ... 39%-ды ... жыл ... ... ... ... 8%-ға ... 1 – Бастауыш сынып оқушыларының алғашқы дүниетанымдық
ұғымдарының қалыптасу көрсеткіштері.
Жоғары ... ... ... деңгей
көрсеткіштері ... ... ... барысында мұғалімдер
оқушылардың алғашқы дүниетанымдық ... ... ... ... ... оқушыларының білімге қызығушылығы артып, білім деңгейінің
өсетініне көз ... ... ... ... ... ... ... қоршаған дүниенің заттары мен құбылыстарының мәнін ... ... ... ... шындықтың заттары мен ... ... ... ... ... және түсіндіру;
қоршаған шындықты тануын талдау, дәлелдеу, негіздеу; табиғи объектілерді
тану, ... ... ... ... ... ... көрсету қабілеттері,
білім мен іскерлікті шығармашылықпен ... ... ... ... ... ... жасау, эксперимент жүргізуді ... ... ... ... ... күйін бағалау қабілеттері
дамитындығы дәлелденді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Проблеманы теориялық тұрғыдан зерттеу мен ... ... ... қорытындылар жасауға мүмкіндік береді:
бастауыш сыныптағы білім беру ... ... ... философиялық,
педагогикалық, психологиялық көзқарастар ... ... ... ... ... ұғымдарын қалыптастыру іс-әрекеттік,
тұлғалық-бағдарлы тұрғыдан келу теориялары арқылы негізделді;
түрткілік-қызығушылықты тудыру, ұғымдардың мазмұндық жіктемесін ... ... ... негізделіп, бастауыш сынып оқушыларының алғашқы
дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың құрылымдық моделі ... ... ... ... ... алғашқы дүниетанымдық
ұғымдарды жүйелеу, жіктеу, логикалық талдау, сұрыптаудың және ... ... ... ... ... жасалып, ұсынылды;
- бастауыш сынып мұғалімдері мен педагогикалық оқу орны ... ... ... ... ... ... ... және “Дүниетанымдық ұғымдарды модельдеу технологиясы ... атты ... курс ... ... ... ... ... мен тәжірибелік-эксперимент жұмысының негізінде
қорытындылар жасай отырып, мынадай ... ... ... ... келу ... негізделген оқушылардың алғашқы
дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастырудың тұжырымдамасын ... ... ... ... ұғымдарын қалыптастыруда модельдеу әдісін
қолдану әдістемесін бастауыштың барлық пәндері ... ... ... мәселе күрделі болғандықтан, оның барлық салаларын
терең ... шығу ... ... ... ... ... ... ұғымдарын қалыптастыру сияқты проблеманы шешудің мүмкін бір
технологиясын ұсындық. Курыстық жұмысымызда мәселенің ... ... ... ... сынып мұғалім дайындау, әр типті мектептерде
ғылыми ұғымдарды қалыптастыру, бастауыш сынып оқушыларының оқу ... ... ... ... ... ... ... бағытындағы
мәселелерді зерттеуге негіз бола алады деп есептейміз.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Аймағамбетова Қ. ... ... ... ... Атамұра. 1998.-63б.
2. Аймағамбетова Қ. Бастауыш ... ... ... ... Мектеп. 1974.-68б.
3. Алғашқы ғылыми үғымдарды оқып-үйрену ... ... // ІІІ ... ... ...... 2003. – 105-110 бб.
4. ... ... ... дүниетанымдық ұғымдарын
қалыптастырудың педагогикалық негіздері. – Атырау, 2003 – 40 бет.
5. ... ... к ... ... понятий
//Начальная школа Казахстана. – 2001.- №1. – 57-58 бб.
6. ... ... ... ... у учащихся начальных классов
// Поиск. – 2001.- №6. – 154-156 бб.
7. Ғылыми-экологиялық ұғымдарды қалыптастыру // Бастауыш ... ... -№12. – 60-62 ... ... сынып оқушыларының оқу әрекетінде қалыптасатын алғашқы
дүниетанымдық ұғымдардың мәні мен ... // ... оқу ... инновациялық технологиялары мен интерактивтік әдістері»
республикалық ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Орал,
2006. – 233-237 бб.
9. ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайы //«Мектепке дейінгі және бастауыш
білім: қазіргі жағдайы, даму ... және ... ... ... материалдары. – Алматы,
2007. – 273-277 бб.
10. Бастауыш сынып оқушыларының дүниетанымдық ұғымдарын қалыптастыру
// «Қазақстандағы ... ... ... ... реформалау:
тарихы, тәжірибесі және болашағы» халықаралық ғылыми-тәжірибелік
конференция материалдары. – Атырау, 2007. – 176-179 бб.
11. Бегалиев Г. Бастауыш ... оқу ... ... ... 8 ... ... Қ. ... Қ. Нұрахметов.Н. Дүниетану. 1-сынып
оқулығы.-Алматы: Атамұра, 1997-142б.
13. Қараев А. Оқытудың педагогикалық технологиясының жаңа ... ... ... ... Б.19-21
-----------------------
Сезімдік таным арқылы
Рационалдық таным арқылы
Түйсіну
Адам санасында, белгілі бір рецепторларға қоздырғыштардың тікелей әсер етуі
жағдайында, сыртқы заттар мен ағзаның ішкі ... ... ... ... ... және ... қасиетімен ерекшеленетін ойлау
тұжырымы
-заттарды олардың ерекше белгілерімен бейнелейтін ойлау формасы
Қабылдау
Қоршаған ... ... мен ... ... ... ... нәтижесінде, олардың адам санасында бейнеленуі.
Пікір
Адамның заттарды оның ... мен ... ... ... ... қабылдау кезінде адам санасында пайда болған қоршаған дүние
заттары мен құбылыстарының бейнелері ... ... ... ... ... арқылы бір немесе бірнеше пікірден туындайтын жаңа пікір
Абстракциялық ойлау немесе ұғымдар арқылы ойлау.
Ұғымның пайда болу ... ... ... ... қалыптастыру
Ғылымилық, жүйелік, іс-әрекеттік, проблемалық, көрнекілік
Дүниетану пәні бойынша оқу-әдістемелік ... ... ... ... ... ... тапсырмалар жиынтығы
Мазмұны
Алғашқы дүниетанымдық ұғымдарды қалыптастырудың педагогикалық шарттары
Әдістері
Топтық және жеке ... ... ... ... ... салу, бөлшектерден бүтін зат құрастыру;
Құралдары
Өлшемдері
Формалары, түрлері
Табиғи модельдер, сызбалар, суреттер, арнайы тапсырмалар жиынтығы, көрнекі
құралдар кешені, дидактикалық оқу материалдары;
Дүниетану ... ... ... жеке ... ... дала ... ... шығармашылық тапсырмалар орындау, қоршаған дүние
құбылыстары мен объектілерін суреттеу, мектеп жанындағы үлескідегі
тәжірибелік жұмыс
Операциялық, мазмұндық,
мотивациялық – құндылық.
Оқуға қызығушылық, ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Информатиканы педагогикалық технологиялар негізінде оқытудың теориясы51 бет
Кембридж бағдарламасы бойынша мектепте өзгерістерді қалай енгізетін боламыз6 бет
М. әуезовтың «абай жолы» романы3 бет
«Дүниетану» пәнін оқыту51 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлы3 бет
Адамгершілік мәдениеті69 бет
Адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны мен нәтижесі7 бет
Бастауыш мектеп оқушы түлғасын қалыптастырудың ғылыми-теориялық қағидалары43 бет
Бастауыш сыныпта дүниетанудың мазмұны23 бет
Бейнелеу өнері мен дүниетану пәндерін кіріктіре оқыту негізінде бастауыш сынып оқушыларына эстетикалық тәрбие беру220 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь