Таспалы конвейерлерді жоғарғы өнімділік, конструкция қарапайымдылығы, толық автоматтандыру мүмкіндігі бойынша сапасының жоғарғылығын көрсетеді және өнеркәсіптің барлық саласында қолданады. Конвейерлерді негізінен құрылыс алаңында, шахталарда, тасымал терминалында, ауыл шаруашылығында кеңінен тараған. Бұл конвейердің бір қондырғы ұзындығы 10км дейін, қозғалысжылдамдығы 10м/с және таспа ені 3, 6 м дейін болады.
Конвейер бөлінуі:
Электрлік жетек түріне қарай : механикалық, гравитациялық, пневматикалық;
Жүк жеткізу, тарту ағзасының типіне қарай: таспалы, шанышқылы, бұрамалы, қатпарлы, инерциялы, вибрациялы;
Құрылымына қарай: тұрақты, ауыспалы, қозғалмалы болып бөлінеді.
Таспалы конвейер көлденең, тік жүктерді тасымалдайды. Қолдану шартына қарай үшке бөлеміз: жалпы бағытта қолданылатын, үлкен қуатта қолданатын, тау−кен, жерасты және жер үсті қолданылатын болып.
Таспалы конвейердің құрылымы:
Тарту барабаны;
Бағыттау барабаны;
Барабан жетегі;
Тұйық резина таспа;
Арасында орналасатын ролик тіреуіштер;
Электродвигатель;
Қаңқасы (рама) ;
Тиуіш құрылғысы;
Керілу құрылғысы;
Жүк түсіру құрылғысы.
Таспалы конвейердің есептеу реттілігі келесідей орындалады.
Құмды−балшықты қоспаны тасымалдау кезіндегі лента қозғалысының жылдамдығын 46шы кестеден аламыз: υ=3 м/с
Лентаның енін есептейміз−таспалы конвейердің негізгі параметрі мына формуламен есептелінеді:
(312)
Науалы үшроликті тіректің өнімділік коэффициенті С =325; роликтің көлбеу бұрышы α=30
0
және үймелі төкпелі жүктің таспа қозғалысындағы еңістіктің табиғи бұрышы φ
д
=26
0
(47-кесте) .
Көлбеу телімдерінде таспадан жүк төгілмес үшін есептеу өнімділігін
коэффициентімен түзетеді. Көлбеу бұрышы
о
(48-кесте) .
Жалпы массасынан 12%-ті құрайтын а
мах
=310мм өлшеміндегі бөлшектер болған кезде таспа ені мына шартты қанағаттандыру қажет :
МЕСТ 20-62 сәйкес ені В=1200мм деп қабылдаймыз.
Бір барабанмен басқарылатын жетек конвейердің қармау бұрышын α=240
0
деп қабылдаймыз.
Лентаның жүріс бұтағының керілуін Эйлер формуласына сәйкес табамыз: S
16
=S
1
e
fα
=5, 34S
1
Құрғақ атмосфера кезіндегі резинкадағы лентаныі үлкею коэффициенті f=0, 40; α=240
0
және f=0, 40 болғанда e
fα
=5, 34(LXXV сілтеме)
Есептеулердегі жүктерді анықтау үшін :
Тасымалданатын жүктен:
Роликтің айналу бөліктерінің салмағынан:
Жұмыс бұтағы :
Бос бұтағы:
Мұндағы,
жұмыс бұтақтарындағы роликті тіректер арасындағы арақашықтық,
деп қабылдаймыз, ал
бос бұтақтағы роликті тіректер арасындағы арақашықтық,
деп қабылдаймыз.
бос бұтақты қалыпқа келтіру сәйкесінше роликті тіректің айналу бөліктерінің салмағы ;
қалыпты орындалатын науалы үшроликті тірек үшін ;
тік роликті тірек үшін (51-кесте) .
Роликті тіректің геометриялық өлшемі жұмыс бұтағы үшін:
d
p
=127мм; c=20мм; a=0, 06B=0, 06*1200=72мм;
α=30
0
мм; l=360мм:
Роликті тіректің геометриялық өлшемі бос бұтағы үшін:
d
p
=127мм; l
х
=2а+В=2*72+1200=1344мм:
Таспа салмағы. Лентаның төсеніш салдарын i=6 ретінде алып, оның салмағын формула арқылы табамыз (немесе анықтама көрсеткіштері) .
Католог бойынша фазалы ротормен АК 103-6М типті асинхронды қозғалтқышты келесідей берілгенмен таңдаймыз.
; (ω=60, 9
),
кг м с
кг/м
Лентаның максимальды тартылуы
Лентаның төсем санын анықтаймыз:
Жетекті барабанның диаметрі :
бар лента үшін
Жетекті барабанның рұқсат етілген минимальды диаметрін лента мен барабан арасындағы рұқсат етілген қысым бойынша тексереміз:
(329)
=3 кг/см
ә
MECT 10624-63 сәйкес
Соңғы және тарту барабанның диаметрі
мм
MECT 10624-63
Ауытқыған барабанның диаметрі
мм
MECT 10624-63
мм
Барабан ұзындығы:
мм;
Жетекті барабанның айналым саны:
м
Жетекті конвейерінің редукторының тапсырыс саны ;
Редуктордың есептеу қуаты :
квт
Мұндағы
жұмыстың шартты коэффициенті
К
онвейерді жүру және тоқтауға тексеру.
Жүру кезінде лентаның қозғалыс кедергісін анықтаймыз.
Жүру кезінде лентаның қозғалыс кедергісінің коэффициенті :
Мұндағы
төмендеу кезіндегі статикалық кедергінің өсу коэффициенті,
деп қабылдаймыз.
Контур нүктелеріндегі керілу мәні
бойынша өседі .
S
6
=S
5
+
S
7
=S
6
e
wα
=(1, 165 S
1
+63) *2, 71
0, 035*0, 314
=1, 18S
1
+64;
S
8
=S
7
+W
7-8
= S
7
+q
0
L
7-8
(w
,
*cos β- sin β) +q
’’
L
7-8
w
,
=1, 18S
1
+42+17, 82*60(0, 0525 cos 18
0
+sin 18
0
) + 8, 7*60*0, 0525=1, 18S
1
-187;
S
9
=S
8
+W
8-9
=
S
10
=kS
9
=1, 05(1, 18S
1
-110) =1, 24S
1
-116;
k=1, 05; (52-кесте)
S
11
=S
10
+ W
10-11
=1, 24S
1
-116+316=1, 24S
1
+200;
S
12
=S
11
+ W
11-12
=S
11
+(
)
=1, 24S
1
+200+(101, 9+17, 82+24, 17) *
215*0, 0525=1, 24S
1
+1824;
S
13
=S
12
+ W
12-13
=
S
15
=S
14
+ W
14-15
= S
14
+
)
Теңдеулер жүйесін шешу арқылы
;
7348
Төмен түсу кезіндегі статикалық тарту күші:
кг
Төмен түсу кезіндегі двигательдің валына келтірілетін статикалық моменті:
кг м (336)
Мұндағы
төмен түсу тәуліктегі жетектің ПӘК і:
=0, 865 (337)
лентаның қозғалыс кедергісінің төмендеу коэффициенті,
.
Двигательдің валына келтірілген барлық қозғалмалы конвейердің инерция моменті:
кг м с
2
Мұндағы
=0, 688 кг м с ротордың инерция моменті;
муфтаның инерция моменті;
0, 2*0, 688=0, 138 кг м с
2
жетектің детальінің инерция моментін есепке алғандағы коэффициент, двигательдің валына қарағанда баяу айналуы;
қозғалыстағы конвейер бөліктерінің және ондағы жүктің массасы:
+2
кг с
2
м (339)
Мұндағы
лентаның серпінді ұзаруын ескеретін коэффициент, нәтижесінде конвейердің барлық массалары бір уақытта қозғалысқа келмейді. Резиналы арқан үшін :
айналу массасындағы бөлшектердің қоршалу жылдамдығының аз екенін ескеретін коэффициент:
роликтердің айналу бөлшектері мен конвейер барабандарының салмағы, кг:
кг
Двигательдің орташа түсу моменті:
;
кг м
Конвейердің түсу уақыты:
Конвейердің жүріс бұтағындағы күш максимальды мәнге ие болғандағы уақытты, келесі формуламен анықтаймыз: