Қазақстандағы жекешелендіру бағдармаламысының теориялық мәселелері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ БАҒДАРМАЛАМЫСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1.1. Өтпелі кезеңде жаңа тәуелсіз мемлекеттерде меншік қатынастарын түбегейлі жаңартудың теориялық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2. Қазақстандағы жекешелендіру процесінің іс.тәжірибелік манызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
1.3. Салықтар . экономиканы мемлекеттік реттеу құралы ... ... ... ... ... .29

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЖЕКШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ
2.1. Қазақстан Ресупбликасының экономикасының қазіргі дамуындағы жекешелендірудің іс . тәжирибесін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ..34
2.2. Оңтүстік Қазақстан Облысында жекешелендіру процесін қаржылық тұрғыдан талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43
2.3. Жер салығының мемлекеттік бюджетке түсуін талдау ... ... ... ... ...46
2.4. Мүлік салығы бойынша талдау жасау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54

3. НАРЫҚ ҚАТЫНАСТАРЫН ДАМУ КЕЗІҢДЕГІ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСТЕРІН ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1. Жекешелендіру процесін қаржылық реттеуді жетілдіру бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 59
3.2. Жекешелендіру процесті бақылауды жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... 65

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...69

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 72
КІРІСПЕ
Біздің ел экономикалық өзгерістер жолында белгілі бір шепке жеткен сияқты көрінгенімен өткенге көз жіберіп, соның негізінде алдағы даму кезеңінің міндеттерін анықтау қажет. Мұның өзі Қазақстан Республикасының 1996-2010-ші жылдағы экономикалық стратегиясын және соған сәйкес индикативті жоспар жасау қарсаңында аса өзекті мәселе.
Жекешелендіру процесі нарыққа бет алған шаруашылық құрылымдардың дамуына қажет жағдайларды қамтамасыз етуді, тиімді және жауапты меншік иелерін қалыптастыруды, нақты бәсеке ортасын жасауды қамтамасыз етуге тиіс. Жекешелендірудің әр түрлі бағыты келемінде халықтың меншікке деген құқығы (жаппай жекешелендіру), инвестиция тарту, оның ішінде шет елдік инвестицияларды (жеке жобалар бойынша жекешелендіру), шағын және орта бизнестің пайда болып даму (шағын жекешелендіру) мүмкіндігі жүзеге асуына жағдай жасалады. 1995 жылдың басында 10 мыңнан астам кәсіпорын мемлекет иелігінен алынды және жекешелендірілді. Халыққа 2 миллиардтай (1846 миллион) инвестициялық жекешелендіру купоны тапсырылды. 1994 жылы мемлекеттік емес сектордың өндірген өнімінің үлес салмағы өнеркәсіпте 17,2 процентке, ауыл шаруашылығында — 46, сауда және қоғамдык, тамақтандыруда — 50, тұрмыстық қызмет көрсету саласында — 51 процентке жетті.
Қазіргі кезде нарықтық экономиканың қызмет етуіне қажет институттар құрылуы аяқталуда, олардың құрамында тарамдалған банк жүйесі, қамсыздандыру компаниялары, тауар биржалары, брокерлік конторлар, аудиторлық фирмалар және басқадай инфрақұрылымдық объектілер бар, олар шаруашылық субъектілеріне қызмет етеді, өндірілген өнімдерді сатуға, шикізат алуға, кәсіпорындардың тиімді, сенімді жұмыс істеуіне көмектеседі.
Тауар, еңбек және капитал нарықтарындағы қатынастарды реттейтін заңдар ауқымы кеңіп, олар жетіле түсуде.
Жекешендіру процесі саяси- экономикалық үрдіс ретінде үш негізгі аспектілерден құрылады:
1)тиімділік;
2) бөлу;
3)тұрақтылық.
Тиімділік дегеніміз жылжымалы немесе жылжымайтын мүлікті тиімді пайдаланудыюілдіреді. Бөлу- жекешендірудің жалпы табыстарды және қоғамдық байлықты бөлуіне әсерін бағалайды. Тұрақтылық -макроэкономикалық көрсеткіштеріне әсерін бағалау (мысалы, инфляцияға, жұмыссыздыққа).
Жекешелендіру(приватизация) дегеніміз - мемлекеттен азаматтар мен заңды тұлғаларының мемлекеттік меншік нысандарын сатып алуы және мемлекеттік акционерлік қоғамдарының акцияларына ие болуы.
Негізінен алғанда жекешелендірудің екі түрі бар: «батыстық» және «постсоциалистік». Батыстағы жекешелендіру жеке меншік секторының даму және рыноктық жүйенің қызмет ету кезінде қалыптасты, ал социалистік елдерінде (оның ішінде Қазақстанда) жекешелендіру – бұл жеке меншік секторының және рыноктық жүйеінің қалыптасуының негізгі шарты болып табылады.
1991 ж. дейін Қазақстан Кеңестік Социалистік Республикасында экономика тек мемлекеттік меншікке негізделген еді. Бірақ бұл жерде көп қателіктер болған. Мысалы, жалпы халықтық меншік деген түсінік нақты өмірде әкімшілік- шаруашылық органдарының меншігі болды.
Қазақстан тәуелсіздік алуымен бірге қоғамда жаңа меншік нысандары пайда болды. Ал жекешелендіру процесі үш кезеңден құрылды. Әр бір кезеңде өзіне тән мәселлер қойылған еді.
Негізінен алғанда жекешелендіру процесімен Қазақстан Республикасының экономикасындағы түбегейлі өзгерістер байланысты. Жекешелендіру процесінің жүруі аса ірі көлемде қаражаттарды талап етті.
Уақыт өткен сайын сол кезде қабылданған шешімдердің дұрыстығы көрінуде. Жерді және мүлікті жекешелендіру процесі нәтижесінде экономикада макроэкономикалық көрсеткіштер жоғары деңгейге жетті.
Жерді және мүлікті жекешелендіру процесі нәтижесінде мемлекеттік бюджетке үлкен көлемде ақшалай қаражаттар түсті.
Дипломдық жұмыста орындауда келесі құрделі проблемалар қойылған:
• жекешелендірудің теориялық негізін зерттеу;
• ҚР жекешелендіру процесінің қалыптасуы;
• ҚР жекешелендіру процесінің өзгешілігі;
• Экономиканы мемлекеттік реттеудегі салықтардың рөлін ашып көрсету;
• Жер және мүлік салығының салық жүйесіндегі орнын анықтау;
• Жекешелендіру процесіне салықтық реттеудің рөлін белгілеу.

Дипломдық жұмыс кіріспе, үш бөлім, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан құрастырылған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. ҚР “Жекешелендіру туралы” заңы.
2. ҚР Президенттінің ҚР халқына жолдауы. 01.03.06. Астана, Егемен Қазақстан. 04.03.06.
3. ҚР Салық Кодексі. Алматы, 2005 ж.
4.Шаруашьпьік серіктестіктері туралы (ҚР Президентінің зан күші бар каулысы) //Юридическая газета. 1995, п. 41-44, №.1, 3-6 66.
5. ҚР жер туралы Заң актілері
6. Симмонс М., Мэро У. Қалай меншік иесі болады.-М., І993.
281-292 66.
7.Гутман Г. Ресейдегі жекешелендіру . МЭиМО, 1995, т.5
8.Винофадов В, Жскешелендіру: ғаламлық тенденциялары. МЭиМО.1996,№.10, 24-396 б.
9.Шумпетер. Опыт хоз.развития. М., 1996.
10.Шульц З.(ЧССР) Эрхард реформасы /Вопросы акономики, 1991,№,8, 132-138 бб.
11.Алматы экономикалык: даму -даңгелек стол материалдары /Панорама, 1995, №.1995, №.36, 10 б.
12. Бизнес және құқық кәсіпкерлік іс-әрекеті құқықтық реттеу. 1 кітап.
А., Ғылым,ККонгресс,1992, 416 б.,64 б.
13. Экономика и жизнь, 1992, №.3, 33 б.
14. НазарбаевН.Ә. Реформаларды тұбегейлі еңдіру, жалпы ұлттық келісім аркылы жаңарған Қазақстанға //Халык кеңесі, 1994, 11 маусым.;
15.Жатианбаев Е.Б. Аралас экономика калыптасу негіздері. А.: Қазақ университеті, 1992, 51-67 66.
16.Кошанов А.Қ. және т.б. Меншік және меншік иелері //Панорама.
1992, желтоқсан, арнаулы саны.
17.Экономика и жизнь. 1992, №.8,18 б.
18.Байжұмаев Б. Купондық үлесті есептеу методикасы. ҚазМУ
хабаршысы, 1997, №.5.
19.Арынов Е.М. Қазакстандағы экономикалық реформалардың
стратегиясы. А., 1994, 51-56 бб.
20.Үкімет 1996-1998 жж. бағдарламасы . Егемен Қазақстан, 01.04. 1999ж.
21. ҚХР шаруашылык жүйесін реформалау (орыс). М.: Экономика,
2000, 196-202 66.
22.Мапасян Г. Жекешелендіру елестері. РЭЖ, 1992, п.9, 44-48 66.
23. Қошанов А.Қ.,Рамазанов А.А. және т.б. ҚР меншікті жекешелендіру және мемлекет иелігінен алу саясаты және экономикалық негіздері. А.: Ғылым, 2004, 188 б. 16-18 бб.,23-28 бб.
24.ҚР Қаржы министірлігі және ММК: "Жекешелендіру нысаңдарының
құнын бағалау туралы методикалықн нұскаулары". А., 1993, 25-26 шілде.
25.Информациялык бюллетень /НАМИ/, 1995, н.І, 6 б.
26.Жекешелендіру корытындылары жеке зерттеу нысаны ретінде
арнайы енбекті қажет етеді. Аралык мәлімстгер көзі: Қазакстан
статистикалык шолуы, 1992-2005 жж.
27. Қазакстан статистикалық шолуы,1997 - №.2,43-45бб
28.Махмедов С. Эффективность приватизации и постприватизационна политика Казахстана // Проблемы устойчивого экономического развития в условиях глобализации. Алматы: ИЭ МОН, 2003, т.2., с. 166-174.
29. Шевченко В.В. Приоритеты государственной политики преобразования собственности в Республике Казахстан // Проблемы устойчивого экономического развития в условиях глобализации. Алматы: ИЭ МОН, 2003, т.2., с.279-291
30. Социально- экономическое развитие Казахстана. Алматы. Агенство по статистике. Алматы, 2005 г.
31.Махмутова М. Пакет вопросов из … госпакета // Казахстанская правда, 2004 , 19 февраля.
32. Дрозд Н. Глава правительства завил об отказе потакать намерениям промышленников законсервировать сегодняшний уровень отсталости технологий. // Панорама, 2004, 20 февраля.
33. Нигматулина М. Реструктуризация форм собствености как фактор развития экономики и обеспечения экономической безопасности Казахстана. Саясат, 2004, № 5, с.4-7
34. Махмет С. Постприватизационный контроль. Финансы и кредит,2005, № 11, с.10-12
35.Социально- экономическое развитие ЮКО. Статистический сборник Управления по статистике по ЮКО. Шымкент, 2006.
36. www.stat.kz.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ………………………………………………………………………….4
1.ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ БАҒДАРМАЛАМЫСЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕРІ
1. Өтпелі ... жаңа ... ... ... ... жаңартудың теориялық негіздері ……………………….…….7
2. Қазақстандағы ... ... ... ... ...... ... реттеу құралы ………………...29
1. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА ЖЕКШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСІН ТАЛДАУ
1. Қазақстан Ресупбликасының экономикасының ... ... іс – ... ... ... ... ... Облысында жекешелендіру процесін қаржылық тұрғыдан
талдау ………………………………………………………….43
3. Жер салығының мемлекеттік бюджетке түсуін талдау ……………….46
4. Мүлік салығы ... ... ... ... ... ҚАТЫНАСТАРЫН ДАМУ КЕЗІҢДЕГІ ЖЕКЕШЕЛЕНДІРУ ПРОЦЕСТЕРІН ЖЕТІЛДІРУ
БАҒЫТТАРЫ
1. Жекешелендіру ... ... ... ... ... процесті бақылауды жетілдіру ……………………….65
ҚОРЫТЫНДЫ ………………………………………………………………...69
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ………………………………….72
КІРІСПЕ
Біздің ел ... ... ... ... бір ... жеткен
сияқты көрінгенімен өткенге көз жіберіп, соның негізінде алдағы даму
кезеңінің міндеттерін анықтау ... ... өзі ... ... ... экономикалық стратегиясын және соған сәйкес
индикативті жоспар жасау қарсаңында аса ... ... ... ... бет ... ... құрылымдардың
дамуына қажет жағдайларды қамтамасыз етуді, тиімді және ... ... ... ... ... ортасын жасауды қамтамасыз етуге тиіс.
Жекешелендірудің әр түрлі бағыты келемінде халықтың меншікке ... ... ... инвестиция тарту, оның ішінде шет елдік
инвестицияларды (жеке ... ... ... ... және ... пайда болып даму (шағын жекешелендіру) мүмкіндігі жүзеге асуына
жағдай жасалады. 1995 жылдың басында 10 ... ... ... ... ... және жекешелендірілді. Халыққа 2 миллиардтай ... ... ... ... ... 1994 ... емес сектордың өндірген өнімінің үлес салмағы өнеркәсіпте 17,2
процентке, ауыл шаруашылығында — 46, сауда және қоғамдык, ... ... ... ... ... саласында — 51 процентке жетті.
Қазіргі кезде нарықтық экономиканың қызмет ... ... ... ... ... ... тарамдалған банк жүйесі,
қамсыздандыру компаниялары, тауар биржалары, ... ... ... және ... инфрақұрылымдық объектілер бар, олар
шаруашылық субъектілеріне ... ... ... өнімдерді сатуға,
шикізат алуға, кәсіпорындардың тиімді, ... ... ... көмектеседі.
Тауар, еңбек және капитал нарықтарындағы қатынастарды реттейтін заңдар
ауқымы кеңіп, олар ... ... ... ... ... ... ретінде үш негізгі
аспектілерден құрылады:
1)тиімділік;
2) бөлу;
3)тұрақтылық.
Тиімділік дегеніміз ... ... ... мүлікті тиімді
пайдаланудыюілдіреді. Бөлу- жекешендірудің ... ... және ... бөлуіне әсерін бағалайды. Тұрақтылық ... ... ... (мысалы, инфляцияға, жұмыссыздыққа).
Жекешелендіру(приватизация) дегеніміз - мемлекеттен азаматтар ... ... ... ... ... сатып алуы және
мемлекеттік ... ... ... ие ... алғанда жекешелендірудің екі түрі бар: «батыстық» және
«постсоциалистік». Батыстағы жекешелендіру жеке меншік ... даму ... ... ... ету ... ... ал ... елдерінде
(оның ішінде Қазақстанда) жекешелендіру – бұл жеке меншік секторының және
рыноктық жүйеінің қалыптасуының негізгі ... ... ... ж. ... ... Кеңестік Социалистік Республикасында экономика
тек мемлекеттік меншікке негізделген еді. Бірақ бұл ... көп ... ... ... ... ... деген түсінік нақты өмірде әкімшілік-
шаруашылық органдарының меншігі болды.
Қазақстан ... ... ... ... жаңа ... ... ... Ал жекешелендіру процесі үш кезеңден құрылды. Әр бір кезеңде өзіне
тән мәселлер қойылған еді.
Негізінен алғанда жекешелендіру ... ... ... ... ... байланысты. Жекешелендіру процесінің
жүруі аса ірі көлемде қаражаттарды талап етті.
Уақыт өткен сайын сол кезде қабылданған шешімдердің дұрыстығы көрінуде.
Жерді және ... ... ... нәтижесінде экономикада
макроэкономикалық көрсеткіштер жоғары деңгейге жетті.
Жерді және ... ... ... ... ... үлкен көлемде ақшалай қаражаттар түсті.
Дипломдық жұмыста орындауда келесі құрделі проблемалар қойылған:
• жекешелендірудің теориялық негізін зерттеу;
• ҚР ... ... ... ҚР ... ... ... ... мемлекеттік реттеудегі салықтардың рөлін ашып көрсету;
• Жер және мүлік ... ... ... ... ... Жекешелендіру процесіне салықтық реттеудің рөлін белгілеу.
Дипломдық жұмыс кіріспе, үш бөлім, қорытынды, пайдаланған әдебиеттер
тізімінен және ... ... ... ... бағдарламасының теориялық
мәселелері
1.1. Өтпелі кезеңде жаңа ... ... ... ... ... ... ... меншікті түбірінен жаңарту ... ... ... ... теориялық, методологиялық зерделеуді талап етеді.
Мемлекеттік меншіктін екі ... ... ету ... ... ... жекешелендіру модельдерін қалыптастыру ғылыми шеністердің
негізгі бағыты.
Талдаудың салыстырма пункті - мемлекеттік меншік буржуазиялық коғамнын
даму кезеңдерінде өз ... ... ... ала ма ... ... ... арқылы мемлекеттік меншік қатынастарын түбірінен жаңарту үшін
жүргізіліп жатқан әлеуметтік реформалардың бағыт-бағдарын ... ... шешу ... ... ... мәселесі.
Меншік қатынастарын түбірінен қайта құру дегеніміз, тек қана, жеке
меншік немесе мемлекеттік ... ... ... ғана емес. Мәселе өте
терек ... ... ... ... ... ... ... дамытып,
айқын жолға бағыттау. Аты өзгергенімен ... мәні ... ... ... ... сындарлы, ғылыми концепциялар арқылы өйтпелі кезең
зандылықтарын зерделеу.
Экономикалық әдебиеттерде буржуазиялық қоғамдағы мемлекеттік меншіктің
әлеуметтік сипаты, іс-әрекет ... ... ... деп айта
аламыз [1]. Жеке капиталдан акционерлік капиталға, акционерлік ... ... ... ... олигархиясы/ меншікке өту ... ... ... ... ... жүреді. Мемлекеттік
капитализм еңбек пен капитал арасындағы қайшылықты бірлікті жаңа ... ... ... шеше ... Оның мәні ... пен ... ... әлеуметтік-саяси формаға ие болып, тап күресінің шешілу аренасы,
енді, жалдама ... ... мен ... капитал құрылымы арасындағы
күреске айналуыда. Саяси, ... ... ... ... ... бар, бірі - меншікті ұлттық игіліктен алып, жеке ... сату ... пен ... ... ... ... яғни кәсіпкерлік
ассоциациясы және жалдама еңбек иелері ұйымдары қатынасына мемлекеттік
реттеу ... ... ... -жалдама орта тапты құрудың жолдарын
калыптастыру /Американ тәжірибесі, Жапон ЖүйесІ, Германия іс-әрекеті/ ... ... ... ... ... шешуі тиіс әлеуметтік
мәселелерінің негізі - мемлекеттік меншікті жекешелендіру бағдарламаларына
ұқсас коғамдық шаралар ... ... әр ... XX ғ. бас ... бастап-ақ пайда бола ... ... ... ... АҚШ және т.б. ... қабылдануы осы құбылыстың
бастамасы.
Өндірістің қоғамдық сипаты мен иемденудің ... ... ... даму ... және де оны ... әр түрлі әдістері
меншіктің қоғамдастырылуы және жекешелендіруі ... ... ... ... ... ... дамуына сәйкес өндірістік
монополиялардың пайда болуы, олардың, үздікеіз түр өзгерістері ... ... ... ... ... ... әр қилы ... ұласады. Негізгі даму бағыт-бағдары -
өндіріс тиімділігін арттыру. ... даму ... ... ... көп ... ... ... шараларымен
қатар, мемлекеттік меңшіктің пайда ... ... ... бұл ... ... ... дамуы және мемлекеттік шаруашылық
жүргізу құбылыстарының кірігу процесі туралы болып отыр. ҒТП және ... ... ... ... алуы, мемлекеттік-монополиялық
капитализм, неолибералдық бағдар ... ... ... ... шаралардың әр бқилы бағьпта дамуын туғызады.
Қалыпты нарықтық реттеу механизмі әр уақытта бәсеке мен ... ... ... ... ... Яғни ... кеңестіктің
серпінлі козғалысы үшін объективті турде меншік қоғамдастырылуы және еңбек
, өндіріс коғамдастырылуының ... даму ... ... ... асуы тиіс болды.
Монополиялық бірлестіктердің акционерлік меншікке сай тур-өзгерістері,
мемлекеттік меншіктің кәсіпкерлік ... ... ... акционерлік
коғам арқылы/ - жекешелендірінудің, денационализациялаудың ерекше көрініс
сатылары ғана. Осы заманғы ... ... ... ұлгісі
ағылшын тәжірибесі болып табылады. Классикалық дегеңде.біз мақсатты
әрекеттерді, оны жүзеге ... ... т.б. ... ... ... ... отырмыз. Экономикалық теориада приватизаиия ұғымы ... ... кең ... ... ... ... ... үшін "Тэтчеризм" саясаты әлеуметтік өзгерістерлің ен негізгі бағыты
ретінде мемлекеттік сектордың денаиионализациялануын қолданды. Приватизация
ұғымы ресми тілде- мемлекеттік меншікті ... ... ... ... ... ... Ол меншік иесін табу, меншіктеу ұғымдарынан мағанасы
төмен, шектеулі ұғым, тек жекеге беру, мемлекет иелігінен алу ... ... ... ... бөлуді көрсетеді. Термин қалыптасып, кең
қолдануына байланысты біз де ... ... екі ... ... ... ... меншік құқығының жіктелу
құбылысын айкындап алу қажеттігі туындайды. Иелену, билеу /өкім ету/ ... ... ... ... құқық элементтері аукымында
айқындау арқылы мемлекеттік меншік ... ... ету ... ... ... ... [3]. Шаруашылық тұлғалардың көп
түрлілігіне, территориялық буындардың ... ... ... ... отырып, мемлекеттік меншікті жүзеге асырудың үйымдық
-басқару механизміндегі қайшылықтарды шешу қажеттігі жүзеғе асуы тиіс.
Өтпелі ... ... ... ең ... ... ... сипатталады. Приватизация дүние жүзілік экономикада жаңалық
емес, ал оның ЖТМ о.і. ... жүйе ... және кең ... ... ... ... ғана ерекше құбылыс. Мәселен, Англиада 1979
ж. бастап он ... ... ... 2/3-і (6 ... ... бағыттары)
жекешелендірілді, оның ішінде транспорт, байланыс, көмір, газ өндірісі ... ... ... бар. Бұл ... біздің отандық
жағдайдан ерекше ... ... ... методологиялық алғы шарттарымен
біз үшін маңызды. Мысалы, ағылшын ... ... ... ... ... ... ... [4].
- үкіметтің стратегиялық саясатын айкындау,
- салалар мен ... ... ... ... ... міндеттерін анықтау,
- ұзақ мерзімдік жекешелендіру бағдарламасын жасау,
- ... алғы ... ... дамыту кезеңдерін
белгілеу,
- жекешелендіру ... ... ... ... /корректировка/ жасау.
Бұл кешенді шаралар меншік иесін табудың ... ... Джон ... ... Мэрс ... 1989 ж. екі ... ... ... ... "Ол /бір ... ... ... американ менеджерлері әкімшілік әдістермен басқармайтынына көзі
жетті... яғни, шындығыңда олар ... ... және ... ... пайдаланады. Олар өнім сапасын басқарудың кешенді
жүйесін, өндірісті үздікеіз жетілдіру әдістерін және де ... ... ... ... ... ... ... және
меншікті иеленуге қатысуын пайдаланады. Кызметкер-меншік иесі ретінде
шешім ... ... ... ... ... кәсіпорын жұмысына
араласпайды".
Дамыған елдерде мемлекеттік ... ... жеке ... ... ... ... - еңбек пен капитал қайшылығын жаңа
негізде шешуге бағытталып отыр. Бұл олар ... ... ... ... ... ... қатынастарын түбірінен жаңарту арқылы жұмысшы-
кызметкерлердің еңбекке ынта-жігерін ... ... ... асу ... ... буындарына, әсіресе, басқару жүйесіне
араласуы кең жайыла бастады. "Егерде ... ... ... ... беру ... ие ... - олар оның иесі ... деп тұжырымдайды
[6].
Негізгі мәселе, - жекешелендіру процесі арқылы ... ... ... ету ғана ... ... ... ... иемдену мен бөтенсудің дәрежесі ғана емес, -жалпы өндіріс
нәтижесінде ... ... ... ... деңгейі. "Іс-
тәжірибеде, меншіктен бөтенсу құбылысынан да аса ... ... ... бөтенсуі /шеттетілу/, еңбек ынтасына шек кою мәселесі" [7].
Меншікті жаңартудың кілті, сонымен, оның жүзеге асу ... ... ... ... ... ... ... (экономикадағы мемлекеттік
шаруашылықты шектеу) арқылы рационалды нарықтық қатынастарды қалыптастару
арқылы серпіңді әлеуметтік енбек ... және ... ... ... ... көп ... номенкулатуралық жекешелендіру
мен салалық ерекше монополиялық табысты бөлу механизмінен анағүрлым ... Бұл ... ... мәні - ... реформалардың пәрменділігіне
кайшы келетін әкімшілік жүйесінің қайта жаңғыруы мемлекеттік меншікті
жекешелендірудің ... ... ... баса көрсеткен жән.
Өте қызықты мысал, Германия (тіптен 1 ... ... ... ... ... ... мемлекеттендірілген жеке меншікке
негізделген ... ... ... Ал, КЕРО-да мемлекеттік меншік
негізделген бір ... ... ... ... ... Өзінін әлеуметтік салдары жағынан оларды экономикалық
ұқсас типке айналдырған бір орталықтан ... ... ... ... ... ... ... теңгермешілік
негізінде еңбек күштеуге, зорлыққа негізделген жалдамалы сипаттағы
мемлекеітік ... ... ... ... ... Германияда жүзеге ... ... ... алу/ ... "Дауэс" бағдарламасы
бойынша сол кездегі валюта есебімен 16 ... ... яғни ... ... ... ... ... қатар, аса ірі
монополиялық бірлестіктер жеке кәсітюрындарға таратылды ... ... П-ші ... ... ... де, 1946 ж, ... жоспары" бойынша Герман өнеркәсібі ... ... ... Тағы да ... ... ... ... 1960 ж. кейін үшінші дүние елдері мемлекетік меншікті
дамыту және оны "белшектсу" ... ... ... келе ... ... З. ... реформалары" мақаласында орталықтандырылған бөліс
экономикалық механизмі /ЦРЭМ/ Германияда 1933 ж. 1948 ... ... өмір ... айтады. Оның ерекшелігі: жоғары дамыған жеке ... ... бір ... ... еді. Ол В.Ойкеннің
пікіріне сұйене отырып, ортадықтандырылған бөліс ... ... жеке ... де, ... меншік түріне де тәуелсіз екенін
тұжырымдайды. В.Ойкеннің пікірі бойынша меншік түрі экономикалық заңдардың
айқындаушы элементі, бірақ ... ... ... ... Бұл ... ... және ... кешенді факторлардың жиынтығы ретіңде
"экономикалық іс-әрекет ету механизмін" сипаттайттын ... ... ... ... ... мен әдістері, яғни шаруашылық /рыноктік/
механизмі меншіктін жүзеге асырылуының нактылы бай мазмұнына ие боладьг.
Э.Шульц ... ... ... болу ... ... ... ... және құндық, көрсеткіштерінің қайшылықты бірлігін
көрсетіп, В.Ойкеннің "қара ... ... ... қарамастан "заңды
жоспарды орындауға көмектеседі деген ойын алға тартады [10]. ... жж. даму ... ... ... ... механизмнің
жағдайында жеке меншік формасының шаруашылық жүйесінде белгілі дәрежелегі
бейтараптығын көрсетеді. Л.Эрхардтың негізгі міндеті де осы ... құру ... Ал, ... ... ... ... ... құзырында боллы.
Бұл экономиканы мемлекет иелігінен алу және ... ... ... ... ... өту бағдарламасы
еді. Маршалл жоспары бойынша алынған шетел несиесін пайдалана ... 1958 ... ... өту ... ... жүзеге асырғанын
жариялалы. Бағдарламаның негізі - ... жеке ... ... ... ... механизміміне көшіру, яғни Орталық Экономика
Министрлігін билеу, өкім ету қүқығынан айыру екенін көреміз.
Жалпы әлемдік ... ... мен ... ... үш ... ... байқаймыз [11].
I. Ішкі жекешелендіру - негізгі қорларды үлестік әдіспен, не акция
түріңде кәсіпорын ... ... ... Бұл ... пен ... ... жоюға бағытталған, "семьялық фирма","меншік пен
басқаруға қатысу" жуйесіне ұқсас процестердің өзекті ... ... ... келетін "пайданы бөлуге қатысу" жүйесі. Кәсіпорын, фирма қыметкерлері
еңбек функциясына сәйкес ... ... ... ... және ... ... ... меншікті иелену құқығын алады. Кооперативтіқ
акционерлік кәсіпорындар түрінде шаруашылық жуйесіне кірігіп, ... ... ... ... ... ... Акция немесе
үлесіне қарай дауыс берудің әр ... ... ... ... сату ... ... түрінде жеке азаматтарға еркін сату
әдісі - сыртқы жекешелендіру ... ... Бұл, ... ... ... ... ... мақсаттарға сәйкес қайта -құрудың
жолы. Өндіріс тиімділігін арттыру, ... ... ... немесе құрылымдық
өзгерістерді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... әдісі.
Шетел тәжірибесіне карағанда бұл процесс дамыған нарықтык ... ... ... роль ... жеке капиталдың және бағалы кағаздар рыногінің болуы, белгілі ... ... ... ... ... мемлекет меншігінің жеке
кәсіпкерлерге сатылуы арнаулы конкурстык аукциондарды елестететін, ... ... ... ... ... ... ... акционерлеу, немесе француз "Рено" автомобиль корпорациясын
акционерлеу, Тетчер үкіметі ... ... ... ... ... ... меншік титулын ауыстырудың ерекше жолы,
бағыты. Бұл кәсіпорындар кенестен өндіріс бағдарын ... ... ... ... не жаңа ... ... тыс жолдарын
іздестіре бастайды. Қалыпты жағдайда, біздер үшін, әлеуметтік мәселелерден
жорамал түрде бас тартқан жағлдйда, үкімет ... ... ... ете
алса, ондай өмірлік маңызы бар кәсіпорындарды кайта жарақтандыру анағүрлым
тиімді болар еді. Бюджет тапшылығын және ... ... ... карсы күрес, яғни өндірістік бәсекелестікті арттыру арқылы ... ... ... меншікті жекешелендірудің маңызды
бағдарларын ... ... ... - ... кәсіпорындарды шетел
азаматтарына концессияға беру, немесе тікелей сату және ... ... беру ... Бұл ... ... ... - басқару және технология,
әлеуметтік қатынастарды шетел капиталын іске ... ... ... ... ... ... ... Еркін экономикалық аймақтар құру, бірлескен
кәсіпорындар салу және аса маңызды өндістік мақсатты бағдарламаларды жүзеге
асыру, т.с.с. міндеттерді шешу үшін ... ... ... заң ... ... ... туады.
Жекешелендірудің кандай болмасын моделін таңдап алу мәселесі
постсоциалистік елдерде әркилы ... ... ... ... үш ... ... Венгрияда үшінші түрі көбіреқ ал Югославияда ,/бүрынғы/
ішкі жекешелендіру көп үлес ... ... ... ... ... үш молельдері де тиянакты қолданыла бастады.
Жалпы жекешелендіру ... ... жете ... үшін мына
жағдайға назар аударайык: "Еегер капиталистік кәсіпкер - меншік иесіне ...
мемлекет ... ... ... ... ... жалпы экономикалық жоспар
қандай орын алуын, өндірістік бағдарламасының қалай болуын міндеттесек:
егер әрі ... ... ... ... ... мүлік қорлануын, мұрагерлік
тәртібін шектеуге алсақ, және де жұмысшылар мен ... ... ... ... ... реттелетін болса - онда меншіктен
шын мәнінде, тек титул ғана және пайданыңаз бөлігіне ынта калар еді. ... ... ... ... ... ... болар еді. Қай қоғамда, қашан
осындай шектелген меншік құқығы болды екен [12]? ... ... ... әлІ де ... концепцияларынын негізінде біз сынап келген, баскаруға,
пайданы бөлісуге қатысу ... ... ... "семьялық фирма",
"халықтык акциялар", "қаржыландыру, ... ... ... ... ... ... жүйелер көрініс береді. ... ... ... ... ... жұмысшы мен баскарушы,
меншік иелерінің мүдделерін ұштастыру міндеті [13].
Батыс елдері үшін ... ... ... екі жолы айқын көрінеді [14]. Германия, Австрия, Чили,
Оңтүстік ... ... жеке ... негізделген бір орталықтан басқарылатын
шаруашылық жүйесін "жекешелендіру" ... шын ... ... ... жою ғана. Бұл мемлекеттің шаруашылық жүргізу іс
құқығын шектеп, еселенген монополиядан ... ... көшу ... ... ... беймемлекеттендіру немесе шаруашылық жүйесін мемлекет
иелігінен бөлу ... ... ... ... ... жеке тұлғаларға берілел.
Ал, шаруашылық жүйесінің басты ... ... ... ... ... ... ... елдер үшін /Англия, Сингапур,
Малайзия, т.б./ жекешелендіру ... екі ... яғни ... сату және ... кәсіпорындарды басқарылуы, заңгерлік
тұлғаларға беру жолдары арқылы орта тапты қалыптастыру жүзеге асады.
Дамыған ... ... бар ... үшін ... ... ... есептелген, кезең-кезеңге бөлінген сындарлы саясат арқылы ғана
жүзеге асуы елеулі мәселе. Олар үшін ... ... - ... ... ... орындарының тиімді өндірісін қамтамасыз етуді жүзеге
асыру міндеті. Аукцион, акциялар, басқаруды өзгерту, т.б. пайдалану жүзеге
асып, бұл ... ... ... де ... Шетел капиталын пайдалану
елдің қауіпсіздігі ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру бұл
жүйеге ең негізгі міндеттердің бірі ... ... ... ... ... оның жүзеге асу құралы есебінде негізгі мақсатқа жету ... ... ... ... деп ... келген жүйеде жекешелендіру
пропесі тарихта бүрын болмаған аса құрделі әлеуметтік шараларды ... ... ... ... ... ... сипат алуы, барлық
шаруашылық буындарының ... /бір ... ... ... ... ... жоспар/ тауар өндірісін, нарық шаруашылығын
түбірінен бұрмалауға, қозғаушы күштерін теріс бағыттауға алып ... ... ... ... бағыт-бағдарының экономикалық
бағдарымен сәйкес келмеуі өмірде елеулі қиыншылықтарға алып келді.
Социалистік лагерьдің ішкі ... және ... ... Кытай және Югославия реформаларынын әр қилы ... ... ... ... ... ... ... дағдарыстардан шығу жолдарын саралап, зерделеуде қоғамдық
пікір "аулудың" басты себебі- қоғамдық /мемлекеттік/ меншік ... ... ... Ал, ... ... ... ... ішкі кайнар
көздерін талдаула елеулі кемшіліктерге орын берілді. ... ... ... ... терістеу кездеседі. Аяғында,
бәріне кінәлі марксизм, социализм идеялары деген пайымдау ... ... ... ... ... өте ... ... монополизм
/монополизм в квадрате/ құбылысы кең ... ... ... иелігінен
жеке қолдарға өнеркәсіп апыптарын берудің кара дурсін әдісі ... ... жол. ... ... сияқты жекешелендіру процесі де кең ауқымды
экономикалық стратегияны айқындауды талап еткен еді.
Мемлекеттік меншікті жекешелендіру процесі оның тарихи маңызын, ... жеке ... ... ... ... ... ... идеаллы жолы, бағдары - өтпелі дәуірде енбек адамын өндіріс құрал-
жабдықтарына меншік құқығымеи нактылай, толық ... ... ... ... ... заңына сәйкес қоғамдық ... түрі ... ... ... айқындау арқылы өндірушілердің
еңбек нәтижесіне ... ... ... бөлу және ... тұтыну
салаларындағы жаңа даму қатыңастар арқылы коғамдық өндірістің әлеуметтік
сипатын және ... ... ... ... ... ... ... орнатқан экономикалық бостандық арқылы әлеуметтік
прогрестегі жоғарғы деңгейін камтамасыз ... деп ... ... ... ... ... ішқі даму зандылықтарына келсеқ тауар-ақша
айналысын жою, ... өнім ... ... адамдардың
мүдделері мен еңбек қабілеті арасындағы елеулі айырмашылықтарды ... ... ... ... барлық адамдарға бірегей мүдде-
мақсатка айналмауы утопиялық идеяларды жокка шығарды, ішкі ... ... жок ... көрсетті. Экономикалық жағдай-шарттары
пісіп-жетілмеген идеалогиялық құрылыс коғамдық реакцияға алып ... ... ... ... мен ... ... жағынан,
олардың өмір сүру жағдай-шарттарына қатынастары абстрактылы емес, нақтылы
жіктелетін құбылыс.
Шын мәнінде әлеуметтік қауымдастықта туынды қатынастар өз ... ... ... Мәселен,еңбек меншік қатынастарының
туынды бейнесі, ал өз кезегінде енбек жүйесінде әр адамның орны ... ... /мән, ... ... ... ... ... елеулі әсер ететін күшке айналады. Адамның жасампаз қасиеті еңбек
процесінде жүзеге асуы ... ... ... ... ... - ... функциясы /іс-кызметімен/ арқылы анықталады.
Ал, бұл тек ... ... ... ғана ... ... ... меншіктік функциясының мән-мазмұнына тәуелді.
Бұл тәуелділік уақыт және ... ... іске ... ... де
айқындалады. (сурет 1)
Жекешелендірудің экономикалық аспектілері
Сурет 1- Жекешелендірудің экономикалық аспектілері
Тиімділік ... ... ... ... ... ... ... жекешендірудің жалпы табыстарды және қоғамдық
байлықты ... ... ... ... ... ... ... (мысалы, инфляцияға, жұмыссыздыққа).
Экономикалық-математикалық қолданбалы ғылым салалары арқылы келген
функция ұғымын меншік ... ... оның ... ... ... меншік элсменттерінің жалпы қозғалыс
зандылықтарың да ... ... ... функциясы деп шын мәнінде ... ... ... ... ... ... мен
салдарларын атауға болады.
Меншіктін бірінші қызметі - адам болмысын сана арқылы ... өмір сүру ... ... яғни ... ... -
бұл барлық қоғамтану ғылымдары үшін көп қырлы зерттеу ... ... - ... моделін анықтайды, меншік түріне сәйкес
өндіріс ... ... ... одан ... әлеуметтік сипат, мән
мазмұны айқындалады. Мәселен, еңбек адам үшін өмір сүру - қажеттіліқ ал
таптық қоғамда ол өмір ... ... ... ... ... ... ... арқылы өмірді қамтамасыз ету, тіптен ... ... ... өзі де ... ... ... ... емес, сырттай факторлар адам өмір ... ... ... ... бекиді.
Үшінші қызмет - меншік өмір сүрудің құралы ретінде, тұтынуды
қамтамасыз етеді. Адам ... ... ... тура және ... ... аркылы
олардың мүдделерін жүзеге асырады.
Қандай да болмасын меншік түрін жаңартуға, түбегейлі қайта құруға
бағытталған әлеуметтік ... ... ... ... ... ... Ал, ақтык мақсатқа /идеалға/ жету үшін ... ... іс ... әр ... әр қилы болуы диалектикалық
құбылыс. Үздіксіз ... ... ... жүйе ... ... ішкі ... нақтылы тәжірибе арқылы терістейді,
қосымша шарт-жағдайларды талап етеді.
Мемлекеттік меншікті жекешелендіру процесі ... ... ... ... ... ғаламдық даму теңденцияларын да ескеруі тиісті.
Бұл қоғамдық ... ... ... шекара дамудың балама
жолдарының және өте ұзақ мерзімдік зандылықтары бар екенін еске ... ... ... ... ... ... мен меншік иесін табу мәселесі ұксас болғанымен елеулі
айырмашылығы бар екені көрінді. Меншік нысанына, шаруашылық жүргізу ... ... ... ... ... ... ... "Ортақ
өгізден оңаша бұзауым артық" - мәтелі кұбылыстың ... ... ... ... жок ... ... жеке меншік тиімді.
Мәселен, Қазақстан Республикасының "Жекешелендіру және ... алу" ... 1-ші ... ... ұғымдардың мәні көрсетілген
[21]. Мемлекет иелігінен алу ... ... ... әлде ... ... ... сілтеме жасамаса да, негізгі
мәселе - ... ... ... өзгерту арқылы - шаруашылық
баскару және оған сәйкес өкілеттік кызметін тікелей ... ... ... ... Бұл ... ... ... шаруашылық жүйесін
ыдырату арқылы салалық баскару ұйымдарынан кәсіпорындарды ... ... яғни бір ... басқарылатын жүйені нарықтық экономика
тұлғаларына айналдыру құбылысы көрсетілген.
Жекешелендіру(приватизация) дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... сатып алуы және
мемлекеттік акционерлік қоғамдарының акцияларына ие болуы.
Жекешелендіру - меншік ... ... ... ... ... ғана ... ... алады. Олай болса, мемлекет меншіктің негізгі иесі емес, тек
заң жолымен бөтендердікін (халықтың) еңбегін өзіне иеленіп алған ... ... ... ... өзінін қаржы саясаты арқылы 70 жылдам
астам уақытта ... ... ... ... қорландыру арқылы
меншік нысандарын түзеді.
Мемлекеттік шекара, жер, су байлығы, қазына қорлары т.б. ... ... ... меншіктің басқа түрлерінен ерекшелеу
сипатына байланысты ... ... ... құқығына ие болады.
Приватизация - ... ... ... алу ... мәні жекешелендіру
процесі) мен экономикадағы мемлекеттің өкілеттілігін шектеу, (экономикакы
беймемлекеттендіру) процестері әр килы ... ... ... ... аса ... ... -басқару іс-
әрекет қызметінін оқшаулануы. Әр ... ... ... ретінде мемлекеттік басқару орындарыгың мақсаты және ... ... ... ... ... ... және меншік нысанына ... ... ... біз ... ... өндірістік
функциясын тубірінен өзегертіп, іс-әрекет модельдерін қалылтастырамыз. ... ... ... ұйымдарының іс-әрекеті әртүрлі жекешелендіру
концепцияларына байланысты олардың иеархиялық жұйесімен моделденеді.
Жекешелендіру және мемлекеттін экономикалық ... ... ... ... үшін ... әділдік кағидаларың қалпына келтіру қозғалысы.
Бұл ... ... ... ... асуы тиіс.
Мемлекеттік меншіктің және мемлекеттік шаруашылық ... ... ... екі ... ... ... етпелі кезеңде
ерекше реттеу, жаңарту нысандарын деп қарау кажет.
Мәселен, бағаның ырықтандырылуы (1992) өндіріс салаларының ... ... ... ... ... кеңестіктің ыдырау жағдайында ҚР
жүргізетін экономикалық, саясат бағыт-бағдары және ... ... ... ... ... ... ҚР ... "Дағдарысқа қарсы бағдарлама" кабылдады. Бұл ... ... ... ... ... мен
сараптамасын" дайындау кажеттігі көрсетілді. Антимонополиялық және ... ... ... 1993 жылдың күзінде бұл құжатты ... ... ... ... ... ... ... жарияланғанымен оның мән-
мазмүны, әдіс-тәсілдері, бағьптары ашық айкындалмаған, өзара тәуелділігі
келісілмегең Оның үстіне ... ... ... ... ... монополияға карсы күрес нысандары белгіленбеді. Ағымдық
саясатка байланысты жеке монополияларға, мысалы "Казаэро", ... ... т.б. ... ... ... ғана ... құру шаралары жүзеге асты.
Қазақстан Республикасында жекешелендіру процесі үш кезеңде өткізілді.
Бірінші кезең 1991-1992 жж. ... ... Бұл ... ... заңдық- құқытық базасы қалыптастырылды және келесі
заңдар қабылданған еді:
“ҚКСР меншік туралы”; “Жекешелендіру туралы” т.б.
кезеңнің басты мақсаты- бір ... ... ... ... нысандарына ауыстыру, мемлекеттің азаматтарына кәсіпорын мүліктерін
(бағалы қағаздарын) өз меншігіне өткізу.
Бұл кезеңде ... ... ... көп түрлігіне негізделген жаңа экономикалық қатынастарды
қалыптастыру, тауар өндірушілердің шаруашылық ... ... ... ... негізге ала отырып монополизмді жою;
• адамдардың ең бек нәтижелеріне ... ... ... ... ... ... ... өндірілген тауарлардың және қызметтердің сапасын көтеру;
• мемлекеттік бийлік органдарын өздеріне тән емес ... ... бұл ... ... объектілері екі топқа бөлінді:
1) жекешелендіруге тиісті объектілер;
2) жекешелендіруге тийым салынған объектілер.
Қазақстанда ... ... 1-ші ... әлеуметтік-
экономикалық өзгерістердің негізі - меншікті үдемелі ... ... ... ... элементтері жүйеленбеген шаралар ... ... ... ... реттеу саясатына және ... ... ... ... ... тым ... ... туындайды. Бұл іс-тәжірибеде ... алып ... ... ... жіберілген қолайсыздықтардан
құтылу үшін мемлекет бұл ... өз ... ... ... болды. Екінші
кезеңдегі негізі өзгешеліктердің бірі - ... ... өзге ... ... ... ... еңбек ұжымдары және баска делдалдар
емес, мемлекеттік ... ... ... бойынша жүргізілуі
қажеттігі. Жариялылық кең бақылауды күшейту, әлеуметті әділдік ... ... ... ету ... ... ... ... жекешелендіру нысандарын экономикадағы іс-
қызмет ерекшелігіне қарай жіктеудің өлшемдерін белгілеу қажеттігі. Осыған
байланысты, ... үш ... бөлу ... ... саны 5 ... астам ірі кәсіпорындар;
2) жұмыс істейтіндер саны 200-500 адамға дейінгі орташа кәсіпорын;
3) жұмыс ... саны ... аз ... ... ... әр түрлі өндіріс салаларыңдағы ... ... ... қуаттар мен өндіріс көлемін, ... ... ... ... ... қиын ... жүргізіп отырған мемлекеттік (ұлттық) жекешелендіру және
мемлекет иелігінен алу Бағдарламасы аукцион, конкурстар, тендерлер ... де ... ... ... жекешелендіру түрлері арқылы меншіктің әр
түрінің қатар өмір ... ... ... ... ... ... арттыруды басты мақсат етір қояды. Бұдан, адамдардың
әлеуметтік хал-жағдайын ... ... ... жолы - ... жаңа үлгіде қалыптастыру, өндіріс тұлғаларының ... пен ... ... ... ... көркейте
дамыту міндеттері туындайды. Меншік тұлғалары мен ... ... ... ... енбектің мән-мазмұны өзгерістері, әлеуметтік корғау
жүйесі жоғары, ... ... ... ... ... ... ... жетілуіне алып келуі тиіс.
Жекшелендірудің бірінші кезеңінде мемлекеттік білім беру, деңсауліқ
сақтау, байланыс, энергетика, бұқаралы ... ... ... ... мәдениет, су ресурстары, қару- жабдықтарды ... ... ... ... ... ... жекешелендірілген объектілер: сауда кәсіпорындары мен
мекемелері;қоғамдық коммуналдық шаруашылық, құрылыс, автокөлік, а/ш ... ... ... ... ҚКСР ... басқа республикалардың
азаматтары, ҚР орналасқан заңды ... ... екі ... Тегін;
• Ақылы .
Жекешелендіруден түскен барлық табыстар мемлекеттік арнай ... ... ... ... ... кері әсер ... бірнеше
экономикалық құбылыстар пайда болды:
• Инфляция деңгейінің өсуі;
• Жұмыссыздық ... ... ... ... ... мөлшердегі жеке капиталдың болмауы. Мысалы, республиканың
барлық негізгі қорлары 170 млрд. руб. тең еді, ... ... ... ... өндіріс” – 12,1 млрд. руб. барлығы қосылып –
222,1 млрд.руб. ал халықта барлық қаржылық көздерінен тек ... руб ... ... яғни ... активтерінің 10-15
пайызы;
• Халықтың көпшілігінің нарықтық шаруашылық жүргізуден бей ... ... ... жоғары шоғырлануы.
Казақстандағы жекешелендіру бағдарламасының екінші кезеніңде,
тәжірибеден туындаған талап, ... ... ... елеулі
өзгерістердің бірі- бұл процеске еңбек ұжымдарымен қатар, жалпы халық
тартыла ... ... ... жаппай өзгертудің механизмі - Ресейдегі
сиякты ... ... ... ... ... реформасындағы
кателіктерді ескере отырып, өркениетті жолмен жеке капиталды ... әрі ... ... ... ... койылған. Бұл заң-құқыктық,
нормативтік негізді жетілдіру арқылы реформаны тереңдетуге ... ... ... ... жж. арналған бағдарламаның ерекшелігі - ол
үш үлкен блоқтан тұрады. Бірінші,- ұсақ кәсіпорындарды акшаға және ... ... сату ... Екіншісі, орта және ірі ... ... ... ... - ... және
қаржыландыру купондары еңгізілуі. Бұл кәсіпорындар ... ... ... сол ... ... әр ... жолмен халықка беру
кезделгең. Үшінші - тендер иемесе аса ірі, не ... ... ... ... ... ... комитеті 3
жылда 100-ге жуық кәсіпорындарды осы жолмен жекешелендіруді көздейді.
Қазақстан Республикасында 1996- 1998 жж. ... ... ... ... Бұл ... ... базасын ҚР 1996-1998 жж.
арналған Үкіметтік Бағдарламасы қамтамасыз етті.
Үшінші кезенің өзгешілігі- ... жеке ... ... келуін
толық қалыптастыру және тұрақтандыру.
Ол кездегі жекшелендіру бағдарламасының мақсаттары:
• жекешелендірудің екінші ... ... ... ... ... ... сатудың жеке юобаларын қарастыру;
• алдын ала жекешелендіруге жатпайтын объектілерді жекешелендіру
тізіміне қосу;
• экономиканың жеке секторларында ... ... ... жекешелендіру процесінде белсенді ... ... ... ... процесінде шетелдік капиталды қатысуын күшейту.
(сурет 2)
Жекешелендіру кұбылысы экономикалық реформаларды жүзеге асыруға
кажетті қаржы-қаражат көздерін ... және ... ... ... аткару тиіс еді. Ал, бұл үшін жоғары дамыған банқ -қаржы
жүйесі және бағалы кағаздар ... ... ... ... ... ... банк ... қаржы тапшылығы, сыртқы сауда
монополиясының және валюта монополиясының ... ... ... ... жекешелендіру кұбьшысына экономикалық,
негіз болатын валюта және ... ... ... кері әсерін тигізеді.
Қазақстан Республикасында жекешелендіру процесі
жеке
Сурет 2- ҚР жекешелендіру сызбасы
1.3.Салықтар- экономиканы мемлекеттік реттеу құралы
Салық салу ... ... ... жүйенің құрделі
бөлігінің бірі болып табылады. Салық салу ... ... ... ... орын алып, оның әрекет етуінің тиімділігі әлеуметтік, және
экономика саясатының ... ... ... елде ... ... салу мәселесіне өте үлкен көңіл бөлінеді. Нарықтық
экономикалы елдерде салықтар мемлекеттік және ... ... ... роль ... да, ... ... күшті
стильдық құралы болып келеді, әсіресе олар ғылыми- техникалық ... ... және ... ... ... асырады да
белсенді орын алады.Сондықтан да салықтарды төлеу өте қажетті де, ... ... ... ... ... ... отырғандай, бүкіл өркениетті
мемлекеттердегі салықтық реттеу - несие реттеумен бірігіп әрекет еткенде
ғана ... ... ... аса ... формасы болып табылады. Ол
нарықтық қатынастардың қалыптасуына және мемлекеттік экономикаға тигізетін
әсерін реттеп отырады. Сондай-ақ, ... ... ... және ... теңдікті қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... салықтардың мәні мен рөлі мемлекеттік
органдарды қаржылық ресурстармен қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... маңызды құралы бола
бастады. Олар макроэкономикалық реттеушіге белсенді араласа отырып, ішкі
ұлттык ... ... ... ... ... өсуін қамтамасыз етіп ... ... ... ... ... ... де ... әсер етеді. Бұл
жүйе жан-жақты болып табылады.Салынатын салықтармен ... ете ... ... ... ... ықпал етеді. Сондай-ақ салықтық ретеу
шаралары, әртүрлі салалардын бәсекелесу мүмкіндіктерін кеңінен ынталандыра
отырып, капиталдык ... ... ... ... іс-
әрекеттерінін әлеуметтік қажеттіліктерін қанағаттандыруға ықпалын тигізеді.
Бұл мақсатта салықтарды төлеуге түрлі ... ... ... ... мемлекет өндіргіш күштерін территориалды
орналастыруға, инфрақұрылымдын объектілерді құруға және тағы ... ... ... ... ... ... ... Сондай-ақ
салықтар ... өмір ... ... ... ... ... міндеті әр қоғамның ... ... ... емес ... ... ... ... реформаның басты мақсаты- шаруашылық жүргізуші
субъектілерге түсетін ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Бұл бағытта ең негізгілерін
пайда салығын, қосылған құн салығын, ... ... ... ... және бір ... ... да салықтардың мәнін артыру. Ұқсас жағдайда
салық салудың шамамен тең тәртібі қолданылатын ... ал ... ... ... байланысты қойылады. Біртұтас тәртіп салық төлеушінің ... ... ... төлеуді жақсы білуіне мүмкіндік береді. Қазақстандағы
салық ставкаларының басқа елдердегі осындай ... ... ... да ... Бұл өте ... ... неғұрлым жоғары ставка
белгілеу шетелдік инвестициялар тартуға кедергі келтіреді және ... ... ... ... болуынан туындайтын салық капиталды
экспортқа шығаратын елдердің бюджетіне түседі.
Барлық салық түрлерін қоса ... олар ... ... ... ... Оның ... ... қайта құру, кәсіпкерлік
қолдау көрсету, жол қорлары тәрізді мақсатта қорларды кезең-кезеңімен жою
көзделуде. ... ... ... ... ... ... ауыр соғып
отырғандығы ешкімге де құпия емес. Сондай-ақ, шығындарды өнімнің өзіндік
құнына жатқызу жүйесі де ... жөн, бұл өте ... ... ол ... ... ... ... үшін қажетті негіз болып табылады. Болашақта
мұндай негізді неғұрлым толық та дәл ... үшін оның ... ... ... ... көрсетілетін қызмет, мүліктерді жалға беру, заем, лицензия
беру және ... ... ... ... ... ... ... негізінде
анықтау қажет. Бұл ретте өндіріске байланысты барлық ... ... ... ... белгілі.
Салық қандай болу керек (жоғары немесе төмен) сауалы экономистердің
пікірталасының ... ... ... ... салықтық көбеюіне
соқтырады, араласуы: әлсіз болса-азайтады.
Негізгі мәселе араласуы мен араласпауы ... ... әсер ... ... ... ... "Сұраныс экономикасын" қалыптастыруға
бағытталған. Олардың ойынша, салықтың жоғары деңгейі қоғамның ... ... яғни ... ... ... ... баға түседі,инфляция
сөнеді. Керісінше, салықтың азаюы жалпы сұраныстың өсуіне әкеледі,баға
өседі және инфляция қарқыны ... ... ... кері пікірде: салықтың жоғары болуы
кәсіпкер шығынын көтереді, ол тұтынушыға жоғары бағамен ... ... ... яғни олар салықтың төмендеуін қалайды.
Бұл сұрақтың бір ... ... ... ғылым әлі
таппады.Бірақ салық мөлшері мен іскерлік белсенділік ... ... ... ... ... ... ұсыныс теориясын
дәлелдеген. Табыс салығының көтерілуі бірдей іскерлік ... ... ... ... ... ... ... мөлшерінің
аз болуы жұмысқа, қор жинауға, инвестицияға, іскерлік тәуекелді қабылдауға,
ұлттық өндіріске және табысқа ынта ... ... ... ... Бұл ... ... мен ... кірісі арасындағы байланыс "Лаффер
қисығы" деген атау алды.
Егер салық мөлшері нольге тең болса (0 ... онда ... ... ... ... К і=100%, онда ... жұмыс істеуге ұғынбайды,
мемлекет те ештеңе таппайды.Қандай мөлшердегі сала (г 0= 50%), табыс салғы
ретінде мемлекет ... бұл ... Ғ^ ... ... ... ... көтеру әрекеті төмендетуге әкеледі.Р. (Ы нүктесі)
Лаффер қисығы қандай салық мөлшерінде ... ... ... ... ... ... ... нысаналы түрде қатайту инфляция мен мемлекет бюджетінің
тапшылығын болдырмау мақсатын көздейді. Дүние жүзі ... ... ... ... ... ... орын ... еді.Дегенмен, бұл жерде бір
қағидасы жағдай шет қалып ... шет ... ... ... ... ... ... бар. Сонда біздің
дағдарысымыздың ең басты себебі, капиталистік елдердегідей қайта ... жоқ, ... ... ... алып отырған экономикалық тапшылықтан
туып отыр. Сонымен біздің ... жете ... ... ... ... теріс нәтижеге соқтыруы мүмкін.Сонда инфляция мен ... ... ... ... ... ... ... оң өзгерістер орын алмайтынына, бұл процесстер ғұмырсыз және
қысқа мерзімді болады да, міндеті ... ... ... ... ... ... ... кірісінде ерекше орынды жер салығы
алады.
Жер салығы қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... 1995 ... 22 желтоқсанда қабылданған "Жер ... ата ... ... ... ... ... ... жүйесі
көзделген болатын.Жердің құны салық салудың негізі болып табылады. Әр
адамның ... ... ... Республикасының жер салығы 2002 жылы қабылданған ҚР Салық
кодексіне сәйкес ... Жер ... ... ... ... ... сумен қамтамасыз етілгеніне және пайдалану бағытына
байланысты. Мынандай принциптер негізінде ... ... ... ... ... өңіріне және сумен қамтамасыз
етілуіне қарай сараланады.
2)Соның мөлшері шаруашылық нәтижесіне ... ... ... ... бір өлшеміне жыл сайынғы ... ... ... ... Республикасында жекешелендіру процесін талдау
2.1. Қазақстан Республикасының экономикасының қазіргі дамуындағы
жекешелендірудің іс – тәжирибесін талдау
Қазақстанда экономикалық өсуді және ... ... ... ... жаңа әдістерін қолдануға мәжбүр етті. Қазірге
экономикалық даму ... ... ... ... ... Ол кезде жекшелендірудің басты ... ... ... ... ... ... жекешелендіру саясатын жүргізуде келесі ... ... ... экономикалық іс- әрекеттеріне қолайлы
жағдайларды қамтамасыз ету;
• Азаматтық айналымға мүмкіндік ... ... ... ... ... инвестицияларды ынталандыру;
• Белсенді меншік иелерінің қалыптастыру;
• Нарықты ұлттық тауарлармен қамтамасыз ету және оларды ... ... ... ... ... және жаңа жұмыс орындарын қатамасыз ету;
• жекешелендірілген объектілердің ... өз ... ... ... ... сапасын көтеру;
• мемлекеттік мүлікті жекешелендіруде әлеуметтік бағытты күшейту.
Қазіргі ... ... ... атқарудың келесі әдістері
белгіленген:
... ... ... қарай мемлекеттік мүлікті
жекешелендіруге жеке- дара әдісңама қолдану;
• жекешелендіру ... кең ... ... ... ... ұзақ мерзімді жлспарлары негізінде
талдау жасау;
• мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ұмтылу;
• жекешелндіру процесінде әлемдік тәжирибені кең қолдану;
• мемлекеттің ұзақ және қысқа мерзімді мүдделерін қамтамасыз ету.
Қазіргі кездегі жекешелендіру ... ... ... ... көрсетілген.
Қазақстан Республикасында жекешелендіру процесі 1991 ж. басталып осы
күнге дейін жалғасуда.
1999- 2005 жж. ... ... кең ... ... Бұл ... ірі ... ... мемлекеттік пакеттері сатылды,
электро ... ... және ... ... ... сфераных көптеген объектілері сатылды, мақсат – мемлекеттік
бюджеттінің шығындылығын ... ... ... 2001 ж. ... ... ... жете бастады. (кесте 1)
Бірақ жекешелендіру процесінде ірі қателіктерде болды. Мысалы, кеңестік
кездегі аса ірі экономикалық объектілер өте арзан ... ... ... ... ... ... ... құбылыс және қоғамда
заңсыз іс - әрекеттердің орын алуын көрсетеді.
Жекешелендіру процесінің қарқынды даму ... ... көп ... ... болмағандықтан, экономикалық
объектілердің 80 пайызы шетелдік инвесторларының ... ... 3- ... ... дамуының қызіргі кездегі
жекешелендірудің ұйымдастырылуы
Кесте 1- Қазақстан Республикасында мемлекеттік меншікті ... ... ... |1996-1998 ... ... |
| ... ... % ... |Қорытындысына % ... ... |6198 |100 |1005 |100 | 13906 ... ... | | | | | |
| ... |% ... |% ... |145 |100 |93539 |100 ... | | | | ... ... |5 |3,4 |3842 |4,1 ... мен | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... |3 |2,1 |2050 |2,2 ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... де ... |94,5 |87647 |93,7 ... | | | | ... ... көзі: ОҚО Статистикалық Басқармасының деректері. Шымкент, 2006,
107 б.
Бюджетке ... ... ... едәуір бөлігін –93,7 %, немесе 87,6
млн.теңгесін басқа мүліктерді жекешелегдіруден, 4,1 % ... ... ... ... ( ... ... серіктестіктер)
акцилардың мемлекеттік пакеттерін (мемлекеттік үлестерін) жекешелендіруден,
2,2 % немесе 2,1 млн. ... ... ... ... мен ... мүліктік кешені болып саналатын бөлімшелері
мен құрылымдық бірліктерін жекешелендіруден түскен ... ... ... ... ... ... ... 46,9 %- юілім
беру саласына, 43,4 %- экономикалық қызметтің басқа түрлеріне, 9,7 ... ... және ... ... көрсетуге тиісті.
Жекшелендіру үрдісінің нәтижесінде Қазақстанда көптеген жаңа өндірістік
кәсіпорындар пайда болуда. (кесте 4)
Кесте 4- ... ... және ... ... ... бойынша
2005 ж. тіркелген заңды тұлғаларының меншік түріне қарай құрылымы (бірлік)*
| ... ... ... ... |
| | ... ... |Шетел |шетелдік |
| | |к | ... |
| | | | |ның |н | |
| | | | ... ... ... |208409 |26402 |172442 |353 |6422 |9565 ... |18764 |2878 |15678 |47 |432 |208 |
* ... ... ҚР ... ... Алматы, 2005 ж., 177 б.
Егер 4 кесте мәліметтеріне қарағанда ҚР заңды тұлғалардың 13 ... ... ... ... ал жеке ... – 83 пайызы.
ОҚО бойынша көрсеткіштерге қарағанда 2005 ж. заңды тұлғаларының 85 пайызы
жеке меншікке негізделген еді. Ал ... ... ... ... –15
пайызды құрайды.
Кесте 5- ОҚО бойынша мүлікті жекешелендіру нәтижесі*
| ... |
| |2004 |2005 ... ... б/ша ... объектілердің |115 |145 ... | | ... ... ... және ... |8 |5 ... ... | | ... ... |- |3 ... ... ... | | ... ... ... ОҚО ... ... жинақ деректері. Шымкент,
2006, 56 б.
Егер кестеге ... 2005 ж. 2004 ж. ... ... саны 26 ... ... 6- ОҚО ... ... жеке меншік түрлері бойынша жұмыс істеп
тұрған заңды тұлғалардың 01.01.2005 ж. саны*
| ... ... ... |
| | ... ... ... ... |қала |ауыл |
|ОҚО |14851 |1043 |1578 |7710 |4256 |253 |11 ... қ. |6733 |476 |- |6029 |- |228 |- ... қ.ә |451 |68 |35 |183 |165 |- |- ... қ.ә. |285 |91 |10 |164 |15 |5 |- ... |603 |104 |67 |333 |93 |5 |1 ... а. |396 |- |120 |- |276 |- |- ... а. |557 |- |145 |- |412 |- |- ... а. |957 |107 |165 |400 |289 |3 |- ... а. |720 |- |132 |- |588 |- |- ... а. |538 |- |117 |- |421 |- |- ... а. |978 |- |205 |- |771 |- |- ... а. |1068 |72 |202 |286 |491 |10 |2 ... а. |212 |4 |96 |15 |96 |- |1 ... а. |551 |61 |104 |160 |225 |1 |- ... а. |500 |10 |134 |40 |316 |- |- ... а. |301 |50 |46 |100 |104 |1 |- ... ... ... ОҚО ... жинақтары. Шымкент, 2005 ., 164 б.
Кесте 6 деректеріне қарағанда ОҚО бойынша барлық ... ... ... ... ... ... және олар қалаларда орналасқан, ал ... ... ... ... ... ... 81 ... жеке меншікте және
олардың 52 пайызы қалаларда , ал 28 пайызы ауылдарда орналасқан. Жеке ... ... көбі ... ... ... ал ... ... ең
көбі Сайрам ауданына тиісті келеді.
2.3. Жер салығының мемлекеттік бюджетке түсімін ... ... ... ... ... маңызды байлығы болып табылады.
Адамның түрлі қызмет жүйелерінде оның атқаратын ролі біріңғай болмады.
Халық шаруашылығының ... ... ... ... ... ... табылады. Ауыл шаруашылық саласы үшін ел маңызды
роль атқарады, себебі жер ресурстары оның даму ... ... ... ... ... ... өндіріс құралы , еңбек құралы ретінде жүреді.
Жерді дұрыс пайдаланғанда оның сапасы да жоғарылай түседі, бұл ... ... ... ... ... ... тікелей немесе
жанама түрде бүкіл агроөнеркәсіп комплексінің дамуын ... ... ... пайдалануында әртүрлі қолайсыз жағдайлардың болуы
айқындалады.Оның негізгі себептері жерді тиімсіз ... ... ... өндіріс кәсіпорындарын, көлік магистралі
сияқты басқа ауыл шаруашылық емес ... жер көп ... ... ... ... ... себебінен антропоген техногенді
әсер етіп жататындығы да айқын. Көптеген ... ... ... дамуы нәтижесінде өз құнарлығынан ажырап отыр.
Халықтың қазіргі кездегі санының есу тенденциясы планетаның әр ... ... ... ... ... ... соңғы он жыл ішінде
0,40 гектардан 0,30 гектарға дейін төмендеді.
Қазіргі кездегі өндіріс күннен күнге шаруашылық айналымға материалды,
энергетикалық, табиғи, еңбек тағы ... ... ... талап
етеді.
Қазақстан Республикасында нарық реформаларын жүргізу барысында жерді
пайдаланғаны үшін төлемдерді төлеу жер қатынастарының өзгеру нәтижесі ... ... ... ... мемлекеттік меншіктің жойылуына
байланысты болды. ... жер ... ... ... ... сату сатып
алу құқығының басқада құқықтық келісімдердің объектісіне айналды.Осыған
орай, жер ... мен жер ... ... ... ... ... ... пайдалану мәселелері тікелей тұра бастады.
Жерге төлемді орнатудың мақсаттары келісідей:
- жерді ... ... ... ... және ... жер ... мен жер пайдаланушылардың жерді қорғау және үнемді
пайдалануға қызығушылығын көтеру;
-бюджет ... ... ... ... және ... қорғау,
аймақтық әлеуметтік - мәдени ... ... ... үшін ... ... ... ... ету жолдарының бірі-жер нарығының
қалыптасуы және дамуы.
Респуликада жер қатынастарының нарық шарттарына
орментациясы сәйкесгі ... және ... ... ... ... нарығының негізгі-жер учаскелеріне сұраныс ұсыныс; оның ... ... ... ... ... ... - ... жүреді:
- мемлекетпен жерді пайдалануға немесе жеке меншікке сатылуы үшін
орнатылған жер ставкалары түріндегі ... ... ... ... ... сату ... ... бағасы. Бұл ... ... ... құқықтық
келісімдерді жургізу үшін жүреді;
- жер ... және ... ... ... ... ... мемлекеттің құрылуы
оның жер қатынастарының радикальды өзгерістерге үшырауына ... жету үшін жер ... ... ... ... жерде
әртүрлі шаруашылықтардың тиімді қызмет етуіне құқықтық, экономикалық және
әлеуметтік жағдай ... үшін жер ... ... ... ... ... ... жерге деген қатынастарды айқындайды.
Жер реформасының даму жолының бірінші кезеңінде 1991 жылы ... ... атты Заң жер ... ... жерге төлемді енгізуде заңды
базасына қалыптастырды.
Экономикалық реформаның ... ... ... ... ... ауыртпалығын жеңілдету,қолданып жүрген салықтар
мен төлемдерді реттеу болып табылады.Бұл бағытта ең негізгілерін ... ... құн ... акциздердің, мүлік ... ... да ... ... ... ... да ... өте
қажет, өйткені неғұрлым жоғары ставка белгілеу шетелдік инвестициялар
тартуға кедергі келтіреді және ... ... ... ... ... ... туындайтын салық капиталды экспортқа шығаратын елдердің
бюджетіне түседі.
Нарық қатынастары жағдайында бюджет кірісінде ерекше орынды жер ... ... ... ... ... үнемі түсетін көздері болып
табылады.
Қазақстан Республикасының жер салығы "Салық және бюджетке ... да ... ... ... ... Республикасы Президентінің
жарлығына сәйкес алынады.
Қазақстан Республикасында нарық реформалары жүргезу барысында жерді
пайдаланғаны үшін төлемдерді төлеу жер ... ... ... ... Жер ... ... ... мемлекеттік меншіктің жойылуына
байланысты болады. Мұнда жер участкелері және жерді пайдалану құқығы ... алу ... ... да ... келісімдердің объекттісіне айналды.
Осыған орай, жер иеленушілер мен жер ... ... ... ... ретінде тиімді пайдалану мәселелері тікелей тура бастады.
Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетіндегі жер салығына ... ... ... ... ... мына ... ... 7-Салық түсімдеріндегі жер салығының үлес салмағы
(млн. теңге)
|Салықтар түсімдер |2002 |2004 |2005 |
| ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 ... |0,1 |0,01 |0,1- 1,4 ... |3,5 |2,5 |0,1-2,0 ... |- |- |0,4-3,4 ... |2,5 |2,0 |10-120 ... |6,4 |1-2 |44-62 ... ... |4-12 |1-3 |40-100 ... | | | ... 9- ... ... ... және ... ... бойынша 2005
негізгі көрсеткіштері
|Қ/с |Көрсеткіштер |өлшем ... ... ... ауданы|Түлкі|
| | ... | ... |бас |
| | | | | ... | | | | ... |
| | | | | ... |
| | | | | ... | | | | |ғы |
| | | ... ... |Нақтылы |Үлесі,| |
| | | | |% | |% | |
|1 ... ... |Млн. ... |- |10449,5 |- |3,8 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... түсімдері |Млн.тн. |33128 |100 |605,2 |10 |1,8 |
| ... оның | | | | | | |
| ... жер ... | |596,3 |1,8 |11,53 |1,9 |0,02 |
|3 |Жан ... |Мың ... |- |6,6 |- |- |
| ... ... | | | | | | |
| ... түсімі | | | | | | |
|4 |Жан ... ... |272 |- |126 |- |- |
| ... ... | | | | | | |
| |жер ... | | | | | | |
|5 |1 га ... ... |2825 |- |6606 |- |- |
| ... | | | | | | |
|6 |1 га ... жер ... |51 |- |49 |- |- |
| ... | | | | | | |
9 ... ... ... ОҚО бойынша 1 га түсетін салықтық түсім
2825 теңгені құраса, ал жер салғы –1,8 пайызын құрайды.
2.4. ... ... ... талдау жасау
Мүлік салығы тікелей нақты салықтардың қатарына жатады, оның ... ... ... ал оның ... ... ... салығының
негізгі мақсаты- мүлік иелерін оны тиімді пайдалануға ынталандыру. ... ... ... меншіктік құқығы бар заңды және жеке тұлғалар
болып табылады. Мүлік салығы алыну ... ... ... ... ... түсімдерінде мүлік салығының үлесі 1 ... ... ... ... ... салық салу объектілірінің орташа жылдық
қалдық құны.
Салық салу объектілірінің орташа жылдық ... құны ... ... әр ... ... күні мен ... кезеңнен кейінгі кезең айының
бірінші күндегі салық салу объектілірінің қалдық ... қосу ... ... 1/13 бірі ретінде анықталады.
Салық ставкалары:
Заңды тұлғалар мен жеке ... ... салу ... ... ... 1 % ставка бойынша мүлік салығын есептейді.
0,1 % ставка мөлшерінде мүлік салығын төлейді:
пайда табуды көздемейтін ... ... ... алынған мүлік бойынша;
медициналық, мектепге дейінгі дайындау, ғылымми, спорт қызметтер мен
айналысатындар;
егер ... ... ... жалпы қызметкерлердің санынан 51 %
кем болмаса;
қітап ісі салысында істейтіндер;
ғылыми ... ... ... саласында қызмет көрсететіндер;
су, гидро объектілері саласында жұмыс істейтіндер.
Кесте. 10-ОҚО бойынша ... ... ... 2004-2005 жж. (мың тг.)
|Салық түрі ... ... ... |
| ... | | |
| | |
|1 000 000- 2 000 000 т. |1000 + 1 ... асатын сомадан 0,15 % |
|2 млн.-3 млн.т |2500+ 2 ... ... ... 0,2 % |
|3 ... ... |4500+ 3 ... асатын сомадан 0,3 % |
|4 млн.-5 млн.т |7500+ 4 ... ... ... 0,4 % |
|5 млн.-6 млн.т |11500+ 5 ... ... ... 0,5 % |
|6 ... ... |16500+ 6 ... ... ... 0,6 % |
|7 млн.-8 млн.т |22500+ 7 ... ... ... 0,7 % |
|8 ... ... |29500+ 8 ... ... сомадан 0,8 % |
|9 млн.-10 млн.т |37500+ 9 ... ... ... 0,9 % |
| 10 ... асатын |46500+ 10 ... ... ... 1 % ... ... мен ... ... тұлғалардың салық салу объектілері бойынша салықты есептеуді салық
кезеңінің 1 тамызынан кешіктірмей ... ... ... ставкасын салық
базасына қолдану арқылы салық төлеушінің тұрғылықты жеріне қарамастан салық
салу объектілерінің орналасқан жері ... ... ... ... жеке тұлғаның ортақ үлестік меншігіндегі салық салу объектісі ... ... осы ... ... ... есептеленеді;
бірнеше салық салу объектілері бойынша салық төлеуші бір жеке тұлға болған
жағдайда, салықты есептеу ... ... салу ... ... ... құрылған салық салу объектілері бойынша салықты есептеу олардың
құрылу жылынан кейінгі салық жылында ... салу ... ... ... ... ... бұл ... растап
уәкілетті орган беретін құжаттар болған жағдайда салық сомасы қайта есептеу
жүргізіледі;
бюджетке салық ... ... ... жері ... еспті салық
кезеңінің 1 қазанынан кешіктірмей жүргізіледі.
III. Нарық ... даму ... ... процестерін
жетілдіру бағыттары
3.1. Жекешелендіру процесін қаржылық реттеуді ... ... ... шүғыл жүргізілуі, оларды тікелей сату әдісі,
ал ірі кәсіпорындарды жекешелеңдірудің баяулауы негізінен халық қаржысының
тапшылығынан деп ... ... ... ... ... мән-
мазмүнын аныктауда оның жаңтастары мен күдік келтірушілерінің ортақ пікірге
келетін позициялары да бар ... ... ... ... ... және оны ... мерзімі, халықаралық қаржы
ұйымдарының ролі туралы ... ... ... ... ... тек ... иесін аныктау үшін ғана емес, ... ... ... құралы қызметін атқаруы тиіс. Яғни жекешелендіру
нарықтық ... ... бір ғана ... ... ... ... ... қалыптасуына әсер ететін факторлар ... ... ... ... ... қайшылықты болмысын,
кәсіпкер-баскарушылар тобының сапапық құрамын, саяси-құқыктық ... ... ... ... ... кешенді құбылыс, сол
себептен оны жүзеге асу кезеңдерін, өту мерзімдерін оптималды ... ... родь ... ... ... Әр саланың ерекшелігіне
байланысты жекешелендіру мерзімін желелдету немесе баяулату процеске ... етуі ... ... ... маңызды фактор есебінде жекешелендіру
мерзімін айқындай алады.
Шетелдіқ кейбір ... ... ... ... пікір -мемлекеттік
меншікті жаппай жеке шаруашылық жұйесінде кешіру, жекешелендіру (меншіктеу)
процесінің тікелей міндеті емес, ... ... ... ... жемісі болуы тиіс. Мемлекеттендірілген шаруашылықты
децентрализаииялау және демонополизациялау саясаты ... ... ... ... ... ... тұлғаларын, басеке күресін қалыптастыруға
мүмкіндік береді. Ал, мекшік иесін табу ... ... ... ... жаңғарту, басқару жүйесінің немесе шаруашылық тұғаларының
мүдделеріне ... ... ... аса ... ... ... жүргізу біздің елде тарихи қальштасқан әлеуметтік қайшылықтарды
шешудің бастапқы кайнар көзі болып табылады. Мемлекеттік меншік және ... ... ... ... пен жеке ... ұғышарын карама-
қарсы қою санада қалған, әміршілік жтйенің "мемлекеттік" сипатына қарсы
жауатт сезімі.
Қандай да ... ... ... ... ... шаруашылық
жүргізудің әр қилы тәсілдерімен ұштасуы мүмкін. Ал, жеке немесе ... ... ... ... , ... құбылысқа айналуы
саяси дара билікке байланысты ғана туындайды.
Мемлекеттік шекара, жер, су ... ... ... т.б. ... ... ... меншіктің басқа түрлерінен ... ... ... ... ... құқығына ие болады.
Приватизация - меншікті мемлекет иелігінен алу (ішкі мәні ... мен ... ... өкілеттілігін шектеу, (экономикакы
беймемлекеттендіру) процестері әр килы ... ... ... ... аса маңызды сипаты -басқару іс-
әрекет қызметінін ... Әр ... ... ... ... ... басқару орындарыгың мақсаты және өзара
тәуелді ... ... ... ... ... және меншік ... ... ... ... біз ... тұлғаларының өндірістік
функциясын тубірінен өзегертіп, іс-әрекет ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі жекешелендіру
концепцияларына байланысты олардың иеархиялық жұйесімен моделденеді.
Жекешелендіру және мемлекеттін экономикалық қызметін шектеу ... ... үшін ... ... ... ... ... қозғалысы.
Бұл жаппай жекешелендіру арқылы жүзеге асуы тиіс.
Қосымша ... жер ... ... ... ... ... нәтижесінен
алынған қосымша пайда алатын жер иеленушілерінен, инвестициялық компаниялар
және қозғалымсыздықты сатумен айналысатын компаниялардан түсуі қажет.
Объективті себептерге байланысты жер және ... ... ... ... иеленушілер бұл салықты тәлемеу керек.Оған себеп: негізгі қызметкердің
қайтыс болуы немесе оның ... ... ... ... ... ... ... және т.б. Жаңа кәсіп орындар мен бүл кәсіпорындарға
мемлекеттік қаржы,материалды және кадастрлық қолдау формаларының ... ... ... ... ауыртпашылығын көтеру арқылы
бюджет дотацияларының берілуіне көп көңіл бөлінеді.
Нарық ... жер ... даму ... мен ... ... жер ... ... жердің пайдалануына
төлемдердің енгізілуін талап етеді.Осыған байланыты жер ... ... жер ... ... ... ... жер салығын объективті түрде үшін ... ... ... қажет.Жердің бағасы оның табиғи экономикалық жағдай және
әртүрлі ... ... ... ... ... Жер нарығының онша көп дамымағандықтан оның экономикалық
бағасы әлі де ... ... ... ... ... ... ... 1998 жылы
жүргізілген боните арқылы есептелуде.соңғы жылдары жер ... ... ... ... ... айтқанда оның деңгейі жоғары
деп ... ... әр ... жер ... ... ... жүргізу қажет.
Жердің ақшалы бағасын анықтау үшін келесі әдістері пайдалануға болады:
-нарықтық- оның ... ... ... учаскелердің сату,сатып алу негізінде
қалыптасатын нақты бағаның талдануы құрайды;
-шығындық - ... ... ... есептелуі жатады;
- пайдалық - жер ... ... ... ... ... негізделеді.
Жердің нақты ақшалы құнын анықтау,оның нарық айналымына енгізілуін
жеңілдетеді.
Жер реформасының дамуы жерге ... ... мен ... ... одан әрі ... бағытталады.Бұл өз жағынан жердің ... ... ... ... ... ... әр жер ... пайдаланылуына
қатал бақылау орнатылуы қәжет және жер ... ... ... ... ... ... ... айналымын шектейтін
механизмдердің жүзеге ... ... өз ... ... ... бағасын анықтау тәртібін орнатуға мүмкіндік етеді.Жердің бөліну
кретериіне оның пайдалануы мен ... ... ... ... ... және экономикалық тиімділігі жатады.Осы бағыттардың
пайдаланылуы арқасында оның тиімді және ... ... ... ... ... ... түзетү кезінде ең алдымен ... ... ... көңіл бөлу қажет, өйткені олар бюджеттің
кіріс бөлігінің қалыптасу көзі ... ... және бұл ... ... ... және ... пайдалану үшін бағытталады.Жер төлемдерінің
жаңа жүйесін қалыптастыру механизмі жердің қорғалу, өнім ... ... мен ... ... және тағы ... шараларға
қаржыландыру мөлшерінің көбеюін қамтамасыз етеді.Сондықтан, жер
қатынастарын ... ... ең ... жер ... ... көтеру
қажет.
Жер салығының мөлшері жердің сапасына, орналасу тиімділігіне, сумен,
қамтамасыз етілгеніне және ... ... ... ... ... ... салық мөлшері жердің сапасына қарай
сараланады, екіншіден, салық ... ... ... ... ... жер ... ... бір өлшеміне жыл сайынғы тіркелген төмен
ретінде белгіленеді.
Салықтың ... ... ... ... ... Үкіметі
бекітеді.Ал нақты жер бөлімшелеріне және нақты жер ... ... ... ... ... өкілетті органдар
белгіленеді.Олар салықтың нормативтін 20%-ке өсіруге немесе кемітуге құқығы
бар.
Жер салығынан түскен қаржы жерді ... ... ... ... ... ... игеруге,жерді пайдалануға
ынталандыруға және аймақтық дамуына жүмсалады.
Салықтан басқа топырақтың құнарлығы кемітілгенде және оның-беті
бүлінгенде ... ... ... және ... ... шамасы жерді ... ... және ... ... ... ... ... анықталады.
Қазіргі кезде жер нарығы,халықтың көзқарасы бойынша әлі дамымаған,
сондықтан жер Кодесінің ... ... ... ... та ... ... қабылданылуы нарық белсенділігін сезсіз
арттырады.Сонымен ... ... ... ... тартылуын көбейтеді,өйткені жерге меншік ... ... ... ... ... түсуіне байланысты
және жер салығының нақты ставкаларының кетерілуі нәтижесінде ... ... ... ... береді.Жер соғымының ставкасының жоғары
мөлшері құнына жанама ... әсер ... ... ... арқылы жер иеленушілер табысы да улғаяды.Сондықтан жер салығының
жоғары
мөлшері жер иеленуші ... ... ... ... қатынастары жағдайында жер салығын жетілдіру ... ... ... келесі қорытынды жасауға мүмкіндік береді.
-Жердің тиімді пайдалануының ... ... ... ... ... болып табылады.Ол ең алдымен, жер салығы,
жерді жалға беру, жер нарығы оның бағасы, меншік формасы және т.б. ... ... ... жер ... жер ... тұратын
жердің төлемді пайдаланылуы жүйесінің қызметіне байланысты мәселелер ерекше
орын алады.Жерге төлемдер жер ресурстарының үнемі пайдалануын қамтамасыз
ету үшін ... және ... ... ... ... ... ... қалыптастырады.
-Қазіргі кезде жер реформасының негізігі мақстаы жер ... ... ... нарығын қалыптастыру үшін құқықтық, экономикалық және
әлеуметтік жағдайларын орнату және жер ... ... және ... болып табылады.
Оңтүстік Қазақстан жер ресуртарының қазіргі кездегі
пайдалануының талданылуы, жер ресурстарының ... ... ... ... ... туғызады.Сонымен бірге жер
нарығының экономикалық реттеу қажеттілігі пайда болды, ол өз ... ... ... ... пайдалануына әсер етеді.
Нарық қатынастарының даму барысында жер-меншік объектісі, мүлік
объектісі ретінде ... ... ... ... және техника
күштері жердің қүнды бағасын анықтауға бағытталуы тиіс, жердің объективті
құнының анықталуы жер ... ... ... ... мүмкіндік
береді.
Қазіргі шаруашылық жағдайларға байланысты,салық мөлшері шаруашылықтың
нәтижесінде байланыстырылуы қажет. Жер салығы ... ... ... ... ... нәтижесінің алынатын пайдасына байланысты
орнатылуы қажет.Жер салығының деңгейі, Батыс елдері сияқты оның құнының ... ... ... ... мемлекеттік иелігінен алынған мүлікке салық салу ... ... ... ... жаңа ... ... Бірақ
юболашақта ҚР жалпы салық саясаты негізінде ... ... ... ... ... қандай болмасын салықты салық төлеуші төлегісі
келмейді, сондықтан ол оны жасырғыс келеді ... ... ... ... бұл ... салу объектілерін тағы да бақылау қажет
болады. Сондықтан, қазіргі жүргізіліп жатқан жекешелендіру бағытын ... яғни ... ... және ... Комитетінің іс - әрекетін
одан әрі жетілдіру қажет, яғни орындалмаған ... үшін ... ... ... ... ... ... бақылауды жетілдіру
Соңғы жылдары ішінде Қазақстан Республикасының Қаржы Министрілігінің
Мемлекеттік мүлік және ... ... ... іс - ... ... ... жеке инвесторлармен жасауда
Қазіргі кезде Мемлекеттік мүлік және ... ... ... жеке ... ... ... ... орган болып табылады,
сондықтан оның құқығына жекешелендіру процестерін жүргізілуін және ... ... ... орган болып табылады.
Бастапқы кезеңде мемлекеттік меншікті жекешелендірудің мақсаты бұд үлкен
іске кездей соқ қатысушыларды табу ... ұзақ ... ... ... ... ... табу болдығ яғни мемлекеттік меншікті
болашақта кәсіпорындарды модернизациялауға, әлеуметік және ... ... ... бар ... ... сақтайтын және жаңа
кәсіпорындарды ашатын инвесторларды табу.
Қазіргі кезде де жекешелендіруде осы басты ... ... ... ... меншікті иеленушілер мен жұмыстар тек
контрактар негізінде атқарылады. Контракта анық екі ... ... ... ... ... ... бірге ол «инвестициялар» және олардың
мазмұны жайлы анықтаманы беруі тиіс. Меншікті жеке меншікке ... ... яғни бір ... 1 рет ... ... ... себін беруі тиіс.
ҚР ірі мұнай- газ, көмір, жимия саласының кәсіпорындарының 94 пайызы жеке
жобалар негізінде ... Бұл ... тек ... ... және әлеуметтік пробламалары қарастырылған еді.
Алғашқы ҚР «Жекешелндіру туралы » заңына ... ... ... ... ... беруі тиіс еді, бірақ олар өздеріне аса ірі іс - ... ... ... ... ... процесіндегі кейінгі
бақылауды күшейтудің қажеттілілігі туындады.
ҚР 1998 ж. бастапаса ірі инвестицилық жобалары ... ... ... консалтингтік компанияларының қызметтері қолданылған,
олар инвестициялық жобалардың экономикалық ... ... үшін ... ... ... пайдалануды ұйымдастырған.
2000ж. қарай Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру Комитеті регионалдық
құрылымдарымен қоса 300 ... Бұл ... ... ... ... ... бастады. Бірақ бұл жереде кейбір инветорлар өздерінің қабылдаған
міндеттерін толығымен орындамағаны нәтижесінде ... ... ... Сол ... ... ... ... процесін кейінгі
бақылауға жүргізу қажет екені қойылды. Ол ... ... ... меншік өз меншігіне алған тұлғалардың өз міндеттерін
толығымен орындалуын қадағалау және ... ... ... іс - ... ... әр ... салалыр бойынша жекешелендірілген кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... оларды шешу үшін жасалынатын шараларды талдау;
• мемлекеттік басқару органдарын ... ... ... ... ... ету.
Бақылау мерзімі келесім- шарт мерзімі аяқталғаны деген ... ... ( 2005 1 ... ... ... және ... ... республикалық меншіктегі 243 келесім – шарттар
қаралуда. Бақылау Комитеттің регионалдық ... және ... ... ... ... ... егер ... жергілікті басқару органдарының қызметкерлері де қатысуы мүмкін.
2005 ж. 1 қантарына ҚР 110 келсім- шарттар тексерілді, олардың 81 ... ... ... 28- ... фирмаларымен, 1- Қаржы
Министрлгінің қаржылық бақылау Комитетінің қызметкерлері атқарды.
Шешім бойынша өз міндеттермелерін ... және ... ... ... ... ... ... шаралары тоқтатылды.
Бұл бақылауды жүргізудің тағы да басқа жетістіктері де бар. Мысалы,
«Испат Интернешнл» компаниясы кезінде Карағанды металургия комбинатын ... ... (1996 ж.) 1998 ж. ... бұл ... ... әлеуметтік
міндеттемелерін орындадығ яғни бұрынғы комбинат жұмысшыларына барлық
қарыздарды өтеді. Сонымен ... 1998 ж. ... ... жаңа
технологиялық процесті еңгізді.
Жалпы алғанда Қазақстанда ірі ... ... ... ... ... жұмыс тұрақталды және
өндірістің ... ... ... ... ... ... ... мәселелері пайда
болады. Егер меншіктің жаңа иесі ... ... ... ... ол ... қайта қарылуда. Мысалы, АҚ «Международный аэропорт Актюбе»
және АҚ «Сласти Актюбе» тиісті.
Жаңа меншік ... ... ... ... ... құрделі қиындықтар пайда болды.Нәтижесінде олар өз деріне алған
міндеттерді толығымен орындай алмады. Ал мемлекет ... ... ... ... ... ... ол ... шешу керек және сатылған
ақша сомасын қайтару қиындыққа соқтырады. Алдыңғы тәжирибелер көрсетуде бұл
объектілерді қайта ... одан ... ... ... ... ... ... келесім- шарттарды қарастыруда жаңа түзетулер
еңгізі керек. Оны жасау үшін жалпы электроникалық жұмыстарды ... ... ... ... ... компаниларының қызметін
пайдаланған жөн. Бұл компаниялар өздерінің қызметтерін ... ... ... ҚР 2003. 14 ... № 490-ІІ ... ... мониторингка
тиісті объектілердің барлығының активтерін бағалау және болашақтағы
даму бағыттарын анқтау;
2) Кәсіпорындардың қаржылық ... ... ету ... объекітілердің нақты құнын анықтау;
3) Инвестициялық жобаларының орындалуын бағалау;
4) ... ... ... құқықтық кеңестер беру.
Осы бағытта жұмыс істеу екі жағына да тиімді. Мемлекет үшін бұл арнай
мамандардың эксперттік бағасын ... ал ... ... ... ... ... көзі, жаңк жұмыс орындары, сонымен бірге өз біліктілігін
асыру мүмкіндігі.
Қорыта айтуға болады, Мемлекеттік Мүлік және жекешелендіру ... жаңа ... тең ... ... ... ... тиімділікті көтеретін іс - әрекететрді жасау.
ҚОРЫТЫНДЫ
Нарықтық экономикаға өту, меншік ... ... ... ... ... шаруашылық объектілер (иелері) нарықта өз жұмыстарына
өздері жауап бөретіндей, соған ... ... ... ... ... ... дәрежесінен көріну үшін нарықта меншік иелері бәсеке ... ... ... тиімді ұйымдастыруы шарт. Нақтылап айтқанда, қазіргі
нарықтағы меншіктілік жағдайында ғана өз кызметі нақты атқарылады. Меншікті
мемлекет иелігінен алу мен ... ... көшу ... аса ... ... ... республикамызда «Мемлекет иелігінен алу мен
жекешелендіру туралы» зан қабылданды. ... ... ... ерекшеліктер мен киыншылықтарды ескеруіне тура келді.
біріншіден, экономикалык реформалар басталғанда мемлекет меншігінде негізгі
қорлардың 80 пайызы болды, жекешелендіру ... ... ... 30—40 ... ... көзделінді;
екіншіден экономикалы дағдарыс тереңдеп жатқанда жүргізілді;
... ... ... ... ... төмендеуіне әкеліп соқты, өйткені ендіріс ... ... ... ... ... ... рөспубликаның халық шаруашылық кешенінде ірі кәсіп-орындардың
үлес салмағының жоғары болуы;
бесіншіден, экономика шикізат өндіру бағыты ... ... ... ... ... ... мен селолар
арасында біркелкі белінбеуі.
Шағын жекешелендіру бағдарламасында сауда, қызмет ... ... ... ... ... бәсекелестік жолмен
жекешелендіру көзделінді. Жекешелендірудің алғашқы кезеңінде ... ... ... ... ... 50 ... астамы
меншіктің ұжымдық.нысанына берілді. Осы кезеңде ұжымдық кәсіпорындардың 25
пайызы бұрынғысынан да төмен жұмыс істесе, 14 пайызы ... ... ... жабылып қалды, 30 пайызы сол бұрынғы деңгейде қалып қойды, аз
ғана бөлігі жүмысынын ... ... ... ... ... өз ... баға өсіру арқасында жақсы көрсеткіштерге жетті.
Жөкшөлендірудің ең қарапайым түрі өнім шығаратын ... ... ... ... Бұл жағдайда сатып алушы толық меншік
иесі ... Тағы бір ... ... ... ... ... ... беру. Бұлардың кұрделі формасы мемлекеттік кәсіпорындарды
акционерлік қоғамға және жауапкершілігі ... ... ... Жекешелеңдіру барысында азаматтардың мемлекет меншігіндегі өз
үлестеріне құқылығын сақтау.
Жекешелендірудің басты мақсаты — өнім ... және оның ... ... арттыра түсу, тауар молшылығын жасау, халықтың тұрмыс
дәрежесін жаңа сатыға көтеру. Сондықтан, ... ... ... талан -таражға салу емес, керісінше, оны тиімді пайдаланудың, еселенген
еңбек өнімділігінің негізгі ... ... ... да әләуметтік
әділеттік принциптерін сақтау және азаматтардың ... ... ... ... іске ... ... жекешелендіру процесіне
Қазақстан Республикасының халқын жалпылама тарту.
Әр бір жеке тұлғаның ... ... ... есеп ... - қаржігерлік қалыптасады. Қаржыгерлік - нарықтық ... ... өмір ... ... қалыптасады.
Халықтың қаржыгерлігі — өздерінің ... ... ... ... ... ... ... басқарғанда ғана жекешелендіру
процесі төмендегідей міндеттерді шешу үшін жүргізіледі;
... және ... аз ... ... ... мен
дотацилар берілуі себепті пайда болған бюджет ауыртпалығын қысқарту.
— жекешелендірілген кәсіпорындарда экономиканық өсуі ... ... ... арттыру.
Мемлекет иелігінен алу және жекешөлендіруді келесідегідей әдістермен
жургізіледі;
... бір ... ... ... негізінде сату;
аукциондар немесе конкурстар арқылы өткізу;
- басқаруға контракт жасасу;
... ашық ... ... ... ... ... ... кәсіпорындардың саны 35262; оның ішінде өнеркәсіп 1508;
құрылыс 440; ауыл ... 1616; ... 910; ... және ... 6047; ... ... ... және коммуналдык. шаруашылық
2190; өзге де салалар 12088, тоқтатылып қойылған объектілер мен ... саны 463 ... мен ... жекешелендіру кезінде ... ... ... ... 42,2 ... ... ... қаражаттары жергілікті бюджетке түскен.
Жалпы қорыта айтсак., ... ... ... 13822 ... одан ... ... 182277,9 млн.тг, одан рес-
публикалык, бюджетке аударылғаны 178259,1 ... ... ... 2293,4 ... ... да ... ... қаражаттары 1725,4
млн.тг болған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. ҚР “Жекешелендіру ... ... ҚР ... ҚР ... ... ... ... Егемен
Қазақстан. 04.03.06.
3. ҚР Салық Кодексі. Алматы, 2005 ... ... ... (ҚР ... зан күші ... ... ... 1995, п. 41-44, №.1, 3-6 66.
5. ҚР жер туралы Заң актілері
6. Симмонс М., Мэро У. ... ... иесі ... ... 66.
7.Гутман Г. Ресейдегі жекешелендіру . МЭиМО, 1995, т.5
8.Винофадов В, Жскешелендіру: ... ... ... 24-
396 б.
9.Шумпетер. Опыт хоз.развития. М., ... ... ... ... /Вопросы акономики, 1991,№,8, 132-
138 бб.
11.Алматы экономикалык: даму -даңгелек стол материалдары /Панорама, 1995,
№.1995, №.36, 10 б.
12. Бизнес және ... ... ... құқықтық реттеу. 1 кітап.
А., Ғылым,ККонгресс,1992, 416 б.,64 б.
13. Экономика и жизнь, 1992, №.3, 33 б.
14. ... ... ... еңдіру, жалпы ұлттық келісім
аркылы жаңарған Қазақстанға //Халык кеңесі, 1994, 11 маусым.;
15.Жатианбаев Е.Б. Аралас ... ... ... А.: ... 1992, 51-67 ... А.Қ. және т.б. ... және ... иелері //Панорама.
1992, желтоқсан, арнаулы саны.
17.Экономика и жизнь. 1992, №.8,18 б.
18.Байжұмаев Б. Купондық үлесті ... ... ... 1997, №.5.
19.Арынов Е.М. Қазакстандағы экономикалық реформалардың
стратегиясы. А., 1994, 51-56 ... ... жж. ... . ... ... 01.04.
1999ж.
21. ҚХР шаруашылык жүйесін реформалау (орыс). М.: Экономика,
2000, 196-202 66.
22.Мапасян Г. ... ... РЭЖ, 1992, п.9, 44-48 ... ... ... А.А. және т.б. ҚР ... жекешелендіру және
мемлекет иелігінен алу саясаты және экономикалық негіздері. А.: ... 188 б. 16-18 ... ... ... ... және ММК: ... ... бағалау туралы методикалықн нұскаулары". А., 1993, 25-26 шілде.
25.Информациялык бюллетень /НАМИ/, 1995, н.І, 6 б.
26.Жекешелендіру корытындылары жеке ... ... ... ... ... етеді. Аралык мәлімстгер көзі: Қазакстан
статистикалык шолуы, 1992-2005 жж.
27. Қазакстан статистикалық шолуы,1997 - №.2,43-45бб
28.Махмедов С. ... ... и ... ... // Проблемы устойчивого экономического развития в условиях
глобализации. Алматы: ИЭ МОН, 2003, т.2., с. ... ... В.В. ... ... политики преобразования
собственности в Республике Казахстан // ... ... ... в ... ... ... ИЭ МОН, 2003, т.2., с.279-291
30. Социально- экономическое развитие ... ... ... ... Алматы, 2005 г.
31.Махмутова М. Пакет вопросов из … госпакета // Казахстанская правда, 2004
, 19 ... ... Н. ... ... ... об ... ... намерениям
промышленников законсервировать сегодняшний уровень отсталости ... ... 2004, 20 ... ... М. ... форм ... как ... развития
экономики и обеспечения экономической ... ... ... № 5, ... Махмет С. Постприватизационный контроль. Финансы и кредит,2005, № ... ... ... ЮКО. ... ... ... ... по ЮКО. Шымкент, 2006.
36. www.stat.kz.
ІІ. ПЕРИОДИКАЛЫҚ ШЫҒАРМАЛАРЫ
1.Каржы-Каражат-Фннансы Казахстана. ... ... ... ... ... ... ... «Финансы». - М.: Министерства финансов Российской Федерация.
4.Нормативные акты по ... ... ... ... ... - Алматы: Изд. комп. «Раритет»,
5.Вопросы экономики. - М.: Российская академия наук.
6.Финансы и ... - М.: Изд. дом ... и ... Ежемесячный научно-практический журнал. - Москва.
8.Мировая экономика и международные отношения. - М.: «Наука».
9.Аль ... ... ... - ... экономика. Научно-практический журнал. - Алматы; ТОО «ЕиК».
11.Вестник Министерства государственных доходов ... ... ... ... ... РК. - ... ... уч.-
аудит.центр и Познание».
13.Статистический бюллетень Министерства финансов ... ... по ... и ... Информ,- аналнт. журнал Комитета
по инвестициям Мин. ... РК. - ... ПК ... и статистика.- Алматы; Изд. Агентства Республики Казахстан по
статистике.
16.Налогоплательщик. Ежемесячный журнал. -Алматы: ТОО «Ержанова и ... и его ... ... ... ... по статистике.
- Алматы.
18.Таможенный вестник. Ежеквартальный ... ... ... госдоходов в РК.
19.Социально-экономические показатели развития ЮКО в 2004 г. ... ... ... ... ... Шымкент. Ақикат
21.Банки Казахстана. Ежемесячный журнал. Алматы.
22. Интернет .WWW ... ... .WWW ... экономической классики.-Москва: Эконов, 1991
25.Некоторые вопросы формирования доходов местного бюджета // Транзитная
экономика-2004 г., .№ 2
26.Итоги социально-экономического развития ЮКО в 2004 г.// ... ... 16 ... 2005 ... экономикалық аспектілері
тиімділік
Бөлу
тұрақтылық
Қысқа мерзімде
Ұзақ мерзімде
Статистикалық тиімділік
Табсытарды бөлу
Цикылдық өзгеріс-терге бейімделу
Динамикалық ... ... ... ... ... нысандары
Жекешелендіру мақсаттары
Жекешелендіру объектілері
жеке
Мемлекет-тік
Экономикада жеке меншіктің басым келуі
Мүліктік объекті-лер
Акцияларының мем пакеттері
Сатып алушы
Жеке тұлға-лары
Мем емес заңды тұлғаларые
жекешелендіру
сатушы
Мемлекеттік мүлікті басқару Комитеті
Жекешелендіру нысандары
Сенімді басқаруке
Мем ... ... ... ... ... нысандары
жеке
Мемлекет-тік
Сатып алушылар
Жеке тұлға-лар
Мем емес заңды тұлғаларржеке
ҚР ҚМ Мем мүлік және жекеше-лендіру Комитеті
Жекешелендіру объектілері
сатушы
Кәсіпорындардың құрылымдық бөлімдері
Мем кәсіпорындары
Кәсіпорын ... ... ... тұлға-лар
Туынды бағалы қағаздар
Жекешелендіру түрлері
Қор биржасында
Тікелей адрестік сипатта сату
аукцион
тендер
конкурстар
Меншік құқығын рәсімдеу
Мемлекеттік бақылау
жекешелендіру
Нарықтық ... ... ... ... ... ... шаралар
Экономиканы қаржылық сауықтандыру
Баға белгілеу саясаты

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 67 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қазақстан Республикасында жеке табыс салығын құру және алу қағидалары"48 бет
«Биология. Адам және оның денсаулығы» (8-сынып) пәнін оқытуда жеке тұлғаға бағытталған технологияны пайдалану39 бет
Іс қағаздарын жүргізу негіздері220 бет
Адамға қатысты түсініктер: индивид, жеке тұлға, даралық ұғымдарындағы көлемдік және мазмұндық айырмашылықтар жайлы6 бет
Азаматтар өтініштерімен жұмыс азаматтар өтініштерінің түрлері анықтамасы, азаматтардың хаттарын, өтініштерін және шағымдарын қарау жөніндегі құжаттармен жұмыс істеу30 бет
Азаматтық құқық негіздері жайында6 бет
Алымдар және оны төлеушілер8 бет
Америка этнологиясындағы психологиялық бағыттар4 бет
Ауыл адамдарының да жағдайын ойлай келетін болсақ4 бет
Банктің жеке капиталын қалыптастыру және оның қаржылық тұрақтылығын қамтамсыз ету туралы97 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь