Коммерциялық банктердің активті операциялары

ЖОСПАР

КIРIСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

I КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ МАҢЫЗЫ МЕН МӘНІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1.1 Коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикалық маңызы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.2 Коммерциялық банктердің активті операцияларының жіктелуі ... ... ... ... ... .7

II ЕЛІМІЗДІҢ АКТИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ СОҢҒЫ ЖЫЛДАРДАҒЫ ЖАЙ.КҮЙІ ТУРАЛЫ МӘЛІМЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..19

2.1 Еліміздегі коммерциялық банктердің несиелік операцияларының бүгінгі таңдағы жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
2.2 Лизингтің операциялардың дамуы көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
2.3 Бағалы қағаздармен операцияларға анализ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2.4 Қазақстан Республикасындағы коммерциялық банктердің есеп айырысу операцияларының даму мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
КIРIСПЕ

Жалпы рыноктық қатынастарда шаруашылықтың тиімді ұйымдастырылуы мен қызмет етуі олардың қаржылық жағдайына, несиелер алу жолдарына байланысты болады. Сонымен қатар рыноктық экономикада экономиканы реттеуде және тұрақты дамуын қамтамасыз етуінде жүргізілетін тікелей және жанама экономикалық саясаттар сол елдің банк жүйесі қызметтері мен оның атқарып отырған саясаттары арқылы іске асады. Елдің ақша-несие саясатының бағыттарын, элементтерін және экономиканы тиімді дамыту, инфляция деңгейін төмендету және оның тұрақты деңгейін сақтауды іске асыратын Ұлттық банктің өзі бұл қызметтерді экономикадағы екінші деңгейлі крммерциялық банктермен бірлесе отырып атқарады.
Коммерциялық банктер сонымен қатар экономиканың шаруашылық салалары, халық пен Үкіметтің экономикалық шаралары, Ұлттық банк саясаттары арасында қаржы делдалы қызметін атқарады. Коммерциялық банктер уақытша бос ақша қаражаттарын экономикалық шаруашылықта сол ақшаға сұраныс туып отырған салаларды несиелеуді, әр түрлі делдалдық операцияларды жүзеге асыруға, елдің қаржы саласының толық қанды дамуына, отандық инвестицияның өсуіне, халықтың экономикалық қызметті еркін жүргізуіне, жалпы бір сөзбен айтқанда нарықтық экономика жүйесінің бір негізгі тармағы болып табылады.
Осы айтылған коммерциялық банктер қызметі ішіндегі олардың активті операцияларының орны ерекше. Активті операциялар негізінде экономиканың шаруашылық салаларын қаржылармен қамтамасыз ету, олардың ынталы түрдк қызмет етуін қалыптастыру, елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп айырысу қызметтерін жүргізу, экономикада делдалдық қызметтер атқару, халықты немесе басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады. Бұл операциялар өз кезегінде коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикадағы маңыздылығы мен мәнін айқындайды.
Осыған орай мен курстық жұмысымның тақырыбын несие және банк жүйесінің негізгі буыны және олардың қызметтерінің басым орындаушыылқ бөлігін іске асыратын коммерциялық банктердің активті операцияларының өзектілігіне байланысты «Коммерциялық банктердің активті операциялары» деп алдым.
Бұл тақырыпты таңдаудағы мақсатым коомерциялық банктер нарықтық шаруашылықта қаржы делдалы ретінде тікелей экономика салаларымен қызмет етеді және коммерциялық банктердің активті операциялары барысында барлық шаруашылық механизмдер тиімді ұйымдастырылып, реттеліп және дамып отырады.
Енді осы аталған активті операциялардың маңызы мен мәнін, олардың қызмет ету механизміне және еліміздегі атқарылып жатқан активті операциялардың бүгінгі таңдағы даму барысына толығымен тоқталып өтсек.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым, - Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 б.
2. Баян Көшенова , Оқу құралы / Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
3. “Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметi туралы” ҚР-сы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығы, 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
4. Банки Казахстана, 2003 г. №12; “Банковскаы система Казахстана – крупнейший институтциональный инвестор национального фондового рынка” // Донцов С.
5. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О некоторых аспектах развития филиальных сетей коммерцеских банков” // Кил А. Б.
6. Вестник КазНУ, экономическая серия, 2004 г. №4; “Проблемы стабильности банковской системы РК” // А. А. Ильясов.
7. Каренов Р. Лизингтiк қызметтер. Оның ерекшелiгi неде? // Егемен Қазақстан. – 2004. – 24 сәуiр (№105106). – 2 б.
8. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктiң делдалдық операциялары: факторинг және форфейтинг // ҚазЭУ хабаршысы. – 2003. - №2. – 70-75 бет.
9. Мырзабеков Ш. Қазақстанның банк жүйесi ТМД көлемiнде бiрiншi орында: “Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – 2004.-1 қазан (№39).-13 бет.
10. Садвакасова Ж. «Кредитная политика коммерческого банка» // Вестник КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
11. С.Кабашев «Депозитная составляющая оценки кредитного развития банковского сектора республики» // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 стр.
12. Баймуратов У.Б. «Электронные деньги: проблемы и перспективы» // Банки Казахстана, №9, - 2005 г. 18-21 стр.
13. Лизинг в центральной Азий. Май – 2004 г.
14. Сайденов А. Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и других направлениях деятельности Национального Банка» // Банки Қазахстана, №10, - 2005 г. 2-4 стр.
        
        ЖОСПАР
КIРIСПЕ
............................................................................
...........................................3
I КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ... ... МЕН ... ... банктердің активті операцияларының экономикалық маңызы
мен ... ... ... активті операцияларының жіктелуі
.....................7
II ЕЛІМІЗДІҢ ... ... ... ... ... ТУРАЛЫ
МӘЛІМЕТТЕР
..................................................................19
2.1 Еліміздегі коммерциялық банктердің несиелік операцияларының бүгінгі
таңдағы ... ... ... ... ... ... ... операцияларға ... ... ... ... ... есеп ... даму ... ... ... ... ... ... ... мен
қызмет етуі олардың қаржылық жағдайына, несиелер алу жолдарына байланысты
болады. Сонымен қатар рыноктық ... ... ... және
тұрақты дамуын қамтамасыз етуінде жүргізілетін тікелей және ... ... сол ... банк жүйесі қызметтері мен оның атқарып
отырған саясаттары арқылы іске ... ... ... ... элементтерін және экономиканы тиімді дамыту, инфляция деңгейін
төмендету және оның тұрақты деңгейін сақтауды іске асыратын ... ... бұл ... ... ... деңгейлі крммерциялық банктермен
бірлесе отырып ... ... ... ... ... ... салалары,
халық пен Үкіметтің экономикалық шаралары, Ұлттық банк саясаттары арасында
қаржы делдалы қызметін атқарады. Коммерциялық ... ... бос ... ... ... сол ... сұраныс туып отырған
салаларды несиелеуді, әр түрлі делдалдық ... ... ... ... саласының толық қанды дамуына, отандық инвестицияның өсуіне,
халықтың экономикалық қызметті еркін жүргізуіне, жалпы бір ... ... ... жүйесінің бір негізгі тармағы болып табылады.
Осы айтылған коммерциялық ... ... ... ... ... орны ... Активті операциялар негізінде экономиканың
шаруашылық салаларын ... ... ету, ... ынталы түрдк
қызмет етуін қалыптастыру, ... ... ... жеке ... есеп
айырысу қызметтерін жүргізу, экономикада делдалдық қызметтер атқару,
халықты немесе ... да ... ... ... болып табылады.
Бұл операциялар өз кезегінде коммерциялық ... ... ... ... мен мәнін айқындайды.
Осыған орай мен курстық жұмысымның тақырыбын ... және банк ... ... және ... қызметтерінің басым орындаушыылқ бөлігін іске
асыратын коммерциялық банктердің активті операцияларының ... ... ... ... ... деп алдым.
Бұл тақырыпты таңдаудағы мақсатым коомерциялық ... ... ... ... ретінде тікелей экономика салаларымен қызмет
етеді және коммерциялық ... ... ... ... ... механизмдер тиімді ұйымдастырылып, реттеліп және дамып отырады.
Енді осы аталған активті операциялардың ... мен ... ... ету механизміне және еліміздегі ... ... ... ... ... даму барысына толығымен тоқталып өтсек.
I КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ АКТИВТІ ОПЕРАЦИЯЛАРЫНЫҢ ... МЕН ... ... ... ... операцияларының экономикалық
маңызы мен мәні
Коммерциялық банктер нарықтық экономикада басты ... ... ... Өз ... ... олар ақша ... ... жаңа талаптар мен мiндеттемелердi жасады. Клиенттердiң салымдарын
қабылдау ... банк ... ... жаңа мiндеттеме жасаса , ал қарызды беру
арқылы қарыз алушыға жаңа талап ... Осы жаңа ... ... ... үрдiсi қаржылық делдалдықтың негiзiн құрайды. Несие берушi
қарыз алушыға және соған қатысты қаржылық ... ... ... ... қаржылық ресурстардың құйылуы қаржылық делдалдық деп
аталады.
Коммерциялық банктер – нарықтық ... ... ... негiзгi
буыны. Олардың мiндетi ақша айналымы мен капитал ... ... ... ету, ... ... ... пен ... халық шаруащылығына қор жинау үшiн жағдай жасау болып табылады.
Қазiргi коммерциялық банктер ... ... ... ақша ... және ... ... бөлудi қамтамасыз етiп, маңызды халық
шаруашылық қызмет атқарады. Ендi коммерциялық банктер туралы ... ... ... ... ... ... ... және тарту қызметi – банктердiң ... ... бiрi. ... және жеке ... ... ... ... тарту, бiр жағынан, олардың иесiне процент түрiнде табыс
түсiрсе, ал екiншi жағынан ... ... ... ... ... ... ... ақша әр түрлi экономикалық және әлеуметтiк
қажеттiлiктерге жұмсалуы ... ... ... келесi қызметi - несие беруде
делдал болу. Бос ақша ... иесi мен ... ... ... тiкелей
несие қатынастарының туындауына кедергi болатын жәйттер: ұсынылатын капитал
көлемiнiң ... ... ... сай ... ... айналыстан босау
мерзiмiнiң қарыздарға қажет мерзiммен сай келмеуi. ... ... ... мен ... ... арасындағы қаржылық делдалы ретiнде осы
кедергiлердi жояды. ... ... ... әр ... секторларына
берiлiп , өндiрiстiң кеiеюiн қамтамасыз етедi.
Ұйымдасқан және жұмысы қалыптасқан есеп айырысу жүйесiнсiз ... ... ... ... Сондықтан банктiң келесi қызметi
шаруашылықтармен есеп және ... ... ... ролi ... ... есеп айырысудың негiзгi бөлiгi ... ... ... ... ... ... ... бойынша шотқа ақша
қабылдап, ақшаның түсуiн және берiлуiн есептейдi.
Коммерциялық банктердiң ерекше ... ... ... ... ... ... немесе артығын жою, яғни ақша массасын көбейту
немес азайту. Төлем құралдарын шығару ... ... және ... ... ... Депозит екi түрлi жолмен: клиенттiң банкке
ақша салуы ... ... ... ... ... ... арқылы жүргiзiледi.
Коммерциялық банктер акция және облигация түрiндегi бағалы қағаздарды
шығарып және ... ...... ... ... ... ... мақсатқа жұмсайтын мүмкiндiгi бар. Сөйтiп
бағалы қағаздар нарығы несие ... ... әрi ... ... ... ... Ұзақ мерзiмдi инвестиция тарту мақсатында
кәсiпорындар акция және облигациялар ... ... ... ... ... ... ... де
атқарады. Жеке тұлғаларға: осы қызметтi атқаруға құқығынан айрылғандардың
мүлкiн уақытша басқару; iзбасарларының мүддесi үшiн ... ... ... пайда табу мақсатымен капиталды басқару және т.б. ... ... ... Ал компанияларға көрсететiн қызметтерi : ... ... ... ... нарыққа шығарылған акцияларды және
трансферттердi тiркеу үшiн өкiл ... ... ... ... басқарушы болуы және т.б. қызметтер атқарады.
Экономикалық мағлұматтарды өзiне жинақтауы банктердiң клиенттерiне кеңес
беру қызметiне мүмкiндiк туғызады. ... ... ... бередi: шот
ашу ; есеп-несиелiк және кассалық қызметкөрсетуден бастап, ақша және тауар
нарықтарында операциялар жүргiзуге дейiн ... ... ... ... ... ... яғни несие беру қызметі, есеп
айырысу – делдалдық қызметтері, бағалы қағаздар шығару және ... ... ... ... ... ... ... банктiк жүйе екi деңгейлi екенiн бiлемiз, яғни соның екiншi
деңгейiндегi коммерциялық банктер халық ... мен ... ... ... ... делдалы болып табылады . Қазiргi кезде
коммерциялық банктер өз ... 200-ге жуық әр ... мен ... ... ... ... кең көлемдi
операциялар ... ... өз ... ... ... жағдайдың өзiнде де ... ... ... ... ... .
Банк қызметiн – банк пен клиент мүддесi үшiн ... бiр ... ... ... ... ... кезде негiзгi дәстүрлi
қызметтерге бұрынғыша салымдар тарту мен ... беру ... өз ... көп ... осы операциялар бойынша
пайыздық операциялардан ... ... ... ... ақша ... қалыптасуына ықпал
етедi, ал заңды және ... ... ... бос ... ... және ... мен ... қысқа мерзiмдiк
қажеттiлiктерiн қанағаттандыруға пайдалану ақша нарығының экономикалық
негiзi ... ... ... ... өз ... шаруашылық
қызметтерiне қызмет көрсетумен байланысты несиелiк есеп ... ... ... ... түрiмен айналысады. Бұл операциялар
коммерциялық банктердің активті операцияларының мәнін ... ... ... және ... қызмет туралы” Заңға
сәйкес коммерциялық банктер мынадай операцияларды орындай алады:
1. клиенттер мен банк ... ... ... және оларға
кассалық қызмет жүргiзу;
2. қайтарымдылық, мерзiмдiк және ... ... ... және жеке
тұлғаларға қысқа мерзiмдiк несиелер беру;
3. инвестицияланатын қаражаттар иелерiнiң ... ... ... ... ... ... заңда көрсетiлген тәртiппен бағалы қағаздарды шығару;
5. төлем құжаттарын сатып алу, сату және ... ... ... да
операцияларды жүргiзу;
6. банктiк операциялар бойынша брокерлiк қызметтердi көрсету, клиенттердiң
тәуекелi ... ... ... ... ... ету;
7. коммерциялық мәмiлелердi қаржыландыру;
8. клиенттердiң тапсырмалары бойынша сенiмдiк операцияларды (қаражаттарды
қарау, орналастыру және ... ... ... ... операцияларды жүзеге асыру және тағы басқа опреациялар.
Активтік операциялар бұл банктердің табыс алу және ... ... ету ... ... бар ... ... жүзеге
асыратын операцияларды білдіреді. Бұл екі мақсаттың ... ... ... ... ... қаражаттарды пайдалануға
ерекшелігін сипаттайды.
Коммерциялық банктердің ... ... ... экономиканың
шаруашылық салаларын қаржылармен қамтамасыз ету, олардың ынталы ... ... ... елдің заңды немесе жеке тұлғаларының есеп
айырысу қызметтерін жүргізу, экономикада ... ... ... ... басқа да ұйымдарды несиелендіру операциялары болып табылады.
Бұл операциялар өз ... ... ... ... ... ... мен ... айқындайды.
1.2 Коммерциялық банктердің активті операцияларының жіктелуі
Активтік операциялар бұл банктердің табыс алу және өзінің өтімділігін
қамтамасыз ету ... ... бар ... ... ... ... ... Бұл екі мақсаттың бірегейлігі банкті
коммерциялық кәсіпорын ... ... ... пайдалануға
ерекшелігін сипаттайды.
Қазақстан Респупликасының активтік банктік ... ... ... Несиелік операциялар;
• Инвестициялық операция, яғни бағалы қағаздар бойынша;
• Қаржылық опеарациялар (лизинг, факторинг, форфейтинг);
• Кассалық операциялар
... ... ... ... ... ... ... несиелік
операциялары негізінде алады. Банктік ссудалық ... ... ... ... ... несиелері біршама табысты және тәуекел
дәрежесі де жоғары болып ... ... ... банктің
операцияларының жалпы басым бөлігін (80%) құрайды.
Несие – бұл пайыз ... және ... ... ... пайдалануға
(қарызға) берiлетiн ссудалық капитал қозғалысы. Несие мен ссуданың арасында
да өзара ... бар. ...... ... құрайтын көзi ретiнде
барлық несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың әр түрлi формаларының болуын
және сондай-ақ олардың жұмсалымдарының бiр ... ... кең ... ... - бұл ... шот ... байланысты қалыптасатын
несиелiк қатынастарды ұйымдастырудың бiр ғана формасын бiлдiредi.
Қарыз берушi – ... ... ... ... бiр ... Қарыз
берушi – бұл уақытша пайдалануға қарыз берушi субъектiлер болып табылады.
Қарыз берушiлерге: банктер, банктiк емес ... ... ... және ... жатады.
Қарыз алушы – бұл несиенi алушы және оны қайтаруға мiндеттi, несиелiк
қатынастардың екiншi жағы. Борышқор және қарыз ... ... ... ... де, олардың түсiнiктерi әр түрлi.
Қарыз берушi және ... ... ... несиенiң құрылымының
элементiне берiлетiн объектi де жатады. Беру объектiсi – бұл құнның ... яғни ... ... ... түрi – бұл ... қатынастар құрылымының, олардың негiзгi
қызметтерiнiң, яғни әр алуан сыртқы және iшкi өзгерiстер барысында ... ... ... Несиенiң екi формасы бар: тауарлы және
ақшалай. ... ... ... ... ...... ал ... несиенi банктiк деп атйды.
Банктiк несие – бұл банктiк мекемелерден қарыз алушыларға ақшалай
түрде ... ... ... ... ... – бұл экономикадағы
кеңiнен тараған несиелiк қатынастардың формасы болып ... ... ... ... ... ... несиелiк шарт немесе несиелiк
келiсiм жатады. Банктiк несиеде ... ... банк және ... қаржы
мекемелерi болса, ал қарыз алушылар ... ... ... ... ... ... ... сұранысы бар кез келген
заңды ұйым болып табылады. Мұндағы қарыз берушiнiң басты мақсаты – ... ... ... ... шартына қарай келесi түрлерге бөлiнедi:
• Тұтыну несиесi – бұл жеке тұлғаларға тұтыну тауарларын сатып
алу үшiн және тұрмыстық қызметтердi ... ... ... ... ... – бұл қозғалмайтын мүлiктердi (тұрған үйдi,
өндiрiс ғимараттарын, жердi және т.с.с.) кепiлге ала отырып,
ұзақ ... ... ... ... ... – клиенттiң шотынан қаражатты шегеру,
дебеттiк қалдық бойынша берiлетiн ... ... ... ... ... - ... қолдау мақсатында бiр түнге
берiлетiн банкаралық несиенiң түрi;
• Онкольдық несие – ... ... ... бойынша өтелетiн
қысқа мерзiмдi несие;
• Банкаралық несие – банктердiң бiр-бiрiне беретiн несиесi;
... ... – тез iске ... ... ... ... қағаздарды кепiлге алып, берiлетiн несие;
• Лизингтiк несие – құрал-жабдықтарды жалға алумен байланысты
берiлетiн несие;
• Сенiм несиесi – ... ... ... ... ... ... ... несие;
• Маусымдық несие – жабдықтаушының қаржыландыру уақыты мен
түсiмдi алу ... ... ... ... алшақтықты
жабуға арналған несие. Мысалы, бұл несие ауыл шаруашылығында
жиi кездеседi.
Жалпы қорытындылай келе, ... ... беру ... несиелiк
саясатты iске асырады. Несиелiк ...... ... ... ... және ... ... қажеттi құжаттар жұйесiн жасау
шарттары.
Банктің инвестициялық ...... ... ... ... Бұл операциялар негізінен бағалы қағаздар портфелі арқылы
қалыптасады. Бағалы қағаздар портфелін қалыптастырдың мақсаттарына ... ... және ... ... ... толықтыру.
Банктің инвестициялық операция жүргізетін бағалы қағаздары екі топқа
бөлінеді:
• Мемлекеттік бағылы қағаздар;
• Корпоративтік бағалы қағаздар.
Бүгінде ҚР-ның екінші деңгейлі ... ... ... ... ... бөлігін мемлекеттік бағалы қағаздарға жұмсап
отыр. Себебі, мемлекеттік бағалы қағаздарға салынған ... ... яғни ... ... ... ... түріндегі активтерін тез
арада қолма-қол ақшаға айналдыра алады. Екіншіден, олардан алатын табыс
төмен болғанымен оның ... ... ... ... жоқ деп те атасақ
болады.
Сонымен қатар ... ... ... ... бір ... ... бағалы қағаздарға да орналастыруы дамы пкеле жатыр.
Жалпы корпоративтік бағалы қағаздарға ... ... ... ... ... және жинақ сертификаттары;
4) Ипотекалық куәліктер;
5) Депозитарлық қолхаттар.
Осылардың ішінде бүгінгі таңда инвестициялық операциялардың негізгі
бөлігі ... мен ... ... ... отырғаны белгілі.
Банктің қаржылық операциялары несиелік операциялар типтес, яғни банкке
табыс әкелетін ... ... ... Оларға: лизинг,
факторинг және форфейтинг операциялары жатады.
Лизинг – бұл лизинг ... ... ... ... ... техникаларды, өндiрiске және сауда ... ... ... және ... ... алушыға (жалгерге)
лизингтiк төлем төлеу шартымен, ... ... ... ... ... беру ... несиеден айырмашылығы келiсiмшартта көрсетiлген төлемдер
төленiп, мерзiмi аяқталғаннан кейiн де ... ... ... ... ... объектiсi ретiнде қарыз алушының берген кепiлдiгi қалады.
Лизингтiк мәмiлелердiң бiрнеше түрлерi бар. ... ... екi ... ... шұғыл және қаржылық лизингтер.
Шұғыл лизинг – бұл мүлiктiң қызмет ету мерзiмiне қарағанда, ... ... ... және ... ... толық өтеуiн
сипаттайды.
Қаржы лизинг – уақытша пайдалануға берген ... ... ... ... ... ... құнын төлеп шығарумен ... ... ... ... мен ... келесiдей.
Лизингтiң қарапайым несиеден келесідей артықшылықтары бар:
• Лизинг көмегiмен кепiлге ... ... жоқ ұсақ ... ... ... ... ... несиелеудi ұсынады, яғни кәсiпорынға қысқа мерзiм
iшiнде өзiнiң меншiктi капиталын жұмсамай-ақ, жаңа құрал-жабдықты
пайдалана ... ... өнiм ... және ... ... ... ... мүлiктi несиеге сатып алғаннан, лизинг ... ... ... бұл ... ол ... ... ретiнде болады;
• Құрал-жабдықтың лизинг берушiнiң меншiгiне болатындығына байланысты,
өнiмнiң құнына лизингтiк төлемдер ғана ... ... ... ... ... өзi ... Сөйтiп, лизинг алушы ... ... ... кемшiлiктерiне келесілер жатады:
• Жалға алушы құрал-жабдықтың қалдық құнының жоғарылауынан ештеңе
ұтпайды;
• Ұйымдастырудың күрделiлiгi;
• Лизинг құны ... ... ... ... та ескiрген құрал-
жабдықтан туындайтын тәуекелдiң ... ... ... ... ... жалпы лизингтiк операциялардың типтiк сипатын анықтайтын келесi
схеманы көру ... ... ... iске асуын анықтайық. Оны келесi
суретен көре ... 2
7 5
6 6 9 9 8 ...... ... типтiк схемасы
Мұндағы сандармен берiлген байланыстардың мәндерi келесiдей:
1. лизинг берушi мен лизинг алушы арасындағы лизинг келiсiм шарты;
2. лизинг компаниясы мен ... ... ... ... ... ... ... берушi банктердiң арасындағы несиелiк қорытынды;
4. жабдықтаушы кәсiпорынның құрал-жабдықтарды ... ... ... ... ... жеткiзушi кәсiпорындарға алған құрал-
жабдықтарының құнын төлеуi;
6. лизинг берушi мен ... ... ... ... щаралары;
7. лизинг алушының лизинг берушiге тұрақты ... ... ... ... берушiге банктiк несиелердi ... үшiн ... ... ... мемлекеттiк жергiлiктi бюджетке төлеп ... және ... ... ... ... мемлекеттiк
жеңiлдiктер мен көмектер.
Коммерциялық банктердiң ең көп таралған делдалдық ... бiр ... ... ... ... ... ... сатылған тауары
үшiн уақытын кешiктiрiп төлеуге беретiн тауар ... және ашық ... ... ... ... болын сипаттайды. Факторинг –
клиенттiң ... ... ... ұштасатын, сауда-комиссиондық
операциясының бiр түрi. Бұл жерде факторингтiк компания клиенттердiң ... ... ... ... ... ... ... мақсаты кез-келген
несиелiк операциялардың ажырамас бөлiгi болып табылатын тәуекелдi ... ... ... сөзi ағылшын тiлiнен “factor”, аударғанда “маклер, делдал”
деген мағынаны бiлдiредi. Экономикалық жағынан алғанда бұл – ... ...... ... ... ... ... үшiн төленбеген төлем талабын (шот-фактурасын) банкке
сатумен байланысты комиссиондық-делдалдық операция.
Келiсiмшартқа сәйкес банк ... ... ... ... ... ... ... соманы төлеуге мiндеттеме
алады. Дәл осы жерде факторинг пен банктiк ... ... ... Яғни, банктiк кепiлдеме бойынша банк ... оған ... ... клиент төлемеген жағдайда төлеуге мiндеттi
болып табылады. Факторингтiк қызметтiң мақсаты ... ... ... ... ... ... ... мерзiмде тез арада
қаражатты алу болып табылады.
Факторинг операциясы ... ... ... ақша ... дами ... Факторингтi енгiзу сынағы, негiзiнен, 1988 жылы КСРО Өнеркәсiп
құрылыс банкiмен жүзеге асырылып, ... өзге де ... ... ... ... бастады. Сөйтiп, 90-шы жылдардың басындағы
төлем дағдарысы факторинг қызметiнiң банктер үшiн тиiмсiздiгiн айқындап,
нәтижесiнде отандық ... күнi ... ... бұл ... ... ... үш тарап қатысады:
1. Факторингтiк компания (банктiк факторинг бөлiмi) - ... ... ... ... ... мекеме.
2. Клиент (тауарды жабдықтаушы, несие берушi) фактоинг компаниясымен
келiсiм шарт жасасушы өнеркәсiптiк мекеме.
3. ... ... ...... ... ... фирма.
Фактоинг мәмiлесiн ұйымдастыруды келесі суреттен көре аламыз.
Өнiмдi төлеу Құжаттарды төлеу
Төлем құжаттарын ... ... алу ... ... ... ... ... ұйымдастыру сызбасы
Факторингтiң бiрегей құқықтық негiзiн құру үшiн 1988 ж. ... ... ... ... ... ... туралы кез-
келген келiсiмшарт төменде берiлгендердiң кемiнде екеуiн қамтуға тиiс:
• Аванс және несие беру жолымен жабдықтаушыны қаржыландыру;
... ... ... ... ... ... өңдеу;
• Борышқорлардан ақшалай қаражат алу;
• Жабдықтаушыларды олардың борышқорларының ... ... ... ... ... және ... ... арқылы жүзеге
асырылады. Ол үшiн банктерде арнайы бөлiмдер ... тиiс. ... ... ... ... ... қажет:
• Жеке тұлғалардың қарыздық мiндеттемелерi бойынша;
• Бюджеттiк мекемелердiң қоятын талаптары бойыша;
• Банктiң несиелеуден алынып тасталған немесе ... ... ... ... мен ... ... ... Кәсiпорындардың филиалдары немесе ... ... пен ... ... ... ... ... келедi. Бiрақ
форфейтингтiң факторингтен айырмашылығы – форфейтинг сатқан тауарлар мен
қызметтерге ... ... ... сату арқылы ақшалай қаражаттарды қарызға
алумен байланысты бiр рет жасалатын операцияны ... ... ... ... орта ... немесе ұзақ мерзiмдi
несиелеумен байланысты болса, ал факторингке ... беру ... ... ... ... – бұл ... яғни ... банктiң немесе арнайы
компанияның экспортерға импортердiң төлеуге тиiстi төлем талабын сатып
алуы.
Форфейтинг мәмiлесiде үш қатысушы ... ... яғни ... орта ... ... ... берушi;
2. Импортер, яғни тауарды несиеге алушы;
3. Форфейтор, яғни мәмiленi қаржыландырушы банк ... ... ... ... 4-шi ... көрсетiлген.
1
2
3
5 6
6 7
Сурет-4 – Форфейтинг мәмiлесiнiң ... 1 – ... ... ... ... жасалады; 2 –
тауарын несиеге бередi; 3 – ... ... (5-7 ... ... ... ... ... вексельдi қайта сатады; 5 – аудармалы вексельдi ... ... ... ... ... ... ... 7 – вексель бойынша ... ... ... екi ... түрiнде пайдаланады:
1. Қаржы мәмiлесiнде – орта мерзiмдi қаржы мiндеттемесiн тез арада iске
асыру мақсатында.
2. Экспорттық мәмiле бойынша – ... ... ... ... тауар
бергенi үшiн экспортерға қолма-қол ақшамен түсiм түсуге ықпал ету
мақсатында.
Форфейтинг мәмiлесiнiң мерзiмi 180 ... 5 ... ... ... кей ... – 7 ... екiншi деңгейдегi банктер өздерiнiң кассалық операцияларын
1999 жылы 15 қарашада Ұлттық банктiң ... ... ... ... ... ... кассалық операцияларды жүргiзу” ережесiне
сәйкес жүзеге асырады.
Осы ережеге сәйкес, кассалық операция – бұл құндылықтарды ... ... ... ... беру, сортау, орау және сақтаумен
байланысты ... ... ... ... яғни ... ... операциялар
бойынша қызмет көрсету және қолма-қол ақшаны өңдеу үшiн банктерде ... ... ... кiрiс ... шығыс кассасы;
• кiрiс-шығыс кассалары;
• қайта санау кассасы;
• кешкi касса;
• сыртқа шығатын касса.
Банк кассасына клиентерден ... ... ... және ... және ... ... ... есепке алу мынадай кiрiс
кассалық құжаттар ... ... ... ... салатындығының хабарламасы;
2. кiрiс кассалыө ордер бойынша.
Кассадағы қолма-қол ақшаны өткiзу үшiн клиент кiрiс кассалық құжатты
толтырады және оған ... ... ... ... банкнота мен
монеталардың тiзiмiн жасап, онда олардың номиналдарын, санын, ... мен ... ... ... және ... түрде көрсетедi.
Қолма-қол ақшаны қабылдап алғаннан кейiн, кассир қабылдаған соманы,
кiрiс кассалық құжатындағы сомамен салыстырады, сома сәйкес ... ... кiрiс ... ... ... қойып, түбiртекке “Кiрiс кассасы” деген
мөр басып, оны ақшаны тапсырушыға бередi.
Банк клиентiнiң ағымдық және ... ... ... беру ... ... ... жүзеге асырылады:
1. ақшалай чекпен;
2. шығыс кассалық ордермен.
Банк ... ... ақша ... арналған кассалық құжаттарын
операциондық жұмыскерге бередi, ол құжаттарға қажеттi тексерулер ... ... ... ... ... ... ордерiнде
көрсетiлген қолма-қол ақша сомасы шығыс жөнiндегi кассалық ... ... ... ... бақылаушы-бухгалтер мынадай жұмыстарды жүогiзуге
мiндеттi:
1. қолма-қол ақшаны беруге құқығы бар банктiң ... ... ... ... оны қол қою ... ... ... көрсетiлген соманың саны мен жазба түрдегiсiн салыстыруға;
3. клиентттiң лауазымды тұлғаларының шығыс құжатында қолдарының ... және ... ... ... ... ... ... барып кассир қолма-қол ақшаны алушыны кассаға чектегi номерi
бойынша шақырып, тағы да қандай соманы алатындығын ... ... ... ... ... ... ... клиенттiң инкассацияланған ақшалай түсiмдерiн
қайта санаумен айналысады. Қайта ... ... ... ... ... кешкi кассаның кассирiнен және бақылаушы кассирден
инкассаторлық сөмкенi ... ... оған ... ... негiзiнде
қайта санаудан өткiзiп, қабылдап алады.
Инкассаторлардан қолма-қол ақшасы бар сөмкелердi кассирлер ... ... ... ... ... ... ... сөмкедегi қойылған пломбаның банктегi пломбының үлгiсiмен сәйкестiгiн;
3. инкассаторлар ... ... ... ... ... ... қабылдайтын соманың құжатта көрсетiлген сомамен сәйкестiгiн.
Инкассалық сөмкенi қабылдап алған соң, ... ... ... ... ... сөмкелердi есепке алу ... де ... ... ... ... ... ... басшысына бередi.
Отандық банк тәжiрибесiнде банктердiң есеп айырысу-кассалық
операциялары мынадай ... ... ... шоттар ашу;
• ұлттық немесе шетел валютасында аударым ... ... ... валюталау күнi қойылуға тиiстi, ұлттық валютадағы
аударым операциялары;
... ... ... ... ... валюталық операцияларға бақылау жасау;
• шоттың архивiн беру;
• шоттан қолма-қол ақша берк;
• ұсақ ... ... ... ... кеңсеге дейiн немесе керiсiнше ... ... ... ... беру.
Коммерциялық банктердiң тағы да бiр активтi операциясы бұл ... ... ... ... ... ... сөздi бiлдiредi. Траст бұл
сенiммен басқаруға берiлген мүлiкке деген құқықты анықтайтын және меншiктi
иеленудiң ерекше нысаны.
Траст ...... ... ... ... оның мүлкiн
басқаруға және тапсырмасы бойынша басқа да қызмет ... ... ... ... ... мыналар жатады:
• Траст құрылтайшысы – сенiмдi меншiк иесiне сенiмхат арқылы ... ... ... ... ... ... иесi. Траст
құрылтайшысы ретiнде кез келген қолында мүлкi бар заңды немесе жеке
тұлға бола алады.
• Трастыны ...... ... ... ... ... ... құқығын өзiне қабылдайтын тұлға. Мұндағы
мүлiкке жылжитын және жылжымайтын мүлiктер де жатады.
• Бенефициар – траст ... ... ... ... кез ... және жеке тұлға.
Сонымен, банктiң траст операциясы – бұл банктiң өз клиенттерiне
көрсететiн әр ... ... ... сенiм операцияларын бiлдiредi.
Траст қызметiне: бiрiншiден, жылжымайтын және ... ... ... ... ... ... және оны басқару;
үшiншiден, құндылықтарды сақтауға ... ... ... ... ... несие берушiлердiң қоятын талаптарын реттеу;
бесiншiден, мұраға қалдыруға байланысты мүлiктi басқару ... ... ... ... ... атқаратын қызметi үлкен үш топқа
бөлiнедi:
1. Клиенттердiң мұраға қалған мүлкiн иемдену;
2. Сенiмхат бойынша операцияларды жүзеге асыру;
3. ... ... ... ... үшiн ең ... ... ... банк пен
ұйымның арасында жасалатын келiсiмшарт болуы қажет. Осы ... ... ... атқарады:
• Бағалы қағаздарға деген меншiк құқығын беру;
• Пайыздарды төлеу, қарыздарды өтеу;
• Мүлiктi ... ... ... ... бiр бағалы қағазды алып, басқасын беру, яғни бағалы
қағаздарды айырбастауға байланысты агенттiк қызметтi жүзеге асыру;
• Акционерлiк қоғамдардың ... ... ... ... ... ... көрсетудiң басты шеңберiн жеке тұлғалар,
үкiмет органдары, iскер кәсiпорындар үшiн агенттiк қызметтi атқару ... ... ... ... үшiн ... ... ... Республикасының “Валюталық реттеу туралы” заңына сәйкес,
“валюта – ... ... ... ... ... ... ... немесе банкноталар, қазыналық билеттер мен тиындар, соның iшiнде
қымбат металдардан жасалған тиындар ... ... және ... ... ... стандарттары, сондай-ақ шоттардағы, ... ... ақша ... есеп ... бiрлiктерiндегi қаражаттары.
Осы заңда “валюталық операцияларға мынандай түсiнiктер берiлген:
• Меншiк құқығының және өзге құқықтардың валюталық құндылықтарға ... ... ... iшiнде шетел валютасы төлемдерi мен шетел
валютасындағы төлем құралдарын қаражат ретiнде пайдалануға байланысты
мәмiлелер;
• Валюталық құндылықтарды кез ... ... ... ... және жөңелту, срндай-ақ Қазақстан Республикасынан әкету ... ... ... ... ... мен құны ұлттық валютада
көрсетiлген бағалы қағаздар мен төлем ... ... ... мен
басқа құқықтардың ауысуына байланысты резиденттер мен резидент
еместердiң арасындағы ... ... ... ... жатады:
1. шетел валютасы;
2. номиналы шетел валютасында ... ... ... ... ... ... ... алтын;
4. ұлттық валюта, резиденттер мен бейрезиденттер арасында ... ... ... құны ... ... ... қағаздар және төлем құжаттары.
Валюталық операциялар ағымдық операциялар және капитал қозғалысымен
байланысты операциялар ... ... ... ... ... жұмыстар және қызметтер үшiн төлемнiң не аванс төлемiнiң
мерзiмiн 180 күннен ... ... ... ... экспорт-
импорт мәмiлелерi бойынша есеп айырысуларды жүзеге асыруға арналған
аударымдар;
• 180 ... ... ... ... беру және ... ... инвестициялар, заем және өзге ... ... ... ... де ... алу және ... ... қоса алғанда, сауда сипатына жатпайтын ... ... ... зейнетақыны, алименттердi және басқа
сомаларды аудару;
• осы заңмен капитал қозғалысына байланысты ... ... өзге де ... ... ... ... байланысты операцияларға жататындар:
• Инвестицияларды жүзеге асыру;
• Интелектуалдық меншiк ... ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысуларды жүргiзуге арналған
аударымдар;
• Мүлiктiк құқыққа және өзге де ... ... ... ... 180 ... ... ... несиелер беру; жинақтау сипатындағы
сақтандыру және қайта сақтандыру шартары ... ...... ... ... ... ... ОПЕРАЦИЯЛАРЫҢ СОҢҒЫ ЖЫЛДАРДАҒЫ ЖАЙ-КҮЙІ ТУРАЛЫ
МӘЛІМЕТТЕР
2.1 Еліміздегі коммерциялық банктердің несиелік операцияларының
бүгінгі таңдағы ... ... ... басты қызметi – экономиканы және
халықты несиелендiру. Сонғы жылдары екiншi деңгейдегi банктердiң несиелеу
үлесi ... оған әсер етiп ... ... ... ол ... ... проценттiк пайызына ставкасының түсуiмен байланысты болып отыр.
Экономика саласындағы екiншi деңгейдегi банктердiң кредит салымдары
2005 жылы ... ... 1974,7 ... ... ... Мұның ішіндегі
1000,2 млрд. теңге ұлттық валютада, ал ... 974,5 ... ... ... орын ... Сонымен қатар экономикада ұзақ мерзімді және қысқа
мерзімді несиелердің өсімі бірдей орын ... Ұзақ ... ... ... 1329,6 ... ... ал ... мерзімді несиелердің мөлшері
645 млрд. ... ... ... ... қатынастарының өсуі әсіресе ұзақ
мерзімді несиелер экономиканың ... ... ... ... несиелерді және ірі көлемдегі коммерциялық қызметтер негізінде
орын алуда. Ал қысқа мерзімді несиелер ... ... ... ... ... ... ... және кепілдік заттар беру
арқылы қысқа мерзімді қарыз ақша тартуда көрініс ... ... ... ... шағын бизнеске берілген несиенің үлесі 339,5 ... ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... жасалған лизингтік шарттардың 2004 және 2005 жылғы жалпы құндарын
келесі суреттен көре ... | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | |
| | | | | | | | ...... ... ... құны
Лизингке берілетін құрал-жабдықтардың түрлері бойынша еліміздегі оның
сипатын келесі суреттен көре аламыз.
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | |
| | | | | | | ... ... ... ... ... ... болуы
негізінен оны мемлекеттік деңгейде қолдаудың нәтижесі болып табылады. Ал
коммерциялық лизингтік ... және ... ... ... ... үлесін (50%) көліктер құрады. Себебі олардың
өтімділігі жоғары және тәуекелі аз ... ... ... ... ... ... ҚР-ның екінші деңгейлі банктері инвестициялық операцияларға
бағытталған активтерінің басым бөлігін мемлекеттік ... ... ... ... ... бағалы қағаздарға салынған активтер, біріншіден,
өтімді, яғни коммерциялық банктер бағалы қағаз түріндегі ... ... ... ақшаға айналдыра алады. Екіншіден, олардан ... ... ... оның тәуекел деңгейі төмен немесе жоқ деп те ... ... ... коммерциялық банктердің активтерінің бір бөлігін
өтімді корпоративтік бағалы қағаздарға да ... дамы ... ... корпоративтік бағалы қағаздарға келесілер жатады:
• Акциялар;
• Облигациялар;
• Депозиттік және жинақ сертификаттары;
• Ипотекалық куәліктер;
• Депозитарлық қолхаттар.
Осылардың ішінде бүгінгі ... ... ... ... ... мен ... негізінде дамып отырғаны белгілі.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкiнiң 2006 жылғы 1 сәуiрiндегi
деректерi бойынша мемлекеттiк ... ... ... ... ... Ұлттық банкiнiң ноталары (53919 млн. теңге), МЕҚҚАМ-6 (1452
млн.теңге), МЕҚҚАМ-12 (2937 ... ... (997 млн. ... ... (13404 ... ... шығарылды және экономика салаларында
орналастырылды. Мемлекеттiк мiндеттемелердiң айналысқа ... ... ... 5,04%, 4,95%, 5,11%, 5,88% және 6,19% ... ... жүрген қысқа мерзiмдiк 3 және 6 айлық ... ... ... ... ... ... 2005 жылғы желтоқсан
айында толық өтедi. Нәтижесiнде бағалы ... ... ... ... ... қысқа мерзiмдi МЕКАМ-дар (айналыс мерзiмi 2 айдан 10 ... ... ... ... орта ... ... ... мерзiмi 2
жылдан 10 жылға дейiн) – 89,6%-ын және орта ... ... ... 3 ... 7 жылға дейiн) – 1,2%-ын құрады.
Жыл соңындағы қор нарығының акцияларының ... 2 622,4 ... ... ... ... 577,6 ... өстi. ... қағаздар рыногында қолданыстағы шығарылымдары бар акционерлік
қоғамдар саны 2005 ... 1 ... 2005 ... 1 ... ... ... 25-ке азайып 2389 болды. Бүгінде бағалы қағаздар
рыногында 62 брокер-дилер, 18 тіркеуші, 11 кастадион ... ... ... ... ... ... 10 ұйым және
инвестициялық портфельді басқаратын 21 ұйым ... ... ... ... ... акция шығарылымы, 2 облигациялық бағдарлама, жалпы номиналды құны ... ... ... 2 ... ... ... көлемі 17 млрд. теңге
болатын 5 облигация ... ... ... ... ... және
38 акциялар шығарылымының күші жойылды. 1 тамыздағы жағдай бойынша 2619
қолданыстағы акциялар шығарылымы және ... ... құны 554,9 ... ... 138 ... емес ... ... шығарылымы
айналыста болды.
Мемлекеттік емес бағалы қағаздар шығару 2005 жылдың 4-ші ... ... ... ... оның 527,2 ... ... акциясының үлесіне
тиді. Ал облигацияның мемлекеттік емес ... ... ... (8,9 ... құрап отыр.
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | ...... ... ... емес бағалы қағаздардың
орналасуы
Қазақстан Республикасында рынотық қатынастардың дамуы мен қалыптасуы
жобасында жекешелендiру ... ... ... жаңа нысандары
пайда болады. Олар: серiктестiктер, акционерлiк қоғамдар және жеке меншiк
компаниялар шеңберi едәуiр кеңейедi. Ал осы ... ... ... ... ... айналымын бағалы қағаздар рыногы жүзеге асырады ... ... ... үнемi тығыз байланыста болады.
Қазақстанның «Ипотекалық компаниясы» 2000 жылы №469 үкімет қаулысымен
20 желтоқсанда құрылды. ... бұл ... ... өз ... ... ... дамытуда.
Қазір бұл компанияның әріптестеріне келесі шаруашылық қызмет ... ... ... ААҚ ... ... ... «АТФ ... «БЦК»;
• «БТА – ИПОТЕКА»;
• «Нурбанк» заңды тұлғалары болып табылады.
Еліміздегі мемлекеттік емес бағалы қағаздарды ... ... ... ... 10 компанияны келесі 1-ші кестеден көре аламыз.
Кесте ... жылы ... ... ... ... ... басты операторлары
|Компаниялар |Компаниялар ... ... | ... % |
|1 |АО ... Туран Алем” |33,7 |
|2 |АО ... Asset ... |12,5 |
|3 |АО ... ... |7,8 |
|4 |АО ... Народного Банка Казахстана” |6,2 |
|5 |АО ... ... |5,7 |
|6 |АО “RG ... |4,8 |
|7 |АО ... ... |3,6 |
|8 |АО ... “ABN AMRO Asset Management” |3,3 |
|9 |АО ... ... |3,2 ... |ЗАО “ДБ “ABN AMRO БАНК ... |2,3 ... ... ... коммерциялық банктердің есеп айырысу
операцияларының даму мәселелері
Екінші деңгейлі банктердің қолма-қолсыз ... ... ... ... қолданылатын негізгі төлем құралы – төлем тапсырмасы
болып ... аз ... ... ... ... аккредетив және
инкассалық өкім қолданылады, қолма-қолсыз төлем айналымында чек ... ... есеп ... ... ... ... ... Ал төлем карточкасын
пайдалану арқылы жасалған операциялар төлемдер ... ең ... ... ... ... ... алу үшін кеңінен қолданылатын есеп
айырысу құралына төлем карточкалары жатады. 1960 жылдың ... ... ... ... ... Ал Қазақстан Республикасындағы
төлем карточкалары нарығы 1994 жылдан бастап дами ... ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 02.07.02
жылғы №713 қаулысымен «Микропроцессорлық карточкалар негізінде ... ... ... ... ... ... орталықпен» ЖАҚ қатысушы банктер арасындағы өзара қарым
қатынастың бірнеше тәсілдерін қолданады. Қазақстан Республикасы банктеріне
тән, яғни ... ... ... ... көрсетуге техникалық жағынан
қамтамасыз етпейтін немесе мүмкіндігі жоқ. Бұл жағдайда қатысушы ... ... ... ... ал ... компанияға карточкалық
шоттың жағдайы туралы ақпаратты, карточканы персонализациялауға (қолма-қол
ақшаны беру немесе ... ... ... карточканың төлем
қабілеттілігін тексеруді жүзеге асырады және карточка мен оның ... ... және ... ... ... ... ... құрал жабдықты (АТМ және РОS-терминал) орнатуға тапсырысты жібереді.
«Процессинг орталық» ЖАҚ қатысушы банк ... ... ... ... және осы банк ... ... ... өзінде
сақтайды. «Процессинг орталық» ЖАҚ қатысушы банктің атынан халықаралық
төлем жүйесіне ... ... және ... ... жағдайда банк
компанияның техникалық ресурсына байланысты, сондықтанда деректер қорында
сақталған ақпаратты тапсырыссыз өз бетінше өзгерте алмайды.
Ақырғы ... ... ... ... ... ауыстыру
туралы көп айтылып жүр. Пластикалық карталардың кең өріс алуы ... ... ... ... электронды ақшалар мәселесінің жалпы
қоғамдық мәселеге айналуына әсер етті. 90-шы ... ... ... қолма-қол ақшаның жаңа түрі болып табылатын электронды ... ... ... ... ... және ... ... қарағанда
элетронды ақшаларда ақша ретінде пластикалы карталардан немесе персоналды
кампьютерлерден шығатын ЭЕМ ... ... ... ... ... ... негізгі мәселе оның елдің ... ... ... ... жасалатын коммерциялық банктердің операциясы мындай түрге
болуға болады: ... ... ... ... алу; Пассивтік
операциялар: вексельді қайта есепке алу (орталық ... ... ... ... ... ... ... ала отырып ссуда беру;
Коммиссиондық ... ... ... және ... ... операция: вексельді акцептеу.
Коммерциялық банктердің кеңінен тараған вексель операциясына -
вексельді ... алу ... ... Вексельді есепке алу операциясы
басқа операцияға қарағанда дамыған. Банктер ... алу үшін ... ғана ... Банк ... алу үшін ... ... ... тиісті құжаттарды талап етеді және вексельді мәтіні
мен тұлғаның төлемқаблеттілігін тексереді. ... алу үшін ... ... ... құжаттаманы» жүргізеді. Есепке алу ... ... ... түрдегі есеп беру құжаты ретінде сақталады.
Қазақстанда банктердің акцептік операциялары дамымаған. Ұлыбритания,
Германия және ... ... ... осы операцияны жүзеге
асырады. Бұл операцияның дамымай отырған себебі ... осы ... ... ... ... банк үшін ... жоғары деңгейде
болмауы, үшіншіден коммиссиондық мөлшердің жоғары болуы.
Акцептік операцияға қарағанда авальдеу банк үшін қолайлы ... ... ету ... ... ... ... вексель бойынша төлем
болып немесе аваль арқылы вексельдегі ... ... да бір ... ... ... ... ... шотынан берілгендігі көрсетілуі
керек. Ал көрсетілмеген жағдайда вексель берушінің есебімен ... ... ... ... ... ала отырып ссуда беру, белсенді
банктік операциялар қатарына жатады. Ал Қазақстанның тәжірибесінде ... ... ... ... механизмін қалыптастыру барысында
еліміздің ерекшеліктеріне сай келетін шетел тәжірибесін есепке алу керек.
Қандай да ... ... ... ... ... банктің
қызмет ету ерекшеліктеріне қарай есеп айырылысу қызметі ұйымдастырылады.
Әрбір елдің өзінің ерекшеліктеріне, алдына ... ... ... ... ... яғни ... елдің есеп-айырысу төлем ... ... ... етуі ... ... да ... АҚШ,
Канада, Ұлыбритания және Франция елдері дебеттік аударымдар құралдары
арқылы есеп ... ... ... ... ... Нидерланды және
Швеция елдері есеп айырысу барысында кредиттік аударымның ... ... да есеп ... ... ... және ... маңызды аспект – есеп айырысу қызметі аясындағы ... ... ... жұмыстарын жүргізе отырып өзімізге қолайлыларын
алу болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта ... ... ... бұл ... ... алу және
өзінің өтімділігін қамтамасыз ету мақсатында, иелігінде бар ... ... ... ... ... Бұл екі ... ... коммерциялық кәсіпорын ретінде тартылған қаражаттарды
пайдалануға ерекшелігін сипаттайды.
Қазіргі таңдағы ... ... ... ... ... түрлерге бөлінетіндігіне көзіміз жетті. Сондай-ақ
бұл операциялар елімізде күннен-күнге даму үрдісінде екенінде айта ... ... ... ... ... ... яғни бағалы
қағаздар бойынша; қаржылық опеарациялар (лизинг, факторинг, форфейтинг);
кассалық операциялар және делдалдық-комиссиондық операциялар ... ... 2007 ... ... Алматы қаласын халықаралық
қаржы орталығына айналдырмақшы және елміздің банк жүйесінің ... ... ... банк жүйесінің, олардың операцияларының
стандарттарына өте бастауына ... ... ... ... ... ... деңгейге жауап беретіндей етіп құрылымдаудың
қажеттігі туындауда. Әрине бұл елiмiздiң экономика және қаржы саласы ... ... ... ... ... ... ... деңгейлi банктiк
қызметтерiн, олардың активті операциялары ... ... ... ... және ... ... ... талаптарына сай ииновациялау
және әлемдiк деңгейдегi қызмет көрсету үлгiлерiн дамытудың маңыздылығы
артып ... ... ... ... мәселелерінің бірі болып
отырған қолма-қолсыз төлемдерді жүзеге асыру барысында кеңінен ... ... ...... тапсырмасы болып табылады, аз мөлшерде: төлем
талап тапсырмасы, аккредетив және инкассалық өкім қолданылады, қолма-қолсыз
төлем айналымында чек және вексель ... есеп ... ... ... ... Ал төлем карточкасын пайдалану арқылы жасалған ... ... ең ... ... ... ... алдағы уақыттарда еліміздің есеп
айырысудың қолма-қолсыз түрлерімен ... ... ... және ... орай ... қаржы саласы мен Ұлттық банкі және
коммерциялық банктері бірлесе отыра шетелдік тәжірибелер негізінде отандық
қолма-қолсыз есеп ... ... ... ... ... ... таңда коммерциялық банктердің активті
операциялары ішіндегі дамыған түрлеріне ... ... беру ... ... және т.б. енді ... келе ... ... жатқызсақ
болады. Әрине ендігі жерде жоғарыда атап ... ... да ... ... жүргізіліп жатқан операцияларды жетілдіру шараларын
коммерциялық ... ... ... ... ... іске ... ... болып отыр.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктер операциялары. Оқу құралы. 2-шi басылым,
- Алматы: ИздатМаркет, 2004. – 272 ... Баян ... , Оқу ... / ... ... банктер, валюта
қатынастары, - Алматы: “Экономика” 2000ж.
3. ... ... ... және банк ... ... ... Заң күшi бар ... 1995 ж. 31 тамыздағы №2444;
4. Банки Казахстана, 2003 г. №12; “Банковскаы ... ... ... ... ... национального фондового рынка” //
Донцов С.
5. Банки Казахстана, 2004 г. №1; “О некоторых аспектах развития филиальных
сетей коммерцеских ... // Кил А. ... ... ... экономическая серия, 2004 г. №4; “Проблемы ... ... РК” // А. А. ... Каренов Р. Лизингтiк ... Оның ... ... // ... – 2004. – 24 ... ... – 2 б.
8. Мақыш С.Б. Коммерциялық банктiң делдалдық операциялары: факторинг және
форфейтинг // ҚазЭУ хабаршысы. – 2003. - №2. – 70-75 ... ... Ш. ... банк ... ТМД ... бiрiншi орында:
“Центркредит” банкiнiң директорымен сұхбат // Дала мен қала. – ... ... ... ... Ж. ... политика коммерческого банка» // Вестник
КазНУ, Серия экономическая. №2. – 2005 г.
11. С.Кабашев ... ... ... ... ... сектора республики» // Қаржы-Қаражат, №2, - 2004. 58-61 стр.
12. Баймуратов У.Б. «Электронные деньги: проблемы и перспективы» // ... №9, - 2005 г. 18-21 ... ... в ... Азий. Май – 2004 г.
14. Сайденов А. Г. «О перспективах развития денежно-кредитной политики и
других ... ... ... Банка» // Банки
Қазахстана, №10, - 2005 г. 2-4 ... ... ... ... алушы
(жалға алушы)
Лизинг фирмасы (лизинг берушi)
Сақтандыру компаниясы
Мемлекеттiк жергiлiктi бөлiм
Қаржыландыру орындары (банктiк бөлiмшелер)
Факторинг
компаниясы
(бакнтiң факторинг бөлiмi)
Экспортер
Импортер
Форфейтор-банк
БАНКТIК АУДАРЫМДАР
АККРЕДИТИВ
ИНКАССО
Клиенттердiң ... ... ... ... ... қатынастар
Халықаралық есеп айырысуларға байланысты
Валюталық қаражаттарды орналастыру және тартумен байланысты опрациялар
Коммерциялық операциялар
Валюталық
операциялар
Валюталық арбитаж
Банктiң валюталық ... емес ... ... сатып алу
Қолма-қол шетел валютасын сатып алу
Форвард
Спот
Ақшалай аккредивтердi төлеу
Шетел валютасын икассациялау

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің активті және пассивті операциялары24 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларын басқару әдістері және несиелік саясатын талдау37 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикалық маңызы мен мәні12 бет
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
Бaнктердің бaғaлы қaғaздaр нaрығы62 бет
Банк активтерін басқару, жетілдіру мәселелері34 бет
Банктер нарықтық қатынастар жағдайындағы өзіндік ерекшелігі бар кәсіпкерліктің дербес түрі31 бет
Банктердің дамуы20 бет
Инвестициялық операциялары39 бет
Коммерциялық банктің активтері мен пассивтерін басқару12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь