ҚР кітапханалық жарнамасының мәселелелерін шешу жолдары

М а з м ұ н ы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

I. Тарау. Жарнама және қоғамдық мемлекеттік саясат ... ... ... ... ... ..6
1.1 Кітапхана жарнамасының тарихи аспектілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6
1.2. Жарнама маркетингі мен менеджменті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
1.3. Кітапханадағы жарнамалық іс.әрекеттің заңдастырылуы ... ... ... ... 14

ІІ.Тарау. Жарнама .кітапхананың жаңа имиджін қалыптастыру
құралы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.1. Жарнама мәтіндерінің стилистикасы мен құрастыру
ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
2.2 Жарнамалық хабарларды көркемдеу әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... .23
2.3.Кітапхана жарнамасын тарату каналдары мен құралдары ... ... ... ... ..29
2.4.Кітапхананың фирмалық стилі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..50

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..53

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 55

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 58
Кіріспе

Кітапхана ісі мәдениет саласы ретінде ақпаратық, білім беру және мәдени ағарту қызметінің негізі болып табылады.
XXI ғасыр мәдениеттің, ғылым мен білімнің ғасыры. Барлық білімнің қайнар көзі - кітапханада екені баршамызға анық.
Қазіргі кезде адамдардың өскелең талабын қанағаттандыру, рухани байлығымен жалпы қабілетін дамыту және жоғары эстетикалық талғамын қалыптастыру міндеттерін іске асыруды кітапханалардың алар орны ерекше.
Кіапхана қызметін дамытуда көпшілік кітапханалардың және мекемелермен ұйымдардың қызметіне әдістемелік көмек көрсетіп, кітапхана ресурстарын талдауда, ғылыми зерттеу жұмысын жүргізуде және біріңғай жүйені жетілдіруде ақпарат көздерін қоғамда, пайдалануға ықпалын тигізіп, ұйымдастыратын идеологиялық және ғылыми ақпараттық орталық болып табылады. Жалпы кітапханалар жүйесін сақтап қалу, оқырмандарға жаңаша түрде қызмет қөрсету, оқуға баулу, рухани байлығын көтеруде кітапханалық жарнаманы қазіргі заманға сай жүргізілуі қажет-ақ.
Кітапханаларда жүйелі түрде ғылыми - практикалық конференциялар, байқаулар, семинар-тренинг, практикалық сабақтар, көмектер, дөңгелек үстел, іс-тәжірибе трибуналары және көптеген көпшілік іс-шаралардың белсенді түрлері мен әдістерін жарнамалау.
Жарнама біздің елімізге нарықтық экономикалық қатынастар мен бірге келіп кірді. Алайда жарнамаға өнер ен мәдениет саласында оның ішінде кітапханада ғылым туындысы емес, насихат құралы ретінде қарау пост кеңестік кеңістікте, соның ішінде республикамызда әлі де басым болып отыр.
Қазақстанда жарнама өнеркәсіп, сауда салаларымен салыстырғанда қаржы - несие жүйесінде, соның ішінде банк қызметінде нақты дамып келеді.
Жарнама агенттіктері, сондай-ақ оларға тапсырыс беретін жеке фирмалар, мемлекеттік кәсіпорындар, дайын жарнама өнімін насихаттайтын жарнаманы жоғары бұқаралық ақпарат құралдары тек орыс тілінде жұмыс істейді.
Қазіргі таңда кітапханаларда жарнаманы кеңінен падалана алмайтындағы және арнайы бөлімінің жұмыс жасамайтындығы бізді қатты қынжылтады. Міне, мен сондықтанда осы тақырыпты таңдап кітапханалық жарнаманың кітапханада, оның орны ерекше екендігін атап өтіп, оны кітапханашылар мен студенттер арасында кеңінен насихаттау. Бұл дипломдық жұмысымда Қазақстан Республикасының кітапханалық жарнамасының мәселелерін шешудің жолдарын, жарнама жасаудың әдіс-тәсілдерін, түрлерін, жарнаманың кітапханада кеңінен қолдану ерекшеліктерін атап көрсетіп, терең талдау жасап, ғылыми зерттеу жұмысын жүргіздім.
Сонымен проблеманың көкейтестілігі қазіргі кезеңдегі кітапхана ісін одан әрі дамыту және осы кезеңдердегі қағидаларды басшылыққа ала лотырып, кітапхана ісін жандандыру - бүгінгі күннің өзекті мәселелерінің бірі болып отыр. Осы тауқыметті шешудің негізгі тұтқасы кітапхана ісін жаңа технологиялық әдістермен ұдайы жетілдіріп отыру, ақпарат көздерін қоғамда пайдалануға ықпалын тигізіп, оқырмандардың сұраныс талаптарына жаңаша түрде қызмет көрсетуін жарнамалау арқылы тұтынушыларды оқуға баулу.
Зертеу объектісі - ақпаратық білім орталығы кітапханалардың маркетингтік жарнамалық бөлімі.
Зерттеудің жетекші идеясы - қазіргі таңда кітапханалақ жарнаманың ерекшелігін, атқаратын қызметі мен маңыздылығы.
Диплом жұмысының міндеттері:
- кітапханалық жарнамалардың тарихын зерттеу;
- кітапханалық жарнамалардың түрлері мен атқаратын қызметін түсіндіру.
- кітапханалық жарнаманың әдістерін талдау.
- кітапханалық жарнаманың қажетілігін айқандау;
- кітапханалық жарнамаларды халық игілігіне ұсыну.
Дипломдық жұмысының практикалық мәнділігі.
- кітапханалық жарнама арқылы оқырмандарды, тұтынушыларды кітапханаларға тарту;
- кітапхана жарнамасы арқылы кітапхананың ақпараттық білім орталығы екендігін таныту;
- қорда бар құнды мәдени байлықтарды жарнамалау.
- Зерттеу нәтижелерін университеттер мен педагогикалық институттарды практикалық сабақтарда пайдалану;
- Студентерге іс-тәжірибе барысында пайдалану.
Қорғауға ұсынылатын негізгі қағидалар :
- ҚР кітапханалық жарнамасының көкейтесті мәелелері;
- кітапханалық жарнаманың тарихы;
- кітапханалық жарнамасының қазіргі кезеңдегі ерекшелігі;
- компьютерлік технологияларды кітапханалық жарнамасында дұрыс пайдалану;
Диплом жұмысының құрылымы: кіріспеден, екі бөлімнен, қортытындыдан және пайдаланған әдебиеттер тізімінен, қосымшалрдан тұрады.
Кіріспеде зерттеудің көкейтестілігі, пәні, мақсаты, болжамы, міндеттері, жетекші идеясы, деректі көздері мақұлдануы мен практикаға енгізілуі баяндалады.
Қорытындыда зерттеудің нәтижелері бойынша тұжырымдамалар жасалынып, проблема бойынша келешекте орындалатын зерттеу перспективасы тұжырымдалады.
Зерттеудің міндетері:
1. Жарнамалық қызмет көрсетудің мәнін, мазмұнын айқындайтын тірек ұғымдарды ғылыми тұрғыда зертеу.
2. Кітапханалық жарнамасының тарихы, құрылымы, тәжірибелері арқылы ақпараттық мәдениетін қалыптастырудың өлшемдері мен көрсеткіштерін айқындау.
        
        Дипломдық жұмысты атқарушы______________________________
_________________________________дайындаған диплом жұмысына
РЕЦЕНЗИЯ
Диплом жұмысының тақырыбы: ««ҚР кітапханалық жарнамасының мәселелелерін
шешу жолдары».
Диплом жұмысында қазіргі кітапханалық жарнамасының мәселелелерін ... ... ... ... талдап зерттеген. Зерттеу
барысында қазіргі уақыт талабына сай ... ... ... қолдану жолдарын атап көрсеткен.
Ізденуші диплом ... ... ... ... және синтетикалық ... ... ... ... салалары бойынша деректемелермен құжаттардың мол ... ... ... ... ... ... ... қоғамындағы 1 тарауда ақпарат қоғамындағы кітапхана
жарнамасының ұғымы және тарихи аспектілері ... ... ... ... жарнама маркетигі мен менеджменті, кітапханадағы
жарнамалық іс-әрекеттің заңдастырылуы, ... ... ... ... атап ... ... жарнама- кітапхананың жаңа имиджін қалыптастыру ... ... ... ... мен ... ерекшеліктері,
жарнамалық хабарларды көркемдеу әдістері, нарықтық ... ... ... ... мен ... ... өз ойын шеберлікпен сауатты, ... ... ... байқатты.
Диплом жұмысының материалы жүйелі түрде құрылған. ... ... жаңа ... ... әдіс-тәсілдері, қазіргі уақыттағы
ерекшеліктері мен ұйымдастырудың формалары қызықты әрі тартымды етіп
баяндалған.
Айтарлықтай ... жоқ. ... бұл ... ... өте ... бағаға бағалап, қорғауға жіберуге болады деп сенім ... ... ... ... ... ... ... «ҚР кітапханалық жарнамасының әселелелерін шешу
жолдары».
Зерттеудің тақырып ... ... ... ... ... өз ... қазіргі нарықтық экономиканың шарықтап тұрған
кезеңінде кітапхана жарнамасының орны мен ролін атап көрсеткен.
Диплом жұмысының құрылымы ... Ол ... ... ... ... әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан
тұрады.
1 тарауда ақпарат ... ... ... ұғымы және тарихи
аспектілері, кітапхана ісіндегі жарнаманың негізгі әдіс-тәсілдері, жарнама
маркетигі мен ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың бағыттарын атап
өткен.
2 тарауда жарнама- кітапхананың жаңа имиджін қалыптастыру ... ... ... ... мен құрастыру ерекшеліктері,
жарнамалық хабарларды көркемдеу әдістері, ... ... ... ... ... мен ... келтіреді.
Студент диплом жұмысын жазу процесі кезінде материалды зерттеу ... ... ... ... тәсілдерін дұрыс пайдаланған, диплом
жазушы «Тапсырма» ... ... ... ... ... ... материалдары ғылыми жүйелі түрде баяндалған, мазмұны ... ... ... ... ... құрылымы мен бөлім аттарын дұрыс жүйелей
білген.
Дипломдық жұмыстың танымдық маңызы бар, ... ... ... ... ... ... және ... басылымдарға зерттеулер жүргізіліп
талданған.
Қорытынды нәтижесі жасалынып, негізгі ... ... ... ... ... жұмысын ұйымдастыру мен басқаруда оның
болашағы ... ... ... ... ... КАФЕДРА ҚОРЫТЫНДЫСЫ
Студент __________________«ҚР кітапханалық жарнамасының әселелелерін
шешу жолдары» тақырыбы бойынша диплом жұмысы ... Бұл ... ... ... ... жіберуге болады.
М а з м ұ н ы
Кіріспе.................................................................
...........................................3
I. ... ... және ... ... Кітапхана ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің
заңдастырылуы................14
ІІ.Тарау. Жарнама -кітапхананың жаңа ... ... ... ... ... мен құрастыру
ерекшеліктері...........................................................
.....................................17
2.2 Жарнамалық ... ... ... ... каналдары мен
құралдары..................29
2.4.Кітапхананың ... ... ісі ... ... ... ақпаратық, білім беру және мәдени
ағарту қызметінің негізі болып табылады.
XXI ғасыр мәдениеттің, ... мен ... ... Барлық білімнің
қайнар көзі - кітапханада екені баршамызға анық.
Қазіргі кезде ... ... ... қанағаттандыру, рухани
байлығымен жалпы қабілетін дамыту және жоғары ... ... ... іске ... кітапханалардың алар орны ерекше.
Кіапхана қызметін дамытуда көпшілік кітапханалардың және мекемелермен
ұйымдардың қызметіне әдістемелік көмек ... ... ... ғылыми зерттеу жұмысын жүргізуде және біріңғай жүйені жетілдіруде
ақпарат көздерін ... ... ... ... ... және ... ақпараттық орталық болып табылады. Жалпы
кітапханалар жүйесін сақтап қалу, оқырмандарға жаңаша ... ... ... ... ... ... ... кітапханалық жарнаманы қазіргі
заманға сай жүргізілуі қажет-ақ.
Кітапханаларда жүйелі түрде ғылыми - ... ... ... ... ... ... дөңгелек үстел,
іс-тәжірибе трибуналары және ... ... ... ... мен ... жарнамалау.
Жарнама біздің елімізге нарықтық экономикалық ... мен ... ... ... ... өнер ен ... саласында оның ішінде
кітапханада ғылым туындысы емес, насихат құралы ретінде қарау пост кеңестік
кеңістікте, соның ішінде ... әлі де ... ... отыр.
Қазақстанда жарнама өнеркәсіп, сауда салаларымен салыстырғанда қаржы ... ... ... ... банк ... нақты дамып келеді.
Жарнама агенттіктері, сондай-ақ оларға тапсырыс беретін жеке ... ... ... ... ... ... ... бұқаралық ақпарат құралдары тек орыс тілінде жұмыс істейді.
Қазіргі таңда кітапханаларда жарнаманы кеңінен падалана алмайтындағы
және арнайы бөлімінің жұмыс ... ... ... ... ... ... осы тақырыпты таңдап кітапханалық жарнаманың кітапханада,
оның орны ... ... атап ... оны ... мен студенттер
арасында кеңінен насихаттау. Бұл ... ... ... ... жарнамасының мәселелерін шешудің жолдарын,
жарнама жасаудың әдіс-тәсілдерін, түрлерін, жарнаманың кітапханада кеңінен
қолдану ерекшеліктерін атап көрсетіп, терең ... ... ... ... жүргіздім.
Сонымен проблеманың көкейтестілігі қазіргі кезеңдегі кітапхана ісін
одан әрі дамыту және осы кезеңдердегі қағидаларды ... ала ... ісін ... - ... күннің өзекті мәселелерінің бірі болып
отыр. Осы тауқыметті шешудің негізгі тұтқасы ... ісін ... ... ... ... отыру, ақпарат көздерін қоғамда
пайдалануға ықпалын тигізіп, оқырмандардың сұраныс талаптарына жаңаша ... ... ... арқылы тұтынушыларды оқуға баулу.
Зертеу объектісі - ... ... ... ... ... бөлімі.
Зерттеудің жетекші идеясы - қазіргі таңда ... ... ... қызметі мен маңыздылығы.
Диплом жұмысының міндеттері:
- кітапханалық жарнамалардың тарихын зерттеу;
- кітапханалық жарнамалардың түрлері мен ... ... ... кітапханалық жарнаманың әдістерін талдау.
- кітапханалық жарнаманың қажетілігін айқандау;
- кітапханалық ... ... ... ... ... ... ... кітапханалық жарнама арқылы ... ... ... ... жарнамасы арқылы кітапхананың ақпараттық білім орталығы
екендігін таныту;
- ... бар ... ... байлықтарды жарнамалау.
- Зерттеу нәтижелерін университеттер мен педагогикалық институттарды
практикалық сабақтарда пайдалану;
- ... ... ... пайдалану.
Қорғауға ұсынылатын негізгі қағидалар :
- ҚР кітапханалық жарнамасының көкейтесті мәелелері;
- кітапханалық жарнаманың тарихы;
- кітапханалық жарнамасының қазіргі кезеңдегі ерекшелігі;
- компьютерлік ... ... ... ... ... ... кіріспеден, екі бөлімнен, қортытындыдан және
пайдаланған әдебиеттер тізімінен, қосымшалрдан тұрады.
Кіріспеде зерттеудің ... ... ... ... ... ... ... көздері мақұлдануы мен практикаға
енгізілуі ... ... ... ... тұжырымдамалар жасалынып,
проблема бойынша келешекте орындалатын зерттеу ... ... ... ... қызмет көрсетудің мәнін, ... ... ... ... тұрғыда зертеу.
2. Кітапханалық жарнамасының тарихы, құрылымы, тәжірибелері арқылы
ақпараттық мәдениетін қалыптастырудың ... мен ... Tapay. ... және ... ... саясат
1.1. Кітапхана жарнамасының тарихи аспектілері
Жарнама (франц. — Кесіате, лат. Кесіата-к — ... ... бір ... жеткілікті мөлшерде немесе артығымен шығара
бастаған соң-ақ, ... ... ... ... үшін ... ... дегеніміз ең әуелі тұтынушы табу деген сөз. ... ... ... да ... ... адамдардың басқа адамдарға шығарылған өнімдер мен көрсетілетін
қызметтер туралы мәлімет беру қажеттігінен ... ... ... өте ерте ... пайда болғанын аңғаруға болады.
Жарнаманың көне заманғы үлгісі ретінде Каирдың археологиялық музейінде
тұрған «Мен, Крит аралында тұратын Ринос, түс ... ... ... ... ... ... Бұл жарнаманың пайда болғанына 2,5 мың жыл екені
анықталған. ... ... да ерте ... ... ... бар. ... ... құл сатылатыны жайлы иероглиф жазуы бар Мысыр папирусы;
көне заманғы қолөнершілердің әртүрлі ендері мен ... Олар ... ... арғы тегі болып табылады.
Қытайда 10-ғасырда баспа жарнамасы болған. Месопотамия саудагерлерінің
эмблемалары да жарнамаға жатады. Ерте ... ... ... ... ... жартастарға, тастарға, мыс пен сүйектерге жазатын.
Тарихи құжаттарда. ортағасырлық қалаларда өндірушілердің ... ... ... жерде мадақтап, хабарлайтын азаншылар қоғамы болғаны жайлы
мәліметтер бар.
«Жарнама тарихындағы бетбұрыс жылы — 1450 жыл ... — деп ... ... ... ... ... аспект» (5 ғыл.-практ. конф. — М.,
2000) деген мақаласында. Бұл жылы Иоганн ... ... ... ... 18 ғасырдың екінші жартысында жарнамалық хабарландырулар басылатын
алғашқы неміс мерзімді ... шыға ... Ал 1812 ж. ... ... ... ... болды.
Капитализмнің дамып, нығаюына байланысты жарнама жеке сала болып
қалыптаса бастайды. Ол сала ... ... ... ... ... олардың нарықты жаулап алу, пайда түсіру үшін
қолданатын ... ... ... ірі ... ... ... ... барлық дамыған капиталистік елдердің өмір
салты болып қалыптасты. Ресейде де ... ісі ... ... ... ... ... 10-11 ... өзіңде-ақ орыс көпестері өз тауарларын
жарнамалаудың ... ... ... ... ... алдыңда көңілді
өлеңдер мен жаңылтпаштар айтып, тауарларды мадақтайтын арнаулы жалданған
азаншылар ... 19 - ... ... Ресейде баспа жарнамасы ... ... ... пен журналдардағы жарнама да даму үстінде болды.
«Сауда», «Сауда және ... ... ... ... «Сатып
алушының серігі» (Төменгі Новгород) газеттері сияқты арнайы жарнамалық
басылымдар пайда ... ... ... зор ... 1897 ... ... Бүкіләлемдік сауда плакаты кормесі болғанынан, онда өр ... ... ... ... ... қойылғанынан көруге болады.
Бұл жұмыстардың ішінде орыс суретшілерінің жұмыстары да болды.
Революциядан кейін жаңа экономикалық және қоғамдық ... ... ... де ... ... «Жарнамалық хабарландыруға
мемлекеттік монополия жариялау туралы» декрет және барлық жеке жарнамалық
мекемелерді кәмпескелеу туралы декрет қабылданды. Енді ... ... ... ... ... және социалистік шаруашылықты
нығайту үшін алғы шарттар қамтамасыз етуге қызмет ... ... ... ... ... ... ... жарнама әрекетінің табиғи түрде жойылуына
әкелді. Бірақ жаңа экономикалық саясат (ЖЭС) ... ... ... ... Дәл сол ... ... «Байланыс», «Промреклама»
дейтін алғашқы советтік жарнамалық агенттіктер құрылды. Мемлекеттік жарнама
ісіне журналист, жазушы, ақын, суретшілер тартылды. Мысалы, В.В. ... үшін ... аса өлең ... ... ... ішінде,
қанатты сөзге айналып кеткен «Моссельпромнан басқа, барлық жер қасқа» деген
өлең жолдары бар.
Бірақ көп ұзамай өмірдің бұл ... ... ... ... ... ... жат нәрсе деп табылып, 30-жылдардың соңынан 60-
жылдардың басына дейін оны ... ... ... ... ... болды. Бірақ өмір өз ағысын тоқтатпайды, 70-жылдардан бастап біздің
елімізде жарнама ісінің жаңа кезеңі қалыптасады. Соған қарамастан ... өмір сүру ... жат, ... институт деп қарау жойылмады.
Бұндай козқарастың нәтижесінде жарнамаға жанама іс деп ... ... ... ... ... ... жарнамасыз-ақ өтеді» деген ... ... Іс ... ... ... ... бар ... байланыс
құралынсыз, соның ішінде, жарнамасыз өте ... ... өзі ... ... ... басылымдарында шыққан маркетинг пен
жарнама туралы материалдар, кәсіби кітапханалық санада «жарнама кітапхананы
жаңа қоғамдық-экономикалық жағдайларға ... ... ... ... ... жарнаманың қажеттігі мен пайдалылығын мойындау бір бөлек те, бұл
салада жоғары дәрежелі маман болу бір бөлек нәрсе.
Кітапханаға деген ... ... ... (ең алдымен жастардың)
сұранысы артып отырғанына қарамастан, халықтың негізгі тобы, тек қана ... ... ... ... ... мүгедектер де, кәсіпкерлер ... да ... ... ... ... болатындай етіп
жұмыс істеу керек екендігі айқын. Бұл ... ... бір ... үшін ... ... ... бағытьш пайдаланушылардың жекелеген
топтарының іс жүзіндегі сұраныстарын қанағаттаңдыруға бет бұру қажет.
Мысалы, Париж қоғамдық кітапханасында автоматтандырылған канадалық GEAC
жүйесі бар. Ол 55 ... ... ... ... ... ... ... Жүйе пайдаланушыларды Интернетпен және ... ... ... ... Дене ... бар, ... ... көретіндер және мүлдем көрмейтін азаматтарға ... ... ... ... ... Қоғамдық Кітапханасының барлық қабаттарында
оқырмандар мен құжаттар ... ... ... ... ... жоқ. ... ... кеңістік, ондағы кітапханалық құралдардың
барлық кешені пайдаланушыларға қызмет ету мен олардың жеке өзіндік ... ... ... үшін ... ... ... архитектуралық жобаға
байланысты, эскалаторлар ғимарат фасадына шығатын мөлдір құбыр — ... ... ... ... ... ... ал ... шығыңқы
жерлері фасад орталығын келбеу — диагональ бойынша кесіп ... ... ... мен ... ... функциясын біріктіре отырып,
кітапханаға келген адамдарға Париж айналасын тамашалап, суретке де түсіруге
мүмкіндік береді.
АҚШ-тағы (Канзас ... ... ... ... ... көіл ... ... үшін кафе салу идеясы
талқыланып, көп жерде іске де асып жатыр.
Конгресс кітапханасында ... ... ... ... ... ... ... бойынша on line ақпарат желісі құралған. Ол
Интернет арқылы бизнеске қатысты ... ... 10 ... ... ... ... ... (қағаз бетінде және
on line режимі бойынша) және «Кіші бизнесті қаржыландыру: ақпарат кездері»
атгы басылымдар ... Жаңа ... және ... да бірқатар елдерде ғылыми
кітапханаларда бизнеске ақылы қызмет көрсету жолға қойылған:
АҚШ Конгресс кітапханасының тағы бір ... ... ... Ұлттық кітапханалық қызмет көрсету функцияларып орындай
отыра, көзі көрмейтіндер мен ... ... ... қызмет
көрсетілген: магнитті, электронды тасымалдағыш құралдар, ... ... ... ... ... ... ... зағип жанның саусағы астында сырғып отыратын таспада әріптер пайда
болатын түрлері) берілген.
Конгресс Кітапханасы авторы, аты, ... ... ... ... ... ақпарат ... ... ... ... ... ... жүйесін енгізген. Бұл жүйеге
енудің қарапайымдылығы соншалықты, кітапханаға ... рет ... да ... ... ғана ... ... ... 68 терминалмен жарақталған. Олардың кейбірі көзі
көрмейтін немесе ... ... ... ... ... ... ақпараттың бүкіләлемдік желісін жасаған (Global Information
Network-GLIN). Оған ... ... ... ... шақырылады.
Қатысушы елдерде үлттық жұмыс станциясы құрылады.
Конгресс Кітапханасы өз ғимаратында және одан ... ... ... ұйымдастырып тұрады (саяси карикатура ... ... ... ... т.б.). Кітапхана ішінде кітаптан ... ... ... карталар, атластар, ... ... ... ... ... екі ... ... орталығы және америкалық фольклорлық орталық бар. Негізгі мақсаты —
кітапты насихаттау және кітап оқуды ... ... ... да ... осы сарындас. Берлиндегі
қоғамдық зерттеулердің ғылыми ... ... ... жаңа ... жасап шығарды, ол ақпарат технологиясын
кең қолдануға негізделіп, ... ... ... кітапханалары бизнеспен айналысатын корпорациялар арасында
қызмет ... ... ... ... Олар ақпарат өнімдері мен қызметтеріне
қатысты семинарлар, форумдар мен ... ... оқу үшін ... ... ... ... ... шығарып, кітапгхана
және ақпарат айлықтарын ұйымдастырады, сауда және ... ... ... бағытталған басқару философиясы,
сонымен қатар, кітапхана қызметтері нәтижелерін ... ... ... ... ... болып табылады. Кітапхана ұсыныстары (өнімдері,
қызметтері) кітапханалық акцияларды ... ... ... және жаңа
имиджін (келбетін) нығайту мақсатыңда ақысыз алмастырады.
90-жылдардан бастап кітапхана басқаруының маркетингтік тұжырымдамасы
бұрынғы кеңестік кітапханашылар ... кең ... ... қызмет
көрсету аясына тарай бастады. Кітапхана ісіндегі жаңалықтар мен ... ... ... ... және тез ... беретін технологиялық өзгерістерге ғана байланысты емес, сонымен
бірге кітапхана ... ... ... жүйесінен арылып,
жаңашылдықты қабылдап, кәсіби сана-сезімдерінде ... ... ... да ... ... бір қатар кітапханаларда
жарнаманың әр түрі қолданылады: ... ... ... т.б. ... ... ... ... сыртқы әлеммен алмасу
мақсатыңда адамдар көп ... ... ... ... парақшалар, кітапхана мекен-жай көрсеткіштері, панно,
транспаранттар, көркем безендірілу. Бұқаралық ақпарат ... ... ... ... ... ... ... интервью,
редакцияға хат, үндеу, іс-шаралар, белсенді ... ... ... және т.б. ... ... ... Ірі көпшілік шаралардан кейін
қатысушыларға мадақтау, диплом, төсбелгі, ең белсенді пайдаланушыларға
жеңілдіктер, ... ... ... ... ... ... — кітапхананы еске салудың бір амалы ретінде қолданылады.
Іскерлік ақпарат кабинеттері — ... және ... ... ... ... көрсетудің кітапханалық орталығы болып
құрылуда. Кабинет ақпараттарды жарнамалауды ... ... пен ... ... ... ... жүргізеді.
Көптеген кітапханаларда имидж ретінде электронды пайдаланушы билеті
енгізілген. Оның екі түрі бар: пайдаланушының түсті фотосуреті бар ... және ... ... Кітапханаларда музыка тыңдап,
телевидеофильм көретін демалыс бұрыштары мен шығармашылық ...... орын ... де ... ... ... Кешке
аналитикалық ақпараттық шолулар, пресс-дайд-жестер, іскерлік досьелер
дайындайды.
Компьютерлік жарнама компьютерде жасалынып, көру және есту ... ... ... қызмет керсету түрлері ұлғайып ... ... өз ... жұмыс жасауға машиналық уақыт беру. Интернетпен
ақпарат іздеу, электронды ... ... ... ... ... ... ... Оқырмандар өз бетінше
кітапхана туралы, оның құрылымы, бос ... ... ... ... ... ... ақпараттық-анықтамалық жүйе бойынша ақпарат
ала алады. Бұл — ... ... ... ... дайындалған
компьютерлік технология. Бұлардан басқа кітапханаларда ксерокешірме,
ламинаттау, ... ... ... ... түрлері пайдаланушыларға
«ешқайда шықпай-ақ» көп көмегін тигізеді.
Жарнамалық тиімділігі бар арнайы ... ... ... ... оқырмандар конференциясы, пресс-конференциялар, экскурсия,
экспозиция, Кітапхана күндері, мерейтой, телефон және жеке келісімдер, т.б.
Кейбір ... ... ... ... ... тақырыпқа арналған
кітаптарды көрсету шарасы ғана емес, сонымен бірге ... ... ... өнімдерінің тұсаукесеріне айналдырған.
Web сайт — сыртқы әлемге өзін таныстырудың тиімді құралы ... ... және ... ... қолдану, отбасылық
кітапханалар, экологиялық орталық ашу жұмыстары жүргізіліп іске ... ... ... ... жергілікті радио хабар
«Іскерліктің ақпараттық мәдениеті», радиожурнал, радиостанция толқындарында
шолулар, жаңалықтар бағдарламасында кітапхана ... ... ... ... ... ... (теле, кино, видео, слайд,
т.б. жарнама формалары) роликтер (10 сек-, 60 сек.) ... ... ... ... ... (кітапхана өмірінен ерекше жаңалық)
слайд-фильмдер, теледидар арқылы ... ... ... телеканал ай сайын керекті және қызықты кітаптар, жазушылар,
әдеби ... ... ... ... ... Республикаларының кітанханаларында жарнамалық іс-әрекеттің
көптеген әдістерін пайдалану тәжірибелері жинақталған: ең ... ... және ... ... ... ... беретін «паблик рилейшнз»
(қоғамдық ұйымдармен жоспарланған ұзақ мерзімдік іскерлік тілектестік қарым-
қатынас орнату) қолданылады. Интернет, шет ... мен ... ... ... ... кітап дүкені, видеофильмдер прокаты, компьютерлік қызмет
көрсету түрлері жақсы ... ... ... ... ... ... ... өз
фирмалық белгісін жасап, оны ҚР Экономика және сауда министрлігінің Патент
агенттігіне бекіттірді, «Ақпаратты білетіндер ғана табысқа ... ... ұран ... ... қоғамдық ұйымдармен байланыс «паблик ... ... ... ... ... ... ... діни
ерекшеліктерді де ескереді. Облыстық, аудандық газетте өз ... ... ... ... ... жаңа ... туралы библиографиялық ақпарат,
т.б. материалдар (кітапхана өмірі туралы очерктер, облыс ... ... ... көрмесінен репортаждар, ... ... ... ... ... ... кітапхана мәртебесін, имиджін (келбетін) ... ... ... ... және оның ... бөлімдері туралы ақпарат;
— кітапхана қоры, оның құрамы мен құрылымы туралы ақпарат;
— кітапханалық қызмет ... және оның ... ... ... компьютер мен көбейткіш техниканың көмегімен көркейтуге ішкі және
сыртқы қажеттіліктерге баспа өнімдері (фирмалық бланкілер, ... ... ... ... ... т.б. басылым
өнімдері) кітапхана қызметі нарығындағы бәсекелестікте жеңіп ... ... ... және ... ... толы етіп ... кітапханада бейдж тағу тәртібін енгізу,
пайдаланушылардың талабын зор ықыласпен орындап ... ... ... ... ... туғызатын жайлы көңіл-күй қалыптастырады. Ең
жақсы жарнама — ... ... ... ... ... ... да бір ... жаңашылдығын түсіну үшін оған ұқсас нәрселерді
өткен уақыттан тауып, ... ... ... мен ... беру»
деген ұғымдардың біздің қоғам мүшелерінің түсінігінде синоним болғанына кең
уақыт өте қойған жоқ. Бұл екі ... ... ... ... ... ... жарнама ең кем дегенде екі жағдайда тиімді, біріншіден,
кітапхана ... ... ... бір белігі ретінде қызмет
көрсету сапасын, ақпараттық өнімдер мен ... ... ... ... ... ... жалпы қажеттіліктерін
анықтауға бағытталған. Жарнаманы дұрыс ұйымдастыру арқылы кітапхана өз
пайдаланушыларымен ғана ... ... ... ... ... ... ... Кітапхананы жарнамалайтын материалдар ең әуелі ... ... ... — адам кеп ... ... ілінеді. Сонымен
қатар хабарлаудың ресурстық аспектін сервистік қызмет ... ... ... әсері арта түсетінін білген жен.
Іс жүзінде, озін ... ... ... Қазақстан мен
жалпы Тәуелсіз мемлекеттер достығы елдерінде өте көп, ... ... ... таба ... жатуы мүмкін. Ал басқа кітапханаларды жарнамасыз қазіргі
кезенде өмір сүру қиын екеніне сендіру қажет.
1.2. Жаранама ... мен ... деп ... ... кітапхана жарнамасының әріден келе жатқан
тарихы бар. Тек оның ... ... ... ... ... ... ... мен артықшылықтарына қарамастан, нарықтық
қатынастардың негізгі индикаторы болып табылады, қоғам ... ... ... көрсетеді. Қоғамдық институт болғандықтан, кітапхана
жарнаманың адамдарға әсеріне немқұрайды қарай ... ... ... ... ... ... үшін аса ... жағдай жасайды,
жарнаманың қолайсыз әсерін азайтып, жақсы жағын асыруға тырысады. Бұқаралық
ақпарат құралдары коммерциялық ... ... ... ... ... ... өз ... стилін табуға болады.
Соңғы жалдары кітапхана мен пайдаланушылар ара қатынасы көп өзгерді.
Кітапханалардың ... ... өтуі ... ... ... пайдаланушылар аудиториясын өзіне қарату ... ... ... өз ... жайлы ойлануға мәжбүр етеді.
Ал бұл үшін пайдаланушыларға не маңызды, анық қызығушылығын не ... ... ... осы ... білу ... ... маркетингтік
байланыстың ең бір көзге түсер белігі ретінде кітапханалық қызмет көрсетуде
кітапханашыға маңызды боп ... де, ... ... ... мен
олардың формаларын біріиші кезекке қоюға мүмкіндік береді.
Жарнама маркетингтің ең бір ықпалды ... ... ... ... кезеңінің өзінде пайдаланушылардың сұранысын зерттей келе,
сұраныстардың мазмұнын, зерттеу әдістерін, ... ... ... етіп ... Өйткені тек кітапханаға келушілер арасында
ғана емес, көшедегі жүргіншілер мен жергілікті телефон ... ... ... да ... ... ... тұтынушылар біле
бермейтін кітапханалық қызмет түрлері, мүмкіндік аясы туралы болуы мүмкін
(компьютерлік топтан ... ... ... ... ... стилінің өзі кітапхана жарнамасына қызмет ететінін жүргізілген
анкеталардан ... ... ... ... ... ... ... көзқарасты
жүзеге асырудың бастапқы кезеңінен бастап, ... ... ... жақсы өзгерістерін сан қырынан көрсетуге ұмтылады. Өйткені, жасыратын
несі бар, халықтың көпшілігі әлі күнге дейін ... ... ... ... ... ... алатын орын деп қана біледі. Тіпті саяси
ағарту жүйесінің бір ... деп те ... ... ... дәуірінде
кітапхана үшін негізгісі — идеологиялық қызмет болғаны ... ... ... ылғи ... ... ... ... көрме тұратын. Кітапханаға
келушілерді саяси үгіттеу, оқыту, тәрбиелеу — ... ... деп ... ... ... ... ... Ашық көрмелерде,
кітап қорларында кітаптарды кітапханаға келушілердің «көзі сол кітаптарға
сүрінетіндей» етіп орналастыру ... ... ... ... бөлу ... жекелеген категорияларының мүддесін
көздей отырып жүргізіледі. Кітапхана ішін жағдайларға ... ... ... ... ... ... ... талғаммен таңдалған түрінде
әрлейді. Кітапхананың сыртқы дизайнын көркем етіп ... ... ... адам көп ... ... ... оның ішкі құрылымының
дизайны кітапхана имиджіне зор әсер етеді. Осылайша біртіндеп, жарнаманың
көмегімен халықтың ... ...... ... сұрғылт
«үкіметтік» мекеме емес, тартымды жылы Үй бейнесін құрайды.
Жарнаманың ролі кітапхана мүмкіндіктерін көрсететін, маркетинг құралы
ретінде өте зор,ол ... ... ... ... ... Бұл ... алдымен ауызға ілінетіні баспа жарнама — жол көрсеткіштер, жадынама,
кітапшалар, ... ... ... ... кабельді телеканалдар тұрғындары аз аймақтарда кең таралған.
Маркетинг ... ... ете ... ... ерекше, өзгеше
кітапханалық әдістерге халықтың жауабын ( құптау ... ... ... ... ... ... ... туралы әзіл-қалжың
сөзбен баяндау, ... ... ... «сабын су» телесериалдар
туралы суретті-иллюстрациялық пародия-көрме, ... ... ... орналастыру, күрделі жөндеуден кейінгі оқу залының
немесе музыкалық қонақжайдың ерекше ... ... ашық ... ... т.б. ... келушілердің бұндай жарнамалық әдістерге берген
бағасы — қуана құптаудан жайбарақат өте шығу, құптамауға дейінгі ... ... ... ... нәтижесін көрсетіп қана қоймайды,
сонымен бірге кітапхана қызметкерлері ... ... ... ... ... біле де ... Жарнамалық қызметті тек дәстүрлі
бағдарламалар ғана атқармайды. Бұл бағдарламаларда міндетті түрде ... ... ... ... ... жүргізу болады. Жаңадан шыққан әдістерге
жаңа қызметтер ... ... мен ... ... ... ... өткізілетін іс-шараларға қызмет сіңірген еңбеккерлердің мүшел тойы,
кітапхананың ... ... ... ... ... атын беру,
т.б. мерекелердің атап өтілуі де жарнаманың бір ... ... ... ... мәдени іс-шараларға араласуына,
театр, музей, мәдениет сарайларымен, үйлерімен бәсекелес ... ... ... ... өз ... көрмесін, қалада сурет
галереясы бар болса да, ... ... жөн ... ... және қалалық кітапханаларда әйгілі шеберлердің вернисаждары барған
сайын жиі өткізілуде.
Сонымен бірге кітапхана дизайны, сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... ...... эстетикалық әсерді күшейте түседі. Үйреншікті істі көрмені көркемдеу,
интерьер элементі ретінде балалар суретін ... оқу ... ... жарнама әрлендіріп, әсірелеп жібере алады. Сондықтан жарнаманы
кейде заманымыздың ... ... ... ... ... ... әсіресе ең алдымен фирмалық стильді жасап алу ... ... ... қана ... ... ... кітапханашының
кәсіби сана-сезімін де өзгертеді. Бұған фамилиясы мен аты ... ... ... ... ... ... ... болуы жағымды әсер
етеді. Бірақ бір бұлар ғана емес, жарнама дегеніміздің езі ... ... ... ... Ол ... ... ... өрлеуге жол ашады,
мүмкіндік береді. Сонымен жарнама кітапханашыларға да, пайдаланушыларға да
керек. Әрине екі ... да оның ... ... ... ... үйренуі
қажет екені даусыз.
1.3. Кітапханадағы жарнамалық іс-әрекеттің, заңдастырылуы
Жарнама — адамдардың беймәлім тобына арналған және жеке ... ... ... ... белгісі қолдауға арналған. Оларды өткізуге
жәрдемдесетін кез келген ... кез ... ... ... жосықсыз
бәсекеден қорғау, жөнсіз жарнаманы болғызбау және оларға ... салу ... ... ... Республикасының 2003 жылғы ... № 508 ... ... ... ... ... мақсатын өркениетті елдерде
қабылданған нарықтық талаптарға негізделген. Жарнама адал, шыншыл, қоршаған
ортаға, мекемелерге, ... зиян ... ... ... іс-
әрекеттерді туғыздырмауы тиіс. Кітапхана коммерциялық емес ұйым ... ... ... ... ... ... орналастыруда
және пайдалану үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз етуде, занды және
этикалық талаптарды сақтамаған ... ... ... ... ... — жеке ... ... ұлтына, тіліне, көсібіне,
әлеуметтік жағдайына, жасына, жынысына, діни, саяси және өзге де ... ... ... ... ... ... арқылы жалпыға
бірдей қабылданған ізгілік пен адамгершілік талаптарын ... ... ... ... ... жарнама.
Мысалы, кітапхана пайдаланушыларға электронды тасымалдағыштардағы
ақпаратты пайдалану оңай, тек сауатсыз ... ғана ... ... ... деп ... ... ... осы жарнамалық қызметпен
пайдаланбайтын адамдарды ... ... ... жоғары оқу орындарының студенттерін өзіне тарту үшін ... ... ... аз деп хабарлайды, озгеге нұқсан
келтіреді. Сондықтан анықталмаған жарнама өзекті мәселе.
Заңға сәйкес ... ... ... ... ... және ... бола алады. Егер жарнамалық агенттікке фирмалық белгі дайындауға
немесе жарнамалық компания өткізуге келісім ... ол ... ... беруші) болып саналады. Кітапхана жайын, көрме, тұсау-кесер өткізе
беруге келісім жасап, оның сценарийін дайындауға қатысса, ... ... ... ... ол жарнамаға әсер етуші объект, алынған ақпарат
негізінде іс-әрекет жүргізеді ... ... ... құралдар, т.б.
алады), яғни ол жарнаманы ... ... ... өз ... ... бір жағынан, жарнамалық ақпараттың ... ... ... ... үшіншіден, жарнаманы орналастыру
құралдары, орны және уақытына жауап береді.
Көптеген кітапханалар қызмет көрсету аясын кеңейте баспа, ... ... ... ... Онсыз бірде-бір бұқаралық ақпарат құралдары
жарнамалық агенттіктері жарнаманы орналастыруға тапсырыс ... ... ... ... танылуы тиіс, мысалы, кітапханаға экономика, бизнес
туралы түскен ақпарат үшін жарнама ... ... ... талап ете
алмайды.
Қорыта айтқанда, жарнама пайдаланушылардың барлық топтарының
қызығушылықтарын ... ... ... зейнеткерлер, оқушылар —
бірінші ... ... топ ...... ... ... ... ал төлем ақы әртүрлі болуы тиіс.
Кітапхана жарнамасына қойылатын негізгі талаптар:
— шын мәніндегі және ықтимал пайдаланушыларды көп ... ... ... ... сай келуі, сенімділігі, қайта
жаңарып отыруы;
— қысқа, нұсқа болуы, жылдамдығы, ... ... ... ... есте тез ... ... ... ұсынылатын қызмет деңгейінің жарнамаға сәйкестігі;
— мазмұны мен түрінің нарық қажеттіліктеріне жетелеген пайдаланушылар
топтарына сай келуі.
Жарнама кітапхана қызметі мен оның ... ... ... ... ... жарнамадағы қызмет түрлерін
пайдалануға итермелеуі тиіс, тек ... ... ғана ... ... сенімін оятып, шешімдерін басқару құралы бола алады.
Жарнаманың қоғамдық-психологиялық ерекшелігі күнделікті қалыптан өзгеше
елең еткізер ... ... ... ... ... ... етіп ... Теледидардағы, радиодағы және сыртқы (көрнекі)
жарнама мемлекеттік және орыс тілдерінде, ал ... ... ... да
тілдерде таратылады. Жарнама мазмұнының бір тілден екінші тілге аудармасы
оның негізгі мағынасын бұрмаламауы тиіс.
Белгіленген ... ... ... ... мен логотиптер түпнұсқа
тілінде немесе басқа тілде жазылуы мүмкін.
Заңды білу ... ... ... ... ... азайтады.
Жарнаманы құрастыруда дәйектерді қысқа, нұсқа ... ... ... ... алу ... ... әлемін сақтасаңыз, табыс сіздің қолыңызда.
II Тарау. Жарнама-кітамхананыц жаңа имиджін ... ... ... ... мен құрастыру ерекшеліктері
Жарнама, оның ішінде, кітапхана жарнамасы стилистикасы — ең бір қиын
мәселе. Мағынасыздық, ... ... ... ерекшеліктерді тере беру,
жаргонды қосу, болмаса орыс, американдық мәтінінен сауатсыз ... ... ... ... көп кездеседі. БАҚ құралдары арқылы біз ... ... ... күн сайын есітетін болдық.
Өкінішке орай, кітапханашылар кейде дәл осындай жарнамаларды өздеріне
үлгі етіп алады. Бұны көрме тақырыптарынан, ... ... ... көруге болады. Кітапханашыларға кәсіби ... да ... ... ... 1920 жылдардың басында енген,
қазіргі ... сай емес ... ... ... ... ... шаралар, оқырмандар конференциясы, кітапхана жұмысы, т.б. немесе
жақында пайда болған, қайталаудан тұратын ... ... ... ... ... — «қызмет көрсету»). Кәсіби ... ... ... деп ... ... ... ... қосуды да айтуға болады. Мұның бәрі кәсіби ... ... ... ... ... ... ... тигізеді. Осы жағдайларды кезіңде И.Г. Моргенш-терн, В.А. Фокеев,
А.В. Соколов, С.А.Езова көрсеткен еді.
Оның ... ... ... жарнамалық жанрлардың өзіне тән
стилистикалық ерекшеліктерін біле ... Егер ... ... ... ... ... онда хабарландыру, афиша,
плакаттардың ... ... мен ... газеттерде), үндеулер тез
қабылдануы тиіс.
Жарнаманың негізгі міндеті — халыққа ... ... ... ... оның тіл ... де ... ... аудару керек. Жарнама
мәтінінде кездесетін кейде қара-байыр, кейде тіпті күрделі кәсіби лексиканы
бір қалыпқа келтіріп, анық және ... ... ... ... кез ... ... әсер ... көптеген факторларды есепке алып
отыру керек.
Стилистиканы жалпы мағынасында алғаңда автордың ... ойын тез ... ... білу туралы ғылым деп түсінеміз. Жарнамаға қатысты алатын
болсақ, психологиялық стилистика туралы айту ... Ол ... ... мен оны ... ... ... Сайып
келгенде, бізге керектісі мөтіннің өзі мен оның қалай құрастырылғаны емес,
оның ... ... Оның ... ... байқай бермейтін тәрбиелік
мән-маңызы да бар. Кітапхана — ... ... ... мәдениет эталоны,
оның ішінде, тіл мәдениеті эталоны болып ... ... ... мәтініне қойылатын бірнеше талаптарды атап
өтейік.
Оның біріншісі — логикалық және эмоциялық компоненттердің ... ... ... беру ... өз ... ... ... беріп қана
қоймай, тәжірибелі жарнамашы мәтінді пайдаланушылардың сезіміне қызығу, таң
қалушылық, күлкі туғызу үшін ... ... ... ... ... көп мен бермейді.
Ақпараттық қызмет жарнамасының эталоны ... ... ... ... ... ... әдебиеттерді дұрыс және өз ... ... ... конструкторлық және жобалық еңбектер жазу үшін,
мемлекеттің басымдылығын шетелдерде қорғай білу ... ... ... ... ... кепілдік беру үшін қажет». Өкінішке орай
логика жағынан кінә таға алмайтын бұл сейлемде жылдамдық, ... ... Бұл ...... ... стилінің озық үлгісі. Бұл стильдің
өзіне тән ерекшелігі — етістіктің орнына етістікпен жасалған зат ... тыс көп ... ... «орындау»). Осы сөйлемді жарнамаға
арналған практикалық сабақта талдай отырып, кітапханашылар оның ... ... ... ... Жаңа ... ... тек артық сөздерді
алып тастап қалғандарының орнын ... ... ... ... ... ... ... үшін сегменттеу — синтаксистік және
семантикалық бөліктерге бөлу керек екенін білу үшін ... ... ... жок, ... бөлу ... Бұл келтірілген мысал жарнама
мәтіиінде тыныс белгілерінің, көбінесе мән берілмейтін ... ... ... керсетеді. Логикалық және көңіл-күй элементтерінің ... ... ... ... пен ... ... Нақтылық болу
үшін мәтінде заттың негізгі басты қасиеттерін қадап көрсету ... ... және ... ... сәйкес түйінді сөздерді таба білу ... өз ... ... ... біз ... (кең) және пайдалы
(қажетті) ақпарат бере алатынымызды айтамыз. ... ... ... ... кітаптардың аннотациясында «қызықты», «бар еркінді баурап
алатын» немесе ... рет ... ... ... бар» деп
сипатталады. Ал атақты адамдармен кездесуді афишада ... ... деп ... Ең ... әр ... жай ... ... сәндеу үшін
емес, шын мағыдалы көңіл-күйге негізделген нақты мәлімет беру үшін керек.
Бейнелілік пен ... ... ... ... тіл ... ... Метафора дегеніміз — ауыспалы мағынасында қолданылған ... ... ... Сездер ауыспалы мағынасында қолдану үшін заттардың
ұқсастығына негізделуі керек («өрттей қызару», ... ... ... ... және ... ... — нақты бір ойды әте
қысқа және ... бере ... Осы ... метафораны жарнамалық
стильдің негізі етіл алуға мүмкіндік береді. Мысалы: «Біздің үй — Чеховка»
(астаналық ...... ... ... ...... ... бен жүрегіміз әрқашан да ашық» немесе америкалық вариант: ... да... ... ... ... сені әр ... күтіп тұратынын
ұмытпа», «Өз болашағынды таңдай біл ... ... ... ... ... да ... ... — көркем
ұлғайту («Біздің кітапхана — ... ұлы ... т.б.). ... ... мәтіннің көркемдігін арттыратын стилистикалық құрал. Оның бірі —
антитеза, ұғымдар мен образдарды бір-біріне қарама-қарсы қою. ... ... бірі ... тұрақты экспозициясын «Кіші бизнес әлеміне
ашылған ... ... ... ... ... ... ... (ұсынылатын
әдебиеттер тізімі) деп атаған.
Тағы бір тілдік құрал — жандандыру, кейіптеу. Кейіптеу адам ... ... ... ... Мұны ... кітапханалары сөрелер иңдексі
жазылған буклеттерді былай деп атаған: «Кітаптар мекен-жайы сандар мен әр
түсте», парақшаны «Бізге ... ... тұр. ... сені ... ... ... мен ... жиі кездесетін стилистикалық
құрал — анафора, ол негізгі керекті сөзді қайталаудан тұрады. ... ...... бар ... ... ... Біздің
кітапхана — кешкі шай үстіндегі отбасы ... ... ... ... ... ... қонақтармен кездесу орны».
Жоғары салтанатты стиль жарнама мәтініне тән бірегей стиль емес. Ол
байсалды дауыс ырғағымен ... ... ... ... ... ... ... соңғысы балалар мен жасөспірімдер кітапханасында жиі
қолданылады. Ең негізгісі, жарнама ... ... ... ... керек.
Мысалы, қарызы бар пайдаланушыға жіберілген хатты «Жан досым» деп ... ... еді. ... ... ... шай ... ... отырыстың
қағазын ресми, қатаң түрде «Құрметті жолдас» деп бастау да ... ... ... ... дауыс ырғағы үлкен роль атқарады. Сайып
келгенде, жарнамашы пайдаланушыға ... ... ... дәл ... ... ... Осы ... мына темеңдегі екі мысалдың көмегімен
дәлелдесек:
1. Қымбатты пайдаланушылар! Біз оқу ... ... ... ... ... ... ... ол сағ. ... ашылып, сағ. ... жабылады. ... ... ... ... ... ... ... пайдаланушылар! Жазғы демалыс кезінде (маусым-тамыз)
кітапхана оқу залының жұмыс ... ... сағ. ... ... ... қысқартуға
мәжбүр. Қажет болған жағдайда біз Сізге кітапты ертеңгі күннің таңертеңіне
дейін, сонымен бірге демалыс күніне беруге ... ... ... ... қарамастан, олардың дауыс
ырғақтарында ... бар. ... ... ... білінеді:
кітапхана келушілердің тілегін орындауға мүмкіндік тапты (сондықтан да
«толық бір ... деп ... ... ... «өте зәру ... ... деген сөз тіркестері арқылы кешірім сұрау ырғағьн
бере ... Дәл ... ... ... ... пайдалану кейбір ақпараттық
кітапханалар жүйесінде қолданылған.
Түс пен ... ... ... ... мамандандырылған филиалдардың
өзіне тән ... ... бет ... бере ... ... ... ... сөздерді, дауыс ырғағын дұрыс қолдануды талап
етеді. ... ... ... ірі ... нота-музыкалық
бөлімінің қызметкері үш көрменің әртүрлі өлең жолдарынан ... ... ... ... ... өнеріне арналғандықтан тақырып аттарында
«музыка» деген соз кездеседі. ... ... ... ... «Өмір рахаттарынан, тек қана махаббатқа музыка орын береді».
Қалған ... ... ... өлең ... ... «Жүректерді
музыкаға толтырайық» және «Қандай музыка еді ... ... өлең ... әр ... эстетикалық табиғаты, әр түрлі мәдени-
тарихи, мағыналық контексті бұл дәйек сөздерді ... ... ... дұрыстап қолдануды талап етеді. Бірінші көрме ... ... ... ... авторлық әндерге, үшіншісі — Ұлы Отан соғысы
кезіндегі өнерге арналған.
Әрине тіпті қара сөз мотінінің кейбір дауыс ... оқу қиын ... да ... ... құралдарды пайдалану кезінде ... ... ... Мысалы, кітапханаға келушілерге ... ... ... деп ... ... емес. Психологтар
оның пайдаланушыларға кері әсер етіп, бұйрық ... ... ... ... ... ... ... болатынын анықтаған. Дәл осылай кері
әсер тудыратын сөздерге ... ... «-ма, -ме» ... ... ... («Темекі шекпеңіз», «Сырт киіммен ... Адам ... ... тыйым салу мағынасындағы бұйрық райлы сөздерге қарсы
болатынын психологтар дәлелдеген.
Әрине жарнама мәтінінде әдеби ... ... ғана ... ... ... ... ғана ... билетін қайта
тіркеу Сіздің көп уақытыңызды алмайды» деген сөйлемнен гөрі «Қайта тіркеу
Сіздің 5—10 минутыңызды ... ... ... ... ... оны сеніммен
қабылдайды, уақыт анық көрсетілген.
Синонимдерді дұрыс пайдалану көптеген лексикалық варианттардың ішінен
жарнама мақсатына дәл келетін ... ... ... ... ... ... ... тәжірибесінде ұмытпаған жөн. Мысалы, көпшілік
жағдайда әдемі сөздермен әрлемей-ақ, ... ... бері келе ... ... деген хабарландыру жазылады. Мұндай ... ... ... ... ірі ... кітапханалардан көп
кездестіруге болады. «Кеңселік стильдің» кімге арнап жазылғаны белгісіз
стиль, бос жұмыс ... ... ... мен жай ... де ... белгілі.
Бұл жерде мынадай метіндерді қолданған сияқты «Кітапхана абонементте
жұмыс істейтін мамандарды шақырады» немесе «Оқу залының аға ... бос ... ... ... ... ... «асыға күтеміз»
деген сөздерді баса көрсету жай, кәдімгі хабарландырудың эмоциялық әсерін
күшейте түсетіні ... ... ... ... оны ... байқай бермейтін тағы бір
ерекшелігі бар. Арнайы назар аудармайтындай етіп жазылған хабарлар назарсыз
қалмайтыңдай (үйреншікті ... ... ... әсіресе стильдік
қателіктерімен көзге түспейтіндей етіп жазылуы қажет. Оларға ... ... ... ... ... ... ... беру
жатады. Мысалы, «Бестселлердің авторларының жаңа кітаптарының түсуі» деудің
орнына «Жаңа ... ... ... дұрыс.
Библиографтардың қыруар көп жылғы жұмыстарын «Кітапхана жолкөрсеткіші»
деген орашолақ тақырып жоққа шығарып жібереді. Оның ... ... ... ... дұрыс. Жарнама хабарламасының мәтінін жасау
кезінде оның ... ... әсер ... де ... шығармау керек.
Неміс психологы Т.Каниг мынадай ... ... ... ... ... байқамайды. Екіншісінде — байқайды, бірақ
оқымайды. Үшіншісінде — ... тыс, ... мән ... ... ... — мағынасын түсініп оқиды. Бесіншісіңце — өз достарымен әңгіме ...... ... бе екен деген ой келеді. Жетіншісіңде — барып
затты сатып алады».
Әрине қорытындының схемашылдығы басым, ... ... ... әртүрлі
факторларға байланысты. Соңда да болса, психологтардың пікірімен ... БАҚ ... ... дәстүрлі түрде жарнама хабарларының
«іскерлік» стилін көп қолданатын. ... ... ... ... ... ... қолданылатын: келіңіздер (кешке), пайдаланыңыздар
(қызметті), оқыңыздар (мына кітапты) және т.б. Мұндай сөйлемдер ... ... ... сәйкес келетін кітапханалық жағдайға дұрыс келеді,
бірақ барлық жерде және барлық уақытта бірдей дұрыс бола бермейді.
Соңғы ... ... ... көп мән беріле бастады. Ол жарнама
мәтініне әртүрлі дауыс ырғағын береді. ... ... ... ... жаңа стилін, қарапайым тең құқықты сипаттағы стилін көрсетеді.
Әңгімелесу стиліне лепті ... ... ... ... ... ... дәрілік шөптерді қалай жинап, қалай ... ме? ... ... ... ... Білсеңіздер де
келіңіздер: өз тәжірибеңізді үйретесіз, біздің білгірлер «дайыңдаған ерекше
сусыңдар мен дәмдерінен ауыз тиесіздер».
Сөйлемнің бірыңғай ... ... ... ... ... сөйлем мағынасы мен дауыс ырғағымен үйлессе, жарнама
мәтініне ... ... ... ... ... «Бізге
— демалуға,
— достарыңызбен әңгімелесуге,
— көңіл көтеруге,
— қазақ ... ... көне ... бойынша дайындалған дәмдерден
ауыз тиюге келіңіздер».
Жарнама мәтіңдерінің әңгімелесу стилінің ерекшелігіне ... ... ... ... қосу жатады. Үйреншікті сөз мәнерінен алшақтап,
олар сонда да болса, әдеби талапқа сай ... ... ... ... ... ... ... «видик» деген сияқты балаларға таныс сөздерді
кітапханэ қызметкерлері көп ... ... ... хабарландырулары (жарнаманың бір міңдеті — таң
қалдыру, есте қалу ... еске ... ... ... ... ... ... адам!». Ауыл (деревня) тұрғындары ерте ... ... ... диалект сөздерді қосқанда белгілі бір ережелерді сақтау керек.
Мысалы, мағынасын түсіндіріп талдап отырмайтындай ... ... ... Тек қана кроссворд, өлкетану конкурсы, ауыл кітапханасындағы музей,
экспозициялар ... ... ... ескі ... ... ... қарабайыр сөздерді қолдануда талғам керек. Мысалы, жасөспірімдер
кітапханасында ... ... ... «үлкен және өте әдемі махаббат
туралы романдар» ... ... ... ... ... Ал ... ересектер
бөлімінде олар жараспайды. Бұл ... ... ... ... ... кітапханасында жарнама ... ... ... ... ... сөздермен», сауатсыз сөйлемдер «бұл деген керемет»,
«бұл-класс» деген жылтырақ создерді көп қолдану пайдаланушыға кері ... ... ... ... ... та нақты ойлаудан ауытқытады. Бір
қарағанда қарапайым болып ... ... ... көп ... кемшіліктері бар. Мысалға бір кітапхананың буклетіндегі «Бізге
бүкіл қала келеді» ... ... ... ... ... ... ... ал кітапхана «күтеді» деп жазған дұрыс.
Осы сияқты қателіктерден көтеріңкі салтанатты стиль де құтқара алмайды.
Экология сұрақтарына арналған ... ... ... деп ... көгілдір етеміз!». Бұл жерде көрменің тақырыбының мағынасы ... ... орны ... Ол ... жылы қабақ, ашық-жарқын
көңіл-күй қалыптастырады, өз уақытын ... ... қана ... ... ... бейнесін жасайды. Жалпы қоғамдық шаршау кезеңіңде бұл өте
керек нәрсе, оның ... ... ... ... бірі —
келіспеушіліктерді болдырмай алдын алу.
Кітапхананың құжат ... ... ақыл ... стилі,
«Кітапхананы пайдалану Ережелері» қальң жұртшылыққа мәлім. Бұл Ереже —
арнау «Сен және ... ... атты ... ... әзіл ... күн ... безендірілген.
Ойын стихиясы әртүрлі әдістермен, соның ... ... ... де ... ... балаларға арналған сөзді әзілмен, жылы
көңілмен «Балапандар», «Балақайлар» деп ... ... ... ... ... ... дәл көрсететіндей етіп, балалар кітапханасының
оқу залдары ... ... ... «Оқымысты», «Көңілден».
«Күлкі мәдениетін» бірте-бірте ересектер кітапханасы да игеріп келеді.
Мысалы: кітапхананың кіре берісінде «Кітапханашылар ... атты ... Онда ... әдеби шығармалардың аттарымен аталған ас мәзірі жазылған:
«Үш торай» салаты, «Цемент» торты, т.б. ... ... ... әзілмен
жазылған «ақылы қызмет көрсету бағалары» бар. Ал қасында іскерлік мәнерде
жазылған ... ... ... туралы ақпарат тақтасы ілулі тұр. Кітапхана
қызметкерлерін «қатып қалған» функционер емес, көңілді, тапқыр адам ретіңде
қабылдауға, онымен ... де ... ... ... ... кездерде кітапханалар осы мақсатпен пародияны көп қолданып ... ... ... ... ... киім мен ... гардеробқа
өткізу женіндегі хабарламаның орнына түрлі түсті плакат ілінген. Оның
ортасындағы суретте қүрметті ... апай ... бар ... бума ... ... не алып келсең: сумка, портфель, куртка, шкаф, шаңсорғыш — бәрін
гардеробқа өткіз!»
Пародияның комедиялық эффектін логика бойынша ... ... ... ... тұр, оның ... ... оқырман кітапханаға алып
келмейтін заттар бар.
Жарнама мәтіндерінің тілін әрдайым ... ... ... ... ... лексикалық көркемдегіш құралдар тез «тозады» да, кең
таралып үйреншікті стереотипке айналады. ... ... ... ... сендіру күші кемиді.
2.2. Жарнамалық, хабарламаларды көркемдеу әдістері
Жарнама жайлы ... ... ... ... оның көркемдік-
суреттеу жағының принциптік мәні ... ... ... жағына келгенде кітапханашы ең
алдымен эстетикалық керсеткіштерге мән береді. ... ме, жоқ па? ... ... ... ... ... ... сипаттамаларды бұрыннан
жасап қойған. Ең негізгілері: тепе-теңдік, қарама-қайшылық, және сайма-сай
келушілік.
Тепе-теңдікке жарнама хабарландыруының оптикалық ... ... ... қол ... ... Кез ... ... хабарландырудың
негізгі бөлігі — мәтін. Мәтіннің жарнаманың есте қалуы мен ... зор ... ... керек. Үңіле қарасақ, түпнұсқа-макеттің мәтіні екі
роль атқаратынын көреміз. Біріншіден, ол тауар, ... ... ... ... түрі ... ақпарат береді. Екіншіден, мәтін түпнұсқа
қолданылған иллюстрация, фотосуреттерді толықтыра түседі. Бұл екі жағына ... яғни ... мен ... ... ... ... керек екенін
ұмытпаған жөн.
Көркемдеу әдістеріне мәтін жазуының, оны кеңістікте ... ... ... ... бір ... ұғым — ... кіреді, ең алдымен
көңіл-күй жасауға және жазылғанның мағынасын ... ... ... қажетті гарнитураны дұрыс тандай білу мәтінді жарнама хабарландыруы
макетінің аудан көлемінің көп немесе аз бөлігінде орналастыру ... ... жаңа ... мен ... дамуында компьютерлік
бағдарламамен қамтамасыз ету нағыз төңкеріс әкелді десе болады. Қайта пайда
болған қаріптерге ... сан ... ... ... ... бере ... әрбір элементі вектор жинағы болып табылатын Тгие ... ... ... мүмкіндік береді. Тгие Туре ... ... ... жазу ... зиян ... етіп ... ... береді. Оның үстіне бір ғана ... ... ... ... созу мен ... кез ... бағытта жүргізе отырып,
көптеген жаңа формаларды жасап шығуға болады. Ал қазіргі ... ... ... ... ... Олардың көпшілігіп негізгі
белгілеріне қарап жіктеуге болады.
Баспа жарнамасында көп ... — әріп ... мен ... ара ... ... 10:1-ге дейінгі аралықта болатын орташа
қаріптер. ... ... ... басу үшін пайдаланады. Бұлардан басқа ... ... ... ... ... ... ... қаріптер де
бар. Ең бастысы, қаріптің мәтін мағынасымен ғана ... ... ... ... байланысын да ескеру керек. Жарнама ... ... ... ... басты назар аудару керек. Бұл жерде адамның көзі
жекелеген әріптерді ... әріп ... ... сөз топтарын тұтас
қабылдайтынын айта кету керек. Сондықтан қаріп ... оның ... ... ... ... арасындағы қашықтықты да дұрыс таңдай білу
керек.
Жалпы нұсқаулар мынадай негізгі ережелерден тұрады:
— сөйлемдік жолдың ... бір ... ... ... 8 см ... керек;
— негізгі мәтін қарпінің ең теменгі көлемі 8 ... ... (3 ... Одан кіші ... ... ... кейде тіпті көрінбейді;
— ең дұрысы — орташа қаріпті таңцау, сонымен бірге жіңішке және жуан
штрихтердің қарама-қайшылығы көп ... ... ... егер ... ... ... ... болса, онда оларды әртүрлі
қаріппен басып, бір-бірінен алшақ орналастырған жөн;
— мәтінде бас әріп пен ... ... ... ... ... ... ең ... ашық фонда қара түс болуы: ақтың үстінде
көк түс, сарыда — қара түс, ақта — ... ақта — ... түс. ... ақ ... ... ... ... жазуының ең дұрыс ... емес ... ... ... ... ... ететін әсері бойынша 6-
орында ғана тұр екен. Бұл жағдайда тіпті ақ фоннан ашық ... ... өзі ... әсерін жоғарылатады. Басқа да ... ... ... ... түсті пайдалану -макет ауданы жетіспеген жағдайда
түс қарама-қайшылығы арқасында кішкене кеңістікте көп ақпарат беруге ... ... мен ... жеке ... ... ... тығыз
жақындастырып жазуға, тіпті бір мәтінді екіншісінің үстіне (арасына) жазуға
да мүмкіндік ... ... ... оның психологиялық әсер ету мүмкіндіктерін
білу керек. Мысалы, қайырманың ( абзацтың ) бірінші ... ... ... ... қабылдау 13%-ке өсетіні байқалған.
Пайдаланушыға көлбеу жолдар қатты ұнайды. Олардың сыртқы түрі ерекше,
хабарландыруға жаңаша түр, ... ... ... ... ... пен ... қарпін (негізгі штрих тіке тұратындай етіп) қолданған дұрыс.
Мәтіннің психологиялық әсер беру аспектісінде ... ... ... ... ... ... әртүрлі ерекшеліктерін —
нәзіктік, қайсарлық, дөрекілік пен бекзаттықты көрсетеді. ... ... ... ... ... ... орналасатын қаріптік
композициялар ерекше және тартымды келеді.
Сонымен бір хабарландыруда бірнеше (көп) әртүрлі қаріптерді ... бұл ... ... ... 2—3 ... ... ... отырып қолданған дұрыс, ал таза мәтіндік макеттерде ... ... ... әртүрлі қаріптік композицияны оң немесе сол жаққа жеке
абзацтарды теңестіру арқылы орналастыруға бола-ды, оның ... ... ... және сол ... таман орын алады.
Оптикалық орталық арқылы жүргізілген тіке сызық кеңістік ті бірдей ... ... ... ... үшін оның ... ... ... симметриялық түрде орналастыру керек. Формалдық емес ... ... ... вариант бойынша көлемі әртүрлі объектілерді тіке
сызықтан әртүрлі ... ... ... ірі ... ... ... «жеңіл» элементпен тендеседі.
Қарама-қарсы әртүрлі түстер мен қаріптерді қатар қоюмен, қосымша
хабардың фонында маңызды хабарды ... ... Ол ... ... ... ... ... етеді. Түс пен қаріпті ... етіп ... ... ... мен ... озгеше құрастыруға болады. Мысалы,
суретті мәтіннің бір бұрышына орналастырады немесе жай кәдімгі қаріппен
жазылған ... ... ... ... ... ... ... формасын, бағытын әртүрлі қарама-қайшылықта жасайды.
Әдемі үйлесімді кәсіби суретшілер ғана таба алады, бірақ алабажақ ... ... ......... үйлесімі. Хабар орналасқан
кеңістіктің кеңдігі мен тереңдігі (бұл ... ... де ... ... ... ... Әр элементтің алып жатқан ауданы мен
олардың ара қашықтығы есепке ... ... ... ... бөлу ... ... тапқан. Бір учаскенің беткі ауданы басқа
ауданмен 1/2-ден 2/3-ке дейін ... ... ол ... пропорция деп
саналады. Ең дұрыс қатынастар мыналар: 2:3, 3:5, 4:6, 8:10. Бұл ... жай ... ... ... көлемдегі — ұзындығы мен биіктігі
жөнінен тікбұрыштар әдемі көрінеді. Тағы бір кілтипанды ... ... ... нүкте» әдісімен байланысты. Суретші әртүрлі ... ... ... аты, ... мәтінін тандайды. Бұл ыңғайлы пропорционалдылықтың
жарнама ... ... ... ... ... біледі.
Элементтердің ретімен орналасу факторының маңызы зор. Негіз ретінде көз
қозғалысы алынады: ... оңға және ... ... қарай. Жарнамалық
хабарламалардағы мотін мен суреттерді дәл осылай орналастырады: жоғары
сызық бойышна ... оңға ... ... ... ... ... ... жағыпан
қызықты көрмені көзбен қабылдау сол көрменің атын дұрыс ... ... ... ... ... ... тақырыптың аты төменнен
жоғары қарай оқылатын болып орналасқан. Бұл келушілерге ұнамай, ... ... ... ... үшін көз ... үлкен элементтен кішкентай
элементке, қарадан ашық түстіге, түрлі ... ... ... ... ... формаға қарай жүретін ету керек. ... ... ... және пунктир сызықтарды үйлестіру, элементтердің көлемі
біртіңцеп ... ... ... ... ... маңызы зор. Бұл
әдістер жарнамаға көзге көрініп тұрған рең береді.
Жоғарыда аталған әдістерден басқа ... ... ... ... мән береді, яғни формалары, көлемі, ... ... ... ... ... отырмыз. Мысалы, егер плакат көне өнер туралы
әңгімені жарнамалайтын болса, онда халыққа кеңінен таныс мешіттің ... ... араб ... арғы ... көне ... үйлестіру стилистикалық үйлесім талабына жауап бере алады.
Стилистикалық бірлікке мағыналық екпін жарнамалық хабарда ... ... ... элементтің ерекшеленіп бөлінуі арқылы қол жеткізуге
болады. Бір жағдайда ол ... ... ... ... үшіншісінде тіл
мәнері болуы мүмкін. Мысалы, егер суретті ерекше көрсету керек болса, ... ... ... орналастырып көлемін ұлғайту суретті бедерлі етіп
басқаларынан бөліп ... Егер сөз ... ... ой маңызды
болса, оны дөңгелек қаріппен, рамкамен, басқа түспен бөліп көрсетеміз.
Жоғарыда аталған зандылықтардан басқа көзбен көріп ... ... ... ... ... айтуынша, тіке немесе
көлденең сызықты жолды адамдар тыныштық, сабырлылықпен байланыстырса, қиғаш
жолдарды нәзіктік, еркіндікпен ... ... ... ... аяқталмаған формаларды адам өз ... ... ... ... ... ... ... Тікбұрышпен бірге жарнамада
қарапайым симметриялық формаларды (деңгелек, эллилс), ал кейде ... ... ... ... ... көру арқылы қабылдауға хабардың
формасы ғана емес, қаріптің суреті, гарнитурасы мен кеглі, ауырлық ... ... ... ... ... Бас ... ... мәтіні бірыңғай, бір үнділік өсер береді. Бас әріп пен кіші әріптер
қатар кездесетін мәтін оңай оқылады.
Енді түс ... ... ... ... ... маңызына көп жылдар
бойы мән берілмей келді. Оны кеңселік кітапхана ... ... ... ... ... ... ... аттарынан байқауға
болатын еді. И.В. Гетенің көпке мәлім сөзі бар: ... түс жене ... ... ... ... бар бір ... Түс қабылдаудың психологиялық ерекшеліктерін зерттеумен орыс
суретшісі В. Каңцинский айналысты. Бірде бір ... ... ... психологы М. Люшердің еңбектеріне соқпай өтпейді, ол ... оның ... ... жек ... ... арасындағы
байланысын зерттеген. Соңғы кездері жаңа ғылым — қолданбалы ... ... ... ету ... бойынша түстер жылы, белсенділікті арттырушы және суық,
жайландыратын деп бөлінетіні ... ... ... ... ... сары ... екіншілеріне — көгілдір, кек, күлгін жатады. Кейбір
мамандар бейтарап түстер деп беліп жасыл мен ... ... ... ... ... ... пе? ... егер сіз өз
жарнамаңыздың мақсатын дәл білсеңіз, онда түстерді дұрыс қолдана отырып
жақсы көрсеткіштерге ... қиын ... ... түс — ... ... ... Бұл ... қабілеті зор және байсалды адамдар ұнатады.
Қызыл түс — көңіл-күйді көтеріп, ... дене ... ... ... ұнайды.
Қоңыр түсті кертартпа адамдар жақсы көреді. Көк түсті ... ... жоқ, ... даяр ... ... ... Сары — ... риза
адамдардың түсі.
Эксперименттік зерттеулер арқылы қандай түстердің үйлесімі дұрыс деген
сұраққа мынадай варианттар ... ... ... нашарлауы
ретімен):
— ақ түсте — көк;
— сары түсте — қара;
— ақ түсте — жасыл;
— ақ түсте — ... ... ...... сары ...... ақ түсте — қызыл;
— қара түсте — қызғылт сары;
— ашық қызылда — қара;
— ақ түсте — қызғылт сары;
— жасыл ...... ... ақ пен ... ... төртінші орында тұрғаны
таңғаларлық нәрсе! Іс ... ... ... ... ... ... ... Оның үстіне типографиялық баспада түстердің толық
парапарлығын сақтау ... ... ... ... ... отырып,
мүмкіндігінше ашық және қанық түстерді олардың қарама-қарсы ... ... ... Егер ... сапасы төмен болса, кішкене
объектілер мен тұлғалар үшін ... бояу ... ... ... ... үйлесімінің тағы бір қарапайым мысалы өңін айналдыру — ... ... ... — ақ). Бұл әдіс ... түрлі түсті емес журналдар мен
газеттерде хабарландыру басу үшін қолданылады. Бұл ... ... ... әдіс ... ... ... ... түсіне қарама-қарсы болғандықтан
көзге көрініп тұрады.
Ақ-қара суреттерде біртіндеп түс өзгерту сүр ... ... ... ... ... ... Бұл ... сіз бояуға қанықтық пен белгілі
бір бағыт бере аласыз және үш өлшемді сурет ... ... бір ... әдіс — көлеңке түсіру әдісі. Оны мәтіннің ... ... ... ... ... сәл ... сақтап түсіру
арқылы жасайды. Көлеңкелік тек үдемелі бояудың ... (сүр ... ... ... ... қиын шаруа. Бірақ барлық түстердің бір-
біріне өту зандылықтарын біле, ... ... ... ... отырып қолдану зор нәтиже береді.
Түрлі түсті жарнама пайдаланушылар санын 1,5—2 есе ... ... бір ... барлық түстерді араластыра беруге болмайды.
Ең дұрысы бір-бірімен үйлесетін бірнеше түсті тауып алып, соны ... ... ... рең беру.
Тіпті бөлмеге түсқағаз жапсырғанда да интуиция көмегімен біз бөлме
терезесі қай ... ... күн ... ... ... ... ... тақырыпқа арналған әдебиеттердің кітап-
иллюстрация көрмесіне ... ... ... түсті пайдаланып келді. Ал
экология, табиғат, саяхат тақырыбына ... ... көк ... ... ... ... кезде балалар кітапханасының
кішкене балаларға арналған залы, орта және жоғары сынып ... ... ... ғана емес, жалпы түсімен де ерекшеленеді.
Мұнда жылы, ... ... ... ... Кітапханада жылы және суық түстер
олардың орналасу композициясына қарай әртүрлі нәтиже береді, ... топ ... ... ... ... ...... ашық сары, алқызыл-сары,
қызғылт-сары. Олар жоғарыда орналасса, интерьерді жандандырып, көңілді
көтереді. Бір жақты болса — ... ... ... ... ... ал ... ... жоғарылатып бөлменің биіктігін кішірейтеді. Сары түспен
боялған еден немесе ... дәл ... әсер ... топ ... жылы ... Бұлар қоңыр, қоңыр сары, жасыл. Егер
бұл түстер жоғарыда болса, кеңістік тұйықталып ... ... ... ... ... ... тартуы мүмкін. Бір жақ шетінде
болса, бұл ... ... ... ... ... Мысалы, биік
төбелері бар бөлмелерде тиянақтылық сезіледі.
Үшінші топ — ... суық ... ... көгілдір, көгілдір жасыл
(бронзовый), қызғылт-күлгін (лиловый), ... ... олар ... ... пен ... ... ... Бұл әсіресе қазіргі ... ... үшін ... Бір жақ ... болса — болмені кеңейтіп
көрсетеді, салқын әсер береді. Ал еден мен ... үшін бұл ... ... ... әсер ... ... топ — күңгірт, суық, «басып тұратын» түстер — қаракөк, көк
жасыл, қара жасыл. Жоғарыда ...... ... қалдырады, бір бүйірден —
суық-тоңу әсерін, төменнен — еңсені басып ... ... бұл ... ... мәліметтер бойынша, түстер адамдарға басқаша әсер
қалдырмайды деген сөз ... ... бір ... өзі ... ... бір ... деген көзқарасын бір күнде бірнеше рет өзгертуі мүмкін.
Соған ... ... ... сүйенсек, әртүрлі түстердің
көмегімен кітапханада пайдаланушыларға жағымды әсер, ... ... ... ... ... тарату каналдары мен күралдары
2.3.1. Пошта жарнамасы
Жарнама бизнестің жеке әдісі болып қалыптасқаннан бері ол екі негізгі
мәселені ... ... ... ... ... әсер ету мен іскерлік
ұсынысты тура қабылдайтын аудитория табу. Күннен күнге өсіп ... ... ... ... ... ... директ-маркетинг
жарнамалық әрекеттің осы екі бағытын да жинақтайды. Көп ... ... және ... ... ... ... дұрыс тауып, дәл
бағыттауда оған тең келетіндер жоқ. Мысалы, ... ... ... ... кітап сатумен айналысатын мекемелермен байланыска
шығу ... ... сіз жаңа ... ... аштыңыз, соны жақын
аумақтағы тұрғындардың білгенін қалайсыз. Бұл ... сіз өз ... ... ... ... адамдарға жеткенін қалайтыныңыз
түсінікті. Жарнама жасау аудиториясын ... ... ... бере алады.
Бүгінгі күні директ-маркетинг әдістерінің екеуі жиі қолданылады: direct-
mail — белгілі мекенжайға поштамен туралап ... ... және ... ... ... ... ... тарату, қала көшелерінде,
көрмелерде жарнама ... ... Direcr mail ... ... ... хабарландыруды жеке топқа боліп таратуға ... ... ... ... «Құрметті мырзалар!» деп басталуы да, ... ... жеке хат ... де ... мүмкін. Бұл жерде нені,
кімге арнап жарнамалауға, одан қандай жауап күтіліп отырғанға ... ... де, ... жеке хат ... ... хабарлардың арасында
араласып кетпейді, сіз оны міндетті түрде мұқият оқып шығасыз. Егер ... ... ... ... ... да, ... хаттар жіберу керек екенін
тәжірибе көрсетіп отыр. Ал direkt mail ... ... ... мен
симпозиумдарды ақпараттық қолдаудың бір бөлігі ... ... ... ... ... барлық уақытта қиыншылық пен қарама-
қайшылық пайда болады. Бір жағынан, мұндай ... ... (оқу ... ... курстар жарнамасы, т.б.) жеке адамға арналған, екінші
жағынан, жеке ... ... жоқ ... Бұл мәселе шешілуі ... ... ... ... ... толық «бейнесін» жасап, яғни оның
қоғамдағы әлеуметтік орнын, жасын, тұратын жері мен ... ... ... Осы ... неғұрлым толық болса, соғұрлым ойға алған іс толық жүзеге
асады. Осы ... ... ... ... ауданы мен уақыты
белгіленеді. Тағы бір толықтыра кететін нәрсе — осы ауданда ... ... ... ... компаниялардың фактілерін нақтылау қажет. ... ... ... шын ... ... болса, онда тарату
аудандарын немесе жаңа мәліметтерді ... ... ... мәтінін өзгерту
қажет. Мұндай бақылау жүргізу қиын емес, жарнамашы ақпараттарды дер кезінде
біліп отыруы ... тағы бір түрі — ... ... ... ... ... тастап кету. Бір қарағанда еш қиындығы жоқ сияқты, керекті ауданды
табасың, ... ... ... ... үй ... ... ... бұл әрекеттің де өз кемшіліктері бар. Тарату ауданы ... ... ... жақсы. Бірақ істің нәтижелі болуы үшін тарату ауданын
жекелеген үйлерден пәтерлерге дейін ... ... ... ... ... білу ... ... жиынтығы бір жерде жинақталса, ... ... ... ... тарату үш кезеңнен тұру керек: ... ... ... ... құрастырылады, сосын жарнамашы
мекенжайларды анықтап, жарнама мәтінін ... ... Ең ... тарату
мен бақылау жүргізуге директор рұқсат беруі керек.
Әлемде 90 мыңнан астам тарату ... бар. Оны осы ... ... ... осы іспен айналысатын адамдар жүргізіп, E-mail арқылы ... ... ... ... Мұндай хатты алушылар өз қолдарымен
тізімге қол қояды ... ... ... өз ... бас ... Ашық ... ... үшін), жабық тарату (жекелеген топтарға),
тегін тарату ... ... ... ... ... ақылы
тарату түрлері бар. Тарату тізімі әдетте адамдардың ... бір ... және ... ... жазылымшылары бар, осылайша, поштамен
тарату шын мәнінде жарнаманың тиімді құралы ... ... ... ... ... ... жарнамаңыз тиімсіз болуы мүмкін.
Сондықтан өз тарату тізіміңізді құру — дұрыс маркетингтік жүріс. ... ... ... ... қажетті ақпаратты дайыңдауға қабілетті
болып, сіздің пайдаланушыларыңызды қызықтыра алса ғана ... ... ... құралдарын жекелеген жағдайларда ғана пайдаланады, мысалы,
кітапхана енді ашылса, ... ... ... ұзақ ... ... ... Пошта жарнамасы бұл жағдайларда жеке немесе ұжымдық (егер мекеме
болса) хабар тарату құралы ретінде ... ... ... ... ... ... ... кезінде жарнама материалдарын құрастыру
жөніндегі стандартты нұсқаулардан басқа, бірнеше жалпы принциптерді ... ... Жеке ... тарату деңгейі.
Ол үшке бөлінеді: жалпы («Құрметті мырзалар...») деп ... ... ... ... ... және ... ... («Ақпарат бөлімнің бастығына») немесе аты-жөнімен (осы нұсқа
дұрысырақ). Сауатты құрстырылған мәтін ерекше түпнұсқа сапасы жоғары ... ... ... Ал ... ... сапалы болып, мәтін мен
макет сапасы төмен болса, жарнама өз қызметін атқара алмайды.
2. Хабарды стандартты ... ... ... ... ... ... ... пошта открыткасына жапсырады. ... жол ... ... түрі ... Кейде пошта открыткаларында
жарнама парақшалары мен буклеттерді қоса ... ... ... күн ... ... ... ... кездері кітапханашылар шақыру
қағаздарын үйлер мен мекемелердің пошта жәшіктеріне тастап ... ... ... өз ... ... ... тиімділігін арттыру үшін стандартты қағазға алушының
аты-жөнін жазып, жеке шақыруларды ... ... ... пен ... ... ... көп балалы отбасына, жеке
фирмалардың басшыларына, т.б. ... ... ... ... ... бір ... құрайды. Оның үстіне пошта
жарнамасын телефон байланысы, үйге ... ... ... ... ... ... ... толықтырады.
Пошта жарнамасының бір түрі — іскерлік хаттар. ... ... ... ... мен ... жібереді: жергілікті газет,
радио, теледидар, әкімшілік, ғылым, мәдениет ... ... ... бір ... ... ... ... жасырын жарнама
ролін де атқарады, ... ... ... мәліметтер береді. Кей
жағдайларда ... ... ашық ... ... ... Бұл ... туралы айтып ... онда ... ... және ... ... жобаларына қатысу туралы, т.б. грант
(субсидия) материалдық көмек алу ... ... ... ... ... ... ... мамандар оның іскерлік қарым-қатынастағы
тиімділігі басқа әдістерге ... ... ... атайды. Оның
артықшылығы — таңдай білуі, хат құпиялығы, мәтін құрастыру кезінде ... ... ... ... көңіл-күйін біле алуы, көп рет
қолдану мүмкіндігі, басқа ... ... ... ... ... таңғалуы мүмкін, бірақ кітапханашылар мен пайдаланушыларға
қуаныш әкеле қоймайтын қарызды қайтару жөніңдегі хаттың өзі жарнамалық роль
атқарады оның қиын ... ... ... ... ... ... білдіреді. Мүмкін қақтығыстарды болдырмау үшін, әсіресе ... ... ... ... кешіру күні» немесе «Тілазар
пайдаланушы мерекесін» ұйымдастырады. Қарыз пайдаланушыға ... ... ... ... ... ... өткізген кітаптардың орнына
қызықты заттар күтіп тұрғаны жазылады.
2.3.2. Бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарнама
Баспасөз жарнамасы
Баспасөз ... ... ... облыстық, мемлекеттік,
мамандандырылған), журналдар (жалпы ... ... ... ... ... ... кең таралған, жұмсалатын шығыны жағынан теледидар
жарнамасынан кейінгі орында тұрады. Баспасөз жарнамасының артықшылығы оның
пайдаланушыларды ... ... ... ... ... газеттер мен журналдарды таңдайтыңдықтан, ... ... ... бір топтарға ғана әсер ететінін білуге болады.
Баспасөз жарнамасы оны орналастыру жолдарының ерекшеліктерін ... ... ... көзбен көріп оқуға бағытталғандықтан, оның сырт
көрінісіне баса назар аударылады. Яғни ... ... ... тудырып елең еткізіп, ал мазмұны оқып болған соң ... ... ... ... ... ... жарнаманың түсіне, әріп
келеміне, суреттің шындыққа жанасуына, сөз стиліне басты ... ... ... ... жай ... ... ... бір үлкен иллюстрация
бірнеше кішкене суреттерден артық екенін естен шығармау керек.
Баспасөздегі жарнаманы орналастыру құны:
... пен ... ... ... мен ... арасындағы
беделіне;
— жарнаманың хабарландыру форматына;
— орналасқан орнына (сыртқы ... ... ... бөлігі);
— жарнамада қолданылған түстердің санына (егер газет немесе журнал
түрлі түсті болса) байланысты.
Here баспасөздегі ... ... ең ... түрі ... Егер ... ... тез және кең ... ескерсек, жауап
түсінікті болады. Қазіргі кезеңде газет пен ... ... өте көп ... мамандандырылған), олар көп тиражбен шығып әртүрлі қоғамдық топтар,
әртүрлі қызығушылығы бар адамдардың арасына тарайды.
Сонымен, ... ... ... ... өз оқырмандарын табу үшін
жарнаманы ... және ... ... ... Бір сөзбен айтқанда, жарнама
оқырманды емес, оқырман сіздің жарнамаңызды жүздеген басқа хабарландырудың
арасынан табуы ... ... ... даярлағанда оны оқитындардың
қабылдау ерекшелігін ескереді. Әуелі адам иллюстрацияны ... ... ... Осылайша орналастырылған компоненттер жинағы хабардың
түпнұсқа жарнамалық ... ... ... ... пен журналдардағы
хабарландырулардың 80 пайызы модульдік жарнама, ол ... ... ... ... ... ол тауарды көрсетіп қана қоймай ... ... ... ... көрсетеді. Кейде модульдық
хабарландырулар репортаж түріңде ...... ... ... 6
есе артық, жиі оқылады!
Түпнұсқа — макеттің ... ... ... ... өтейік.
Жақсы иллюстрацияның маңызы өте зор: ол мәтінге оқырман назарын бірден
аудартады, болмаса ол ... ... ... ... өте шығуы мүмкін. Сонымен
бірге сурет пен фотосуретті пайдалануға болады. Ең ...... ... ... тіпті жақсы), өйткені ол фактіге негізделген, есте
жақсы сақталып ... ... ... ... ... кем емес — тақырыпты мәтіннің өзінен бес есе артық оқиды.
Қабыддауды оңайлатып тездету үшін ... оңай ... ... керек,
шатасқан және екіұдай мағына беретін фразаларды ... ... — одан ... ... мен артықшылығын көрсетіп, тұтынушының қызығуын
тудырыңыз. Ұзыннан ұзақ ... ... ... есте қиын
сақталады. Көлемі шектеулі (5—6 сөз) әзіл сөздер мен өлең ... ... ... ... ... ... қоймаңыз — бұл ары
қарай оқуға деген ынтаны жояды!
Зерттеулер ... ... ... орта ... оқырмандардың 5
пайызы оқиды, бірақ ... ... ... ... аз деуге болмайды.
Өйткені, дәл осы 5 пайыз оқырман ішінде сіздің тауарыңызды ... ... ... мүмкін. Сондықтан бірден бірінші абзацтан бастап өз ұсынысыңызды
қызықты, ... етіп ... ... ... ... ... сенімді азайтады. Жарнама мәтінінде жарнамаланып ... ... ... ... келтіруіңіз керек. Мәтіңді тез қабылдауға
қаріптерді анықтап ... ... ... ... қатты әсер етеді.
Жарнамалық хабарламаның сапасын тек қана иллюстрация, тақырып, мәтін
үшеуін ... ... ... ... ... шығармаңыздар.
Әрбір компонент басқаларының маңыздылығын ашып көрсетпей, сонымен бірге өзі
де ... ... ... көрнектілігімен кезге түссе, тақырып
кітапхананың ... мен ... ... ... оңда ... жарнамаңыз
міңдетті түрде табысқа жеткізеді.
Жергілікті баспа оргаңдарымен ... ... ... газеттен —
кітапхананың ежелгі дәстүрі. Олардың ... ... ... ... ... бар. Бұларға жаңа кітаптар туралы ақпарат немесе
«Бау өсірушілерге», «Бизнесте қалай табысқа жетуге болады?» деген сияқты
тақырыптық ... ... ... ... ... бірге үлкен
құлшыныспен кітапхана өмірі жайлы очерктер, оқиға болған жерден репортаждар
(кітап ... ... ... әдеби-музыкалық кештер өткізу туралы),
интервью жариялап тұрады. Басқа да газет жанрларының ... ... ... — көбінесе үкіметтің кітапхана мәселесіне көңіл аудармауы
жайында, сонымен бірге ... ... мен ... ... т.б. әдеби шығармашылығының туыңдылары ... ... ... ... ... ... мен ... кездесуі, олардың кітапхана жұмысына берген бағасы — ... ... ... ісінің шетелдік маманы Дэвид ... ... ... ... бес есе көп оқиды екен. Сондықтан тақырып ... ... ... жаңа бір ... ... ... керек. Егер
тақырып қысқа, 5—7 сөзден көп болмаса, тіпті жақсы. Бұл ... ... ... ... тақырып дәйек сөз түрінде кездеседі.
Мысалы, бағбандық тақырыбына арналған библиографиялық мәліметтер тақырыбын
орыс халық ... ... ал ... ... ... кездесу туралы
материалды өлең жолымен беруге болады.
Газеттегі хабардың тақырыбын қабылдауға жергілікті диалект сөздерді
қосу әсерінің ... ... ... ... бола ... газеттердегі кітапхана туралы басылымдарды талдауда тағы бір
ерекшелікке көз жеткізуге болады — иллюстрацияның аз ... Ал ... ... үшін кез ... ... материал: фотосурет, суреттер,
кейде тіпті схемалар — ... ... ... негізгі факторлар екенін
ұмытпау керек. Әрине сапасы нашар фотосурет ... ... ... орай ... ... ... ... заманғы
полиграфиялық құрал-жабдықтарға зәру). Жергілікті газеттердің полиграфиялық
құрал-жабдықпен қамтамасыз етілуінің ... ... ... ... ... бір бөлігінің немесе тіпті ең қызық деген кітаптың ірі ... бір ... ... болады.
Журналистерге тандауды өз еріктеріне берген дұрыс болады: бірнеше
фотосуретгің ішінен ... ... ... ... ... ... ... Жекелеген кездесу туралы оқырман газет бетінің жоғарғы оң ... ... ... сол жақ ... ... жарнамаға қарағанда
көзге тез түседі деп дәлелдейді. ... оң ... ... сол
жақтағыға қарағаңда бұрып оқылады. Бұл адамның оқу әдетімен байланысты —
көзқарасты оң ... жазу ... ... ... ... ... ... хабарлар мен шақырулар жариялап
тұратын болса, онда оларды газет бетінің тұрақты бір ... ... Бұл ... есте сақтауға, материалды тез табуда оқырманға көмек
болады. ... ... ... ... тағы бір жолы — ... бір рубрикамен беріп отырған дұрыс («Кітапхана жаңалықтары»,
«Сіздің досыңыз — ... т.б.). ... ... газеттер кітапхана
хабарларын «Мәдени өмір жаңалықтары» деген афишамен береді.
Қысқа ғана, рама немесе шрифтпен бөліп ... ... ... ... ... ... ... төменгі жағы түрінде де
береді.
2.3.3. Сыртқы жарнама
Сыртқы жарнамаға кітапхана, оның мүмкіндіктері мен ... ... ... ... ... ... тұрақты түрде
орналастыру жатады. Сыртқы жарнаманы орналастыруға жергілікті ... ... ... ... сыртқы жарнама — кітапхана ғимараты мен оның ... ... ... ... ... мен ... реконструкция жасау
проблемалары жайындағы тамаша кітаптың авторы — француз қызы Ж. ... ... ... ... көрсеткен. Фасадтарды
сипаттайтын мінездемелердегі сыртқы жазу мынадай: «Кітапхана кіруге шақыра
алады..., байқаусыз қалу» деген ... ... ... ... ... және ... ... сүйенсек, кітапхананың сыртқы
жағымды бейнесін жасау үшін қазіргі заманғы жаңа ғимаратқа ... ... ... ескі ... немесе ауылдық, ағаштан жасалған ғимарат,
егер олар сирень, жасыл көгалмен қоршалған болса, әдемі де ... ... ... Оның үстіне бұлар мәдени мұраларды сақтаудың ... ... ... ... ... ... үй ... бірінші қабатында ресторан,
кафе, магазиндермен көрші орналасқан ... қиын ... ... ... ... болады. Мысалы, кіре беріске төбесі
жабық ... ... ... ... кең ... витрина
терезелерін дәстүршілдіктен өзгеше көркемдеуге ... ... ... ... ... ... ерекше көрсетеді.
Сыртқы жарнамаға сондай-ақ стенділер (арнайы әдебиеттерде оларды
«билборд» деп ... ... ... ... (кітапханаға
апаратын стрелка түрінде), транспорт сыртыңдағы суреттер мен ... ... ... Осы қатарға сонымен бірге кітапханаға
шақырған хабарландыруларды да жатқызуға болады.
Шартты түрде сыртқы жарнамаға ... ... да ... болады
(«Кітапхана»). Бірақ бұған жергілікті үкімет ... ... ... ... ... бағана немесе шарбаққа ілінеді, оларды әдетте
кітапхана маңындағы, көше жақ бетке қаратып іледі. Олар өтіп бара ... ... ... Психологтар бұндай әсерді аудиторияны
«ұстап алу» эффекті дейді. Олардың көркемделуіне зор назар аударылуы керек,
өйткені ... ...... ... бір ... ... бетіне алдағы болатын шараның хабарламасы ілінеді. Боялған стенді
бетіне басқа бояумен кітапхана ... ... ... әртүрлі болғанымен стенд хабарларына тән нәрсе — ірі ... ... ашық түс, ... ... ... стенд пен қалқанның ролін
афишалық тумба да атқарады.
Ілулі материалдарды ішінен жарықпен өңдеген дұрыс. Оларды кронштнейнмен
кіре беріс есіктің үстінен іледі. Егер кіру ... ... онда ... фасадқа, алыстан көретіндей етіп іледі. Ілінетін әріптерден
тұратын материалдар лездік назарға арналып ... тек қана ... ... керек (кітапхананың аты, саласы).
Кәсіби жарнамашылар витриналарды ... ... ... ... ... ... ... витрина көшедегі жүргіншілерге
кітапхана жұмысы, оның қызмет түрлері, жұмыс уақыты туралы ... ... ... ... ... бұл ... ... Ал көптеген кітапханалар қазіргі бір ... ... ... әйнектен жасалған) орналасқан. Осы мүмкіндіктер толық
пайдаланбайды: әйнек қабырғалардың бетін ғана ... ... ... де ... ... пайдалануға болады. Әйнек бетіне суреттер
салып, қабырғалар арасына балалар ертегілері кейіпкерлерінің фигурасын
қойып ... ... Кей ... егер ... ... ... болса, витринаны су асты патшалығы ретінде әдеп, жартастар
арасына табиғат туралы көпке танымал ... ... ... ... ... ... отыратын жаңа кітаптар көрмесі ... ... ... ... ... оқу ... ... шулы дүниеден
оқшаулап, жұмыс істеуге жақсы жағдай жасайды деп ... ... ... ... ... ... ... перделер күндізгі жарықта да,
қараңғыда да әдемі көрінеді. Торлы суреттердің ар ... ... ... оқу ... ... ... ... кітапхананы тартымды етіп
көрсетеді деп есептейді. Витринаны керкемдегенде, оның ... ... ... ... жөн. ... ... оған көз үйреніп кетеді
де, назар аударылмайды, күнге күйіп бояуы оңып кетеді.
2.3.4. Интернеттегі жарнама
Соңғы кездердің негізгі элементтеріне ... ... ... мен оның ... ... - WWW (Word Wite Web) ... ... жылдам дамуы бaйқaлып отыр. Интернет — компьютер арқылы ... ... ... Ол — ... үшін ... ... және ... қасиетімен ерекшеленеді. Біріншіден, Интернет — байланыстың ең жаңа
құралы, оның ... ...... ақпаратты қажет еткен
тұтынушы ала алатын ролі модель ... ...... ... ... Оның ... ... ақпарат таратудың
гипермедиалық әдісі болып табылады, оның ... ... ... ... — интерактивтілігі, кең тарауы мен өзгергіштігі.
Екіншіден, Интернет — әлемдік виртуалды рынок, ... ... ... ... ... қоры мен ... ... интерактивті
әдіспен пайдалануға мүмкіндік береді. Интернетті маркетинг жүйесінің бір
бөлігі ... ... ... ... ... ... ... санын арттырады. Кітапхана Интернет ресурстарын ... ... ... ... ... Интернет құралдары арқылы тауар мен қызмет түрлерінің туралай
жарнамасына ... ... жеке web — ... ... ... ... жарнаманы басқа да серверлерге ... ... ... ... қатысу. Интернеттегі жарнаманың ерекшелігі
жеке web-серверге ... үш ... ... бар: серверді ... ... ... ... ... ... ... арқылы
табуға болады.
Сервер жайлы толық басқа дәстүрлі ақпарат көздерінен (газет, журнал,
радио, т.б.) ... ... ... Интернетті пайдаланушыларға web- ... ... ... ... жұмыс мынадай шаралардан тұрады;
— серверді іздеуші машиналарда тіркеу;
— web-каталогтарда ... ... ... ... web-серверлерде тіркеу;
— басқа серверлерге сілтеме жасау;
— басқа сервер материалдарынан көрсету;
— көп қолданылатын серверлерде ... ... ... ... ... тарату тізімін қолдану;
— сервер атын барлық жарнама өнімдерінде қолдану;
— жарнаманың дәстүрлі ... ... ... WWW\ ... пресс-релиздер мен ағымдағы ақпарат
басылуы мүмкін. WWW артықшылығы — мүмкін уақытта ... ... ... ... қолдауы. Тұтынушылардың қолдауы WWW да қосымша ... және ... беру ... ... қосымша кері байланысты
механизмін іске қосу арқылы өседі.
Кітапхана инфрақұрылымын Интернетті қолдану ... ... ... ... кітапхана инфрақұрылымында қолдануда және оның
сыртқы байланысында көрініс ... ... ... ... ... ... ... мен құралдары:
Іздеуші машиналарды, WWW каталогтарын, тақырыптық серверлерді
пайдалану, сұрақ-жауап ... жеке ... ... анкета
тарату, конференцияларды талдау, басқа серверлерде жүргізген ... ... ... ... ... аталып өткен элементтерінен
басқа негізгі ерекшеліктерінің біріне көрсетілген қызметке интерактивті ... ... ... Бұл ... ... ... және әлемдік
интерактивті электрондық нарық ... ... ... ... Қазақстан
кітапханалары Интернеттегі жарнаманы басқа жарнама түрлерімен қатар, өз
имиджі мен беделін көтеру үшін ... ... ... ... деңгейі
мен коммуникация дамуының нашарлығы Қазақстаңда Интернет жүйесі ... ... мен ... ... сатуға мүмкіндік бермейді. Осыған
байланысты Интернеттегі жарнаманы тек қана кітапхана имиджі мен ... үшін ... шара деп ... аламыз.
Интернеттік жарнаманың кітапханаға пайдасы оған қосылған бірінші күннен
пайда әпере алады. Бұл құралдардың бірі ... ... ... Ноте Page - ... ... кітапхана туралы жалпы мағлұмат, оның
ресурстары, қызмет түрлері туралы ақпарат беретін құжат. Ноmе Page міндетті
типтік бөліктеріне ... ... ... ... туралы жалпы мағлұмат: мекенжайы, телефон, факс, е-mail;
басқару құрылымы — әкімшілік ... ... ... (аты-жөні,
телефон), желі құрылымы, кітапхана тарихы.
2. Кітапхана қорының сипаттамасы: жалпы саны туралы ... ... ... жеке ... ... Ақпараттық ресурстары: электронды каталог, мәліметтер базасы,
қолданылып жүрген деректер ... ... ... ... көрсететін қызмет түрлері: тізімі, қысқа сипаттамасы,
байланыс, ... ... ... ... конференциялар, семинарлар, т.б.
Ең әуелі тек WWW қолданушыларға ресурстар ... ... ... FTP, telnet, Usenet, IRK-ны қоспау керек. Екінші Ноте Page ... ... HTML ең аз ... ... ... , ,
,

Пән: Маркетинг
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 69 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының кітапханалық жаранамасының мәселелерін шешу жолдары86 бет
Банктік маркетинг жайлы75 бет
Кiтап iсiндегi жарнаманың рөлi45 бет
Компьютерлік желідегі жарнама6 бет
Мәдениет және қоғам көзқарасы тұрғысынан жарнамалық іс-әрекеттің психологиялық проблемалары74 бет
Темекі шегу Қазақстандағы әлеуметтік проблема ретінде7 бет
ХХ ғасырдағы қазақ баспасөзіндегі кітап сыны және жарнамасы105 бет
«Арзан» оптомаркетіндегі маркетингтік іс-әрекеттерді жетілдіру жолдары37 бет
Су тіршілік көзі5 бет
Кітапханалық қызмет ету маркетингі46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь