Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы туралы түсінік

Мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2

Кіріспе 3

1 ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРГІЗУШІ СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫСЫ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК 4
1.1 Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының мазмұны .4
1.2 Кәсіпорындардың, ұйымдардың жэне мекемелердің сыныптамасы., ... 8
1.3. Негізгі үйымдық.құқықық нысандардың шаруашылық жүргізуші
субъектілері қаржысының ерекшеліктері .12

2 КОММЕРЦИЯЛЫҚ ЕМЕС ¥ЙЫМДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ
ҚАРЖЫСЫ .19
2.1. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелер қаржысының мазмұны
және оны ұйымдастыру ...19
2.2. Коммерциялық емес қызметгің ұйымдары мен мекемелерін
қаржьшандырудың көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
2.3. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің шығыстары .27

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33

Қолданылған әдебиеттер .34
Кіріспе
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің экономикалық қызмет сферасындағы өндірістік қатынастардьщ айырықшалықты ерекшеліктері, таза қаржы қатынастарының басқа ақша қатынастармен өте тығыз байланысты, бірқатар ғалымдардың пікірі бойынша кәсіпорындар мен салалар қаржысы қаржы жүйесінің жалпы мемлекеттік қаржылардан ортақ белгілерінен гөрі көбірек айырмашылығы бар буыны болып табылады дегенге жеткізеді. Олардың пікірінше, егер бүл буынға кәсіпорындардың ақша қатынастарының бүкіл жиынтығын қосса, онда дербес экономикалық категорияның – кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша шаруашылығының бар екендігі жөніндегі мәселені қоюға болады.
Коммерциялык, шаруашылық жүргізуші субъектілер табыс (пайда) алу мақсатында құрылады. Олар өзінің кызметін мынадай нысандарда жүзеге асыра алады: мемлекеттік жэне муниципалдық кәсіпорыцдар; шаруашылық қоғамдар мен серіктестіктер; өндірістік кооперативтер. Коммерциялық негіздерде материалдық өндіріс сферасы кэсіпорындарының басым бөліғі жэнс материалдық емес сфера ұйымдары мсн мскемслерінің едэуір бөлігі жұмыс істейді: коммерциялық банктер, сақтық үйымдары, қаржы секторының баска мекмелері (жинақ ақша-деиозит мекемелері, инвестидиялық қорлар, қор биржалары, бағалы қағаздар рыногі мен ақша-кредит рыноктеріне қызмет көрсететін әр түрлі мекемелер), сауда-делдалдық кәсіпорындар, ерікті қоғамдық қорлар, трасттық компаниялар және басқалары.
Қаржы қорларында кәсіпорындар мен үйымдар мүлкінің қозғалысы бұл акпарат өндіріс, шаруашылық-каржы жэне әлеуметтік қызметгі басқаруда пайдалану үшін толық немесе ішінара түрде бейнеленеді. Жекелеген қорлардың қозғалысы қаржының көлемін, нысанын, пайдалану мөлшерін неғүрлым анық көрсетеді. Сондықтан кейбір қорлар бір мезгілде орындалуға белгіленген (жоспарланған), сондай-ақ іс жүзінде қол жеткен кәсіпорын қызметінің қаржылық көрсеткіштсрі де болыл табылады немесе есеп-қисап үшін бастапқы мәліметтер ретінде қызмст етеді.
Өндірістік емес сферада коммерциялық негізде жұмыс істейтін түрғын үй-коммуналдық және тұрмыстық қызмет көрсету, сақтандыру, банк және баска кәсіпорындарымен (ұйымдарымен) қатар коммерциялық емес қызмет жүргізетін ұйымдардың үлкен бөлігі жүмыс істейді.
Бүл жұмыстың мақсаты мемлекеттік жалпы республикалық деңгейдегі коммерциялық емес кэсіпорындардың каржысын жан-жақты ашып талдау.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық - Алматы 2005
2. Омирбаев С.М. Финансы Астана 2003 ж.
3. Мельников В.Д., Ли В.Д. Общий курс финансов. Учебник. — Алматы:
3. Бабич А.М., Павлов Л.Н. Финансы. Учебник.- М.: 2001.
4. Мамыров Н.К., Саханова А.Н. и др. Государство и бизнес. В 4-х т.-
Алматы: Экономика, 2002.
5. Берлин С.И. Теория финансов. Учебное пособие. — М.: Приор, 2000.
6. Қүлпыбаев С. және басқалары. Қаржы теориясы. Оку құралы.
Алматы: Мерей, 2001.
7. Финансы, Деньги, кредит. Учебник. Под.ред. О.В. Соколовой. - М.:
ЮРИСТ, 2001.
8. «Экономикалық теория негіздері», оқулық.-Алматы, «Санат», 1998
9. Назарбаев Н.Э. «Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімдік (2030ж.дейінгі) даму стратегиясы».-Алматы, 1997.
10.С.М. Орақбаев , Ғ.Л. Тойғанбаев , Ғ.К. Құнтақбаев «Кәсіпорынды басқару» Алматы : Экономика 2000
        
        Тақырыбы: Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы
Мазмұны.................................................................
...................................2
Кіріспе 3
1 ШАРУАШЫЛЫҚ ЖҮРГІЗУШІ СУБЪЕКТІЛЕРДІҢ ҚАРЖЫСЫ ТУРАЛЫ ... ... ... ... ... қаржысының мазмұны .4
1.2 Кәсіпорындардың, ұйымдардың жэне мекемелердің сыныптамасы.,....8
1.3. Негізгі үйымдық-құқықық нысандардың ... ... ... ... ... КОММЕРЦИЯЛЫҚ ЕМЕС ¥ЙЫМДАР МЕН МЕКЕМЕЛЕРДІҢ
ҚАРЖЫСЫ ... емес ... мен ... ... мазмұны
және оны ұйымдастыру ...19
Коммерциялық емес қызметгің ұйымдары мен мекемелерін
қаржьшандырудың көздері ... ... емес ... мен ... ... ... ... .34
Кіріспе
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің экономикалық қызмет ... ... ... ... таза қаржы
қатынастарының басқа ақша ... өте ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен салалар қаржысы қаржы жүйесінің
жалпы мемлекеттік қаржылардан ортақ белгілерінен гөрі көбірек айырмашылығы
бар буыны ... ... ... жеткізеді. Олардың пікірінше, егер ... ... ақша ... ... ... қосса, онда
дербес экономикалық категорияның – ... мен ... ... бар ... ... мәселені қоюға болады.
Коммерциялык, шаруашылық жүргізуші субъектілер табыс ... ... ... Олар ... кызметін мынадай нысандарда жүзеге асыра
алады: мемлекеттік жэне муниципалдық кәсіпорыцдар; шаруашылық қоғамдар мен
серіктестіктер; өндірістік ... ... ... өндіріс сферасы кэсіпорындарының басым бөліғі жэнс материалдық
емес ... ... мсн ... ... ... ... ... банктер, сақтық үйымдары, қаржы секторының баска мекмелері
(жинақ ақша-деиозит мекемелері, инвестидиялық қорлар, қор биржалары, бағалы
қағаздар ... мен ... ... ... ... әр ... сауда-делдалдық кәсіпорындар, ерікті қоғамдық қорлар, трасттық
компаниялар және басқалары.
Қаржы ... ... мен ... ... ... бұл
акпарат өндіріс, шаруашылық-каржы жэне әлеуметтік қызметгі ... үшін ... ... ішінара түрде бейнеленеді. Жекелеген қорлардың
қозғалысы қаржының көлемін, нысанын, ... ... ... ... ... ... ... бір мезгілде орындалуға белгіленген
(жоспарланған), ... іс ... қол ... ... ... көрсеткіштсрі де болыл табылады немесе есеп-қисап үшін ... ... ... етеді.
Өндірістік емес сферада коммерциялық негізде жұмыс істейтін ... ... және ... ... ... ... банк және ... (ұйымдарымен) қатар коммерциялық емес қызмет жүргізетін
ұйымдардың үлкен бөлігі ... ... ... ... ... ... республикалық деңгейдегі
коммерциялық емес кэсіпорындардың ... ... ашып ... ... ... ... ҚАРЖЫСЫ
ТУРАЛЫ ТҮСІНІК
1.1 Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының мазмұны
Шаруашылъщ жүргізуші субъектілер ...... ... ... ... және ... ... болып табылады, оның
орталықтандырылмаған бөлігін қүрайды, материалдық және ... ... ... және ... ... ресурстарының негізгі бөлігі
калыптасатын қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... субъектілердің айтарлықтай бөлігі ... ... ... көзі - ... өнім ... ... сферасында жұмыс істейтіндіктен бұл буынның ... ... ... ... болып табылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының болуы, жалпы мемлекеттің
қаржысы сияқты, ... ... өмір ... және ... ... ... ... субъектілер қаржысы ақша нысанында ұлғаймалы ұдайы
өндіріс процесінің негізгі жақтарын білдіреді және ... ... ... оны жүзеге асыруға септігін тигізеді. Ол ... одан әрі ... үшін ... ... ... ... бөлу жэне ... үшін қолданылады. Мұндай даму ұлттық
шаруашылықты басқару жүйесінің маңызды ... ... ... құрудың қуатты құралы болып табылатын ... ... ... әрі ... ... ... мүмкін
емес. Өндірістік қатынастардың бір бөлігі ретінде олар ... ... ... қатынастардың жиынтығында ұлттық шаруашылықты
басқарудың төменгі буындары ... ... ... әсер ... жүргізуші субъектілер қаржысы өзіне қоғамдық-пайдалы
кызметтің сан алуан сфераларындағы өнеркәсіп, ауыл үшаруашылығы,
кұрылыс, көлік, жабдықтау-өткізу, сауда, дайындау, ... ... ... ... ... қызмет көрсетуді, байланысты,
түрғын үй-коммуналдық қызметтерін, түрлі қаржы, кредит, сақтық, ғылыми,
білім, медицина, ақпарат, ... жэне ... ... ... ... фирмалардыц, қогамдардыц, ... ... ... мен ... ... ... салааралық, кооперативтік ... ... ... ... дамуы кәсіпорындардың жаңа тұрпаттарының: жекеше,
кооперативтік, акционерлік, ... ... ... ... ... ... пайда болуына жеткізді. Шетелдік
жэне отандық инвесторлардың басқаруына мемлекеттік кәсіпорындарды беру
жолымен ... ... ... ... ... ... басқару
мен пайдаланудьщ аз жетілдірілген нысандарынан жаңа меншіктенушілердің
уақытша иелігіне көшірілді. Келесі саты
мемлекеттік кәсіпорындарды сатып алу, оның жаңа ... ... жэне ... ... ... болып табылады.
Экономикалық реформалар барысында пайда болған ... ... ... ... ... де ... ... бірлестіктерінің, коммерциялық ... ... ... - ... ... ... және ... көптеген нысандарына мүмкіндік туғызады. Бұл
процеске коммерциялық есептің дамуы, аймақтардың өзін -өзі ... мен ... ... ... мүмкіндік береді.
Ұлттық шаруашылықтың әрбір саласы қаржысының бүл саланың ... ... ... ... ... бар. Бірақ
сонымен бірге барлық ... ... ... ... мәні мен оны ... ... ... бірдей, бұл
шаруашылық жүргізудің ортақ қағидаттарына жэне бірыңғай экономикалық
заңдарға байланысты.
Шаруашылық ... ... ... ... ... сияқты бөлу
жэне бақылау функцияларын орындайды.
Шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... ауыспалы айналымының процесінде
өндірілген өнімнің құны ... ... ... ... ... отыр, мұның өзі қаржының ұдайы өндіріс процесінде
кұнды бөлу және ... ... ... айқындайды. Ақшалай қорлар мен
қорланымдарды экономикалық тұрғыдан ... бөлу ... ... өндірістік
қосалқы функциясын да іске асырудың басты шарты болып ... Бөлу ... мен ... ... ... ... Бүл ... өнім өткізуден түсім-ақша алуы және оны ... ... ... және таза ... ... пайдалану арқылы
болып жатады. Табыстың бір бөліғі қайта бөлу ретінде орталықтандырылған
қорларға - мемлекеттік бюджетке, ... тыс ... ... ал ... ... ақы ... әлеуметтік мұқтаждарға, өндірісті кеңейту және
дамыту жөніндегі шығындарды қаржыландыруға ... ... ... ... қаржысы сонымен бірге бөлгіштік
функция шеңберінде ұдайы өндірістік функцияны ... Оның ... ... ... ... ... ... жэне ақша қаражаттарының ауыспалы
айналымы процесінде олардың қозғалысы ... ... ... ... ... Бүл үшін ... өнім өндіру мен оны өткізудің
жоспарлары, болжамдары мен ниеттері негізінде, ... ... ... ... белгілі бір мерзіміне кірістер ... ... ... шығыстардың шамаланған меншікті қаржы
ресурстары, басқа ... мен өз ... ... тартылған
қаражаттары, банк несиелері есебінен, ал айрықша ... ... ... ... ... ... жүргізуші субъектілер каржысының бақылау функциясы кәсіпорын
экономикасында маңызды рөль атқарады: есепсіз және бақылаусыз шаруашылық
жүргізуге болмайды. Қаржы ... ... ... бірге экономиканы
басқару, өндірістің өсуін ынталандыру жэне еңбек, материал, табиғи жэне
еңбек ресурстарын ұтымды пайдалануға ... ... ... ... ... рөл ... ... бақылау тек шаруашылық жүргізуші
субъектілердің ішінде ғана емес, сонымен бірге оның басқа субъектілерімен,
жоғары ... және ... ... өзара қарым-
қатынастарында да жүзеге асырылады. Шаруашылык жүргізуші ... ... ... ... ... тауарларға, көрсетілген
қызметтерге және орындалған жұмыстарға ақы ... ... ... Қаржы-
кредит органдарымен өзара іс-эрекет кезінде бақылау бюджет ... ... ... банк ... ... және қайтарған
кезде жүзеге асырылады.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы сферасындағы сан алуан
қатынастар олардың ... ... ... ... ... жүргізуші
субъектілермен болатын мынадай топтарға ірілендірілген ақша қатынастарына
саяды:
Басқа әр түрлі кәсіпорындармен және ұйымдармен (олар: өнім ... алу, ... тыс ... ... материалдық шығындарды
төлеу, шарт міндеттерін бүзған кезде айыппүл төлеу және алу, ... ... ... ... ... мен облигацияларына
қаражаттарды инвестициялау, олар блойынша дивидендтер мен пайыздар төлеу
және алу ... ... ... ... қалыптасады);
өзініц еңбек ұжымымен (бұл қатынастар еңбекке ақы төлеуді, сыйлық қорын
жасауды, табысты бөлу және ... ... ... ... сонымен бірге қызметкерлердің қаражаттарын тартуды ... ... ... ... ресурстарын қалыптастыру үшін үлестік
жарналарды) ортақтастырады;
өз ... ... ... ... қаржы ресурстарын бөлу
кезінде);
мемлекетпен - бюджетке салықтар төлеу, бюджеттен ... ... ... ... ... ... кезде, сондай-ақ олар бойынша
төлемдер алғанда, валюта қорлары мен ресурстарды қалыптастырғанда;
банктермен (қаржы қатынастарының бұл тобы банк ... алу, ... ... бойынша пайыздар төлеу, банктерге уақытша пайдалануға
белгілі бір ... бос ... ... банк ... ... кағаздармен
жасалатын операциялар нысаны түрінде іске асады);
сақтық ... - ... ... ... және
коммерциялық емес тэуекелді сақтандыру жөнінде;
жоғары ... - ... ... бөлу ... ... капиталды қайта бөлу кезінде, жалгарлік төлемдер бойынша және
басқалары);
құрылтайшылармен (бүл қатынастар құрылтайшылардың жарғылық ... үшін ... ... ... кезінде, сондай-ақ кәсіпорынның
пайдасын бөлгенде және оның бір бөлігін шартқа сәйкес ... ... ... және ... ... субъектілердің қаржысына, бір жағынан, жалпы
қаржылардың ... ... ... ... ... ... ... түрлі сферасындағы қаржылардың қызметр етуіне
байланысты ерекшеліктер тән. Сонымен ... бұл ... тән ... ... ... ... ... көпқырлылығы, олардың нысандары мен
мақсатты арналымының сан алуандығы;
өндірістік құралдардыц міндетті ... және ... ... және ... ... ... болуы. Өндірістік капиталдар - бүл өндірістің серпінді
элементі, олар ... өзі ... ... ... болады; сонымен
қатар құн нысандарының тұрақты ауысымы болып отырады. Кәсіпорын
қызметінің кез келген ... ... ... материалдық-заттық
және ақша нысанында болуы мүмкін;
жоғары белсенділік, кәсіпорындардың ... ... ... әсер ету ... ... ... қаржысы бүкіл каржы
жүйесінің ... ... ... ... ұйымдардың және мекемелердің
сыныптамасы
Шаруашылық жүргізуші субъектілер – кәсіпорындар мен ... ... ... шаруашылығы, шаруашылық серіктестіктері, ассоцияциялар,
ұлттық компаниялар және басқалары), мекемелер әр түрлі белгілері ... ... ... ... ... елеулі әсер етуі
мүмкін.
Айырудың ең жалпы белгісі кәсіпорындар мен ... ... ... - ... немесе материалдық емес сфераға жатқызу
болып ... ... ... ... ... ... тіршілік әрекетінің негізі болып табылатьш материалдық өнімдер ... ... ... ... ... бір ... оның салалары ішінде
(өндірістік ... ... ... ... ... ... ... ішінде өндірістік емес сферада бағытталады. Өндірістік емес
сфера қызметінің нәтижелері қызметтердің нысанын қабылдайды, қызметтерді
жасаудың процесі, әдеттегідей, ... ... ... ... ... қордалауға, сақтауға жатпайды.
Қоғамдық өндірістің екі сферасының аталған қағидалы айырмашылықтары бұл
сфералардың қаржысын ұйымдастыруға — ... ... мен ... ... ... ... ... қозғалысы ксзінде де,
сондай-ақ қызметтің қаржы ... ...... ... ... бөлу және ... ... де әсерін тигізеді.
Мысалы, материалдық сфера қорларынын қозғалысында өндірістік босалқы
қорларды, ... ... ... ... өнім және өндірістік емес
сфераға сипатты емес ... ... ... козғалысымен
байланыстылары елеулі орын алады.
Қаржы қатынастарының мазмұны мен шаруашылық жүргізуші субъектілердің
қаржылық ... ... ... ... ... ... ... - экономикалық ерекшеліктері айтарлықтай ықпал
жасайды.
Материалдық өндіріс сферасының ... ... ... дәрежеде кәсіпорынның іс-әрскет ететін саласына да байланысты болып
келеді.
Қаржының салалық ерекшеліктері өндірістің сипатымен, түрлі ... ... ... ... ... ... ... жэне климат факторларына тәуелділігімен,
шаруашылықты жүргізудің экономикалық жағдайларының ... ... ... ... ... жылдамдығына,
қалыптастырылатын ақша ... ... ... ... ... ... ... бюджетпен және басқа қорлармен
болатын өзара ... әсер ... ... ... ауыл
шаруашылығы, құрылыс өндірісі үшін сипатты болып ... ... ... ... ... әсерін тигізеді: мысалы, ұзақ кезеңді немесе
маусымдық сипаттағы өндірістер аяқгалмаған өңдіріске ... ... ... ... ... қыс ... жұмыстардың
қымбаттауына әкеп соғады. Табиғи-климат факторлары жалақыға, сақтандыруға,
аудандық коэффициенттерді төлеуге байланысты ... ... ... ... артуы кызметтің қаржылык, нәтижелеріне әсер
етеді: нарықтық бәсеке жағдайында мұндай кәсіпорындар өнімді ... ... ... ... ... ... рынокта өзінің ұстанымдарын сақтап қалу үшін
оны барынша көбейтудің қаржылық әдістерін табуы тиіс.
Сыныптаманың ... ірі ... ... ... ... қызметінің сипаты — коммерциялык және коммерциялық
емес қызметі болып табылады.
Коммерциялық қызметтіц ... ... алу ... ... ... ... өндіріс сферасы кәсіпорындарының басым бөлігі және
материалдық емес сфера ұйымдары мен мекемелерінің ... ... ... емес ... мекемелерінің едәуір бөлігі: мемлекеттік басқару,
қорғаныс, мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру жэнс қамсыздандыру, ... ... ... ... ... ... сақтау мен білім
берудің, мәдениеттің және шығармашылықтың үлкен тобы, ... ... емес ... ... отыр. Коммерциялық емес қызмет табыс
(пайда) ... ... ... ... үшін, соның ішінде халықты әлеуметтік
қорғауды ... ... ... ... мен ... ... және коммерциялық емес қызмет болып межелену ... ... ... ... берілген, онда заңды түлға
үғымы анықталады. Заңды тұлга деп меншік, шаруашылық жүргізу немесе жедел
басқару ... ... ... бар және сол ... өз міндеттемелері
бойынша жауап беретін ұйымды айтады. Өз атынан мүліктік жэне мүліктік емес
жеке ... ... ие ... ... ... ... алады, сотта
талапкер және жауапкер бола алады.
Өз қызметінің ... ... ... ... ... көздейтін
(коммерциялық ұйым) не мұндай мақсат ретінде пайда ... ... ... ... ... ... ... емес ұйым) ұйым
занды түлға бола алады.
Коммерциялық ұйым болып табылатын ... ... ... кәсіпорын,
шаруашылық серіктестігі, өндірістік кооператив нысандарында құрылуы ... емес ұйым ... ... ... ... ... ... тұтыну кооперативі, қоғамдық қор, діни бірлестік нысанында және
заң құжаттарында ... өзге де ... ... мүмкін.
Коммерциялық емес үйым кәсіпкерлік қызметпен ... ... сай ... ... ғана ... ... бұл ... қатысты қаржыны ұйымдастыру ... ... ... ... ... есепке немесе белгілі
бір деңгейде шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ... ... ... Егер ... коммерциялық және
коммерциялық емес кызметті ұштастыратын (үйлестіретін) болса, онда бұл
кызмет тиісті қаржылық ... ... ... ... ... ұйымдастыру, салықтар мен басқа міндетті төлемдерді төлеу,
алынған табыстарды немесе пайданы бөлу.
Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... белгілі бір нысанына тиістілігі (қатыстылығы) ... ... ... ... Республикасында меншіктің екі нысаны
қабылданған: жеке меншік және ... ... Жеке ... ... ... ... емес заңды тұлғалар мен ... ... ... жеке меншіктің айырықша түрі ретінде қоғамдық ұйымдардыц
менгшігі болады.
Мемлекеттік меншік ... жэне ... ... ... ... ... ... жүргізудің ұйымдық-
құқықтық нысандарының көптеген түрлерін (санын) туғызатын әр ... ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындар, соның
ішінде:
республикалық — Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... шешу ... ... ... — тиісті аумақтың халқының
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... шешу ... жергілікті бағанышта болады.
1.Заңды тұлғалардың жеке менгиігіне негізделген кәсіпорындар: әр түрлі
түрпаттағы шаруашылық серіктестіктері, соның ... ... ... ... мен ... бірлестіктердіц меншігіне негізделген кәсіпорындар.
4.Құрылтайшылардың, соның ішінде шетелдік заңды ... ... ... ... ... бірлескен кәсіпорындар.
5. Азаматтардың меншігіне негізделген жеке меншікті кәсіпорындар.
б.Меншіктің жоғарыда келтірілген әр түрлі нысандарының қатысуындағы
аралас ... ... ... ... мен меншік субъектілерінің
құқығын теңдей қорғау Қазақстан Республикасының заңнамасымен кепілденілген.
Шаруашшық жүргізудің ... ... ... ... ... анықталған, ол шаруашылық жүргізуші субъектілердің
құқықтық ... ... ... ... ұйымдық-құқықтық нысандары мен олардьщ мөлшерін ажырата
білген жөн. Кәсіпорындардың ... ... ... нысанымен —
мемлекеттік, жеке (әр түрлілігімен) меншікпен анықталады. Мөлшері бойынша
кәсіпорындар шағын, орта және ... ... ... Кез ... ... ... және үлкен болуы мүмкін. Заңнамалық тәртіппен қызметтің әр ... ... ... ... және ... ... жедел
шешуге мүмкіндік беретін тиімді құрылымдар ретінде олардың ... ... ... анықталуы мүкін.
Жалпы меншіктін әр түрлі нысандары кәсіпорындарының қаржысы ортақ
қағидаттарға негізделген. Алайда бұл ... ... ... айырмашылықтар кәсіпорындарды басқару механизмінің кейбір
ерекшеліктерін, мүліктік жауапкершілік ... және ... ... ... ресурстарын қалыптастырып, бөлудің нысандарын анықтайды.
Бұл ең алдымен жарғылық капиталды қалыптастыру көздеріне, ... және ... ... ... ... ... болып отыр.
Шаруашылық жүргізудің ұйымдық-қүқықтық нысаны жарғылық капиталды
жасаудың процесіндегі қаржы ... ... ... ұйымдық-құқықтық нысандарын жіктеудің критерийлері
мыналар болып табылады: меншіктің түрі, ... ... ... ... жауапкершілігінің сипаты (толық, шектелген, қосымша) және
кәсіпорынды ... ... Осы ... ... ... ... жекеше, серіктестіктер (толық серіктестік,
жауапкершілігі шектеулі серіктестік, акционерлік ... ... ... ... және ... кэсіпорындар ретінде күрыла
алады. Олардың ... ... ... ... ... ... және
кэсіпорындардың қаржысын ұйымдастырудың ортақ қағидаларына бағынады.
Экономиканы реформалау, нарықтық қатынастардың дамуы ... ... ... ... ... ... ұйымдық-құкықтық
нысандардың кәсіпорындары мен ұйымдарының қалыптасуын қажет етеді. Соңғы
екеуі меншіктің ... емес ... ... ұйымдардың, мекемелердің әр түрлі ... сан ... ... шаруашылық органдар бөлігіңдегі
мүмкін болатын ... ... ... бүл буынының қаржы механизмін
күрделілендіреді, оны үнемі жетілдіруді, ... ... ... ... ... қойылған басқаруды және қаржылык процестерді
бақылауды қажет етеді.
1.3. ... ... ... ... ... ... ерекшеліктері
Кәсіпорын экономиканың негізгі буыны ретінде меншік нысандары мен
шаруашылық жургізудің әр алуандығы, ... ... мен ... ... ... ... ... нысандары бойынша межелеу олардың
қаржысын ұйымдастырудағы ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізудің
нәтижелеріне әкеп соғады.
Меншік нысандарына қарай шаруашылық жүргізуші субъектілердің қорларын
қалыптастырудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... мына ... ... құрылады: меншікті ... ... таза ... банк ... бағалы кағаздар
шығарудан түсетін қаражаттар; мемлекеттік кәсіпорындарда қаражаттардың бұл
көздері қажет жағдайларда бюджеттен және ... тыс ... ... ... ...... ... үлестік
жарналарыньщ қаражаттары. Практикада көбінесе меншіктің аралас нысандарымен
шарттасылған қорлардың көздері бойынша оларды қүрудың аралас ... ... ... ... мен ... ... үлкен
бөлігі мемлекетке жататын мемлекеттік кооператвтерде ... ... ... рөл ... ... ... коғамдарда
да осылай.
Кәсіпорындар мен ұйымдардың мүлкін жалға бергенде айрықшалықты төлем
жалға ... ... ... амортизациялык аударымдарын, жалға беру
мерзімінің өтуіне қарай объектілерді жөндеу үшін жалдаушының ... ... ... ... ... ... ... қажетті пайдаланудан
түсетін пайданың (табыстың) бір бөлігін ... ... ... ақы ... ... ... ... сәйкес шаруашылык
қызметінің мынадай каржылық нәтижелері бөлінеді және пайдаланылады: таза
табыс, ... ... ... ... ... ... (бюджеттік
кредиттердің) және бюджеттен тыс қорлардың шығыстарын өтеу.
Үлестік ... ... ... ... кәсіпорындардың —
шаруашылық серіктестіктерінің, кооперативтердің, ... ... ... ... ... қаржысының
қалыптасу және алынған табыстарды әрбір қатысушының мүліктегі үлесіне
сәйкес кейінгі бөлудің ерекшеліктерімен ... ... ... мен ... ... жарналарын ақша қаражаттары,
мүліктің әр түрлі түрлері ... ... ... ... ... ... ... табиғи ресурстарды, мүлікті,
зияткерлік (интеллектуалдық) меншікті пайдалану құқықтары) түрінде жүзеге
асырады.
Қазақстан ... ... ... ... заң күші бар ... ... шаруашылык, серіктестігі — жарғылық
капиталы құрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдарына (үлесіне) бөлінген,
өз ... ... ... ... ... деп ... және ... тұлға
болып табылатын коммерциялық ұйым. Шаруашылық серіктестігінің мынандай
нысандары белгіленген:
1)толық серіктестік;
2)сенім серіктестігі;
3)жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
4)қосымша жауапкершілігі бар ... ... ... ... мен ... ... арасында, егер
құрылтайшылардың шартында немесе қатысушылардың келісімінде ... ... ... жарғылық капиталындағы үлесінің
мөлшеріне бара-бар бөлінеді; сенім серіктестігі мсн жауапкершілігі шектеулі
серіктестікте де ... ... ... туралы Қазақстан Республикасының заңына сәйкес
өзінің қызметін жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... бойынша қосымша
жауапкершілікті ниеттестікпен алып ... ... ... кәсіпкерлік ... ... ... ... кіріктіреді.
Қаржы катынастарының акционерлік қоғамға ... ... ... ... өндірістік және коммерциялық қажеттіліктерді
қаржыландыру ретінде қолданғанда көрінеді. Бұған акционерлік ... ... ... әр ... мүмкіндік туғызады: олар ашық
немесе жабық үлгіде (яғни ... ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі шектеулі қоғам болуы мүмкін.
Қаржыны ұйымдастыруға ... ... ... ... ... акциялары, акционерлік қоғамдардың акциялары), олардың
түрлерінің (артықшылықты, атаулы, ұсьшушыға арналған акциялар) әр алуандығы
әсер ... ... ... таза ... ... қарастырылған
тәртіппен анықталады. Таза табыс (салықтарды төлегеннен кейін) қоғамның
қарамағында қалады жэне акционерлердің ... ... ... ... өндірісті дамытуға немесе ... ... ... өзге ... аударылады. Ашық акционерлік коғам
жарғылық капиталдың 15 пайызынан кем емес ... ... ... ... ... ... жағдайда жай акциялар бойыыша дивидендтер
төлеуге қүқығы жоқ:
1 )қоғамның жағымсыз меншікті капиталы кезінде;
2)егер қоғам төлеу ... ... ... ... берсе.
Қоғам жарғыға сәйкес салықтарды төлегеннен ... ... ... үшін ... белгілі бір пайызын, соның ішінде ақшалай сыйақы ... ... бөле ... ... ... түрінде (табыстың
капиталға айналуы), облигациялармен, тауарлармен, егер бұл ... ... ... ... нысаны экономикалық жағынан дамыған елдерде
тиімді жұмыс істеуде және ... ... ... ... ... табылады. Ол ұсақ меншік иелерінің көпшілігін — акция ұстаушыларды
қазіргі кезеңде неғұрлын ... ... ... ... ... ... араластырады (тартады), қаржы
ресурстарының қызметтің аса басымырақ сфераларына ... ... ... Акциоиерлік нысанның қүндылығына қаражаттардың жеке
иелері үшін, тіпті жеке қаржы институттары үшін қиын болатын ... ... құру ... ... ... ... ... тек
оның нарықтык сұранымның ауқымымен, ... ... ... ғана сәйкестенеді. Акционерлік нысанның аса маңызды
артықшьшығы — шидай-ақ бір ... ... ... қызметіне оның
акцияларын сатып алу аркылы қатысу мүмкіндігі. Нарық жағдайында акционерлік
қоғамдардардың басқа ұйымдық-құқықтық нысаңдарға қарағанда ... ... ... ... (пайданы) қоғамныц қалыптасу мүшесіне
бөлуден уақытша бас тарту, рынокті жеңіп алу, неғұрлым тұрақты ... ... және ... ... ... өсуіне жетуге
бағытталған қосымша күрделі жұмсалымды жүзеғе асыру есебінен қол ... ... ... яғни тек ... ... бойынша материалдық жауапкершіліктің іс-әрекеті ... ... ... бола алмайтын жеткілікті тәуекелдік
кәсіпорындарды (тез қайтарым мен жоғары табыстылық алу ... ... ... ... табылады.
Экономикада едәуір орынды мемлтекеттік сектор алады. Бүл ... ... ... ... істсйді:
1)шаруашылық, жүргізу құқығына негізделген ... бұл ... ... ... иесі ... ... және осы мүлікті иелену,
пайдалану және оған билік ету ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорынның заттық құқығы болып табылады;
2)жедел басқару ... ... ... ... Бүл ... ... кәсіпорынның меншік иесінен алған және өз
қызметінің мақсатына, меншік иесінің тапсырмалары мен ... ... ... ... ... шекте сол мүлікті иелену, пайдалану
жэне оған билік ету ... ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік меншіктің түріне қарай кәсіпорындар:
1) республика меншігіндегі кәсіпорындар—респу бликалық
мемлекеттік ... ... ... кәсіпорындар—-коммуналдық
мемлекеттік кәсіпорындар болып бөлінеді;
Басқа мемлекеттік кәсіпорын құрған мемлекеттік кәсінорынмен ... ... ... ... кәсіпорын үшін мемлекеттің тапсырмасын орындау міндеті
болып табылады. ... ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің қажетіне қарай айқындалатын мынадай
әлуеметтік-экономикалық ... шешу ... ... ... ... қорғаныс қабілетін ... ... ету және ... ... ... жеке ... секторы қамтыған немесе жеткіліксіз қамтылған
коғамдық өндірістің сфералары мен ... ... ... өндіру (жұмыстар атқару, қызметтер көрсету);
мемлекеттік монополияға жатқызылған немесе мемлекеттің функциясы болып
табылатын сфералардағы қызметті ... ... ... ... ... ... ... және мемлекеттік
басқару органдарының басқару функцяларын орындайды.
Меншік иесі кәсіпорыңды құру, оның қызметінің предметі мен мақсаттары,
қайта ... және ... ... ... ... ... Меншік иесінің кәсіпорын мүлкін пайдаланудан ... ... ... ... ... ... иесіне аударуға жататын пайданың үлесі уәкілді органның Қаржы
министрлігімен келісілгсн пайданы бөлудің жыл сайын анықталатын ... ... ... ... ... ... құрал-жабдықтар мен айналым
қаражаттары, сондай-ақ кәсіпорынның дербес ... ... ... Мемлекеттік кәсіпорындардың мүлкі оған меншік иесі
берген мүліктің, өз ... ... ... ... ... (ақшалай
табыстарды қоса), заңдармен тыйым салынбаған өзге де көздер ... ... ... ... ... ... сан алуан
сферасында құрылып, іс-әрекет етуі мүмкін.
Кәсіпорынның жарғылық капиталының ... ... ... ... құнынан аспауы және ең төменгі айлық есептік көрсеткіштің
1000 мөлшерінен кем болмауы керек.
Кәсіпорын оның ... ... ... резервтік капиталды
қалыптастыруға міндетті және ол жарғылық капиталдың 10 ... ... ... оның ... ... ... кем дегенде 5 найызы осы
мақсатқа жұмсалуы ... ... ... ... тек қана ... бюджет алдындағы ... ... ... ... және ... ... жеткіліксіз болған жағдайда
пайыздық өтем төлеуге жұмсалады.
Кәсіпорын өңдіретін тауарлардың (атқарылатын жұмыстардың, ... ... ... ... өндіруге кеткен шығындарды толық
өтеуге, оның қызметін шығынсыз етуге және өз ... ... ... ... ... ... ... есебіне кәсіпорын өндіретін және
өткізетін тауарлардың ... ... ... уәкілді
органның келісуі бойынша жоғарыда айтылған талаптарды ... ... ... ... тыс ... және ... (жұмыстардың, қызметгердің) бағасын өзі дербес белгілейді.
Кәсіпорын өз қызметінен алған мсншікті табыстар есебінен ұсталады.
Мемлекеттік кәсіпорынға ... ... ... тәртіппен беріледі.
Кәсіпорын иесіне аударылуға тиіс пайданың үлесі жыл сайын уәкілді орган
Қаржы министрлігінің ... — оның ... ... ... ... пайданы бөлудің нормативінде көрсетіледі және тиісті
бюджетгердің кірісіне аударылады.
Жедел басқару құқығындағы ... ... ие ... ... ... кәсіпорындар заңнамада белгіленген тәртіппен:
1)төтенше және ... ... ... де ... ... ... еріген, су тасқынынан және басқа
сұрапыл апаттардан қорғау;
3)заңнамада қаржыландырудың ... ... ... ... ... және ... ... объектілерінің жүйесін ұстау
мен дамыту;
4)пошта байланысы мен ... ... ... байланыс желісін пайдалану саласындағы қызмет;
5)топографиялық-геодезиялық және картографиялык жүмыстар жүргізу;
6)денсаулық сактау, табиғатты қорғау, білім беру, элеуметтік қорғау,
ғылым және ... ... ... ... ... ... қүрыла алады.
Қазыналық кәсіпорын өндіретін және өткізетін ... ... ... ... ... ... ... белгілейді.
Қазыналық кәсіпорьндардың қызметі уәкідді орган бекітетін смета бойынша өз
табысының есебінен ... ... ... табыстары оның
шығындарын жабуға жеткіліксіз болған жағдайда кажетті жетпеген қаражатгар
тиісті ... ... ... ... тыс ... ... тиісті бюджетке
аударылуға жатады.
Еншілес кәсіпорын — өз мүлкінің есебінен баска ... ... ... тұлға. Еншілес кәсіпорындар құру құқығын шаруашылық жүргізу
кұқығындағы ... ғана ... ... кәсіпорындар негізгі кәсіпорынды, соның ішінде ... заң ... ... кәсіпорынды ықшамдау, негізгі кәсіпорынның
филиалдарын дербес занды тұлға етіп қайта ... ... ... ... үшін ... және мамандандырылған өндіріс құру,
негізгі өндірісті оған тән емес ... пен ... ... ... ... ... жүргізудің тиімді ұйымдық-құқықтық нысандарының
бірі шетелдік фирмалар қатысқан бірлескен кәсіпорындар болып табылады.
Қызметтің түрлі ...... ... ... ... ... Бірлескен кэсіпорындар қолданыстағы
заңдарды сақтау, меншікті жоспарлар, коммерциялық есеп, өзін-өзі өтеу және
қаржыландыру негізіндс жұмыс ... ... ... капиталы, дербес
балансы болуы тиіс. Бірлескен кәсіпорьпадардың мүлкі шартта анықталған
мөлшерде қатысушылардың салымдары ... ... ... ... заңнамамен белгіленген салықтарды төлейді, бірлескен кәсіпорын
жойылғанда оның резервтік капиталының пайдаланылмаған ... ... ... салық салынады. Республикада шетелдік фирмалар
қатысқан бірлескен кәсіпорындарды құрудың және олардың іс-әрскет ... ... ... Кәсіпорын капиталыңцағы үлес уағдаластык
бойынша анықталады. ... ... ... ... ... ... ... кейін қалған табысының (пайдасыньщ) бір ... ... шет ... ... ұлғаймалы өндіріске жұмсалымға салу
мүмкіндігіне, басқаруға қатысуға, республика аумағында ... ... ... ... ... ... секторы бірыңғай ұлттық шаруашылық ... бірі ... ... Нарықтық қатынастардың қалыптасу барысында
меншік нысандарының дамуы қызметтін жаңа сфераларында шаруашылық жүргізудің
бұл ... ... ... дамуына және дәстүрлі салаларда ... кең жол ... ... ... ... ... екі ... түрі—
өндірістік және тұтыну кооперативтері жүмыс істейді.
"Өндірістік кооператив туралы" заңда өндірістік кооператив ... ... ... үшін ... ... ... жеке ... және мүшелерінің мүліктік салымдарын (үлестерін) біріктіруіне
негізделген ерікті бірлестігі делінген. Өндірістік кооперативтер ... ... ... атқарады, шаруашылық жүргізуші субъектілерге және
халыққа қызмет көрсетеді.
Өндірістік кооператив коммерциялық ұйым және ... ... ... Ол жеке ... үшін ... ... тиым ... қызметтің кез келген түрін жүзеге асыруға құқығы бар.
Өндірістік кооператив мүмкін жарғы салымдары, оның қызметіиен ... ... ... ... өзге де ... ... кооператив меншігіндегі мүлік кооператив жарғысына сәйкес
оның мүшелерінің үлестеріне бөлінеді. Пай ... ... ... ... ... ... ... құрылтай құжаттарында несие берушілердің мүдделеріне
кепілдік беретін кооператив мүлкінің ең төменгі ... ... ... ... құру ... ... жыл сайынғы пайдасынан аударымдар жасаудың есебінен
резервтік капитал құра алады, ол кооперативтің ... ... ... ... қамтамасыз етуге және көзделмеген шығыстарды
өтеуге арналады.
Өндірістік кооперативтің пайдасы жыл корытындысы ... ... мен ... ... ... да ... төлемдер төленгеннен
кейін қалған пайда ... ... ... ... және ... ... ... мен кооперативтің құрылтай ... ... ... ... ... және ... қызмст керсету арқылы
өзінің мүшелерін және басқа ... ... ... ... 1999 ... ... 21-індегі заңына сәйкес
селолық тұтыну кооперативі ... ... оның ... ... жэне өзге де ... қанағаттандыру үшін өз мүшелерінің
мүліктік (үлестік) жарналарътн ... ... ... асырылатын
азаматгардың ерікті бірлестігі деп танылады.
Занды тұлға да селолық тұтыну кооперативіне мүше бола ... ... ... ... емес ұйымдар болып табылады
және кәсіпкерлік қызметпен өздерінің жарғылық ... ... ... ғана айналыса алады.
Селолык тұтыну кооперативтері сауда, дайындау, ... ... ... ... ... және заңнамаларда тыйым салынбаған өзгс де
кызметті жүзеге ... үшін ... ... ... ... құрылады.
Пәтерлер иелерінің тұтыну кооперативтері — ПИК өзгеше ұйымдық құқықтық
түр болып табылады, олар тұрғын үй қорын ұстаумен, оған ... ... ... ... ... ... ... реттеп отыруы тиіс.
2. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы
2.1. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелер қаржысының мазмұны және
оны ұйымдастыру
Кіріс түсіру ... ... ... ... және алынған таза
табысты қатысушылар арасында бөлмейтін заңды түлға ... емес ... ... емес ... ... ... Республикасының 2001 жылғы
қаңтардың 16-сындағы № 142-11 ҚРЗ Заңына сәйкес ... емес ... ... ... ... беру, қайырымдылық, басқару мақсаттарына
қол жеткізу; азаматтардьщ және ұйымдардың құқықтарын, заңды мүдделерін
қорғау, ... мен ... ... азаматтардьщ рухани және өзге
қажеттіліктерін қанағаттандыру; азаматтардың денсаулығын ... ... ... дене ... мен спортты дамыту: заң көмегін көрсету үшін,
сондай-ақ коғамдық игіліктерді және өз ... ... ... ... ... ... да мақсаттарда кұрылуы
мүмкін.
Коммерциялық емес ұйымдар қызметінің мақсаттары ... ... емес ... ... қоғамдык бірлестік, акционерлік
қоғам, тұтыну кооперативі, қор, діни ... ... ... ... ... ... нысанына және заңнамалық актілерде
көзделген өзге де нысанда кұрылуы ... Бүл ... ... ... ... табыс табу ... ... ... қажеттіліктерді
қанағаттандыру болып табыдады.
Коммерциялық емес ұйымдардың қаржысы деп материалдық емес игіліктер мен
қызметтерді жасау мақсатында ... ... ... ... ... қайта бөлу нәтижесінде құрылатын ақша қорларының, қозғалысын
ортақтастыратын ақша қатынастарының жиынтығын ... емес ... ... ... ... ... ... әсер етеді. Сондықтан коммерциялық емес ұйымдар
қаржысының, ерекшеліктерін анықтау үшін оның кұрамына кіретін мекемелерді,
ұйымдарды, олардың қызметінің ... ... ... ... әдістерін ескере отырып зерделеген жөн.
Құрылтайшысы басқару, әлеуметтік-мәдени немесе коммерциялық ... өзге де ... ... ... үшін ... және ... мекеме деп танылады.
Меншік нысанына байланысты мекемелер мемлекеттік және жеке меншік
мекемелер болып бөлінеді.
Мекемелердің ... ... ... жағдайының ерекшеліктері
заңнамалық актілермен реттеледі.
Қазақстан Республикасының Конституциясына және ... ... ... немесе егер заңнамалық актілерде өзгелері ... ... ... ... астана, облыстар,
республикалық маңызы бар қала өкімдерінің ... ... ... және ... мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын мекеме мемлекеттік мекеме деп
танылады.
Мемлекеттік мекеменің мүлкі оған ... ... ... ... әлеуметтік-мәдени немесе коммерциялық емес сипаттағы өзге
де қызметтерді жүзеге асыру үшін жеке және (немесе) мемлекеттік емес ... ... ... ... ... ... ... ұйым жеке
менгиік мекеме деп танылады.
Жеке меншік мекеменің мүлкі оған оралымды басқару құқығымен бекітіліп
беріледі.
Жеке меншік мекеме өз ... ... ... бөлігіндегі ақшамен
жауап береді. Ақшасы жеткіліксіз болған жағдайда мемлекеттік емес мекеменің
міндеттемелері бойынша оның құрылтайшысы жауапты болады.
Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы ... ... ... үшін ... ... ... ... құрылған үйым қоғамдық
бірлестік болып табылады.
Қоғамдық бірлестіктер мүшелерінің (қатысушыларының) сол бірлестіктерге
өздері ... ... ... ... мүшелік жарналарға құқықтары жоқ.
Өздері мүшелері (қатысушылары) ретінде қатысатын ... ... ... олар ... ... ал аталған бірлестіктер өз
мүшелерінің міндеттемелері бойынша жауап бермейді.
Қоғамдық ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.
Азаматтар және (немесе) заңды ... ... ... ... ... әлеуметтік, қайырымдылық, мәдени, білім беру және өзге де
қоғамдық пайдалы мақсаттарды ... ... жоқ ... емес үйым
қор деп танылады.
Қорға оның қүрылтайшылары берген мүлік ... ... ... ... ... ... ... қаржы қызметін тексеруді жүзеге асыруға
міндстгі. Тексеруді тексеруші немесе аудитор ... ... ... ... ... және өзге де қажеттіліктерін
қанағаттандыру үшін өз мүшелерінің, мүліктік (пайлық) жарналарын біріктіру
жолымен жүзеге асырылатын азаматтардың ерікті бірлестігі тұтыну кооперативі
деп ... ... ... ... ... ... ... тұлғалар да кіре алады.
Селолық түтыну кооперативтері тек өз мүшелерінің ғана емес, ауылдык
жерде тұратын басқа да ... ... және ... ... үшін ... ... кооперативтерінің мүшелері оның міндеттемелері ... ... ... ... ... бөлігі шегінде ортақ
субсидиарлық жауаптылықта болады.
Тұтыну кооперативі алған кірістерді оның ... ... ... және олар ... ... ... ... мүшелері жинақталып қалған шығынды жыл сайыңғы
баланс бекітілгеннен кейін үш ай ішінде косымша ... ... ... Бүл ... ... ... кооператив кредит
берушілердің талабы бойынша сот ... ... ... кооперативтерін, соның ішінде селолық кооперативтерді құкықтық
реттеу ерекшеліктері арнаулы заңнамалык актімен реттеледі.
Өзінің ... ... ... үшін ... ... акциялар
шығаратын, кірістері тек қана осы ... ... ... ... ... емес акционеррлік қогам деп танылады.
Коммерциялық емес акционерлік коғамдардың артықшылықты акциялар, туынды
және айырбасталатын бағалы ... ... ... ... ... жоқ.
Коммерциялық емес акционерлік қоғамның құрылтай шарты осы шартқа әрбір
құрылтайшының немесе оның уәкілетті өкілінің қол қоюы арқылы ... ... ... емес ... ... ... ... нарық жағдайындағы олардың қызметінің сипаты ... ... ... ... түрде үш топқа біріктіруге болады.
Бірінші топқа материалдық өндіріске өте ... ... ... ... мен игіліктерді өткізуден алынатын түсім ақшадан өтелетін
ұйымдар мен ... ... ... Олар "Мемлекеттік кәсіпорьш
туралы" занды ... ала ... ... ... ... есеп ... жүзеге асырады. Бүл ұйымдардың қызметтері ақыға
көрсетіледі. Бұларға ақылы негізде жұмыс істейтін білім беру мен денсаулық
сақтау ... ... ... ... бірқатар
шығармашылық мекемелері, ойын-сауық орындары жатады. Бұл ... емес ... мен ... ... ... ... әр түрлі ақшалай шығынндар жасайды: игіліктер мен қызметтерді
өткізе отырып, олар түсім-ақша алады; кірістердің шығыстардан асып ... ... ... ... ... ... кәсіпорындарындағыдай
ұйымдастырылады.
Ұйымдардың екінші тобына олардың толық емес шаруашылық ... ... өтеу ... қолданатын бірқатары жатады. Бүл әдіс ақылы қызмет
негізіндегі ... ... ... ... бұл қызметтердің
бағасы корланымсыз шығыстардың көлеміне қатысты анықталады. Шығындардың
өзін-өзі өтеу ... ... ... бос ... ұйымдастыру
саласында (тұрмыстық, кәсіби мамандықтар мен білім алу жөніндегі, шет
тілдерді, ... ... ... ... оқып ... курстары мен
мектептері) қолдалынады.
Ұйьшдардың үшінші тобына бюджет ... ... ... мен ... ... Олар көрсететін қызметгер тегін, оларды
қаржыландырудың көзі мемлекеттік бюджет болып табылады.
Бюджет мекемелерінің ... ... ... ... ... Ол — ... жоспарының айрықша нысаны. Қазіргі кезде бюджеттен
қаржыландырылатын мекемелер шығындардың сметасын ... онда ... ... ... ... қаражаттарының ауқымы және оларды
шығындардың баптары бойынша бөлу қамтылып көрсетіледі. ... ... ... ... сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру мекемелері,
мемлекеттік биліктің, мемлекеттік басқару мен қорғаныс ... ... ... ... бІр ... қаржылаңцырылады. Бірқатар
мекемелерді сметалық қаржыландыру кезінде шығындарды қамтамасыз етудің
қосымша көздері пайдаланылуы, ... ... ... ... ... ... басты орынды еңбекке ақы
төлеу алады. Материалдық емес өнім қордаландырылуға жатпайды, оны ... ... ... бірақ оның мекеме, ұйым шығындарының сомасына
тең ақшалай бағалауы болады.
Коммерциялық емес сфера мекемелеріндегі қызметтер көрсету (жасау) ақша
қорларын ... бөлу және ... ... ... ... ... қатынастардың бастапқы табыстар мен қорларды алғашқы бөлу мен ... ... ... ... ... ... ... олардың негізінде
өндірістік (коммерциялық) емес сала мекемелері мен ұйымдарының ... ... емес ... ... мен салаларында мынадай ... ... мен ... ... ... ... ... алумен
жэне кейбір жағдайларда бюджет ... ... ... байланысты қатынастар;
қаржы ресурстарын болумен және орталықтандырумен байланысты жоғарғы
және төменгі органдар арасындағы ішкі салалық қатынастар;
шаруашылық ... ... яғни ... ... ... қатынастары;
салааралық – түрлі салалардың ұйымдары арасындағы ақша қатынастары;
еңбекке ақы төлеу жөніндегі ұйымдар мен ... ... ... мекемелер және олардың тұтынушылары арасындағы (көрсетілген
қызметтерге ақы төлеу жөніндегі) қатынастар жэне т.т.
Қызметтің айрықшалықты түрлеріндегі өзара ... тым ... ... ... ... мүмкін, мысалы:
қоғамдық ұйымдар мен олардьщ мүшелері арасында жарналарды — кіру және
мүшелік жарналарды төлеу, сондай-ақ осы ұйымдардың мүшелеріне ... ... мен ... ... үшін ... сипаттағы төлемдер
бойынша;
коммерциялык ұйымдар мен олардың ... ... ... ... ... үшін ... және ақшалай нысандарда қаражаттар беру
жөнінде;
сақтық компанияларында ұйымдардың белгілі бір ... ... күш ... мен ... ... қызметкерлерінін
және т.т.) қарым-қатынастары;
сондай-ақ белгілі бір шарттардағы кредит қатынастарының болуы мүмкін.
Аталынған қаржы катынастары ақша қорларын қалынтастыру, болуды ... ... ... ... ... топтарға біріктіруге болады:
ұйымдар мен мекемелердің пайдалану қызметін камтамасыз ететін қорлар;
күрделі жұмсалымдар қорлары;
көтермелеу және ынталандыру сипатындағы қорлар;
қызметкерлер мен ... ... оқу ... ... ... ... қызмет көрсетушілердің материалдық,
әлеуметтік-мәдени және тұрмыстық ... ... ... ... дамыту қорлары.
2000-2004 жылдардағы Қазақстан Республикасы мемлекеттік бюджетінің құрылымы
қорытындыға %-бен
| |2000 |2001 |2002 |2003 |2004 ... |100 |100 |100 |100 |100 | ... |98,0 |98,3 |98,4 |98,3 |98,6 | |
| ... түсімдері |89,3 |86,7 |93,2 |94,3 |92,2 | |
| ... ... ... |31,2 |26,6 |27,8 |28,8 |32,3 | |
| ... құн ... |22,0 |25,2 |23,4 |24,4 |20,5 | |
| ... |3,7 |3,4 |3,4 |2,8 |2,5 | |
| жеке ... салығы |9,7 |10,8 |10,3 |9,8 |8,3 | |
| ... ... |18,9 |19,5 |17,8 |16,6 |14,2 | |
| ... ... |2,8 |3,3 |3,2 |2,9 |2,7 | |
| жер ... |1,1 |0,9 |0,7 |0,6 |0,5 | |
| ... ... қызметтен |3,5 |4,1 |5,1 |4,5 |4,2 | ... ... | | | | | | |
| ... ... |7,1 |6,3 |8,3 |9,5 |14,8 | |
| ... тыс ... |6,6 |9,9 |5,6 |4,5 |6,3 | |
| ... жасалған |4,2 |3,5 |1,2 |1,2 |1,5 | ... ... ... | | | | | ... ... ... |0,5 |0,0 |0,0 |0,0 |0,0 | ... қайтару |1,4 |1,7 |1,6 |1,7 |1,4 | ... |100 |100 |100 |100 |100 | |
| ... | | | | | | |
| ... ... ... |5,8 |6,7 |5,5 |6,1 |6,5 | ... | | | | | | |
| ... |3,4 |4,3 |4,5 |4,4 |4,5 | |
| ... ... және |7,9 |8,5 |9,3 |8,6 |9,2 | ... | | | | | | |
| ... беру |14,1 |14,0 |14,5 |13,9 |14,8 | |
| ... ... |9,0 |8,2 |8,5 |8,4 |10,2 | |
| ... қамсыздандыру |28,4 |24,6 |24,1 |22,4 |21,1 | ... ... ... | | | | | | |
| ... және |2,9 |2,4 |2,7 |3,2 |5,4 | ... кеңістік | | | | | | |
| ... ... ... |3,7 |4,0 |3,0 |3,2 |3,4 | ... | | | | | | |
| отын ... ... |… |0,7 |0,9 |0,8 |2,0 | |
| ... су, орман, балық |1,9 |3,0 |3,4 |4,4 |5,6 | ... | | | | | | ... және ... ... ... | | | | | |
| ... және ... |1,2 |0,6 |0,7 |0,4 |0,2 | |
| ... және ... |6,3 |5,8 |6,9 |7,7 |8,1 | |
| ... |5,2 |7,8 |5,8 |8,1 |5,6 | |
| ... ... | | |1,5 |1,2 |2,7 | |
| ... өтеуге қызмет көрсету |5,9 |5,0 |4,7 |3,3 |0,7 | |
| ... |4,3 |4,4 |4,0 |3,9 |2,7 | ... ... емес ... ... мен ... көздері
Коммерциялық емес ұйымдар қызметін қаржыландыру көздері әр түрлі болып
келеді. Оларды бұл ... ... ... ... ... қарай топтастыруға болады. Мемлекет тиісті функцияларын толық
атқарған жерде ұйымдарды ұстауға жұмсалатын шығыстар ... ... ... жүзеге асырылады. Бүған мемлекеттік басқару, құкықтық
тәртіпті қорғау, қорғаныс, ішінара білім беру және денсаулық сақтау ... ... ... ... ... басым бөліғі осы
қаражаттар ... ... ... ... ... ... ... мекемелерін: кітапханаларды, мұражайлар мен көрмелерді,
сарайларды, театрларды, филармонияларды, музыкалық ұжымдарды, ансамблдерді,
мемлекеттік теле және радиостудияларды, киностудияларды және т.т. ... ... емес ... ... ... ... екінші көзі
көрсетілетін қызметерден, орындалатын жұмыстардан алатын табыстары (түсім-
ацша) түріндегі меншікті ... ... ... ... өнім ... ... жалпы табыс (пайда) ... ... ... пайдаланудан түскен ... ... ... ... ... ұйымньщ оларды орындауға жұмсаған
шығындарын жабады және ұйымның одан әрі ... ... ... ... ... ... Мүндай эдістермен білім беру, денсаулық сақтау,
мәдениет пен шығармашылық мекемелерінің ... ... ... ... ... көздердің қатарына сонымен бірге ғимараттарды, кұрал-жабдықты
және ұйымның басқа мүлкін жалға беруден алынатын қаражаттар , ... ... ... беруден алынатын қаражаттар жатады.
Қаржыландырудың үшінші көзі — банктердің кредиттері. Бүл ... ... ... ... ... мүмкін, өйткені қарыз қаражаттарын
қайтарудың қажеттігі ұйымның кредитті пайдалану уақытынан асып түсетін
мерзімі ... ... ... ... ... ... істеуін керек етеді.
Қаржыландырудың бұл әдісі, ... ... ... етілуі мен
өтімділігін кепілдендіретін әдіс ретінде, қарамағында ведомствоға ... бар ... үшін аса ... ... ... ... мен ... (саяси партиялар, кәсіптік,
шығармашылық одақтар, ... діни ... ... ... және ... ... ... әдісі олардың
қатысушыларының мүшелік жарналары болып табылады. Олардың қаржылық өзара
байланыстары қоғамдық ... ... ... ... ... және ... бөлектенеді, Қоғамдык
бірлестіктерді ұйымдастырудың серіктілігі ... ... ... көзі кіру және ... жарналары болып келетіндігіне соқтырады:
оларға бюджет қаржысын (салық төлеушілердің ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер
меншігін олардың мүшелерінің ... ... ... ... ... ... қаржы ресурстары ... ... ... ... жүмсалады.
Материалдық өндіріс сферасының кэсіпорындары мен үйымдары тарапынан
болатын қайырымдылық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдардың
ізгілікті көмегі әлеуметтік бағыттылық, мэдени жэне шығармашылық үйымдары
мен мекемелерін, қоғамдық ұйымдарды, ... ... көзі ... ... Осындай каржыландырудың алуан түрлілігі ретіндс белгілі
бір үйымның немесе ... ... ... ... ерекшеліктенетін
демеушілік каржъиіандыруы бола алады.
Ғылыми зерттеулерді қаржыландырған кезде гранттар — жеке ... ... ... ... ... тарапынан белгілі бір бағыттағы
ғылыми талдамаларды (зерттемелерді), жобаны, ғалымдардың бір ... ... ... ... ... оның нәтижелерін ендіруге немесе басқаша
колдануға дейін жеткізу мақсатымен өтеусіз қолдау эдісі қолдалынады.
Коммерциялық емес қызмет ұйымдары мен ... ... және ... қаражаттарды толықтырудың белгілі бір көзі олардың қарамағьшдағы
ресурстардың бір бөлігін коммерциялық және жинақ банктерінің депозиттеріне,
сондай-ақ қаржы ... ... ... ... ... ... ... аталған көздері коммерциялық емес қызмет үйымдары мен
мекемелерінің ақша қаражаттарын әр ... ... және ... толық жинақталымында калыптастыруы мүмкін. Мысалы, білім беру
жүйесінде аталған көздердің жинақталымы ... ... ... ... ... ... ... кез келген нұсқада — ... ... көп ... аз ... ... ... ... мен шығыстарыньщ тізімдемесінде қарастырылған ... ... ... ... ... ... ұйымдар мен
мекемелердің қоғамдық-пайдалы қызметін дамытудағы, олардың жүмысының
тиімділігін ... ... ... мен ... ... ... ... емес ұйымдар мен мекемелердің шығыстары
Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің шығыстары қағидада, жарғыға
немесе өзге бекітілген ... ... ... ... ... ... ... Шығыстардың құрамы мен құрылымы ұйымның
немесе мекеме қатысушыларының қызмет бағыттарының ... ... ... бұл ... ... ... эдіске
қарай анықталады.
Шаруашылъщ есеп пен өзін-өзі өтеу негіздерінде іс-зрекет ететін ұйымдар
мен мекемелер ... ... ... ... ... ... кәдуілгі қаржы жоспарының немесе бизнес-жоспардың көрсеткіштерінде
рәсімдейді . Бұл жағдайда өндіріс пен ... ... ... тізбесі материалдық өндіріс сферасында жинақталатьшға ұқсас
болып келеді, бірақ қүрылымында материалдык ... үлес ... ... ... ... ақы ... ... мұқтаждарға аударылатын
аударымдарға ... ... ... ... ... басымырақ
болады. Басқа құрылымдық ауытқулар болуы мүмкін, ... ... ... пен ... ... ... ... амортизациялық
аударымдардың үлесі үлкен болады. Бюджеттен ... ... оның ... ... ... ... бөлігінде — "Бюджеттен
қаржы бөлу" бөлігінде ... ... ... бөле ... емес қызмет жүргізетін ұйымдар мен мекемелер өздерінің
қаржы жоспарларын өздері ... ... ... тек ... ... ... мекемелер шығындардың сметаларын жасайды, онда мекеме
қызметінің сипатты керсекіштері және қаражаттарды баптар бойынша ... ... ал ... ... ... ... ғана
емес, қаржы ресурстарының басқа да түрлерімен қамтамасыз ететін ... ... ... мен табыстардыц сметаларын жасайды.
Коммерциялық негізде жұмыс істейтін кәсіпорындардың қаржы жоспарларынан
сметаның басты айырмашылығы сол, ... ... ... ... ... тек ... көздер тұрғысынан бейнеленеді.
Жеке мекемелер мен ұйымдар бойынша өтпелі кезеңнің ... ... ... ... бюджеттік емес көздері бола тұрса да шығындардың
сметасы пайдаланыла беруі ... бұл ... ... ... ... ... бюджеттен тыс қаражаттар ретінде ... ... ... ... ... ... жоспарлануы мүмкін.
Экономикалық жіктеме бойынша сметаларда ... ... ... ішкі ... ... ... шығыстар "санаты мына сыньштарды қамтиды:
1. Ішкі сыныптардың құрамында ... мен ... ... ... бар жалақы: негізгі жалақы, қосымша ақшалай төлемдср,
өтемақы төлемдері, жинақтаушы зейнетақы ... ... ... жарналары;
жұмыс берушілердің жарналары: әлеуметгік салық, автокөлік құралдары
иелерінің құкықтық-азаматтық ... ... ... ... ... ... емес ... төленетін жарналар;
тауарлар мен қызметтерді сатып алу (өзгешсліктері:тамақ өнімдері, дәрі-
дәрмек және тану ... ... ... мақсаттарына арналған
заттар мен материалдар, жұмсақ жабдық және дүниемүлік, ... ... ... іс сапарлар мен қызмет бабындағы жүріп-тұрулар, ғимаратты
жалдау);
коммуналдық қызметтерге, көлікке, электр қуатына, ... ақы ... ... ... ... ... пен кұралсаймандарды,
үймереттерді үй-жайлар мен ғимараттарды ұстау жэне ағымдағы жөндеу, жалпы
міндетті орта білім беру ... ... ... ... өтеу және
баскалары);
басқадай ағымдығы шығыстар.
2. Сыйақылар (мүдделер) ... ішкі ... ... ... ... шығыстар:
ішкі қарыздар бойынша сыйақылар ... ... ... ... ... (мүдделер) төлеу.
3. Ішкі сыныптардыц құрамындағы субсидиялар және ... ... ... ... ... ағымдағы трансферттер (міндеггі әлеуметтік
қамсыздандыруға беру, ... ... ... ... ... бар ... ... емес коммерциялық емес
ұйымдарға, үй ... ... ... стипендиялар, жәрдемақылар,
сақтандыруға төленетін мемлекеттік жарналар, басқадай трансферттер;
мемлекеттік басқарудың басқа деңгейлеріне берілетін ... ... ... , бюджеттік алынымдар, басқадай
ағымдағы трансферттер;
шет жаққа берілетін трансферттер;
әр түрлі басқадай трансферттер.
"Күрделі шығыстар " санаты мына ... ... ... ... ... ... сатып алу;
өзгешелігі бар негізгі капиталды сатып алу: активтерді, үймереттер мен
ғимараттарды, басқадай активтерді сатып алу;
негізгі капиталды жасау, ... ... ... үй ... салу, басқадай күрделі активтерді жасау; күрделі жөндеу, соның
ішінде үймереттерді, жолдарды жөндеу, басқадай жөңдеу;
босалқы қорлар жасау үшін ... ... алу; ... жэне ... ... қорларды сатып алу; ел ішіндегі күрделі трансферттер, соның
ішінде (өзгешелігі): мемлекеттік ... ... ... басқарудың басқа деңгейлеріне ... ... ... ... ... ... ... соның ішіңде халықаралық
ұйымдар мен шетелдік мемлекеттердің үкіметтеріне беру, шет ... ... ... ... ... ... қатысу " санаты мына сыныптарды қамтиды:
ішкі сыныптар құрамындағы кредиттср беру және акционерлік капиталға
үлескерлікпен қатысу:
ерекшелігі бар ішкі ... ... ... ... ... ... қаржы мекемелерін, жеке тұлғаларды
несиелендіру, басқадай ішкі несиелеидіру;
ерекшелігі бар сыртқы несиелендіру: әр түрлі сыртқы несиелендіру;
ерекшеліктері бар шет ... ... ... үлескерлікпен қатысу;
халықаралық ұйымдар мен басқадай шетелдік ұйымдардьщ акцияларын сатып
алу;
ерекшеліктері бар заңды тлғаның акционерлік капиталына салынған ... ... ... ... ... ... ... мына ішкі сыныптарды қамтиды: өзгешеліктері бар ішкі борышты өтеу:
мемлекеттік басқарудың басқа деңгейлеріне ... ... ... ішкі ... мемлекеттік бағалы қағаздар бойынша борышты өтеу, басқадай
ішкі борышты өтеу;
кәсіпорындар мен халықтың ... ... ... ... ... ... емес ... жеке бағыттары мсн түрлері үшін өзіндік
сипаты бар шығындарды құрайтындардың ... ... ... оған тән ... халықты әлеуметтік қорғау ұйымдарында, әсіресе үй шаруашынығына
берілетін трансферттердің өзіндік ... ... ... ... ... берілетін жәрдемақылар, тұрмыс құнының қымбаттауына байланысты
табысы аз азаматтарға өтемақылар, ... ... ... ... азап ... ... ... эр түрлі
өтемақылар жэне т.т. жатады.
Денсаулық сақтаудың емдеу мекемелерінде сипатты шығыстар ... таңу ... ... ... ... жұмсалатын шығыстар болып
табылады.
Қорғаныс жүйесінде әскери арналымдағы тауарлар мен әскери техниканы
сатып алуға, азық-түлікпен ... ... ... ... ... төлеуге жұмсалатын шығындар маңызды орын алады.
Кәсіподақ, партия, қоғамдық қозғалыстар сияқты қоғамдық ұйымдар
шығыстарының ... ... ... ... ... оларды өткізуге, үгіт-насихат жұмысын жүргізуге жұмсалатын шығыстар
сипатты шығыстар болып табылады. Ардагерлердің қоғамдық ... ... ... ... ... ... басым болады.
Мәдени-ағартушылық мекемелерде (кітапханаларда, мұражайларда, тұрақты
көрмелерде) едәуір қаражаттар кітап қорларын, экспонаттарды, коллекцияларды
толықтыруға жүмсалады.
"Күрделі шығыстар" санаттарына ... ... ... құрылыс,
негізгі өндірістік емес қорларды жасау мен молайтуды жүргізетін, сондай-ақ
оларды күрделі жөндеу ... ... ... ... ... асыратын
қызметтің коммерциялық емес түрлерінін барлық ұйымдары мен мекемелері үшін
сипатты болады. Бұл санат бойынша сондай-ак, материалдық активтерге, жерге
қүқықты ... ... ... ... ... ... жарғылық
қорына төленетін жарналар тіркеледі.
"Кредит беру және үлескерлікпен қатысу" санаты ... ... ... ... ... ... айналысқа шығарылған
бағалы қағаздарын сатып ... ... ... ... ... ... ... несиелер беруді жүзеге асыратын
ұйымдар мен мекемелер үшін қарастырылады.
"Қаржыландыру" санаты бойынша шығыстарды ішкі және сыртқы берешектерді
өтейтін ... мен ... ... ... және ... ... асырады.
Өндірістік емес сфера салаларына бағытталған каражаттардың көлемі
олардын қызметінің нәтижелеріне қоғамның ... ... ... ... ... Алайда қазіргі кезде ол көбінесе
мемлекеттік бюджеттің ахуалына, жүргізіліп ... ... ... ... ... және ... бюджеттің табыстары мен шығыстарының құрылымы
қорытындыға %-бен
Республикалық бюджет
| ... ... ... ... ... |
| ... |100 |100 |100 |100 |100 | |
| ... |83,2 |80,3 |89,5 |89,9 |91,5 | |
| ... ... |83,6 |79,6 |90,6 |93,0 |91,2 | |
| ... тыс түсімдер |9,0 |14,9 |8,2 |6,1 |8,1 | |
| ... ... ... |5,5 |1,2 |1,0 |0,7 | ... ... табыстар | | | | | | |
| ... ... ... |15,0 |17,2 |8,7 |8,0 |6,8 | |
| ... ... |1,8 |2,5 |1,9 |2,1 |1,7 | ... |100 |100 |100 |100 |100 | |
| ... |93,9 |94,7 |95,0 |94,9 |95,3 | |
| ... ... ... |6,6 |7,5 |6,1 |6,0 |6,5 | ... | | | | | | |
| ... |4,4 |5,6 |5,7 |5,5 |5,1 | |
| ... тәртіп және |9,9 |10,5 |11,3 |10,0 |10,0 | ... | | | | | | |
| ... беру |3,6 |4,2 |3,0 |3,2 |3,6 | |
| ... сақтау |2,0 |2,9 |2,2 |2,6 |3,1 | |
| ... ... |40,5 |32,8 |30,5 |27,5 |24,6 | ... ... ... | | | | | | |
| ... ... |… |… |… |1,4 |2,8 | ... | | | | | | |
| ... ... ... |1,2 |1,2 |1,5 |1,8 |2,0 | ... ... ... | | | | | | |
| Отын ... ... |… |1,2 |1,4 |1,2 |2,6 | |
| ... су, орман шаруашылығы, |2,4 |4,2 |4,7 |5,9 |6,8 | |
| | | | | | | ... ... және | | | | | | ... ... ... | | | | | | |
| ... және ... |1,8 |0,8 |0,8 |0,2 |0,2 | |
| ... және ... |4,2 |5,5 |7,5 |8,1 |8,7 | |
| ... |2,7 |6,3 |2,5 |9,3 |5,4 | |
| ... ... ... |9,4 |7,8 |7,1 |4,7 |3,6 | ... | | | | | | |
| ... ... |11,3 |9,5 |15,8 |12,7 |15,1 | |
| ... |6,1 |5,3 |5,0 |5,1 |4,7 | |
| ... ... ... |100 |100 |100 |100 |100 | ... |85,5 |86,4 |78,3 |73,1 |64,3 | |
| ... ... |95,9 |94,7 |97,4 |96,7 |94,4 | |
| ... тыс ... |3,7 |4,2 |1,4 |1,6 |2,3 | |
| ... ... ... |0,4 |1,1 |1,2 |1,8 |3,3 | ... ... ... | | | | | | |
| ... ресми трансферттер |13,7 |12,2 |19,9 |25,3 |34,3 | |
| ... ... |0,8 |1,4 |1,8 |1,6 |1,4 | ... |100 |100 |100 |100 |100 | |
| ... |99,0 |97,1 |97,7 |98,5 |98,9 | |
| ... ... ... |3,5 |4,0 |3,3 |4,5 |3,6 | ... | | | | | | |
| ... |1,4 |1,5 |1,8 |1,5 |1,6 | |
| ... ... және |3,7 |3,7 |4,3 |3,8 |4,0 | ... | | | | | | |
| ... беру |23,6 |22,6 |27,2 |27,7 |27,2 | |
| ... ... |15,5 |12,7 |15,3 |15,7 |17,4 | |
| ... ... |6,7 |8,0 |9,3 |8,5 |6,5 | ... ... ... | | | | | | |
| ... ... және |4,3 |3,2 |3,8 |4,4 |4,6 | ... | | | | | | ... | | | | | | |
| ... ... ... |… |… |0,2 |1,5 | |
| | | | | | | ... қойнауын пайдалану | | | | | | |
| ... ... |7,4 |8,0 |6,4 |7,3 |11,0 | ... | | | | | | |
| ... су және орман, балық |0,9 |0,9 |0,9 |1,5 |1,4 | ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... | | | | | | |
| ... және ... |0,2 |0,3 |0,3 |0,5 |0,1 | |
| ... және ... |7,4 |4,8 |4,3 |5,5 |5,5 | |
| ... |7,4 |8,3 |10,0 |6,6 |4,5 | |
| ... өтеуге қызмет |0,1 |0,2 |0,2 |0,2 |0,2 | ... | | | | | | |
| ... ... |18,0 |22,0 |12,7 |12,2 |10,8 | |
| ... |1,0 |2,9 |2,3 |1,5 |1,1 | ... ... ... жүргізуші субъектілердің қаржысы деп өнім
өндіріп, сатумен және ақша қорларын жасаумен, бөлумен және пайдаланумен
байланысты экономикалық ... ... ... ... ... ... ... өзгерістер болуда Әріптес-кәсіпорындардың ... ... ... ... ... банк ... өзара іс-қимылы нығайып
келеді. Бұл процестер салалық ... бас ... жаңа ...... ... ... ... және
мемлекеттің мүліктегі үлесімен байланысты ұқсастық ... ... ... ... ... бұл құрылымдар рынок жағдайында
анағұрлым өміршең болып келеді.
Кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысандары мен олардың мөлшерін ... жөн. ... ... ... ... ...
мемлекеттік, жеке (әр түрлілігімен) меншікпен анықталады. ... ... ... орта және ... болуы мүмкін. Кез келген нысан ... жөне ... ... ... ... ... қызметтің әр түрлі
сфералары шағын кәсіпорындарының өндірістік және ұйымдық міндеттерді ... ... ... тиімді құрылымдар ретінде олардың дамуын
ынталандыру мақсатында параметрлері анықталуы ... ... және ... әр ... ... ... сан
алуан ұйымдық - құқықтық нысандар кәсіпорындардың қалыптасуын және дамуын,
жаңа ... ... жеке ... ... ... еңбек
ұжымдарының пайда болуын қажет етеді. Бүл -— ... ... ... қызметінің нәтижелеріне мүдделіктің есбебі. Бұл қағидатты
іс ... ... ... ... ... және ... ... шығындарын қаржыландыру қажеттігіне ғана байланысты
емес, сонымен қатар салықтарды төлегеннен ... ... ... ... қалатын пайданың (табыстың) үлесіне де байланысты.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Ілиясов Қ.Қ. Құлпыбаев С. Қаржы: Оқулық - Алматы ... С.М. ... ... 2003 ... ... В.Д., Ли В.Д. ... курс ... Учебник. — Алматы:
Бабич А.М., Павлов Л.Н. Финансы. Учебник.- М.: 2001.
4. Мамыров Н.К., Саханова А.Н. и др. ... и ... В 4-х ... ... ... С.И. ... финансов. Учебное пособие. — М.: Приор, 2000.
6. Қүлпыбаев С. және басқалары. ... ... Оку ... ... ... Финансы, Деньги, кредит. Учебник. Под.ред. О.В. Соколовой. - М.:
ЮРИСТ, 2001.
«Экономикалық теория негіздері», ... ... ... Назарбаев Н.Э. «Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімдік (2030ж.дейінгі)
даму стратегиясы».-Алматы, 1997.
10.С.М. Орақбаев , Ғ.Л. ... , Ғ.К. ... ... ... : ... 2000

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 31 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Тіл және ұлттық мінез."16 бет
12 – жылдық білім беру проблемалары11 бет
Access мәліметтер базасымен жұмыс істеу11 бет
Html тілінде математикалық логика пәнінен электрондық оқулық құру40 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Акционерлік қоғам15 бет
Алматы қаласының жағдайындағы Drosophila мelanogaster популяциясындағы особьтарға морфологиялық анализ жасай отырып қоршаған ортадағы ластаушы заттардың әсерін бағалау20 бет
Аналитикалық химия және экология.10 бет
Ауаны ластанудан қорғау28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь