Математиканы оқытуда халық педагогикасының кейбір мәселелері

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4

I. Математиканы оқытуда халық педагогикасының кейбір мәселелері
1.1. Халықтық педагогика туралы ілім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6.12
1.2. Халықтық педагогиканың мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13.14

II. Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы пайдаланудың әдістемесі.
2.1. Математиқалық ертегілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15.20
2.2. Ұлттық ойындар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21.29
2.3. Қазақ халқының есептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30.36
2.4. Халықтық мақал . мәтелдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .37.39
2.5. Санамақтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40.42
2.6. Жұмбақтар мен жаңылтпаштар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...43.45
2.7. Математика сабағында халықтық педагогиканы оқыту іс . тәжірибесі ... .46.63

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .64

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65.68
Кіріспе
Бастауыш мектеп - бұл оқушы тұлғасы мен санасының дамуы қуатты жүретін ерекше құнды, қайталанбайтын кезеңі. Сондықтан да бастауыш білім — үздіксіз білім берудің алғашқы басшысы. Осыған сәйкес оқушыға белгілі бір көлемдегі білім, білік-дағдыларды меңгерту, оларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту - бүгінгі күннің басты талабы. Себебі, жоғалтып ала жаздаған ана тіліміздің, мемлекеттік мәртебе алып, өркендету кезеңінде жас бұлдіршіндерді халықтың салт дәстүрі, әдеп-дәстүрі, әдет ғұрыптары арқылы оқытып-тәрбиелеу өте ұжымды жұмыс. Себебі, жастайынан халықтық тәлім-тәрбие негізінде тәрбиеленген жеткіншек болашақта өз халқын, өз жерін ардақтайтын адал да парасатты азамат болып өсетіні сөзсіз. Сондықтан да мектепте балаларға білім беруде ұлттық тәрбие дәстүрлерінен басшылыққа алу басты талап бұл міндетті шешудегі шаралардың қайнар бұлағы сарқылмас көзі-халықтық педагогика.
Диплом жұмысты алдымен "1-2 сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасының элементерін пайдалану" атты курстық жұмыс жазудан бастадым. Осы тақырып бойынша студенттердің ғылыми конференциясында баяндама жасап мақтау қағазымен марапатталдым.
"Диханкөл" орта мектебінің озат мұғалімдердің сабақтарына қатыстым
1. Диплом жұмысының зерттеу әдісі - педагогиқалық және әдістемелік
озат бастауыш сынып мұғалімдерінің сабақтарына қатысу, бақылау,
ізденушілік және зерттеушілік жұмыстары.
2. Диплом жұмысының зерттеу объектісі - екінші сынып
оқушыларына математиканы оқыту процесі.
3. Диплом жұмысының мақсаты - балаларды халықтық педагогика арқылы ұлттық сана сезімі оянған, өз халқын, өз жерін ардақтайтын адал да, парасатты азамат тәрбиелеу.
4. Диплом жұмысының болжамы - егер математика сабақтарында
халық педагогикасын қолдану арқылы оқушылардың математиқалық
білім деңгейін, пәнге деген қызығушылығы нәтижесі қалыптасады.
5. Диплом жұмысының міндеттері -
1. Тақырып бойынша жинақталған әдебиеттерге шолу жасау.
2. Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы пайдалану арқылы балалардың ой-өрісін даму мүмкіндіктерін анықтау.
3. Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы пайдалану арқылы балалардың ой-өрісін дамытудың әдістерін және оның тиімділігін тексеру.
Диплом жұмысының практиқалық құндылығы -
a) екінші сыныпта математиканы оқытуда;
b) пәндерді кірістіре оқыту әдістерін жетіддіруде;
c) математиканы оқыту әдістемесі пәнінен арнайы семинар да,
студенттердің педагогиқалық іс-тәжірибесінде көмекші құрал
ретінде пайдалануға болады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ақадықова Б. "1001 мақал". // Қазақстан мектебі. 2003ж, №7.
2. Алиева К.С. "Математиканы оқыту'' әдістемесінен бақылау
жұмыстары". — Шымкент, 2002ж.
3. Амонашвили Ш.А., Лысенкова С.Н., Шаталов В.Ф., және т.б.
Педагогиқалық ізденіс. - Москва: Просвещение
4. Абдрахманова А., Молдабек К., Қойшибаева Н.,
Жунисбекова Ж. "Особенности применения развивающих
игр на уроках математики в начальной школе'\
- Шымкент, 1999г.
5. Арғынбаев X. "Қазақ отбасы". -Алматы: "Қайнар", 1996ж.
6. Ақылбаева М. Қызықты есептер. //Бастауыш мектеп/ 2004ж. №1
7. Асарбаева А. Ұлттық ойындар — халық педагогикасының
құрамдас бөлігі. // Ұлт тағылымы. 2002ж. №2.
8. Әбдіқадырова Г. Халықдық педагогиканың мәні зор.
// Қазақстан мектебі. 2003ж., №8.
9. Әбілова 3., Қалиева Қ. "Этнопедагогика". Алматы, 1999ж.
10. Әбуова А. Жаңылтпаштар — тіл дамыту~құралы// Бастауыш мектеп. 2003ж. №5.
11. Бантова М.А., Бельтюкова Г.А., Полевщикова A.M.
"Бастауыш кластарда математиканы оқыту методикасы". — Алматы. "Мектеп", 1978ж.
12. Баймұханов Б. "Математика есептерін шығаруға үйрету".— Алматы, 1983ж.
13. Бантова Б. "Математиканы окъіту әдістемесі,— Москва: Просвещение. 1978ж.
14. Балтабай Е. Этнопедагогика және отан сүйгіштік тәрбие
// Казақстан мектебі. 2003ж. №1.
15. Бектенғалиева С. Этнопедагогиқалық даярлық аса қажет.
// Қазақстан мектебі. 2003ж. №б.
16. Біләлова Ж. Математиқалық ұғымды меңгеру.
// Бастауыш мектеп. 2001ж.№і2.
17. Волкова С.И., Столярова Н.Н. "Тетрадь с математическими
заданиями". 2-3 класс.
18. Елубаева С. Дидактиқалық ұлттық ойындар немесе
логиқалық есептер. // Бастауыш меьсгеп. 1991ж.№8.
19. Елубаева А. "Математикадан кластан тыс жұмыстар". - Алматы: "Мектеп", 1984ж.
20. Елубаев С. "Қазақдың байырғы қара есептері". - Алматы: "Қазақстан", 1996ж.
21. Едігенова А. Танымдық кызығуды қалыптастырудағы халық
ертегілерінің мүмкіндіктері.// Қазақстан мектебі. 2003ж.Х«9.
22. Елубаев С. Халық аузындағы еспетердің сипаттары.// Бастауыш мектеп. 2003ж.№2.
23. Жампозова Э. Ұлттық дәстүрге баушық. // Қазақстан мектебі. 2ООЗж.№ІО.
24. Исмайлова Ш. Ұлттық ойымен сыбайлас. // Бастауыш мектеп. 1989ж. №11-12.
25. Ильина Т. "Педагогика". - Алматы, 1977ж.
26. Кенжебекова Р.И. "Бастауыш мектепте математика пәнінен
үиірме жұмысын жүргізу". - Шымкент, 2001ж.
27. Кенжебекова Р.И. Бастауыш мектепте математикадан
сыныптан тыс уақытта туыстық атауларды пайдалана
отырып есеп шығаруға және имандылыққа тәрбиелеу. //Ұлт тағлымы. 2002ж.№4.
28. Кішібаева Д. Ұлттық ойындарды пайдалану. //Бастауыш мектеп. 2004ж.№1.
29. Қалиева Г. Математиқалық ертегілер. //Бастауыш мектеп. 2002ж.№8.
30. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев P.M. "Педагогика". - Алматы, 2000ж.
31. Қосанов Б.М. "Қазақстандағы әдістемелік-математиқаль^'-
ой-пікірдің қалыптасу тарихы".
32. Құрманалина Ш.Х. "Математикадан дидактиқалық ойынд/Ф
мен қызыкты тапсырмалар". — Алматы: "Атамұра", 1997ж.
33. Мендалиев Б. Ұлттық ойындар.
// Қазақстан мектебі. 2003, №12.
34. Наурызбайқызы Ә., Әубәкір Қ., Мұқанбетқызы
"Математикадан дидактиқалық материалдар мен ойынд.;Ф
және қызыкты тапсырмалар". —Алматы: "Рауан", 1994ж.
35. Нұрғанова 3. Ертегілер еліне саяхат. // Бастауыш мектеп. 2002 ж. №10.
36. Оспанов Т.Қ. "Математика". 2000ж.
37. Оспанов Т.Қ. "Бастауыш кластарда математиканы оқыту".
-Алматы: "Мектеп", 1987ж.
38. Оспанов Т.Қ., Құрманалина Ш.Х., Кайыңбаев Ж.Т.,. "Математика". 2-сынып.-Алматы: "Атамұра", 2002ж.
39. Өтеев Ж. "Алтын көнбе университеті".// Қазақ тілі мен әдебиеті. 1992ж.№7,8,9.
40. Сағындықов Е. "Қазақстың ұлттық ойындар". -Алматы: "Рауан", 1994ж.
41. Сулеев О. "1-2 кластарда математиканың кей^Ф
тақырыптарын оқыту әдістері". — Алматы: "Мектеп",
42. Сардарова Ж. Компьютерлік ойындардың дидактиқал ык
мүмкіндіктері.//Бастауыш мектеп. 1990ж.№12.
43. Скаткин Л.Н., Жмқалкина Т.К. "Обучение решению пропорциональными величинами". — Москва:Просвещение. 1997ж.
44. Сауранбаева Н. "Ұлттық әдет-ғұрыптар туралы". -Алматы, 1968ж.
45. Табылдиев Ә. "Халық тағылымы". -Алматы: Казақ университеті, 1992ж. '
46. Табыддиев Ә. "700 жұмбақ". -Алматы: "Жалын", 1985ж.
47. Табылдиев Ә. "Қазақ этнопедагогикасы". -Алматы: "Санат", 2001ж.
48. Төлебекова Р. "Бала тәрбиесіндегі халықтық педагогика".
—Алматы, 1994ж.
49. Төлтаева Г. Ұлттық ойындарды пайдалану. //Бастауыш мектеп. 2002ж.№9.
50. Тотикова Г., Мүсабеков. Халық педагогикасы сабақта.
//Бастауыш мектеп. 2004ж.
51. Ұзақбаева С. "Тасыры терең тәрбие". —Алматы: "Білім", 1995ж.
52. Ұзақбаева С. "Балаларға эстетиқалық тәрбие берудегі халық
дәстүрлері". —Алматы: "Білім", 1990ж.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
................................................4
I. Математиканы оқытуда халық педагогикасының кейбір мәселелері
1.1. Халықтық педагогика туралы
ілім....................................................................6-
12
1.2. Халықтық педагогиканың
мәні........................................................................
13-14
II. Екінші сыныпта математика сабағында халықтық педагогиканы ... ... ... Қазақ халқының
есептері....................................................................
.............30-36
2.4. Халықтық мақал -
мәтелдер....................................................................
.........37-39
2.5.
Санамақтар..................................................................
......................................40-42
2.6. Жұмбақтар мен
жаңылтпаштар................................................................
.......43-45
2.7. Математика сабағында халықтық педагогиканы оқыту іс ... ... - бұл ... ... мен санасының дамуы қуатты жүретін
ерекше құнды, қайталанбайтын кезеңі. ... да ... ...... ... алғашқы басшысы. Осыған сәйкес оқушыға белгілі бір көлемдегі
білім, білік-дағдыларды меңгерту, ... ... ... ... - ... ... басты талабы. Себебі, жоғалтып ала жаздаған ана
тіліміздің, мемлекеттік ... ... ... ... жас
бұлдіршіндерді халықтың салт дәстүрі, әдеп-дәстүрі, әдет ғұрыптары ... өте ... ... ... жастайынан халықтық тәлім-тәрбие
негізінде тәрбиеленген жеткіншек болашақта өз халқын, өз жерін ардақтайтын
адал да парасатты азамат болып ... ... ... да ... ... беруде ұлттық тәрбие дәстүрлерінен басшылыққа алу басты
талап бұл ... ... ... қайнар бұлағы сарқылмас көзі-
халықтық педагогика.
Диплом ... ... "1-2 ... математика сабақтарында халық
педагогикасының элементерін пайдалану" атты курстық жұмыс жазудан ... ... ... ... ... конференциясында баяндама жасап
мақтау қағазымен марапатталдым.
"Диханкөл" орта мектебінің озат мұғалімдердің сабақтарына қатыстым
1. Диплом жұмысының зерттеу әдісі - ... және ... ... сынып мұғалімдерінің сабақтарына қатысу, бақылау,
ізденушілік және зерттеушілік жұмыстары.
2. Диплом жұмысының ... ... - ... ... ... ... процесі.
3. Диплом жұмысының мақсаты - ... ... ... ... сана ... ... өз халқын, өз жерін ардақтайтын
адал да, парасатты азамат тәрбиелеу.
4. Диплом жұмысының болжамы - егер ... ... ... ... ... ... математиқалық
білім деңгейін, пәнге деген қызығушылығы нәтижесі қалыптасады.
5. Диплом жұмысының міндеттері -
1. ... ... ... ... шолу ... ... ... математика сабағында халықтық педагогиканы
пайдалану ... ... ... даму ... ... ... математика сабағында халықтық педагогиканы
пайдалану ... ... ... ... ... ... ... тексеру.
Диплом жұмысының практиқалық құндылығы -
a) екінші сыныпта математиканы оқытуда;
b) пәндерді кірістіре оқыту ... ... ... ... ... ... ... семинар да,
студенттердің педагогиқалық ... ... ... ... ... I. Математиканы оқытуда халық педагогикасының кейбір
мәселелері
1.1. Халықтық педагогика туралы ілім.
Қазақстан Республикасының Білім ... заңы әр ... ... мол ... жасайтын құжаттардың бірі.
Қанша заман өтсе де, маңызын жоймаған халықтық педагогиканы тәлім -
тәрбиеннің түп қазығына айналдыру ата - ... да, ... ... да ... ... ... даму ... халық педагогикасы жайлы
ұғымды анықтау, әр түрлі ғылыми - педагогиқалық көзқарастарды қалыптастыру
проблемаларына ... ... ... ... ... ... пікірлер
айтты, өмірлік мұра ... Орыс ... К.Д. ... ... А.С. ... В.А. Сухомлинский, В.И. ... ... ... ... Г.Н. ... татар педагогы Я.И. Канбиков,
азербайжан педагогы А.Ш. Ғашимов, ... ... А.Ф. ... ғалымы, академик А.Э. Измайлов, казақтың көрнекті ... ... ... ... асқан акыны, педагогы Мағжан Жұмабаев
т.б. Кейбір ғалым - педагогтардың зерттеу мәліметтеріне ... ... ... әр ... ұғымдарды байқауға болады. К.А. Ушинский әрбір
елде халықтың мүддесіне, мүқтажына ... ... ... және ... беру
жүйесінің қажет екендігін айтты. Ол ... ... ... ... ... ... ... халықтық идеясын дәлелдеді.
К.Д. Ушинский халық дәстүрін, әдет-ғұрыптарын, салт-санасын жақсы білген.
«Дерексіздік идеяларға сүйеніп жазған ең жақсы ... ... ... ... негізделген тәрбие еш уакытта
тең бола алмайды» - деп ... ол. ... орай ... ... ... өте ... бағалады. Оның пікірі
бойынша халық бірінші тәрбиені, ал ... ... - ... ... ... және ... әрекеті.
XX ғ. алғашқы жылдарынан бастап ғалымдар халық ... ... ... ... ... ... және педагог Г.С.
Виноградов өзінің еңбегінде халық педагогикасын жеке ... ... ... ... мен ... ... мен ... деп сипаттайды. Г.С. Виноградовтың пікірі бойынша жасөспірімдерді
оқыту және тәрбиелеу мақсатында көзқарасын, қолданатын құралдарын - халық
педагогикасы деп ... ... ... ... ... халықтық
өмірі нәтижесі. Халық педагогикасының жан - ... ... ... ... Н. ... Ол екі ... ... Г.Н. Волков ең алғаш рет «Этно-
педагогика» терминін қолданды. Этнопедагогика жас ұрпақты тәрбиелеуде халық
тәрбиесі өмір ... ... ру, ... ұлыс және ұлт ... ... ... ... Этнопедагогика - бұл ғылым, теориялық ойлардың
өрісі.
Халық педагогикасы туралы ұғымдардың ... білу үшін ... ... пікіріне токталған жөн.
А.Ш. Ғашимов халық педагогикасына анықтама беру үшін ... ... ... аса ... ... ... екенін айта келіп: «Халық
педагогикасы кең - ... ... ... мәселері бойынша халық
дәстүрінің, әдет-ғұрыптарының, идеяларының жиынтығы» - ... ... ... Я.И. ... ... авторлардың көзқарастарын қуаттай келіп,
өзінің анықтамасында халық еңбекшілер ... ... ... ... ... мен міндеттері. халық құралдарының жиынтығы, іскерлік пен
дағдылар кіретін халықтық ... ... ... - ... деп ... ... халық педагогикасының зерттеу саласын тәрбие ... ... ... ... ... ... ... даярлау және
қоғамдық тарихи ... ... ... ... ... ... ... процесінің де маңызы өте зор. Өйткені халық
жастарды оқытады, ... ... ... зергерлікке, спорт ойындарына
үйретеді. Демек, халық педагогикасында тәрбие мен оқытуды екі ... ... яғни ... ... процес деп қарастыру керек.
Әр түрлі ғылыми мәліметтерге сүйеніп, ... ... ... ... Орта Азия және ... ... ... зерттеген А.Г. Измайлов былай анықтауға болар еді дейді:
«Халық педагогикасы бұл жиналған және ... ... ... ... - ұрпаққа берілетін мағлұматтар, іскерлік пен
дағдылар ... ... ... және ... ... жемісі. Әр
түрлі халықтардың дәстүрлері мен әдет -ғұрыптарының мақсаты жас ұрпақты
бүкараның ең жақсы ... ... ... - бұл ұлттық қазына, кең өріс XIX ғасырдың екінші
жартысында Ш. Уалиханов, Ы. ... А. ... ... А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев т.б. педагогиқалық ой -пікірлерді
дамытқан қазақ халықтарының ғүлама ғалымдары. Бұл демократ ... ... ... әдет - ғұрыптары, салт -дәстүрлері, ... ... ... жырлар мен көркем шығармалары, тілі мен
мәдениеті ұлттық ... ... ... ... ... ұлы ... ... Ы.Алтынсарин өзінің әдеби және педагогиқалық
еңбектерінде ... ... ... ... ... «Жәнібек батыр»,
«Қара батыр» т.б. түрлі әңгімелері («Ағаштар бағы», «Жомарт адам», «Әке мен
бала», «Өрмекші, құмырсқа, қарлығаш» т.б. ... ... ... ... ... ... ата - ... пайдалана білген.
Кемеңгер ұстаз Ы. Алтынсариннің ұлағатты сөздері, педагогиқалық
мұралары халық педагогикасында ... орын ... ... ... ... ... мәдениеті мен салт - дәстүрін қайта жаңарту кезінде кең
мағынада насихаттау әрбір ғалымның, мұғалімнің ... ... ... ... ... ... асқан ақыны, педагогы Мағжан
Жұмабаев үлкен үлес ... Ол бала ... ... көп ... ... ... т.б.) өзінің терең педагогиқалық ойларын ортаға
салды. Балалық шақ әлемінде өмірді ... ... ... ... тырыс,
білімді адам ел басшысы және мейірімді, көреген азаматы бол деп тілеген.
Соңғы жылдары Қазақстан ғалымдары ... Қ. ... ... Қалиев тағы да басқа ... ... ... ... ... жұмыстарына мән беріп, өздерінің үлестерін қосуда. ... ... және ... ... ... Қазақстанда
педагогиқалық ойлардың даму тарихы жазылған біркатар ғалымдардың зерттеу
жұмыстарына ... ... ... ... ... өзінің ой -
пікірін жазған. Оның шағын кітапшасында қазақ халқының үзак тарихи ... ... ... бай ... сат - ... әдет -
ғұрыптары, адам мінез - құлқынын ережелері, тәрбие принциптері, тәсілдері,
құралдары баяндалған. Көшпелі ... ... ... - ... ... табиғи -климаттық жағдайларында оқыту және ... ... ... ... ... ... талаптар жөнінде автор сөз ... ... ... ... еңбек, эстетиқалық тәрбие, дене тәрбиесі,
әсіресе ер және қыз балалар арасындағы тәрбиенің ерекшелігі, мазмұны, ата ... және ... ... ... ... ... ... тәрбие жөнінде
мақал -мәтелдердің және халық ауыз әдебиетінің алатын орны жайлы ... ... ... көзқарасын байымдаған.
Қ. Жарықбаев пен С. Қалиевтің бірлесіп жазған ... ... и ... в ... атты ... ... ... жөнінде мәселелер қарастырылған. Солардың ішінде қазақ ... және ... ... ... ... әрбір жеке бойында
қандай қасиеттер болу керек, оған қандай талаптар қойылады. ... ... ... бірге халық педагогикасында жұмбақ, мақал - ... ... ... ... ... мәні жайлы құнды пікір
айтылған. VI - XV ... XX ... ... және ... ... ... философиялық және педагогиқалық ойлардың ... ... ... ... ... ... үлесін қосты.
Қазақ халқының өте әріден ата - бабаларының өмір ... ... ... күні ... дейін кәдесіне жарап келе жатқан рухани мұраның
бірі - халықтық педагогика.
Әр халықтың өзінің жас ... ... ... ... ... ержүрек ізгі ниетті ар - ожданы мол болып өссін деп армандайды, ... ... ... ... ... шешіп отырады. Ол үшін ғасырлар
бойы қолданып, сұрыпталып, тұрмыс, өмір тәжірибесінің сыннан өткен салт ... ... әдіс - ... ... келеді.
Халықтық педагогика дәуірдің небір қатал ... ... ... шым ... ... ... және салт - ... біте
қайнасып, бірге жасасып келе жатқан құнды қазына.
Тәрбиенің қайнар көзі ретінде халықтық педагогиканың аумағы кеңейе
түседі. Олар: ... ... ... ... ... ... - ... сөздер, ұлттық салттар мен дәстүрлері,
халықтық ойындар мен ойыншықтар.
Ертегілер баланы ... ... ... ... үйретеді, оның
қиялын дамытып, жан - ... ... - ... ... ... өрнектейді.
Батырлар жыры мен лириқалық дастандар, термелер мен өсиеттер, бесік
жыры адамгершілік тәрбиесінің куатты құралдары. Ол жырлар ... ... ... ... ... ... ұлттық мақтаныш
сезімін тудырады.
Аңыз ... ... ... елін сүйіп, еңбек етуге
зұлымдықпен күресе білуге үйретеді.
Жаңылытпаштар баланың тілін ширатады. Жаңылтпаштың ... мен ... ... әрі ... тілін ширатып, әрі ой - өрісін
кеңейтеді.
Жұмбақтар мен ... ... ... ... ... ... пайымдау қабілетін дамытады, оны тапқырлыққа баулиды.
Санамақтар баланың ойлау жүйесін жетілдіріп, оның сюжеті нұсқаларға
тапқырлық танытуға құштар етеді, ... ... ... ... ... ... қабілетін дамытуға септігін тигізеді. Мазақтамалық,
юморлық уытымен баланың басындағы кемшіліктерді көрсетіп, ... ... ... ... ... ... ... де
болған, халықтың мәдениеті өскен сайын, ауыз әдебиетінің бұл түрі ... ... әзіл ... ... ... - ... халықтың жиі қолданатын тәрбие құралы. Қазақ
халқының мысалдап, мәтелдеп, ... ... ... ... ... мақал - мәтелдері де мол. Ауыздан - ауызға тарайтын бұл ... ... ... ... ... ... баланы сөз қадірін білуге үйретеді, ата - ... ... ... ... ой мен ... сөздің мән
- мағынасын сезініп, терең ... ... ... ... ... кеңейтіп, сөз өнеріне қызықтырады. Жиренше, Сырым батыр, Төле
би, Қаз дауысты Қазыбек би, Байдалы ... ... ... ... ... ұлы ... терең философия.
Ұлттық салттар мен дәстүрлердің, әдет - ... ... ... ... ... ... ... 'бағалайды. "Дәстүрдің
де озығы бар, тозығы бар" - деп халық ең озық ... ... ... - ... мол мұра етіп ... ... әдет, әдемі әдеп, аталық
дәстүр, рәсім бәрі - бәрі ғасырлар бойы қалыптаскан ... ... толы үлгі - ... Әрбір ұлттың әдептілік қағидалары сол
ұлттың тарихи - мәдени дәрежесін айқыы ... ... ... ... Қазақ халқының әзілқойлығы, қалжыңбастығы ұлттық әдет
болса, оның ізеттілігі мен инабаттылығы, меймандостығы, сыйласымдылығы тағы
басқа игі әдеттері ... ... ... ... ... мен ... бала ... елеулі орын алады.
"Ақсерек пен көксерек", "Алтыбақан" сияқты ойындармен бірге ... ... ... ... дене ... асыл ... Жас
қыздар қуыршақ ойынын кейде күрделендіріп "қуыршақ театры" сияқты сюжетте
құрып ойнайтын. Әсіресе қыз ... үй ... ... үйренуі осы
қуыршақ ойындарынан басталады. Ертеде ойыншықтарды, көбінесе балалардың
өздері жасап, өз талғамы, өз ... өз ... ... іске бейімділігін,
ойын дамытып отырған.
¥лттық мерекелер мен тойлардың да тәрбиелік мәні зор. "Шілдехана
тойы", ... ... ... ... ... тойы" тағы баска тойлар мен
мерекелер ... ... ... ... ... ... қызық деп,
халық тойға дайындық кезінде баларды өнерге ынталандырып, еңбекке баулиды,
салтанатты салттарды қайта өткізу ... ... ... ... ... бір ... ... әулеттік тұрмыстық әулеттік, әдептік
өзгешеліктері болып табылады. Яғни әр бір ... ... тән ... ... ... ... дағдылану мен әдеппен, қалыптасады. Мысалы,
сәулет өнері белгілі бір ... ... тән ... ... ... ... сияқты күйшілік, әншілік, шешендік өнері де бір әулеттің өмірлік мәніне
айналған қымбат мұрасы ... ... ... ... сан ... бай. Оны ... үзбей тәлім - тәрбие ісінде пайдаланып келеді.
Ұлтымыздың ұлағатты дәстүрлерін келешекте де кеңінен ... ... ... ету ... ... ... халықтық педагогиканы оқу - тәрбие ... ... ... ... салт - ... әдет - ... халықтық өнеге мен ... ... ... ... жолдары мен бағыттарын анықтауда
біршама ұнамды тәжірибелері ... ... ... - тәрбиелік ой - пікірің бастауы, халықтың
рухани мұрасы. ... ... ... ... ... ... Халықтық педагогиканың мәні.
Қоғамның қазіргі даму кезеңінде болып жатқан әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... ... білім
мен тәрбие беру жүйесінің ісін жаңа сатыға көтеру қажеттілігі туындап
отырғандығы мәлім. ... ... ... ... қоғамның ұлттық мәдени
тұрғыдан кемелденуі жас ұрпақты өз ... ... ... ... ... өнегелі дәстүрлерімен тереңірек таныстыру, соның негізінде
жеке тұлғаны қалыптастырып, оның ... ... ... ... Өйткені, егемен еліміздің болашағы, оның рухани және материалдық
дамуы жас ұрпақтың білімі мен тәрбиесінің ... ... ... ... дамуында өзі күнбе - күн сезінетін,
еститін, көретін заттары құбылыстары, оқиғалары ... орын ... ... ... - ... ... педагогикасы.
Қазақ халқының сан ғасырлар бойы жинақтаған мол тәжірибесі, танымдық
мұрасы, салт - дәстүр, әдет - ғұрып, аңыз - ... ... ... ... өлең - жырлары, ұлттық ойындары ерекше тәрбиелік мәні бар баға
жетпес асыл қазына.
Мектепте бірқатар пәндерді ... ... бұл ... жан ... Кейбір пәндер - математика, әдебиет, ... ... ... ... ... әдет - ... салт - ... тиімді
пайдаланылуда. Математиканы оқыту саласындағы зерттеулердің бірі ... ... ... ... А. ... ғылыми
жетекшілігімен жүргізіліп жатқан «Бастауыш мектептегі математиканы оқыту
үрдісінде қазақ ... ... ... ... оқу ... ... болады. Бағдарламада болашақ бастауыш
сынып ... ... ... ... сабағында қолдануды
меңгерту және сол алған білімдерін мектеп ... ... ... ... ... үрдісінің нәтижелі болатындығының кепілі.
Халықтық педагогика мәселесіне байланысты ой қозғағанда Қорқыттың
ұлттық педагогикаға байланысты ... ... дана ... ... мен А. ... ... ... сүйенбей өте
алмаймыз. М. Жұмабаевтың «Педагогика» оқулығында ... ... ... ... ұлттық тәрбиеге негізделгенде ғана оның сапалы ... ... ... ... ... ... ... Байтұрсынұлы «Әдебиет танытқыш» еңбегінде, кемеңгер де ойшыл ... ... ... халықтың бай дәстүрі жете
сипатталады. Д. Әшімхановтың «Бес арыс» еңбегіне шолу ... ... қай - ... да балаға тәрбие беруде, олардың білімін
кеңейтіп көзқарасын қалыптастыруда ұлттық тәлім -тәрбиенің, әдет - ғұрыптың
алатын ... ... ... ... ... ... - ... жан - жақты дамыту
үшін нені оқыту, қалай оқыту керектігін айта келіп, ... ... ... ... арқылы олардың бойында халықтың рухани
байлығын сіңіруге болатынын дәйектейді.
Халықтық педагогика элементтерін сабақта және сабақтан тыс ... ... ... дәстүрлі емес жаңа ә'діс - тәсілдерімен ... ... ... ... арттырып, оқушылардың
математиқалық білімді игеруін қамтамасыз етеді және ... тіл ... ... ... ... ... ... мәдениетті
дәріптеу дағдыларының жетіле түсуіне ашады. Ең бастысы, оқушыны жеке тұлға
ретінде қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... - ... тұрғыдан білім көздерінін бірі.
Сондықтан ол ... ... ... ... ... және ... ... тәжірибесінде сыналған әдістемені кажететеді.
II. Екінші сыныпта математика сабағында халықтық ... ... ... ертегілер.
Қазіргі кездегі мектептің маңызды міндеттерінің бірі – баланың
қисынды (логиқалық) ойлауы мен шығармашылық қабілетін ... өз ... ... ... табылады. Осы бағытта жұмыс ... ... ... ... ... қолданудың
тиімді жақтары бар екендігіне көзім жетті.
Ертегі - баланың тақырыпқа деген ... ... ... Математика сабағында ертегіне қолдану оқушының оқу материалдарын
терең түсінуін жеңілдетеді, зейінін тұрақтандырып, есте сақтау ... ... ... ... нүкте, кесінді, сызык
түрлері, т.б. ... ... ... ... ... ... ... игеруге, тапсырманы өз бетімен түсіне отырып орындау мүмкіндігіне кол
жеткізеді. 1,2- сыныптарда «Ондықтар» такырыбын өткенде «Цифрлар айтысы»,
«Цифрлар және ... ... ... - ... ... ... ... мен таңбалануы, разряд бірліктеріне ... оның ... мен ... ... есте сақтауына көмектеседі.
Цифр мен сан ... ... ... де бұл ... ... «Туысқандар» ертегісін қолдану барысынды ... мен ... ... және ... оқушының өзіне айтқызу, оның өз
бетімен ойлануына, ізденушілігіне жетелейді.
Тәрбиелік жағынан алсақ - бұл ... ... пен ... ... сияқты жағымсыз қылықтан алыс жұруге бейімдейді.
Яғни, педагогиканы оқыта отырып тәрбиелеу, ... ... ... ... ... ұтымды әдістерінің бірі.
Ал, пәнаралық байланыс мәселесіне келсек, ... ... ... ... ... қоры ... тіл ... дамиды.
Осы іс - тәжірибені өз әріптестеріммен бөлісу мақсатында, сабақтарда
қолданылып жүрген ... ... ... ... отырмын.
Әсіресе, жас мұғалімдерге көмегі тиер деген ... ... және ... ... бір ел болыпты. Бұл елдің тұрғындары сандар екен.
Олармен қатар бұл елде ... да өмір ... ... ... ... сан ... екен. Ал цифрлар бар болғаны, он: 1,2,3,4,5,6,7,8,9,0.
Сандар мен цифрлар тату - тәтті өмір сүріп жатады. Мысалы, ... ... ... 15 саны ... ... егер оны жазу ... ... 1 және 5 цифры
қатар тұра қалып, 15 деген санды жаза қояды екен.
Күндер өтіп ... Here ... ... бір күні сандар цифрларға
келіп:
- Біз көппіз, ал сендер бар болғаны онсыңдар. ... біз ... - ... ... ... ... ... 0 цифры басқа цифрларға:
- Мақтаншақтары жоқ басқа елге кетейік. Сандар ... ... ... - ... ... ... ... жаңа үйлер салады. Енді әркім өзінің
есігіне нөмірін жазайын десе, жаза алмайды. Сандар өз ... ... ... да, ештеңе шықпайды. Өйткені олардың қасында цифрлар жоқ қой.
Сонда ғана сандар өз ... ... ... ... көп ... ... өмір сүре алмайы екен. Сандар енді цифрларды іздеп шығады. Ақырында
оларды ... ... ... ... ... цифрларды қайта алып келеді.
Содан бері сандар мен цифрлар тату - тәтті, достықта өмір сүріп жатыр
екен.
Нүктелер достығы.
Ерте - ерте ... ... ... елде кішкентай нүкте өмір сүріпті.
Бұл өзі өте әдемі қызыл түсті нүкте еді. (Мұғалім тақтаға түрлі - ... ал ... ... ... ... қарындашпен нүкте қояды).
Бір күні нүкте отырып ойланады:
- Шіркін менің көп досым болса ғой! Қой мен ... ... ... ... ... ... қақпаның сыртына енді ғана шығып келе жатса, оған қарсы бір
жасыл нүкте келе жатыр. Жасыл ... ... ... ... оның ... ... сұрайды.
- Дос іздеп шықтым. Менің қасыма қатар тұр, ... ... ... ... ... ... ... мен оқушылар бірінші нүктенің қасына
екінші нүктені қояды). Біраз уақыттан кейін ... ... мен ... алдынан көк түсті нүкте шықты.
Осылайша нүктелер саны күннен күнге ... дос ... ... сонша олар бір қатарға тұра ... еді, тұзу шыға ... тұзу ... ... тұзу ... ... болады.
Нүктелер тұзу келе жатса тұзу сызық шығады да, ал олар тұзу ... ... ... ... ... ... тұзу сызық пен қисық сызыкты сызып
үйренеді.
Мұғалім тұзудің ... ... ... кез - ... ... ... болатынын түсіндіреді.
Қарындаштың бастан кешкендері.
Ертеде бір қарындаш өмір сүріпті. Бір күні Қарындаш тұзу сызықтың ... ... Ол ... бойымен ұзақ жүріп, әбден шаршады. ... ... да, ... - өзі: "Әлі қанша жүрер екенмін? Мына ... ... бе, жоқ па?" - ... естіп тұрған тұзу күліп жібереді де:
1. Әй, Қарындаш - ай! Сен менің шегіме ешқашан ... ғой. ... шегі ... ... ме ... ... Қой, онда мен қайта кері қайтайын, адасып кетіп жүрермін, - ... Ол ... да шегі жоқ. ... шегі ... - деді ... ... әндетіп жіберді:
Шетсіз, шексіз тұзу сыз
Шетсіз, шексіз тұзу сыз, - деп.
Мұны естіген Қарындаш мұңайып қалады.
1. Сонда мен тоқтаусыз жүре ... ... Егер ... ... ... бойынан екі нүкте белгіле, - деді Тұзу.
(Балалар мұғаліммен бірге тұзудің бойынан екі нүкте белгілейді).
Алақай! - деп қуанып кетті Қарындаш. - Енді мен ... ... ... ... ... ... жүре аламын. Тоқта, сонда бұл қалай
аталады?
Бұл менің кесіндім, - деп жауап береді Тұзу ... ... ... ... Қарындашпен кесінді белгілейді).
Тұзудің кесіндісі, тұзудің кесіндісі, - деп қайталай отырып, Қарындаш
кесіндінің бір ... ... ... жүрді.
Міне, осылай кесінді пайда болған екен.
Цифрлар айтысы.
Бір күні цифрлар нөлмен ... ... да, оны ... Сен біз ... цифр ... да, түкке тұрмайсың! Мысалы, оқушы 2
цифрын алса, 2 текше алып қоя алады, ал сені алса ... қоя ... Иә, иә, ... де, ... де, - деді ... ... түкке түсінбейтін ақымақ екенсіңдер. Міне бір. Мен оның оң
жағына қатар тұра ... ... ... ... ... беріңдерші,- деді
нөл сандарға. Нөл бірдің оң жағына тұра қалып еді, бір 10 саны болып ... Егер ... оң ... тұра ... сен ... ... ... деді
нөл
беске. Нөл бестің оң жағына қатар тұра қалып еді, 50 санына айналып кетті.
. Сөйтіп, нөл барлық ... оң ... ... тұра ... цифрлардан
олардың қандай сандарға айналғанын сұрап шықты.
- Міне сендердің барлығыңды үлкейтемін, ал ... ... ... ... ... ... ойланыңдаршы, менің сендер үшін маңызым қандай?
Тіпті сендер жоқ ... де мен ... ... ... ... жауабын менсіз жаза аласыңдар ма: 5 - 5 =..., 7-7=...., 9-9=... .
- ... ... ... ... ... қоюға келмейді.
Цифрлар қатты ойланып қалады. Осыдан былай олар нөлді мазақтамайтын
болады.
Бірақ енді нөлден басқа цифрлар өзара дауласа бастады.
- Мен ... да ... мен ... бір ... ... ғой, - деп ... тоғыз шықты. Бір шегі қатқанша күліп алды да,
секіріп келіп, ... сол ... тұра ... Ал, ... енді кім ... сен бе, әлде мен бе? ... берші! - деді
бір (19 саны шықты ғой). Бір ... Мен енді ... ал сен бар ... ... Он ... ... пе? Осы ... 7 жүгіріп келіп, бірді қуып жіберді де, ... ... тұра ... еді, 79 саны ... - Мен 7 ... ... бе? - деді жеті ... барлық цифрлар келіп тоғыздың сол жағына тұрып көріп еді, бәрі 9-
дан үлкен болып шыға ... ... таң ... өзінің ойланбай мақтанғанына
ұялып қалды.
Цифрлар осыдан ... өз ... ... ... ... ... дұрыс па? Қандай қорытынды жасауға ... ... ... ... ... ... ғана ... ал егер олар
бір - бірімен қатар тұрса жағдай өзгеріп кетеді. Ең ... - ... ... ... ... оқушылардың өздері жасағандары
дұрыс).
Қасқыр, қой және шөпті судан өткізу.
Ерте заманда бір адамға қасқыр, қой және бір бау шөпті бірш - ... ... алып өту ... ... Судың жағасында бір ғана қайық ... ... әлгі адам ... ... бір ғана ... не ... не ... шөпті алып өте алады. Сонда әлгі адам бір ... ... ... ... арғы ... алып өте ... қойды алып өтеді, өйткені қасқыр шөпті жемейді, екінші шөпті
алып ... де, қой ... ... ... ... ... ... жаққа алып өтеді.
Сол жағаға қойды қалдырып, қасқырды алып ... ... ... ... ... есеп оқушылардың логиқалық ойлау қабілетін дамытады.
Қасқыр мен түлкі.
Бір күні ... мен ... бір ... ... бөліп жемекші болыпты.
Сонда қасқыр:
"Түлкі сен маған қарағанда есептерді жақсы шығарасың ғой, балықтарды ... - ... ... қу ... ... ... есеп ... алмайтынын
байқап, былай дейді:
- Біреуі саған екеуі маған, үшеуі саған тертеуі ... ... ... ... ... ... маған, тоғызы саған оны маған.
Сонда олардың жегені ... ... ... ... тақ ... = 25. Түлкіге жұп сандар: 2+4+6+8+10 = 30.
Екі достың байлық таластары.
Бір адам өзінің досына:
1. «Маған жүз қой бер, сонда мен ... екі есе бай ... - ... ... «Сен маған тек алты қой берсең, мен сенен 6 есе бай боламын»- депті.
Сонда әр қайсысында қанша қой болған?
Шешуі:
Біріншіде X қой, ... У қой ... 100-2 (у- ... 100) = у+ ... = ... 100 = 2(6х- ... = 40, у = ... 40 қой, 170 қой.
Табадағы самсалар.
Табаға бір ретте тек екі самса ғана ... ... ... бір
жағының пісуіне бір минөт, екінші жағының пісуіне бір ... ... ... ... ... Үш самсаны үш минөтте қалай пісіруге болады? Шешуі:
Табаға екі самса ғана сиятын болғандықтан, бірінші ... ... бір ... ... ... екінші минөтте біреуін алып тастап, үшінші
самсаны саламыз да, ... ... ... ... бір минөт қоямыз. Сонда
алғашқы самсамыз пісіп болады да, ... ... бір жағы ... ... ... ... самса мен алып ... ... ... ... ... ойындар.
Ұлттық ойындар пайдалану арқылы оқушылардың тәрбиелеу процесін
жетілдіру және оның ғылыми педагогиқалық негіздері жайлы айту ... ... ... мәселелерді анықтап алуды жөн деп білеміз.
Ұлттық ойындар халық - педагогикасының ажырамас бір саласы. Сондықтан
ол халық ... ... ... ... бір - ... байытып
отыратын, қос өзеннің бір жерге келіп тоғысқан екі арнасы ... ... ... педагогикасының аса белсенді, үнемі ... ... ... ... ... тұратын ұрпақ арқылы жалғасып, жаңара
беретін ... ... ... табылады. Сондықтан да оның аткарар қызметі
кең өрісті, ... Ол ... өмір ... ... ... ... ... жерінің қамын ойлайтын, ұлтқа тән нәрсенің бәрін қадір тұтатын, дара
тұлға - жаңа ... ... ... ... ... ұжымдық ой - қиялдан бас құрап, жеке ... ... ұлт ... түгел қамтитын, тұтас ұлтқа тән атадан
балаға мұра ... келе ... ... ... қазына. Олай дейтініміз, ұлт
ойындары «сол ұлттық өсіп жетілу барысындағы ұзақ_жолда пайда болып, оның
сан ... ... ... ... ... ... козғап, ұлттық
болмысы мен ... ... ... игі ... ... ... тұрғыдан қарағанда, ұлт ойындары сол ұлттың ғасырлар бойы жасаған
мұраларының заңды бір саласы, халқының игілігіне қызмет ететін, оның ... ... ... ... - ... ... ... құралы.
Ұлт ойындары халық педагогикасының құрамды бір бөлігі бола тұрып, өзін
дүниеге әкелушілердің есеюіне, ақыл - ойының толысып, қалыптасуына, олардың
өмірге ... ... ... қасиеттінің қалыптасып
жетіле түсуіне әсерін тигізеді. ¥лт ойындарының осындай қасиетін жақсы
танып ... адам ... ... ... ақыл - ой, ... ... ... бағалап, ұмыт болудан сақтап, қағаз бетіне түсіріп отырды.
Қазақ халқының рухани байлығын, оның ішінде ұлт ойындарын ... ... ... ... әлем ... паш ... бізге белгілі Италия
саяхатшысы Плано Карапини XIII ... ... ... ... ... осы ... халықтың тұрмысы, әдет - ... ... ... ... ... ... жинап, жазып
қалдырған.
Одан кейінгі кезеңде біз тағы да сол Италия жұртының аяулы ... ... ... орыс ... П.И. ... орыс ... ... венгер зерттеушісі А.Вамберидің, неміс этнографы Р.Каруцтың,
неміс ғалымы А. ... ... ... ... өкілдері А.Янушкевич,
С.Гросс, Б. Зеленский және басқалардың ... ... ... тасқа
бастырып, жүрек жарды жеке ниеттерін білдіргендерін зор ілтипатпен еске
аламыз.
Солай бола ... да ... XIX ... ... ... дейін
халқымыз жасаған басқа да рухани байлығы ... ұлт ... да ... жетпес қызметін, орындап, ел есінде сақталып келеді. Содан бері ... ... ... ... ... ... ... жаңа толқын жастар және әр ұлт зиялылары халықтық ойындар
бойынан өзгеше бір қасиет тауып, ... ... келе ... ... ... әлем ... ... мақсатында сол кезде шығып тұратын күнбе -
күнгі басылым беттерінде ... ... өз ... ... ... арасынан Е.А. Покоровскийдің, А.И. Ивановскийдің, ... Е.А. ... Ә. ... ... Н.Пантусовтың,
Ф.Лазеровскийдің, П.И. ... ... ... т.б. еңбектерін атап өтуге тиіспіз. Әр ұлт өкілдерінің кезінде
көшпенділер ... ... ... тіршілігі, мен ойын - суықтарына көңіл
бөлуі, оны зерттеуі, тегін ... ... ... оның ... ойын атаулының ешкімді де, еш уақытта да жайбарақат қалдыра
алмауынан болса, екіншіден, ойынның ... ... ... тілі ... әр ... ... кезеңімен орайлас келіп, ... ... ... ойын ... ... ... ... өзгелерді танып білуге деген ынтасын арггыруында,
төртіншіден, ойын - ... ... ... ... ... ... ... құралы, ұлт ... ... ... ... да ... керек. Олай
дейтініміз, қазақтың ұлт ойындары туралы ... ... ... мен оның
жеке нұсқаларын жинаушылар, көшпелі халықтан өздерінің мұндай өрелі өнерді
күтпегенін сөз етеді. Неміс ғалымы А. ... ... ... ... ... ... ... көрейік: «Мен қазақ ауылында болған кезімді
өмірімнің аса бір қуанышты кезеңі деп есептеймін. Себебі, ... ... ... сый ... мен ойын - ... ... шығатын емес. Мен
өмірімде осындай қысқа уақыт ішінде мұндай үлкен ... ... ... көрген емес едім, бірақ бұл кең ... ... ... ... ... керек.» - деп ағынан жарылған.
XIX ғасырдың бірінші жартысында ... ... ... ... ... А. Янушкевич қазақ халқының тұрмысын әр қырынан суреттей ... ... ойын - ... ... ... ... айта келіп,
былай дейді: «Кешкісін біздің үйде бір қазақ болды. Ол әр түрлі аңдар мен
кұстардың, әсіресе түйенің, ... ... ... ... ... одан ... айнытпай салу ешкімнің де колынан келмес еді».
Халық жасаған рухани мұралар сан алуан. Солардың ... тіл ... - ... ... ... мүмкіншілігін байыту тілегінен туындайтын
жаңылтпаш, балалар ертегілері, балалар ойыны, сайып келгенде, тәрбие
мүмкіншілігін ... оның ... ... ... болар, кезінде М.О. Әуезовтың қазақтың ұлттық ойындары туралы
айтқан мына сөздері ойға орала береді: ... ... өмір ... ... ... ... ... ойын өнері бар ғой. Ойын деген, ... ... ... ... ... ... ... шаттандыру ғана
емес, ойыннын өзінің ерекше ... ... М. ... бұл ... ... ... ... өмірінің өткеніне көз жіберсек, әрбір күзгі,
қысқы шаруашылықтың табысты аяқталуынан кейін, сәтті аяқталған ... ... ел ... басып келген жаудан кек алып, жеңіске жеткенде, ас
бергенде, халық мерекелері, ойын - сауықтар өткгзілген.
Қазақтың ұлттық ... ... ... күрес, теңге алу, қыз ... ... ату, ... ату т.б. ... ... ... ... маңызға
ие болды. Бұл ойындардың бәрі де атпен ойналатын ойын ... ... ... ... зор ... ... даярлық керек болды. Сол ... - ... ... жас ... ... ... мен жігіт ағалары,
атбегілері мен ауыл аксақалдары болып түгел қатынасатын. ... ... ... мен ... ... ... қосылатын аттар, оған
мінгізілетін балалар, ... ... қыз ... қыз бен ... ауыл ... ... ... ұйғаруы бойынша қатынасуға мүмкіншілік алатын болған.
Бұл, бір жағынан, ... ... ... ... ... ... ... деген ілтипат пен сенімді, басқаның ... ... ... ... ... ... құлшынысты туғызып, баланың ақыл -
ойын, қиялын ... ... ... ... ... ... түседі. Осы жағынан келгенде, ұлт ойындары халық педагогикасының
ажырамас бір бөлігі ретіндегі өзінің ... ... осы ... дейін
жүйелі атқаруда. Егеменді елге айналған жалпы халықтық және әлемдік маңызы
бар Абай мен Мұхтар ... ... ... ... ескі ... бабалардың ұлт ойындарына белсене қатынасуы ескі ... ... ... ... ... пен ... арттыра түсті.
Қазақтың ұлттық ойындарының халық ... ... ... бір тұсы ауыз ... ... жиі ... Әсіресе, ақындар
айтысында ойын туралы пікірлер, оның адам ... ... орны ... көп ... ақындар айтысының үлгілері мен балалар айтысы халық
арасында көп ... Бұл ойын ... ... ... ... ... ақыл - ойын ... қамымен үлкендердің үлгі - өнегесін олардың
бойына ерте ... ... ... ... «Айтыс ойыны», «Қыз бала мен ұл
баланың ... ... «Сан ... ... мен ... ... т.б. секілді
неше алуан ойын өлеңдері де кездеседі.
Қазақ халқында өз ойынан бір ауыз өлең ... ... ... ... Олай ... ... қазақ мектептерінде бастау алған бұл өнер
баланың ... ... ... өнерге деген құштарлығы мен
бейімділігін ерте ... ... елге ... ... ... ... тәрбиенің жаңа бет бұрысы елімізде жиі өте ... ... ... ... ... ... жас талап ақындардың жүлделі
орындарды жеңіп алуын айқын көрінеді.
Алайда біз хэслықтың ділі (менталиеті) ... сөз ... мұны ... еске ала ... Бұл ... өзге ... ерекше көрсететін
дәлелді мәселе екенін білдіреді. Олай болса, тарих қойнауынан бастау алып,
бізге жеткен ұлт ойындары ұрпақ тәрбиесінде әлі де өзіндік орны бар ... ... ... ... - ... Ал ... бәрі де ең алдымен сол ойынға да, оның ішінде
ұлт ойынарына қатысты сыртқы дүниені қабылдап түсінуінің нәтижесінде ішкі
логикасын жете ... ... ... ... қиын емес.
Олай болса, ұлт ойындары адамның денесін, ақыл - ойын жаттықтырушы,
адамның адамгершілік қастеттерін ... ... ... ... ... табылады. Адам өзінің көргені мен ұстап білгенін ой - ... ішкі жан ... ... ... ... ... ... әлеуметке
жеткізгенде, ол өнер ретінде танылып, көпшілік талқысына тартылады.
Солардың көпшілігі ойын - ... ... бас ... ... ... келетін болған.
¥лт ойындарын сабақта пайдалану.
Сабақ барысында ойын элементтерін дидактиқалық материал ретінде
пайдаланудың ... мол. Ойын ... ... ... ... білімге, өнерге құштарлығын қалыптастыруға болады. Нашар
оқитын оқушылардың өздері де ойын ... ... ... ... жігермен араласатыны анық нәрсе.
Өз басым ойын элементтерін пайдаланған ... ... ... Жарыс - сабақ барысында алма ағашынан алма ... не ... ... ... ойындарды пайдалана отырып сөздікті тексеру ... ... өз ... ... ... үшін ... ... қатысып,
қойылған сұраққа жауап іздеп ... ... ... ... ... атың кім?» деген сұрақты жай енгізгеннен көрі ойын арқылы енгізу
әсерлі. Бұл ойында оқушыларды 2 ... ... әр ... бір -бір ... шығып, өз тобындағы мүшелеріне «Сенің атың кім?» ... қоя ... ... ол ... өз атын ... ... береді, ерте біткен топ
мүшелері жеңіске жетеді.
Сабақ барысында менің басты ұстанымым - баланың ынта - ... ... ... Ол үшін ... ... Бұл бағытта халқымыздың ұлттық
ойындарының кейбір элементтерін сабақ ... ... ... ... ... ақыл - ... ... әсер етіп, өнер жарыстыруға, білгенін
ортаға салу секілді ізгі мақсаттарға жол ашады.
Сондай - ақ ұлт ... ... ... ... ... ... ойыны (немесе асық атып ойнау) қазіргі тәрбие мақсаттарына
сай өзгертуге ыңғайлы. 4 - сынып оқушыларымен бір ... ... ... сурет бойынша әңгіме құрау не сурет салу барысында осы ойынды
ойнаған ... әрі ... Он асық ... оны 1-ден 10-ға дейін нөмерлеп
қоржынға салып қоясың, сол нөмірге сәйкестендіріп конверт дайындап, ... ... ... ... ... ... қоржыннан алған
асық нөмірімен сол нөмірлі конвертті алып, ... ... ... ... ... да пайдаланған ұтымды. Мұғалім өтілген бір тақырыпты
тақтаға жазады. Айталық, «Мектеп». ... бір ... ... ... ... деп жазады да, орамалды екінші оқушының партасына тастайды, ол
оқушы тактаға шығып, «Мұғалім» деп ... ... ... ... сөздер жазылып, қамтылады. Құрақ құрау.
Дидактиқалық мақсаты. Геометриялық ... түр - ... ... мөлшеріне қарай ажыратуға дағдыландыру. Ұлттық қолөнеріміз ою -
өрнектер туралы мағлұматтар ... ... ... ... - түсті геометриялық
фигуралар, оюлар. Құрақ көрпеше үлгісі, өрнек салынған сандықтың көрнекті
суреті, не ... ... ... ... көрпеше, сандық туралы кіріспе әңгіме
жүргізеді.
Оқушыларға қажетті заттар ... ... ... ... ... ... ... әр оқушы өз шығармашылық өнерін
көрсетуге тиіс. Яғни ... ... ... фигураны, оюды
қиюластыра орналастырып, қатты қағаз, матаға жолақшалы апликация жасау және
олардың орналасу ... ... беру ... оқушы былай дейді: менің аппликациямның ортасында үлкен көк
дөңгелек, оң және сол жағында көк ... ... ... жасыл, төменгі
жағында көк үшбұрыш, ал оюлардың жанына сары ... ... ... сөйлеу шеберлігі дамиды, заттардың орналасу реті туралы
түсініктері кеңейеді. Ойынды мұғалім қалауынша жалғастыра алады.
Хан талапай.
Дидактиқалық ... ... ... ... ... ... тиянақтау.
Қажетті құрал - жабдықтар. Асық (саны 20)
Ойын мазмұны. Ойынды сыныппен жарыс түрінде өткізуге болады. Талапай - ау
талапай, ... ... ... ... алға шашамыз,
Талапайға басамыз, - деп өлең шумағын ... ... ... жібереді.
Оқушылар шашылған асықты жинап алады. Әр оқушы өзінің қолындағы асықты
сыныппен ... ... ... ... ... саны ... салыстыру жұмысы жүргізіледі. Кім асықты көп жинады?
Нешеу? Қаншасы артық? Сияқты ... қоя ... ... ... ... Белгісіз санды және өрнектің мәнін табуға
машықтандыру.
Қажетті құрал - жабдықтар. Белгісіз ... ... ... ... ... мен ... |7 | |9 | |
| |ш |ы |м |ш |
| |т | |Л |
| |ғ |ө | |Т ... |A |р |ш |ы |
| |с |т | |
| |ы | | |
| |р | | | |
2. ... ... ... бұл ... ... өте ... және ... болындар.
Тапсырманы тез орындаған команда 5 ұпай, 2 - ші ... 3 ұпай ... ... шығарған кезде әр командаға және 1 ұпайдан беріледі.
№1
Шешесі 3 қызына 9 тэтті беріп, ... ... 2 ... кем, ... тәтті кем алыңдар дейді. Әр қыз қанша тәттідён алған?
(Жауабы: 4,3,2)
№2
Алмұрт ағашында 10 алмұрт, ал алма ... 15 ... ... өсіп ... неше ... өсіп ... 10, ... алма ағашында алмұрт өспейді)
№3
Балық аулауға барғанда баланың 7 масасы ... 4 ... 4 ... Қолған масамен неше балық аулады?
(Жауабы: масамен балық ... ... ... мен ... ... саны ... ... неше құлын, неше қаз болуы мүмкін?
(Жауабы: 4 құлын, 3 қаз)
№5
Ең кіші екі таңбалы ... ең ... бір ... ... ... неше
шығады?
(Жауабы: 10 + 9- 19)
3. Саиамақ станциясы.
Бұл жарыста әр командадан 3 адамнан алынады. 3 оқушыны өздерің таңдап
шығарасындар. ... ... ... ... оңай ... ... шығарылған
есепке 1 ұпай беріледі. Тез шығарған ... және 1 ұпай ... 1 ... Үш ағайынды.
Арман, Аян, Абзал ағайынды үшеуі әр түрлі сыныпта оқиды. Абзал
Арманнан, ал Аян ... кіші ... Бұл ... ... ... ... ... Аян, ең кішісі Арман, ортаншысы Абзал)
№ 2 есеп. 5, 4, 3, 2, 1 ... ... ... ... 85 саны
шығатындай етіп қосу және азайту амалдарын*жаз.
(54 + 32-1 =85)
№ 3 есеп. Екі адам екі ... ... ... ... әрқайсысы неше
сағат шахмат ойнаған?
(2 сағат)
Әр ... ... ... 1 ұпай ... ... ... ... және
ұпай алады.
Тапқырлық станция
Санамақ сатнция
Логиқалық станция
Азайту станция
Сыйлық станция.
5. Сыйлық станция.
Бұл станцияда ... ... ... ... ... ... Балалар, математика қаласына жеттік. Сендерге бүгінгі ... ма, әлде ... ма? ... ... ... ... және одан ... алдыңдар?
Міне, балалар, өздерің көрген шығарсыңдар, математика нақты ... ... әрі ... әрі ... Математиканы оқу арқылы өздеріңе керекті
заттар ... ... қыры мен ... түсінуге болады. Соңынан
қорытындылап бағалайды.
Ойын таным әдістерімен бірге, іскерлікке, тапқырлыққа, жіг^рлілікке,
белсенділікке, ... ... ... ... ... қиялға, тәрбиелеумен бірге, санауға, өлшеуге,
беттестіру әдісіне, тең шамалылыққа, тең құрамдылыққа, топтауға., жіктеуге,
біріктіруге және т.б. сияқты математиқалық ұғымдарға ... ала ... ... бала тілі ... қызығу үшін ойын өмірмен үштастырыла алынмп, оның кажеттілігін
бала сезінуі тиіс. Сондай - ақ, ойын ... ... ... ... мақсаты айқын болуымен бірге, есептеуі аз, ойлану ... ... ... қажет.
Сабақтың тақырыбы: 3 + 54, 30 + 24 Сабақтың мақсаты:
Б. Қосудың ауыстырымдылық қасиетін колдану арқылы үйреншікті ... ... беу, екі ... ... ...... қосу мен азайту тәсілдерт енгізуге дайындық ... Д: ... ... ... машықтандыра түсу; теңдеуді шешудің «сынап көру»
тәсілін пысықтау. Т: Экономиқалық, ... ... ... ... ... кәрнекілігі: «Қыз қуу» ойынына байланысты суреттер, асық,
қоржын, кеспе қағаз, әдістеме.
Сабақтың әдісі: ... ... ... сұрақ - жауап.
Сабақ барысы,
Ұйымдастыру кезеңі:
1. Сәлемдесу
2. Түгелдеу
3. ... ... ... ... ... 16 - сы.
Сынып жұмысы, - деп жаздырамын.
II. Үй жұмысын тексеру:
Жаңа дәптерлерді ... үй ... ... дәптерлерді жинап
аламын. (Дәптерлерді сабақтың соңында жинап аламын).
III. Өткен такырыпты қайталау.
- ... ... біз ... мен ... ... оңай тәсілін
үйрендік.
(Тақтаға мына мысалдарды жазамын). 4 2 + = ( 2 +3 ) + 40 = 45 /\ 40 2
( 2 + 3 ) ... нені ... ... ... ... - ... -2 = (3-2) + 20 = 21 /\ 20 3
( 3 - 2 ) ... нені білдіреді?
Бірліктерді бірліктерден азайту. 2 5 + 50 = (20 + 50) + 5 = 75 /\ 20 5
( 20 + 50 ) ... нені ... ... ... ... - ... 20 , 50 деген қандай ондықтар?
Толық ондықтар.
3. 42 санында неше ондық, неше ... ... 4 ... 2 ... 4 ... неше ... ... 40 бірлік.
IV. Жаңа сабақ: 3 +56; 30 + 24
7. Ал, енді балалар, мұқият қараңдаршы! Тақтаға мысал есепті жазамын.
8. 43 + 5 ... тең ... +5 = ... Ал, енді ... ... ... Қосылғыштары қайсы?
43 және 5
1. 5 + 43 нешеге ... +43 = ... Екі ... не ... ... ... ауыстырғанмен
қосындының мәні өзгермейді.
45+ 50 нешеге тең? 45+50 = 95. 50+45 нешеге тең? 50+45 = 95.
-Екінші ... біз ... не ... ? ... орнын
ауыстырдық. Екі өрнектің мәні неге тең? 95 - ке. ... не ... ... ... қосындының мәні өзгермейді».
- Балалар, бұдан шығатын ереже:
«Қосылғыштардың орнын ... ... мәні ... ... ... келтіремін. 3 оқушы тақтаға шығып ... ... ... ... қандай ұлттық ойындарды білесіңдер?
- Қыз қуу, бәйге, көкпар, асық, ... ... ... ... біз барлық есептерді жарысып шығарамыз.
Жарыс қыздар мен ұлдар арасында болады.
2. Қазақ халқында қыздар мен ... ... «Қыз қуу» ... ... ... «Қыз куу» ... ... ойналады? Кім біледі?
3. Бала аттың үстінде отырып қызды қуалайды. Егер жетсе ... ... ... қыз ... оны ... ... ... есептің бәрін біз екі топқа бөлініп шығарамыз. I - топ
ұлдар, II - топ ... ... Қай ... ... ... екенін
бүгінгі біздің «Қыз қуу» ойынымен білеміз. Оны шығарған сайын, мына
аттың үстінде тұрған қызды не баланы ... ... ... ... қуу» ... ... 2. Қосындысын жаз және оның мәнін тап.
3 пен 56 ... бен 24 ... 3 + 56 = 59 2) 30 + 24 = ... ... ... ... ... бер.
1. Алдымен, бірліктерге бірліктерді қостым, содан кейін ондықты қостым.
3 + 56= (3 + 6) + 50 = ... ... ... ... қостым, содан кейін бірлікті қостым.
30 + 24= (30 + 20) + 4 = ... ... ... тағы екі ... жаз ... ... + 56-59 30 + 24 = 54
He байқадың?
Қосылғыштардың орнын ауыстырғанмен қосындының мәні өзгермейді. ... ... ... ... бер.
1. Алдымен, бірліктерге бірліктерді қостым, содан кейін ондықты қостым.
56 + 3= (6 + 3)+ 50 = 59
2. ... ... ... қостым, содан кейін бірлікті қостым.
24 + 30= (20 + 30) + 4 = ... 3. ... шеш: 10 — a = 5; a-5 = 5; 5 + ... Бұл тевдеулер «сынап көру» тәсілімен берілген а дегеніміз не?
4. Белгісіз сан.
5. Яғни мұндағы a - ны, ... ... ... табу керек.
3 оқушыдан ауызша сұраймын, кейінгі 3 оқушыға тақтаға шығартамын.
10-а = 5 а-5 = 5
а= 10-5 а = 5 + 5
а = 5 а= ... = 5 10-5 = ... ... ... ... - ... жарысы.
Қыздар ер бала туралы мақал - мәтел айтады. Ұлдар ... ... ... ... ... жолы ... т.с.с.
Қ: Ер жігіт ел үшін туады, ел үшін өледі. т.с.с.
№ 4. Оқы:
а) Асханаға 13 кг. Алма ... кг. ... ... ... ... ... жеміс сатып алынды?
ә) Асханаға сатып алынған X кг жемістің 10 килограмы түскі асқа жұмсалды.
Неше килограмм жеміс қалды?
Сұрактар:
1. Осы тапсырманың ... ... ... ... Here? ... шарты толық берілген.
3. Онышығар.
Алма - 13 кг.
Алмұрт - 5 кг.
Шешуі: 13 + 5= 18. Жауабы: барлығы 18 ... ... ... шығардың? Қосу.
5. Қандай сұраққа жауап бердің? Барлығы неше кг ... ... ... Қайсысы есеп емес? Ә - сі.
7. Неліктен? Себебі шарты толық емес.
8. Оны есепке айналдыруға бола ма? ... ... ... қажетті дерекпен толықтырып, есепке айналдыр және
шығар.
Сатып алынғаны - 18 кг.
Жүмсалғаны - 10 кг
Қалады - ? ... 18-10 = ... 8 кг ... амалмен шығардың? Алу.
11.Қандай сұраққа жауап бердің? Неше кг жеміс қалды?
1. Оқушының біреуіне оқытамын.
2. Есепті талдап; шығартамын.
Шешуін ауызша сұраймын.
V. Қорытынды.
«Сиқырлы ... ... ... 1. Қоржын туралы айтып беремін.
5. Балалар, қалай ойлайсывдар бұрын ата - бабамыз қоржынды не ... ... ... ... ... еді: ыдыс - аяқ, ... тағамдар. Оны
түйенің үстіне артып көшіп - қонып жүрді. Қазіргі біздің сөмкелеріміздің
орныны қолданып ... Оны ... ... ... жасайтын еді.
Сыртын оюлап әшекейлейді.
- Мына біздің қоржынымызда да ішінде бір ... ... Бұл ... ... ... ... тексеретін қоржын екен.
Оқушының біреуін шығарып, ішінен асық алдыртамын. Асық нөмірленген.
Сол нөмір бойынша кеспе қағаз ... ... ... ... жазылған.
1. 42 саны неше ондықтан, неше бірліктен тұрады?
42 = 4 ондық, 2 бірлік.
2. 1 сағатта неше ... ... ... = 60 ... ... 82 + 3 ... мәнін тап. Жақшалар арқылы.
82 + 3 = (2 + 3) + 80 = 85
4. 20 + 30 жазуы нені ... ... қосу ... ... 3 + 2 ... нені ... ... қосу деген жазуды білдіреді. Мына сұрақтарға
жауап бер:
6. 1 метр 1 ... неше ... ... 1 метр 1 сантиметрден неше сантиметр артық?
8. 1 дециметр 1 сантиметрден неше ... ... 1 ... 1 ... неше ... кем?
10. 1 сағат 1 тәуліктен неше сағат кем?
Жауабы:
6. 1м=10дм 7. 1м=100см
1м = ЮОсм 1м > ... 99см ... Ідм = Юсм 9. ісағ = ... > Ісм 1 мин < ... см ... 59 мин кем.
10. 1 ... = 24 ... сағ < 24 ... ... кем. VI. Үй ... 48 бет, № 5, 6 ... 5. 68 бен 72 - нің ... сандарды кему ретімен жаз. Салыстыр.
Ұқсастығы неде? Айырмашылығы неде? Неше топқа бөлуге болады?
72, 71, 70, 69, 68. 72 > 71 ... екі ... ... ... және ... ... Неше ... бөлуге болады?
№ 6. Әр толық ондық пен 4-тің ... жаз және ... ... әр ... ... ... ... байланысты екі тура теңдік ... ... + 4=14 14-4=10 14-10 = 4
20 + 4 = 24 24-4 = 20 24-20 = 4
30 + 4=34 34-4 = 30 34-30 = 4
40 + 4 = 44 44 - 4 = 40 44 - 40 = 4
50 + 4 = 54 54-4 = 50 54-50 = 4
60 + 4 = 64 —64-4 = 60 64-60 = 4
70 + 4 = 74 74-4 = 70 74-70 = 4
80 + 4 = 84 84-4 = 80 84-80 = 4
90 + 4 = 94 94 - 4 = 90 94 - 90 = ... «5» - өте ... ... ... ... бері тәрбие жөніндегі өнегелі істері
мен сөздері, тұрмысы, мәдениеті, ... өмір ... ... асыл ... ... ... Қай ... болмасын ұрпақ
тәрбиесі адамзаттың парызы болды. Әрбір халық өзінің тарихы мен ... жас ... ... бойы ... ... мен ... өмір ... сынынан өткен әдептілік, сыпайылық, адалдық,
инабаттылық, іскерлік, мейрімділік, қайрымдылық, еңбек сүйгіштік, үлкенді
сыйлау, оған ... ... ... ... ... ... екті.
Осылардың бәрі адамзат тәрбиесінде халық педагогикасының қандай роль
атқаратындығын ... ... ... беруде тек ұлттық дәстүрлер мен шектелуге
болмайды. Сондықтан ... ісі ... және ... болу үшін ... ... ... жөн.
Сондықтан да мектепте баларға білім беруде ұлттық тәрбие дэстүрлерін
басшылыққа алу- басты талап. Бұл ... ... ... ... ... көзі халықтық педагогика.
Қорыта келе:
1. Халықтық педагогика элементтерін оқыту оқушыларды ұлтын,
халқын, Отанын қастерлеп қалтқысыз еңбек етуге тәрбиелейді.
2. Халықтық педагогиканың ... ... ... ... ... ... ... есептер, санамақтар
т.б. ерте заманнан бастап, жас өспірімдердің ой-өрісін, зеректігін
дамыту, тапқырлығы мен шешендікке тәрбиелейді.
3. Халықтық ... ... ... ... ... ... ... рухани ойлау дәрежесі биік, этикадық талғамы
жоғары, ар - ожданы мал, еңбекқор етіп тәрбиелейді.
4. Халықтық педагогика ... ... ... ... емір ... өткен ... ... ... ілтипаттыққа тәрбиелейді.
5. Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ақадықова Б. "1001 ... // ... ... 2003ж, ... ... К.С. ... ... әдістемесінен бақылау
жұмыстары". — Шымкент, 2002ж.
3. Амонашвили Ш.А., Лысенкова С.Н., Шаталов В.Ф., және ... ... - ... ... ... А., ... К., ... ... Ж. ... применения развивающих
игр на уроках математики в ... ... ... 1999г.
5. Арғынбаев X. "Қазақ отбасы". -Алматы: "Қайнар", 1996ж.
6. Ақылбаева М. Қызықты есептер. //Бастауыш мектеп/ 2004ж. ... ... А. ... ...... педагогикасының
құрамдас бөлігі. // Ұлт тағылымы. 2002ж. №2.
8. ... Г. ... ... мәні ... ... ... 2003ж., ... 3., Қалиева Қ. "Этнопедагогика". Алматы, 1999ж.
10. Әбуова А. Жаңылтпаштар — тіл дамыту~құралы// Бастауыш мектеп. ... ... М.А., ... Г.А., ... ... ... ... оқыту методикасы". — Алматы.
"Мектеп", ... ... Б. ... ... шығаруға үйрету".— Алматы,
1983ж.
13. Бантова Б. ... ... ... ... ... Балтабай Е. Этнопедагогика және отан сүйгіштік тәрбие
// ... ... 2003ж. ... ... С. ... даярлық аса қажет.
// Қазақстан мектебі. 2003ж. №б.
16. Біләлова Ж. ... ... ... ... ... 2001ж.№і2.
17. Волкова С.И., Столярова Н.Н. "Тетрадь с математическими
заданиями". 2-3 класс.
18. Елубаева С. ... ... ... ... ... // ... ... 1991ж.№8.
19. Елубаева А. "Математикадан кластан тыс ... - ... ... ... С. "Қазақдың ... қара ... ... ... ... Едігенова А. Танымдық кызығуды қалыптастырудағы халық
ертегілерінің мүмкіндіктері.// Қазақстан мектебі. 2003ж.Х«9.
22. ... С. ... ... ... сипаттары.// Бастауыш мектеп.
2003ж.№2.
23. Жампозова Э. Ұлттық дәстүрге баушық. // Қазақстан ... ... ... Ш. ... ... сыбайлас. // Бастауыш мектеп. 1989ж. №11-12.
25. Ильина Т. "Педагогика". - Алматы, 1977ж.
26. Кенжебекова Р.И. "Бастауыш ... ... ... ... ... - ... 2001ж.
27. Кенжебекова Р.И. Бастауыш ... ... тыс ... ... ... пайдалана
отырып есеп шығаруға және имандылыққа тәрбиелеу. //Ұлт ... ... Д. ... ... ... //Бастауыш мектеп. 2004ж.№1.
29. Қалиева Г. ... ... ... мектеп. 2002ж.№8.
30. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев P.M. "Педагогика". - Алматы, 2000ж.
31. Қосанов Б.М. "Қазақстандағы ... ... ... ... Ш.Х. ... ... ... қызыкты тапсырмалар". — Алматы: "Атамұра", 1997ж.
33. Мендалиев Б. ... ... ... ... 2003, ... Наурызбайқызы Ә., Әубәкір Қ., ... ... ... мен ... ... ... ... "Рауан", 1994ж.
35. Нұрғанова 3. Ертегілер еліне саяхат. // Бастауыш мектеп. 2002 ж. №10.
36. Оспанов Т.Қ. "Математика". ... ... Т.Қ. ... ... математиканы оқыту".
-Алматы: "Мектеп", 1987ж.
38. Оспанов Т.Қ., Құрманалина Ш.Х., Кайыңбаев Ж.Т.,. ... ... ... ... Өтеев Ж. "Алтын көнбе университеті".// Қазақ тілі мен ... ... Е. ... ... ... ... "Рауан", 1994ж.
41. Сулеев О. "1-2 ... ... ... ... ...... ... Сардарова Ж. Компьютерлік ойындардың ... ... ... ... ... Л.Н., ... Т.К. "Обучение решению пропорциональными
величинами". — Москва:Просвещение. 1997ж.
44. Сауранбаева Н. "Ұлттық әдет-ғұрыптар туралы". -Алматы, 1968ж.
45. ... Ә. ... ... -Алматы: Казақ университеті, 1992ж. '
46. Табыддиев Ә. "700 ... ... ... ... ... Ә. ... этнопедагогикасы". -Алматы: "Санат", 2001ж.
48. Төлебекова Р. "Бала тәрбиесіндегі ... ... ... ... Г. ... ... ... //Бастауыш мектеп. 2002ж.№9.
50. Тотикова Г., Мүсабеков. Халық педагогикасы сабақта.
//Бастауыш мектеп. 2004ж.
51. Ұзақбаева С. "Тасыры терең тәрбие". —Алматы: "Білім", 1995ж.
52. Ұзақбаева С. ... ... ... ... ... —Алматы: "Білім", 1990ж.

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 61 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мұрагерлік құқық туралы ақпарат84 бет
Экологиялық қылмыстар туралы45 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Педагогика пәні жайлы ұғым11 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
2- сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану53 бет
«Жетілген тұлға» халық педагогикасының мақсаты20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь