Кәсіпорындағы негізгі капиталды пайдаланудың теориялық негіздері

Мазмұны

Кіріспе

1.тарау. Кәсіпорындағы негізгі капиталды пайдаланудың теориялық негіздері.
1.1 Кәсіпорын өндірісінде негізгі капиталды тиімді пайдаланудың мазмұны және оның құрылымы.
1.2 Негізгі капиталды пайдалану көрсеткіштері, оларды бағалау жолдары.
1.3 Негізгі капиталдың тиімділігін арттыру факторлары.

2.тарау. «Торғай Петролеум» АҚ экономикалық әлеуеті мен негізгі капиталды пайдалану тиімділігін бағалау.
2.1 «Торғай Петролеум» АҚ экономикалық белсенділігі талдау.
2.2 «Торғай Петролеум» АҚ негізгі құралдар қозғалысы
2.3 «Торғай Петролеум» АҚ негізгі капиталды пайдалану көрсеткіштерін талдау.

3. тарау. Кәсіпорында негізгі капиталдың тиімділігін көтеру бағыттары
3.1 Негізгі капиталдың тиімділігін арттыруда кәсіпорынның инвестициялық және инновациялық әлеуетін көтеру,
3.2 "Торғай Петролеум" АҚ негізгі капиталды пайдалануды жетілдіру бағыттары.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер

Қосымшалар
Кіріспе
Қазақстанның 2003-2005 жылдарға арналған индустриалды- инновациялық даму бағдарламасы мемелекеттің экономикалық саясатын қалыптастыра отырып, ел экономикасының шикізаттық даму бағытынан арылып, өңдеуші өнеркәсіптерді дамыту жолымен экономика саласын диверсификациялау арқылы тұрақты даму жолына қол жеткізуді көздейді. Сондықтан өңдеуші өнеркәсіпте және қызмет көрсету саласында бәсекеге жарамды және экспортқа бағытталған тауарлар, жүмыстар және қызметтер өндірісі мемелекеттің индустриалды-инновациялық саясатының басты мақсаты болып табылады.
Бұл бағдарламаны жүзеге асыру экономика құрылымына сапалы өзгерістер әкелетіндігімен , соның ішінде адамзат, өндіріс және табиғи капиталдарды тиімді пайдалана отырып, экономиканың тұрақты өсуіне ықпал ететіндігімен сипатталады.
Қазіргі таңда негізгі өндірістік қорлардың жағдайы мен оларды тиімді пайдалану кәсіпорынның шаруашылық қызметінің соңғы нәтижесіне тікелей әсер етеді. Кәсіпорында негізгі құралдар мен өндірістік қуатын ұтымды пайдалануды ұйымдастыру барлық технико-экономикалық көрсеткіштердің оң нәтижесін көрсетеді. Соның ішінде өнім көлемінің өсуіне, өзіндік құнның төмендеуіне, дайындаудың еңбек сыйымдылығына, табыстау және өндітріс рентабелділігінің өсуіне ықпал жасайды.
Кәсіпорында негізгі құралдарды қалыптастыруда ұтымды саясат жүргізудің маңызы зор. Ол ең алдымен кәсіпорында шығарылатын тауарларға нарықтық талаптарды және негізгі өндірістік қорлардың салалық ерекшеліктерін ескеру негізінде жүргізілуі тиіс. Кейінгі кезде еліміздегі өнеркәсіптегі негізгі капиталдардың жағдайына ерекше мән берілуде. өйткені, оларды пайдалану деңгейі өнеркәсіптің және жалпы халық шаруашылығының даму жағдайына айарлықтай әсер етеді. Мұнымен қай кезде де кәсіпорындарда негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану мәселесіне үнемі назар аударылатыны түсіндіріледі.
Экономиканы диверсификациялауға бағытталған индустриалды-инновациялық стратегияны іске асыру үшін алдағы міндет – бәсеке қабілетті экономика үлгісін таңдап, экономиканың негізі - өндірісті дамыта отырып, шикізат өндіруде қоршаған ортаны ластамай бірте-бірте таза өндіріске көшу, яғни қалдықсыз өндіріс деңгейіне жету жолында нарықтық тетіктерді қолдануымыз керек.
Отандық өнеркәсіптің тұрақты дамуына әсер ететін кедергілердің біріне өнеркәсіптегі техника сапасының төмен деңгейі болып отыр. Негізгі капиталдың моральдық және табиғи тозуға ұшырауы, кәсіпорындардағы өндірістің ескі құрал-жабдықтармен жұмыс істеуі импорттың аналогтармен бәсекеге түсе алмайтын сапасы төмен өнім өндіруге әкеп соқтырады. Өнімге сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та толық жүктелмейді.
Қазіргі кезде қолданылатын техниканың ішінде де моралдық және табиғи тозығы жеткен құрал-жабдықтардың үлесі көп деп айтуға болады. Тоқтап тұрған құрал-жабдықтарды іске қосу шараларын ұйымдастыру әлеуеті төмен болып отыр. Жалпы моральды және табиғи тозығы жеткен өндірістік аппарат басым. Өндірістегі құрал-жабдықтардың орташа жасы 20 жылдан астам.
Бұндай капиталды ұзақ уақыт сақтау еліміздің өндірістік аппаратының әрі қарай ескіруіне әкеп соқтырады, экономиканың жоғарғы қарқынмен ішкі дамуына және сыртқы нарықта бәсекеге қабілетті жоғары өнім өндіруге мүмкіндік бермейді. Еліміздің техникалық артта қалуы күшейе түседі және ол жыл өткен сайын жинақталған ғылыми техникалық әлеуеттің толық жойылуына әкеледі.
Демек, негізгі капиталды жаңарту бүгінгі күннің өзекті мәселесі болып отыр. Оларды өз уақытысында ауыстыру, техникамен жарақтандыру, модернизациялау, реконструкциялау үрдістерін жеделдету үшін инвестициялық және инновациялық ресурстардың қажеттілігі туындайды. өнеркәсіп кәсіпорындарында жаңа техникаға қажеттіліктің өсуі, әсіресе машина жасау өнеркәсібі өнімдерін сатып алуға инвестиция жеткіліксіз. Кәсіпорынның техникалық базасының төмендігінен және инвестицияняң тартымды болмауынан соңғы жылдары өнеркәсіптің өңдеу секторында инвестиция белседілігі бәсең болып келді. Инвестицияның басым бөлігі кен өнеркәсібіндегі мұнай-газ секторына бағытталды.
Мәселенің өзектілігі. Бүгiнгi таңда ғылымды көп қажетсiнетiн отандық өндiрiстi дамыту, бәсекеге қабiлеттi өнiмдердi алуға бағдарланған жаңа ақпараттық технологияларды әзiрлеу мен игеру және республиканың өнеркәсiп пен ғылыми-техникадағы әлеуетiн сақтау мен дамыту есебiнен ұлттық экономикалық қауiпсiздiк мүдделерiн қамтамасыз ету, сондай-ақ Қазақстан кәсіпорындарындағы негізгі құралдардың техникалық жағдайын үнемі көтеріп отыру, негізгі құралдарды үнемі жаңартып отыру саясатын ұйымдастыру бүгінгі күнде бәсекеге қабілеттілікті көтеруде басты өзектi стратегиялық мiндеттерi болып табылады.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Еліміздің бірқатар экономист ғалымдары кәсіпорында негізгі капиталды пайдаланудың теориялық және практикалық аспектілеріне терең зерттеу жүргізген. Олардың ішінен өз еңбектері мен ерекшелетіндер: К.О.Окаев, К. А. Сагадиев, А.С. Смагулов, А.И. Мырзахметова, У.Баймуратова,Р. С. Каренова. Л. Асабаева, А. Омаров, И. Тагашев және т.б.
Аталған ғалымдар еңбектерінде негізгі капиталдың экономикалық мәні, кәсіпорында тиімді пайдаланудың ерекшеліктері, кәсіпорында ұйымдастырылу саясаты терең зерттелген, сонымен бірге өнеркәсіптік кәсіпорындардағы негізгі құралдарды жаңарту құралы, өндіріске инновациялық жаңалық енгізу құралы және т.б тақырыптар төңірегіндегі мәселелер зерттелген.
        
        Мазмұны
Кіріспе
1-тарау. Кәсіпорындағы негізгі капиталды пайдаланудың теориялық негіздері.
1. Кәсіпорын өндірісінде негізгі капиталды тиімді пайдаланудың мазмұны
және оның құрылымы.
2. Негізгі капиталды пайдалану көрсеткіштері, оларды ... ... ... ... ... арттыру факторлары.
2-тарау. «Торғай Петролеум» АҚ экономикалық әлеуеті мен негізгі капиталды
пайдалану тиімділігін бағалау.
2.1 «Торғай Петролеум» АҚ ... ... ... ... ... АҚ ... ... қозғалысы
2.3 «Торғай Петролеум» АҚ негізгі капиталды пайдалану көрсеткіштерін
талдау.
3- тарау. Кәсіпорында негізгі капиталдың тиімділігін көтеру бағыттары
3.1 ... ... ... арттыруда кәсіпорынның инвестициялық
және инновациялық әлеуетін көтеру,
3.2 "Торғай ... АҚ ... ... ... ... әдебиеттер
Қосымшалар
Кіріспе
Қазақстанның 2003-2005 жылдарға арналған индустриалды- инновациялық
даму бағдарламасы мемелекеттің экономикалық саясатын қалыптастыра отырып,
ел ... ... даму ... арылып, өңдеуші өнеркәсіптерді
дамыту жолымен экономика саласын ... ... ... ... қол ... көздейді. Сондықтан өңдеуші өнеркәсіпте және қызмет
көрсету саласында бәсекеге жарамды және ... ... ... және қызметтер өндірісі мемелекеттің индустриалды-инновациялық
саясатының басты мақсаты болып табылады.
Бұл бағдарламаны жүзеге асыру экономика құрылымына ... ... , ... ішінде адамзат, өндіріс және табиғи капиталдарды
тиімді пайдалана отырып, экономиканың тұрақты өсуіне ықпал ... ... ... ... қорлардың жағдайы мен оларды тиімді
пайдалану кәсіпорынның шаруашылық қызметінің соңғы нәтижесіне тікелей әсер
етеді. Кәсіпорында ... ... мен ... ... ... ... ... технико-экономикалық көрсеткіштердің оң
нәтижесін көрсетеді. Соның ішінде өнім ... ... ... ... дайындаудың еңбек сыйымдылығына, табыстау және ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда ұтымды саясат жүргізудің
маңызы зор. Ол ең алдымен ... ... ... ... және ... ... ... салалық ерекшеліктерін ескеру
негізінде жүргізілуі тиіс. Кейінгі кезде еліміздегі өнеркәсіптегі ... ... ... мән ... ... ... пайдалану
деңгейі өнеркәсіптің және жалпы халық ... даму ... әсер ... Мұнымен қай кезде де кәсіпорындарда негізгі
өндірістік қорларды тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... индустриалды-инновациялық
стратегияны іске асыру үшін алдағы міндет – ... ... ... ... ... негізі - өндірісті дамыта отырып, шикізат
өндіруде қоршаған ортаны ластамай бірте-бірте таза ... ... ... ... ... жету жолында нарықтық тетіктерді қолдануымыз
керек.
Отандық өнеркәсіптің ... ... әсер ... ... ... техника сапасының төмен ... ... ... ... ... және ... тозуға ұшырауы, кәсіпорындардағы
өндірістің ескі құрал-жабдықтармен ... ... ... ... түсе ... сапасы төмен өнім өндіруге әкеп соқтырады. Өнімге
сұраныстың аздығынан өндірістік қуат та толық жүктелмейді.
Қазіргі кезде ... ... ... де ... және ... жеткен құрал-жабдықтардың үлесі көп деп айтуға болады. Тоқтап тұрған
құрал-жабдықтарды іске қосу шараларын ұйымдастыру әлеуеті төмен болып отыр.
Жалпы ... және ... ... ... өндірістік аппарат басым.
Өндірістегі құрал-жабдықтардың орташа жасы 20 ... ... ... ұзақ ... ... ... ... аппаратының
әрі қарай ескіруіне әкеп соқтырады, экономиканың жоғарғы қарқынмен ішкі
дамуына және ... ... ... ... ... өнім ... ... Еліміздің техникалық артта қалуы күшейе түседі және ... ... ... ... ғылыми техникалық әлеуеттің толық жойылуына
әкеледі.
Демек, негізгі капиталды жаңарту ... ... ... ... болып
отыр. Оларды өз уақытысында ... ... ... ... ... жеделдету үшін инвестициялық
және инновациялық ресурстардың ... ... ... жаңа ... ... ... ... машина жасау
өнеркәсібі өнімдерін сатып алуға инвестиция жеткіліксіз. ... ... ... және инвестицияняң тартымды болмауынан
соңғы жылдары өнеркәсіптің өңдеу секторында инвестиция белседілігі бәсең
болып ... ... ... ... кен ... ... бағытталды.
Мәселенің өзектілігі. Бүгiнгi таңда ғылымды көп қажетсiнетiн отандық
өндiрiстi дамыту, бәсекеге қабiлеттi өнiмдердi ... ... ... ... әзiрлеу мен игеру және республиканың өнеркәсiп
пен ғылыми-техникадағы әлеуетiн сақтау мен ... ... ... ... мүдделерiн қамтамасыз ету, сондай-ақ Қазақстан
кәсіпорындарындағы негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... ... жаңартып отыру саясатын ұйымдастыру бүгінгі
күнде бәсекеге қабілеттілікті көтеруде ... ... ... болып табылады.
Мәселенің зерттелу деңгейі. Еліміздің ... ... ... негізгі капиталды пайдаланудың теориялық және
практикалық аспектілеріне терең ... ... ... ... өз
еңбектері мен ерекшелетіндер: К.О.Окаев, К. А. Сагадиев, А.С. Смагулов,
А.И. Мырзахметова, ... С. ... Л. ... А. ... ... және ... ғалымдар еңбектерінде негізгі капиталдың экономикалық мәні,
кәсіпорында тиімді пайдаланудың ерекшеліктері, кәсіпорында ұйымдастырылу
саясаты ... ... ... бірге өнеркәсіптік кәсіпорындардағы
негізгі құралдарды жаңарту ... ... ... ... ... және т.б ... төңірегіндегі мәселелер зерттелген.
Дипломдық жұмыс 1-тараудан тұрады, оның алғашқы тарауы кәсіпорында
негізгі капиталдарды пайдаланудың теориялық негіздерінен мағлұмат ... ... ... оларды пайдалану көрсеткіштері мен бағалау
әдістері, сонымен қатар негізгі капиталдар қызметіне әсер ... ... ... ... зерттелу объектісі «Торғай ... ... мен ... ... құралдардың пайдалану
дәрежесі талданды.
Диплом жазу ... ... ... ... ... бағдарламалар мен заңнамалық құжаттар пайдаланылды.
1-тарау. Кәсіпорындағы негізгі капиталды пайдаланудың теориялық негіздері.
1. Кәсіпорын өндірісінде негізгі капиталды тиімді пайдаланудың мазмұны
және оның ... ... өз ... ... ... үшін ең ... табыс
әкелетін активтері болуы шарт, яғни негізгі капиталсыз мақсатын жүзеге
асыра алмайды. Нарықтық ... ... ... ... тиімділігінің өсуін ынталандырушы құрал ретінде қарастырсақ, осы
жағдайлардың ... ... ... ... ... мен олардың
өсуіне әсер ететін факторлар және оларды анықтау әдістеріне басты назар
аударылуы тиіс. ... ... ... маңызды критерийлер мен
тиімділік көрсеткіштерін дәл анықтай білу керек. Кәсіпорындағы ... ... ең ... оның ... ... қорының
көрсеткіштерінің алатын орны ерекше. Жалпы кәсіпорында өнім ... үш ... ... ... ... ... еңбек құралы және еңбек
пәні. Еңбек құралы ( машина, құрал-жабдық, ... және т.б) ... пәні ... материал)- өндірістік қордың заттық мазмұнынын
біріктіретін өндіріс құралдарын құрайды. ... ... ... – бұл ... ... ... ... өндіріс құралы, ол
өндіріс процесіндегі алатын орнына байланысты негізгі және айналым болып
бөлінеді.
Кез-келген кәсіпорынның ... ... ... ... құралдарымен анықталады. Еңбек құралдары және ғимараттар мен
құрылыстар кәсіпорынның материалдық ... ... ... ... табылады.
Экономика ғылымы барлық әртүрлі машина, ғимараттар, құрылыс, құрал-
жабдықтарды "негізгі капитал" деген экономикалық категорияға ... адам ... ... ... ... ... өз қажеттілігін толығымен
қанағаттандырады.
"Капитал" терминінің түсінігі мен ... ... ... ірі ... мен ... өкілдері түсіндіруге тырысты. Капитал
теориясының қалыптасуының ұзақ ... бар. А. Смит ... зат ... жинақталған қоры деп сипаттайды. Ал Д. Рикардо оны ... ... ... " ... ... ... ... мен тасы оған
қазіргі машина мен ... ... ... ... ... ... ... өзінің алдындағыларға қарағанда капиталды әлеуметтік сипаттағы
категория ретінде түсіндіреді. Ол "капитал - бұл қосымша ... ... ... құн" ... Өсу құны ол тек қана ... ... деп ... Сондықтан Маркс капиталды - бұл ең алдымен ... ... ... ... ... ... қатынас, соның ішінде жалдамалы
жұмысшылар мен ... ... деп ... ... ... Фишердің (1867-1947ж.ж) пікірі бойынша, капитал табыс
ағымына айналатын қызмет ... ... ... да бір капиталдың қызметі
қаншалықты жоғары бағаланған сайын, ол соншалықты жоғары табыс әкеледі ... ... ... одан ... ... ... негізінде бағалау
керек.
Жалпы, капитал - бұл өндіріске ресурс ... ... және ... ... ... құралдар. Капитал ұғымына
қазіргі таңда экономистер ... ... ... ... бухгалтерлер
капиталды фирмадағы барлық активтер (құралдар) десе, ... ... ... ... ... яғни ... құралдары түрінде
және ақшалай , яғни қаржылық формада, ал кейде тауарлық капитал, яғни тауар
түріндегі ... деп ... ... ... ... және айналым
капиталы деп бөлінеді.
Қазіргі таңда ... ... ... ... ... көп
кездеседі: кейбір экономистер бұл терминді "негізгі қор"деп ... бірі ... ... деп қарастырады. Біздің пікірімізше екінші
көзқарас ... ... ... ... ... алуға үмтылатын және
өндірістің капиталистік әдісі үшін де ... ... ... мен ... сәйкес келеді. Бұған дәлел ретінде мынаны айтуға
болады: жоспарлы экономикада негізгі қорлар мемлекет ... ... ... жұмыс атқарды, ал қазіргі кезде барлық компаниялар негізгі қорларды
тиімді пайдалану ... ... ... ... ... ... өндіріс
құралдарын пайдалану кәсіпорын ... ... ... осы ... қор" ұғымы "негізгі капитал" ұғымына айналады.
Қазақстандағы бухгалтердік стандартта негізгі құралдарды материалдық
өндіріс саласында да , ... емес ... да ... құралы ретінде ұзақ
мерзім бойы қолданылатын ... ... деп ... ... Л.Т. ... ... құралдар - ұйымда ұзақ уақыт болатын
жылжымалы және жылжымайтын мүліктердің жиынтық құны деп түсіндіреді.
Ал ... ... ... ... ұзақ ... кезеңінде
натуралдық формасын өзгертпей қызмет атқаратын, өзінің құнын ... ... ... деп ... ... негізгі өндірістік қоры - кез-келген өндірістік
кәсіпорынның материалдық техникалық ... ... ... ... ... ... ... деңгейі олардың көлеміне
байланысты. Негізгі ... ... және ... жоғары техникалық
жарақтануы еңбек процесін байытады, еңбекке шығармашылық сипат бере отырып,
қоғамның мәдени-техникалық ... ... ... ... - ... ... жасалған, тауар өндіру,
нарықтық және нарықтық емес қызметтер көрсет үшін өзгермейтін табиғи заттай
нысанда уақыттың ұзақ кезеңі ішінде бірнеше рет ... ... ... өз ... жасалынатын өнімдер мен қызметтерге көшіретін кәсіпорын
байлығының аса ... ... ... барлық түріне келесі экономикалық белгілер тән:
• Негізгі капиталдың барлық түрі өндіріске ... ... ... еңбек
өніміне өзінің натуралды түрінде бермейді. Еңбек құралының еңбек
пәнінен ( шикізат, ... т.б) ... ... ... ... ... ... түрі ұзақ уақыт кезегінде көптеген
өндірістік циклға қатысады.
• Негізгі ... ... түрі ... процесінде біртіндеп тозып
отырады және оның құны бөлшектеп, тозу шегіне байланысты дайын өнімге
құнын береді.
Негізгі қорларды есептеу, ... және ... үшін ... әртүрлі
белгілеріне байланысты жіктеп қарастырады.
Заттық-натуралдық құрамы принципі бойынша : үйлер мен ғимараттар,
табыстау қондырғылары, ... және күш ... мен ... ... ... құралдар мен құрылғылар, зертханалық жабдықтар, ... ... ... өндірістік және шаруашылық инвентар,ересек
жұмысшы және өнім беретін мал, ... ... және де ... жер ... деп ... сурет Кәсіпорындағы негізгі қор түсінігі
Атқаратын қызметтеріне байланысты өндірістік және өндірістік емес болып
бөлінеді.Өндірістік ... ... ... ... үнемі қатысады
және оған тікелей қызмет көрсетеді. Өндірістік емес ... ... ... ... қалыптасуына қатыспайды, өндірістік процестің жүруіне тек
қана ... ... әсер ... ұзақ ... бойы ... ... ... пәтерлер, коммуналдық - тұрмыстық мақсаттағы ғимараттар, құрылыстар,
бала-бақшалар, мектептер және т.б.
Негізгі ... ... ... ... әсер ету ... ... және пассив деп бөлудің маңызы зор. ... ... ... тобы ... ... атқарады. Жұмыс машиналары мен құрал-
жабдықтар, өлшеуіш приборлар мен ... ... ... ... үнемі қатысып отырады, өнім көлемінің өсуіне тікелей ... ... ... ... ... ... жатады. Негізгі қорлардың
басқа элементтері (өндірістік үйлер, инвентар және т.б) өнім өндіруге ... ... әсер ... олар ... қордың пассив бөлігі деп
аталады.
Негізгі өндірістік ... ... ... үлесі кәсіпорынның
өндірістік мүмкіндігін, техникалық жарақтану дәрежесін және өндірістік ... ... ... ... ... ... олардың жалпы
құнындағы негізгі құралдардың әрбір тобының ... ... ... қор ... ... ... және актив бөлігінің
басқа да элементтерінің ... ... ... ... ... өнім ... 1 ... шығарылады деп есептеледі. Негізгі қордың актив
бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... процесі механикаландырылған және
автоматтандырылған, өңдеудің ... ... кең ... ... ... жоғары деңгейдегі ... ... ... ... ... жіктелуі.
2. Негізгі капиталды пайдалану көрсеткіштері, оларды бағалау жолдары.
Қазіргі уақытта жүзеге ... ... ... ... қорлардың
әрбір теңгесіне шығарылатын өнімді көбейтуге жағдай жасайды. Бұл өндіріс
тиімділігін көтеруге ... ... ... ... ... өндіріс көлемі ешқандай қосымша салымдарсыз ұлғаяды,
екіншіден, еңбек өнімділігі өседі, өнімнің өзіндік құны азаяды.
Кәсіпорында және өнеркәсіпте ... ... ... ... ... үшін ... көрсеткіштер жүйесі қолданылыды:
1. негізгі құралдар құрылымының ... ... ... ... ... жалпылама көрсеткіштері;
3. негізгі қорлардың интенсивті және экстенсивті көрсеткіштері.
Бірінші топ көрсеткіштері: жаңару коэффициенті, негізгі қорлардың шығуы
коэффициенті, негізгі ... өсуі ... және ... ... ... ... үлес мөлшері.
Негізгі қорлардың жаңару коэффициенті (Ко) – ... ... ... ... ... ... ... және олардың интинсивтілігін
сипаттайды. Жаңару коэффициенті бір ... ... ... ... құралдар
сомасының (Фн) жыл аяғындағы негізгі құралдар сомасына қатынасымен
анықталады.(Фкг): Ко =Фн / ... ... шығу ... ... ... құралдардың
берілген кезеңдегі жойылу және шығу процесін ... Бұл ... ... ... ... ... ... (Фвыб) берілген
период басындағы негізгі құралдардың құнына (Фнг) қатынасымен табылады:
Квыб = Фвыб ... ... өсу ... (Крост) – негізгі құралдардың
жаңаруы есебінен салыстырмалы өсуін бейнелейді: Крост = (Фн - ... ... ... қордағы актив бөлігінің үлес салмағы негізгі
өндірістік қор құрылымының прогрессивтілігін сипаттайды, ... ... ... ... ... ... бөлігінің үлесі (машина, құрал-
жабдықтар, ... ... ... ... ... ... ... .
Көрсеткіштердің екінші тобына қор қайтарымдылығы және қор сиымдылығы,
қор қарулануы жатады.
Қор қайтаымдылығы (Фо) – ... ... ... ... ... көрсеткіш. Ол негізгі қордың 1 теңгесіне шығарылған
өнім көлемін ... ... ... ... ... (Фе) – бұл натуралды немесе құндық түрдегі шығарылған
тауалық өнімнің бір ... ... ... ... бір данасына
келетін негізгі қорлардың құны. Фе = Фсг/ Q
Қор қарулануы (Фв) ... ... ... ... және негізгі қорлардың орташа жылдық құнының өнеркәсіп-
өндірістік ... ... ... санына қатынасымен табылады. Фв =
Фсг/ Ч ( Ч – персоналдардың орташа тізімі.)
Еңбектің техникалық қарулануы : Ф тех = ... ... Фтех - ... ... ... ... орташа жылдық құны.
Бұл топтағы көрсеткіштер динамикасы кәсіпорында жүргізілген ұдайы
өндіріс процесі ... ... топ ... ... қордағы актив бөлігін пайдалану
деңгейін және өндірістік қуатты, сонымен қатар оларды пайдалануды жақсарту
мүмкіншіліктерінің жасырын резервтерін ... ... ... ... ... және интегралды пайдалану коэффициенті кіреді.
Экстенсивті пайдалану коэффициенті (Кэ), НӨҚ ... ... ... сипаттайды. Ол құрал-жабдықтардың істелген уақыттың қордың
календарлық уақытына қатынасы(Тк): Кэ =Тф/ ... ... ... коэффициентінің мәні бірлікке
жақындауы тиіс.
Кез-келген кәсіпорында амортизация аударымының дәлдігі, өнімнің өзіндік
құны, оған ... ... ... ... ... ... және ... көрсеткіштер негізгі өндірістік қордың бағалануының дұрыстығы мен
нақтылығына байланысты. Негізгі қорлардың жағдайы және пайдалануы натуралды
және ... ... ... ... ... қордың техникалық құрамын анықтауға
кәсіпорын обьектілерінің және саланың ... ... ... ... ... ... ... береді.
Натуралды көрсеткіштегі әрбір обьектінің мінездемесі ... ... ... ... тозу ... және ... құрамы мен жағдайындағы барлық болған өзгерістер көрсетіледі.
Негізгі қорлардың сақталуын бақылау мақсатында ... ... ... ... бұл оладың жағдайын және түгелдігін бақылап отырады.
Негізгі қорларды құндық ... бұл ... ... көлемін, құрылымын,
динамикасын, амортизациялық аударымдарын анықтау үшін және олардың ұдайы
өндірісін жоспарлау үшін ... ... ... ... ... ... ... маңызы зор болып табылады. Негізгі ... ... ... ... ... ... қалдық құнымен және келісілген құнымен
бағаланады.
Негізгі құралдардың бастапқы құны - ол активті салуға, ... ... ... ... ... ... ... сатып алу
барысында төленген салық сомаларынан, құрылысты салу кезінде алынған несие
үшін ... ... ... мен бұл ... ... ... ... жұмыс жағдайына келтірумен тікелей байланысты кез келген шығындардың
жиынтығынан тұрады. Негізгі құралдардың әртүрі бойынша бастапқы құнға ... ... ... ... ... ... алу бағасы, қозғалмайтын мүлік
жөніндегі агенттікке төленген комиссиялық ... ... ... ... ... үшін ... ... мен алымдар,
жерді тиісті мақсатқа пайдалануға әзірлеуге кеткен шығындар ... ... ... ... ... алу ... оны
тасымалдауға, әкелуге, тиеп, түсіруге кеткен ... және ... ... ... ... пайдалануға жарамдылығын
тексеру мақсатында кеткен шығындар жатады.
Кәсіпорынға келіп түскен негізгі қорлардың бастапқы құны ... ... ... ... ... құрылтайшылардың кәсіпорынның жарғылық
капиталға салған салымдарымен;
Кәсіпорынның өзінде шығарылған немесе ... ... және ... ... алынған – бұл объектілерді иеленуге жеткізу, монтаждау
және қондыруға кеткен нақты өндірістік шығындар, ... ... ... ... ... жеке ... қайтарымсыз түрде
тегін алынған, сонымен бірге үкімет ... ... ... ... ... ... бойынша субсидиялар беру;
Екі жақ келісімі бойынша ұзақ мерзімге жалға алу.
Негізгі құралдардың ... ... ... ... ... құн бойынша
келесі формуламен көрінеді.:
Фк = Фн + Фв – Фл,
Мұнда Фк – ... ... жыл ... ... ... қордың жыл басындығы құны;
Фв – бір жыл ішінде кірген негізгі қор құны;
Фг – бір жыл ішінде жойылған негізгі құралдар құны.
Негізгі ... ... құны - бұл ... ... бір уақыттағы яғни бүгінгі күндегі негізгі құралдың нарықтық бағасы
болып табылады .
Негізгі ... ... құны - ... ... ... ... ... есеп беру ақпаратында көрсетілген
негізгі құралдардың ... ... ... тозу ... алып
тастағандағы қалған құны болып табылады.
Негізгі құралдардың қалдық құны - негізгі құралдардың пайдалану ... ... оны ... жоюдан алынған іске жарамды ... ... ... ... ... ... ... алып тастау арқылы анықталады.
Негізгі қорларды қалдық құнмен есептеу ең ... ... ... жарамдылық коэффициентін және физикалық тозуын анықтау үшін
немесе бухгалтерлік ... ... үшін ... ... ... құны - бұл кез келген екі жақтың, яғни
негізгі құралдарды ... мен ... ... келісілген құн болып
табылады.
Негізгі қорладың нақты құны - кәсіпорында негізгі қорларды тұрғызуға,
қалыптастыруға ... , яғни ... ... алуға, жеткізуге, қондыруға және
басқа да берілген объектіні негізгі ... ... ... ... ... жеткізуге кеткен барлық шығындар құны.
Негізгі құралдарды қалпына келтіру құны – бұл олардың қазіргі ... ... ... Ол ... ... қалпына келтіру құнының олардың
бастапқы құнынан ауытқуы ... ҒТП ... ... инфляция
деңгейінен және т.б. негізгі қорларды өз уақытында объективті қайта бағалау
оладың жәй және ұдайы өндірісінде маңызды орын ... ... ... ... қайта бағалаудың оңтайлы жағы
негізгі қорлардың нақты дәл құнын объективті түрде бағалайды; өнім ... ... ... ... дәл ... негізгі қорлардың жәй ұдайы
өндірісіндегі амортизациялық аударымдар шамасын ... ... ... ... ... ... өткізілетін негізгі қорларға сату
бағасын объективті түрде белгілейді.
Негізгі қорларды ... ... ... ... ... ... сонымен қатар, капитал салымдарының көлемін, құрылымын анықтау
үшін керек. Негізгі құралдар өндіріс процесіне қатыса ... ... ... және ... тозу ... ... бастапқы қалпын біртіндеп
жоғалта бастайды. Негізгі қорлардың тозуы физикалық және ... ... ... өте келе негізгі қорлар тоза отырып, ... ... ... ... ... ... Бұл процесс негізгі қорлардың физикалық
тозуы деп аталады. Ол ... ... ... ... құрылыс және
дайындаудың сапасы, негізгі қорладың бастапқы сапасы, ... ... және ... ... ... ... негізгі қорлар қызмет
ететін ортаның белсенділік деңгейі, қызмет көрсетуші персоналдардың
деңгейі, ППР дер ... ... ... және т.б. ... ... ... ... – коррозиялық және құрал–жабдықтардың немесе
бөлшектердің механикалық тозуы.
Физикалық тозу пайдалану сапасын ... да оның ... ... ... ... шығындарды көбейтеді. Бұл негізгі
құралдың экономикалық тиімділігінің төмендегенін ... ... ... ... ... ... ... жұмыстары жүргізіледі.
Өзінің бастапқы сапасын жоғалтып және жаңа басқа аналогтық ... ... ... ... ... ... ... тозған
деп есептеледі.
Негізгі қорлардың физикалық тозу коэффициенті(К ф.т.):
К ф.т ... ... И- ... ... ... ... ... тозу
сомасы(аударылған амортизация);
Пс – негізгі қорлардың бастапқы немесе қалпына келтіру құны;
Негізгі ... ... ... олардың белгілі уақыттағы
физикалық жағдайын сипаттайды және мына формуламен есептеледі:
К г.ф. ... ... ... ... ... тозу ... де ... мүмкін:
К г.ф. = 100-К ф.т.
Бұл формулалардың негізгі кемшілігі негізгі қорлардың бірдей физикалық
тозуын ... ... ... бола бермейді.
Құрал-жабдықтар физикалық тозумен қатар, техникалық прогресс әсерінен
моралдық тозуға ұшырайды. ... ... ... ... өсуі
негізгі қорларды олардың моралдық тозуы салдарынан ауыстыру қажеттілігі
туады. ... ... ... маңызы бұл еңбек құралдарының өз
маңыздылығын, құнын ... ... ... ... өзінің физикалық
қызметінің мерзімі біткенге шейін жоғалтуы.
Моралдық тозу екі түрлі формада ... ... ... негізгі
қорлардың ұдайы өндірісінің қымбаттауы(арзандауы) нәтижесінде(инфляция
әсерінен немесе еңбек өнімділігінің өсуі , ... ... ... ... ... ... ... немесе төмендеуі әсерінен)болады;
екінші форма конструктивті жетілдірілген және ... ... ... болады.
Кәсіпорындарда моралды тозған құрал-жабдықтарды жаңалармен үнемі
ауыстырып отыру бұл соңғы ... өнім ... ... және ... ... ... ... есебінен өндіріс тиімділігінің
көтерілуіне әкеп соғады.
Жаңа техниканы ендіре ... ... ... ... ... негізгі қорлардың модернизациясына баса көңіл аудару қажет. Құрал-
жабдықтарды модернизациялау жаңа техникалық деңгейде ұстап және ... ... ... кәсіпорында негізгі қорлардың физикалық және ... ... ... ... Мұны ... ... мақсаты – кәсіпорын үшін
құрал-жабдықтардың тозуы теріс экономикалық әсерге ... ... ... ... ... моралды және физикалық ... ... ... процестерді басқару негізгі қорлардың ұдайы өндірісі саясатын
жүргізу арқылы болады.
Бұл саясаттың негізгі мақсаты ... ... үшін жәй ... ... ... ... ... техникалық жарақтануына
қолайлы ... ... ... ... ... және
салықтық заңдарды жүзеге асыру арқылы шешіледі.
Негізгі қорлардың ұдайы өндірісі – бұл реконструкция, техникалық қайта
жарақтануы, модернизация және ... ... ... ... үздіксіз
жаңарылу процесі.
Негізгі қорлардың ұдайы өндірісінің негізгі мақсаты – кәсіпорынды
сапалы және санды негізгі ... ... ... ету , ... ... ... істеу қабілетін сақтап тұру. Ұдайы ... ... ... ... ... шыққан негізгі қорлардың орнын толтыру,
өндіріс көлемін кеңейту мақсатында негізгі қорлар массасын көбейту, ... ... жас ... және ... ... ... яғни өндірістің техникалық деңгейін көтеруіндегі алатын орны
ерекше.
Кәсіпорынға негізгі қорлардың ... ... ... ... ... жарғылық капиталына салым түрінде, капитал салымы
нәтижесінде, қайтарымсыз берілген, жалга алу немесе беру нәтижесінде келіп
түсуі ... ... ... бұл қорларды әртүрлі пайдалану жағдайларымен,
қызмет көрсетуші персоналдардың кәсіби біліктілігімен, жүргізілетін жөндеу
жұмыстарының сапасынмен ... ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты. Жаңа құрал-жабдықтардың
пайдалану мерзімі олардың физикалық және моралдық тозу ... ... әдіс ... ... ... қызмет мерзімі –
негізгі құралдарды белгілі бір уақыт ... ... ... ... ... құралдарға үлкен капитал салымдары салынатындықтан ... ... ... ... ... ... ету ... танытады. Негізгі қорлардың пайдалы қызмет ... - ... ... ... олар ... жағдайларына,
оларды пайдаланатын жұмысшылардың техникалық ... ... ... ... ... уақытылығы мен сапасына
байланысты болады.
Негізгі құралдар табиғи және ... тоза ... ... ету ... ... құны ... өзінің қатысуымен шығарылған өнімге
берілуі қажет. Негізгі құралдардың құнының өнімге бұлай ... ... ... осы ... өзіндік құнына кіретін бұл өнімді ... ақша ... ... құралдар сомасын амортизациялық аударым деп
атайды. Бұдан құралдарды толық қалпына келтіруге ... ... ... Бұл қор ... ... ... ... жұмсалады.
Амортизация -бұл активтің қызмет ету мерзімі ішінде ... ... ... бөлу ... ... ... ... құн бастапқы құн мен жойылу құны ... ... ... құны ... ... түскен кезде қосалқы бөлшектердің,
металл қалдықтарының, пайдалы қызмет ... ... ... болатын
қалдықтардың болжамды құны ретінде анықталады.
Жылдық амортизациялық аударымдар (Аг) негізгі ... ... ... және
амортизациялық уақыт ұзақтығына (Та) байланысты болады:
Аг =(Сп - Сл)/Та
Негізгі қорлардың жалпы құны бастапқы ... мен ... ... құралады.
Амортизациялық кезең – бұл негізгі қорлардың құнының ... ... яғни ... пайдалану мерзімі. Мезімі қаншалықты ұзақ болған
сайын, ... ... ... сомасы соншалықты аз болады және
керісінше.
Жойылу құны – құрал -жабдықты ... ... ... ... кейін алуға болатын құралдар.
Бастапқы құнға жатқызылған және ... ... ... аударымдар амортизация нормасын анықтайды.(На):
На = (Аг /Сп )*100
Мұнда Сп- ... ... ... ... ... құрал-
жабдықтың бастапқы құны ... ... ... ... ... қалпына келтіру құны.
Амортизация мөлшері негізгі қорлардың құнын өтеудегі жылдық проценті
болып есептеледі. Ол экономикалық тұрғыда ... ... ... уақытында орнын толтырып тұруы қажет. Оларды есептегенде мақсатқа сәйкес
негізгі қорлардың қызмет мерзімдерін ... ... сай ... ... ... ... төзімділігі; сапалық тозу;техникамен қайта
жарақтанудағы келешекке арналған жоспар; жабдықтау балансы; жаңғырту және
күрделі жөндеу мүмкіндігі.
Нарықтық ... ... ... ... ... ... елеулі қосылысын білдіреді. Бірінші жағынан,
амортизациялық аударымның тым жоғары деңгейі өндіріс ... ... ... орай ... бәсекеге жарамдылығы төмендейді, алатын
пайдасының мөлшері де ... Сол ... ... ... ... деңгейі қысқарады. Екінші жағынан амортизациялық
аударымның кемітілген ... ... ... ... ... құралған қаржының
айналым мерзімін ұзартады, ал бұл олардың ескіріп ... ... ... салдарынан бәсекеге жарамдылығы төмендеп, ... ... ... ... мөлшерін дұрыс белгілеудің кәсіпорынның барлық шаруашылық
қызметіндегі ... зор. ... ... ... ... ... түрі ... тікелей есептеу жолымен анықтайды.
Амортизация объектілері болып шаруашылық жүргізу және ... үшін ұйым ... ... ... Амортизация ұйым
қорындағы (резервте, қоймада) ... ... ... ... ... ... ... шығындарына кіреді. өндіріс
шығындарына кірген амортизациялық аударымдар ... ... ұйым ... ... ... құралдар амортизациясы
бухгалтерлік есеп ... 6 ... ... үш ... бірі ... ... бірқалыпты әдіс (амортизация негізгі құралдардың пайдалану мерзіміне
байланысты бірқалыпты бөлінеді);
2. өндірістік әдіс ( ... ... ... ... қуатына
байланысты есептеледі);
3. жеделдетілген әдіс:
• қалдықты азайту әдісі (амортизация негізгі ... ... ... ... кумулятивті әдіс (амортизация сан сомасы бойынша есептеледі).
1. бірқалыпты есептеу әдісі барынша қарапайым әдіс болып табылады. Бұл
бойынша объектінің амортизацияланатын құны ай ... ... ... есептеп
шығарылады. бұл әдіс кезінде амотизациялық аударым сомасы - пайдалы қызмет
ету мерзіміне, Қазақстан Республикасының " ... және ... ... да ... төлемдер " туралы заңдық күші бар жарлығында белгіленген
амортизацияның шекті нормасына сүйеніп анықталады.
2. амортизацияны өндірістік әдіс арқылы ... ... ... ... қуат арасында тура байланыстылық ... ... өнім ... ... ... ... жүру ... және
т.б. көрсетілуі мүмкін.бұл әдіс пайдалну ... ... ... ... субъектінің шаруашылық қызметіндегі өзгерістерге
байланысты шектеулі болған жағдайларда қолайлы болып келеді.
3. негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... тиімді іс-әрекет жасайды.бұдан басқа, технологиялық жетілу
жағдайында құрал-жабдық моралдық жағынан тез ескіреді. сондықтан өндіріске
ғылыми-техникалық ... ... ... және ... ... ... арттыру үшін қаржылық жағдай тудыру
мақсатында ... ... ... ... әдісін -
қалдықты азайту әдісін немесе кумулятивті әдісін қолданады.кумулятивті әдіс
бойынша есептеп ... ... ... ... ... шығарылады.
коэффициент алымы пайдалы қызмет ету мерзіміне тең, ал бөлімі қызмет ... ... ... қалған кері тәртіптегі жыл санын білдіреді. Бқл
коэффициент пайдаланудың ... ... ... ... келеді, бірақ
амортизацияланатын құнның тұрақты мөлшеріне ... Бұл ... ... ... ... ... пайдаланудың алғашқы жылдарында
кейінгі жылдарға қарағанда әлдеқайда болады.
Кумулятывті санды анықтау үшін мына формула қолданылады:
N * [ N + 1]
S ... S - ... ... ал N - болжамды пайдалы қызмет ету ... ... ... ... тура ... әдіс кезінде қолданылатын
амортизация нормасы екі ... және ... тек ... ... ғана
қолданылады. Бұл ретте амортизация сомасы жылдан-жылға кеми береді, әрі ол
алғашқы жылдарда ... ... ... ... ... ... ... құнына дейін кемітуге қажетті мөлшерге дейін шектелген соңғы жылдан
басқа кезде болжанып отырған жойылу құны ... ... ... алынбайды
кесте-1
Негізгі құралдар амортизациясының әдістерін салыстыру
|әдістер ... ... ... әдіс ... ... ... үшін |
| ... және ... ... |
| ... ... ... |
| ... және ... шет елдерде |
| |кең ... |
| ... ... бірдей беріледі, |
| ... ... ... |
| ... ... ... |
|2. өндірістік әдіс ... ... ал ... құн тікелей|
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |
| |Бұл әдіс ... ... |
| ... техникалық көрсеткіштермен|
| ... ... |
| ... және газ |
| ... ... ... |
| ... пайдалану кезінде)|
|3.Жеделдетілген әдіс: ... ... ... тозу|
|қалдықты азайту әдісі; ... ... ... ... әдіс ... көп, ... бұл |
| ... ... тез ... тозатын|
| ... ... ... ... |
| ... ... |
| |Бұл ... құрал-жабдықтардың жаңа |
| ... ... ... |
| ... ... ... берілген негізгі құралдардың амортизициясы келесі
айдың бірінші күнінен ... ... ал ... шыққан негізгі құралдар
амортизациясы істен ... ... ... ... бірінші күнінен бастап
тоқтатылады
Амортизацияны есептеу негізгі құралдарды қайта құру мен ... ... ... ол ... ... ... ... оладың толық
қалыптасуына дейінгі уақытта жүргізілмейді. Бұдан басқа, ... жер, ... мал, ... ... ... ... сәулет
және өнер ескерткіштері, көпшілік ... ... ... ... ... ... ... факторлары.
Негізгі капиталдар қызметінің тиімділігіне бірнеше факторлар ... ... ... ... ... ... ... әсер етуші факторларға айтарлықтай назар аударылады. Олардың
тиімді қызмет жасауына әсер ... ... ... ... ... негізгі
құралдарды тиімді пайдалануды ұйымдастырудың ... зор. Ол ... ... тиімділікте, табыстылықта атқарылуына септігін ... ... ... ... ... ... ең ... құрылымдарына, яғни актив және пассив бөліктерінің үлесі ескерілуі
қажет. Негізгі құралдардың құрылымының қалыптасуы өндірістік ... ... ... ... ... өнім ... болып келеді. Оларға негізінен келесідей ... ... ... ... ... конструктивті-технологиялық
ерекшеіктері, өндіріс типі, өндірістің техникалық деңгейі мен технологиялық
үрдісі, ... ... ... ... ... ... ... географиялық орналасуы.
Ірі габаритті, жоғары салмақты және күделі конфигурациялы өндірісті
дайындау, өндірістік бірлік типі, ... және ... ... ... мен
технологияны пайдалану кәсіпорындағы негізгі құралдардың пассив бөлігінің
жоғарылығын сипаттайды. Біз білеміз, бұл кәсіпорын ... ... ... конфигурациялы, жеңіл салмақты тауарларды өндіруде және
массалық өндіріс типті кәсіпорындарды, технологиялық өндіріс ... ... ... жаңа ... мен ҒТП ... ... өнім ... ірі кісіпорындарда, шикізат көздеріне, энергетикалық
өндіріске, тұтынушыларға жақын орналасқан ... ... ... ... ... деңгейі сәйкесінше актив бөлігінің жоғары көрінісімен
сипатталады. ұ
сурет-3 Негізгі құралдар құрылымына әсер ететін факторлар.
Көптеген ... ... ... әсер ... ... ... ... тырысады.өнеркәсіп саласындағы кәсіпорындарда
негізгі құралдарға әсер ететін факторлар тобын сала ерекшелктерін ... ... ... ... ... 5- ... мәліметтерді келесідей жіктеп көрсетсек:
1.Кендерді өндіру кезіндегі табиғи факторлар. Табиғи факторлардың негізгі
құралдарға әсері айтарлықтай, соның ішінде мұнай өндіру ... ... ... ашық ... ... ... Бүл фактор ең алдымен қор қайтарымдылығы мен қор сыйымдылығына әсер
етеді:
0. ауданның климаттық ерекшеліктері(өте ... ... ... ... ... ... қар ... табиғи аппаттар
т.б);
сурет -4 Өнеркәсіп саласындағы негізгі өндірістік құралдарға әсер етуші
факторлар.
0. ... кен ... ... ... олардың орналасуы,
тұтастығы, кен орнынындағы газ, су ... ... ... және ... саны);
0. кендердің табиғи сапалы параметрлері.
Табиғи факторлардың өндіріске әсерін ... үшін ... ... ... ... көбейту, кен орнының нақты жағдайын дәл тануға
мүмкіндік береді.
0. ... ... мен ... ... және ... ... ... орналасу схемасын құруда игеруге тек ең
жақсы кен ... мен ... ... ... кен ... тек қана ... бөлігін таңдау.
2.техниккалық және технологияляқ факторлар,ол ғылыммен, ... ... ... мен ... ... ... техникалық жетілдіру әртүрлі мақсаттарда жүзеге
асырылуы мүмкін:
0. ... және ... ... ... ... ... ... материалдарды пайдалануға көшу;
0. өндіріс объектілерінің ұзақ уақыт ... ... ... ... тиімсіз, рентабелділігі жоқ және пайдалануға жарамсыз
деп есептелініп келген кен ... ... ... ... ... ... оның ... өсіру, және
сенімділігін көтеру;
0. шығарылатын өнім сапасын жоғарылату;
0. жұмыс орындарында қауіпсіз және ... ... ... өндірістің қоршаған ортаға зиянды әсерін төмендету;
0. мұнай қалдықтарын, шикізатын ысырапсыз, тиімді пайдалану,
яғни өндірісті ... ... ... дамуын тездету.
Техникалық прогрестің ... ... ... де ... ... мол, кәсіпорында ҒТП-ны жетілдіре отырып,
жаңа инновациялық идеяларды әкелу ең алдымен табысқа, өзіндік құнға, еңбек
өнімділігіне әсер ... ... ... ... ... факторлар. Нарықтық қатынастар жағдайында экономикалық
факторлар ... ... ... болады:
0. негізгі өндірістік қорларды пайдалну тиімділігіне әсер етуші еңбек
саны;
0. құрал-жабдықтарды ... ... және ... ... ... ... ... өндірістік қорлар құрылымын жетілдіру;
0. негізгі өндірістік құралдарды пайдалануды басқаруды жетілдіру.
4. Ұйымдық факторлар, ... ... және ... ... ең ... ... ұйым деңгейін жетілдірудің ролі
жоғары. Қор қайтарымдылығының көтерілуіне істегі ... ... ... орын алады. Бос тұрған жабдықтарды жою,
қондырылмаған құрал-жабдықтардың ... ... ... ... және ... ... ... пайдалану
нәтижесінде негізгі құралдарды пайдалануды жетілдіруге қол жеткізіледі.
Экономикалық көрсеткіштерді ... ... ... ... интенсивтендіру мен шоғырландыру болып табылады. өндірісті
техникалық прогресс, ... ... ... ... және ... ... ... өндірістік ұйымға жоғары дәрежеде әсер етеді.
4. әлеуметтік факторлар, бұл ұйымдағы жұмысшылардың қарым-қатынасы.
Сонымен қатар, ... ... ... ... және ... ... ... кадрлардың біліктілігін, еңбек
гигиенасын және тұрмыстық ... ... ... ... арқылы негізгі қорлардың оң көрсеткішіне, ... ... ... ... мән ... әсер етуге болады. Бұл
мақсаттарға ... ... ... тез ... ... ... тиімділігі белгілі уақыттарда кәсіпорын ... ... ... көрінеді. Мысалы, техникалық қауіпсіздікке,
өндірістік эстетикаға, қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған ... ... ... ... ... ... жағдайлардың, аурулардың болу мүмкіндігін төмендетеді,
еңбекке жарамдылықты өсіре отырып, ... ... мен ... ... әсер ... білім беруді дамыту ,
ақпараттарды ... тек қана ... ... қана ... ... тиімділік әкеледі, жаңа
идеялардың, ойдардың тууына, дамуына мүмкіндік тудырады, ... ... ...... ... ... АҚ экономикалық әлеуеті мен негізгі капиталды
пайдалану тиімділігін бағалау .
2.1 «Торғай Петролеум» АҚ экономикалық белсенділігін талдау
«ТОРҒАЙ-ПЕТРОЛЕУМ» Акционерлік Қоғамы ... ... ... газ ... ... мен Ресей Федерациясының ЛУКойл ААҚ ... ... ... ... ... ресурстарын
барлау, өңдеу және игеру мақсатында «Южнефтегаз» ... ... мен ... ААҚ ҰК ... кәсіпорын құру жөнінде келісім- шартқа
отырды. Осылай «Құмкөл- ЛУКойл» Акционерлік ... ... ... ... ... 1995 жылы ... айында акционерлік қоғам болып
тіркелді. Компанияның құрылтайшыларының бірі «Южнефтегаз» ... ... еді, яғни ... 50% акциясы Қазақстан
Республикасының иелігінде болды.Кейіннен «Южнефтегаз» МАҚ жекешелендірілуі
нәтижесінде Құмкөл – ЛУКойл ... ... ... ... ... ... ААҚ ... көшті. Дәл қазіргі уақытта қоғамның негізгі
құрылтайшылары - ... ... ... ... ... ... ... және Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы ... ... ... ... Ресорсиз» Ашық Акционерлік Қоғамы.
Құмкөл кен орны Қазақстанның оңтүстігіндегі Торғай ... ... ... және ... облысының Ұлытау ауданының құрамына
кіреді (бұрынғы Жезқазған облысы). Қызылорда қаласынан 200 ... ... ... ... кен орнының солтүстік
бөлігінде жалпы 15881га жерді «ТОРҒАЙ – ПЕТРОЛЕУМ» кен орны алып ... ... ... оңтүстік бөлігі ПККР иелігінде.
Кәсіпорынның заңды мекен – жайы - Қазақстан ... ... , ... «А» ... тіркелген нөмірі 4167-1993-АО(ИУ) 2002ж 14 мамырда ... ... ... берілген.
Меншік түрі - жекеменшік.
«Құмкөл - ЛУКойл» АҚ ... қоры -5 600 000 (бес ... алты жүз ... немесе 100 000 АҚШ доллары.
Жарғылық қорда құрылтайшылардың үлесі 50 де 50 - 50 ... ... АҚ және 50 000 АҚШ ...... ... ... Ресорсиз»АҚ
иелігінде.
«Құмкөл - ЛУКойл» жабық акционерлік қоғамына көмірсутегі шикізатын
игеру және ... үшін ... ... ... ... қазбаларды
пайдалану құқығына лицензия берді.
«Торғай Петролеум»АҚ –ның ... ... ... ... ... ... ... және эксплутациялау, шикізат пен ... ... ... және ... ... ... қызметтерді қоса отыоып,
олардың әрі қарай таратылуы мен өткізілуімен ... ... ... ... ... Жер ... жер ... және шельфте пайдаланылатын өнеркәсіптік
құрал-жабдықтар мен ғимараттардың, сондай-ақ құбыр ... ... ... ... мен пайдалануын;
• Мұнай мен газды жер жер бетіне шығаруын, эксплутациялық ұңғымалардағы
жұмыс процесін қолдауын және ... ... ... үшін және өңдеу үшін мұнай тазарту зауыттарына
жіберу;
• Мұнай мен газдан қосымша компоненттерді ... ... пен ... ... ... және ... Мұнай мен газды іздеу және барлау, құрылымдық және эксплуатациялықпен
бақа ұңғымаларды бұрғылауын;
• Мұнай-газ өнеркәсібі ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанның мұнай-
газ өнеркәсібінің дамуына көмек көрсетуін, бұрғылау кәсіпшілігін;
... ... ... және ... ... ... ... мен қосымша бөлшектердің капиталды жөндеуін;
• Шикізат, материал, ... ... ... мен ... бөлшектерін жеткізуін.
Құмкөл кен орны Торғай ойпатының оңтүстік ... ... ... жағынан ҚР Қарағанды облысы ұлытау ауданына кіреді.
Келісім-шартты территориясы – ауданы 15881 га болып келетін Құмкөл мұнайгаз
конденсатты кен орнының ... ... ... »АҚ ... ... ... ... тиімді
жүзеге асыру үшін мұнай өндірумен қатар ... ... ... Скажиналарды жөндеу;
• Жабдықтарды жөндеу;
• Құралдарды тексеру;
• Мемлекеттік сараптау;
• Жолдарды жөндеу және ... ... ... ... ... ... қызметтері;
• Тамақпен қамтамасыз ету қызметі;
• Коммуналдық қызметтер;
• Мұнайды тасымалдау қызметі;
• Байланыс қызметі;
• Медициналық ... ... АҚ ... технологиялық сызбанұсқа негізіне
бірқұбырлы жарықтың герметизделген жабық жүйе жатады. Скважинадағы газ
сұйықты ... ... ... ... ... қондырғышта мұнай ағыны
«Спутник» автоматты қрндырғышта өлшенеді де ... ... ... кейін газды мұнай ағыны топтық қондырғыға жіберіледі. Мұнда
сонымен қатар жақындағы мұнай ... ... ... ... ... ... ... скважинасына барады. Топтық
қондыпғышта 0,1-0,2 мПа ... ... ... ... ... асады.
Мұнай сеперациялаудан кейін 50-60 градусқа дейін жылыту пеші ... ... ... ... ... ... ... көлемі
өлшеніп, мұнай жинақтау коллекторына түседі. Ол мұнайды ... ... ... ... ... оргтехникаларына сәйкес 1997 жыл мұнайдың
848,0 мың тонна және 101,6 млн. М куб суды ... ... ... жетуі үшін 62 жаңа скважина, оның ішінде 46 өндіруші және ... ... ... ... ... ... жылы Құмкөл кен орнының келісім-шартты террриториясында 771,062
мың ... ... және ... м. Куб ... газ ... ... 931,165 мың м.куб су айдалды, үш ... және екі ... 34 ... ... 28 ... және 8 ... іске
қосылды.
Мұнайдың жоспарланған көлемінің өндірілмеуі негізінен құрылыс және жаңа
объектілерді орналастыру ... ... ... екі жақтың
құрылтайшылыарының қаржылландыру көздерінің жетіспеуіне тәуелді болды.
Мұнайды өндіру көбінесе фонтанды әдіспен жүзеге асырылады. 1997 ... ... ... ... ... асырылса, қалған екі скважина
механикалық әдіспен мұнай өндірді.
«Торғай Петролеум»АҚ- ... ... ... басым үлесі өз
қажеттіліктеріне жұмсалады. Ол шығындар ПП-0,63 ... су ... ... ... ішкі ... ... ... мұнайды жылытуға отын
ретінде пайдаланылады.
Келісім-шартты территорияда скважинаның қысымын ұстап тұру үшін ... ... ... іске ... ал ... ... ... арқылы қажетті қысым мен суды айдауды қамтамасыз етеді.
Барлығы мұнайды ішкі кәсіптік тасымалдау және сумен қамтамасыз ... ... ... 9 км ... ... ... АҚ мен ... Құмкөл Мұнай» АҚ-ның қызмет көрсету ... ... ... ішкі өнеркәсіптік тасымалдау мен дайындауды қуаты
3,0 млн т/жыл болып келетін ... ... ... ... ... мұнайды
өңдеу цехында жүзеег асырылады.
Алғашқы мұнайды өңдеу цехында ... ... ... ... ... ... ... ПКОП-қа жеткізіледі. Бұл
қызметті «КазТрансОйл» мұнай тасымалдаушы ұлттық компаниясы жүзеег асырады.
Құмкөл кен орнының ... ... кен ... ... ... жауын-шашын өте аз болады. Температура жазда +30, +35
градус целсийге дейін ... ... -33, -40 ... ... ... Бұл ... ... батыстан шығысқа бағыттыалған жел соғып
тұрады. ... ... ... мен жел ... кен ... өндірістік газдылығы төменгі неокомның және юралық
қойылымдарда ... ... ... ... екі ... ... ... юрада үш көкжиек бар(Ю-І, Ю-ІІ, Ю-ІІІ) және
орта юрада бір көкжиек бар(Ю- ІІІІ).
Борды көкжиек қойылымдарда, яғни ... ... ... ... ал бор ... ... м.тереңдікте орналасқан. Ю-І, Ю-
ІІ және Ю-ІІІ көкжиегінде газды шапкалары бар.
М-І ... екі ... ... ... ... «А» ... ені бойынша көбірек ұсталған және ... ... ... «А» ... жері ... ... «Б» тыңайған жері
екі бөлікке ... ...... болып табылады, оңтүстік-
пласталық жиынтық. Солтүстік тыңайған жердің биіктігі 8,5 м, ... ... ... ... екі ... ... ... берілген, бөлек тыңайған
жерлерде құмды пропластиктер ... ... ... Көкжиекте биіктігі
17м-ге жететін массивті мұнайлы тыңы бар.
Ю-І көкжиегінде мұнайлы ауданы ... ... және 2-3 ... ... ... ... Тыңайған жер мұнайлы газды, пласталық
сводалық, тектоникалық-экрандалған. Газды бөлігінің биіктігі – 32м, ... ... ... ... 1-2 ... пласты түрінде. Тыңайған жер
газды, пласталық ... ... ... ... -9 м, мұнайлы- 91м.
Ю-ІІІ көкжиегі екі құмды пласталы, тыңайған жер ... ... ... ... ... ... басымырақ бөлшектенуімен сипатталады, оның құрамы 5
пласта-каллекторлармен ерекшеленеді. Тыңайған жер газды ... ... ... және босалқы газдың баланстық қоры көлемді әдіспен есептелген.
Мұнайдың баланстық қоры 153208,0 мың ... ... 89442 мың ... ... ... Босалқы газдың баланстық қоры – 1722 млн.м куб –С2
категориялы.
Құмкөл кен орнында ... ... 1988 жылы ... ... ... ... бөлігі «Құмкөл
мұнайлыгазды кен орнының зеттемлі технологиялық ... ... ... ... ... Онда 4х эксплуатациялық объектілері
ерекшеленген: І объект(М-І+ІІ көкжиегі), ІІ объект(Ю-І+ІІ), ІІІ ... ... және ІІІІ ... ... ... АҚ ... құрылымы. Кәсіпорынның басқару органы-
директорлардың кеңесі ьолып табылады. ... ... бас ... ... Оған ... кадрлар жөніндегі инспектор, техникалық
қауіпсіздік және ... ... ... заң ... ... ... Бас ... кәсіпорынд басқару бойынша орынбасарлары
болады: бас директордың бірінші орынбасары, экономика және ... ... және ... боынша бас маман. әрбір орынбасардың қол астында
өзінің арнаулы мәселелерін шешуге арналған ... ... ... ... ... ... басқа екі орынбасардың қызметтерін
реттейді, оның тікелей қол астына капиталды құрылыс ... ... ... ... және ... ... бағынады.
Экономика және қаржы жөніндегі орынбасар бухгалтерия, экономикалық
қызмет жәнге қаржылық қызметтің ... ... Бұл ... қызметі кәсіпорындағы қаржылық қызметті басқарады, ... ... және ... ... мәселелерімен айналысады.
Бухгалтерия қаржы есебінде берілген ақпараттардың толықтығына және
шынайылығына жауапты.
Негізгі құралдар есебі, материалды емес ... ... ... ... ... ... қызметтерін бас бухгалтенрдің орынбасары жүзеге
асырады.
өндіріс бойынша бас маман келесі өндірістік жұмысшылар қызметін басқарады:
• Геологиялық қызмет;
• Басқару ... ... ... ... қызмет;
• өндірістік-технологиялық қызмет.
Сондай-ақ бұл орынбасардың қол астына мұнай және газ өндіру цехы, оған
өндіру бригадалары мен ... ... да ... ... ... ... ... ресурстар қызметін және аударма қызметін басқарады. Кеңсе
қызметі кәсіпорын қызметтерін қажетті кеңсе заттарымен жабдықтап ... ... ... ... мен ... да ... ... мен
қабылдауға, оны тиісті мекен-жайларға жіберумен айналысады.
Кәсіпорында аударма қызметі де маңызды жұмыс атқарады. Онда екі ... ... ... бар: ... тіл ... және
ағылшын тілі аудармашылары.
Кәсіпорындағы бүкіл салықтар мен аударымдарды салық қызметі реттеп
отырады.
«Торғай Петролеум» АҚ ... ішкі және ... ... ... ... маркетинг қызметінің атқаратын маңызы зор. Бұл бөлімнің
басты қызметі – бұл ... ... ... ... яғни сатып
алушылармен және қызмет көрсетуші компаниялармен байланыс жасайды, осндай-
ақ ішкі және сыртқы ... ... ... ... ... өз ... ... Мұнай және газды тасымалдау,
сонымен бірге құбырлардың жаңа экспорттық ... ... ... ... маңызы зор. 2015 жылға қарй елде жылына 150-170 млн.тонна
мұнай ... деп ... яғны ... ... төрт есе ... ... ... кеңейіп, үнемі диверсификацияланбайтын
болса біздің еліміз құбыр өткізгіш қуатының дефицитіне тап ... ... ... АҚ ... ... АҚ ... ... филиалын
қолданады. Құмкөл кен орнынан бастап Құмкөл-Қарақойын мұнай ... Ол ... 1989 жылы ... ұзындығы 450км, кіру диаметрі
530мм,шығу ... 720мм, екі ... ... құю ... ... құбыр
өнімділігі 5 млн.т/ жылына. Қарақойынға мұнай келіп, құю ... Кіші ... ... 5-10 мың, ... ал ... 15-40 мың ... атасудан темір жол ... ... мен ... ... ... кесіп Дружбадан Қытай мемлекетіндегі
Алашаньхоу қаласына барады.
Қытай меемлекеті ... ... АҚ -ның ... ... ... ... кен орнынан Қытайға апратын тура мұнай құбырын ашу
жоспарлануда.
2003 жыл ұзындығы 178 км, диаметрі 16 дюйм ... ... ... – Арысқұм – Майбұлақ кен орындарын қосатын Жосалы станцияларында
жаңа мұнай құю ... бар ... ... салу ... ... ... қабілеті – 140000 баррель күніне. ҚАМ бойынша мұнайды тасымалдау
көлік жолын шамамен ... ... ... ...... мұнай құбыры 1989 жылдан бері Пентро Қазақстан Ойл
Продактс мұнай айдау станцияларына ... ... ... ... ... ... істейді. Оның ұзындығы 630 мм, өнімділігі 6 млн ... ... екі ... МҚС бар. Бұл ... ... Чарджоуға апарады.
«Торғай Петролеум» АҚ батыс филиалында қолданады. Жосалы терминалынан
темір жолдары арқылы мұнай Атырау немесе ... ... ... ... ... ... ... Петролеум» АҚ иелігінде
600цистерналары бар. Егер цистерналар ... ... ... ... ... ... Атырау қаласында мұнайды
қабылдап, құйылып, КТК құбыры ... ... ... ... МҚС ... Қазақстан КТК-сы болып табылады.бұдан
әрі Ресей КТК басталады.
Ақтау Портына дейін де мұнай Жосалы терминалынан ... жол ... Бұл ... ... жүзеге асырады. Ақтау портында
мұнайды «НЭК -Ақтау»компаниясы қабылдап, ... ... ... ... ... ... одан әрі Батулиге жібереді.
«Торғай Петролеум» АҚ басты экспедиторлары «Петро ... ... ... ... ... ... ... экспедиторлық компанияларға төлемін алдын-ала жасйды. Яғни
келісім-шарт ... ... ... ... міндеттейді.
Кәсіпорынның негізгі экономикалық белсенділігі оның негізгі техника-
экономикалық көрсеткіштерінен көрінеді. Төмендегі кестедегі мәліметтерден
«Торғай Петролеум» АҚ ... ... ... ... ... ... жылы 2803 ... көлемінде мұнай өндірілді, яғни бұл
алдыңғы жылға қарағанда 1303 мың.тоннаға жоғары немесе мұнай өндіру көлемі
86,9%-ға ... Ал ... ... – 27836 ... болды, бұл да сол
пайызға өсті. Кәсіпорнда ... ... және ... да ... ... жылы (2826-2803) 83 мың.тонна мұнайды ... ... ... ... жол берілмеуі керек. Тауарлық көлемнің ... ... ... ... ... ... ... жылы
4139231 мың.теңгеге немесе 85,3% өсті. Бұл көрсеткіштің мәні кәсіпорынның
соңғы қаржылық нәтижесіне ... ... ... ... ... құрылымында ең үлкен үлес салмақты өнімдер мен тауарларды өткізуден
түсетін табыс алады, оның мөлшері өнім ... ... оның ... ... да ... ... Петролеум» АҚ техника-экономикалық көрсеткіштері.
|№ ... ... ... ... ... |
| | | | | |+/- |% |
|1 ... өндіру көлемі |Мың.тонна |1500 |2803 |1303 |186,9 |
|2 ... ... ... |1494 |2783 |1889 |186,3 |
|3 ... ... |Мың,теңге |18333286 |25797848 |7464562 |140,7 |
| |түскен табыс | | | | | |
|4 ... ... ... |4854818 ... |4139231 |185,3 |
| ... құны | | | | | |
|5 ... табыс |Мың,теңге |13478468 |16803799 |3225331 |124,6 |
|6 ... ... ... |2456869 |2074187 |-382682 |84,4 |
|7 ... ... ... |11021599 |14729612 |3708013 |136,6 |
| |түскен табыс | | | | | |
|8 | ... ... ... |1994455 |115,6 |
| ... ... ... | | | | |
| ... | | | | | |
|9 ... ... ... |8914610 |10310728 |1396118 |115,6 |
|10 |Негізгі өндірістік |Мың,теңге |6017557 |8651011 |2633454 |143,8 |
| ... ... | | | | | |
| ... құны | | | | | ... ... ... ... |4894 |3949 |-945 |80,7 |
| ... ... ... | | | | | ... |1тонна өткізілген |Теңге |4894 |3977 |-916 |81,3 |
| ... ... құны | | | | | ... ... ... | ... |9236 |11162 |1926 |120,9 ... |өнім рентабелділігі |% |121,9 |93,16 |28,74 | ... ... ... |% |48,6 |93,2 |44,6 | ... ... рентабелділігі|% |148,1 |119,2 |147,1 | ... ... ... ... |296 |305 |9 |103 |
| ... | | | | | ... ... ... ... |6194,5 |84583,1 |78388,6 |136,5 |
| |өнімділігі | | | | | ... ... ... қорлар дер кезінде азайтылып
тұратындығы, өнім тез арада өткізіліп ... және ... ... ... жиі ... ... ... ең қажетті ... ... ... ... ... өткізуден түскен табыс
әрдайым ұлғайып отырады.
Кәсіпорын қызметінің нәтижесәне әсер ... ... бірі ... ... ... құны болып табылады. «Торғай ... ... ... құны оның сату ... 2,5 ... ... болғандықтан жалпы
табысы жоғары болып отыр. Мысалы: есепті жылы ... 1 ... ... ... құны 3977 ... ... оны ... 11162
теңгеге сатқан. «Торғай петролеум» АҚ өзіндік құн келесідей есептелген.
Кесте3
Кәсіпорында өнімнің өзіндік құнының құрылымы
|№ ... |өлш. ... ... |
| | ... ... |
| ... шығындар, с.і: | | |
|1 ... ... |% |0,70 |
|2 ... |% |1,51 |
|3 ... қоры |% |7,80 |
|4 ... ... |% |1,64 |
|5 |НӨҚ ... |% |15,50 |
|6 ... емес ... |% |1,32 |
| ... | | |
|7 ... ... |% |0,69 |
|8 |Жер ... |% |0,02 |
|9 |ТҚ және ... ... |% |0,27 |
| ... ... | | ... |Сақтау |% |3,00 ... ... |% |0,50 ... |Қалдықтарға төлемдер |% |2,00 ... ... |% |0,80 ... ... жұмсалған шығындар|% |1,20 ... ... |% |41,10 ... ... ... |% |21,94 |
| ... | | |
| ... |% |100 ... ... ... жоғарыдағы кестедегі мәліметтерден көріп
отырғанымыздай негізгі құралдарға салынатын амортизация және салықтарға
төленетін ... ... ... ... құнның есепті жылы төмендеуі, сәйкесінше өткізілген өнімнен
түскен табыстың өсуі кәсіпорында жалпы ... ... ... ... ... өнімді өткізуден түскен табыс пен өткізілген өнімнің
өзіндік құнының арасындағы ... ... ... ... ... табыс «Торғай Петролеум» АҚ есепті жылы 325331 мың. ... ... - ға ... бұл ... өсуіне әсер ететін маңызды фактор бұл
өндірістің өзіндік ... ... ... ... ... 2005 жыл ... өсуі ... өткізу көлемінің 86,9% -ға өсуі жалпы табысты көбейтті.
Жалпы табыс пен кезең шығындары арасындағы айырма негізгі қызметтен
түскен ... ... ... ... өнімді өткізуден ... ... ... ... ... төмен деңгейі және есепті жылы
кезең шығындарының ... ... ... ... табыс түсіріп отыр.
Сондай-ақ кәсіпорын қызметінің маңызды көрсеткіші – таза табыс. ... ... ... ... ... ... барлық қарыз-
қаражаттардан және салықтардан құтылғаннан ... ... ... ... АҚ да 2005 жылы таза ... 1396118 мың, теңгеге немесе 15,6%-ға
өсті. Бұл жоғарыдағы факторлардың әсерінен болып отыр.
Кәсіпорынның мүліктік жай-күйі де ... ... өз ... ... ... АҚ -ның ... өндірістік қордың жалпы соммасында
негізгі ... ... 95%-ды ... Бұл ... ... жоғары деңгейде жарақталғандығымке түсіндіріледі. Есепті ... ... ... ... құны 2633454 мың ... яғни 43,8%-ға
өскен. Кәсіпорында негізгі ... ... ... ... ... ... жоғарылатады. 2004 жылы кәсіпорында ... ... ... 6194,5 мың, ... ... жылы 84883,1 ... құрады, яғни еңбек өнімділігі 36,5%-ға өскен, бұл ... ... ... ... ... өсуінен болды десе болады. Жұмысшыла саны
2005 жылы 9 адамға, яғни 3%-ға өсті. Сонымен қатар ... ... ... ... ... төмендеуі мен өндіріс рентабелділігінен де
болуы мүмкін. Еңбек өнімділігінің өсуі ... әсер ... ... ... ... ... тиімді атқаар отырып, еңебк
мотивациясын жоғарылатылады. Біз білетініміздей, жұмысшылар мотивациясының
негізгі формасы – бұл ... ... ... АҚ ... ... ... жылы жоғарылады.
Кәсіпорын қызметінің нәтижесін рентабелділік көрсеткіштерімен
анықтауға болады. «Торғай Петролеум» АҚ ... ... ... қарағанда 19,2%-ға төмендеді, бұған скважиналардың дебитінің
төмендеуі әсер етуі мүмкін. Енгізгі ... ... ... және
айналым құралдарының айналымын тездету арқылы өндіріс рентабелділігінің
өсуіне қол жеткізуге ... ... ... ... тыс ... тырысу керек.
Өнім рентабелділігі көрсеткіші мәні есепті жылы өндіріске және өнімді
өткізуге жұмсаған әрбір теңгесіне 93,12 теңге пайда ... ... ... және ... ... ... әсері бар. Ал, сату рентабелділігі
өндірістік және коммерциялық қызметтің ... ... 1 ... өнімнен кәсіпорын 93,2 теңге пайда алынды.
Кәсіпорынның кадрлық саясатына иоқталатан болсақ, кәсіпорын кадрлары
маңызды ресурстардың бірі болып ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайын талдаудың маңызы өте зор. Бұл
кәсіпорынның ... ие ... ... ... ... ... өндірістік-кәсіпкерлік қызметінің нәтижелері үшін ... ... ... ... талдауда негізгі ақпарат көзі жылдық
бухгалтерлік есеп формалары болып табылады: ф.№1 ... ... ... ... есебі», ф.№3 «негізгі құралдар қозғалысы туралы
есеп» және « Бухгалтерлік баланстың қосымшалары».
Қаржылық есептің маңызды ... ... ... ... ... және ... өзқгерістерді зерттеу болып табылады.
Кесте-4
«Торғай Петролеум» АҚ баланс активтерінің ... мен ... ... ... |өзгерістер |
| | | |+/- |% ... құны ... ... |1822578 |86 ... |6109579 |8696385 |2586806 |142,3 ... ... |5447813 |7361798 |1913985 |135,13 ... ... |- |- |- | ... активтер |6964757 |2555373 ... |36,69 ... ... |2088 |1365 |-723 |65,37 ... өнім |216835 |111469 |-105336 |51,41 ... ... активтердің нақты құныны көрсететін баланс
валютасының есепті жылы 1822578 мың теңгеге немесе 86% -ға ... ... Бұл ... әрі қарайғы дамуын көрсететіндіктен оның жұмысының
оң нәтижесін сипаттайды. ... ... ... ... ... ... және есепті жылы неге көбірек көңіл бөлінгенін, ... ... ...... ... ... және
кәсіпорын мүлкінің мобилділігін (іске тартылуын) анықтау қажет. Ол ... ... ... ... ... көлемін анықтау
қажет.өндірістік потенцииал құны біз талдау жүргізіп ... ... ... 5447813 мың теңгені, жыл аяғында71361798 мың теңгені құрайды,
яғни1913985 мың ... ... 35%-ға ... ... ... ... ... жыл соңында 95%-ды құрайды, бұл өндірістің
мақсаттағы мүлік коэффициентінің қалыпты ... сай ... ... ... ... волютасындағы ағымдағы активтер ... ... ... ... ... ... ... төлем қабілеттілігі. Төлем қабілеттілігі бар деп, ... ... ... ... көп жоғары кәсіпорынды айтуға
болады.кәсіпорынның тек қарыздарды өтеуге ғана емес ... ... ... үшін ... болуы тиіс. Егер төлем қабілеттіліг коэффициенті 1-
ге тең немесе үлкен болса, онда ол ... ... ... екндігін
білдіреді. Егер коэффициент 1-ден аз болса, онда төлеу ... ... ашу ... Петролеум» АҚ активтерінің ... мен ... ... |Көрсеткіштер ... ... |
|1 ... активтер |6964757 |2555373 |
|2 ... ... |1802075 |5318458 |
|3 ... ... |6092556 |450469 |
|4 ... қорлар |2428443 |136465 |
|5 |Абс. ... ... |3,38 |0,085 |
|7 ... ... ... |3,861 |0,48 |
|8 ... қорлардың |0,134 |0,025 |
| ... ... ... | | ... ... ... 2005 жылы ... өтімділік
коэффициенті азайып, 0,085 теңгені ... Бұл 5005 жылы ... ақша ... мен ... ... аз ... Бұл дегеніміз кәсіпорынның ағымдағы міндеттемелерімен өтеу
қабілеті төмендегені.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті 2004жылы 3,86 ... ... ... ... ... ... міндеттемелерді ағымдағы активтер мен
өтеу қабілетінің төмендігі байқалады. ... ... ... ... ... өте аз ... ... ол 2005жылы ағымдағы
активтердің ... ... өз ... ... ... ... – бұл ... табыстылығы және оны бағалау. Ол абсолютті
және салыстырмалы ... ...... Петролеум» АҚ табыстылығын бағалау.
|№ |Көрсеткіштер |2004 жыл ... ... ... ... ... | | | ... |өн.өтк. түскен табыс ... ... |140,7 ... ... ... |1347778468 ... |124,6 |
|3 ... ... |11021599 ... |133,6 ... ... емес ... |1713558 |- | |
| ... | | | ... ... ... дейінгі табыс|12735157 |1472912 |115,6 ... ... ... |8914610 ... |115,6 ... ... | | | ... |Актив табыстылығы ... |0,92 |135,3 ... ... ... |1,28 |4,03 |314,8 |
| ... | | | ... ... қорлар |0,68 |0,92 |135,3 |
| ... | | | ... ... көлемінің табыстылығы |0,74 |0,65 |87,8 ... ... ... |2027 |- |- |
| ... | | | ... ... ... |0,79 |1,74 |219,9 |
| ... | | | ... ... абсолютті көрсеткіші өнімді өткізуден түскен
алынатын табыс. Ол қаржы –шаруашылық қызметінің нәтижесі ... ... құн ... ... жәге т.с.с ... мен міндетті төлемдер,
сондай-ақ қайтарылған тауарлардың құны, сату шегерімдері алынып ... ... бұл ... ... жылы ... ... қатар барлық абсолютті көрсеткіштердің мәнінің есепті жыл көбейгені
байқалады.
Табыстылықтың салыстырмалы көрсеткіштеріне нарықтық ... ... ... ... жасау, қаржыландыру көздерін
ынталандыру және оларды тиімді пайдалну сияқты мүмкіндіктерін анықтайтын,
осы кәсіпорын ... ... ... ... жатады.
Кәсіпорын мүліктерінің тиімділігін өлшеудің бірден-бір дұрыс ... бірі - ... ... ол таза ... ... ... ... активтердің табыстылық деңгейі өткен жылмен салыстырғанда 24
пунктке өскен және ... ... яғни бұл ... активтердің 1
теңгесінен 0,92 теңге ... ... ал ... ... ... ... ... 4 теңге табыс алған, бұл кәсіпорын ... ... және ... ... ... көрсеткіш – меншікті
капиталдың ... ... ... Дәл осы ... бір ... компаниялардың акцияларына баға белгілеу барысында ... ... Бұл ... ... 0,79% -дан ... өсіп ... қатар өндірістік қорлардың табыстылық деңгейі таза ... ... ... ... мен ... ... ... қатынасы ретінде есептеліп табылады. өндірістік қорлардың табыстылық
деңгейі есепті жылы 0,92% ... ол ... ... 1 ... таза ... ... және қор ... бұған себеп болып отыр. Сондай-ақ нарық жағдайындағы ... – бұл ... ... ... ... бұл көрсеткіш кәсіпорын
қызметінің шаруашылық тиімділігі ғана емес, сонымен қатар, бағаның құрылу
процестерінің ... ... және бұл ... ... де ... ... мәні ... кәсіпорында 2004
жыл өткізілген өнімнің 1 теңгесіне шаққандағы таза табыстың мөлшері 20,7%-
ды көрсетті яғни ... ... 2-есе ... алып ... бұл ... ... ... жатқандығының белгісі. Ал, сату көлемінің табыстылық
деңгейінің өзгеруіне негізінен кәсіпорында өнімнің өзіндік құны мен ... ... әсер ... ... жылы бұл мән 65%- ды ... ... ... АҚ табыстылығы мен жалны қаржылық жағдайын қарастырып,
олардың деңейінің өзгеруіне әсер етуші факторларды талдап шықтық.
2.2 «Торғай Петролеум»АҚ ... ... ... ... ... қызметінің нәтижесінде кәсіпорынның ... ... орны ... ... ... өнім ... ... әсер
етуші маңызды факторлардың бірі бұл ... ... ... ... және әртүрлі ассортиментте қамтамасыз етіліп, оларды толық
әрі тиімді пайдалану ... ... ... құралдарды талдаудағы негізгі ... ... және оның ... ... ... ... ... қамтамасыздығын және оларды пайдаланудың жалпылама және
жекеше көрсеткіштерінің деңгейін анықтау, олардың ... ... ... негізгі құралдарды пайдаланудың өнім көлеміне және басқа
да көрсеткіштерге әсерін есептеу, негізгі ... ... мен ... ... ... ... талдауда К. Маркстің келесідей тұжырымының маңызы ... он ... ... ... отырыатын дағдарыс немесе орташа
циклдің материалдық негізі материалдық тозу, орташа 10 жыл ... ... ... ... өндіріс құралдары массасын ауыстыру және кеңейту
болып табылады.
Негізгі өндірістік қорды ... ... ... ... өнім ... арттыруға, еңбек өнімділігінің өсіміне, өнімнің
өзіндік құнының төмендеуіне, ... ... ... ... үнемдеуге, тиімділік алуда уақыт үнегмділігіне қол жеткізіледі.
Негізгі капиталдарды қаншалықты деңгейде жақсы пайдаланған ... ... ... ... ... ... қоғамының «Есеп саясатының» негізгі
құралдарды ... ... ... сәйкес, компания негізгі
құралдарды келесідей категорияларға ... ... ... мен ... ... және ... ... қондырғылары;
• Тасымалдау қондырғылары;
• Басқалар;
• Аяқталмаған құрылыс.
Егер жер кәсіпорынның негізгі ... ... ұзақ ... ... ... мақсатында сатып алынса, онда жер ... ... Бұл ... ... сақтау төлемдері және басқа
да тікелей шығындар Компания жерді ... ... ... ... капиталға
айналуы тиіс.
Үйлер мен ғимараттар өндірістік және өндірістік емес болып бөлінеді.
өндірістік мақсаттағы үйлер мен ғимараттар бұлар ... кен ... ... ... айналысатын үйлер мен ғимараттар болып табылады.
әкімшілік және ... ... ... ... ... ... ... мен ғимараттар өндірістік емес деп есептеледі.
Құрал-жабдықтар мұнай қызметіне байланысты тікелей және көмекші ... ... ... ... ... ... ... қондырғы құрал-жабдықтары;
• Электроэнергияны кен орнына жеткізу және тарату қондырғылары;
• Кусталық насостық станцияла блоктары;
• Мұнай өндірісімен байланысты басқа да ... ... ... ... ... пайдаланылмайтын құрал-
жабдықтар.
Мұнай өндіру, мұнай өңдеу және тасымалдау және ... ... ... ... қорларлар келесідей түрде типтік
жіктеледі.
Кесте-7
Мұнай-газ өнеркәсібі саласында негізгі өндірістік қорлардың ... ... ... және ... ... және газ ... ... ... |
|1 |2 ... ... ... ... ... ... ... және компрессорлық станция |
|құндылықтарды сақтау, қалыпты еңбек |үйлері, механикалық шеберханалар, |
|жағдайын қалыптастыру ... ... баз, ... ... |
| ... зауыттар т.б, ... ... пәні ... газ ... ... емес ... ... ... ... |
|жолымен өндірістік процесті жүзеге |резервуарлар, теңіз эстакадалары(су |
|асыруға қажетті ... ... ... ... ... құрылыс), |
| ... ... |
| ... ... |
| ... |
| ... ... газ желілері,|
| |су ... |
| ... |
| ... жіберуші ауа жолдары, телефон|
| ... ... ... |
| ... және ... құбырлар. |
|1.3.Тұрғын пәтерлер ... ... емес ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... және ... |
| ... ... үйлер. |
|1.4. ... мен ... | ... күш ... мен | ... |Бу ... генераторлар, |
| ... ... |
| ... ... ... |
| ... ... |
| ... т.,б. ... ... ... мен ... ... тербелмелі |
|құрал-жабдықтары: ... ... ... |
| ... ГРС ... |
| ... алмастырғыштар және т.б. |
| ... ... ... ... ... ... мен ... бақылау қондырғылары, |
|қондырғылар: ... ... және т.б. ... мен ... ... |Автоцистерналар, мұнай құю судалары,|
|арналған тасымалдау құралдары |танкерлер, автомобилдер, баржалар, |
| ... ... ... т.б ... ... ... операцияны жеңілдететін |
|а)өндіірстік ... ... ... мен |
| ... ... жатпайтын, |
| ... ... |
| ... |
| ... |
| ... ... |
| ... қондырғылар мен жәшіктер, |
| ... ... ... ... ... ... ... мен ... |
| ... нвсоос және механикалық өрт |
| ... ... |
| ... ... басқалар ... ... ... |
| ... жылға орнатут.б ... ... емес ... ... ... ... емес ... ... |осы ... ... ... |
| ... және осы ... |
| ... ... ... ... |
| ... әсер ететін Геологиялық |
| ... және ... ... ... |
| ... ... өндірісінде бір|
| ... ... ... |
| ... ... мен |
| ... ... |
| ... ... белгілер, және |
| ... ... ... ... ... ... ... құралдардың
нақты құны мен олардың даму динамикасы және құрылымын зертеуден басталады.
«Торғай Петролеум» АҚ ... ... ... ... ... ... ... -8
«Торғай Петролеум»АҚ негізгі құралдар қозғалысы мен құрылымы.
|Негізгі |Жыл басындағы |Жыл ағымында |Жыл ... |Жыл ... ... ... ... түскен НҚ|шыққан НҚ |құны ... | | | | |
| ... |%пен ... |
| ... |% ... ... |+/- |% ... ... ... |94,9 |7009497,9|95,4 |2559280,8|157,5 |
|с.і: ғимараттар |3815449,3 |85,7 |6030877,1|86,0 ... ... ... |634767,8 |14,3 |978620,8 |14,0 |343853 |154,2 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... ... |5,1 ... |4,6 |95232,4 |139,7 |
|с.і:үйлер |175314,5 |73,0 ... |80,0 |92949,8 |153,0 ... |43340,8 |18,1 |41778,3 |12,5 |-1562,5 |96,4 ... | | | | | | ... |215,2 |0,1 |215,2 |0,1 |0 |0 ... | | | | | | ... да ... |21197,6 |8,8 |25072,7 |7,5 |3875,1 |118,3 ... | | | | | | ... |4690285,2 | ... ... ... ... құрылымы
Жоғарыдығы кестеден «Торғай Петролум»АҚ-ның негізгі өндірістік қорының
жағдайын байқауға болады. Есептегі жылы ... ... ... ... ... Олардың құны 4690,3 млннан 7344,8млн.
теңгеге дейін көтерілген. Бұл кәсіпорында есептегі жылы негізгі ... ... ... ... ... Мұнай саласы қазаіргі таңда өте
табысты сала болып табылатындықтан, сонымен қатар бұл ... ... аса ... мән ... ... ... жоғары
деңгейінен көрінеді.
Сонымен негізгі құралдардың техникалық жағдайын ... да аса ... Бұл үшін ... көрсеткіштер есептелінеді: ... шығу ... өсім ... тозу коэффициенті,
жаоамдылық коэффициенті.
Кесте -10
«Торғай Петролеум» АҚ негізгі құралдарының ... ... ... ... ... |
| ... |205жыл |+/- ... ... |0,38 |0,28 |-0,1 ... ... |1,68 |2,64 |-0,96 ... ... |0,03 |0,007 |-0,023 ... ... |0,57 |0,37 |-0,2 ... ... |0,22 |0,20 |-0,02 ... |0,78 |0,79 |0,01 ... | | | ... | | | ... ... | | | ... ... ... ... ... ... коэффициентінінен байқауға болады. ... ... ... мәні 2004 жылы ... ... ... тең ... жылы
бұл көрсеткіш 10% -ға дейін төмендеп кетті.
Кәсіпорында негізгі қорларды есепті жылы ... ... ... жыл ... ... ... өндіріске 2813484,4 мың теңге
көлемінде негізгі құралдар келіп түсуінің де ... ... ... ... ... екі жылда жаңартылып отырады.бұл өте жоғары
көрсеткіш. сондай-ақ кәсіпорында 2002-2003 жылы ... ... АҚ ... ... ... және ... ... бекітілуі нәтижесінде, кәсіпорында үнемі капитал жөнлеу
жұмыстары, ... ... ... қорғаныс, құрылыстар мен насостық
станциялардың техникалық жағдайына еапиталды құқрылыс бағдарламасының әсері
зор.сондықтан ... ... ... жаңару коэффициентінің мәні
жоғары болып отыр. Жаңару коэффициентін шығу коэффициентімен байланыстыра
отырып талдаған жөн. 2003 жылы ... ... ... ... ... 2003 жылы кәсіпорынға ... ... ... келіп түсуі нәтижесінде негізгі құралдар нәтижесінде негізгі
құралдар өсімінің 57%-ға дейін өсетіндігін ... Ал ... жылы ... 20%-ға ... ... негізгі құралдардың кейбір бөлігін
басқа субъектілерге жалға берілуі және кәсіпорынға ... аз ... ... ... ... ... мүмкін. Сондай-ақ ... ... ... ... де ... зор ... жарамдылық коэффициентінің мәні – 79%көрсетеді, өндірстік
қуаттың жұмысының өнімділігі және ... ... ... құны ... кеткен шығындар деңгейінде көрінеді. Сонымен қатар, ... тозу ... 0,02% ... ... бұл ... ... деңгейін көрсетпейді. Негізгі құралдар жағдайы жақсы
деңгейде деп есептеледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... нәтижесі болса керек.
Негізгі құралдарды пайдаланудың жалпылама тиімділік көрсеткіштері
арқылы кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... көрсетуге болады. Жалпылама көрсетеіштерге келесілерді жатқызуға
болады: қор ... қор ... ... өнім,
рентабелділік, негізгі ... ... ... құн ... ... өндірісіне кеткен шығындардың азаюы, еңбек құралдарының
қызмет ету мерэімінің ұзаруы. Енді осы ... ... ... ... ... – 1 ... ... құралдар құныныа шығарылған өнім;
қор рентабелділігі – негізгі ... 1 ... ... ... ... ... дәрежесі.
Бұл, жалпылама көрсеткіштер негізгі ... ... ... ... ... ... ... есептеу.
|Көрсеткіштер |2003жыл |2004жыл ... |
| | | |+/- |% ... ... ... |31287086 |10394686 |149.75 ... ... |8651011 ... |143.76 ... | | | | ... |3.472 |3.617 |0.145 |104.16 ... | | | | ... ... ... салыстырмалы тиімділік ... ... ... ... теңдей жағдайда бір теңге дайын өнімге келетін
амортизациялық аударымдар сомасының немесе амортизация ... ... және ... ... ... ... ... әсер етеді:
Ае = А\N, мұнда Ае- амортизация сыйымдылық; А-амортизация аударымдары.
Ксте мәліметтерінен қор ... 0,14 ... ... ... Бұл ... жылы тауарлық көлемнің өсуінен жіне негізгі
құралдардың ... ... ... Қор ... өсуі өнім ... ... өсуінің бір факторы болып ... ... өсуі ... ... өсуі ... ... ... өсуінен болады,бұл қор қайтарымдылғының өнім шығару көлемімен
есептелетінімен байланысты,ал ... ... ... ... көрінеді.
Негізгі өндірістік қорларды тиімді пайдалану тауар өндірісін өсіріп
қана қоймай, сонымен қатар ... ... отын және ... ... ... ... Қор қайтарымдылығы азайғанда қор
рентабелдіілгі көбею мүмкін – бұл жаңа ... ... ... болады. Сондықтан негізгі құқралдарды тиімді ... қор ... ... қор рентабелділігі көрсеткішін
пайдаланамыз. Мұның деңгейі тек қана қор қайтарымдлығына ғана емес, сонымен
қатар өнім ... де ... ... 12 ... ... өндірістік қорлардың рентабелділік ... ... ... бұл ... ... құралдарға келетін ... ... ... есептеу
|Көрсеткіштер |2003жыл ... ... |
| | | ... |% ... ... ... |7459562 |140,68 ... орт.жылд.құны, |6017556,8 |8651011 ... |143,76 ... | | | | ... негізгі |3,047 |2,982 |-0,065 |97,88 ... ... | | | | ... | | | | ... өнім ... ... ... олардың өндірстік
қуаттарын тұлғалайды. Кәсіпорындардың қабілеттілігімен ... ... ең көп ... ... ... ... ... жетілдіру және еңбек құралдарының іс-әрекетке
қабәлеттілігінен тұрады. Еңбек құралдары ең ... ... ... еңбек
құралын кәсіпорынынң өндірістік қуатын қалыптастырудың негізгі факторы деп
есептеуге болады. ... ... қуат ... ... ... ... ... шығару мақсатында еңбек құралдарының активті түрлері – машиналар
және ... ... ... пайдаланудағы өндірістік
қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... жолдары мыналар:
• Нақты жағдайларда ең жоғарғы экономикалық тиімділікті қамтамасыз
ететін машиналар, техникалар және жабдықтарды таңдап ... ... ... ... ... табу.
Қазіргі кезде қандай да болмасын жұмыстарды ... ... ... ... ... ... орындауға болмайды. Сондықтан
белгіленген жұмыс бағдарламасын әрі ... әрі өз ... ... ... жөн. ... өндірістік қуаттарын пайдалануды
ұйымдастыру және қалыптастыру процестері күрделі және ... ... ... өсу ... және оның тиімділігінің артуы резервтерді
көбейту және қолданыстағы кәсіпорындардың өндірістік ... ... ... ... ... Егер кәсіпорынның өндірістік қуаты
толық пайдаланылмаған жағдайда ... ... ... өзіндік құны
көбейіп, сәйкесінше бұл табысты төмендетеді.кәіспорынның өндірістік қуатын
пайдалану дәрежесін келесі көрсеткіш ... ... ... ... ... жылдық көлемі / кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалану ұңғымаларды
пайдалну дәрежесімен сипапатталады. Ұңғыма – тау жыныстарының қалаңдығына
салынатын тереңдігі бірнеша ... ... ... ... ... 75
мм жоғары болатын дөңгелек қималы кен қазбасы.
Ұңғыма элементтері : сағасы – бетке ... ... ...... ... ... - бүйірлік беті. Оқпан осі бойымен сағадан забойға ... ... ... ұзындығы, ал тігінен ось проекциясы ... ... – оның ... ... ... бір аралықтан екінші аралыққа диаметрді азайта
отырып бұрғылайды. әдетте, бастапқы диаметрі 900мм ... ал ... ... аз ... ... тереңдеуі забойдың бүкіл ауданы бойымен
(тұтас бұрғылау) немесе оның шеткі ... ... ... бұзу арқылы жүзеег асырылады. Соңғы жағдайда ұңғыма ... ... ... қалады, оны өткен қима жыныстарын
зерделеу үшін беттік қабатқа оқтын-оқтын көтеріп отырады. Торғай–Петролеум
АҚ ұңғымалар ... ... ... ... арқылы
бұрғыланады.кәсіпорындағы ұңғымаларды пайдалану дәрежесін келесі кестедегі
мәліметтермен сипаттап крсетілген.
Кесте-13
Құмкөл кен орнынның шартты ... ... ... ... |өлш. ... ... ... |
| ... ... | |
| | | |І |ІІ |ІІІ |ІV ... |
|1 ... |Ұңғ. |18 |39 |41 |2 |101 ... |С.і. ... |Ұңғ. |12 |35 |36 |1 |84 |
| |О.і ... |Ұңғ. |12 |35 |34 |1 |82 |
| |ШНГ |Ұңғ. |- |1 |1 |- |2 ... ... емес |Ұңғ. |2 |- |3 |- |5 |
| |С.і: ... |Ұңғ. |2 |- |3 |- |5 |
| |ШНГ |Ұңғ. |- |- |- |- |- ... ... және |Ұңғ. |1 |- |- |- |1 |
| ... | | | | | | ... ... |Ұңғ. |4 |12 |2 |- |18 ... ... |Ұңғ. |2 |- |- |- |2 ... ... |Ұңғ. |4 |9 |8 |4 |22 ... |С.і: істегі |Ұңғ. |- |- |1 |2 |3 ... ... емес |Ұңғ. |- |- |- |- | ... ... |Ұңғ. | | |1 |2 |3 ... |Су қорғаныштық |Ұңғ. | | | | |6 |
| ... |Ұңғ. |28 |64 |53 |5 |152 ... жылы ... ... 152 ... қоры болды. Жоғарыдағы
кестедегі мәліметтерден кәсіпорынның пайдалану қорында 101 ұңғыма, оның 84-
і нақты ... ... ... ... ... ... әдісте
қолданылады(82), ал қалған 2 ұңғыма (№№2120,3105) механикалық әдісте
қолданылады. ... қоры ... ... ... 14 ұңғыма қорына өскен,
2003 жылы бұрғылаудан пайдалануға 8 ұңғыма, соның ішінде 5 айдамалауға, ... -12 ... ... Есепті жылы өндіруші ұңғымадан Құмкөл кен
орнының шартты территориясында 2803 мың.тонна ... 2823 ... ... ... ... ... ... орташа дебиті
-258,9т/тәулігіне, сұйықтық өндіруде тонна/тәулігіне.
Құмкөл кен орнының шартты территориясында ... ... ... ... ... негізгі көрсеткіштер келесі кестеде
көретілген.
|Көрсеткіштер ... жыл ... жыл ... |
| | | ... ... |138 |152 |+14 ... | | | ... ... |276 |297 |21 ... | | | ... ... | | | ... бір ... | | | ... | | | ... |2000 |1960 |-40 ... |500 |470,4 |-30 ... |250 |245 |-5 ... ... |2 |2,5 |+0,5 ... ... | | | ... ... |7,3 |-0,2 ... | | | ... өнім |1,2 |2,1 |+1 ... | | | ... ... Ксм* Пі* ЧВі
Мұнда Кі*-і-ші құрал саны, Ді -ұңғыма бірлігімен ... ... ... Ксм – ... ... ... коэф., Пі - ауысымның орташа
ұзақтығы, ЧВі ... өнім ... ... ... ... ... ... әсер
етуші факторлар дәрежесін есептеп байқасақ болады:
ВПе.ж= К * Д * К * П * ЧВ =138*250*2*7,5*1,2 ... ... ... ... ... ... ... 4жағд= 152*245*2,5*7,3*1,2=815556
ВП а.ж= 152*245*2,5*7,3*2,1=142723
ВПк = ВП 1жағд – ВП е.ж ... = ... ВП ... – ВП 1жағд =670320-684000 =-13680
ВПксм= ВП 3жағд – ВП ... ... ВП ... – ВП ... ... ВП а.ж – ВП 4жағд =427223-815556=611667
Абсолютті айырма әдісін есептеу әдістемесі
ВПк=(Ке.ж-Ка.ж)*Да.ж*Ксм.а.ж*Па.ж*ЧВа.ж = ... ... ... ... көлем есепті жылы ұңғымалар
санының артуы, ауысым коэффициентінің өсуінің әсерінен ... ... ... ... яғни бос ... ... тиімді пайдалануды
ұйымдастыру керек.
Скважиналар құрылысында негізгі қорларда пайдалану көрсеткіші,
мысалы, метр түрінде есептелген бір ... ... ... ... ... ... мүмкін. Мұнай өндіретін ... ... ... ... ... бір ... ... мұнай көлемі.
Мұнайды тасымалдау және сақтау жүйесінде бұл ... ... ... немесе тасымылдау жұмыс көлемінің негізгі қорлардың орташа
құнына қатынасы арқылы табылады.
Мұнай өндіруші кәсіпорындардан ... ... ... ... ... ... ... негізгі қорларды пайдалануды
толық сипаттай алмайды. Сондықтан ... ... ... үшін ... ... ... өндіруде мұнай скважиналарының уақыт бойынша пайдалану дәрежесін
анықтау үшін екі ... ... ... ... ... ... ... скважина-
ай түрінде берілген жиынтық жұмыс уақытының(Сэ) бірлік түріндегі
скважиналарды ... ... ... ... ... ... =------------
Счэ
• пайдалану коэффициенті скважинаны скважино-ай түріндегі жиынтық жұмыс
уақытының жұмыс істеп тұрған ... ... ... ... календарлық уақытына қатынасымен табылады (Сч.д).
Сэ
Кисп = -------------
Сч.д.
Бұрғылауда ... және ... ... ... –ай – бұл ... және ... бос тұрған бұрғылау қондырғылары мен скважиналарды
өлшейтін шартты бірліктер, 720 станок-сағат немесе ... ... ... 30 ... күн ... ... ... қорларды уақытымен пайдалануды экстенсивті жолмен
жетілдіру – негізгі қорлардың ... ... ай, ... жұмыс
істеу уақытының көбейтуге мүмкіндік туғызады. Бұл, ең ... ... бос ... ... ... және осының есебінен ... ... ... ... құралдардың жұмыс істеу уақытын оның
жұмыс істеу ауысымын ... ... ... ... ... ... ... мерзімінде үздіксіз жұмыс істеуі тиімдірек.
3- тарау. Кәсіпорында негізгі капиталдың тиімділігін көтеру бағыттары
3.1 Негізгі ... ... ... ... ... ... әлеуетін көтеру.
Қазіргі кезде еліміздегі экономиканың негізгі секторы болып саналатын
өнеркәсіп кәсіпорындары мемлекеттің тұрақты ... ... ... ... ... ... ол алыс және жақын елдерден келетін өмірлік ... ... ... ... ... ... ... жаңа үлгілерін
пайдаланып, автоматтандыырлған, механикаландырылған еңбекті қолданса ... ... өнім ... ... ... ... ... өнімді
жеткізуге дейін барлық технологиялық ізбектілік жаңа техника, технологияға
алдыңғы қатарлы инновациялық ... ... ... ... ... ... ... жүруі мүмкін: шет ел және ішкі
капиталдарды белсенді ... ... ... ... ... жаңа
нысандарын енгізу.
Еңбек, қор, капиталдың пайдалану ... ... ... ... ... ... көтерудің ең басты факторы болып
табылады. Өндіріс тиімділігін көтерудің басты ... ... ... ... ... ... және еңбек өнімділігінің
жоғары деңгейін қамтамасыз ететін шикізат, материал, ... ... ... ... ... дамыту жатады.
Негізгі қорлардың ұдайы түрде ... ... ... өнім ... ... ... өндіріске инвестиция салудың
тұрақты түрде өсуі өнім өндірудегі ағымдық материалдық шығындардың ... мен ... және қор ... ... түрде өсіп отыруымен
тығыз байланысты. Сөйтіп, ... ... ... ... және қор ... жоғары салаларды дамытуға экстенсивті ... ... ... ... қалыптастыруға алып келеді.
Мұнай өнеркәсіптерін басым бағытта дамыту арқылы осы салалардың
өнімдерін өндіруде еңбекті техникамен ... ... ... ... өнімнің бәсеке қабілетттілігін көтеруге көмектеседі.
Қазіргі кезде Қазақстан БСҰ-ға мүше 144 елдің 135 елімен сауда қаарым-
қатынастарын жасауда. ... мүше болу ... жаңа ... ... ... әдістерін пайдалануға, ішкі нарықта ... ... ... ... оған ... ... ... қызметке пайдалануға жол ашады. Қазіргі таңда елімізде ... ... ... ... паркінің табиғи тозуы негізгі қорлар
бойынша -55 пайызды, ал оның ішінде белсенді бөлігі – 90 ... ... ... ... ... ... бәсеке қабілеттілікке шыдай
алмайтындығын көрсетеді. Мамандардың есептеуі бойынша, зауыттарды жекелей
модернизациялау үшін және жеті ... ... ... ... үшін 75
тен 100миллиардқа дейін теңге қажет болады ... ... ... ... көтере алмайтыны белгілі. Сондықтан дамыған меемлекеттерде
қолданылатын негізгі ... ... ... жаңарту механизмін қолданған
жөн. Батыста оның сегіз бөлігі жағдайында өнеркәсіптік құралдарды лизингтік
компаниялар сатып алып, содан ... ... ... ... ... ... ... мен агрегеаттарды лизингке алу 1 пайыз ғана құрап
отыр. Жалға алған өнеркәсіптік құралдарды өтеу үшін 5-7 жыл ... ... ... ... ... ... ... әлемдік
нарықтағы бәсекелік қөабілеті төмен, оның басты себептеріне:
• өңдеу өнеркәсіп кәсіпорындарының, мысалы, машина және прибор ... ... ... және тағы басқалардың технологиялық
жағынан артта қалуы;
• кейбір сааларда негізгі қорлардың ... ... және ... үлес салмағы 10-20%-ға жетіп отыр.
Мемлекет өнеркәсіп саласының экономикасын жетілдіруде ... ... ... ... дайындады. Оларға импорт алмастыру, экспортқа
бағыттылған саясат,экономиканы индустриялық-инновациялық дамыту, әлеуметтік
проблемаларды шешу, инвестициялық ... ... ... ... ... ... жұмсалған инвестициялар 2005 жылы
2205,2млрд.теңге болды, бұл 2004 жылмен салыстырғанда 102 есе көп. 2005
жылы ... өсуі 2004 ... ... ... 15 ... ... ... ең көп өсуі Солтүстік Қазақстан, Атырау(1,5есе),
Алматы,шығыс ... ... ... ... Ақтөбе, Қызылорда(1,2есе) облыстарында және ... ... ... ... ... салудың негізгі
көздері шаруашылық жүргізуші субъектілердің меншік қааржаты(56,8%)
жәнешетел ... ... ... 12,6%, қарыз
қааржаты5,4% құрады. Мұнай және газ өндіру – ... ... ... ... көлемінен 33,9%, жылыжымайтын мүлікпен операциялар –
21,1%, көлік және байланыс -14,8%, өңдеу өнеркәсібі -10,4% басым салалар
болып ... ... ... ... ... нарықтардың
жаһандандырылуы,инновациялық теорияны әрі қаарй жетілдіруді талап етуде,
мемлекеттік ғылыми және инновациялық ... ... ... ... ... ... мен ... жүргізу арқылы өзара
байланысты нығайту және мемлекеттік даму ... құру ... іс ... жүргізуге әкеп отыр.
Стратегияда көзделген мақсатқа қол жеткізу үшін мемлекет бүгінде ... ... ... саясатқа ойысып, инвестицияны үлестіру
қызметін өзіне алмақ. ... ... даму ... ... ... және ... министрлігіне беріліп, бұл қадам
жүршізіліп жатқан саясаттың тиімділігін арттыруға ... ... ... ... әртараптандырылған және сапасы жоғары
өнімді өндіретін экономиканы, оның ... мен жеке ... ... ... елді ... ... ... ол индустриялық
иновациялық дамытудағы белсенділік саясатты жүргізуді ... ... ... ... инвестция жатады. Бірақ
кәсіпорын немесе фирмада инвестиция ... көп ... олар ... ... ... ... ... жұмсалады. Керісінше.
Инвестицияның аз көлемін кәсіпорын ... ... өнім ... ... Сондықтан инвестицияның көп көлемі әрқашан инновациялық
өнім шығаруды көбейтуге алып келе ... ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың
мақсатына экономиканы дамыту үшін қолайлы инвестициялық климат қалыптастыру
және жаңа технологияны қолдана отырып, ... және ... ... ... ... және жаңа жұмыс орындарын
құру, қолданыстағы қорларды ... ... ... ортаны қорғау жатады деп
қарастырған.
Қазіргі кезде технологиялық ... ... мен ... ... ... ... ... өзектілігін әруақытта сақтап қалады.
3.2 "Торғай Петролеум" АҚ негізгі капиталды пайдалануды ... ... ... пайдалануды жақсартудың негізі өндірістік қорға
негізделеді, оның бастапқы мағынасы ... ... ... әсер
етеді, кәсіпорын жұмысының сапасының және ... ... мұны ... ... ... ... қорды дұрыс пайдалану өндіріс көлемін қосымша
салымдарсыз көбейтеді. Осымен техниканы толық пайдалану ... ... ... және ... ... және басқа да іс шаралар негізгі
қордағы бар ... ... ... Осымен өндірісті дамыту уақытын
үнемдеу арқылы ... ... қор ... босайды, өйткені жаңа қор
салымдарына қарағанда бұл ... өнім ... ... ... ... ... қорды пайдалануды жақсарту мен елдің еңбек
ресурстарын толық ... және оның ... ... ... Мысалы
ауысу коэффициентінің жоғарылауы өндіріске қосымша жұмыс ... ... ... ... ... өсуі ... ... қысқартады, ал
бұл сондай-ақ еңбек ресурстары мен өнім өсуін қамтамасыз етеді.
Үшіншіден, қорыта келгенде негізгі ... ... ... ... ... ... бұл өндіріс көлеміне қарағанда амортизациялық
тозулар ... ... ... ... баяу ... түсіндіріледі.
Сондықтан өнім бірлігіне шаққандағы негізгі ... ... ... ... ... ... ... материал айналымын
тездетеді. Жаңа өнімге негізгі қордың ққұны қалай тез көшіріледі, солай
тез, яғни ... ... ... ... ... ... ... және
моральдық тозу уақыты жақындайды, ал бұл ... ұзақ ... ... ... ... ... қорды пайдалануды жақсарту айналым құралының
айналысын тездетеді. Бұл өнім шығару айналым ... алда ... ... ... ... ... келе ... қорды пайдалануда жоғары нәтижеге жету үшін,
жүйенің өндірістік-техникалық ерекшелігін мінездеу үшін ... ... ... ... ал бұл ... байқалады – беріген жүйе масштабы,
оның динамикасы, ағындағы қуат шоғысы, ... ... ... ... ... ... ... тұтастық, материалдық
ресурстарды өзгертуге үлкен қабілеттілік және т.б.
Мұнай ... ... ... ... ... қордың
жақсаруымен көрініс табады, жаңа техника мен технологияны енгізу ... ... және газ ... ... ... ... деген
сөз(өзіндікқұн, табыс, рентабельділік, еңбек өнімділігі,жеке қор ... ... ... ... АҚ ... ... ... жақсартуда
келесідей факторларды ескеру керек.
І. жыл ағымында өндіріске қатысатын ... ... ... ол ... бос ... жабдықтар санын қысқарту, жөндеу жұмыстарын ұтымды жүргізу.
ойластырылып жүргізілген жөндеу – ... ... ... ... және ... ... ... өйткені мұнда жөндеу уақыты және
пайдалану аудандарына қысқа мерзімде жүреді, жұмыс көлемі азайғандықтан
шығын да ... Бұл ... ... ... ... ... жөндеу комплексі
жұмыс істейді, оның құрамына механикаланған колонналар, ... ... ... ... топтар кіреді. ... ... ... ... ... ... инженерлер баға береді, олар
алғашқы жөндеу жұмыстарын қажет етеді. ... ... ... ... ... және жер ... бойынша бригада,
көтерме – тазалық колоналары, монтажды–сварка бригадалары, кіші созылмалы
ауданды жөндеуші бригадалар, материалдық-техникалық ... және ... бар ... Бұл ... ... және ... жағынан
жөндеу комплексі басшысына бағынады.
2. электромеханикалық және техникалық құралдардың пайдалану ... және осы ... ... резервін қысқарту, ал бұл негізгі қор
пайдалану тиімділігін ... ... ... ... жүйесін
автоматттау және электроэнергияны есептеу, өндіру кезіндегі мұнай
жаңалықтарын ... ... және ... ... ... немесе дат болудан қорғау заттарын пайдалана отырып
жөндеу аралық кезеңін созу, мысалы, ... ... ... ауыстыру
немесе полиметиленді ленталармен изоляциялау және т.б. ... ... ... ... ... өз ... ... қысқартуға бағытталған.
4. ұңғымалардың капиталды жөндеудегі кемшіліктерін оптималды жөндеуді
анықтау.
Жұмыс қабілеттілігін және қауіпсіз пайдалану ... ... ... негізгі қорда болғандай, сондай-ақ экологияға әсері бар ... жою, ... ... ... ... ... ... қолдану – қауіпсіздік кілті болып табылады.
5. артық құралды және резервтегі жоғары лимитті ... ... ... ... маңызды жолы артиық құралдардың ... тез ... ... ... енгізу. Еңбек құралдарының
үлкен санының тұрып қалуы өндіріс деңгейін ... ... ... ... ... ұзақ ... керексіздікке немесе жармсыздыққа
әкеледі. Ал бастапқы физикалық жақсы жағдайдағы құрал моральды тозған деп
есептеледі.
Кәсіпорында өндірістік ... ... ... ... ... негізгі бағыттарды келесідей қатүрде ... ... және ... ... ... ... ... көмірсутегі шикізатын ... және ... ... енгізу;
• мұнай шикізатын рационалды дайындау;
• құрал-жабдықтардың жұмысқа қабілеттілігін қадағалау, экологиялық және
өндірістік қауіпсіздігін ... ... ... ... және ... ... ... стратегиялық маңызды бағыттарды ... ... ... өнімін және мұнай шикізатын диверсификациялау.
Бұл әрекетте жоспарлы және мақсатты қызмет жүйесі болғанда ғана қол
жеткізіледі, яғни кәсіпорында ... ... ... ... Ол үшін ... ... қаарстырудың маңыздылығы зор деп
ойлаймын.
1. ғылыми-техникалық саясат:
• жылдағы капиталды жөндеу салымдарын жоғарылату;
• жөндеу базасын ... және ... ... ... авариялық-
қалпына келтіру бөлімдерді қазіргі жаңа құралдармен қамтамсыз ету;
• жүйе объектілеріне энергия жинаушы технологияны ... ... ... құралда және жабдықтарды жөндеуші жаңа технологияларды енгізу,
объектінің техникалық схемасын құру, ... ... ... ... ... жоғарғы экономикалық көрсеткіштер негізінде жабдықтарды ... ... ... және ... ... облысындағы біртіндеп
көтерілуін қамтамасыз ету;
• техникалық базаны ары ... ... ... маңызды мұнай өнімдерін және аудандарын реконструкциялау
және қайта техникалық қарулану.
3. мұнай өнімдері диверсификациялау жолдары;
4. көмірсутек шикізатын тасымалдаудың жаңа ... ... ... ... технолгиялық оптимизациялау.
• Мұнай өнімдерін ұзақ сақтау үшін цистерналарды, шикізат сақтайтын
резервуардың қажеттілігімен ... ... ... ... ... ... мен резервтері
Негізгі қорды толық пайдалану өндіріс көлемін өзгерту кезіндегі жаңа
өндірістік қуат ... ... ... ал бұл ... ... ... ... қорды пайдалануды жақсарту
қайтарымдылықты тездетеді, бұл ... ... ... ... ... қалуын қысқартады. Негізгі қордың ... ... ... ... ... нәтижелі пайдалану экономикалық реформаларын қазіргі
кездегі басқа да тапсырмалар мен ... ... - өнім ... жақсарту,
өйткені, нарықтық бәсекеде жоғары сапалы өнім сұранысқа ие.
Қорыта келгенде жоғарыда айтылған ... мен ... ... пайдалану нәтижелігін жоғарылатады,өйткені осы шараларды өткізе
отырып біз кәсіпорында және Қазақстан ... ... ... ... және ... ... ... дамыта аламыз.
Негізгі қорларды пайдаланудың халық шаруашылығындағы ... ... Бұл ... шешу ... ... өнім көлемін жоғарылатады,
халық қажеттілігін толық қанағаттандырады және ... ... ... ... рентабельділік деңгейін, қор жинауын
жоғарылатады.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының индустриалды ... даму ... ... ... ... ... болып отыр. өнім сапасының
халықаралық сандарттарға ... ... ... ... және білікті мамандарды дайындау мен қайта даярлау жүйесін ... ... ... ... және ... ... қамтаамсыз
ететін жаңаша инфрақұрылым құру қазіргі заман талабы.
Өндірісті дамытудың негізі кәсіпорынның техникалық жарақтануы мен
технологиялық ... ... ... ... ... капиталдарды жетілдіріп отыру, оларды тиімді пайдалануды ұтымды
ұйымдастыру, жаңарту, кеңейту, техникалық ... ... ... ... ... ... бәсекеге қабілетті экономикаға қол жеткізуге
болады.
Негізгі капитал бұл ... ... ... ... ... ... міндеті болып саналатыны ол негізгі өндірістік қордың
шамадан тыс ескіріп қалмауына жол бермеу, ... ... ... ... тозуының деңгейі және кәсіпорынның ... ... ... болады. Моралдық тозуы ескірген ... ... ... ... ... ... ... сапалы жөнінен
жаңа үлгіден қалып қоятынын білдіреді. Негізгі қорлардың ... ... ... ... ... ... аударым түрінде өнім
өндіруге ... ... ... Ол ... ... ... ... қорлардың толық және ішінара қалпына келтіру үшін іске
асырылады.
Дипломдық жұмыс кіріспеден, үш тараудан және ... ... ... жұмыстың бірінші тарауында кәсіпорында негізгі капиталдың
теориялық негіздері мен оларды бағалау ... ... ... тиімді
пайдалану көрсеткіштері әсер етуші факторлар ... ... ... ... ... есептеу әдістері кәсіпорының
амортизациялық саясаты туралы қарастырдым.
Дипломдық жұмыстың екінші бөлімінді зерттеу объектісі ... ... ... ... АҚ ... ... талданды. Жалпы
Қазақстанда мұнай-газ өнеркәсібі маңызды сала ... ... ... ... ... ... төмен деңгейі, олардың негізгі
құралдарының ... тозу ... мен ... ... баяу ... мұнайгаз саласы артықшылықты даму ... ... ... көп мөлшері осы салаға тартылуда. ... ... ... ... ... ... Бұл ... негізгі құралдар
жалпы өндірістік қордың көп бөлігін ... ... ... ... актив бөлігінің көп болуымен ерешеленеді,яғни негізгі құралдың
белсенді бөлігі-90 -95%құрайды.
Сонымен қатар бұл ... ... екі ... ... ... экономикалық белсенділік жағдайы, сондай ақ ... ... ... ... ... жасалды. өндіріс көлемінің
өсуі, табыстың өсу негізгі құралдарды ұдайы жетілдіріп отыру ... ... ... капиталды тиімді пайдалану кәсіпорынның қаржылық
қызметінің нәтижесінен көрінеді. Негізгі қорладың тозу ... ... ... және ... ... ... ... құрылымын жетілдіру,
жабдықтардың әртүрлі бос тұрып қалуын қысқарту арқылы олардың тиімділігіне
қол жеткізуге болады.
Сондай-ақ ... ... ... амортизациялық аударымның
мөлшері кәспорынның ... ... ... ... ... ... аударымның тым жоғары деңгейі өндіріс шығындарының
мөлшерін көбейтеді, ... орай ... ... ... ... ... ... азаяды. Сол себепті кәсіпорынның экономикалық
дамуының ауқымды деңгейі ... ... ... ... ... ... қорларды сатып алуға құралған қаржының
айналым мерзімін ұзартады, ал бұл олардың ескіріп ... әкеп ... ... ... ... ... ... өзінің рыноктағы жайғасымы
ысырап болады.
Дипломдық жұмыстың үшінші бөлімінде ... ... ... жетілдіру қарастырылды. Мұнай саласында негізгі капитарды
пайдалнуды жетілдіру мен резервтері ол оперативті-өндірістік жоспарлау ... ... ... қатар еңбек мотивациясын дамыту және басқа
да іс шаралар жиынтығы.
Жалпы дипломдық жұмысты жазу баоысында көптеген ... ... ... ... аныс ... ... ... поцесінде жасалған, тауар өндіру, нарықтық және
нарықтық емес қызметтер көрсету үшін өзгермейтін табиғи заттай ... ұзақ ... ... ... рет ... ... ... біртіндеп
өз құныны жасалынатын өнімдер мен қызметтерге беретін кәсіпорын мүлігінің
аса маңызды бөлігі.
НӨҚ негізгі белгілері
Сатып алу, құрылыс, дайындау, құру
Кәсіпорынға ... ... түсу ... және ... ... ... ... цикл кезеңінде біртіндеп берілуі
Негізгі құралдар құнының өнімге бөлшектеп, тозу негінде берілуі
Пайдалану ... ... ... ... ... авансталған құнының келесідей айналымы: А- Н- Т- А, А-ақшалай форма, Н-
натуралды форма;Т-тауарлық форма.
Жарғылық қорға ... ... ... беру келісім шарты бойынша түсу
Басқа да келісім шарттар бойынша келіп түсу
Негізгі өндірістік қорлар
Қызмет ету саласы бойынша:
• өнірістік;
... ... ... ... ... өндіруші сала
• нарықтық және нарықтық емес қызмет көрсететін сала
ұлттық экономика саласы бойынша:
• өнеркәсіп;
• ауыл шаруашылығы;
• құрылыс;
• байланыс;
• тасымалдау;
• тұрғын үй ... ... ... ... ... ... және заттық құрамы бойынша:
• материалды емес негізгі қорлар:
a. компъютерлік ... ... ... ... ... ... технологиялар;
• материалдық негізгі қорлар:
a. үйлер;
b. ғимараттар;
c. машина және ... ... ... және ... приборлар мен қондырғылар;
e. есептегіш техника және оргтехника;
f. тасымалдау құралдары;
g. өндірістік инструменттер мен шаруашылық инвентарлар;
h. жұмысшы, азық ... ... ... ... егістер;
j. басқа да материалдық негізгі құралдар.
Пайдалану дәрежесі бойынша:
• пайдаланудағы
• қордағы;
... құру ... ... ... жою ... ... ... факторлар.
өндірістің техникалық деңгейі мен технологиялық процесс сипаты
Сала кәсіпорнының географиялық орналасуы
өндіріс типі
өнімнің конструктивті-технологиялық ерекшелігі
өндірісті шоғырландыру, мамандандыру, ... ... ... ... ... және ... ... факторлар
әлеуметтік факторлар
Ұйымдық факторлар
Негізгі өндірістік қорларды техникалық жетілдіру
Жаңа техника базасында қайта құру;
Құрал ... ... ... үрдістерді пайдалану;
Негізгі және көмекші ... ... және ... ... ... ... өнімділігіне жету уақытын қысқарту.
Көмекші және қызмет көрсетушілер жұмысын жетілдіру;
өндірісті және еңбекті ғылыми ұйымдастыру;
нарық қажеттілігін зерттеу.
Машиналардың, механизмдердің, ... ... ... ... ... ... іске қосу;
Жөндеу уақытын қысқарту.
Негізгі қорларды пайдалану жолдары мен ... ... ... және құрал-жабдықтар
ғимараттар
Актив бөлігі
Негізгі құралдар

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 85 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
"Меншікті капиталдың есебі."23 бет
«Алматы газ тармағы» жшс-нің жарғылық капиталын қалыптастыру мен есебін ұйымдастыру18 бет
«компания капиталының құрылымын оңтайландыру»140 бет
«Қоныс аударушы» дамыған капиталистік елдер5 бет
А.С.Пушкиннің “ Капитан қызы ” повесінің қазақша нұсқалары10 бет
Адам капиталы теориясы – білім роліне деген сапалық жаңа тәсілдің бастамасы12 бет
Адам капиталы теориясының методологиялық аспектiлерi13 бет
Адам капиталы – ел байлығы, ұлт байлығы11 бет
Адам капиталына салынған инвестициялар60 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь