Басты сот талқылауын тағайындау



Кіріспе
1. Басты сот талқылауын тағайындау
1.1 Жалпы сот талқылауынын түсінігі мен мағынасы
1.2 Басты сот талқылауының жалпы шарттары
1.3 Басты сот талқылауының басты шарттары
1.4 Басты сот талқылауының шегі
1.5 Басты сот талқылауын кейінге қалдыру және қылмыстық істі тоқтата тұру
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Сотта қылмыстық іс жүргізу табиғатына зер салсақ, оны «қозғалыс» , «іс-қимыл» , «даму» деп түсінілетін процесстен бөле-жарып қарауға болмайтынын көреміз. Демек, қылмыстық процесске реттелген үйлесімді жүйесі бар серпінділік тән. Әрбір іс-қимылдың қылмыстық іс жүргізу қатынастарының жалпы құрылымында өз мәні мен орны бар. Іс- қимылдар белгілі бір мақсаттар мен міндеттерді көздейді. Алайда, мақсаттар мен міндеттерге процесске қатысушылар - өзіндік құқықтар мен міндеттер иелерінсіз жетуі мүмкін емес.
Әділетті сотқа жіберу мемлекеттік істің негізгі формасы болып табылады. Сот тек қана азаматтардың құқықтық қорғанысын және мемлекетті ғана қорғап қоймайды, сонымен қатар қоғамдағы демократияны (сөз бостандығын), сот және заң алдында барлығы бірдей жауап беретінін, заң негізіңде әрекет етеді. Соттың үкімінсіз немесе заңсыз ешкім де біздің мемлекеттік конституциямызда қылмыстық жазаға тартылып, негізсіз айыпталмайды.
Сот талқылауында қабылданған шешімнің сапасы тек оның қылмыстық істі жүргізу заңдарының теориялық біліміне ғана емес, сонымен қатар алған білімін іс жүзінде жүзеге асыруға, жеке істерінде, алдын ала дайындық жұмыстарын ұйымдастыру, басты сот процесін білікті өткізу, екі жақтың өтініштерін дұрыс шешу, қорытынды кезеңде негізі қаланған және заңды үкім шығара білуі керек.
Қылмыстық сот процесін жүргізу соттардың жұмыс жасау уақыты шектелмейді.
Сот шешімі — қылмыстық іс қозғау және қылмыстық іс жүргізу, алдын ала тергеу жұмыстары, алдын ала тыңдауға арналған дайындық және белгіленген жұмыстарды тындау, басты сот талқылауы, апелляциялық іс жүргізу, үкімді орындау және қадағалау жұмыстары осылардың барлығы да қылмыстық істің негізгі сатыларының бірі.
Сот тек сот талқылауынан кейін ғана айыпталушыны айыпты деп санап, оған сай жазасын береді. Соттың үкімі тек осы сатыда ғана шығарылады. Сот шешімінде үкім қабылданып Қазақстан Республикасының атынан шығарылады.
1. ҚР Қылмыстық іс жүргізу құқығы. Төлеубекова Б.Х. Алматы 2000
2. Уголовный процесс РК. Оспанов Алматы 2000
3. Уголовный процесс. / Под ред. Гуценко К.Ф. Москва 1997.
4. Уголовный процесс. / Под ред. Н.А. Лупинский. М.1998г.
5. Мотовиловкер Я.О. Обстоятельства, исключающие производства по уголовному делу. // Государство и право,1994. № 12. С. 60-63
6. Вопросы расследования преступлений. Справочное пособия. Под ред. Кочанова А.Я. М.1996г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі:  Реферат
Тегін:  Антиплагиат
Көлемі: 13 бет
Таңдаулыға:   
Жоспар

Кіріспе

1. Басты сот талқылауын тағайындау

1.1 Жалпы сот талқылауынын түсінігі мен мағынасы

1.2 Басты сот талқылауының жалпы шарттары

1.3 Басты сот талқылауының басты шарттары

1.4 Басты сот талқылауының шегі
1.5 Басты сот талқылауын кейінге қалдыру және қылмыстық істі тоқтата
тұру

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

Кіріспе

Сотта қылмыстық іс жүргізу табиғатына зер салсақ, оны қозғалыс , іс-
қимыл , даму деп түсінілетін процесстен бөле-жарып қарауға болмайтынын
көреміз. Демек, қылмыстық процесске реттелген үйлесімді жүйесі бар
серпінділік тән. Әрбір іс-қимылдың қылмыстық іс жүргізу қатынастарының
жалпы құрылымында өз мәні мен орны бар. Іс- қимылдар белгілі бір мақсаттар
мен міндеттерді көздейді. Алайда, мақсаттар мен міндеттерге процесске
қатысушылар - өзіндік құқықтар мен міндеттер иелерінсіз жетуі мүмкін емес.

Әділетті сотқа жіберу мемлекеттік істің негізгі формасы болып табылады.
Сот тек қана азаматтардың құқықтық қорғанысын және мемлекетті ғана қорғап
қоймайды, сонымен қатар қоғамдағы демократияны (сөз бостандығын), сот және
заң алдында барлығы бірдей жауап беретінін, заң негізіңде әрекет етеді.
Соттың үкімінсіз немесе заңсыз ешкім де біздің мемлекеттік конституциямызда
қылмыстық жазаға тартылып, негізсіз айыпталмайды.

Сот талқылауында қабылданған шешімнің сапасы тек оның қылмыстық істі
жүргізу заңдарының теориялық біліміне ғана емес, сонымен қатар алған
білімін іс жүзінде жүзеге асыруға, жеке істерінде, алдын ала дайындық
жұмыстарын ұйымдастыру, басты сот процесін білікті өткізу, екі жақтың
өтініштерін дұрыс шешу, қорытынды кезеңде негізі қаланған және заңды үкім
шығара білуі керек.

Қылмыстық сот процесін жүргізу соттардың жұмыс жасау уақыты шектелмейді.

Сот шешімі — қылмыстық іс қозғау және қылмыстық іс жүргізу, алдын ала
тергеу жұмыстары, алдын ала тыңдауға арналған дайындық және белгіленген
жұмыстарды тындау, басты сот талқылауы, апелляциялық іс жүргізу, үкімді
орындау және қадағалау жұмыстары осылардың барлығы да қылмыстық істің
негізгі сатыларының бірі.

Сот тек сот талқылауынан кейін ғана айыпталушыны айыпты деп санап, оған
сай жазасын береді. Соттың үкімі тек осы сатыда ғана шығарылады. Сот
шешімінде үкім қабылданып Қазақстан Республикасының атынан шығарылады.

БАСТЫ СОТ ТАЛҚЫЛАУЫНЫҢ ЖАЛПЫ ШАРТТАРЫ

1.1. Жалпы сот талқылауынын түсінігі мен мағынасы

Қазақстан Республикасы Конституциясының 75-бабына сәйкес Қазақстан
Республикасындағы әділеттілік тек әділ сот арқылы ғана жүзеге асады.
Әділетті сотқа жіберу мемлекеттік істің негізгі формасы болып табылады. Сот
тек қана азаматтардың құқықтық қорғанысын және мемлекетті ғана қорғап
коймайды, сонымен қатар қоғамдағы демократияны (сөз бостандығын), сот және
заң алдында барлығы бірдей жауап беретінін, заң негізіңде әрекет етеді.
Соттың үкімінсіз немесе заңсыз ешкім де біздің мемлекеттік конституциямызда
қылмыстық жазаға тартылып, негізсіз айыпталмайды.

Сот талқылауында қабылданған шешімнің сапасы тек оның қылмыстық істі
жүргізу заңдарының теориялық біліміне ғана емес, сонымен қатар алған
білімін іс жүзінде жүзеге асыруға, жеке істерінде, алдын ала дайындық
жұмыстарын ұйымдастыру, басты сот процесін білікті өткізу, екі жақтың
өтініштерін дұрыс шешу, қорытынды кезеңде негізі қаланған және заңды үкім
шығара білуі керек.

Қылмыстық сот процесін жүргізу соттардың жұмыс жасау уақыты шектелмейді.

Сот шешімі — қылмыстық іс қозғау және қылмыстық іс жүргізу, алдын ала
тергеу жұмыстары, алдын ала тындауға арналған дайындық және белгіленген
жұмыстарды тындау, бас сот талқылауы, апелляциялық іс жүргізу, үкімді
орындау және қадағалау жұмыстары осылардың барлығы да қылмыстық істің
негізгі сатыларының бірі.

Істі жүргізу сатысында көп қылмыстық істер қаралып шешіледі; жан-жақты
орындалады; қылмыстық іс объективті және толық зерттеледі; кінәсіздігі
немесе кінәсінің аздығы туралы; сондай-ақ сезіктіні, айыпталушыны ақтайтын
не олардың жауаптылығын жеңілдететін дәлелдердің бар екені анықталады.
Көрсетілген әрекеттердің барлығы да қатаң конституциялық принциптер бойынша
жүргізілуі тиіс.

Сот тек сот талқылауынан кейін ғана айыпталушыны айыпты деп санап, оған
сай жазасын береді. Соттың үкімі тек осы сатыда ғана шығарылады. Сот
шешімінде үкім қабылданып Қазақстан Республикасының атынан шығарылады.

Қазақстан Республикасының ҚР ҚІЖК-нің 40-тарауы, яғни басты сот
талқылауының жалпы шарттарында талқылауды басынан соңғы сатысына дейін
арналған:

Басты сот талқылауына мыналар жатады:

дайындық бөлімі;

сот тергеуі;

сот жарыссөзі;

сотталушының соңғы сөзі;

үкім шығару.

1.2.Басты сот талқылауының жалпы шарттары. Басты сот талқылауының жалпы
шарттарымен, қылмыстық заңмен бекітілген нормаларымен істің мән-жайын ашып,
ерекшеліктерін анықтайды, олар тұрақты және барлық қылмыстық іс жүргізудің
алғашқы кезеңін өзгеріссіз қалдырады.

ҚР ҚІЖК-нің 40-тарауындағы сот талқылауының жалпы шарттарына мыналар
жатады:

сот талқылауының тікелей және ауызша болуы (ҚР ҚІЖК-ніңЗ11-бабы);

сот талқылауының жариялылығы (ҚР КІЖК-нің 29-бабы);

екі жақтың теңсіздігі (ҚР ҚІЖК-нің 21, 23-баптары);

сот құрамының өзгертілмеуі (ҚР ҚІЖК-нің 312-бабы);

запастағы судья (ҚР ҚІЖК-нің 313-бабы);

төрағалық етушінің өкілеттігі (ҚР ҚІЖК-нің 314-бабы);

сотталушы адамның қатысуы (ҚР ҚІЖК-нің 315-бабы);

Қорғаушы мен мемлекетгік айыптаушының басты сот талқылауына катысуы (ҚРҚІЖК-
нің 316, 317-баптары);

Жәбірленушінің басты сот талқылауына қатысуы (ҚР ҚІЖК-нің 318-бабы);

азаматтық талапкердің немесе азаматтық жауапкердің басты сот талқылауына
қатысуы (ҚР ҚІЖК-нің 319-бабы);

басты сот талқылауының шегі (ҚРҚІЖК-нің 320-бабы);

басты сот талқылауын кейінге қалдыру және қылмыстық істі тоқтата тұру (ҚР
ҚІЖК-нің 321-бабы);

бұлтартпау шарасы туралы мәселені шешу (ҚР ҚІЖК-нің 322-бабы);

Істі қосымша тергеуге жіберу (ҚР ҚІЖК-нің 323-бабы);

басты сот талқылауында істі тоқтату (ҚР ҚІЖК-нің 324-бабы);

басты сот талқылауында қаулы шығару тәртібі (ҚР ҚІЖК-нің 325-бабы);

басты сот талқылауының тәртібі (ҚР ҚІЖК-нің 326-бабы);

басты сот талқылауында тәртіпті қамтамасыз ету мақсатында қолданылатын
шаралар (ҚР ҚІЖК-нің 327-бабы);

басты сот талқылауының хаттамасы және ескертпелері (ҚР ҚІЖК-нің 328, 329-
баптары);

басты сот талқылауының хаттамасына ескертпелерді қарау (ҚР ҚІЖК-нің 330-
бабы);

Соттың талқылауы қылмыстық процесс принциптерінің негізінде құрылған.
Сот процесінде қылмыстық процестің негізгі бөлігі орындалады. Бұндай
жағдайда жалпы сот талқылауының түрлерін қарастырып, оның қысқаша
мінездемесін беру керек.

1.3.Басты сот талқылауының басты шарттары.

Сот талқылауының тікелей болуы сот іске қатысы бар адамдардың барлығын
тыңдап, дәлелдерді жариялауы тиіс. Сот отырысы кезінде келтірілген
дәлелдердің негізінде ғана сот үкім шығара алады. Сот төрешісі тек
материалдық дәлелдемелермен және басқа да іс хаттамасымен танысып қана
қоймайды, сонымен қоса ол міндетті түрде оларды қарауға, сотталушылардан,
жәбірленушілерден жауап алуға, сарапшыларды тыңдауға, хаттамалар мен езге
де құжаттарды тексеруі тиіс. Соттың өзімен зерттелмеген және хаттамада
көрсетілмеген дәлелдерге сот жүгіне алмайды.

Сондай-ақ жәбірленушіден, куәгерден заңсыз алынған мәлімдемелері
қабылдауға жіберілуі мүмкін, ал егер сот құрамы өзгертілген жағдайда сот
отырысында алынған дәлелдер үкім шығаруға негізсіз, себебі, сот талқылауы
сот әрекетін жаңадан, төрағалық етушіні, сот төрешісін, прокурорды,
қорғаушыны және басқаларын таныстырудан бастауы керек.

Ауызша түрде жауаптармен тергеу жұмыстарының хаттамасы, тексеру
актілері, өзге де құжаттарды тексеру жұмыстары сот талқылауының басты
шарттарының бірі. Сот міндетті түрде сотталушыдан, жәбірленушіден,
куәгерден жауап алған кезде ауызша сұрақ қойып, одан жауапты ауызша алып,
оны ауызша талқылайды. Сонымен қатар процестегі жекеленген істер жазбаша
орындалады.

Сот талқылауының тікелей және ауызша болуы сот отырысына қатысып
отырғандардың іс жөнінде заңда көрсетілген, дәлелдеуге негіз болатын
мәлімдемелер мен дәлелдерге қанық болады. Бұл - куәгерлердің,
айыпталушының, жәбірленушінің және басқаларының жауаптары. Тек ерекше
жағдайларда ғана, яғни ҚР ҚІЖК-нің 353-бабында көрсетілген жағдайда ғана
олардың айғақтары жария етілуі мүмкін.

Жариялылық — бұл сот талқылауындағы сөз бостандығы. Сот отырысына
халықтың қатысуына, сот процесінің жүруіне, естігендері мен көргендері
жайлы бұқаралық ақпарат құралдарымен бөлісуге болады. Сот кеңесінен басқа
процестің барлығы да жариялылық принципі негізінде жүзеге асады.

Сот талқылауының үзілмеуі, басталған іс жөнінде шешім қабылдамайынша сот
басқа іске көшуі мүмкін емес. Жан-жақтылық — сот тергеуі істің барлық
мүмкіндіктерін, айыпталушыны әшкерелейтін де ақтайтын да шараларды тексеруі
тиіс.

Істің толықтылығы істі дұрыс дәлелдеуге қажетті және жеткілікті мән-
жайларды зерттеу үшін шараларды қолдануға міндетті.

Объективтілік — бұл күні бұрын пішілген ой шығару, бейтараптық, айыптау
немесе ақтау тараптарының біржақтылығы. Сот құрамының өзгертілмеуі, істі
бір сот төрешісі немесе сот терешілерінің сол бір құрамы қарауы тиіс. (ҚР
ҚІЖК 312-бап). Сот төрешілерінің бірінің сот талқылауына қатысуды
жалғастыруы мүмкін болмаған кезде ол басқа сот төрешісімен ауыстырылып,
істі қайтадан бастайды. Тек ҚР ҚІЖК-ніңЗІЗ-бабында қарастырылған
жағдайларда ғана сот төрешісі ауыстырылады. Запастағы сот төрешісі сот
талқылауында сот отырысы ашылғаннан бастап қатысуы шарт, егер сот
төрешілерінің бірі денсаулық немесе т.б. себептермен кету жағдайларында сот
төрешісі алмастырылады.

Бұл ретте істі талқылау жалғастырыла береді. Запастағы сот төрешісін
шақырту істі талқылаудың дайындық кезінде шешіледі. Сот отырысының дайындық
кезеңіңде запастағы сот төрешісін шақыру не шақырмау мәселесі шешіледі.

Төрағалық етушінің басты сот талқылауындағы өкілеттігі. Сот отырысын
басынан аяғына дейін төрағалық етеді. Төрағалық етуші барлық сот
талқылауында сұрақтар қойып, ұжымдық шешімге байланысты кеңесті басқарады.
Төрағалық етуші кеңесу бөлмесінде қабылданған шешімді хабарлайды. Ол сот
отырысында процестің жүру тәртібін хабарлайды және де процестің заң
негізіндегі тәртіп пен реттілікті сақтауын қамдайды. Төрағалық етуші сот
отырысына басшылық жасайды, әділ соттың мүддесіне объективтілік пен
бейтараптылықты сақтай отырып, істің жай-күйін жан-жақты және толық зерттеу
үшін қажетті жағдайларды жасап, соттың тәрбиелік әсерін қамтамасыз етеді.
Төрағалық етушіге сот отырысы залындағы тәртіп міндеттеледі (ҚР ҚІЖК 314-
бап).

Төрағалық етуші сот талқылауының барлық қатысушыларына олардың құқықтары
мен міндетгері және оларды жүзеге асырудың тәртібін түсіндіреді.

Ескерте кететін бір жайт, төрағалық етушінің шешімі сот талқылауына
қатысушы адамдардың барлығына да міндетті. Осылардың бірі төрағалық
етушінің іс-әрекетіне қарсылық білдірген жағдайда бұл қарсылық білдіру сот
отырысының хаттамасына енгізіледі (ҚР ҚІЖК-нің 314-бабының 3-бөлігі).

Сотталушы адамның басты сот талқылауына қатысуы. Басты сот талқылауы
сотталушының міндетті түрде қатысуымен өтеді. Сотталушы келмеген кезде іс
кейінге қалдырылуы тиіс. КР ҚІЖК-нің 315-бабына сәйкес сот дәлелді
себептерсіз ... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Басты сот талқылаулары
Басты сот талқылауын тағайындау сатысын жүзеге асыру нысандары
Бірінші сатыдағы сотта қылмыстық істі қарау
Қылмыстық іс бойынша басты сот талқылауы
Басты сот талқылауын тағайындау туралы мəселені шешу жəне сот отырысына дайындық əрекеттер
Сот үкімі және басты сот талқылауы
Басты сот талқылауының қысқартылған тәртібі бойынша сот ісін жүргізудің қағидалары мен шарттарына сипаттама
Қылмыстық іс жүргізу жүйесіндегі сот тергеуі
Жаңадан ашылған мән жайларға байланысты іс бойынша іс жүргізуді қайта бастау
Жасырын тергеу әрекеттері
Пәндер