Бастауыш сынып математикасын оқытудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері

Жоспар

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.5

I. Бастауыш сынып математикасын оқытудың педагогикалық. психологиялық ерекшеліктері.
1.1. Ойын туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6.10
1.2. Ойынның түрлері мен рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.16

ІІ. Бірінші сынып математика сабағында дидактикалық ойындарды пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.21
2.1. Қарапайым түсініктер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22.32
2.2. Он көлеміндегі сандар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33.40
2.3. Кестелік қосу және азайту ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .41.47
2.4. Толық ондықтар. Жүз ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48.52
2.5. Педагогикалық іс.тәжірибе нәтижесі. Біз нені үйрендік? ... ... ... ... ... .53.68

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..70.72
Кіріспе.
Қазақстан білім беру тұжырымдамасында «Білім беру үлгісіне орта білім беру деңгейінің өте жоғары болуы тән. Бұл ең алдымен барынша байыпты бастауыш мектеп арқылы жүзеге асырылады» -деген . Осыған орай әр пәнді , соның ішінде бастауыш сынып математикасын оқытудың ғылыми дәрежесі неғұрлым жоғары болуын қамтамасыз ету бағытында әр алуан шаралар жүзеге асырылуда. Сондықтан да бірінші сынып математика сабағында дидактикалық ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту көкейкесті мәселе .
Ғылыми жұмыс бойынша материалдар №65 Ы.Алтынсарин атындағы гуманитарлық эстетикалық гимназия мектебінің бастауыш сынып мұғалімдері Оспанова Ш., Әбуова Т., Әлімтаева Ж. және Т.Тәжібаев атындағы №47 тарихи-гуманитарлық гимназия мектебінің озат мұғалімдері Тойшыбекова Дина, Керімбекова Кәмшәт апайлардың сабағына қатысып, математика сабағында дидактикалық ойындарды пайдалану әдістемесімен танысып , педагогикалық іс - тәжірибеде қолдандым .
Жұмыстың мақсаты - бірінші сынып математика сабағында дидактикалық ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту жолдарын ғылыми тұрғыдан негіздеп, әдістемесін жасау.
Жұмыстың болжамы - егер бірінші сынып математика сабағында дидактикалық ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой - өрісі дамытылатын болса, онда олардың математикадан білім деңгейі жоғарлайды, өйткені пәнге деген қызығушылығы нәтижелі қалыптасады.
Зерттеу әдісі - тақырыпқа байланысты психологиялық-
педагогикалық, әдістемелік әдебиеттермен танысып, әдістемелік
тұрғыдан талдау; алдыңғы қатарлы мұғалімдердің іс-
тәжірибелерімен танысу; бақылау, ізденушілік және зерттеушілік
жұмыстар.
Зерттеу нысаны - бастауыш мектептегі математика пәнін оқыту үрдісі.
Зерттеу пәні - бірінші сыныпта дидактикалық ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой - өрісін дамыту жолдары мен әдістері.
Зерттеу жұмысының міндеттері:

1. Зерттеу тақырыбына байланысты әдебиеттермен танысып ,
оларға ғылыми - әдістемелік тұрғыдан талдау жасау;
2. Бірінші сыныпта математика сабағында дидактикалық
ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой - өрісін
дамыту мүмкіндіктерін анықтау.
3. Бірінші сыныпта математика сабағында дидактикалық
ойынды пайдалану әдістемесін ұғыну . __
Жұмыстың практикалық құндылығы - бастауыш сыныпта математиканы оқытуда; студенттердің педагогикалық іс-тәжірибесінде және математиканы оқыту әдістемесі пәнінен лабораториялық, практикалық сабақтарда пайдалануға болады .
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». Бастауыш мектеп 10-2004ж.
23бет.
2. Асқарова Ж. «Интелектуалды ойын». Бастауыш мектеп 2-2002ж.
Зббет.
3. Ақбаева «Дидактикалық ойындар». Бастауыш мектеп 3-2000ж.
40бет.
4. Амоношвили Ш.А. «Алты жастан мектепте» .
5. Амоношвили Ш.А. «Дидактикалық ойындар» .
6. Әбішева А. «Ойын элементтерін пайдаланудың педагогикалық
ерекшеліктері». Бастауыш мектеп 4-2003ж. 17бет.
7. Әлиева К. «1 - сыныпта математика сабақтарында дидактикалық
ойындарды пайдалану» .
8. Бантова М.А. «Бастауыш кластарда математиканы оқыту
методикасы». Алматы «Мектеп» 1978ж.
9. Баймуратова Б. «Алты жастағы балаларды оқыту мәселелері».
10. Блехер Ф.Н. «Дидактические игры и занимательные
упражнения в 1-классе».
I1. Балқуатова «Ойын мен оқытуды сабақтастыра жүргізу».
Бастауыш мектеп 5-2005ж. 7-8бет .
12. Балғабаева Г. «4 санының құрамы» . Бастауыш мектеп 2-
2004ж. 42-43бет.
13. Бекжурсінова F. «Ойын - тиімді тәсіл». Бастауыш мектеп 2-
2000ж. 25бет.
14. Елубаев С. «Көкек . Санамақ. Үйқысын тап». Бастауыш
мектеп 6,7-2000ж.60бет.
15. Жапсарбаева «Бастауыш-білімнің іргетасы». Бастауыш мектеп
10-2004ж.23бет.
16. Иманбекова Т. «Балалықтың қанына ойын азық» . Бастауыш
мектеп 2-1999ж.14бет.
17. Қазенова Г. «Ойын арқылы оқыту». 4-2001ж. 12бет.
18. Қожағұлова П. «Бала және бос уақыт». 6-2003ж. 55бет.
19. Қоянбаев «Педагогика». Алматы 2000ж.
20. Қосанов Б.М. «Қазақстандағы әдістемелік математикалық ой-
пікірдің қалыптасу тарихы».
21. Құрмалина «Математикада дидактикалық ойындар және
қызықты тапсырма» . Алматы «Атамұра» 1997ж.
22. «Қазақ этнопедагогикасы» . «Санат» 2001ж.
23. Құрманалина , С.Ш. Сәрсенбаева , Өміртаева «Математикадан
дидактикалық ойындар және қықықты тапсырмалар. 1-сынып».
Алматы «Атамұра» 1997ж.
24. Құнантаева «Білім беру туралы заңда». Бастауыш мектеп 9-
2002ж. Збет.
25. Кішібаева Д. «Ұлттық ойындарды пайдалану». Бастауыш
мектеп 2-2004ж.22бет.
26. Крупская Н.К. «Мұғалім туралы.Таңдамалы мақалалар мен
сөздер» 2-басылым,толықтырылған. Москва 1960ж.
27. «Крупскаяның педагогикалық көзқарастары мен
қызметі».Москва 1969ж.
28. Макаренко А.С. «Балаларды тәрбиелеу туралы лекциялар» .
29. Мұхамеджан Ү. «Қимыл - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
30. Мамырбаева «Жаңа технологиялар сабақта». Бастауыш мектеп
7-2004ж. 45бет.
31. Мендалиев «Ұлттық ойындар». Қазақ мектебі 12-2003ж.25-
27бет.
32. Меңдалива Б. «Балалардың қозғалмалы ойындарды қажет
етуі». 12-2004ж. бОбет.
33. Наурызбайқызы Ә, С.Мұхамедқызы «Математикадан
дидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар». Алматы
«Рауан» 194ж.
34. Нурахметова А. «Ойын әдістерін қолдануға студенттерді
кәсіби тұрғыдан даярлау». ¥лт тағылымы 4,5-2001ж.124бет.
35. Нұрғаева Г. «Ойын сабақ» Бастауыш мектеп 7-2001ж.35бет.
36. Оразбекова «Дидактикалық ойындардың маңызы» Бастауыш
мектеп 2-2000ж.40бет.
37. Оспанова «Бастауыш мектеп кластарында математиканы
оқыту». Алматы «Мектеп» 1987ж.
38. Петрова И.А. «Обучение воспитание и развитие детей шести
летнего возраста». Москва «Просвещение» 1990ж.
39.
40. Сағындықов Е. «Қазақтың ұлттық ойындары». Алматы
«Рауан» 1994ж.
41. Сағындықов «Ұлттық ойындарды оқу - тәрбие ісінде
пайдалану». Алматы «Рауан» 1993ж.
42. Сағымбекова «Ойыннан оқуға». Бастауыш мектеп 3-2002ж.
ЗЗбет.
43. «Төрт жылдық бастауыш мектеп кластарына арналған
бағдарлама». 1-4сынып.
44. Түндікбаев «Ойындар өткізу әдістері» .
45. Табылдиев Ә. «700 жұмбақ». Алматы «Жалын» 1985ж.
46. Төлтаева «Ұлттық ойындарды пайдалану» Бастауыш мектеп
9-2002ж.24бет.
47. Төленова Ү. «Ойын- тәрбие құралы». Бастауыш мектеп 10-
2000ж.22бет.
48. Төлекова «Білім берудің басты құралы - ойын» Бастауыш
мектеп 4-2000ж.60бет.
49. Ысқаққызы «Ұлттық ойындарды пайдалану». 7-2001ж.35бет.
50. «1-сынып математика»оқулығы. Алматы «Атамұра» 1998ж.
        
        Жоспар
Кіріспе.....................................................................
......................................................4-5
I. Бастауыш сынып математикасын оқытудың педагогикалық– психологиялық
ерекшеліктері.
1.1. Ойын ... ... ... ... ... ... ... сабағында дидактикалық ойындарды
пайдалану...................................................................
.............................................17-21
2.1. ... Он ... ... қосу және
азайту......................................................................
.......41-47
2.4. Толық ондықтар.
Жүз.........................................................................
..........48-52
2.5. Педагогикалық іс-тәжірибе нәтижесі. Біз нені
үйрендік?.....................53-68
Қорытынды...................................................................
...............................................69
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
................70-72
Кіріспе.
Қазақстан білім беру ... ... беру ... орта білім
беру деңгейінің өте жоғары болуы тән. Бұл ең ... ... ... ... ... ... асырылады» -деген . Осыған орай әр пәнді ... ... ... ... ... оқытудың ғылыми дәрежесі неғұрлым
жоғары болуын қамтамасыз ету бағытында әр алуан шаралар ... ... да ... ... ... ... ... ойындарды
пайдалану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту көкейкесті мәселе .
Ғылыми жұмыс бойынша ... №65 ... ... гуманитарлық
эстетикалық гимназия мектебінің бастауыш сынып мұғалімдері Оспанова ... Т., ... Ж. және ... ... №47 ... ... озат ... Тойшыбекова Дина, Керімбекова Кәмшәт
апайлардың сабағына қатысып, математика сабағында дидактикалық ойындарды
пайдалану әдістемесімен ... , ... іс - ... ... ... ... - ... сынып математика сабағында дидактикалық
ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой-өрісін ... ... ... негіздеп, әдістемесін жасау.
Жұмыстың болжамы - егер бірінші сынып математика сабағында дидактикалық
ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой - өрісі ... ... ... математикадан білім деңгейі жоғарлайды, өйткені пәнге ... ... ... ... - ... ... ... әдістемелік әдебиеттермен танысып, әдістемелік
тұрғыдан талдау; алдыңғы қатарлы мұғалімдердің іс-
тәжірибелерімен танысу; бақылау, ізденушілік және зерттеушілік
жұмыстар.
Зерттеу нысаны - бастауыш мектептегі математика пәнін ... ... пәні - ... ... ... ... ... арқылы
оқушылардың ой - өрісін дамыту жолдары мен ... ... ... ... тақырыбына байланысты әдебиеттермен танысып ,
оларға ғылыми - әдістемелік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... дидактикалық
ойындарды пайдалану арқылы оқушылардың ой - ... ... ... ... ... ... ... дидактикалық
ойынды пайдалану әдістемесін ұғыну . ... ... ... - ... ... математиканы оқытуда;
студенттердің педагогикалық іс-тәжірибесінде және ... ... ... ... практикалық сабақтарда пайдалануға
болады .
I. Бастауыш сынып математикасын оқытудың педагогикалық – ... Ойын ... ... ... ... ... ... тәрбиесіне қатысты
мәселелерді ағарту саласында бірінші орынға шығарады. ... ... ... ... өз қатарластарымен қарым - қатынасты
тиімді жасауы педагогикалық-психологиялық теория мен практика үшін ... ... жас ... қатысты психологиялық дамуы, осыған
қатысты оқыту-тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... жұмыстар,
зерттеу әдіс-тәсілдерін негіздеген құнды еңбектер баршылық.
Ойын сонау ата-бабалар заманынан бері мазмұн жағынан толысып дамып,
дәстүрлі ... ... Ойын еш ... ... бір ... ... ... жетіле түседі. Ойын теориясы мен практикасын отандық және
шетелдік педагогтар, ... ... ... ... ... ... ... Д.Б. Элькониннің «Ойын психологиясы», Әрик
Берннің «Адамдар ойнайтын ойындар» атты ... ... Ойын ... ... ... А.В. ... Т.В. Кудрявцев, И.П.
Пидкасистый. Қазақстандық ғалымдар: Н.К. ... Ж.С. ... ... ... ойын проблемасымен шұғылданған көрнекті ғалымдар: P.M.
Жуковская, Д.В. ... Т.А. ... Н.Я. ... ... - ... жеке басын дамытуда қоғамдық мәні бар іс-әрекеттің мақсат
бағдарлы, қажеттілікті қанағаттандыруға ... ... ... деп
бір жағымен, екіншіден - ... ... ... жеке бас
қасиеттерін, ақыл-ой ... ... ... және ... ... түсіндіріледі.
Б
ал
ал
ық
ш
ақ
о
йы
нн
ан
б
өл
ін
бе
йд
і.
М
әд
ен
ие
тт
і
ба
ла
лы
қ
ша
қт
ың
м
ән
і
кө
п
бо
лғ
ан
с
ай
ын
,
со
ғұ
рл
ым
о
йы
н
да
қ
оғ
ам
ү
ші
н
ма
ңы
зд
ы
бо
ла
ды
.
Ба
ла
лы
қт
ы
та
ну
ды
ң
оғ
ан
ә
се
р
ет
уд
ің
ж
ән
е
ба
ла
лы
қ
ша
ққ
а
ен
уд
ің
б
ір
де
н-
бі
р
әд
іс
і
ол

ой
ын
.
Балалар ойын үстінде өздерін еркін, жеңіл сезінетіндіктен өздерін көрсете
алады. Балалар үшін өз ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет. Ойын әсері психикалық ... ... ... үшін де ... ... бар. ... қиял тек ... және соның әсерімен ғана дами бастайды. Бала ... ... ... ... ... ... бастың даму және қалыптасу процесін тануды дұрыс шешу психикалық
процестердің заңдылықтарымен оның ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ... Ж.Аймауытов, Л.С. Выготский,
М.Жұмабаев, Қ.Жарықбаев, С.Макаренко, М.Мұқанов, Ж.Намазбаева, Т. Собиров,
Г.Усманов т.б. ... ... ... бар .
Психолог ғалымдар баланың даму процесін қарастыруда бірнеше ... ... ... ... бірі Л.С. ... төменгі ісласс
оқушыларының даму процесін сензетивтік кезеңге тән ... және ... ... мен ... ... Мектепке бар ынтасымен
келген 7 ... ... ... ... ... беріледі. Оның жақсы оқушы,
жақсы мінез-құлықты бала ... ... ... бұл ... ... ... тез тіл тапқыш, өзінің жаңа ұжымда, балалар арасында
еркін сезінгіш, мұғалімнің талаптарын, мектеп ... ... ... бойынша баланың әсерленушілігі ішкі және ... ... ... ... жиынтығы деп есептейді. Осыдан барып оның
психикалық дамуын айқындайтын, ... да ... ... ... ... жол ... Орта мен бала арасындағы қатынас
құбылысын оның күрделілігін түсіндіргенде Л.С. ... ... ... әсерленушілік сипат және ықпал жасайтын ... ... ... ... өмірдің ішкі рухани өмірін, әсіресе
адамгершілік ойлауын, сезімін, санасын, іс-әрекетін ... осы ... ... ... ... ... ... бірі болып
табылады.
М.Жұмабаев өзінің «Педагогика» атты оқулығында бала ... ... ... ... ... Мәселен, жан-
тәрбиесі, ес, қиял, ойлау, тіл т.б. ... ... ... ... бұл психикалық процестерде төменгі класс ... ... ... болса, есте ұзақ сақталады». Мысалы, қатты дауыл, сұрапыл
боран сықылды күшті көріністер тез ... Бір ... бала ... алуы үшін ... сол ... ... ... шарт. Баланы құмар қылу үшін
мұғалім өзі құмар ... ... ... сабақ бергенде өзі есінен түсіп,
ыңылдап тұрса, шәкіртте ... бола ма?» - ... ... ... ... ... процесінде мұғалім де, ата-
ана да керек.
Қ. Жарықбаев көптеген еңбектерінде және арнайы ғылыми зерттеулерінде
балаларға тән ... ... ... ... ... ... Мысалы, мінез, түйсік, қабілет, қабылдау, ес,
ойлау, қиял, эмоция мен сезім, ерік, зейін, ... ... ... ... ... балалар негізінде ойын жасындағы балалар. Бала мектепке
келген кезде де ойнауын тоқтатпайды. Енді оқу оның негізгі қызметі ... ол әлі де ... ... ... ... ... ... ойын
оның өмірінде бірінші орыннан екінші дәрежедегі әрекетке ысырылады.
Бала табиғатынан ... ... жан. Ол ... секіруді,
қорғауды, жүгіруді қалайды. Осыған орай біздің ... ... ... «Бала - щапшаң, бала - ... , ... ... ... - деп ... ... ойыны алуан түрлі. Ойын арқылы ... ... ... тәрбиелейді және психикалық қабілеттері дамиды. Бала достықта
бірін-бірі түсініп, қимыл-әрекет жасауға, ... ... және ... ойлауға, табандылыққа дағдыланады .
М.Жұмабаев халықтық педагогика негізінде ойына ... ... ... ... ... ойында жарыққа шығады». Ойын
балаға кәдімгідей бір жұмыс. Ойнағанда бала ... ... ... жас арасы анатомиялық, физиологиялық жағынан қауырт қимыл ... ... ... ... ... ... бала ... ойын қажет деп есептейміз. Сондықтан бұл жастағы бала қанша ойнаса да
шаршамайды. Психологтардың анықтауы бойынша балалардың ... ... ... ... ... ... ... Егер 2-ге 1-ді қоссақ қанша болады?
Тағы сол сияқты .
2. 2-ден 1-ді ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген, осы
тақырыптар бойынша жұргізілген эксперимент - нәтижесі төмендегінше.
| | |10-ға ... ... ... ... ... ... |фигура ... |
| | ... және ... ... |
| | ... санау |ұғымын | |
| | | ... | |
| |№65 | | | |
| ... | | | |
|1 ... |100% |83,5 % | 68% |
| ... - | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| |№47 ... | | | |
|2 ... ... |100% |86,5 % |65,5 % |
| |- ... | | | |
| ... | | | ... ойын ... бала ... мақсат көздей алатын психикалық
процестердің ырықтылығы ... Ойын ... ... жай есте
сақтау жағдайынан гөрі әр нәрсеге жақсы зейін қояды. Көбірек ... Бала ойын ... ... ... ... ... есте сақтау,
еске түсіру шұғыл және оңай жүзеге асырады. Ойын ... өзі ... ... ... ... көріністер мен сюжетке зейін тоқтатуды
талап етеді. Егер бала ... ойын ... ... ... ... ойын шарттарын есте ұстамаса, оны құрдастары ойыннан шеттетеді.
Құрбыларымен ... ... ... ... ... ... ... есте сақтауға мәжбүр етеді. Мақсаткерлік, ерік күшін бағындыра білу
- жеке басты дамытуға қажетті ... Ойын ... бос ... ... ... ... баланы қалжырататын жаттығулар, тіптен секіру, бұғалық
тастау, допты ... ... ойын ... ... ... оң нәтижесін
береді. Балалар ойнап жүріп, белгілі ережелерге сүйеніп, әлгіндей заттар
арқылы іс- ... ... ... ... ... ... мен рөлі.
Балалық шақ - бала бойына адамгершіліктің негізін қалайтын ... да бала ... жас ... ... ізгілік, мейірімділік,
инабаттылық сезімдерін қалыптастыру ата-аналар мен ... ... ... ... үшін ... рөлі ... сынып шәкірттеріне тиянақты білім беру мұғалімнің творчестволық
ізденісі мен шеберлігін қажет ... ... өзі көп ... ... әлі ... ... ... Сондықтан сабақ оларға тартымды болу үшін
тақырыпқа сәйкес ойындар таңдап алып, сабақ барысында ... ... ... ғана барлық баланы сабаққа ынталы қатыстыруға болады. Жалпы
бастауыш сынып оқушыларының ойнайтын ойын ... ... ... Дидактикалық ойындар.
2. Сөздік — дидактикалық ойындар .
3. ... ... ... .
4. ... ... Творчестволық ойындар.
6. Әдеби – музыкалық ойындар .
Осылардың ішінде дидактикалық ойындардың маңызы зор. Әрбір мұғалім сабақ
процесінде қандай дидактикалық ойын қолданылатынын күні ... ... ... сай лайықтап алғаны жөн. Өйткені мектепке ... ... ... ... бола отырып, оларды тәрбиелеу мен дамытудың аса маңызды
құралы болып табылады. ... ол ... ... ... ғана ... ... айналады. Ойынның дамуы мен орнығуы оны
нақ осылай ... ... ... ... көп ... ... ... оқытып тәрбиелеуде балалар игеруге тиісті
бағдарламалық мазмұнды сұрыптап, жоспарлайды. Оның ... және ... ... мен ... ... ... дәл белгілейді. Ол
ойынның өзіндік ерекшелігі мен өз әрекетін сипатын бұзбастан, оның өзіндік
бүкіл ... ... ... ... педагогикалық процеске еңгізе отырып, тәрбиеші балаларды ойнауға,
А.С.Макаренконың сөзімен айтқанда «Жақсы ... ... ... ... ... сала тән: ... тәрбиелік-танымдық құндылығы,
бейнеленетін түсініктердің толықтығы мен дұрыстығы, ойы, ... ... ... және ... ... ... және барлық ойнаушылардың мүдделерін ескере ... ... ... және ... ... ала білуі ойыншықтар мен ойын
материалдарын мақсаткерлікпен пайдалану, балалардың қарым-қатынастардың игі
тілектестігі және ... ... ... ... ... ... жеке ... ерекшелігіне, оның
сапасына, сезіміне, ерік-жігеріне, мінез-құлқына ықпал жасайды. Ойынды ақыл-
ой адамгершілік, ... және дене ... ... үшін
пайдаланылады. Ойын процесінде балалардың білімі мен ұғымы айқындалып,
тереңдей түседі. ... ... бір ... ... үшін бала өзінің түсінігін
ойын әрекетіне көшіруге тиіс. Кейде ... ... ... ... іс-
әрекеттер, өзара қарым-қатынастар туралы білімдер мен түсініктер ... ... да, ... ... ... ... ... Ұстаз сол сұрақтарға жауап қайтарады да, олардың ойын кезіндегі
әңгімелеріне құлақ түреді, ойнаушылардың өзара ... ... ойын ... ... ... ... мен түсініктерін баянды
етіп қана қоймайды, сонымен бірге белсенді таным іс-әрекетінің өзінше бір
формасы болып табылады, соның барысында олар ... ... ... ... ... ... ... ойнаушылардың мінез-құлқы мен өзара
қарым-қатынасын анықтайтын және ... ... ... ... ойынға
ұйымшылдық, тұрақтылық сипат береді, оның мазмұның баянды етеді және қарым-
қатынас пен өзара қарым-қатынастардың одан әрі ... ... ... ... ... ойын ережесі жасқаншақ, ұялшақ балалардың ойынға
белсендірек ... ... бала үшін - ... ... Егер ... ойынды ақылмен ұйымдастырса, ол
балаларға ықпал жасауға мүмкіндік алады.
Балаларды оқытып, тәрбиелеуде әр тарапты ойын ... ... ... бірі ... ... ... ... кезеңінде ерекше мән
берілуге тиіс. «Ойын баласы» деп есептелетін бұл жастағы шәкірттердің оқу-
білімге ... ... ... ... түрін үйренуі айналадағы
қоғамдық өмірді танып, ... ойын ... іске ... ... алған әсерін ойында бұлжытпай бейнелейді. Баланың ... ... ... ... мазмұнына орай ойын
әдісін орнымен колданудың маңызы зор.
Ойын оқушының ой-өрісін, қиял сезімін дамытып, сөйлеу тілінің жетілуін,
еркін ... ... ... монолог, түрінде өзара сөйлесу машықтарын
қалыптастырады. Дұрыс ұйымдастырылған ойын ... ... ... ... ... ... ... ету процесіне үйреніп, бірлесе
қызмет ... ... ... ... ... ынтымақтары нығаяды.
Оқытуда қолданылатын ойын әдістері - ойынның нақ өзі ... ... ... Ол ... дербес орындалатын жаттығу жұмыстарына
балалардың зейінін аударып қызықтыру, сабаққа белсенділігін арттыру, алған
білімін тиянақтау, кеңейту, кейде сабақты ... ... ... ... ... ... сабақтар, жаттығу жұмыстары баланың сөзге
белсенділігін арттырып, олардың ойлау, қабылдау ... ... ... ... ... ... жәрдемдеседі. Ойынның танымдық сипаты
жөнінде М.Горький «Бала ойынды сүйеді. Ойнағанда не болса, соның бәрімен де
ойнайды, ол өзінің айналасындағы ... ойын және ... ... ... Бала сөзбен де ойнайды, осы сөзбен ойнағанда өз ана ... ... ... ... ... ұғады» , дегені мәлім.
Ана тілі сабағында оқушылардың сөйлеу тілін дамыту ... ... тыс ... ... ... ... творчестволық,
сюжеттік, рольді ойындардың маңызын ерекше атап көрсетуге болады .
Оқушының ... ... ... ... ... ... беретін
ойындардың бір түрі - сөздік ойындар. ... ... әр ... ... ... Сол ... балалар тапқырлыққа, шапшаңдылыққа, ауызша және
жазбаша есептеуге дағдыланады. Математика сабағында есептеуге ... ... ... ... ... ... қажет.
Өтілетін тақырып бойынша әр түрлі ойын түрлерін жүргізуден басқа анаграмма,
ребустар, сөзжұмбақтар, өлең ... ... ... ... ... ... сабаққа қызығушылығын арттырады. Сол
сияқты қимылды ... да ... бар. ... ... да ... ... ақыл-ойының дамуына үлкен әсер етеді. Көңіл-күйі артып,
жүйелері жақсарады .
Басты мәселе, мұғалім ... ойын ... ... ... ... мен ... жүргізу тәртібін балаларға айтып, дайындауы тиіс.
Ойынға қажетті құралдарды, күні бұрын дайындау қажет. Сондықтан да ... ... ... ... ойын ... өтіледі. Ойын да, оқу мен еңбек
сияқты, баланың іс-әрекетінің бір түрі. ... ... ... ... ... Бұл жастағы балалар айналадан ... ... ... естігенін-білгенін ойынмен бейнелейтінін байқау қиын
емес. Ойын арқылы ... ... ... ... олардың өмірге
көзқарасы қалыптасады, творчестволық іс-әрекеті дамиды, ... ойын ... ... ... білдіруге жол табады. Үлкендердің іс-әрекетіне
еркін араласып, ... ... ... ... ... ... А.В. ... «Біз
дидактикалық ойын жекелеген білімдермен бейімділіктерді игерудің формасы
болып қана қоймай, сонымен бірге баланың жалпы ... ... ... ... ... ... болуына жетуіміз қажет» - ... ... үшін ойын - оқу , олар үшін ойын - ... , олар ... - ... ... формасы» - дейді, ата-аналарына арналған
лекцияларында А.С.Макаренко ойын мен бала ... ... ... ... ал ... ... ... әсерін ойында бейнелеу арқылы нақты
еңбек әрекетіне үйренетінін айтады. Сондықтан А.С.Макаренко: «Бала ойында
қандай болса, ол ... ... де, ... көп ... ... ... - деп
тұжырымдайды.
Дидактикалық ойындардың түрлерінде шек жоқ. Қазіргі ... ... ... сәйкес мұғалім белгілі бір ойын бойынша әрқилы
ойын ойлап табуына болады.
Тікелей дидактикалық міндетті шеше алмайтынын, бірақ ... ... есте ... ... ... аударғыштық сияқты басқа да белгілі
бір психикалық процесті дамытуға ... ... ... ұмыт ... тиіс. Балалар үшін творчестволық және қимылды
ойындармен қатар ... ... ... мол. ... ... қолдану сабақтың әсерлілігін арттырып, оқушылардың
осы пәнге деген ынтасын дамытады. Бұл ойындар жаңа сабақ процесінде ... ... ... ... ... ... мазмұнына орай
пайдаланылады.
Бірінші сыныпқа арналған ... ... мен ... ... ... толтыруға болады? Шамасы, бізге бірінші кезекте
балабақшалардың тәжірибесін пайдалану керек болар. Бала-бақшаларда мектепке
дейінгі тәрбие жағдайларына ... көп ... ... ... ... мен ... жасап, оларды балалармен жүргізген жұмыстарында
ойдағыдай қолдануда. Ондай практика, әрине мақтауға тұрады және ... ... ... ... бәрі кіші жастағы мектеп оқушыларына арналған
дидактикалық ойындардың жүйесін жай алмайды .
Дидактикалық ойындар мен ойыншықтар ... ... ... ... ... ... олар ... педагогикалық концепцияның бір
бөлігін құрайтын болуға тиіс.
Дидактикалық ойын оқыту процесінде қандай орын алуға тиіс? Дидактикалық
ойындар мен ... ... оқу ... ... ... ... ... оқыту процесіне қандай дидактикалық ойыншықтар керек? Оларды
қандай психологиялық-педагогикалық концепцияға сүйеніп жасаған жөн. ... ойын ... үшін ... ... тартымдылығынан айрылып қалмау
үшін, ойыншық әдеттегі әдістемелік құрал- сайманға айналып ... ... ... ... мен ... ... материалды
балаларға қалай жеткізуі керек? Осы және ... ... ... ... ... ... ойындардың аса маңызды мәнін құрайды.
Өндірістің мүмкіндіктері мен мүдделерін ғана емес, сонымен бірге ... ... ... ... жеке ... ... мүдделері
ескерілген, ғылыми жағынан ... ... ... ... жолға қою керек.
Сонымен бірге оқу - тәрбие процесінде ... ... ... ... ... ... ... жас ерекшеліктеріне , сабақ
мазмұнына жақсы үйлестіре ... ... ... мен ... Мұғалім ойынды пайдалану әдістемесінде ойын түрлерін ... да ... ... жете ... ... ... сынып математика сабағында дидактикалық ойындарды
пайдалану.
Ойын балалардың оқуға, еңбекке деген ... ... ... ... ойын ... ... туғызумен қатар, балалардың ойынға
белсенділігін үнемі арттырып отыруға тиіс. ... ... ... ... ... өз қалауымен бастауы немесе еркімен қатысуы
аса маңызды.
Осы дидактикалық ойындарға байланысты ... ... ... ... үшін 1-сыныптың математика оқулығына
тоқталайық. Оқулыққа гңгізілген материалдар бірінші сыныпта ... ... ... орай ... ... мұнда келтірілген
материалдар мынадай тараулар бойынша топтастырылған .
1. Қарапайым түсінтер.
2. 10 көлеміндегі сандар.
3. Кестелік қосу және ... ... ... ... Біз нені ... ?.
Әрбір сабаққа лайықталған материалдар оқулықтың жекелеген беттерінде
келтірілген және ол жүйелі ... әрі ... ... ... ... ... ... бұрын өтілген және жаңадан өтілетін
мәселені, сондай-іқ ілгеріде ... тиіс жаңа ... оқып ... ... ... ... ... қамтиды, яғни әртекті
материалдардан тұрады.
Демек, мұғалім сабаққа әзірлену барысында оқулықтың ... ... ... ... ... жасайды да, кезекті сабақтың оқу-
материалдарын және оны оқытып үйретудің әдіс-тәсілдерін іріктейді.
Осы тұрғыдан алғанда оқулық, мұғалімнің оқыту іс ... ... әр ... ... шамамен 10 минутқа ... ... ... мен ... және ... мұғалім өзі сұрыптайды .
Жалпы алғанда математика сабағы шамамен бір-бірімен өзара ... 10 ... үш ... ... ... сабақтың бірінші бөлігінде көрнекіліктің бір ... ... ... жеке дара ... материалдары, оқулықтың қосымшасынан
дайындалатын әркімнің өзіндік дидактикалық кеспе материалдары және ... ... ... Оның түрі мен ... әр ... нақты
мақсатына орай мұғалімнің өзі анықтайды. Ол жұмысты орындаудың үлгісін
мұғалім көрсетеді, ал ... ... ... ... ... нақты заттарды пайдаланып, мұғалімге ілесе ... ... ... ... ... ... белсенді қарастырылады. Демек,
сабақтың бұл бөлігінде көрнекілікке ... ... ... да бір
мағлүматты сапалы қабылдауы ... ... ... ... балаларды
сергітетін және олардың ... ... дене ... ... де, ... әрі ... ... іс-әрекетінің түрі
алмастырылады.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... бойынша оқулықтағы сәйкес суреттерді болмаса тапсырмаларды
ауызша орындайды.
Сабақтың үшінші бөлігінде ... ... ... дайын
практикалық жұмысқа арналады. Ал дәптерлер оқулықты толықтыра түсуі де,
әрбір сабақтың нақты мақсатына жетуге көмектеседі.
Сабақтың қай ... ... ... материалдар тек қана
білімділік мақсаттың шешілуі үшін емес, ... ... ... ... ... ... да ... тиімді шешілуі бағытында пайдаланылады.
Осыған орай байқау, бақылау, салыстыру, жіктеу, қорытындылау, оқушылардың
математикалық тіл байлығын дамыту ... ... де ... көңіл
бөледі. Сондай-ақ оларды тегіс белсенді іс-әрекетке тарту, әр ... ... ойын ... және ... ... ... ... ұйымдастыру да ойластырылуы керек. Мұның бәрі оқушылардың жас
және психологиялық ерекшеліктеріне орай ... ... ... ... тиіс. Сондықтан да ойын көмегімен әртүрлі есептерді
шығаруға болады. ... ... ... ... ... ... ... Мысалы, оған «баспалдақ»
ойынын алуға болады. «Заттарды салыстыру» тақырыбына, яғни «үлкен», ... ... ... және «10 ... ... ... ... қатарының жасалуына, сандар құрылымына және «10
көлеміндегі қосу және азайту» тақырыбында қосу және ... ... ... ... ал ... 20 ... ... натурал сандар
қатарына, сандардың ондық құрамына, кесінділер ұзындықтарына, қосу және
азайтуға берілген жай ... ... және ... ... ... ... ойын түрлерін қарастырамыз. Ойын баланы шапшандылыққа,
тез ойлауға баулиды. Мен өзім ... ... ... ... ... ойындар өткізіп тұрады.
Сабақ кезінде оқушылардың ойлау, есте сақтау қабілетін дамытуға аса көп
көңіл ... осы ... 1 - ... математика сабағында заттардың орындарын
сан қатарымен белгілеу тақырыбын қалай өткізгенің баяндап кетсек .
Бұл сабақта заттардың орындарын ... ... және ... ... ... , 1 - ден 5 - ке ... кері санауға, «нешінші?» деген сұраққа жауап
қайтара білуге жаттықтыру көзделді. Сабақ ойын ... және ... ... Көрнекілікке түрлі суреттер, ойыншықтар, қағаздан қиылған
құстардың үлгілері, ... ... ... ... ... ... Өтілген тақырыпты тақтаға жазып, оның негізгі мазмұның
түсіндірдім. Оқушыларға суреттер бойынша сұрақтар ... ... ... ... ... Құстарды .
3. Кәне, бұл суреттен құстардың аттарың атаңдаршы.
4. Үйрек , тауық , қаз , қораз , ... ... ... оқушыларға жабайы және үй құстары жайлы түсініктеме бердім.
5. Балалар, мына суреттегі құстар нешеу?
6. Барлығы ... ... ... ... тап» ... ... Осы
суреттегі құстардың орындарын енді санмен белгілейсіңдер.
Ойын шарты бойынша құстардың орындарын сұрап, тиісті
орындарын белгілеттім.
2. ... ... ... ?
3. ... ... ... Екінші.
6. Қораз ше?
7. Үшінші.
- Қазше?
- Төртінші.
8. Күркетауық ше?
9. Бесінші.
Оқушылар орындарды цифрмен белгіледі. Одан кейін қалташалардағы құстарды
суретпен өздерінің ... ... ... «Күн мен түн» ... «Түн» дегенде оқушылар түгел көздерін жүмып, партаға басын
қойып жата қалады. Осы кезде бір оқушы ... ... ... ... қояды. «Күн» дегенде оқушылар бастарын көтеріп, көздерін ашады.
Оқушы тақтаға шығып өз орындарына дұрыс қояды. ... ... ... ... ... ... ... тәсілдермен жүргізілген ойын ... ... ... ... ... әсері мол .
Халық ойындарын математика сабағында пайдалану оқушының алған ... ... ... ... қолайлы . Математика сабағында халық
ойындарын қолданудың түрлі жолдары бар. Мысалы, ойын сабақ басында, ... не ... ... ... ... ... ... ұғымдары баланың зердесіне үялату оңай
нәрсе емес. Ал, оны қарапайым халық ойынының негізінде түсіндіре бастасаң ,
ол онша ... ... ... ... математиканы оқып үйрене
бастағанда оқушылардың түсінігің жеңілдету үшін ... ... ... ... «Он ... өлеңдерін жаттатып, мазмұнын түсіндіру
арқылы оқушылардың тілін ұстартып , логикалық ой жүйелерін ... ... ... түсу мақсатында әрбір сабақты
түрлендіріп өткізу орынды. Ұлттық ойындарды ... ... ... ... ... ... , ... ой жүйелерін жетілдіре
түсуіне толық мүмкіншілік бар . Олардың қатарына ... ... ... ... ... жатқызуға болады. Атап айтқанда : «Қай қолымда?»
«Үш әділ», «Сөз мәнісін байқайық» т.б.
«Санамақ» ойыны алғашқы ондықты оқып үйрену кезеңінде
математиканың ... ... ... ... мүмкінділік
береді де, келесі ондыққа көшуді оңайлатады. Оны, әсіресе ойына
сақтау қабілеті төмен балалар үшін қолданған жөн.
Мысалы : бір ... ... ... ... ... ... ... дегенім төсек
бес дегенім бесік
алты дегенім асық
жеті дегенім желке
сегіз дегенім серке
тоғыз дегенім торқа
он дегенім оймақ
он бір қара жұмбақ
Бұл ойынның ... ... ... оның ... ... болса, екіншіден, ұйқасымды, ырғақты айтылуы, үшіншіден, білеу,
үскі т.б. сөздер жай мағынасыз айтыла ... сөз ... ... ... көрсететін қасиеттері бар заттар таңдап, іріктеліп ... да ... ... жақын, түсінікті.
Қорыта айтқанда ұлттық ойындар - ата бабамыздың бізге келіп жеткен,
өткен мен ... ... баға ... ... , асыл ... ... әр бағдарламалық тақырыптар бойынша ойын түрлерін қарастырайық .
2.1. Қарапайым түсініктер.
«Қарапайым түсініктер» тақырыбына арналған ... ... ... ... ... әр түрлі белгілеріне (түсі, өлшемі, пішіні) қарай
салыстыру, заттардың ұзындықтарын салыстыру, заттардың ... және ... ... ... ... уақыт аралығы жайында
түсінік беру; санау барысында «нешінші?» сұрағына жауап беру арқылы ... ... ... екі ... ... және ... бірнеше затты бөліп алу;
геометриялық ... ... және ... ... ... беру; ұзындықты өлшеудің мән -мағынасын ашу сияқты мәселелерді
оқытып үйрету барысында пайдаланылатын дидактикалық ойындар ... бар ... топ ... ... : «Түс және ... ... ... «Біз
нешеуміз?» , «Таныс фигураларды ата» , «Жеміс жинау» , «Жылдам ... ... man» , ... , «Дукен» , «Ойыншықтар» , «Байқагыш бала» ... он екі ай» , ... ... man», «Сиқырлы сандар», «Тізбек» , «He
байцадың?» , «Қателеспе!» , «Багдаршам» , «Сиңырлы қоржын» , «Ойнайық ... , ... , дат» , ... , ... , «Кім қай ... отыр?» ,
«Қай уаңыт, сагат нешеу?», «Жеті кун» , «Көңілді санамақтар» т.б. -ойындары
бар ... ... ... ... ... және ... екі ... салыстыруға,
өлшеміне, пішініне және түстеріне қарай ажыратуға үйрету.
Қажетті құрал - жабдықтар. Қағаздан жасалған үш ... және ... ... ... Үстел үстінде шашырап жатқан жеміс түрлері. Тақтаға
шақырылған ... ... ... үш ... ... ... ... -
алма, екінші себетке - алмұрт, үшінші себетке - әр түрлі жемістер теріледі.
Әр себеттегі жемістерді алдымен жеке ... ... ... ... ... ... . Екі ... әртүрлі жемістерді салыстырады .
Мысалы : «Себеттегі алмалар ... ... ... нешеу?
Бірінші себеттен бір алма, ал екіншісінен бір алмұрт алып қой. Осылайша
әрі қарай жалғастыр. Себеттегі алмұрт қалды ма? Неше алма ... ... ... ... алмадан қаншасы кем? ... ... ... неге ... алма ше?» деген сұрақтар қоя отырып, ойынды әрі қарай
жалғастыруға ... ... ... ... кеңістікте орналасуы жайында түсініктер
беру, орналасу қалыптарын ... ... ... — жабдықтар. Вагон нөмірі жазылған карточкалар.
Ойын мазмұны. Бес оқушы тақтаға шақырылады. «Алдымен кім тұрады? Ол нешінші
вагон? Содан ... ше? Ең ... ше? Ол ... ... ... және ... кейін кім түр? Ол нешінші вагон? Үшінші және ... ... кім тұр? Ол ... ... вагонды ағытайық. Сонда неше вагон
қалды? Тағы да 5 оқушы ... олар да ... ... ... ... ... қысқа? Қай поездың вагоны артық? Қай поезда вагондар
кем? Тіркемелерді теңестіру үшін не ... ... ... ... ... екі ... ... және салыстыру әдістерін игереді. Осыған ұқсас
цифрлар жазылған карточкалардан тіркемелер құрастыруға болады.
«Кім жылдам ?»
Дидактикалық мақсаты . Санауға ... ... ... ... ... «бұрын», «кейін», «әуелі», «алдымен», «сонан кейін».
Қажетті құрал - жабдықтар. ... ... ... ... ... мазмұны . Ойынды қолда бар заттар мен ... орай ... ... : Өлшемдері әртүрлі сақиналар жиынтығы бар болса, ... ... Мұны ... ... бір ... артатындай,
(кемітетіндей) нұсқада ең ... ... да, ең ... ... ... ... керісінше болуы да мүмкін. Ал, ... ... ... ... ... ... ... мен үшбұрыш т.б. «үй құрастыру»
ойынын еске түсіріп, орындалу ретін көрсету. Әр түрлі ойыншықтарды тақта
алдында санап орналастыра отырып, ... ... ... ... ... ... ... сонан кейін қайсысы тұрғандығы ... ... ... әрі қарай жалғастыруға болады.
«Нені қайда қою керек ?»
(Заттардың кеңістіктегі орны)
Дидактикалық мақсаты. Санауға үйрету. ... ... орны ... ... құрал - жабдықтар. Геометриялық фигуралар. Жылжымалы сөрелер.
Ойын мазмұны. ... ... ... шақырылады. Мұғалімнің басшылығымен
төмендегідей тапсырмалар орындалуы тиіс. Жоғарғы сөреге қызыл ... ... ... ... ... ... қызыл дөңгелектің оң жағына -
көк шаршыны (квадрат), ал сол жағына - жасыл үшбұрышты, жасыл дөңгелектің
оң жағына сары ... ал сол ... ... ... ... ... ... неше зат қойдың? Олар жайында не айтар едің? Барлығы неше зат
қойдың? - ... ... қоя ... ... әрі ... ... болады.
«Нені қайда қою керек ?»
(Салыстыруға)
Дидактикалық мақсаты. ... ... ... ... белгілеріне қарай салыстыру.
Қажетті құрал - жабдықтар . Түрлі геометриялық фигуралар. Магнитті тақта.
Ойын мазмұны. Тақтаға оқушы ... ... ... ... ... ... магнит тақтаға немесе фланелографта
орналастыруы керек .
Мысалы: көк дөңгелек ... ... сол ... ал ... дөңгелек
қызыл дөңгелектің оң жағына, бір үлкен дөңгелек екі кіші ... ... ... төмен кіші көк үшбұрыш және т.с.с. болсын .
Тапсырма орындалғаннан кейін , ... ... ... ... әртүрлі
белгілеріне қарай салыстырады .
«Көру диктанты».
Дидактикалық мақсаты . Оқушылардың көз зердесін , есте сақтау қабілеттерін
дамыту.
Қажетті құрал — жабдықтар. ... ... ... ... ... зейінін өзіне аударып, геометриялық
фигуралар туралы пысықтау жұмысын жүргізеді. Тақта ... ... ... ... . ... ... қарап, есте
сақтауларына уақыт беріледі . Енді құрастырылған суретті жасырып , жауып
қояды ... ... не ... ... ... құрағандығы жөнінде
сұралады . Осыдан кейін еске ... ... ... ... ... ... кезінде сәйкес терминдер қолданылып , еске түсіріледі.
Тапсырманың дұрыстығы тексеріліп, алғыр бала марапатталады.
«Көршілерін ата».
Дидактикалық ... ... ... ... қалпы туралы
түсініктерін тиянақтау.
Қажетті құрал - эюабдықтар. Әртүрлі заттық суреттер.
Ойын мазмұны. Тақтаға үш ... ... ... ... ... Олардың
әрқайсысының оң жақтағы, ортадағы, яғни арасындағы тұрған оқушының есімдері
анықталады. Енді бағытын өзгертіп, терезеге қарап тұрады да, ... ... Олар ... ... да, ... оң ... ... алдындағы, артындағы көршілері анықталады. Осыған ұқсас жұмысты
заттың суреттерімен де орындауға болады
«He жасырдың?».
Дидактикалық мақсаты . ... ... ... , түсі , ... , өлшемі)
туралы түсініктерді тиянақтау .
Қажетті ... - ... . ... ... , ... ... мазмұны . Ойынға сынып оқушылары түгел қатысады . Мәселен : сөреге
қызыл (үлкен) , сары ... , ... ... , көк ... дөңгелектер
қатарынан қойылады . Қызыл үлкен дөңгелек , сары ... ... ... немесе оның алдында , ал кіші жасыл дөңгелек сары ... ... ... ... оның ... , ал сары ... дөңгелек қызыл үлкен
дөңгелек пен жасыл кіші ... ... ... балаларға
аңғартқан жөн . Енді оқушылар көздерін жүмады , сол кезде мұғалім ... ... . Сол ... орнын , түр - түсін оқушылар анықтап және
айтып береді . Әрі қарай оны өз ... ... , тағы ... ... ... ... жалғастыруға болады .
«Бағдаршам».
Дидактикалық мақсаты. Түстер туралы , жол қауіпсіздігі туралы мағлұмат
беру.
Қажетті құрал - жабдықтар . Әр ... ... , ... , ... ... ... ... мазмұны . Ойын сергіту сәті кезінде жүргізілгені дұрыс. ... ... ... ... , әр ... ... ... орнын
анықтайды . Оқушыларға текшелер не дөңгелектер «таратылып» беріледі.
Оқытушы «Тоқта» дегенде оқушылар сәйкес қызыл дөңгелектерді (текшені) ... ... ... ... ... ... дегенде жасыл
дөңгелекті (текшені) көрсетеді . Әрі қарай ойынды жалғастыра беруге болады
.
Мұғалім ... ... ... - ... ... ... жүрген
қимыл көрсетеді . «Сары» түсті көрсеткенде баяу қозғалыс қимылын жасайды ... ... ... орындарына отыра қалады . Осы қимылды бірнеше рет
қайталап , ойынды жалғастыруға болады .
«He байқадың ?»
Дидактикалық мақсаты . ... ... ... анықтай, ажырата білуге
дағдыландыру. Көз зердесін қалыптастыру.
Ойын мазмұны . Ойынға сынып оқушылары түгел қатысады. Мұғалім ойынға түрлі
- түсті қарындашты , ... ... . ... ... отырып
, олардың түрін -түсін анықтатады .
1. Мынау қандай қарындаш (фломастер) ?
2. ... ... ... ... жеке ... ... , ... дұрыстап барлық
оқушы хормен санап шығады . Бір сәт оқушылар ... ... . ... ... ... .
3. ... , не ... ?
4. Қарындаштар бесеу , біреуі жоқ .
5. Қандай қарындаш жоқ ?
Осылайша біртіндеп қандай және неше қарындаштың жоқ ... ... ойын ... ... ойлан !»
Дидактикалық мақсаты . Оқушылар есептеп шығару барысында жиі ... ... ... ... ... ... : биік - аласа ,
жоғары - төмен , қалың - жүқа , ұзын ... ... - ... . ... ... ... ... мазмұны . Ойынға барлық оқушылар қатысады . Ойынды сынып ... ... ... , ашық алаңда өткізуге болады . Балалар қол ұстасып қатар
құрады . ... :
- ... біз ... ... ! Егер мен ... «биік» десем , сендер осылай
жүре бересіңдер , ... ... ... , ... ... - кім ... ... , ойыннан шығады . Бұл ойынды бірнеше
рет қайталауға болады . Мұғалім:
1. «Қыран жоғары ... ... ... ... , құс ... ... жасайсыңдар .
2. «Ұшақ қонуға төмендеп келеді» десем, аяқтарыңды бүгіп,
қолдарыңды жандарына созып отырасыңдар .
Мұғалім :
- Біз ... ... ... ағаш ... көп екен. Егер мен
сендерге осы ағаштар ішіндегі ең «ұзыны» қарағай десем, үш
қадам алға қарай ... ... ең ... ... десем , орындарыңда екі рет секіресіңдер .
Бұл ойындарды осы тәртіппен бірнеше сабақ бойы балаларды
сергіту ... ... ... ... : Бұл ... ... - ақ , дөңгелек жайында түсінік
беру кезінде де пайдалануға болады .
«Ханым, дат!»
Дидактикалық мақсаты . Санауға дағдыларын дамыту .
Қажетті құрал - ... . ... ... мазмұны . Ойынға сынып оқушылары түгел қатысады . Мұғалім әр қатардан
бір оқушыдан тақтаға шақырып , асық ... ... ... иіріп
тастайды . Кімнің асығы алшы болып түссе «хан» , тәйкі түссе - «уәзір»
сайланады , ал шік ... асық ... ... ... ... ... ... , «ұрыны» қолынан ұстап «ханға» апарады . Ұры барғысы келмей
қарсыласады . Ал , уәзір болса , ұрының ... ... ... «дат» деп ханға сөз салады.
Ол : «О ... зор ... ... , мына ... ... ішінен бір сәйгүлігіңізді алып кетуге тырысқанда ұстап
алдым , оған үлкен жаза ... ... ... ... ... ұрыға жаза
береді.
Жаза түрлері әр түрлі болуы мүмкін (санау , санамақ оқыту , айтқызу , т.б.
) . Сан ... ... . Жаза ... ... ... келесі кезеңдерде
түрлендіріп беруге болады . Ойын осылайша жалғаса береді.
«Багыт».
Дидактикалық мақсаты. Оқушылар ... ... ... қалыптастыру,
бекіту.
Қажетті құрал - жабдықтар . Конверттерге салынған тапсырмалар.
Ойын мазмұны . ... ... ... әр ... ... , ... жасырып қояды . Енді осы кезеңдердің тапсырмаларын анықтау керек.
Тақтаға бір оқушы шақырылып , конверттің жатқан ... табу үшін ... ... : Алға қарай үш адым атта , оңға бір ... жүр . ... ... ... ... жүр . ... ... сөресінің оң жағындағы бірінші қораптың
астындағы конвертті алып оқы . Оның ішіедегі сабақтың , ... ... ... аты ... мүмкін . Ойынды осылайша бағытты өзгерте отырып
жалғастыруға болады .
«Ойлан, ңандай ойыншықтарды жасырдым ?»
Дидактикалық мақсаты . Логикалық ойлауға ... , ... ... ... түрі , ... , ... орнына қарап және заттарды салыстыру
арқылы «үлкен» , ... , ... ... ... , ... ... ... ,
бнрілген мысалдарды өздігінше орындауға төселдіру.
Ойынның жабдығы . Үлкен және кіші ... ... ... , ... ... т.б.
Ойын мазмұны . Мұғалім қалталы полотноға немесе бәріне көрінетіндей орынға
ойыншықтарды қояды да , естеріңде сақтаңдар деп ескертеді. Мысалы екі ... екі ... ... ... әр ... екі ... ... оқушыларға
көздеріңді жүмыңдар деп , тез бір қуыршақты ... ... ... , кәне , мен ... ... ... , айтыңдар ?
Балалар жасырылған ойыншықтың атын , түсін , үлкен немесе кіші ... ... ... ... ... ... бала ... ойында ойыншықтарды жасырып ,
балаларға сұрақ береді . Келесі ойындарда ойыншықтармен бірге ... ... ... ... , ... ясидектер пайдалануға болады . Ойын соңында
жауап берген балалар дәріптеледі.
«Ою - Өрнек ... ... . ... ... ... ... , ... түсіне
, формасына және құрылысына қарай ажырата білуге үйрету.
Ойын жабдығы . 10 фигураның жиынтығы . Олар : 2 ... ... , 2 ... 2 ... ... , 2 ... және 2 көк квадрат.
Ойын мазмұны . Мұғалім бір оқушыға магнитті тақтаға өрнек құрастыруды , ал
басқа оқушылар ... ... ... . Осы ... ... тапсырма
беріледі : магниттік тақтаның ортасына 1 парта үстінде немесе 1 ... ... ... дөңгелекті орналастыру , дөңгелектің жоғарғы ... ... 2 сары ... , оң және сол ... 2 ... ... . Енді осы ... байланысты мұғалім оқушыларға басқаша өрнек
құрастыруды үйғарады : дөңгелек ортасында , 2 ... ... ... ... ... , ал 2 көк квадратты оң және сол жағына орналастыру керек .
Содан соң оқушылардан ... ... , ... ... , өрнектегі
фигураларды санату керек.
«Керісінше».
Дидактикалық мақсаты . Балаларға «үлкен» , «кіші» , «жуан» , ... ... , ... ұғымдарын қалыптастыру , тіл байлығын дамыту.
Ойын мазмұны . Мұғалім балаға допты лақтырып , бір сөзді ... ал ... ... алып , ... кері ... ... беріп допты қайтадан
мұғалімге лақтырады .
«Гараж құрастыру».
Дидактикалық мақсаты . «Бұрын» , «кейін» , «алдымен» , ... соң» , ... ... , «арасында» , «жанында» деген түсініктер бойынша оқушылардың
білімін тиянақтай түсу .
Оқыту ... . ... , ауыр ... мен ... ... .
Ойын мазмұны . Мұғалім немесе оқушылардың бірі магниттік ... ... ... ... ... , ... балалар өздерінің жұмыс
орнында гараж құрастыруға ... . ... сол жақ ... ... , ал ... жеңіл және ауыр машиналардың арасына орналастырады
. Мұғалімнің тапсырмасы бойынша ... ... ... ... және ... , ... қарап оларды салыстырады .
«Екі қолымда ңанша?».
Дидактикалық мақсаты . ... ... ... , «оң жақ» , «сол жақ» ... қалыптастыру
Оқыту құралдары . Түрлі заттар суреттері, тиындық ... ... ... . Бір ... ... шығып :
Екі қолымда барлығы 6 моншақ бар . Сол жақ қолымда 3 моншақ бар деп
қолын ашып балаларға ... де , ал оң жақ ... ... ... бар ? ... ... 1 - түрі.
Дидактикалық мақсаты . Балалардың көру мүшелері арқылы ойлау ... ... . ... , ... ... ... мазмұны . Мұғалім қалталы полотноның бірінші қатарына бір алма суретін
іледі . Ал екінші қатарына көп сәбіздің суреттерін іліп , одан соң ... ... ... . Енді ... ... бірінші қатарға көп
сәбіз суретін , ал екінші қатарға бір алма суретін іледі. ... ... не ... ? - деп ... ... ... ... man».
Дидактикалық мақаты . Түрлі заттарды пішініне қарай ажырата білуге және
сабақта алған ... ... ... ... құралдары . Пішіні ұқсас әртүрлі заттарды және түрлі ... ... ... ... ... . ... балаларға жалпы
беріледі . Мысалы , мұғалім : «Кімде домалақ зат бар» деп сұрайды . Балалар
қажетті затты өз суреттері ... ... ... ... , ... Егер ... бере алмаса келесі баладан сұралады . Ойын соңында
жауап берген ... ... ... 2-ші ... ... . «Үлкен - кіші» , «көп - аз» сияқты ... , ... есте ... ... .
Оқыту құралдары . Алма , шие , жапырақтың ... ... ... . Ойын ... ... оқушылар тақтаға ілінген заттарды бір
қарап алып , көздерін ... . Осы ... ... сол заттардың ішінен
біреуін тез алады да «көздерінді ашындар , не ...... . ... ... жоқ» деп ... ... . Ойын әрі ... жалғастырылады .
Мұнда ескертетін бір жайт : алғашқыда заттардың саны біртіндеп азайтып
немесе ... ... ... . ... ... ... - ... көп -аз
ұғымдарын қалыптастыруға , ... есте ... ... зор ... уақыт, сағат неше ?»
Дидактикалық мақсаты . Уақыт туралы түсініктерін дамыту .
Қажетті құал - ... . ... ... мазмұны . Мұғалім топтағы оқушыларға арналған күн тәртібі туралы
суреттер іледі . (Оқушы үйқыдан тұрып ... , ... ішіп ... ... . ... ... ... отырып, бұл қай уақыт ? Оқушы сағат
нешеде түрды ? Сабақ нешеде басталады ? - ... және т.б. ... ... , ... ... жөніндегі білгендерін тиянақтай ... ... ... ... , т.б. ... де ... ... ойын қандай уақыт мөлшерінде не бітіруге болады және уақытты босқа
жібермеу , орынды пайдалануды да көздейді.
«Қаршақыз ... ... ... ... ... есте сақтау . Санау дағдыларын
бекіту.
Қажетті құрал - жабдықтар. Шырша суреті . Шырша ойыншықтарының ... ... , ... ... ... мазмұны . Сандар жазылған ойыншық үлгілері оқушыларға таратылады ,
Ойыншықтың бір ... ... , ... ... әріп ... . ... бар оқушылар тақтаға шақырылады . Олар (01... 10) сан ретімен
can түзеп тұрады .
Сынып оқушылары құралған сан тізбектерін өсу және кему ... ... . Ал ... ... ... (буынды) жеке оқушылар дауыстап оқиды .
Сонда «Қаршақыздың» құттықтау сөзі ... ... ... , ... ... оқып , ... іледі.
Сонда : «Мерекеңмен», «Жаңа жыл құтты болсын» - сөздерін оқуы ... ... ... ... ... ... Он ... сандар.
«Он көлеміндегі сандар» тақырыбына арналған ойындар .
Мұнда дидактикалық ойындардың екінші тобын құрайтын : 10 -ға ... ... , реті және ... ; ... ... ; ... сәйкес
таңбасы ретінде цифр жайында түсінік беру ; көпбұрыш элементтерінің атауын
санауға негіздей отырып ... ... , ... , ... ; әр ... барлық жағдайларын шығарып алу , санды өрнек және теңдік ... ... ... , ... құру , оны оқу , ... ; 10 саны , оның жазылуы . Бір таңбалы және екі таңбалы ... ... беру ; ... ... мен ... алғаш таныстыру
, қосу және азайту амалдарындағы сандардың атауларын енгізу ; санды санауға
сүйене отырып , қосу және азайту ... ... ... ... өлшеудің
нәтижесі ретінде шығарып алудың негізгі үш көзімен таныстыру ; затқа санды
, оған цифрды ... ... ... ... ... барысында
қолданылатын ойындар қарастырылады.
Олардың қатарында : «Қызықты ... , ... man» , ... ... , «Құрамын man» , « Білемін» , « Менің ... ... , «Сан ... ... қамқорлық» , «Тізбек» , ... ... , ... ... ... «Жалгастыр» , «Сыңарын man» , «Артьщ па?», ... , ... ма?» , ... ме?» , ... ... , ... санау»,
«Көршілерін man», т.б. ойындар бар .
«Қол шапалақтау».
Дидактикалық мақсаты . ... мен ... ... ... ... ... . 1 - ден 10 - ға дейінгі суреттерді сектор бойынша көрсету
, оқушыларға суреттерді санатып , ... ... ... рет қол ... . Сонымен бірге оқушылар көрсетілген суреттің санына сәйкес
цифрларды қолдарына алып , ... ... . ... сол ... ... . ... соң осы ойынның барысында мұғалім екі ... ... ... , ... суреттердің санын салыстыруды үйғарады ... осы ... ... ... көп , ... ... аз ... айтады.
«Поезд».
Дидактикалық мақсаты . Балаларға «бір» және «көп» түсінігін қалыптастыру.
Оқыту құралдары . ... ... ... ... ... бір
шыршаның суретін жапсырады , мұғалімнің үстелінің ... бір ... ... ... ал оқушылардың бірінің партасының үстінде көп түрлі ... ... мен бір ... жатады .
Ойын мазмұны . Жүргізуші - паровоз , қалғандары ... ... . ... ... де , әр бір станцияға келіп ... . ... ... ... , мұғалімнің үстеліне , оқушының партасына . Сол ... ... ... ... , яғни ... зат ... суреттер ,
ойыншықтар , оқушы қандай құралдар көп , ... ... ... ... . ... ... ... қандай заттар көп немесе аз екенін
оқушылар көз ... ... ... . ... кез келген санды ретіне қарай ... ... ... ... 1 - ді қосу ... және ... одан ... саннан 1 - ді азайту арқылы шығарып алу жолдарымен таныстыру.
Ойын мазмұны . Мұғалім тақта ... ... ... ... . ... вагонның қызметін атқара отырып , өз қатарын атайды . ... ... ... ... ... ... : «Мен ... вагонмын . Екінші оқушы
екінші вагонның қызметін орындай отырып , бірінші вагонға келіп тіркеседі .
Сол қолын ... ... ... ... да , ... ... ... ,
қалған оқушылар мысал құрастырады . «Бірді бірге қосқанда екі болады» ... соң ... ... ... . ... ... басшылығымен қосу
амалына мысал құрастырады . «Екіге бірді қосқанда үш». Сол сияқты ... ... . ... соң ... оқушылар бір - бірлеп ажыратылады
, ал класс әрі қарай мысалдар құрастыруды жалғастырады : «Үш біреусіз - екі
. Екі ... - бір ... ... бұл ... ... реттік және
сандық мағыналарын тиянақтай түседі.
«Сандардың реттік қатарына ңарап орналастыруына
көмектесу».
1 – турі.
Дидактикалық мақсаты . Оқушылардың ... ... ... ... құралдары . 0 - ден 9 - ға дейінгі цифрлар жазылған карточкалар .
Ойын мазмұны . Мұғалім флогеграфқа 0 - ден 9 - ға ... ... ... ... , ... бұл ... ... тұруы керек .
Мұғалі оқушыларға бұралып : «Балалар біздің сандарымыз адасып кетіпті ... да ... өз ... ... тұруына көмектесіңдер» . Балалар
сандарды оңға дейін реттік қатарымен қойып шығады : 1,1,2,3..-10 . ... ... ... . ... 10 ... ... үшін ... цифр қажет
болады ? - екі цифр . Олар 1 және 0 саны .
«Сандардың реттік қатарына ңарай орналастыруына көмектесу».
2 - ... ... . ... сан түсінігін қалыптастыру .
Оқыту құралдары . 0-ден 9-ға ... ... ... ... ... . ... ... ондық көлеміндегі жазылған сандарды
таратып береді . ... соң ... ... ... . «Сандар реттік
қатарларыңмен тұрыңдар! . ... кіші ... ... ... ... ... ... немесе екі».
Дидактикалық мақсаты . 1 және 2 сандарын ажырата білуте машықтандыру.
Оқыту құралдары . Суреттер , фигуралар , ... ... ... . ... ... бір немесе екі сурет , фигура, заттарды
көрсетеді , керісінше , мұғалім ... бір ... екі ... ... ... ... суреттер көрсетілуі талап етіледі.
«Қандай сандар жетіспейді».
Дидактикалық ... . ... тез ... , ... ... беруге
қалыптастыру.
Оцыту цүралдары . Кеспе цифрлар .
Ойын ... . ... ... ... балаларға көрсетеді . Мысалы , 1,6 .
Ал балалар 1 мен 6-ның арасындағы ... атап ... ... санды ата».
Дидактикалық мақсаты . Натурал сандар қатарын есте сақтауға ... ... . ... ... ... .
Ойын мазмұны . Мұғалім бірнеше карточкаға жазылған сандарды балаларға
көрсетіп, көрші сандарын атауды ... ... ... , ... ... ... балалар сандарды ұмытып қалмау үшін жиі қайталап ... жөн ... ... ... ... . ... есту мүшелері арқылы ойлау қабілетін
арттыру .
Ойын мазмұны . ... ... рет қол ... , бала сол санның цифрын
көрсетуі ... . ... , ... 6 рет ... , ... алдындағы
цифрлардан 6 цифрын көрсетеді.
«Өз орныңды man».
Дидактикалық мақсаты . 1 - ден 10 - ға дейінгі натурал ... ... ... ... .
Оқыту құралдары . 1 - ден 10 - ға дейінгі кеспе цифрлар .
Ойын мазмұны . Мұғалім бірнеше баланы тақтаға ... , ... ... ... ... ... . ... соң мұғалім балалардан
қолдарындағы сандарға байланысты өз орындарын тауып тұруды талап етеді .
«Мен - ... деп бір ... ... бала бірінші тұрады . Мұғалім
балаларға сұрақ қояды . Бір санынан кейін қандай сан ... ? Екі ... бала «Мен ... деп екі ... ... , бір ... ... баланың
қасына келіп тұрады . Ал қалған балалар да өздерінің цифрларына байланысты
осылайша өз орындарын тауып түруы тиіс. Бұл ойынды 10 - ға ... ... ... өтіп ... ... ... ... .
«Керекті цифрын қой».
Дидактикалық мақсаты . Балалар сандарды үмытпау үшін , жаттықтыру ... ... ... ... ... . ... түрлі геометриялық фигуралар .
Ойын мазмұны . Мұғалім бірдей бес қорапқа әртүрлі зат салып қоюы ... ... , ... , ... ... ... , қорапқа салынған заттың
саны әртүрлі болуы керек . Балалар қорапты ашып , ... ... ... , қанша болса , сол санның кеспе цифрын көрсетеді.
«Бірде - бір».
Дидактикалық ... . ... ... құралатынына балалардың
көздерін жеткізу.
Ойын мазмұны . Тақта алдында 10 оқушы шығып , ... ... Ең ... бала бір деп , бір ... алға ... ... , бір қосу екі деп ,
екінші бала бірінші баланың жанына ... ... . Екі қосу бір үш деп ... ... ... ... , қалған
«Буратинаның жұмбақтарып man».
Дидактикалық мақсаты . Заттарды түріне қарап ажыратуға және дөңгелектен ,
квадраттан , ... ... ... ... ... . ... да
ойынды осылайша жалғастыра береді.
Оқыту құралдары . ... , ... және ... ... мазмұны . Мұғалім күні бұрын магниттік тақтаға дөңгелек, квадрат
және үшбұрыш ... ... ... жапсырады . Сонан соң
оқушыларға былай дейді : «Балалар ... ... ... ... ... келіп отыр. Буратино өзімен ... ... ... ... . ... ... жұмбақтарын оқушыларға дауыстап оқып береді
. Оқушылар жұмбақтың шешуін табады . Дөңгелектеп не салуға болады ? ... , ... , доп т.б. ... не ... болады ? Портфель , жәшік ,
печенье . Үшбұрыштан не салуға болады ? шыршаны , ... т.б. ... ... ... ... ... фигуралардан бір -
бірден ұсынуға ... ... ... ... . 0 ... ... ... үйрету .
Оқыту құралдары . Буратиноның макеті, шие бұтақтың суреті.
Ойын мазмұны . Мұғалім күні бұрын қалталы полотноға бір бұтақта тұрған ... ... іліп ... . ... соң ... ... ... бұтақта қанша шие бар екен ?
-Үшеу.
Осы кезде Буратино бізге қонаққа келе жатып бұтақтағы ... көзі ... ... ... ... келіп , шиенің біреуін үзіп алады . Кәне ,
балалар , айтыңдаршы , бұтақта қанша шие ... ... құра ... , яғни «Үш ... - екі» деп айтып ,
тақтаға 3-1-2 түрінде жазып көрсетеді . Дәл осы кезде Буратино екінші шиені
жүлып алады . Ал енді ... ... ? деп ... тағы ... ... ... «Екі ... - бір» деп тақтаға 2-1-1 түрінде жазып көрсетеді.
Енді Буратино әрі - бері ... ... , ... бір ... де ... ... Енді ... қалды ? - деп мұғалім тағы да ... . ... ... шие ... жоқ деп ... ... Олай болса балалар шиенің
қалмағанын білу үшін Буратино бізге ноль деп аталатын санды алып ... . Ноль ... ... ... ... ... деп «0» ... отырып , 0 саны әр уақытта 1 ... ... ... ... ... 3 4
«Жалгастыр».
Дидактикалық мақсаты . Сан мен цифр арасындағы сәйкестікті ... . ... ... ... құрал - жабдықтар . Қалталы үяшық, ... ... , ... карточкалар .
Ойын мазмұны . Мұғалім қалталы үяшыққа біртіндеп санау материалдарын салады
. Оқушылар орындарында отырып дауыстап ... , ... ... ... . ... есте ... ... мақсатында тақтаға да жаздырып
отырған дұрыс .
«Менің орным кайда?».
Дидактикалық мақсаты . Сандар қатары туралы түсініктерін ... ... , оны ... ... ... ... - ... . 0-ден 10-ға дейінгі кеспе цифрлар.
Ойын мазмұны . 0-ден 10-ға ... ... ... ... беріледі.
Мұғалім «өз орнынды тап» , - деп ... , ... ... бар ... ... ... ... , сандар тізбегін құрайды .
Қалған оқушылар дұрыстығын тексереді . Егер ... ... ... , қате ... ... ... Барлық сандар дұрыс орналасып болған соң мұғалім әр
цифрдың орнын нақты сұрақтар арқылы анықтайды . «2» ... бұл ... ... 1-ден 1 ... ... , 3-ден бір ... кем . ... 1-
ден кейін , 3-ке дейін тұрамын , немесе менің орным -1 мен 3-тің арасы .
0-дің орны ... ... орны сан ... ... , ... 1-ден кем және ... ... Осылайша әр цифрдың орны анықталып , ойын жалғасады.
«Келесі санда ата. Көршісін man ... ... . ... ... ... , бекіту .
Қажетті құрал - жабдықтар . Кеспе цифрлар ... ... . ... ойынды кез келген санды атаудан бастайды . Мысалы :
«2» , жалғастыр ; оқушы «3» санын , ... ... . ... ... , ... тізбегінің орындарын тиянақтау керек болады . Санды атап ,
келесі бір ... , екі, үш ... ... (кем) ... ата , деген
тапсырмалар беру арқылы көрші сандарды атайды . 0-ден бастап 10-ға дейін
санау , кему ... ... ... жүргізіледі.
«Сан ретін man».
Дидактикалық мақсаты . Санның ретін есте сақтау қабілетін қалыптастыру.
Қажетті құрал - ... . 10X10 см ... ... ... бет
жағында сан және буын жазылады .
Ойын мазмұны . Дайындалған карточкалар ... ... ... . ... ... ... қайталатады . Оқушылар сан тізбегін
жаза отырып , келесі жолға , сан ... ... ... . ... ... есептеулер жүргізуге дайындықты жүзеге
асыру . Экалогиялық тәрбие беру . Адамгершілікке баулу.
Қажетті құрал - жабдықтар . Құстар , ағаш , және ... ... ... карточкалар .
Ойын мазмұны . Ойынды жыл мезгіліне лайықтап , пысықтау сабағына ... . Ағаш ... ... ... ... ... . ... бекітілген бұтақта құстар отыр . Тақтаның келесі ыңғайлы жеріне
жемсауыт ілінеді . Оқушы ... ... ... ... , ... ... . ... тапсырма толық орындалып бітсе , барлық
құстар жемсауытқа қонады . Мысалды дұрыс орындаған оқушы ... ... ... ... ... ... қосу және ... : Бір санын қосу ... және ... ... ... сызу ; қосу ... құру ; ... қосу және азайту ,
қосындыны және ... ... ... ... ... шығару тәсілдерін
және мәтіндерін салыстыру ; «сонша», «артық» , «кем» , ұғымымен байланысты
мәтіндерді салыстыру,, есептер ... ; ... ... ?» , «Қанша кем ... ... ... , яғни ... ... , кері есептер құру
; өзара кері есептер (артық , кем , қанша артық? қанша кем?) . ... ... ... ... , олардың ұқсастығын және айырмашылығын анықтау ; 9 санын
қосу және азайту тәсілдері; 10 санын азайту , әріп бар ... және ... табу ; ... жоқ тапсырма мен есепті салыстыру және т.б. мәселелерді
оқытып - үйрету барысында пайдаланылатын дидактикалық ойындар қарастырылады
. Олардың қатарына: «Жыл он екі ай», ... ... , ... , ... жинау» , «Лото», «Сацырауқұлақтар», «Доп қагу» , ... ... , «Хан ... , ... ... , «He өзгерді?»,
«Плюс па , әлде минус па?» , «Жазуды толықтыр» , «Жауабы бірдей мысалдарды
man» , «Мысалды ойлап man» , «Бір ... ... ... , ... ... «Санды ойлап man» , «Баспалдақ» , «Математикальщ эстафета» , т.б. ойындар
бар .
«Поезд құрастырамыз».
Дидактикалық ... . ... 2,3,4 ... қосу және ... ... ... . Мұғалім тақтаның алдына 5 қыз баланы ... Олар ... ... құрастырады . Яғни бір – біріне тіркесіп , оң ... ... ... ... ... . ... ... тағы да 1 вагон бала
және тағы 1 қыз келіп тіркеседі .
Мұғалім тақтаға мынадай мысал ... ... 2-ні қосу ... ... рет ... . ... кейін
екі вагон бір - біреуден ажыратылады . Оқушылар
5-2=3
5-1-1
2-ні азайтудың амалын қайталап шығады .
Осыған ұқсас 3 және 4 ... қосу және ... ... ... . ... , тақта алдына 6 ер баланы шақырады , олар 6 вагоннан поезд
құрастырады . Оларға 3 вагон біреулеп қыз , бала , қыз ... . ... ... жазылып , оқушылар айтып шығады . 6+3=9 6+1+1+1
Бүдан соң ... ... үшін ... ... ... , яғни 6
вагонға бірінші екі вагонды құрастырып , немесе тіркестіріп, ... соң ... 1 ... ... болады . Бұл жағдайды да тақтаға жазып ,
оқушыларға ... де ... . 6+3=9 ... ... қосу мен ... басқа жағдайларын
құрастыруға болады.
«Үндемес».
Дидактикалық мақсаты . Сандарға 1-ді қосу және ... 1-ді ... ... ... .
Оқыту құралдары . 1-ді қосу және 1-ді азайтуға берілген плакаттар.
Ойын мазмұны . Тақтаға 1-ді қосу және 1-ді ... ... ... ... ... ... ... 1-ді қосып және 1-ді
алу керектігін түсіндіреді . Мұғалім үндемей сандарды ... ... ... . ... ... ... тез
, дұрыс шығаруға үйретумен қатар , түрлі жемістермен таныстыру.
Оқыту құралдары . Қиылып алынған түрлі жемістердің суреттері, мысалдар.
Ойын мазмұны . ... ... ... ... ... ... ... жемістердің суреттерін жапсырып қою керек . Мұнан кейін оқушыларға:
«Қәне балалар , кім қандай ... ... ... ?» - деп ... . ... ... қолдарын көтеріп кезегімен жақсы көретін жемістерін алады ,
артына
жазылған мысалды ауызша шығарып беруі тиіс . ... , ... ... ... ... 3+7, 5+1+1, 8-2, 6-1, 2+1+1, 10-1-2, ... оқушы мысалды дұрыс шығарса , онда ол өзінің ... ... ... ... ... ... .
«Доп қағу».
Дидактикалық мақсаты . Балалардың ойынға деген қызығушылығын арттыра отырып
, амалдарды тез ... ... ... ... . Доп .
Ойын мазмұны . Оқушылар ойынғада ... ... ... . Сол ... тез орындауға жаттығады . Мұғалім 7 санын қалайып алуға болады ,
- дейді де қолындағы жеңіл допты бір ... ... ... : ... ала ... 4+3 деп ... ... қайтарады . Мұғалім : -
Тағы қандай алуға болады ? Оқушылар : 5+2, 6+1 ... деп ... ... ... ойын «8 санын» қалай шығарып алуға болады» 5 санын 2-ге арттыр
, 4-пен 7 санының қайсысы көп? 5-пен 7 ... ... көп ? ... түрінде
жалғастырылады . Әр сабаққа байланысты ойын тапсырмалары мен шарттарында
өзгерістер болып отырады.
«Диспетчер және контролерлер» .
Дидактикалық ... . 10 ... ... ... бекіту.
Оқыту құралдары . Геометриялық фигуралар және 10 жеңіл машинаның суреті.
Ойын мазмұны . Мұғалім магниттік тақтаға сабаққа дейін тік ... ... бір - ... ара ... алыс тау ... ... құрылысын жасап қояды . Бір оқушы тақтаның алдында диспетчердің
қызметін атқарады . Ол ... бір - ... ... ... ... яғни бір төртбұрыштың ішінен екінші төртбұрышқа ауыстырып
отырады . Ал қалған оқушылар ... , яғни ... ... ... . Олар есеп ... яғни қанша машинаны автовокзалға жіберді
және жіберілгеннен кейінгі әрбір ... саны ... ... ... . Жіберілген және қалған машинаның санын оқушылар үмытып қалмау
үшін , алдарындағы ... ... ... ... |0 |
| | ... таяқшамен әуелі ондық разрядтары қанша болса сонша рет тақылдатып
, одан соң бірлік разрядтарының ... ... ... атап , ... . ... , ... шыққан 1 дыбысқа ондық разрядты , ал одан соң
2 рет тақылдатқан дыбысқа бірліктер разрядтары сәйкес айтылып , балалар ... атап ... ... ... ... . ... ондық сандар құрамы жөніндегі білімдерін
пысықтау.
Ойын мазмұны . Мұғалім тақта алдына екі ... ... . Оң ... ... ... , ал сол ... - ... білдіріп тұрады .
Мұғалім екі таңбалы санды атайды : оң жақтағы ... ... ... үшін , ал
сол жақтағы оқушы ондықтар үшін қол шапалақтайды . Қалған орындарында
отырған оқушылар ... ... ... . Егер ... сандар қүрамын
оқушылар дұрыс көрсетпесе , онда оқушылар белгі ... ... ... ... ... . Ондықтарға арналған мысалдарды дұрыс, тез есептеуге
машықтандыру .
Ойын мазмұны . Клоун қонақта ойыны тапқырлықты , байқағыштықты қалыптастыру
мақсатында ... . ... , 1-ден 9-ға ... ... ... ... ... баған түрінде жазылып , ортасына клоун суреті салынады .
Берілген ... ... ... ... , екі ... ... ... болады . Кім бұрын тапса сол оқушы жеңіске жетеді.
«Үндемес».
Дидактикалық мақсаты . Оқушыларды ойын барысында тапқырлыққа , ... , ... ... ... ... ... . Ойын үшін ... да бір геометриялық фигура алынады . Ол
фигураның ... және ... ... ... жазылады . Центрге
жазылған санның жанына арифметикалық амалдардың бірінің тақтасы қойылады .
Ценрдегі ... сан ғана ... ... ... . Ойын ... . ... ... тақтаға контурды айналдыра жазылған
сандардың бірін көрсетеді , ал балалар центрге жазылған сан мен ... .
20 11 6 ... ... ... ... ... . ... оқушылар егер қате
жіберілген болса ... ... де ... береді . Ойынды өзгертуге де
болады . ... ... ... ... ... кеспе цифрдан нәтижесін
көрсетеді.
«Математикалық эстафета».
Дидактикалық мақсаты . Берілген ... ... ... және ... , осы ... ... өрнек құрастырып , эстафетаны келесі балаға
тапсыру .
Ойын мазмұны . ... ... ... ... 3 ... ... Әр
команда үшін тақтада мысалдар жазылған . 10+5 10+9 10+7 ... ... ... үш ... ... отырады . Балалар сандар ... ... , ... ... ... тапсырады .
Мысалы,
10+5=15-тен 15-5= 10+9=19-дан 19-10= ... ... ... , ... ... ... ... . Ойын осы сандарға
байланысты ... ... ... ... жалғаса береді . Осылайша әр
команда оқушылары бір – бірімен байланысты төмендегідей мысалдарды құрады .
10+5=15 10+9=19 10+7=17
5+10=15 9+10=19 ... 19=10+9 ... 19=9+10 ... 19-10=9 17-7=10
15-5=10 19-9=10 17-10=7
Тізбек құрудан бұрын орындаған команда жеңіске жетеді.
«Мақсатқа жету».
Дидактикалық мақсаты . ... ... ... ... ... , 20 көлеміндегі сандарды есептеуге машықтандыру.
Оқыту құралдары . Сырт ... ... ... ... ... ... . Күні ... түрлі мамандықты бейнелейтін карточкалардың
сыртына өтілген тақырыптарға лайықты есептер жазылады . ... ... ... ... ... ... да , ... мысалды шығарады .
Мысалдар жазылады . Кез келген фигураның аты аталғанда ... ... ... жабады .
«Өрмеле, бірақ қайта тусе біл» .
Дидактикалық мақсаты . Балаларды ірі және үсақ ... ... ... ... . Бұл ... өлшеуіштер тақырыбын өткенде оқушылардың тез
ойлануы және ірі, үсақ ... ... ... сақтау үшін
ұйымдастырылады . Онда оқушылар үсақ өлшеуіштерден ірі өлшеуіштерге дейін
айтып шығады . ... ... айта ... , ... ... , түсе алмағаны
. Ойынды бірнеше рет қайталауға болады .
2.3. Педагогикалық іс - тәжірибе ... Біз ... ... ... жас ... ... жұмыс істеудің әдіс -
тәсілдерін жете меңгеріп , бұлдіршендердің көңіл -күйіндегі ... ... , бір ... түрінен екіншісіне тез ауысып оқуға қызығуын
арттыруы керек . Сабақты тартымды , ... ойын ... ... ... ... ынта ... ... . Көңілі көтеріңкі бала , өзі
істеген әрекеттерді сенімділікпен орындайды , шаттық ... ... ... ... іс - ... ... икемделуін дамытып , оларды
тапқырлыққа баулиды . Осындай әдістерді қамтыған мемлекеттік іс - ... ... ... ... үлгі ... жоспарларымды және «біз нені
үйрендік?» тақырыбында ұйымдастырған жұмыстарымды ... ... ... «Кім ... - ... ... ... шешуде әрбір сыныпта орындалатын жұмыстың
мақсатын , түрі мен әдіс - ... ... ... ... шарт
.
Сыныптан тыс жұмыстың тиімді әрі оқушыны ... бір түрі ... ... ... ... баланың ой-өрісін дамытып, өткен
бағдарламаларын материалдарды естерінде берік сақтауына, ... ... ... ... тез ... ... ... дұрыс сөйлеуге
машықтандырудың тигізер әсері көп .
Оны ұйымдастыру барысында сұрақтары алдын-ала іріктеліп ... ... ... . ... жүргізуде балалар 2 командаға
бөлінеді . Біздің сыныбымызда «Жүлдыз» , «Жалын» аталатын екі команда бар .
2004 -2005 оқу жылы ... «Біз нені ... ... бойынша
сыныбымызда «Кім жүйрік?» атты математикалық жарыс өткіздік . ... ... ... ... мен ... , балалардың ойынға
қатысуына тоқталайын .
Викторинаның сұрақтар мысалдарды шығаруды, санауды,сандарды оқуды және
жазуды салыстыруды, қосуды жәнеазайтуды есептерді ... ... ... ... ... ... өткізіледі.
Мысалдар шыгару.
1. 7-D = 8 -П =
6-П = 9 -П =
П- 6 = П- 4 ... 7 = □ - 8 ... + 5 = 16-6-9 =
3 + 7 + 8= 13-3-6 ... = 2 + 6 + 9 ... = 8-3 + 7 =
3 + 3+3= 4 + 4 + 4 ... ... өлең - ... ... Айша ... ... құлыншақ,
Екі ойыншық,
Құстай ұшып
Үйден шықты ... Жауабы : Жетеуі.
2. ... ... топ ... ... көп ... ... оның - ... төртеу — қостаушы
Онын жүйрік болса егер
Торгай үшеу есепкер . Жауабы : 5 ... ... ... ... ... ... ... немесе айтылуында математикалық ұйымдар
, символдар , терминдер болады . Мұнда жұмбаққа қойылатын талаптар да
сақталады .
1. Түгел айтпасац небарын
Төрт құлақ ma бір ... ... Жуз төрт ... бір ине . Есеп шот .
3. Екі ... айқасқан ,
Оқта - текте шайқасқан . Есеп шот .
4. Төрт қол ... , ... ... аяқ ... , ... тұр . ... ... «Көңілді санау».
Ойын ережесі. Бұл математикалық жарысқа жатады . Сондықтан екі команда
нумерация бойынша ... ... . Қай ... тапсырманы тез
орындаса , сол команда жеңімпаз атанады . ... ... ... ... ал жеңілгендер кіші жалаушамен аталады . Тақтада суреттегідей толтырылған
, сол сияқты бас таблицалар күні ... ... ... |11 |8 ... | | | ... | | | |
|көзд| | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | |
|«Екі| | | ... | | ... | | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | |
|ды .| | | ... | | ... | | ... | | ... | | ... | | ... , | | | |
|реті| | | ... | | | ... | | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | |
|толт| | | ... | | |
|, | | | ... | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | | |
|- | | | ... | | | |
|санн| | | ... | | | ... | | ... | | | ... | | |
|. | | | ... | | ... | | ... | | ... | | | ... | | |
|жары| | | ... | | ... | | ... | | ... | | | ... | | ... | | ... | | | |
|12 |2 |7 |10 ... |6 |3 |14 |
|5 |16 |15 |4 |
| |
|8 |11 |9 | ... |7 |2 |12 ... |3 |6 |13 |
|4 |15 |16 |5 |
V. ... ... Қырық құрықтық ,
Сықық қырықтық.
2. Үй кіші ішіп пшетін ... кіші ішік ... ... кіші ішік ... ... ... ... әдеби тақпақ сияқты мәнерлеп
оқылады . Тақпақ мазмұнында математика элементтері қамтылады.
Математикалық тақпақта математиканың өмірдегі алатын орны ... ... ролі ... , ... ... - ... ... тацпац «Бес» .
Мектебінен цалмайды,
Бес алган - ау шамасы ,
Қарсы алганда мамасы,
Бес саусагы шошайды . Т.Бердияров .
2. ... ... ... ... алманың үшеуін,
Досың сұрап алады .
Айтшы сонда нешеуі
Өз цолында ңалады ... ... сол ... ... ! - дей ... . Қ. ... ... Қызықты есептер : түрліше болады : өлең есеп , қалжын есеп, тапқырлықты
талап ... есеп ... ... өлең жазу ... ... отырып , математикалық есеп
құрастырылады . He белгі, не белгісіз екендігі беріледі . Осы есепті ... . ... ... ... ... : өлең ... де , қара сөз түрінде де кездеседі. ... ... ... , ... ... ... ... беріледі.
Жауап тез талап етіледі.
Тапқырлықты талап ететін есептің шарты мен қорытындысы дұрыс пікірлер .
Жауабын кеңірек ойлауға тура ... ... бір ... ... болуы
мүмкін . Есептің бұл түрі мұғалімнен де , ... да ... ... ... ... ... Бір торда үш қоян отыр еді , үш ... ... бір - ... ... алды .
Сонда торда әлі де бір қоян қалып қойды . Ол қалай ? Жауабы : Бір ... ... алып ... Б. ... қүрбым келе жатып бес теңге тауып алды
. Екеуіміз келе жатсақ қанша тауып алған болар едік . ... : 5 ... ... емес .
«Біз нені уйрендік» тақырыбы бойынша өткенді қайталау пысықтау үшін
викториналық сұрақтар осылай жоспарланды . ... ... бір ... он күн бұрын хабарланады . Жан - жақты қамтылған ... әр ... ой ... ... , ... принциптерінің мазмұнын
күшейтетіні даусыз.
Сабақтың тацырыбы :
1-ден 10-ға дейінгі сандардың қатары .
Сабақтың мақсаты :
А. 1-ден 10-ға дейінгі сандардың қатарын жан - ... ... ... Сан ... ... ... жазуға дағдыландыру .
Б. Ауызша жылдам қосып азайтуға дағдыландыру .
Сабақтың тәрбиелік мәні:
А. Балаларды тазалыққа тәрбиелеу .
Ә. «Көрші» ұғымы арқылы ... ... ... ... Үлкендерге қолғабыс жасауға , кішілерге қамқор болуға ... ... ... 1-ден 10-ға ... ... тура және кері санай берудегі
машықтардың қалыптастыру , жаттықтыру .
ә. «Дыбыс» ... ... табу ... ... арқылы қосу және азайтуға
ауызша мысал . 2+4= 3-1= 20+2= 4-2= 5-2= ... ... ... ... етіп ... , ... тыңдап отырып ,
алдарындағы цифрларынан тиісті санда ... ... Есту ... ... ойлау қабілетін арттыру .
б. «Түсін танып , атын айт» ойыны барысында оқушыларды
түстерді ... ... ... ... ... :
Столдың үстіне әр түрлі жемістердің , көкөністердің суреттерін қоямын .
Балаларды ... ... ... ... бұл ... атын ... ,
дәмінің қандай болатындығын еске түсіремін , ... ... ... «Шашылған сандар» ойынын ұйымдастыру.
Ойынның барысы :
Едендегі шашылып жатқан сандарды ретімен орналастыруын қадағалаймын . ... ... ... болады сан ретіне қарай .
Мақсаты :
Сандар ретін ажыратуға жағылыспауға әрі ... ... ... ... уйде біз ... ... екеуміз,
Бас бармағым папам,
Балан уйрек апам,
Ортан терек агам,
Шылдар шүмек мен,
Титтеп бөбек сен? ... ... ... ... ... ... .
Ойынның шарты : карточкаға жапсырылған цифрларды балаларға көрсетемін . Жоқ
сандарды балалардың өздері үстелдің үстіне тауып , ... ... ... ... ... тез ... , ... жауап беруге дағдыландыру .
ә. «Алдаркөсенің тапсырмасы» ойыны барысында ұсынылған өрнектердің
бірнешеуінің ... ... ... тек ... ... ... тақтада орындайды .
10-1 = 9-1- 8-1- 7-1= ... = 8+1= 7+1= 6+1= ... ... ... хат келгендігін , балалардың ... ... білу ... ... ... ... ... .
Мақсатым : 10 көлеміндегі сандарды тез қосып , ... ... ойын ... Есеп : ... - ... - 9 гүл . ... - ? Шешуі: 9+1-10 Жауабы : 10 гүл . Жұмыстың
орындалу ... ... ... ... ... ... ... Балалар алдарындағы цифрлар арқылы партаның үстінде өрнек құру
барысында шешуін табады .
Мақсатым : А. ... ... қүра ... ... таба білуге жауабын анықтай
білуге үйрету .
Ә. Эстетикалық тәрбие беру ;
Б. Табиғаттағы заттар арқылы түстерді ... ... ... ңолымда он саусақ, Сол қолымда он саусақ,
Қосып едім екеуін болып шықты он саусақ, Он аяқта ... сол ... бес ... ... едік ... ... он башпай .
Дәптермен жұмыс .
А. Тапсырманы орындау.
Ә. ... ... ... ... жарыс» ұйымдастырамын .
Сөре Мөре
Бұл ойын 10 көлеміндегі сандардың құрамын табуға арналады .
Б. Багалау.
Балалардың сабаққа қатысуын мақтау , ... ... ... : 4 санының құрамы .
Сабақтың мақсаты : 4 саның қүрамын анықтай отырып , өрнек құру арқылы мәнін
табу . ... және ... ... дұрыс қоя білу (салыстыру арқылы) .
Қоршаған дүниедегі заттардың ішінен төрт бұрышты табу .
Сабақтың ... : ... ... ... арқылы ойлау қабілеттерін
жетілдіру , ... ... ... ... дағдыларын
қалыртастыру.
Сабақтың тәрбиелігі : Оқушылардың білімге деген құштарлығын арттыру арқылы
еңбекке баулу , ынтымаққа , ... ... ... - ... ... - ... , ... , ойын , бағалау .
Көрнекі - құралдары : геометриялық фигуралар . дидактикалық материалдар ,
қуыршақтар , ... ... түрі : ... ... ... жоспары:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
а) оқушыларға математика сабағы болатынын айту .
ә) оқу - ... алып ... қою ... ... ... Үй ... ... - жауап әдісімен бастадым .
1. Кеше біз қандай санмен таныстық ?
2. 4 санымен .
2. ... ... тура және кері ... ... ... ... сабаң.
1. Бүгін сендермен біз 4 санының құрамымен танысамыз . 4 санының құрамын
анықтау үшін мен жоғарғы ұяшықтарға ... ... . ... ... . Жоғарғы ұяшықтағы ойыншықтарды санатамын.
3. Ойыншық нешеу ? ... Енді ... ... бір ... ... қойылды .
Бірінші сөреде неше ойыншық ? (3)
4. Екінші сөреде ше ? (1)
- ... және ... ... ... неше ойыншық ?
Балалар ойыншықтардың орналасу ретін өздерінше айтып
береді. (Оқушылардан кейін өзім ... ... ... сен 3 пен 1-дің ... ... ... ... түсуге арналған жаттығулар .
Оқушылар шаршының ішіне өздері сан қояды .
2. Оқушылардың өздігінен істейтін ... . ... ... ... , 4 ... ... анықтайды .
-Балалар , бірінші сөреге неше ойыншық қойдыңдар ? (2)
2. Екінші сөреге ше ? (2)
3. Бірінші және екінші ... неше ... ... ? f4) Яғни 2
мен 2-нің қосындысы 4 болады . 1 мен 3-тің ... да ... 1 ... (1-ді 4 рет ... 4 ... тақтаға жазып көрсетемін).
3. Сергіту сәті:
Орманда жогары,
Ағашқа қонады.
Орнымыздан тұрайық,
Шеңбер жасап алайық
Иіліп оңга бір,
Иіліп сога бір.
Алга ңарай бір адым,
Артқа ... бір ... ... ... ... ... Оқушылардың өздігінен істейтін жұмыстары .
4 санының құрамын анықтау және санды қосып , ... ... ... табу . 04 ... ... ... айтады .
6. Логикалық ойлау жұмыстары.
Әртүрлі фигуралардан төртбұрыш құрастырады .
7. Дәптермен жұмыс .
Бос шаршының орнына тиісті сандарды тауып жазып , 4-ті ... 4-2=2 ... 4-4=0 ... ... . ... білімін бағалау .
Сабақ таңырыбы : 8 санының құрамы .
Сабақ мақсаты:
А) 8 санының құрамын білуге үйрету .
Ә) 8 санының қүрамы жайлы ... 2 ... ... ... ... ... кері азайту амалдарын дұрыс жазуды қалыптастыру.
Б) Цифрды дәптерге әдемілеп жазуды үйрету . Сабаң көрнекілігі : ... ... , ... , ... ... ... ... әдіс - тәсілдер : ішінара іздену , көрнекілік ойын.
Пәнаралық байланыс : Дүниетану .
Жаңа ... : ... ... ... ... барысы.
Ұйымдастыру
Бірінші білімдеріне сәйкес 3 бөлініп отырады .
Өткен сабақты пысықтау :
Үйге : 8 цифрын жазып келу тапсырылған және 8-ге ... тура және ... ... ... бұрын 2-ден 7-ге дейінгі сандардың құрамын ауызша
қайталау.
Жаңа ... : 8 ... ... ... ... ... ... 8 алманы алып оны ... ... салу ... ... ... 8= + ... .
|8=0+8 |8=8+0 |8-0=8 8-8=0 ... |8=7+1 |8-1=7 8-7=1 ... |8=6+2 |8-2=6 8-6=2 ... |8=5+3 |8-8=5 8-5=3 ... | |8-4=4 ... ... 2 ... мен қосудың ауыстырымдылық заңы бірге |
|қарастырылады . | |
| | ... ... : |
| | ... оцга тузу тур |
| | ... , ... түзу тур . |
| | ... царай бір адым |
| | ... ... бір адым . |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... ... тапсырма суреттерге қарай отырып , оның сюжетіне байланысты
әңгіме құрып , 8 ... ... , 8 ... ... ... сәйкес
анықтау .
Қосудың ауыстырымдылық заңы айтылып кетеді.
2-тапсырма
3 оқушы тақтаға шығып орындайды .
Жолақшадағы дөңгелектерді пайдаланып , қосу және ... ... .
1. 7+1=8 6+2=8 5+3=8 8-7=1 8-6=2 ... ... балалар орнында отырып шығарады . Олар кесінділерді
өлшеп , ... ... ... , ... 8 ... жұмбақ жасырады .
Алдында
3 балапан Егеу - екеу
Артында
3 балапан ... - ... ... пен
Балапан Тағы екеуден
Айтшы санын
балақан Қосса нешеу ... ... ... ... 8см ... Көк ... ... * 7см7см * 8см
Көк кесінді 1 см қысқа , ал қызыл кесінді 1 см ұзын . ... ... 3 ... ... . ... , олардың білім деңгейіне қарай
бөлініп беріледі.
Мұғалім : - Балалар , қазір жылдың қай мезгілі ?
-Қыс ... ... ... !
Оқушылар қысқы өзгешелікті айтады .
Енді осыған керісінше жазды еске түсірейікші . Жазда ... ... ? Қане , еске ... ... ... ... ... есімізге түсіре отырып ,
«Көбелек куып , гул терейік» ойынын ойнайық .
3-қатардан 3 үл , 3 қыз шығады .
Үлдар көбелек ... , ... гүл ... . ... гүл артында
балалардың білім деңгейіне байланысты оқулықтағы 4,6 ... бар ... ... пен ... ... ... салыстыру
0*8 5*8 8*2 3*8
8*8 8*7 4*8 8*6 т.б.
2 ... гүл мен ... ... ... ... ... 4см*8см 8см*8см 8см*5см 8см*2см т.б.
3 нөмерлі ... ... ... :
Өрнектерді салыстыру
8-5 * 7-4 2+4 * 8-3 8-4 * ... * 8-5 8-3 * 2+4 0+3 * 8-4 ... ... ... оқушыларға да осыған ұқсас карточкалар таратылып беріледі
. Олар да орнында отырып , білім ... ... ... 5 ... ... тап» атты ойыны арқылы орындалды .
2-ден 8-ге дейін цифр ... ... ... тап» ... сигнал бойынша
орнын тауып , 0-ден 8-ге дейін тұра қалады немесе ... 8-ден ... ... ... тұра ... .
Қррытынды : 8 санының құрамын айт .
Үйге тапсырма : ... ... ... , оның ... «8 ... ... тапсырма бар .
Бағалау.
Оқушыларға баға қойылмайды . Мадақтау арқылы бағалайды .
Сабақтың таңырыбы : Есеп , ... ... ... ... : Есеп ... ... оның құрамды бөліктері мен
оқушыларды таныстыру .
1. Есеп термині туралы түсінік бер .
1. ... ... , есте ... , ... , жазбаша есеп
шығаруға белсенділігін арттыру.
2. Оқушыларды ұқыптылыққа , саналылыққа , жинақылыққа
тәрбиелеу.
Көрнекілігі : дидактикалық материалдар , ... , ... ... ... ... ... ... , дидактикалық ойындар,
ауызша , жазбаша есептер шығару , сандарды салыстыру .
Сабақтың барысы :
Үйымдастыру кезеңі
Оқушыларды ... ... . ... ... жұмысын тексеру.
Өткен сабақтан алған білімдерін тиянақтау .
а) ... , екеу ... ... ... ... ... ... білімін бекіту.
б) 0-ден 10-ға дейін тура және кері ... ... Есеп . ... ... ... ecen және оның ... бөліктері жайлы мәселе талдау .
Сөреге кітаптарды есепке байланысты орналастыру. Балаларды есептің шарты,
сұрағы, шешуі, жауабымен таныстыру ... : ... 4 ... бар ... 2 ... бар ... : Екі сөреде барлығы қанша кітап бар?
Шешуі: 4+2=6 кітап .
Осы есепті талдап ... ... ... есеп құрастырады.
Асан , сен бірінші қатарға 3 қызыл дөңгелек қой .
Айжан сен екінші қатарға 2 көк ... қой .
О О О 3
о о ... ... ... қайталап отырып, бұл есептің шарты екенін айтады).
Барлығы неше дөңгелек ? (Балалар мұны есептің ... ... ... .
Барлық дөңгелектерді қалай табуға болады ?
3+2=5
(Шешуі екенін айтады).
Мұны қалай айтуға болады ?
Барлығы 5 дөңгелек. (Бұл жауабы екенін ... ... ... . № 1. ... ... және ... жазу .
6. ... жаттығуы: біздің келер шамамыз, 5-тен 2-ні аламыз. 2-ге қосып
екіні, жауабын тез табамыз .
№3. 3 демек 3>2
№4. 3=2 ойыншықтарды ... ... , тура емес ... ... ... жұмыс : 2 цифрын жазу .
.«Үндемес ойыны».
Дидактикалық мақсаты: Шапшаң есептеу дағдысын қалыптастыру:
Схемада көрсеткіш таяқшамен көрсетіп тұрып, орындалатын ... ... ... Оқушылар үнсіз келіп, жауаптарын тақтаға жазады. Басқа
оқушылар дұрыс жауапқа жасыл түсті текшелерін көрсетеді.
9. Математикалық ... ... ... 2 мен 2-нің ... ... тап ... пен 2-нің айырмасының мәнін тап
5-2
ә) Тал басында тізіліп он ... тұр ... ... да ... ұшып ... ... онық жұлынып, түсті тағы екеуі
түр әлі де ілініп , ... ... ... ... ... келіп жаза қой .
10. Сабақты қорыту:
«Ойлан тап» тапсырмасының әйнекшеден амал мен ... табу ... Үйге ... ... ... ... іс -көрсетілген , осы тақырыптар
бойынша жүргізілген нәтижесі төмендегінше .
| | | ... ... |
| | | | | ... ... аттары |Оқушылар ... ... |
| | ... ... ... |
| | | ... |кейін |
| |№65 | | | |
| ... | | | |
|1 ... |64 |96,2 % |99,7 % |
| ... - | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| |№47 ... | | | |
|2 ... тарихи |75 |96 % |99,2 % |
| |- ... | | | |
| ... | | | ... ... алуына байланысты жалпы ... беру ... ... ... ... , оны жетілдіру жолдары іздестірілуде .
Болашақ қоғам ... ... ... жағдайларында өмір сүріп ... ... ... ... ... жасайтин ықпалы мол . Орта
мектепте математиканы оқытудың білімдік ... ... ... ... ... болатын білімдер жүйесімен және ол білімдерді
саналы түрде шығармашылықпен қолдана алудың іскерлігі мен ... ... мен ой - ... ... ... ... . Ал оның негізі
бастауыш сыныптарда ... . ... ... ... математика
сабағында дидактикалық ойындарды қолдану арқылы оқушылардың ой - ... ... ... ... ... келе :
І.Ойын арқылы қоршаған дүниені , бейнелей отырып , олардың өмірге көзқарасы
қалыптасады . Шығармалық іс - әрекеті дамиды , ... ойын ... ... , күш - жігерін молайтуға жол табады .
2.0йындардың оқу - ... ... да ... . ... арқылы оқушылар
индукция мен дедукция салыстыру және ұқсастық талдау түрлерін меңгереді.
З.Ойын оқушылардың алған теориялық білімдерін практика ... ... ... , оларды байқағыштыққа , танымдылыққа тәрбиелейді.
4.0йын бала дамуының негізгі құралы . Ойынды балалардың жас ... ... ... ... ... ... .
5.Математикадан дидактикалық ойындарды қолдану сабақтың әсерлігін арттырып
оқушылардың осы пәнге деген ынтасын дамытады . Бұл ... жаңа ... де ... ... ... тиянақтау кезінде де қажетті сабақ
мазмұнына орай пайдаланылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
Адамтаева Г. «Білімді тиянақтау». ... ... ... Ж. «Интелектуалды ойын». Бастауыш мектеп 2-2002ж.
Зббет.
Ақбаева «Дидактикалық ойындар». Бастауыш мектеп 3-2000ж.
40бет.
Амоношвили Ш.А. «Алты жастан мектепте» .
Амоношвили Ш.А. «Дидактикалық ойындар» ... А. ... ... ... ... ... мектеп 4-2003ж. 17бет.
7. Әлиева К. «1 - сыныпта математика сабақтарында дидактикалық
ойындарды пайдалану» .
8. Бантова М.А. «Бастауыш кластарда ... ... ... ... ... ... Б. ... жастағы балаларды оқыту мәселелері».
10. Блехер Ф.Н. «Дидактические игры и занимательные
упражнения в 1-классе».
I1. ... ... мен ... ... жүргізу».
Бастауыш мектеп 5-2005ж. 7-8бет .
12. Балғабаева Г. «4 санының құрамы» . Бастауыш мектеп 2-
2004ж. ... ... F. ... - ... тәсіл». Бастауыш мектеп 2-
2000ж. 25бет.
14. Елубаев С. ... . ... ... ... ... 6,7-2000ж.60бет.
15. Жапсарбаева «Бастауыш-білімнің іргетасы». Бастауыш мектеп
10-2004ж.23бет.
16. Иманбекова Т. «Балалықтың ... ойын ... . ... ... ... Г. ... ... оқыту». 4-2001ж. 12бет.
18. Қожағұлова П. «Бала және бос уақыт». 6-2003ж. 55бет.
19. Қоянбаев «Педагогика». Алматы 2000ж.
20. Қосанов Б.М. «Қазақстандағы ... ... ... ... ... Құрмалина «Математикада дидактикалық ойындар және
қызықты тапсырма» . Алматы ... ... ... ... . ... 2001ж.
Құрманалина , С.Ш. Сәрсенбаева , Өміртаева «Математикадан
дидактикалық ... және ... ... ... ... 1997ж.
Құнантаева «Білім беру туралы заңда». Бастауыш мектеп 9-
2002ж. Збет.
Кішібаева Д. ... ... ... ... ... Н.К. ... туралы.Таңдамалы мақалалар мен
сөздер» 2-басылым,толықтырылған. Москва 1960ж.
«Крупскаяның педагогикалық көзқарастары мен
қызметі».Москва ... А.С. ... ... ... ... ... Ү. ... - қозғалыс ойыны». 2-2002ж.42бет.
Мамырбаева «Жаңа технологиялар сабақта». Бастауыш мектеп
7-2004ж. 45бет.
Мендалиев «Ұлттық ойындар». Қазақ ... ... Б. ... ... ... ... 12-2004ж. бОбет.
Наурызбайқызы Ә, С.Мұхамедқызы «Математикадан
дидактикалық ойындар және қызықты тапсырмалар». Алматы
«Рауан» 194ж.
Нурахметова А. «Ойын ... ... ... ... ... ¥лт ... ... Г. «Ойын сабақ» Бастауыш мектеп 7-2001ж.35бет.
Оразбекова «Дидактикалық ойындардың маңызы» Бастауыш
мектеп 2-2000ж.40бет.
Оспанова ... ... ... ... ... ... ... И.А. «Обучение воспитание и развитие детей шести
летнего возраста». Москва «Просвещение» ... ... Е. ... ұлттық ойындары». Алматы
«Рауан» 1994ж.
41. Сағындықов «Ұлттық ойындарды оқу - тәрбие ... ... ... ... ... ... ... Бастауыш мектеп 3-2002ж.
ЗЗбет.
43. «Төрт жылдық бастауыш мектеп кластарына арналған
бағдарлама». 1-4сынып.
Түндікбаев «Ойындар өткізу әдістері» .
Табылдиев Ә. «700 ... ... ... ... «Ұлттық ойындарды пайдалану» Бастауыш мектеп
9-2002ж.24бет.
Төленова Ү. «Ойын- тәрбие құралы». Бастауыш мектеп 10-
2000ж.22бет.
Төлекова «Білім берудің басты құралы - ойын» ... ... ... ... ... ... ... Алматы «Атамұра» 1998ж.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 66 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бастауыш сынып математикасын оқытудың педагогикалық - психологиялық ерекшеліктері61 бет
Бастауыш сыныпта математикадан ұйымдастырылатын сыныптан тыс жұмыстар және оны өткізу әдістемесі36 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Математика ұғымы15 бет
Visual Вasic ортасында “Мектеп математикасына көмекші есептегіш құрал” дайындау23 бет
Бірінші сынып математикасында дамыта оқытудың теориялық негіздері58 бет
Бастауыш мектеп математикасын оқытудағы оқушылардың жас ерекшеліктері39 бет
Бастауыш мектеп математикасында арифметикалық ұғымдар және оны оқыту37 бет
Бастауыш мектеп математикасында деңгейлеп-саралап оқыту технологиясын қолдану16 бет
Бастауыш мектеп математикасында проблемалық оқыту технологиясын қолдану14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь