Нарықтық экономика жағдайындағы банк қарыз капиталдарын басқару жүйесi

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1 Нарықтық экономика жағдайындағы банк қарыз капиталдарынбасқару жүйесiнiң теориялық негiздерi

1.1 Банк қызметi жүйесiн қалыптастырудың әдістемелік негіздері ... ...7
1.2 Коммерциялық банк капиталды басару халықаралық тәжірибесі және оны Қазақстанда қолдану мүмкіндігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18

2 Қазақстан Республикасында екінші деңгейлі банктер капиталдарын басқару және қызметiнiң қазiргi жағдайын талдау

2.1 Қазақстан Республикасындағы банк қызметінің қазіргі кездегі жағдайы мен банк қызметінің жаңа технологиясын жүзеге асыру бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.2 Оңтүстік Қазақстан облысындағы банктік қызметтегі депозиттер мен салымдардың қазіргі кездегі жағдайы және банкқызметін жүзеге асыру бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 54

3 Екінші деңгейлі банктердің қаржылық қызметiн басқару және бағалау әдістерін жүзеге асырудың болашақтағы дамыту бағыттары

3.1 Банк қызметiн басқару және бағалау әдістерін енгiзу жүйесiн қалыптастырудағы тәуекелділік және оны басқару ... ... ... ... ... ... 60

3.2 Банк қызметiне жаңа технологияны енгiзу әдістері мен болашақта дамыту жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 68

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 74

Қолданылған әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
Кіріспе

Зерттеу жүргізудің өзектілігі. Қазіргі кезде Қазақстан банк жүйесін Орталық азияда өз қызметін ілгері дамытып, кеңейтіп келе жатыр. Банктің негізгі қызметі корпоративтік банктік іс жүргізуге, сауда және жобалық қаржыландыру, жеке және заңды тұлғаларға қызмет көрсетуге, сонымен бірге дебеттік және кредиттік карточкалар бойынша қызмет көрсетуге және тағы басқаға бағытталған. Банк операцияларына жеке және заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және жүргізу, кассалық операциялар, аударым есепке алу клирингтік төлем карточкаларын шығару, шетел валюталарымен айырбас операциясы жатады.
Мен екінші деңгейлі банктердің қызметін басқару және бағалау әдістерін қарастырамын, кез-келген жұмыста, әсіресе банктік салада біліктілік пен білім, ақыл керек, сондықтан бұл тәжірибеде банктің іс жүргізу ерекшеліктерін қарастырдым.
Банк стратегиясы Қазақстаның ірі және орта кәсіпорындарына банктік қызмет көрсету және басқа да қаржылық өнімдерді беру саласында алдыңғы қатарлы позицияға жетуге бағытталған.
Соңғы жылдарда Қазақстанның банк жүйесі айтарлықтай өзгерді. Олар ең алдымен банк ісінде нарықтық қатынастарға көшумен, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын банктер мен ұйымдар үшін жаңа міндеттерді айқындаумен байланысты болды. Экономикадағы жаңа мақсаттар мен міндеттер ескеріле отырып, отандық банк жүйесінің тұжырымдамасы қайта қаралды, оны іске асыру елімізде банк секторының тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік берді.
Бүгінгі әлем шапшаң қарқынмен өзгеруде, ғаламдану мен ақпараттық технологиялар дәуірі күн өткен сайын күш алып барады. Қазақстан өзінің экономикалық әлеуетін нығайтып, халықаралық нарықтағы орнын нақтылауда және Бүкіләлемдік сауда ұйымына (БСҰ) кіріду жоспарлауда Президентіміз Н. Ә. Назарбаев айтқандай, “бізге ауқымдырақ міндетті – бәсекеге қабілетті жағынан әлем елдері ішіндегі көшбастаушы елу елдің санатына ену міндетін шешу қажет. Бұл мақсатқа жете алуымыз көбіне көп қаржыгерлерімізге байланысты”.
Нарықтық қатынастардың дамуы Қазақстандағы коммерциялық банктер тұрақтылығының жалпы экономикалық проблемаларының нақты есебiне айналды. Оның айқын дәлелi экономиканың банк секторындағы жағдай болып отыр, яғни мұндағы банк жүйесiнiң дамуымен қатар, банк тұрақтылығының төмендеуi тенденциясы байқалуда.
Қазақстандық коммерциялық банктердiң банкроттыққа ұшырауы да ерекше толғандырады. Бұл жағдайда коммерциялық банктердiң тұрақтылығын қамтамасыз ететiн әдiстердiң ролi арта түсуде. Банктердiң тұрақты дамуы әдiстемесiн қалыптастыру проблемасы тек қана банктердiң, банк қызметiн тұтынушылардың проблемасы болып қоймай, банктiк қадағалаудың мемлекеттiк органдарының да мiндетi болуы шарт.
Коммерциялық банктердiң тұрақты дамуындағы әдiстердiң қалыптасуы ғылыми базаға негiзделуi тиiс. Банк тұрақтылығы проблемаларының теориялық нұсқаулары Қазақстандық экономика үшiн жаңа бағыт болып табылады. Қазiргi кезде кешендi түрде жүргiзiлiп жеке аспектiлерiн зерттейтiн жұмыстар ғана бар. Банк қызметiнiң дамуындағы тұрақты тенденцияларына жету және оны сақтап қалу оған банктiң қауiпсiздiгi және құндылығы жағдайын бiлдiредi. Банк тұрақтылығы диалектикалық категория және диалектикалық тепе-теңдiк жағдайын бiлдiредi. мұнда оның тұрақтылығына автоматты түрде жетуге болмайды. Ол үшiн мақсатты бағытта жұмыс жүргiзу қажет.
Мұндай басқарудың элементтерiнiң бiрi банк тұрақсыздығын болжаудан проблемалы банктердi анықтауға көшу механизмi болып табылады. Тұрақтылығын жоғалтқан банктер тек проблемалы болып қоймай, соның нәтижесi ретiнде банкроттыққа ұшырайды. Ол жалпы алғанда ел экономикасының жалпы банк жүйесiнiң тұрақтылығына әсерiн тигiзедi.Әр елде банкроттығының нәтижесiнде 3 түрлi шаралар тобын қарастырады:
-институционалдық сипаттағы шаралар, соның iшiнде банктерге мемлекеттiк қолдау көрсету;
-банк секторында банктердiң бiрiгуi және iрiлендiрiлуi арқылы қайта топтастыру шараларын жүргiзу;
-Банктердiң өздерi қолданылатын шаралар; активтерi мен пассивтерiн қайта қарастыру, ұйымдастырушылық құрылымын өзгерту, менеджменттi дамыту, маркетингтi дұрыс жолға қою.
Кез-келген банктiң банкроттыққа ұшырауы кәсiпорындарға, шаруашылық органдарға, салымшыларға терiс әсерін тигiзедi, сенiмдiлiк жоғалтады.
Сондықтан нарықтық қатынас жолына түскен елдердiң барлығында да банк қызметiн қадағалаушы органдар. коммерциялық банктердiң қызметiне жаңа технологияларды ензiзу үшiн банктердiң тұрақсыздығы проблемаларының әлемдiк және отандық тәжiрибесi көрсетiп отырғандай, тиiмдi шаралар жүргiзу үшiн мемлекеттiң қатысуы шарт. Ең алдымен проблемалы банктердi анықтайтын арнайы құрылымдар қажет. Олар банк қызметiне жаңа технологияны енгiзу мен қатар, оларды болашақта дамыта бiлу керек. Банк қызметін анықтау мақсатында банктiң қаншалықты проблемалы екендiгiн анықтайтын критерийлердi белгiлеп алған жөн.
1990 жылы «Қазақстан Республикасының банктер және банк қызметі туралы» Заңы қабылданды. Бұл заңда мемлекеттік болып табылатын Ұлттық банктің негізгі міндеттерімен қатар, экономикадағы ақша-несиелік реттеу құралдары, оның атқаратын қызметінің түрлері, екінші деңгейлі банктердің қызметіне бақылау жасау принциптері мен әдістері анықталған болатын.
Қазақстанда банк жүйесінің қалыптасқан алғашқы кезеңдерінде сауатты, кәсіпкерлік деңгейі жоғары, білікті мамандардың болмауы, банк саласының қызметін реттейтін заңнамалардың толық жетілмеуі банк қызметін жүзеге асыруда көптеген қателіктер жіберіп, банктердің жабылып қалуына тікелей себебін тигізді.1995 жылы Қазақстанның банк жүйесін реформалаудың бағдарламасын жүзеге асыру, осы жүйедегі орта мерзімді бағдарламаны жасауға себеп болды.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Н.Ә.Назарбаев “концепция внешней политики требует адаптации к современным условиям”/ казахстанская правда, 03.10.2000
2. ҚР Ұлттық Банкiнiң статистикалық бюллетендерi
3. Интернет жүйесiндегi ҚР Ұлттық банкiнiң сайты:
http // www.nationalbank.kz
1. ҚР Президентiнiң 31.08.1995 ж. “ҚР банктер және банк қызметi туралы” жарлығы, 68, 68-1, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76 және т.б баптары
2. Аллахвердян Д.А. Финансово-кредитный механизм развитого социализма- м.: Финансы, 1976
3. Ачкасов А.И. активныеоперации коммерческих банков – м.: консолтбанкир, 1994
4. Банки на развиваюшихся рынках. Укрепление руководства и повышение чувствительности к переменам. 2 том/ Д.мак нотон и др. – м.: Финансы и статистика, 1994
5. Лаврушино.И. Банковскиеоперации- м.: Инфро,1995
6. Банковский портфель – 1. книга банкира. книга клиента. книга инвестора/о.н. антипова және басқалары – м.: Соминтэк,1994
7. Банковский портфель – 1. книга менедәера. книга банковского финансиста. книга банковского юриста/о.н. антипова, Г.м. антонов және басқалары – м.: Соминтэк,1994
8. Лаврушино.И. Банковское дело– м.: БиБнкЦ,1998
9. колесникова В.И, кроливецкая Л..П. Банковское дело– м.: Финансы и статистика, 1998
10. Белоглазова Г.н. коммерческие банки в условиях формирования рынка- Л.: ЛФЭИ, 1991
11. Белугин м.И. Сберегательное дело. Есептiк-несие техникумдарына арналғаноқулық - м.: Финансы и статистика, 1985
12. Бор М.З., Пятелко В.В. Стратегическое управление банковской деятельностью.-м.: Приор,1995
13. Бухвальд Б.Р. Техника банковского дела-м.: ДИС,1993
14. Валравен к.Д. Управление рисками коммерческого банка/м.Э. Ворд редакциясымен жазылғаноқу құралы- Дүниежүзiлiк банктiң экономикалық даму институты.-Вашингтон,1995
15. Василишен н.И. Регулирование деятельности коммерческого банка-м.: Финансист информ,1995
16. Гамидов Г.м. Банковское и кредитное дело – м.: ЮнИТИ,1994
17. Деятельность банков: современный опыт США – м.:Экономист,1992
18. Долан Э.Дж., Кэмпбел К.Дж. Деньги, банковское дело и денежно-кредитная политика, ағылшын тiлiнен аудармасы.- СПб,1998
19. Кейнс Дж.М.Обшая теория занятости, процента и денег-м.: 1978
20. Котлер Ф.основы маркетинга- м.: Прогресс, 1994
21. Льюис К.Ф. методы прогнозирования экономических показателей. – м.: Финансы и статистика,1993
22. Мамонова И.Д. Банк и платеәная дисциплина. – м.. финансы и статистика, 1998
23. Маркова О.М. коммерческие банки и их операции. – м.: Банки и биржи:ЮнИТИ,1995
24. Нуреев Р.м. Деньги, банки и денеәно-кредитная политика. – м.: Финстат информ,2000
25. Лаврушино.И.основы банковского менеджмента-м.: Инфра- м, 2000
26. Озиус м.П. Пуәном Б.Б. Банковское дело и финансовое управление рисками-Вашингтон,1995
27. Рид Э, коттер Р, Гилл Э. Смит Р. коммерческие банки-м.: космополис,1991
28. Лаврушино.И. Российская банковская энциклопедия-м.: Инфра- м, 1995
29. Тосупян Г.а. Банк для клиента – м.: златоцвет,1993
30. Усоскин В.м. Современный коммерческий банк. Управление иоперации. –м.: Все для Вас,1993
31. Қаржы-несие сөздiгi. –алматы,2001
32. Хейне П. Экономический образ мышления в банковской практике-м.: новости,1994
33. Ширинская Е.Б.операции коммерческих банков и зарубежныйопыт-м.: Финансы и статистика,1998
34. С.И.Ожегов. Словарь русского языка. – м.: Советская энциклопедия, 1970
35. К.Маркс, Ф.Энгельс. Таң. шығ. 23 т. 188 б.
36. Қазақстанның тәуелсiздiк алған он жыл iшiндегi банк жүйесi, ҚР Ұлттық банкi, 2001
37. А.Г. Мельников “О необходимости целостной системы гарантирования вкладов ”/ Деньги и кредит, 2002
38. ОҚО Ұлттық банк филиалының дайындаған статистикалық мәлiметтерi, 2002,2003,2006,2005.
39. Маймақов Ғ.К.,Әбубәкіров С.С.Елу елдің қатарына ену стратегиясы.(ҚР-сы Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2006 жылғы 1 наурыздағы Қазақстан халқына арналған “Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында. Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына ену стратегиясы” атты Жолдауы жөнінде көмекші құрал),Шымкент,2006ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………………...................3
1. Нарықтық экономика жағдайындағы банк қарыз капиталдарынбасқару жүйесiнiң
теориялық ... Банк ... ... қалыптастырудың әдістемелік негіздері…….7
2. Коммерциялық банк капиталды басару халықаралық тәжірибесі және оны
Қазақстанда ... ... ... екінші деңгейлі банктер капиталдарын басқару
және қызметiнiң қазiргi ... ... ... ... банк ... ... кездегі жағдайы
мен банк қызметінің жаңа технологиясын жүзеге асыру
бағыттары...........................................................
...................................26
2. Оңтүстік Қазақстан облысындағы ... ... ... ... қазіргі кездегі жағдайы және банкқызметін жүзеге асыру
бағыттары…………………………………............................... 54
3 Екінші деңгейлі банктердің қаржылық қызметiн басқару және бағалау
әдістерін жүзеге ... ... ... ... Банк қызметiн басқару және бағалау әдістерін енгiзу жүйесiн
қалыптастырудағы тәуекелділік және оны
басқару..............……….60
3.2 Банк қызметiне жаңа технологияны енгiзу ... мен ... ... ... жүргізудің өзектілігі. Қазіргі кезде Қазақстан банк ... ... өз ... ілгері дамытып, кеңейтіп келе жатыр. Банктің
негізгі қызметі ... ... іс ... ... және жобалық
қаржыландыру, жеке және заңды тұлғаларға ... ... ... ... және ... ... ... қызмет көрсетуге және тағы
басқаға бағытталған. Банк операцияларына жеке және ... ... ... ... ... ашу және ... кассалық
операциялар, аударым есепке алу клирингтік төлем ... ... ... ... операциясы жатады.
Мен екінші деңгейлі банктердің қызметін басқару және бағалау ... ... ... ... ... ... біліктілік пен
білім, ақыл керек, ... бұл ... ... іс ... қарастырдым.
Банк стратегиясы Қазақстаның ірі және орта кәсіпорындарына банктік қызмет
көрсету және басқа да ... ... беру ... ... ... ... бағытталған.
Соңғы жылдарда Қазақстанның банк жүйесі айтарлықтай өзгерді. Олар ең
алдымен банк ісінде нарықтық ... ... банк ... ... ... ... ... мен ұйымдар үшін ... ... ... ... ... жаңа ... мен
міндеттер ескеріле отырып, отандық банк жүйесінің тұжырымдамасы қайта
қаралды, оны іске ... ... банк ... ... ... берді.
Бүгінгі әлем шапшаң қарқынмен өзгеруде, ғаламдану мен ақпараттық
технологиялар дәуірі күн ... ... күш алып ... ... ... ... ... халықаралық нарықтағы орнын нақтылауда және
Бүкіләлемдік сауда ұйымына (БСҰ) кіріду жоспарлауда ... ... ... ... “бізге ауқымдырақ міндетті – бәсекеге ... әлем ... ... ... елу ... ... ену ... қажет. Бұл мақсатқа жете алуымыз көбіне көп ... ... ... Қазақстандағы коммерциялық банктер
тұрақтылығының жалпы экономикалық ... ... ... ... айқын дәлелi экономиканың банк секторындағы жағдай болып отыр, яғни
мұндағы банк ... ... ... банк тұрақтылығының төмендеуi
тенденциясы байқалуда.
Қазақстандық ... ... ... ... да ерекше
толғандырады. Бұл жағдайда коммерциялық банктердiң тұрақтылығын ... ... ролi арта ... Банктердiң тұрақты дамуы әдiстемесiн
қалыптастыру проблемасы тек қана ... банк ... ... болып қоймай, банктiк қадағалаудың мемлекеттiк органдарының да
мiндетi болуы ... ... ... дамуындағы әдiстердiң қалыптасуы
ғылыми базаға негiзделуi тиiс. Банк ... ... ... ... ... үшiн жаңа ... ... табылады. Қазiргi
кезде кешендi түрде жүргiзiлiп жеке аспектiлерiн ... ... ... Банк ... ... ... ... жету және оны
сақтап қалу оған банктiң қауiпсiздiгi және құндылығы ... ... ... ... ... және диалектикалық тепе-теңдiк
жағдайын бiлдiредi. мұнда оның ... ... ... жетуге
болмайды. Ол үшiн мақсатты бағытта жұмыс жүргiзу қажет.
Мұндай басқарудың ... бiрi банк ... ... ... ... көшу ... болып табылады. Тұрақтылығын
жоғалтқан банктер тек проблемалы болып қоймай, соның нәтижесi ретiнде
банкроттыққа ... Ол ... ... ел ... жалпы банк
жүйесiнiң тұрақтылығына әсерiн тигiзедi.Әр елде банкроттығының нәтижесiнде
3 түрлi шаралар тобын қарастырады:
-институционалдық ... ... ... ... ... мемлекеттiк
қолдау көрсету;
-банк секторында банктердiң бiрiгуi және ... ... ... ... ... ... ... шаралар; активтерi мен пассивтерiн қайта
қарастыру, ұйымдастырушылық құрылымын өзгерту, менеджменттi ... ... ... ... банктiң банкроттыққа ұшырауы кәсiпорындарға, шаруашылық
органдарға, салымшыларға терiс әсерін тигiзедi, сенiмдiлiк ... ... ... жолына түскен елдердiң барлығында да банк
қызметiн қадағалаушы органдар. ... ... ... ... ... үшiн ... ... проблемаларының әлемдiк
және отандық тәжiрибесi көрсетiп отырғандай, тиiмдi шаралар жүргiзу үшiн
мемлекеттiң қатысуы шарт. Ең алдымен проблемалы ... ... ... қажет. Олар банк қызметiне жаңа технологияны енгiзу мен қатар,
оларды болашақта дамыта бiлу ... Банк ... ... ... ... проблемалы екендiгiн анықтайтын критерийлердi белгiлеп
алған жөн.
1990 жылы «Қазақстан ... ... және банк ... Заңы ... Бұл заңда мемлекеттік болып табылатын Ұлттық
банктің негізгі міндеттерімен қатар, ... ... ... оның ... ... ... екінші деңгейлі банктердің
қызметіне бақылау жасау принциптері мен ... ... ... банк ... ... алғашқы кезеңдерінде сауатты,
кәсіпкерлік деңгейі жоғары, білікті ... ... банк ... ... ... ... жетілмеуі банк қызметін жүзеге
асыруда ... ... ... ... ... қалуына тікелей
себебін тигізді.1995 жылы Қазақстанның банк ... ... ... ... осы жүйедегі орта мерзімді бағдарламаны жасауға
себеп болды.
Тақырыптың тағы бір ... ... ... банк ісінің
дамуындағы қазіргі кездегі қызметтерді, оны басқару ... ... ... дамуымен және қалыптасуымен байланысты сұрақтарды зерттеудің
жаңа бағыты болып табылады.
Факторлық талдау негізінде банк ... әсер ету үшін біз ... ... ... ... отырмыз және соның көмегі арқылы ... ... де ... банк ... ... анықтау, оны дамыту
үшін әдістерді саралап отырмыз.
Жұмыстың мақсаты мен міндеттері: Жұмыстың мақсаты банк ... ... ... қызметтерін басқару мен бағалау әдістерін анықтап, әлемдік
банк тәжірибесін оқып білу және оның жергілікті жағдайда бейімделуі ... ... ... ... ... анықтайды:
1. Банк ісінің дамуындағы қазіргі кездегі қызметтерді анықтаумен байланысты
теориялық сұрақтарды оқып білу, олардың құралын анықтау, маңызын нақтылау
және ... ... ... Банк ... ... қазіргі кездегі қызметтерді анықтау әдістеріне
талдау жүргізу және әртүрлі ... ... ... ... ... дәлелдеу;
3. Талдау нәтижелері бойынша қорытындыларды қалыптастыру және отандық банк
мекемелеріне банк ісін ... үшін ... ... ... ... пәні мен ... Жұмыстың пәні ретінде банк ісінің дамуындағы
қазіргі кездегі қызметтерді анықтаудың ... және ... ... және практикалық сұрақтар саналады.
Жұмыстың объектісі Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... негізін Қазақстан ... ... ... және ... ... ғылыми еңбектері,
оқулықтар мерзімді басылымдардың, статистикалық анықтамалықтардың
мәліметтері ... ... ... ... ... үш бөлімнен
қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І. Нарықтық экономика ... банк ... ... ... негiздерi
1.1 Банк қызметi жүйесiн қалыптастырудың қалыптастырудың әдістемелік
негіздері
Қазiргi кездегi отандық банк ... банк ... ... ... ... ұғымы қалыптаспаған. мысалы, Ресей банктерiнiң
тәжiрибесiнiң өзiнде бұл термин анықталмаған. Қоғамдық қатынастардың ... ... ... ... ... және т.б. саясат
депоның сан алуан түрлерiн қарастыруға болады. несиелiк ... ... ... кездесетiн саясаттарының бiр ғана бөлiгi деп ... ... ... ... атты кiтапта банктiң “несиелiк саясаты”
деген ұғымға ғана анықтама берiлiп кеткен.
Дүниежүзiлiк банктiң банк саясатына ... ... ... ... ... ... банктiң атқарып отыратын күнделiктi қызметтерiн қамтиды
және осы сұрақтар бойынша туындайтын мәселелердi ... ... ... ... ұсынған ұсыныстарға негiзделiп отырып қалыптасады”
делiнген.
Банк ... ... ... банк ... ... анықтамаларды
зерделеудiң нәтижесiнде, бiз Қазақстанның қазiргi кездегi тәжiрибесi мен
шет елдiк тәжiрибеде осы ... ... да ... нақты да түсiнiктi
анықтамасының болмағандығына көз ... ... ... ... ... анықтап алудың қажеттiгi туындайды (сурет 1)/2/.
Бiздiң ... ... ... ең алдымен экономикалық саясат
ретiнде қарастыру керек. алайда, қаржы, баға, сыйақы, салық және ... ... ... ... түрлерiне қарағанда, банктiң несиелiк саясаты
экономикалық саясаттың құрамды бөлiктерi болып табылатын барлық ... ... ... ғана тән ... белгiлерiмен ерекшелендi.
Осыған орай екiншi деңгейлi банктер ... ... ... ... тән ... белгiлерiн ескере отырып құруы қажеттi ... ... және ... ... түп негiзi бiр болып
табылады. несиелiк және депозиттiк саясатты жүргізу барысында тек бiр ... алға ... - ... пен ... ... ... ... табыс деңгейiн мүмкiндiгiнше ең жоғары деңгейiне жеткiзу.
Мұндағы тепе-теңдiктi қамтамасыз ететiн жағдай, банктiң ... ... ... да, ... ... кең ... оның несиелiк саясатын
ескере ... ... ... керi ... банк ... ... проблемасын шешу мәселесi пайда болуы мүмкiн, яғни
несиелiк саясат пен несиелiк саясаттың бiр-бiрiне қарағандағы маңыздылығы.
Жалпы, ... ... ... ... ... ... қызмет,
депозиттiк саясат, клиенттерге есептiк-кассалық қызмет ... ... ... ... ... және т.б. ... ... ретiнде
қарастырылады (сурет 2)/3/.
Банк қызметi және оның құрамды ... ... және оның ... ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету саясаты ... ... ... ... ... ... мен ... түрлерiн көрсету саясаты ... ... ... ... ... ... мен ... ... саясаты |
|Банк ... мен ... ... саясаты ... ... ... банк ... ... ... банк ... ажырамас бөлiгi бола отырып, несиелiк саясат жеке
дара қарастырылмай,оның құрамды бөлiктерiмен тығыз ... ... ... ... әдебиеттерде коммерциялық банктiң несиелiк
саясатына қатысты екi түсiнiк қалыптасқан. Бiрiншiден, макроэкономикалық
деңгейдегi банк ... ... ... жалпы саясаты деп талқыланады.
Екiншiден, макроэкономикалық деңгейдегi несиелiк саясат нақты бiр ... ... ... ... деп ... ... қоғамдық саяси құрылымда болғанына қарамастан, мемлекет тиiмдi
экономика қалыптастыруға, қабылданған экономикалық ... ... ... ... ... орынды банктер мен олардың жүргізiп
отырған ... ... ... ... жүргізiп отыратын несиелiк
саясаты қоғамның әр түрлi топтарының ... ... ... ... егер де ... банк жеке клиенттерге қызмет көрсету
операцияларын дамытуға талпынатын болса,онда өзiнiң ... ... ... асыру барысында мiндеттi түрде тек ... ... ... бiрге бiрiншi кезекте клиенттерiнiң мүддесiн ескергенi абзал.
Жоғарыда тiлге тиек етiлiп отырған ... ... және ... ... ықпалын тигiзетiн обьективтi және ... ... ... ... кез ... ... “пайда болу көзi” мен ... ... ... Өзiнiң сипаты бойынша банктiң несиелiк саясаты
адамзаттың ой-өрiсiнiң нәтижесi ... ... ... болады, ал
пайда болу көзiне қарай -обьективтi құбылыс болып табылады.
Бұл көзқарасты банк ... ... ... ... ... ... отырып, келесi деңгейлерде қарастырған жөн:
1) теория және практика деңгейiнде;
2) ... және ... ... кең және тар ... ... мәнiн депозиттердi тарту мен ... ... ... ... ... деп анықтауға болады. Банктiң Банк қызметi ... ... мен ... да ... ... бос қаржыларын тартудағы
стратегиясы мен тактикасы болып табылады. Банк қызметiнiң мақсаты ... ... ... өтiмдi болу мұқтаждықтарын ... ... ... ... ... ... табылады.Осыған байланысты
банктiң табыс табу ... ... ... ... ... ... тәуекел деңгейiмен байланысты болып келедi.
Жұмыстың кiрiспесiнде ... ... ... ... ... ... елдегi болып әатқан экономикалық
жағдайға байланысты ... және ... ... жеткілікті түрде назар аударылмаған болатын, ... ... ... өз қызметiн тиiмдi жүргізу қажеттiгiн айқын
сезiп отырды.
Депозит банктiң маңызды ресурстарның бiрi болып табылады, ... ... ... ... ... ... мен ... банк жүйесiнiң
қатысуыменоның басқа клиенттерiне берiпотырған несиесi болып табылады.
Тұрғын халықтың уақытша бос қаржыларын тарту ... ... ... бiрi ... ... ... өсуiн көбiне iшкi
инвестициялық салымдар анықтайтын болады. ... ... - ... мақсатында аталмыш қаржыларды тарту болып ... ... ... ... базасы бола тұрмай,олардың тұрақты және
қалыпты өз бетiнше дамуына мүмкiндiктерi жоқ. атап ... ... ... ... ... банктер әрине несиелiк операцияларды
өз бетiнше дамыта алмайды. Сондықтан да банктердiң ... да ... ... ... ... ... күннiң кезек күттiрмес
проблемаларының қатарына қосылып, жақын арада өз шешiмiн ... ... ... ... ... ... ... бөлiмiнде
қарастырылған.
Ал әзiрге Қазақстандағы коммерциялық банктердiң қызметi ... ... ... ... ... ... бұл ... банктердiң “пассивтерге
күресiнiң” нәтижесіне әсерiн тигiзбей қоймайды.
Несиелiк саясаттың ... ашып ... ... қызметтерiне тоқталу
қажет. Экономистердiң көзқарасынан алып ... ... ... екi ... ... ... болады: банк саясатының түрлi
элементтерiне тән ортақ немесе жалпы қызметтерi және ... ... ... ... элементтерiнен өзгеше етiп көрсететiн арнайы, ... ғана тән ... ... ... ... ... ... алу қызметi), ынталандыру және бақылау қызметтерi ... ... ... ... ... ... ... қоғамдағы
уақытша бос қаржыларды ... ... ... отырады. Себебi, өз қаржысын банкке салып, сыйақы алу
мүмкiндiгi клиенттiң ... ... қою ... ... ал
банктен несие алу мүмкiдiгi ақша қаражатына ... ... ... ... ... ... ... төлеу қажеттiлiгi
банктiң алдындағы қарызын мүмкiндiгiше тез арада өтеудi ынталандырады. Банк
үшiн несиелiк саясаттың ынталандырушы ... ... ... ... ресурстарды тартып,оларды өзiне табыстың ең жоғары деңгейiн
қамтамасыз ету мақсатында әайғастырудан көрiнедi.
Бақылау қызметiнде ... ... ... ... ... ... ... бағытта пайдалану процессiн бақылапотыруға ... ендi банк ... ... ... ғана тән қызметiне тоқталатын
болсақ,онда тек бiр ... ... өте ... ... атқарады,ол –
несиелiк процесстiоңтайлы ету ... Бұл ... ... банк
саясатының мақсаттарына әетуiне бағытталған.
Банк қызметiнiң рөлi ... ... ... ... дамыту меноның тиiмдiлiгiн арттыру барысында банк
қызметiнiң басым бағыттарынодан әрi жетілдіружолдарынан көрiнiс табады.
макроэкономикалық ... ... ... ... кезеңiндегi
экономикалық әдебиеттерiнде қарастырылған болғандықтан (мысалы, ... алып ... бiз ... банктiң рөлiне көбiрек көңiл
бөлген жөн деп санаймыз.
коммерциялық банктiң ... ... ... ... қарым-
қатынасын зерттеу мәселелерiне ... ... ... ... әрi
әетiлуiне бағытталады. Депозит банктiң жасайтын несиелiк саясатының негiзгi
көзi болаотырып,оның тиiмдiлiгi меноңтайлылығының ... ... ... ... ... ең ... шоғырландырылатын ақша қаржыларына
қатысты алғандағы банк пен ... ... ... ... ... ұйымдастыруға бағыттап жасайды. Банктiк
қызметтi жасау барысында банк қоғам мен мемлекеттiң банк жүйесiнiң ... ... ... көзқарас, басқа да әдебиеттерде кездесiп әүрген көзқарастан,
бiрiншiден, банк пен қарыз алушының тұрғысынан алып ... ... кең ... ... екiншiден, саясаттың макро және
микродеңгейде зерттелуiмен ерекшеленедi. ... банк ... мен ... ... ... ... ... қарастырып
көрейiк.
коммерциялық банктiң мақсаттары мен негiзгi қағидалары ... ... ... ... ... ... негiз болады.
Банк қызметi мақсатары мен негiзгi қағидалары банктiң өзiнiң мақсаттары мен
қағадаларында үйлес табуы қажет.
несиелiк саясат банктiң ... ... ... ... бiрi
болып табылады. Банктiң саясаты, әдетте банктiң дамуындағы әобалар мен даму
әоспарлары түрiнде жасалынады.
Банктiң алдына қойған мақсаты, ... ... ... деп ... ... ... ... языка” деген энциклопедиясында:
“мақсат” – бұл ненi жүзеге асыру керек, неге талпыну керек деген ... ... /4/. ... к. ... ... деп ... - “мақсат
заң ретiнде адамның iс-әрекетiнiң тәсiлдерi мен ... ... ... ... ... ... қызмет етудiң маңызды элементi
ретiнде қарастыруды көздейдi. Сондықтан банктiң мақсаттарыноның дамуындағы
сандық және сапалық ... ... қол ... ... банк ... рөлi ... ... мүмкiндiк бередi.
Банк саясатын қалыптастырудағы негiзгi кезең мақсаттарды анықтап,оны
жүзеге асыру ... ... ... ... ... бiлу ... банк үшiн ... мақсаттары айқын болуы маңызды.
макроэкономикалық деңгейдегi коммерциялық ... ... ... қол ... тиiс ... банк ... мен экономиканың
қалыпты дамуын қолдау болып табылады.
коммерциялық банктiң жалпы мақсаты,оның саясатының табыстылылығы,
рентабельдiлiгi, ... ... ... ... ... қол ... көрiнедi.
Банк қызметi оның жалпы ... ... ... ... бiз банк қызметiнiң мақсаттарының банктiң ... ... ... ... ... банк саясатының
мақсаттарымен үйлестiрiлiп жасалынатынына көз ... ... ... ... ... саясат та салымшылардың қаржыларын
тарту арқылы табыс табуды көздейдi.осыдан, мақсаты сырттан ... өз ... ... арқылы банктiң өтiмдлiкке деген
мұқтаәдықтарын қамтамасыз етуге бағытталады.
Сонымен, банктiң ... ... ... сан ... ... мүмкiн,
бiрақоларды қызметтiң стратегиялық бағыттары мен жалпы аяққы мақсаттардан
бөлек қарастыру ... ... ... жеке ... ... мақсатын анықтауға болады. Бұл аяққы мақсат белгiлi
бiр өлшемдер арқылы өлшенiпотыруы тиiс.ол-нақты, қарапайым, өлшемдi ... ... ... ... ... ... өлшеуге болмайтын
болса,ондаол уақыт өлшемiмен өлшенуi тиiс.
нақты бiр ... ... ... саясаты банктiң
рентабельдiлiгi, өтiмдiлiгi мен сенiмдiлiгiн қамтамасыз ету мақсатында
банкоперацияларын ... мен ... ... ... ... стратегиясыноны жүзеге асырудың ... мен ... ... ал ... ... ... ... бiр әдiстер мен
тәсiлдердiң жиынтығы деп ... ... ... мен ... бiр-
бiрiмен тығыз байланыста болады. Тактика стратегияны iс ... ... ... ... ... табылады. Сондықтан, банктiң стратегиялық
мақсаттары мен ағымдағы мiндеттердiң ... ... ... ... келеңсiз жағдайлардың болмауының алдын алуға мүмкiндiк бередi.
Қазiргi кезде, коммерциялық банктер өзiнiң стратегиясын ... ... ... ... ... ... болар едi:
1. клиент. Қазақстандық банктер үшiн ... ... ... маңызды болып табылады.
2. Шығындар. Шығындарды төменгi шегiне әеткiзу тұрғысынан алғанда, банктер
өзiнiң дамуындағы басым бағыттарын ... ... ... ... Банк ... ... ... капиталы мен активтерiн арттыру
мақсатында тәуекелдiң деңгейiн де ескергенi дұрыс.
4. Банк ... ... даму ... ... ... ... қабiлетi. Қазақстанда банктердiң саны күрт ... ... ... ... мамандар емес, әр түрлi ... ... ... ... ... ... ... бiлiм деңгейiнiң болмауы, менедәмент деңгейiнiң
төмендiгi жаңадан ашылған банктер мен ... ... банк ... ... ... алмады.
Сонымен, банк қызметi саясатының көздеген ... ... ... мен ... ... ... ... байланысты
болып келедi. Өкiнiшкеорай, көптеген қазақстандық банктер рыноктың нақты
коньюнктурасын ескермей, тереңдетiлген ... ... ... ... жүзеге асырыпотырады.
жоғарыда айтылған жағдайларды қорыта келiп, банктiң несиелiк
саясатының ... ... ... ... тиiс ... ... төмегi шегiне әеткiзу мақсатында мақсатты рыноктарды
анықтап, рыноктың жағдайына талдау жасау; қаржыларды ... ... ... ... басқару арқылы табыстың ең жоғарғы ... ... айта ... тағы бiр ... бұл ... ... банктер
үшiн бiрдей,ортақ саясаттың болмайтындығы.Әрбiр нақты банк ... ... ... ... ... ... ... саясатты жасау барысында банктер өздерiнiң қызметiне тiкелей
әсерiн тигiзетiн көптеген факторларға талдау ... ... ... ... ... әсер ... ... факторларды және
жеке бiр ғана банктiң қызметiне әсер ететiн микроэкономикалық факторлады
бөлiп көрсетуге болады.
Банк қызметi жалпы ... ... ... жеке ... ... жағдайындаолар екi факторлар түрiне байланысты болып келедi.
Бiрiншi ... ... ... ... ... ... ... iшiндегi маңыздыларына төмендегi факторлады жатқызуға
болады:
▪ Ел экономикасының жалпы жағдайы, инфляция деңгейi, әIӨ өсу ... ... және ... ҚР ... ... және ... ... ақша-несие саясатының
әсерi;
▪ Орталық банктiң мемлекеттiкоргандардан тәуелсiздiгi, елдiң қоғамдық
өмiрiне ... ... ... ... ... ... жағдайы;
▪ Банктiң қызметiндегi аймақтық ерекшелiк;
▪ Бәсеке деңгейi;
▪ Банк қызметi мен өнiмдерiнiң баға деңгейi және т.б.
Екiншi топ факторларына банктiң iшкi ... ... ... атап айтқанда:
▪ Депозиттердiң тұрақтылығы;
▪ Банктiң көрсететiн қызметiнiң түрлерi мен ауқымы;
▪ Банк мамандарының бiлiктiлiк деңгейi, ... және ... Банк ... ... ... сапасы;
▪ Банктiң баға саясаты;
▪ Тәуекелдi-менедәмент деңгейi және т.б.
Банкт қызметiнiң саясатының ... ... ... дәл
бүгiнгi күнге дейiн арнайы зерттеудiңобьектiсi болмаған.
Банктiк қызметтiң принциптерi несиелiк процесстiң ... ... ... ... игерген сайын, банктiң ... ... және ... ... ... ... ... язык ” сөздiгiнде “Принцип (латынның Principium –
негiз, бастама) - қандай да ... ... ... ... негiзгi,
бастапқы жағдайы”– деп түсiнiктеме берiлген /6/.
Сонымен, ... ... ... – бұл банктiк қызметттi
қалыптастырудағы жәнеоны жүзеге асырудағы негiзгi, бастапқы жағдайлар болып
табылады. коммерциялық банктiң ... ... ... жалпы және
арнайы, өзiне ғана тән принциптерi деп екiге ... ... ... ... ... ... ... банктiң
макроэкономикалық деңгейде жүргізiпотыратын мемлекеттiк саясатынаортақ
коммерциялық банктiң ... ... ... ... маңыздыларына жататындары мыналар: ғылыми негiздiлiгi,оңтайлылығы,
тиiмдiлiгi және сонымен бiрге несиелiк саясаттың элементтерiнiң бiрегейлiгi
мен үздiксiз байланысы.
Коммерциялық банк ... ... ғана тән ... банктiң
қызметiнiң табыстылығы, пайдалылығы (себебi кез келген коммерциялық банктiң
қызметiндегi басты ...... табу ... ... және ... ... пен ... принциптерi жатады.
Сонымен, жалпы банк қызметiнiң негiзгi принциптерi келесiдей кестеден
көрiнiс табады (сурет 2)/7/.
Банк қызметi саясатының принциптерi
|Банк қызметi саясатының ... |
|1 |2 ... ... ... тән ... принциптерi |
|ғылыми тұрғыдан негiзделуi ... ... ... ... ... ... ... | ... ... ... | ... мен ... ... | ... ... ... ... принциптердi сақтау банктiң банктiк қызметiн
тиiмдiлiгiн арттырудың алғышарты болып табылады.
Сонымен, банктiк қызмет ... мен ... ... ... түрде әсер ететiн факторлар жиынтығын ... ... ... ... ... ... ... деп саналады. ал банктiң тиiмдi
деоңтайлы ... ... ... ... мен ... ... ... тiлге тиек етiлген жағдайлар банктiң тиiмдi банктiк қызметiн
жасаудағы жалпы көзқарастарды бiрiктiруге ... ... ... ... ... ... қалыптастырып, жүзеге асыру үшiн көптеген
факторларды ескереотырып терең талдау ... ... ... ... ... ... коммерциялық банк қызметiнiң халықаралық тәжiрибесi және оны
Қазақстанда қолдану мүмкiндiгi
Елiмiзде отандық коммерциялық ... ... жаңа ... ... елдерде кеңiнен ... ... ... бойы ... тәжірибесіне сүйенеотырып қалпына
келтiрудi талап етедi. Сондықтан да шаруашылық ... әр ... ... мен ... ... ... әрi қатаң
бәсекелiк күресте ұзақ тарихи таңдаудың әемiсi болып табылатын банктiң
несиелiк ... ... ... шет ... ... ... зор. ... батыстың экономикалық теориялары нарықтық ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайды, яғни отандық коммерциялық банктер өз
қызметiне шет ... ... ... ... ... ... бейiмдей
алмайды.олар Қазақстан экономикасында тек экономикалық қайта құру
нәтижесінде ... ... ... ғана тән ерекшелiктерiн ескере
отырып қолдау табуы мүмкiн.
ХХI ғасырдың басындағы дүниежүзiлiк ... ... бiрi – ... ... қатынастардың жедел әрi
қарқынды дамуы ... ... Ел ... Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына
жолдауында осы орайда былай делiнген: “азиялық Барыс болу үшiн ... ... ... ... саласындағы
алдыңғы қатарлы халықаралық тәәiрибе енгiзiлуi тиiс.ол-инфляция мен бюдәет
тапшылығының төмен болуын, ... ... ... ... ... болуын көздейдi. Бұл рецепт Жапонияда, Кореяда, Индонезияда, Тайвань
мен ... iске ... ... да iске ... ... бiз ... экономикада әр түрлi халықаралық банктердiң кең
қанат жайып, тамырын терең ... ... ... ... ... ... ... мейлiнше ашықтыққа ұмтылысынан, ... ... ... ... арқылы нығайып, дами бастағанынан
байқалады.
Әрине, аталған ... ... ... жоқ. Бұл ... да ... ... ... банктердiң әлемдiк
экономикада кең ... ... ... өзi ... ... тәуелсiздiк пен ұлттық шаруашылықты көркейтуге ... ... ... ... ... ұлттық
экономиканың мейлiнше ашықтығы, дамудың ... ... ... ... ... бәрi ... ... диалектикасы болып табылады.
Қазiргi кезеңде адамзат әлемiн “ақ, қара” деп жіктеп, ... атты ... ... қоса жасанды антогонизмдер де келмеске
кеттi. Бiздiң заманымыз өзара байланысты, экономикалық дамудың ... ... ... әлем. Сондықтан елiмiздiңойдағыдай
өркендеп, гүлденуi үшiн ел ... ... ... ... ... зор.
Қазақстан Республикасы бұрынғы кеңес үкiметi тұсында халықаралық
экономикалық қатынастардың субьектiсi бола ... жоқ. ... ... ... ... ... ... те берген жоқ едi.
Ал, қазiр Қазақстанның егемендi ел ретiнде қалыптасуы ... ... ... ұлт ... үшiн ... ... қолға алып, зерттеу көкейтестi мәселеге айналыпотыр.
Елiмiздiң халықаралық банктермен ... ... ... сол ... ... мен әдiстерiн түбегейлi өзгерту
қажеттiгiмен айқындалады. Бұл, әрине, ... ... ... ... қазақстандық банктердiң дүниеәүзiлiк қаржы-несие қатынастарына
еркiн ... ... ... банктердiң шарапаттарын пайдалануына
кедергi боларлық себептерi де жоқ емес. Сол себептердiң бiрi ... ... ... бай ... екшейтiн, әлемдiк рыноктағы
олардың маңызын, ерекшелiктерiн талдайтын зерттеулердiң тапшылығы.
Халықаралық, рыноктық орта ... ... ... заңдық т.б.
аспектiлерi бойынша бiздiң елде қалыптасып,орныққан шаруашылық қызметiн
жүргізудiң әдiс-амалдарынан ... ... ... ... ... дейiнорын
алып келген халықаралық банктерге деген көзқарасымыз рыноктың заңдарына
сәйкес құрылған экономикалық жүйелерде ... ... тiптi ... ... ... ... жүр. ... өзi шетелдiк әрiптестермен өзара
түсiнiктi, бiрлескен iс-қимылдарды атқаруды күрделiлендiредi, тiптi заяға
кетiредi.
Сондықтан да, бiз ... ... ... ... ... ... және жүзеге асыру механизмi ... ... ... ... мен ... бiрi болып осы диплом жұмысында зерттеп ... ... ... ... ... iшiнде несиелiк саясатыосы
аталған мәселелердi зерттеудiң жаңа, ... күн ... сай ... ... мен ... ... барысында халықаралық банктер
тәжірибесіндегi несиелiк саясаттың рөлiн ашып ... үшiн, бiз ... ... ... көңiл аударыпотырмыз және соның көмегi ... ... ... қарастырып, Республиканың
халықаралық банктермен байланысын саралапотырмыз.осы кешегi ... ... ... үшiн ... экономикалық байланыстарды нығайту басты проблема
болып саналып келдi. Бүгiнде өзiнiң өзектiлiгiн ... бұл ... ... ... ... –ол ел экономикасындағы шет елдiк
банктердiң ... ... ... отандық коммерциялық банктер
қызметiне бейiмдеп, iс жүзiнде қолдану проблемасы.
Сонымен, халықаралық банктердiң қызмет аясы кеңейген ... банк ... аясы да ... ... ... тәәiрибе банк саясатын жүргізуде
елеулi әетiстiктерге әеттi және сол әетiстiктердi ел ... ... ... коммерциялық банктердiң
несиелiкоперацияларын дамытудың алғышарты болып ... пен ... ... ... ... бар ... ... саясаттың өмiрге адымдап кiруiнiң кепiлi ... ... ... ... үшiн, ... ... мен ... зерттепотыруы тиiс. Клиенттердiң өзi де банктiң ... бiлiп ... ... ... ... ... ... ие
болған банктердiң белгiлерi анықталып қойған. мұндай банк ... ... ... ... қол ... ... керек,ал бiздiң
отандық коммерциялық банктердiң айқын жағдайын ашып көрсететiн басылымдар
өте сирек кездеседi. Сондықтан Қазақстандық банктердiң нақты ... ... ... ... ... отандық тәжiрибеде қажет ақ.олар
банк қызметiнiң барысын талдауды тек есеп бергендерiне қарап емес, сонымен
бiрге қалыптасқан ... ... ... ... ... талдауға
мүмкiндiк берер едi. мұндай тәәiрибе Германияда, Францияда, Люксембургте,
АҚШ-та және басқа көптеген ... ... ... ... жылы ... Валюта Қоры (ХВҚ) белгiлi бiр мерзiмдерде банктiң
ресми ... ... ... ... ... өсуi аяқ ... пайда болатын құбылыс емес.ол көптеген
факторларға: ең алдымен банктiң уақытша бос қаржыларды шоғырландыруға, өз
қаржыларын ... ... ... ... ... арттыруға
бағытталған банктiң саясатына байланысты болып келедi.осы орайда, ... ... беру ... ереәе жасап,оларға қызмет көрсетудiң
ыңғайлы нысандарын тауып, уақыттарын барынша үнемдеу жолдарын қарастыруы
қажет. ал ... ... ... ... ... ... мүдделерiн қанағаттандыруға бағытталыпотырады.
Шет елдерде банктер депозиттердi тартудың көптеген әдiстерiн қолданып
отырады. Мұнда, кей ... банк ... ... ... ... бар ... ... бойынша барынша төмен сыйақы ставкасын белгiлепотыру
арқылы ынталандырса, кей жағдайларда банкте өте iрi ... ... ... ... ... төлемiн төмендетiп, кейде оны төлеуден
мүлде босатыпотырады. Қалыпты қаржы жағдайы бар, банк ... ... ... ... ... аталған жолдармен
ынталандыру зерттеушiлердiң ойынша бiздiң жағдайда да толығымен ... алар ... ... күнi ... ... несиелiк операциялар бойынша
белгiленетiн сыйақы стакаларына аса көп назар аударылмай келдi. ... ... ... ... ... ... ... және
салымдардың дамымаған жүйесi проценттiк саясаттың дамуына тосқауыл болып
келдi.
Қазақстандағы нарықтық шаруашылықтың қалыптасуы мен банк ... ... ... сипатына толығымен өзгерiстер енгiздi.
Банктер сыйақы (мүдде) ставкасының ... ... ... бастады.
ҚР Орталық Банкiнiң сыйақы ставкалары арқылы ... ... ... ... тенденциялар ағымына ендi, алайда Қазақстандағы сыйақы
ставкасының ... өзi шет ... ... ... салыстыруға
келмейдi. Мысалы, 1995 ж. ... ... ... ... ... ... ... рет экономиканы жандандыру мақсатында қысқа мерзiмдi
проценттiк ... ... Бұл шара ... да еуропалық
мемлекеттердiң орталық банктерiнiң проценттiк стакаларды ... ... ... есептiк және ломбардттық ставкалар 3 ( және 5(
дейiн төмендетiлдi және ең ... ... ... төмендедi.
Ұлыбританияда базалық проценттiк ставкалар төмендетiлген күннiң ертеңiне
Швейцарияда (2 ден 1.5 (), ... (3.5 тен 3 (), ... (3.25 ... (), ... (3.5 тен 3(), Данияда (4.75 тен 4.25 (), Ирландияда ... 6.5() ... ... ... ... ал Жапонияның орталық
Банкi 1995 ж. қыркүйегiнде ... ... 0.5 ( ... дейiн
төмендеттi. мамандардың айтуына қарағанда, мұндай шаралар қаржы сферасының
тұрақтылығын нығайтады, ... ... ... ... шығындарды
қысқартуына мәжбүрлейдi.
Банктiк қызмет көрсету рыногына маркетингтiк зерттеулер жүргізудiң және
шет елдiк банк ... ... ... ... депозитке тарту
шараларының негiзгi бағыты – ... мен ... ... ... ... ... жасалған болатын.
Рыноктың қазiргi жағдайының ерекшелiктерiн ... ... ... жағдайды қарастыру Қазақстандағы салымдар жүйесiнiң
келесi перспективалы бағыттарын анықтауға мүмкiндiк ... ... ... төмендегiдей болуы тиiс:
1) талап еткенге дейiнгi (ағымдағы) салымдар, өйткенi мұндай салымдардың
түрлерi банктiң ... ... ... (есептiк,
төлемдiк және т.б.) жүзеге асыру құқын бередi;
2) мерзiмдi салымдар, соның iшiнде ағымдағы шоттарға қарағандағы клиентке
жоғары табыс деңгейiн қамтамасыз ... және ... бiр ... ... ... ... ... салымдары;
3) трансакциалық салымдар, жоғарыда айтылған салымдардың екi түрiнiң де
артықшылықтарын бiрiктiруге мүмкiндiк бередi.
Шет елдiң банк тәжірибесінде ... ... ... депозит терминi
кеңiнен қолдау тапқан,ол ... ... ... ... ... ... банк ... американдық зерттеушiлер базалық депозит деп экономикалық
жағдайдың қандай да ... ... ... ... депозиттердi
айтады.осындай депозиттер несиелiк базаның негiзi болып табылады. Бiрақ,
банкке ... ... ... ... ... ... мұндай депозиттер
банктен әедел қайтарылып алынады бұл- iс әүзiнде дәлелденген әайт.
Қазiргi кезде ... ... ... ... бiрi - бұл банк ... ... банк клиенттерiнiң
мүдделерiн қорғау болып отыр.
Депозиттердi сақтандыру мәселесi бүгiнгi ... тек ... ... ... ... ... ... болған республикаларда да өзектi
проблемаға айналған. мысалы, Литва, Латвия, Белоруссия, Украина, Қырғызстан
және т.б. тұрғын халықтың ... ... ... ... ... ... жүргізуде.
Шет мемлекеттердегi тұрғын халықтың депозитерiн сақтандыру әдiстерi
туралы ... сөз айта ... жөн деп ... ... сенiмдiлiгiолардың қызметiндегi ... бiрi ... ... ... мәлiм. ал сол сенiмдiлiктi
қамтамасыз етудегi шешушi факторлардың бiрiне банк ... өте ... ... ... ... ... шаралары жатады.
Депозиттердi сақтандырудың басты мақсаттары мыналар:
1) қоғамның банкке деген сенiмiн қамтамасыз ету;
2) банктiң салымшылары мен акционерлерiнiң мүдделерiн қорғау;
3) банк ... ... ... күшейту және т.б.
Депозиттердi сақтандыру жүйесi ең ... ... ... ... ... ... мемлекет банктердiң және ... да ... ... ... ... ... ... сақталып қалуына кепiлдеме бередi. АҚШ аумағындағыосы сияқты
қызмет көрсету ... ... ... институттардың бiрiне
депозиттердi сақтандырудың федералдық корпорациясы жатады (ДСФк).ол банктiң
барлық салымшыларын сақтандырумен ... ДСФк ... ... ... банктердiң банкроттыққа ұшырағанының нәтижесінде
көптеген салымшылар өз қаржыларын ... ... соң, 1934 ... ... ... ... ДСФк-ның басты мiндетi банк ... ... ... ... ... ... сақтандыру проблемасы өзектiлiгiн күнi бүгiнге
дейiн әоғалтқан жоқ. Тәуекелдi ... ... ... ... жүргізу
нәтижесінде өз клиенттерiнiң алдындағы мiндеттемелерiнорындамайотырған
банктердiң саны аз емес. ... да ... ... ... қоры
құрылған болатын.
Банктiк қызметтiң мәселесiне қайтыпоралатын ... ... ... ... банктiк қызмет, әсiресе ... ... көп ... ... ақша ... ... ... жасау
және басқару үшiн айналымдағы ақша массасын әоспарлаудың, боләамдаудың және
реттеудiң ... ... ... ... ... ... ... тараған әүйеге монетарлық агрегаттарды анықтау жүйесi
жатады. Дәл қазiргi кезде АҚШ-та ... 75-ке ... ... ал
бiздiң елiмiзде, кешегi күнге дейiн тек қолма-қол ақша массасы реттелiнiп,
нәтижесінде инфляциялық процесстер туындап ... Бұл ... ... даму ... ... ... тәжiрибе көрсетiп отырғандай, тұрғын халықтың уақытша
бос ақшаларын тарту проблемасы бүгiнгi күннiң өзектi мәселелерiнiң ... ... ... ... – тұрғын халықтың уақытша бос қаржыларын
шоғырландыру ... ... ... тұрақты ресурстық базасы болмаған
банктер тұрақты дами алмайды. Сондықтан, банктердiң оңтайлы ... ... ... ... ... ... ететiн басқа да бiрқатар
проблемалардың ... ... ... ... кейбiр бағыттарын бiз
диплом жұмысының үшiншi ... ... ... ... ... деңгейлі банктер капиталдарын басқару
және қызметiнiң қазiргi жағдайын талдау
2.1 Қазақстан Республикасындағы банк қызметiнiң қазiргi кездегi жағдайы мен
банк қызметiнiң жаңа ... ... ... ... ... кез келгенде уақытта депозиттер бойынша клиенттердiң
сұранысына тәуелдi: маңызы жағынан жоғары ... ... ... қаражат алу әдiстерi, депозиттердiң түрлерiне сыйақы ставкасы
мен қызмент ... ... ... ... ... тарту болып табылады.
Соңғы жылдарда клиенттер тарапынан үлкен сұранысқа ие болған депозиттер
мерзiмдi депозиттер болып табылады. Депозиттердiң ... және ... ... ... табысты әинақ салымдары, әсiресе ақша
нарығының депозиттерi,салымдары бойынша ... және ... ... ... ... ... ... депозиттердiң
есебiнен жоғарғы қарқынмен өсуде. Сыйақы төленбейтiн талап ... ... ... ... Егер ... өз ... ... портфель
құрамы жөнінде шешiм қабылдайтын болса,онда талап еткенге дейiнгi
депозиттердi ... ... ... ... мемлекет ретiнде қалыптасуы мен тәуелсiз банк
жүйесiн құруы барысында елiмiздегi екiншi деңгейлi банктердiң ... ... 1993 ... 13 ... ... “ҚР ... және банк қызметi
туралы” заңымен бекiтiлген болатын. алайда, ... ... ... ... 1995 ... 31 тамызында қабылданған “ҚР Банктер және
банк қызметi туралы” заңымен реттеледi.
Банк жүйесiн ... ... ... ... ... жаңа ... ... қажеттiгiнен туындады. нарықтық экономикаға
көшкен жылдар аралығында Қазақстан Республикасының банк ... ұзақ та, қиын ... ... ... Бұл кезеңде елiмiздiң
банк жүйесiнде тек сандық емес, сонымен бiрге сапалы өзгерiстер болды деп
айтуға ... ... банк ... ... ... ... банктердiң басым бөлiгi өз қызметiн көптеген себептерге ... ... ... ... ... банктердiң сандық
өзгерiсiнiң динамикасын кестеден көруге болады (кесте 1)/9/.
Қазақстан ... ... ... банктердiң қызметi
өзге де дамыған, өркениеттi мемлекеттердiң ... ... ... ... заң актiлерiмен реттеледi.
кесте 1. Қазақстан Республикасы аумағында екiншi деңгейлi банктердiң сандық
өзгерiсiнiң динамикасы
| |1992 |1993 |1994 |1995 |1996 |1997 |1998 |
| | | | | | | | |
|1 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 ... |82 |80 |89 |67 |60 |39 |24 ... |74 |73 |72 |48 |48 |24 |- ... | | | | | | | ... ... ... халқы өздерiнiң салымдары салудың сенiмдi және
тиiмдiрек әдiстерiн iздестiру үстiнде. ... ... ... ... салдарынан 1997 жылдың аяққы шенiнен ... ... өз ... ... ... тапсыра бастады. Бұл несиелiк сасатты
қалыптастырудың бiрден-бiр маңызды себептерi болып табылады.
2000 жылғы несиелiк рыноктың ... ... ... ... ... банктердiң салымшыларды тартуға деген белсендi банк қызметi
болды.
Ресми органдардың деректерi Қазақстандық несиелiк рыноктың 1999 жылдан
бастап ... ... ... ҚР мемлекеттiк комитетiнiң
мәлiметтерiне жүгiнсек, 1999 жылы ... ... ... заңды және жеке
тұлғалардың депозиттерi мен ... 8.8 есе өсiп, 1998 ... ... 7.7 ... тенге құрады, 1998 жылдың 1 қаңтарында 7.7 млрд. тенге
құрады, 1998 ... 1 ... 10.4 ... ... ... 1998 жылдың 1
шiлдесiнде 16.16 млрд. тенге құрады, 1998 жылдың 1 қарашасында 18.15 млрд.
тенге құрады, 2000 ... 1 ... 21.2 ... тенге құрады, 2000 жылдың
1 қыркүйегiнде 25 млрд. тенге құрады, 1998 жылдың 1 қаңтарында 28.8 ... ... 2001 ... 1 ... 33.9 млрд. тенге құрады, 2002 жылдың
1 қаңтарында 47.7 млрд. тенге құрады, 2003 жылдың 1 ... 52.8 ... ... 2006 жылдың 1 қаңтарында 98.6 млрд. тенге құрады, 2006 жылдың
1 ... 107.87 ... ... ... ... ... кездегi несиелiк рыноктың басқа ... ... өсiп ... ... Ал осы ... ауқымы
мен жоғары сыйақы стакасының көлемi басқа рыноктарға қарағанда тартымды
етедi.
2000 жылы қалыптасқан ... ... ... құрылымын
қарастырып көрелiк. Депозиттердiң құрамында негiзгi бөлiгiн (59.7 () 4.6
млрд. тенге тұрғын халықтың ... ... 3 ... ... (39.3 ... ... мен ... салымдары құрайды, 75 млн. тенге (1
() – жеке кәсiпкерлердiң ... ... Бұл осы ... ... ... салымдары жалпы салымдардың iшiндегi үлес салмағы басым
деген тұжырымдарын растайды. 2002 ... ... ... пен ... салымдары мен депозиттерiнiң серпiнiн суреттен көре аламыз
(сурет 4)/10/.
Салымдар мен ... ... ... ... жылға дейін ЕДБ экономикаға берген несиелерінің көлеміне ... ... ... ... ... ... ... 3)/11/. Мұнда кестеден көрiп отырғанымыздай, ЕДБ экономикаға берген
несиелерінің көлемі 2005 жылы өскенін байқаймыз.
Кесте 3. ЕДБ экономикаға ... ... ... |Экономикадағы несиелер ... |
| ... ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
| ... ... ... | |
| | ... |Шетел | |
| | ... ... | ... |276,2 |153,3 |140,9 |51,8 ... |286,4 |134,0 |152,4 |61,9 ... |303,2 |144,6 |158,6 |52,7 ... |312,6 |152,0 |160,6 |51,3 ... ... ... ... ... |2005 |2006 |2003 |2002 ... |25,5 |23,1 |22 |19,3 ... Әлем банк |12,5 |10,6 |9,2 |8,1 ... банк |18,5 |16,2 |12,5 |10,6 ... ... |34,4 |21,3 |19,9 |17,6 ... ... проценттiк ставкалар потенциалды салымшылар үшiн ... ... ... 01.01.99 ж. депозиттердiң мөлшерi 7.7 ... 01.01.99 ж. 18.15 ... ... ... ... ... ... тәуекелiнiң басқа да индикаторлары сияқты өзгерiске ұшырапотырды.
Процеттiк ставкалар әр кезең ... ... ... ... көре ... ... ... жылы мемлекеттiк Стандарт комитетi
мәлiметтерi бойынша 16.4 ( ... ... Жыл ... ... ... бойынша алдыңғы айға проценттiк қатынаспен алғанда 2005 ... ... ... ... ... 5-7 пайыз аралығында
жоспарланып отыр . Үш ... ... ... ставкасы 27.1 ( ставкасы
салымшыларды бағаның өсуiмен байланысты шығындардан сақтап отырады.
1999 жыл Қазақстандағы несиелiк ... ... ... ... ... ... проценттiк ставкаларды белгiлеу әдiстерiн
талайотырып, бiз банктердiң 1995 жылдың бас ... ... ... ... ... ... алып ... және жылдың соңына
қарай өз бетiнше ставкаларды белгiлiй ... көз ... ... ... және ... ... ... дәлелденедi.
Депозиторлардың қаржыларын несие рыногыгың ставкаларына қарағанда төмендеу
ставкалармен тартаотырып, банктер ... ... ... банк ... рөлi күн сайын өсуде.
2002 жылғы несиелiк рыноктың жағдайы. Қайта ... ... ... ... банктердiң несиелiк ставкаларының төмендеуiне
алып келдi. Бұл ставкалар ... ... ... ... арасында салымшыларды тартуға деген бәсекесiодан сайын арта ... ... ... ауытқуларын пайдаланаотырып, банктер әр
түлi салымшылардың назарын өздерiне ... ... ... несиелiк
саясатын жетілдірушараларынодан әрi әетiлдiруге күш-әiгер әұмсады.осының
айқын мысалы “айырбас” депозитiн ... ... ... ... iрi ... жаңа жүз ... купюралардың пайда болуын сырттан тартылған
депозиттермен байланыстырып, нәтижесінде 2002 жылдың 1 тоқсанының ... ... ... табыстылығы валюталық депозиттердiң
табыстылығымен (инфляция қарқынын ескергенде) теңестiрiлдi. Бұл ... үшiн ... ... тенгемен салынған депозиттерге
қарағанда тиiмдi екендiгiн дәлелдеген едi. Себебi, дәл сол кездегi ... ... ... деңгейiн клиенттер үшiн төмендетiп ... ... ... ... ... банктердің кредиттері ұлттық валютада
несие алушылардың көбейгендігін көруімізге болады ... 5)/ ... 5. ... ... ... ... (мерзімдері бойынша)
(млн. теңге)
| |2002 |2003 |2006 ... ... ... ... |211862 |435437 |714071 ... ... |113949 |192148 |309294 ... ... |97913 |243289 |406777 ... ... ... ... |542692 |769939 ... ... |175065 |177627 |199302 ... ... |285479 |365065 |570637 ... жылы ... ... ... ... мақсатында салымдардың
көптеген түрлерiн ұсынды.Қолма-қол ақша рыногы салымдар және депозиттермен
толықтырылды. Банктер активтi және ... ... ... асыруда.
Пассивтi операциялардың көмегiмен банктер ресурстарды ... ... ... ... ... ... ... және сырттан алған ресурстардан құралатындығы бiзге
мәлiм. ал банктiң қызметi тиiмдi болу үшiн банк ... ... ... үлес ... ... ... үлес ... басым болуы шарт. меншiктi қаржылар қазiргi кездегi коммерциялық
банктердiң ресурстарының басым бөлiгiн құрапотыр. ... және ... ... ара ... 1:10 ... және 1:100 ... аралықта
болуы мүмкiн.
Банктiң сырттан тартқан ресурстарына банктiң ... ... мен ... ... Қазақстанның қаржы рыногының дамуын банк
жүйесiнiң депозиттерiнiң құрылымы мысалында (ақша ... ... ... ... болады. Екiншi деңгейлi банктердегi салымдарының
көрсеткiшi банктiң жалпы жағдайын сипаттайды. Банктердiң ... ... ... мен ... бойынша ақша ағымдарына
байланысты болып келедi. Екiншi деңгейлi ... ... ... көлемi мен жеке тұлғалардың салымдары 1997 ж. ... ... ... ... ... ... ... банктiң ставкалары ҚР
Ұлттық Банкiнiң қайта қаржыландыру ставкасының өзгерiсiне қарай ... ... ... мен ... ... ... ... 2003 жылмен салыстырғанда 5.4 есеге өстi және 01.01.02 ж. 28.8
млрд. теңгенi құрады, соның iшiнде шет ел ... – 8.4 ... ... ... ... ... өсуiне инфляция деңгейiнiң төмендеп,
сыйақы ставкаларының қолайлы деңгейде болуының нәтижесінде қол ... ... ... ... ... ... бiз банктердiң
01.01.02 ж. сырттан тартқан ... 60 ( ... ... ... ... ... ... Мұнда, үш айлық мерзiмге
тартылған мерзiмдi депозиттер банктiң ... ... 76.5 ( ... ... банктердегi капиталдану деңгейiн байқау мақсатында
Қазақстандық активтерiнiң ... әр ... ... ... көрелiк (кесте 6)/14/.
кесте 6
01.01.2002 жылдағы активтерiнiң мөлшерi әр түрлi банктердiң баланстары
| ... |АТФ ... ... |
|Баланс баптары |рцбанк |Әлем | ... ... ... |
| | ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... | | | | | | ... |2125 |1212 |756 |188 |61 |12 ... |738 |1310 |147 |91 |81 |4 ... қағаздар |33467 |9852 |2238 |3257 |967 |9 ... | | | | | | ... с.i. |23073 |10358 |3216 |2064 |759 |66 ... ... ... |7576 |- |2672 |708 |478 |42 ... депозиттер |15397 |- |524 |1356 |281 |24 ... ... |12815 |1061 |214 |1465 |247 |- ... ... |9377 |3928 |748 |1109 |255 |126 ... ... ... тартылған қаржылардың құрылымы
банктiң типi мен көлемiне байланысты болып ... Iрi ... 80 ( ... ... ... ... тұрады, ал 20 (
меншiктi капиталы құрайды. мұндай ... ... ... сай ... ... ... тартқан қаржыларының негiзгi көздерiне депозиттер
жатады. Iрi ... ... 70 ( ... ... ... және ұсақ ... 50 ( дейiн депозиттер болады. көрсеткiштердiң
арасындағыосы құрылымды анықтауға мүмкiндiк ...... ... ... ... ... ... әеткiлiктiгiн сипаттайтын көрсеткiштер
кестеде көрсетiлген (кесте 7)/15/.
кесте 7
Банк капиталының әеткiлiктiлiгiнiң коэффициентiн ... ... |АТФ ... ... ... баптары |рцбанк |Әлем | ... ... ... |
| | ... | | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 ... ... | | | | | | ... ... |23073 |10358 |3216 |2064 |759 |66 ... капитал |9377 |3928 |748 |1109 |126 |255 ... |40.6 |37.9 |23.3 |53.7 |33.6 |190.9 ... ... ... ... ... банктердiң белгiлеген
нормативтердi бұләытпайорындапотыратындығын ... ... ... ... капитал бар. Iрi банктерде норма шегiнде,
ал ұсақ банктерде ... ... ... ... бiрнеше есе
артыпотырады. Коэффициенттердiң жоғарғы мәнi активтердi басқарудыңосалдығын
көрсетедi. Өз қызметтерiн тиiмдi ету үшiн ... ... ... үлес ... ... ал ... ... үлесi төмен етуi
керек.
2006–2005 жылдардағы несиелiк рыноктың жағдайы. клиенттерге банк
тарапынан қызмет көрсету жағдайын ... ... ... ... ... мен ... ... таңдай бiлуi үшiн банктер
рынокка маркетингтiк талдау жасап,оны ... ... тиiс ... ... банктер клиенттердiң өздерi банкке келiп ұсыныс жасайды
деген үмiтпен қызметiн ... ... тиiс. ... талаптарын
анықтау үшiн банктер рынокка маркетингтiк зерттеу ... ... ... ... ... қаржы құралдарын қолданғаны абзал. Шет
елдiк банк тәжірибесін қарастырғанда осы тұжырым ... ... ... саясатты қалыптастыру барысында коммерциялық банктер
рыноктағы барлық факторларды ... тиiс. ... ... ... ... ... ... тәәiрибеде депозиттердiң сан-алуан
түрлерiнiң бар екендiгi байқалады. ... банк ... одан ... ... ... ... ... Қазақстандық банк
тәжірибесіне енедi деген сенiмiмiз мол.
Банк қызметi мен несиелiк портфелiнiң ... әсер ... ... ... ... едi, клиент тұрғысынан алғанда:
- экономикалық қатынасқа түсетiн субьектiлердiң мүдделерiнiң сан алуандығы;
- ... ... ... ... ... ... ерекшелiктерi;
- салымшылардыңорташа әастары;
- клиенттердiң рухани, саяси, әлеуметтiк мүдделерi;
- отбасылық жағдайы;
- бiлiмдiлiк деңгейi;
- сақтандыру жүйесiнiң даму ... ... ... ... ... қызмет ауқымын кеңейту бағыттары;
- “бәрi де клиент үшiн” саясаты;
- банктiк қызметтердiң сапасын арттыру;
- тәуекел деңгейiн ескеру;
- банк ... ... банк ... ... ... ... ... түрлерiн банк тарапынан ұсыну өте
маңызды болып келедi, ал ол үшiн маркетингтiк зерттеулердi жүзеге ... жөн. Егер де ... ... ... ... ... ете
алмаса,онда, банк саласындағы сырттан тартылған қаржылар банк саласынан
басқа салаларға құйылуы мүмкiн.
жалпы, 2001-2002 ж.ж.аралығындағы несиелiк ... ... ... өз ... ... бұрын, клиенттер келесi жағдайларды ескерiп
отыратындығын байқадық:
Бiрiншiден, бұл банктiң сенiмдiлiгi. ... ... ... ... ең ... банк деп ... ... Банкiн есептейдi. Себебi
ондағы салымдардың қайтарылуына толық кепiлдiк ... және оның ... ... өте үлкен. Бұл жағдайды кестеден айқын көре аламыз (кесте
8)/14/.
кесте 8
Қазақстандық екiншi деңгейлi банктерiндегi тұрғын халықтың ... ... |12.2000 |12.01 |12.02 |
|1 |2 |3 |4 ... ЕДБ ... |28778 |31313 |43188 ... |20609 |20666 |20253 ... |8357 |10641 |22930 ... жинақ банкi бойынша |19285 |20740 |21710 ... |15115 |16190 |13972 ... |4167 |4547 |7736 ... iрi ... |6745 |7655 |15680 ... |4218 |4084 |11055 ... |2520 |4084 |11055 ... және ... облысында |1566 |695 |2950 ... бақа да ... | | | ... ... салымдар |1181 |2222 |2848 ... ... 01.12.01 ж. ... ... ... ... 21710 млн. теңге құрап, 2000 жылмен салыстырғанда 1425
млн. ... ... ... Бұл ... алдағы кезеңдермен салыстырғанда
экономикадағы инфляцияның әсерiнен алшақ болыпотырды. ал сонымен ... ... ... ... белсендi жүргізумен байланысты
қайта құрудың бастапқы кезеңдерiндегi көрсеткiштер мен қазiргi ... ... ... ... қарамастан, 9 кестеде көрсетiлген
мәлiметтердiң көрсеткiштерiн талдау, банктердiң даму бағытындағы ... ... ... бере ... ... тұрғын халықтың сенiмiнiң маңызы түрлi категориялар
бойынша ... ... ... ... әастағы клиенттер
тәуекелге әасы келген салымшыларға қарағанда басын ... 10 ... ... ... ... ... ... 6745 млн. теңге болса,
2001 жылға бұл сома 2.5 есе өсiп, 15680 млн. ... ... ... ... ... сыйақы ставкасының маңызы
зор. мұндағы байланыс өте үлкен: банк ... ... және ... болса,
соғұрлым сыйақы ставкасы төмен, және керiсiнше, ұсақ және ... ... ... сыйақы ставкасын ұсынады. Сонымен бiрге, ... ... мен ... ставкасы арасында да өзара байланыс болады.
Ресурстарды тартудың мерзiмi жоғары болған ... ... ... ... да жоғары болады. Бұл банктердiң ... ... ... ... түсiндiрiледi. Сыйақы
ставкасыныңорташа мөлшерлемесi 1999 жылдың 1 ... 11.9 (-тен 16.4 ... өстi. ... ... ... жылы ... ... банктердiң тартылған депозиттерi мен сыйақы
мөлшерлемелерi
млн. теңге
| |01.06 |03.06 |06.06 |09.06 |12.06 |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| | | | | | |
| ... ... ... |ставка |сомасы |
| | |( | |( | ... |73464 |72626 |100084 |126445 |168881 ... | | | | | ... ... |42084 |49875 |68006 |87693 ... емес | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |25584 |23730 |30820 |46786 |59425 ... | | | | | |
| |18913 |18354 |19055 |20567 |28268 ... | | | | | ... |28967 |30542 |50209 |63092 |81188 ... емес | | | | | ... | | | | | ... |18927 |18991 |32368 |43490 |56447 ... | | | | | ... |10060 |11551 |17842 |20651 |24742 ... | | | | | ... ... | | | | | ... | | | | | ... емес | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |44511 |42720 |63188 |85226 |115871 ... | | | | | |
| |28953 |29905 |36897 |41218 |53010 ... |14818 |15285 |17625 |20987 |30275 ... | | | | | ... ... | | | | ... емес | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... |7030 |7323 |8406 |10592 |17364 ... | | | | | |
| |7789 |7963 |9221 |10395 |12911 ... |12887 |13420 |21451 |29091 |44572 ... | | | | | ... | | | | | ... | | | | | ... емес | | | | | ... | | | | | ... |12200 |12610 |20326 |27667 |42202 ... | | | | | ... |687 |810 |1125 |1424 |2370 ... ... ... ... банктiк қызмет жасау барысында
банктер маркетингтiк талдауға көбiрек ... ... ... ... ... ... жағдайларды ескеруге
мүмкiндiк берер едi:
а) банк үшiн ... ... ... ... ... ... қажеттiктерi; б) ... даму ... ... ... ал маркетингтiк зерттеу нәтиәелерi банктiң несиелiк
саясатын ... ... ... мүмкiндiк бередi.
Несие нарығында кез келген банк ... ... ... әету ... қаржылық ресурстарын жоғарғы тиiмдiлiкпен пайдалану мүмкiндiгiн
беретiн мумкiндiктерiн дамытып, жетілдірутиiс. Бәсекелестiк артықшылықтарын
келесi екi әдiспен жүзеге ... ... ... қарағанда несие беру бойынша ең төмен сыйақы
ставкасын ұсыну.
▪ клиенттердi бәсекелестермен салыстырмалы ... ... ... мен ... ... ... ... қамтамасыз етуде
несиелеу формалары мен құралдарын ... ... ... ... банк ... ... көздерiнiң бiрi ... ... ... ... банктiң төлем
қаблеттiлiгiмен байланысты және тiптi олардың өмiрiн қауiпке ... ... ... ... ... ... тез болуынан болады.
Банктiкоперациялардың табысының төмендеуiнде пайыздық ... ... ... ... керек.
Қазiргi кезде банктердiң экономикалық қызметтерiнiң көз назарынан
несиелiк операциялардың ... ... ... көрсеткiштер қалып
қойуда.оларды анықтау, ... ... ... басқару өзектi
мәселелерге айналуда. Әрине деректер ағымының қалыптасқан мониторингiсiз
займдық ... ... ... ... ... ... ... несиелiк қызметiн талдау талдау қызметiнiң жұмысының бөлiгiнiң бiрi
болып табылады. Қазiргi кездегi қызметтiң ... ... ... қызметтiң
негiзгi бағыттарын боләау. Қазiргi кезде ресурстарды тарту ... ... ... ... банк ... ... экономикалық
процестер ғана емесоның сыртындағы процестер жөнінде де әан ... ... ... емес. мысалыға несиелiк портфельдiң тиiмдiлiгiн
анықтау үшiн тартылатын ... ... ... ... ... және ... тәуекелдер көрсеткiштерi
мен инфляцияны ескергендегi шығындардың, сыйақыныңорташа ставкаларының және
пайыз маржасының ... ... ... ... ... ... ... iрi банктерiнде орталықтанған банктiк қызмет
жүргізу ... Бұл ... ... банктiң жоғарғы
басшылығымен ретелiнуiнен болыпотыр. ал,ол келесi себептермен болады:
бiрiншiден, банктiк ... ... ... және ... ... ... және де ... вариациялары банк имедәiне әсерiн
тигiзiп,олардың клиенттермен, бәсекелестермен өзара қатынасы бiр ... ... ... ... ... ... көзқарастар банк басқармасы
жүргізетiнорталықтанған ... ... ... ... ... алшақтықты туындайды. Сыйақы ставкалары бәсекеге
қаблеттi болуы тиiс. ... ... ... ... нарықтың өзiнiң
ерекшелiктерi бар.ол нарықтарда текосы нарықа тән өздерiнiң клиенттерi мен
банк ... мен ... ... ... ... ... басшылары сыйақы ставкаларын басқаруы тиiс, және
деоларға банк ... ... ... ... икемдiлiк берiлуi
тиiс.Әртүрлi қарыз алушылар үшiн несие беру және қызмет ету технологиялары
және процедураларын ұйымдастыруға ... ... ... ... ... ... факторлар бар.Олар банктiң қызметтерiне үлкен
әсерiн тигiзедi. мұндай факторларға жататындар ... ... ... ... ... ... өзiнiң және халықтың
табысы. мұндай факторларды есепке алмау, соңғы нәтижесінде ... ... ... ... экономикалық дамуындағы
айырмашылықтар , әртүрлi аймақтық жалпы ... ... , ... ... ... ... көрiнедi. ал мұндай жағдайлар икемдi де, ... ... ... ... туындайды.онда өзгермелi iшкi
және сыртқы факторлар ескерiлуi тиiс. аталған факторларды ескереотырып,
банк филиалдарының банктiң ... ... ... ... және клиенттердi несиелеуоблыстарында қамтуы тиiс(кесте 11).
Фишер нәтиәесi деп ... ... ... ... ... (S) ... номиналдық базалық ... ... ... ... ... ... (R) ... аймақтағы
боләамдық инфляция деңгейiнiң үстемесiн қосу арқылы анықтауға болады.
R*1
S= R+1+-------, % ... ... ... ... аймақтық өнiмдер
| ... ... ... |Бiр ... |
| ... өнiм, млн ... |келетiн әаӨ , мың |
| ... ... әаӨ ... |
| | ... | |
|1 |2 |3 |4 ... ... |100 |121.5 ... | | | ... |74773.2 |3.2 |87.2 ... ... |4.7 |124.2 ... ... |4.7 |58.5 ... ... |11.4 |288.6 ... қазақстан | | | |
| ... |9.2 |125.6 ... ... |2.0 |44.0 ... қазақстан |122064.5 |5.2 |115.9 ... ... |11.8 |150.8 ... |139969.9 |6.0 |58.8 ... |56450.5 |2.4 |122.6 ... ... |6.1 |247.4 ... |68005.1 |2.9 |91.4 ... ... |5.2 |55.1 ... | | | ... ... |3.5 |243.3 ... ... |15.7 |283.1 ... | | | ... ... (R) ... ... ... аймақтық нарықтарда
қалыптасқан ұлттық валютадағы талап еткеге дейiнгi ... ... ... алынады. клиенттердi ... ... ... ... ... ... ... қызметерiнiң несиелiк қызметiнiң тиiмдiлiгi мен бәсекелiк қабiлетiн
арттыруда қажеттi(кесте ... ... ... аймақтары бойынша түтыну бағасының индекстерi
және жұмысшыныңорташа номиналдық әалақы
| |2003 бiр ... ... |
| ... ... ... ... индексi |
| ... ... ... дең. ... | |
|1 |2 |3 |4 ... | | | ... |17918 |100.0 |103.8 ... |11209 |62.6 |103.8 ... |18429 |102.9 |102.5 ... |11833 |66.0 |103.7 ... |35426 |197.7 |107.8 ... ... | | | ... |16803 |97.7 |105.2 ... ... |12213 |68.2 |103.2 ... | | | ... |21525 |120.1 |105.1 ... |16973 |94.7 |102.8 ... |14217 |79.3 |103.2 ... |13659 |76.2 |103.3 ... |415112 |231.7 |106.8 ... |17828 |99.5 |101.2 ... ... | | ... |12694 |70.8 |105.8 ... | | | |
| |12382 |69.1 |102.8 |
| |22238 |124.1 |103.5 |
| |23254 |129.8 |106.2 ... шегi ретiнде банк филиалдарына ... ... тару ... ... шығындарды әабу мүмкiндiгiн
беретiн, несиелер бойынша сыйақы ставкасының ... ... ... қызметтен бойынша ... ... ... ... ... жергiлiктi әерлерде
белсендi банктiк қызмет жүргізуге банк басшылығының шешiмi және нақты
қызмет нәтиәелерiне ... ... ... ... ... ... , ... және экономикалық негiзделген банктiк қызметтi
жүргізу.
Сыйақының базалық ставкасын құруда клиенттердi несиелеудегi жоғары
тәуекелдiлiктi ескереотырып, ... емес және өзге ... және ... ... ... үлкен көңiл бөлу қажет. Бiр жағынан, пайыздық
емес өзге табыстардың банкке қажеттi шығындардан артуы және де ... ... ... ... ... емес және ... ... банктер қызметiн жүзеге асырады. Екiншi жағынан ... ... емес және өзге ... ... ... , ... ... жүргізуге тәуелдiлiгi артады. ... ... ... ... ету үшiн ... емес ... ... сальдосы сыйақы ставкасын өсiрумен әабылады. Егер тәәiрибеде мұндай
факторларды ескерсек, бәсекелестермен ... ... ... аймақтық
сегменттерiнде ұтымды жағдайда пайыздық емес ... ... ... ... ... ... ... мәселелерден банк филиалдары үшiн пайыздық
емес және өзге табыстардың пайыздық емес ... ... ... тиiс. Бiздiң ойымызша норматив 1.0 және 1.2 аралығында табылуы
тиiс.
Несиелер бойынша рентабельдiлiк шегi ... ... ... ... ... = Sr+ P+ R+ Dm,% жылдық.
мұнда:
Sr - Қазақтан ... ... ... ... ... ... ескергендегi, филиалдардың ресурстарды тарту
бойынша нақты ... ... ... ... 8% ... ... 100- r),
мұнда:
Sn- филиалдардың тартылған ресурстары бойынша сыйақының орташа
номиналдық ставкасы.
r- ... ... ... ... ... ... ... займдер бойынша мүмкiн шығындарға құрылған филиал
резервтерiнiңорташа қалдығының ... ... ... ... ... ... ... қайтармау тәуекелiне
премия.
Dm- филиалдыңорташа активiне пайыздық емес табыстың және пайыздық
емес шығының қатынасымен анықталынатын әеткiлiктiлiк маржа ... ... ... шегi ... ... тобы ... формуламен есептелiнедi:
к2 = Sr+ P+ R,% жылдық.
Филиалдардың үшiншi тобы бойынша несиелер бойынша рентабельдiлiк ... ... ... N * ... Sr+ P+ ... жылдық.
Adcp
(к1,к2,к3) көрсеткiштерiнiң мәнiн есептеуде филиал қызметiнiң алдынғы
кварталдағыорташа көрсеткiшiне пайдалану қажет.
1. шартты шамамен ... ... 1 ... ... ... ... 13 берiлген
кесте 13
Филиалдардың бiрiншi тобының шартты шамамен алынған көрсеткiшерi
мың теңге
|Филиал|Тартылған ... ... ... ... |
|дар |ресуртардыңорта|лар |портфелi ... және ... ... |
| |ша құны | | ... ... ... | | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|N |11.22 |33800 |4000000 |160000 |210000 |4200000 |
2. ... ... ... ... ... = 11.22/(100-8)=12.2% жылдық.
2. мiндеттемелердiң қайтарылмау тәуекелiнiң тәуекелi:
P=33800/4000000*100=0.85% жылдық.
3.Жеткiлiктiлiк марәа деңгейi:
Dm=(210000-160000)/4200000*100=1.2% жылдық.
4. Жанама ... ... ... ... ... ... ... + 1.2 +2 =16.25 % жылдық
2. шартты шамамен алынған ... ... ... ... ... ... 14 ... 14
Филиалдардың екiншi тобының шартты шамамен алынған көрсеткiшерi
мың теңге
|Филиалда|Тартылған |Провизия|несие ... ... ... |
|р |ресуртардыңор|лар ... ... және ... ... |
| ... құны | | ... ... ... | | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|N |11.22 |33800 |4000000 |160000 |210000 |4200000 |
2. ... ... ... ... ... = ... жылдық.
3. мiндеттемелердiң қайтарылмау тәуекелiнiң тәуекелi:
P=33800/4000000*100=0.85% жылдық.
4. әанама шығындарға қайтарым премиясы R(2%жылдық)
6. ... ... ... +2 =15.05 % жылдық
3. шартты шамамен алынған филиалдардың 3 тобы.
2.1. алғашқы деректер кесте 15 берiлген
кесте ... ... ... ... шамамен алынған көрсеткiшерi
мың теңге
|Филиалда|Тартылған |Провизия|несие ... ... ... ... ... ... ... және |емес ... |
| ... құны | | ... ... ... | | | ... | | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |
|N |11.22 |33800 |4000000 |160000 |210000 |4200000 |
2. ... :
7. Филиалдардың тартылған ресурстарыныңорташа құны:
Sr = 11.22/(100-8)=12.2% жылдық.
2. ... ... ... тәуекелi:
P=33800/4000000*100=0.85% жылдық.
3. Жанама шығындарға қайтарым премиясы R(2%жылдық)
8. Рентабельдiлiк шегi:
к3 ... ... ... =14.03 ... ... ... ... банк қызметiндегi депозиттер мен
салымдардың қазiргi кездегi жағдайы және банк қызметiн жүзеге асыру
бағыттары
Екiншi деңгейлi банктердiң ... ... банк ... ... ... ... ... дәлелi болып табылады.
Тұрғын халыққа қызмет көрсету түрлерiнодан әрi жетілдірумақсатында
коммерциялық банктер қызмет түрлерiнiң ауқымын ... ... ... ... бiрқатар шаралар жүргізуде.
Қызмет ету ауқымын кеңейту мақсатында облыстың iрi банктерi жақын арада
қаржы құралдарының жаңа түрлерiн енгiзудi және жаңа ... ... ... ... өңiрi ... депозиттiң жаңа түрлерiн ұсыну;
- Дебеттiк және кредиттiк пластикалық карточкаларды шығару жәнеолар бойынша
қызмет көрсету;
- Сейфтiк операцияларды игеру және енгiзу және ... ... 1 ... ... ... ... жайғастырылған салымдар мен депозиттердiң жалпы сомасы ... ... ... соның iшiнде заңды тұлғалардың депозиттерi –160,6 млн.
теңге, тұрғын халықтың салымдары 1745,8 млн. ... ... ... ... ... ... ... 2002-2006 ж.ж.аралығындағы Қазақстан
Республикасының резиденттерiнiң депозиттерi мен салымдары
| ... ж. ... ж. ... ж. |
| | | | |
| | | | |
| | | | |
| ... |өсу |сомасы |өсу |сомасымлн|өсу |
| |млн. ... ... ... ... |
| | |( | |ны ( | |( ... |1348.6 | |1906.4 | |2338.6 |22.6 ... ... |49.3 | |160.6 | |177.5 |10.5 ... | | | | | | ... |46.2 | |134.8 | |119.1 | |
|- ... ... | | | | | | ... |0.6 | |35.9 | |54.0 | ... | | | | | | |
| |45.6 | |98.9 | |114.0 | ... ... валютада |3.1 | |25.8 | |58.4 |48.8 |
|- ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... |- | |- | |- | |
| | | | | | | |
| |3.1 | |25.8 | |58.4 | ... ... |1299.3 | |1745.8 |34.0 |1261.1 |124.0 ... | | | | | | ... |1136.2 | |1491.4 | |1622.0 |8.7 |
|- ... ... | | | | | | ... |850.0 | |1191.1 | |1119.5 | |
|- ... | | | | | | |
| |286.2 | |300.4 | |502.5 | ... ... ... |163.1 | |254.4 |55.8 |539.1 |111.1 |
|- ... ... | | | | | | ... | | | | | | |
|- ... |8.7 | |20.1 | |17.4 | |
| | | | | | | |
| |154.4 | |234.2 | |521.7 | ... жылы тұрғын халық пен кәсiпорындадың несиелiк шоттарда сақталынатын
қаржыларының ... 558 млн, ... өстi яғни 41 ( ... ... ... ... ... бойынша 111 млн. теңгеге (22.6 () және
салымдар бойынша 447 млн. теңгеге (34 () ... ... ... ... 217.7 млн. ... ... ... сақталынуда, соның iшiнде заңды тұлғалардың депозиттерi ... млн. ... (36 () және ... бойынша 159.7 млн. теңгеге (9 () .
Жеке салымдар құрылымында талап еткенге ... ... ... болып
келедi. 2003 ә.облыстың банк мекемелерi салымдар мен ... ... ... ... ... ... ... талап еткенге дейiнгi
депозиттер-10803.3 млн. теңге, мерзiмдi депозиттер –590.2 млн. теңге).
Салыстыру үшiн: 2003 ... ... ... ... ... 216 млн. ... ... болса, бұл сома есептiк жылдың
деректерiмен салыстырғанда үш есеге төмен болып табылады.
Мерзiмдi ... ... ... ... ... ставкасы жыл бойына 12.1 (-тен, қаңтар айында 18 (-ке
өскен болатын. Белгiленетiн сыйақының ... ... ... ҚР µлттық банкiнiң қайта қаржыландыру ставкасын өзгертiпотыруының
нәтижесінде ауытқыпотырады.
ЕУРО-ныңорташа бағамының өсуi ... ... ... ... ... ... ... жоғарылатыпотырады. 2002-2003
ж.ж.мұндай ставкалар өзiнiң жоғары шегiне, яғни 10 ( жеттi (сурет 5)/17/.
Банктердiң жеке тұлғалардан тартқан ... ... ... ... ... ... ... 1 қаңтарына заңды тұлғалардың депозиттерiнiң iшiнде 15 күннен
90 күнге дейiнгi депозиттер – 48 ( басым ... ... ал ... ... ... ... негiзгi бөлiгiн 5 жылдан астам мерзiмге – 44 (
салынған салымдар ... ... 1 ... банк ... ... мен ... салған депозиттерi мен салымдары 2339 млн. ... ... ... ... 448 млн. ... ... боыпотыр (24 ().
облыстың банк мекемелерi тарапынан қолайлы ставкаларды қолдануы және банк
қызметтерiн белсендi әарнама ... ... ... ... ... ... нәтиәесi болыпотыр.
01.01.2003 жылға заңды тұлғалар салатын депозиттердiң көлемi 178 ... ... өсу ... 117 (, ал тұрғын халықтың салымдарының жалпы
сомасы 2161 млн. теңге болып, 124 ( ... ... ... ... көлемi 2002 жылдың 4 тоқсанындағы көлемi жыл
бойына тартылған депозиттердiң ... ... ... болып отыр (сурет
6).
ОҚО банктерiндегi депозиттерiнiң 2006 жылдағы көлемi
Сурет 6
Тұрғын ... ... ... негiзгi бөлiгi (52 () ұлттық
валютадағы талап ... ... ... ... және 1120 млн. ... басым бөлiгiоҚО “Халықтық банкiнде” шоғырланған және де
зейнетақы мен әәрдемақы бойынша ... ... ... 2006 жылы ... тұлғалардың депозиттерi 477 млн. ... ... ... ... 17196 млн. ... (150 ( өткен ... ... 1225 млн. ...... ... (150 ( ... ... халықтың шетел валютасындағы салымдары 788 млн. тенге (64 ( ... ... ... ... ... ... сомаларының өсуi
төмендегi себептерге ... ... ... ... мерзiмдi салымдары бойынша орташа сыйақы ставкасының
өсуi: ... ... ... 12 (, шетелдiк валютада жылдық -9 (;
- 1999 жылдың қараша айында жеке ... ... ... ... ... ... ... түстi;
Қорды ұйымдастырған кезден бастап банктердегi тұрғын халықтың сақтайтын
салымдарының көлемi арта ... және де ... ... ... ... емес ... салымдар сомасы күрт төмендедi. мысалы,
2002 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында дербес ... ... ... ... ... 25 ( тартқан болса,осы жылдың 4 тоқсанында
дербес банктердiң еншiсiне келетiн үлесi – 17 ( құрады.
ҚР Ұлттық банкiнiң ОҚО ... ... ... ... 100 ... қойылған корреспонденттердiң iшiнде басым бөлiгi
салымдарға кепiл беру Қорының құрылғанын мүлде бiлмейдi, немесе ... ... ... ... оның ... ... қандай екендiгiн
бiлмейдi. Бұл фактiлер банк ... ... ... күрделi
проблемалар әкелуi мүмкiн.
III. Екінші деңгейлі банктердің қаржылық ... ... және ... жүзеге асырудың болашақтағы дамыту бағыттары
3.1 Банк қызметiн басқару және бағалау әдістерін енгiзу ... ... және оны ... ... банктердiң қызмет аясы кеңейген сайын, ... ... ... ... ... де ұлғая бермек.
Бiрақ,отандық коммерциялық банктер әлемдiк ... ... ... ... кездестi деуге болмайды. Алайда олардың саны өсiп
барады, ал бұл проблемаотандық банк ... үшiн жаңа ... ... да банктердiң несиелiк саясатын жүргізу әдiстерi ... ... бiр ... ... ... ... орайда банктердiң
несиелiк саясатын қалыптастыру барысында пайда болатын тәуекелдердi зерттеу
Қазақстанның банк жүйесiн реформалау кезiндегi өзектi ... ... ... бұл- келеңсiз жағдайлар туындаған кездегi шығындардың пайда
болуының ықтималдылығы немесе ... ... ... ... үнемi кездесiпотыратын тәуекелдiң түрлерiн кестеден көруге
болады (кесте17)/19/.
кесте 17
Банк қызметi тәукелiнiң түрлерi
|Сыртқы (жалпы) |Iшкi ... ... ... ... бойынша |
|мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... дамуы |
|Тәуекелдiң басқа түрлерi ... ... ... ... ... тәуекелдердi түрлi белгiлерi бойынша жіктеуге
болады, алайда бiз осы жұмыста банктiң несиелiк саясатына әсерiн ... ... ... ... ... ғана ... тәуекелi банктiң түрлi себептерден ... ... ... ... ... ... ықтималдылығынан көрiнедi.
Қазiргi кездегi қазақстандық банктердiң тәуекелдi басқару саласындағы
басты проблемаларының бiрi ... ... ... ... ... ... тәуекелi болып отыр. Коммерциялық құрылымдар
бастан кешiрген, несиелiк несиелiк келiсiм ... ... ... ... ... ... ... көлемiнiң мәжбүрлi
өсуi,осы құрылымдардың қаржылай дәрменсiздiгiнiң лебi iс әүзiнде банктiк
тәуекелдердi талдау проблемасына жаңа ... ... ... ... тәуекелiн басқару (реттеу) деп тиiстi тәуекелдi ең төменгi ... және ... пен ... ... ... ... ... шараларды айтады.
Банк тәуекелiн бiрнеше кезеңдерде жүзеге асыру қажет:
1. банк қызметiн жүзеге асырумен байланысты ... ... ... ... ... ... деңгейiн анықтауға көмектесетiн ақпарат көздерi мен ауқымын
анықтау;
3. тәуекелдiң пайда боуының ықтималдылығына баға ... ... ... ... тәуекелдi сақтандыру әдiсiн таңдау немесе жасау;
5. банктiң тәуекелiн басқару ... ... және ... ... ... болған жағдайда өзгерiстер мен түзетулер енгiзу.
Банк қызметiн ... ... банк ... жалпы белгiлерiне
(өтiмдiлiк, табыстылық, сенiмдiлiк) иек артып отыруы қажет. Депозиттiк
операциялар бойынша ... ... ... бiрге банктiң қызметiн
бағалауға арналған мiндеттердi шешуге бейiмделген схема бойынша құру
қажет.
Банк ... ... ... ... ... ... операцияларына байланысты туындайтын тәуекел
түрлерi
▪ Теңестiрiлмеген өтiмдiлiк тәуекелi, банк ... өз ... ... алуының нәтижесінде пайда болады және банк үшiн өте
күрделi проблема ... ... ... активтi опрерацияларын жүзеге асыруға тiкелей әсерiн тигiзетiн
қажеттi сомаларды көптегенобьективтi және ... ... ... ... ... жағдайда туындайтын алына алмай қалған
пайда тәуеклi;
▪ Сыйақылық тәуекел, депозиттер ... ... ... ... ... ... ... нәтижесінде туындайтын
тәуекел.
2. Банктiң ақпараттық базасына қойылатын талаптар:
▪ несиелiк ресурстардың жекелеген түрлерiнiң серпiндiлiк ... ... ... сомалары, мерзiмдерi және клиенттердiң тобына қарай жіктеу;
▪ Депозиттердiң түрлерi ... ... ... ... ... ... ... номиналдық және нақты бағасын есепке алу;
▪ Депозиттердiң топтары бойыншаорташа бағасын анықтау.
Пассивтi операциялар бойынша тәуекелдiң маңызды деген ... ... соң, ... ... ... ... ... тәсiлдерiн, әдiстемелерiн анықтау керек.
3. Несиелiк операциялар бойынша тәуекелдi бағалау әдiстерi
коммерциялық банктер несиелiк ... ... ... ... ... баға ... ... әдiстердi қолданып отыруы тиiс.Осы
мақсатта сандық көрсеткiштер қолданылады. Банк ресурстарының сандық бағасын
құрылымдық талдау нәтиәесiмен, ... ... ... ... баға ... ... операцияларға кешендi түрде
баға беру ... ... ... ... ету ... ... ... банктiк операцияларынан туындайтын тәуекел
түрлерiне баға беру ... ... ... банктiң өтiмдiлiгi
мен рентабельдiлiгiн қамтамасыз етiп ... ... ... ... ... ... жатады.
4. Банктiң несиелiк қызметi операциялары бойынша тәуекелдi сақтандыру
әдiстерiне кiруi қажет:
▪ Салымшылардың салымдарын мiндеттi ... ... ... ... ... түрде сақтандыру;
▪ Салымшылардың салымдарын аралас түрде сақтандыру.
5. Несиелiк операциялармен байланысты тәуекелдiң түрлерiн сараптауды ақша
ағымдарына талдау жасау әдiсiн ... ... ... жөн. ... ... талдау жасаудың басты мақсаты тек ағымдағы ақша ағымдарын
қарастыру емес, ... ... ... ... ... ... өзiндегi қаржылардың жағдайына болжам жасап отыру болып табылады.
3.2 Банк қызметiне жаңа технологияны енгiзу
әдiстерi мен болашақта ... ... ... бүгiнде сырттан қаржыларды тартып,оларды өзiнiң
ресурстары ретiнде қолдануға ... ... ... ... ... Олар ... ... клиенттердi өз қаржыларын сақтауға ынталандыра
бiлiп, салымшылардың мүдделерiне иек артуы тиiс.
I. Салымшыларды ынталандырушы ең маңызды ... ... ... ... инфляцияның деңгейiнен жоғары болып келетiн сыйақы мөлшерi болып
табылады. Сонымен бiрге, ... ... ... ... саясатын
келесi жағдайларды ескереотрып қалыптастыру керек: бiрiншiден, уақытша бос
қаржыларды мүмкiндiгiншеоңтайлы ... ... ... ... қалыпты
коммерциялық қызметiн қамтамасыз ететiн деңгейде пайда алу; ... ... ... қорғау кепiлдiгiн қамтамасыз
ету.Осы қойылған мiндеттердi қамтамасыз ету үшiн бiрқатар шараларды жүзеге
асыру ... ... ... ... ... ... бiрқатар
жағдайларды ескерген жөн: бiрiншiден, салымшылар өз ... ... ... ұзақ ... және ... түрде сақтауы үшiн ынталандыру
қажет; екiншiден, тенгенiң күн ... ... ... ... ... ... ... әинақтарының құнсыздануын есепке ала отырып,
банктегi салымдарға индекстердiң көмегiмен түзетулер енгiзiп ... ... ... ... ... ... ... тұрғын халықтың
табыс деңгейiнiң өсiп, жіктелiп отырғандығын ескерген жөн.
Жоғарыда қозғалған мәселелер ... ... ... ... ... ... табуға тиiстi негiзгi принциптердi анықтауға мүмкiндiк
бередi.
1. Салымдар ... ... ... ... ... ... салымдарды
сақтау мерзiмiмен үйлесiм табуы тиiс. мұндай үйлесiмдi белгiлеiдiң басты
мақсаты-болашақта ... ұзақ ... ... ... ... табылады.
2. Сыйақы (мүдде) деңгейi банк қызметiнiң рентабельдiлiгiн қамтамасыз ету
және банк қызметiнде сыйақымен байланысты ... ... ... қажет.
3. Мемлекеттiң әлеуметтiк-экономикалық саясатының жаңа ... ... ... бiр топтарына әеңiлдiктер берiлiпотырады. Бұл шара,
салымдар бойынша ставкаларды әлеуметтiк ... ... ... ... Сондықтан да, банктiң сыйақылық саясатын қалыптастыру
барысындаосы ... ... ... ... ... ... деп
саналады.
II. Банктердiң қызметiн жүзеге асырудағы шешушi жағдай бұл ... ... ... ... ... тиiмдi пайдалану
болып табылады. Салымшылар мен клиенттерден ... ... ... ... ... тиiс. Экономиканың тұрақсыздығы жағдайында
мұндай қаржылар мүмкiн болатын ... ... қоюы тиiс. ... ... ... ... көзi болып табылады. Себебi,
банк қаржыларды уақытша пайдалануға ала отырып, пайдаланғаны үшiн ... ... қана ... өзiне табыс алып келетiндей етiполарды
пайдалануы тиiс.осыорайда несие ... ... ... ... жылдары өзектi мәселеге айналыпотыр, өйткенi көптеген
банктерде капиталаның ресурстық бөлiгi ... ... ... салымдар
мерзiмiне қарғанда қысқа болып келедi. Бұл проблема коммерциялық банктерге
ерекше қауiп алып ... Бұл ... банк ... ... ... және ... тәуекел деңгейiнiң төмен деңгейiнде табыстың ең
жоғары шегiне ... ... ... ... ... салымшылардың
екi категориясына – заңды және жеке тұлғаларға бағытталып құрылуы тиiс.
мұнда банк ... әр ... ... ... ... Банк пен оның ... ... өзара тиiмдi қарым-қатынас
банктiк қызметтi жүзеге асырудың iргетасы болып ... ... ... үшiн, банк ... мүдделерi мен талаптарын ескергенi жөн.
Сонымен ... банк ... ... ... жүзеге асыруы
барысындағы әауапкершiлiгiн де есепке алу керек. ... ... ... банктердiң басым көпшiлiгi ссуда беру ... ... ... ... ... ... ... қатысты
алғанда да қалыптасуы тиiс. Банк пен ... ... ... ... ... ... тиiс және де ... өз
қаржыларын банкте сақтаған езiнде құқықтарының ... ... ... ... ... берiпотырған дұрыс ... ... ... ... үшiн ... жеке ... арқылы оларға тиiстi сомада қажет болған жағдайда несие
берiп отыру банктiң қызметiнiң тиiмдi бағыттарының бiрi ... ... ... ... қызметке жаңа технологияларды енгiзу одан әрi жетiлдiрудiң банк
тәжірибесіндегi бағыттарының бiрiне банктiк қызмет қалыптастыру ... ... ... ... ...... ... бiлу
болып табылады. Қазақстандық коммерциялық банктердiң басым ... ... ... ... негiзiне маркетингтi
қолданбайды жәнеоған ... ... ал дәл ... ... ... әетуiнiң алғышарттарының бiрi маркетингтiң көмегiмен банктiң
тұрақты бәсекелестiк қабiлетiн қалыптастыру болып ... ... ... маркетингiнiң негiздерiн банк тәжірибесіне енгiзу ... ... ... ... етiп етiп, бәсекелiк қабiлетiн арттырудағы
маңызы зор.
V. Осы ... ... ... ... ... ... ... банктер баланс өтiмдiлiгiнiң шарттарын сақтап келесi
ұсыныстарды ... ... ... ресурстар мерзiмi мен сомасы бойынша активтi операциялармен
үйлесiп ... ... ... ... банк ... ... ... табыс деңгейiн
қамтамасыз ету мақсатында жүргізуi тиiс;
▪ Депозиттер ... ... ... ... ... ... көңiл бөлген жөн;
▪ Қосымша қызмет түрлерiн көрсету мен әеңiлдiктер беру арқылы салымдардың
саны мен ... ... үшiн ... ... ... Банкте ақша қаржыларының түсуi мен жайғастырылуына бақылау ... ... жүйе ... керек.
VI. Қазiргi кездегi қазақстандық және шет ... банк ... ... ... тарту барысында банктiк қызметтi ұйымдастырушылық
нысандарын (несиелiк саясатты жүзеге асырудың әдiстерi мен ... ... ... ... банктiк қызметтi құжат түрiнде
болу ... ... ... ... үшiн зерттеушiлердiң ойынша, шет ... ... ... ... ... ... ... бiр ғана
құжат түрiмен шектелмей, “банктiк қызметтi ... ... деп ... синтетикалық құжат жасағаны дұрыс болар едi. ... ... ... ... ... ... қызметтiқалыптастыру үшiн маңызды құжаттарды бiрiктуге ... ... ... ... ... басшылық” екi негiзгi құжатты
қамти ... ... ... “Ресурстарды тарту Ереәесi”
коммерциялық банктiң “Банктiк қызметтi ... ... ... және ... ... ... ... бейнелеуге
болады (сурет 7).
Сонымен, банктiк қызметтi фукционалдық нысандарына банктегi несиелiк
процесстiоңтайлы етудегi ... ... мен ... ... ... ... жатқызуға болар едi.
Сонымен, диплом жұмысын әазу нәтиәелерiн қорыта келе бiз төмендегiдей
тұжырымдар жасай аламыз:
1) ... ... ... асырудың негiзiндеоңтайлы банктiк қызметтi
теориялық тұрғыдан негiзделген моделi ... ... ... ... ... ... ... мәлiметтерге сүйене отырып жасалуы
тиiс,
2) қазақстандық ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға арналған басшылығының стратегиясы” алынуы тиiс.
Ал банктiк ... ... ... ... ... өзi жасаған
iшкi Ережелерiнде қарастырылуы тиiс.
3) Қазiргi кезде қазақстандық ... ... ... ... мен қызмет көрсетулерден түсетiн ... ... ... ... 18):
кесте 18
Қазақстандық коммерциялық банктердiң табысының құрамы
| ... ... ... емес ... ... банк ... | | |
|1 |2 |3 ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| ... | ... мен есеп ... ... ... | | ... да ... түрлерi |Төлемдердiң электрондық |Сатып алу-сату келiсiм |
| ... ... және т.б. ... ... шет ... ... ... комиссиондық төлемдердiң
табыс көлемiндегi үлесiне көп көңiл бөледi. Соңғы ... ... ... ... ... ... ... айқын байқалуда.
Бүгiнгi таңдаол 30-40 ( құрапотыр. көптеген елдердiң коммерциялық банктерi
бұл деңгейге әетудi өзiнiң қызметiндегi ... ... ... ал қазақстандық банктерде бұл комиссиондық төлемдердiң үлес
салмағы ... 3-5 ( ... ... ... ... ... болашақта жетiлдiрудi талап ететiн ... ... ... ... ... ... ... қолдана отырып,
комиссиондық төлемдердiң табыс деңгейiндегi үлесiн арттыруына болар едi:
Банк тарапынан клиенттерге банктiк ұсыныс жасау әдiстемесi
(банктiк ұсыныс ... ... ... ... ... ... комиссиондық төлемдер)
Пакеттiк ұсыныс = Базалық өнiм + Парабанктiк өнiм
жалпы ұсыныс = ... өнiм + ... өнiм + ... ... жүйесi мамандарының ойынша салымдарды тарту үшiн ... ... ... ... ... ... едi деп ... Коммерциялық банктердiң ... ... ... нормативтер және бiрқатар қосымша көрсеткiштер анықтайды. Бұл
көрсеткiштердi ... ... ... ... ... байланысты, бiздiң ойымызша төмендегiдей етiп жiктеуге болады:
1- топ ... ... ... ... ... Топ ... ... ұшырап отырған банктер.
3- Банкроттықтың алғашқы белгiлерi байқалатын банктер.
Мұнда, бiрiншi топқа келесi белгiлерi бар банктердi ... жөн: ... ... ... ... ... банк ... жеткiлiктi
номативiн бiр есептiк кезеңде ... ... ... ... ... ... банк ... құрамындағы өзгерiстердiң
болуы жайлы ақпараттың дамуы.
Уақытша қиындықтарға ұшырап отырған банктерге 2-топ ... ... бар ... және ... ... бiр ... бiрнеше
белгiлерi бар банктер жатады:
-соңғы үш қатарынан шығынмен ... ... ... ... нормативiн орындамаған банктер.
Соңғы үш ай iшiнде несиелiк салымдардың жалпы көлемiндегi мерзiмi өтiп
кеткен қарыздардың үлес ... өсуi 6 ... ... ... ... болатын шығындарға арналған маусымды
резервтердiң ... ... т.б. ... ... ... ... ... байқалатын банктер) алғашқы екi топтың ... ... ... ... ... ... ... белгiлердiң бiрi,
немесе бiрнешеуi тән банктердi жатқызуға болады:
-соңғы 12 ай iшiнде шығынмен жұмыс iстеген банктер.
-соңғы 12 ай ... кl ... ... ... ... ... ... 12 ай iшiнде несие портфелi сапасының төмендеуi.
-несие салымдарының жалпы көлемiндегi мерзiмi өтiп кеткен ... ... 60 ... ... ... және ... ... тұрақсыздануын
болдырмау мақсатында, оның ... ... ... ... ... жұмыс iстеу кезiнде қолданылатын шараларға, бiздiң
ойымызша келесi шаралар ... ... ерте ... ... ... ... Бұл ... мынаған келiп тiрелдедi. Қаржы тұрақсыздығы байқалған ... ... ... ... критерийлерiн дұрыс анықтай бiлiп,
оған үздiксiз бақылау жүргiзiп отыру. Қаржы ... ... ... оның ... ... негiзiнде емес, қаржы қалыптасып отыратын
жағдайларға қалай ... ... ... бар ... анықтау. Оларды анықтайтын критерийлер
негiзiне келесi жағдайларда алуға болады:
а) Республиканың жалпы банк ... ... мен ... ... ... ... активтерi мен пассивтерiнiң қатынасының мөлшерi.
Б) Банк қызметiн көрсету ... жоқ ... ... облыстарында
кеңiнен тараған филиалдар жүйесiнiң болуы.
Банк жүйесiнiң өтiмдiлiгiн қолдану ... ... ... ... ... ... 1995-1996 жылдары мұндай
құралдардың негiзiн 2-3 ай ... ... ... ... ... болатын. Одан соң, тәжiрибеге тiркелген ставкасы бар,
7,14 және 29 календарлық күнге берiлген ломбардтық несиелер егiзiлдi. ... ... ... ... ... ... ... тексерiа
жұмыс iстей алады. Ломбардтық несиелер бағалы қағаздар кепiлдiгiне
берiледi. ... ... ... ... ... ... ... беру мүмкiндiктерiн қарастыруда. мүндай қолдауға
толығымен өтiмдi активтерiн жоғалтпаған, төлем ... бар ... ие ... ... жаңа технологияларды енгiзу мен дамыту бiздiң ойымызша,
практикаға енгiзiлiп, заң жүзiнде келесi шараларды ... ... ... ... ... ... проблемалы банктi басқару
мәселесiн санациялау институтына жүктеуге болады.
-банк иелерiнiң жауапкершiлiгi, банктi ... және ... ... ... ұшыраған жағдайындағы iстердi ... қор ... ... ... құру. Проблемалы банктердi
басқарумен айналысатын бұл қордың функцияларына келесiлер жатуы тиiс:
-коммерциялық банкте қалыптасқан нақты экономикалық ... ... ... дағдарыстан шығарудың жолдарын анықтау.
-Банктi қайта құру туралы ... ... ... ... органдарын ауыстыру туралы шешiм қабылдау.
Қосымша ресурстарды тарту ... ... ... ... ... құру ,
яғни банктiң ресурстық базасын ұлғайту. Проблемалы банкке тiкелей көмек
көрсету. Бұл функцияны орындау үшiн, ... ... ... уақыт қажет,
себебi, банктерге тiкелей ... ... ... үшiн ... ... капиталы болуы шарт. Қазақстан экономикасы қазіргі таңда
қарқынды даму үстінде, яғни оның ... ... өз ... жетілуіне
мемлекет тарапынан көңіл бөлініп отыр. Мемлекет тарапынан ... ... 2030 ... және ... ... ... ақша-несие саясаты еліміздегі ... ... ... болып отыр. Өркендеуге бет алған егемен еліміздің қаржы нарығындағы
қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... табыстылық деңгейінің созылмалы төмендеуі жағдайында және
банктердің ресурстық базасының елеулі өсуінен олардың несиелік белсенділігі
де едәуір жоғарылады. Мысалы, 2002 ... ... ... ... ... ... жалпы көлемі 38,4%-өскен және
583,4 млрд. теңгені құрады. Несиелердің мерзімі бойынша құрылымы өзгермеді.
Орта және ұзақ мерзімді несиелердің үлес ... ... ... ... % ... Тұтастай алғанда, 6 айдың ішінде банктердің орта және ұзақ
мерзімді несиелері 39,2 % ... және 185,2 ... ... ... ... несиелер 39,7% -ке өсіп, 197,2 млрд. ... ... ... ... ... ... ... елдерімен
салыстырғанда елде қайда жақсы болғанымен несиелердің қайтарымдылығымен
байланысты мәселелер әлі де ... Оның ... ... ... ... шаққандағы табысының төмен болуы. Экономиканың
нақты секторының, яғни шағын кәсіпорындар мен шаруа қожалықтарының ... ... ... ... 2003 жылы ... ... саясатының 2005 жылға дейінгі қаржы секторын дамытудың
негізгі бағыттары анықталды.
Қазақстанның банк секторы ... ... ... ... қаржы
нарығында өзара бірігу мен іріленуге деген тенденция байқалуда.
Қаржы секторын одан әрі дамыту үшін қазір 2005-2007 ... ... ... ... ... мен ... ... жүйесін дамыту
бағдарламалары қабылданды. Банктердің қызметі ашықтықтың айтулы өнегесі
болуға тиіс. Ең алдымен, мұның ... ... мен ... ... ... ... бар. Банк қабылдайтын шешімдерге елеулі ықпалы
бар ... ... ... ... келісімен ала отырып, өздерінің
мәртебесін нақтылай ... ... ... ... ... ... топтастыру негізінде ретке ... ... ... ... ... банктерді тәуекелге
барғызбауы шарт. Қаржылық қадағалау агенттігінің бұл ... ... ... ... ... шаралар, дағдарысты жағдайда коммерциялық
банктердiң тұрақтылығын қамтамасыз ететiн бiрден-бiр жолы деп ... ... де ... ... қор ... ... көптеген
ұсыныстарға қарағанда артықшылықтары басым деп есептеймiз. Соның iшiнде ең
бастысы, жалпы ... ... банк ... жаңа технология енгiзу
және дамыту банктердiң ... ... ... мен ... ... ... дамытып бiрiктiру болып табылады.
Қорытынды
Экономиканың дамуындағы қазiргi кезеңде банктiң ресурстарын қалыптастыру
проблемасы банктер үшiн бiрiншi ... ... ... ... ... ... ... жиынтығының көлемiне байланысты болып келедi.
мұндай жағдай банктердiң арасындағы ресурстарды тартуға ... ... ... ... үшiн банктiк қызметтi оңтайлы ету сұрақтары маңызды
болып отыр. ... ... ... ... ету ... ... табылады. Банктердiң оңтайлы банктiк қызметтегi салымшылардың
мүдделерiне бағытталып жасалуы тиiс. ... ... ... ... ... инфляция деңгейiнен төмен болып келетiн сыйақы мөлшерiн
төлеу болып табылады. ... ... ... банк пен ... ... болып табылады.
Банктiк қызметтiң мақсаты- клиентке тиiмдi сыйақы мөлшерiн төлей
отырып,оған қызметтердiң ... ... ... және ... ... ... ... болу мұқтаәдықтарын уақытша бос қаржыларды тарту
арқылы қанағаттандыру болып табылады. Икемдi банк қызметi тұрғын халықтың
мүдделерiн ... ... ... ... ... Сондықтан да бiз бүгiнгi таңдағы әлемдiк тәәiрибеде қалыптасқан банк
қызметiндегi несиелiк саясатты ... ... ... ... ... банк ... практикасында қолданғанымыз абзал.
Қазiргi кезде банктегi несиелiк саясатты қалыптастыру барысында банк екi
маңызды мiндеттердi ... ... Банк ... ... қаржыларды мүмкiндiгiнше төмен шығындармен қайдан
алуына болады(
2) клиенттерi ... ... ... деңгейдегi несие ресурстарына
жеткiлiктi болатын депозиттерге банк мекемесi қалай кепiлдiк бере ... ... ... табу оңай ... ... ... банктiң
несиелiк саясатын қалыптастыру барысында банктер өзге ... ... ... ... ... осы ... ... зерделей отырып, өзiнiң
банктiк қалыптастыруы тиiс, өйткенi банктiң қызметiнiң мақсаттары төмендегi
шарттарды қамтуы тиiс депойлаймыз: ... ... ... ... ... ... рыноктарды анықтап, несиелiк рыноктың жағдайына талдау
жасау; ... ... ... ... портфелiн тиiмдi басқару арқылы
табыстың ең жоғарғы деңгейiн қамтамасыз ету.
Мұндағы айта ... тағы бiр ... бұл ... ... ... үшiн
бiрдей,ортақ саясаттың болмайтындығы.Әрбiр нақты банк өзiнiң банктiк
қызметiн түрлi факторлардың әсерiн ... ... ... тізімі:
1. Н.Ә.Назарбаев “концепция внешней ... ... ... ... ... казахстанская правда, 03.10.2000
2. ҚР Ұлттық Банкiнiң статистикалық бюллетендерi
3. Интернет жүйесiндегi ҚР Ұлттық банкiнiң сайты:
http // www.nationalbank.kz
4. ҚР Президентiнiң 31.08.1995 ж. “ҚР ... және банк ... ... 68, 68-1, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76 және т.б баптары
5. Аллахвердян Д.А. Финансово-кредитный ... ... ... ... 1976
6. Ачкасов А.И. активныеоперации коммерческих банков – м.: ... ... на ... ... ... руководства и повышение
чувствительности к переменам. 2 том/ Д.мак нотон и др. – м.: Финансы ... ... ... Банковскиеоперации- м.: Инфро,1995
9. Банковский портфель – 1. книга банкира. книга ... ... ... және ... – м.: ... ... портфель – 1. книга менедәера. книга банковского финансиста.
книга банковского юриста/о.н. антипова, Г.м. антонов және ... ... ... ... ... ... м.: ... колесникова В.И, кроливецкая Л..П. ... ... м.: ... ... ... ... Г.н. ... банки в условиях формирования рынка- ... ... ... м.И. ... дело. Есептiк-несие техникумдарына
арналғаноқулық - м.: Финансы и статистика, 1985
15. Бор М.З., ... В.В. ... ... ... ... ... Б.Р. ... банковского дела-м.: ДИС,1993
17. Валравен к.Д. ... ... ... ... ... ... құралы- Дүниежүзiлiк банктiң экономикалық даму
институты.-Вашингтон,1995
18. Василишен н.И. Регулирование деятельности коммерческого ... ... ... Г.м. ... и ... дело – м.: ... Деятельность банков: современный опыт США – м.:Экономист,1992
21. Долан Э.Дж., Кэмпбел К.Дж. ... ... дело и ... ... тiлiнен аудармасы.- СПб,1998
22. Кейнс Дж.М.Обшая теория занятости, процента и денег-м.: 1978
23. Котлер Ф.основы маркетинга- м.: ... ... ... К.Ф. ... ... ... ... – м.:
Финансы и статистика,1993
25. Мамонова И.Д. Банк и платеәная ... – м.. ... и ... ... О.М. коммерческие банки и их операции. – м.: ... ... ... Р.м. ... ... и ... ... – м.: Финстат
информ,2000
28. Лаврушино.И.основы банковского менеджмента-м.: ... м, ... ... м.П. ... Б.Б. ... дело и ... ... рисками-
Вашингтон,1995
30. Рид Э, коттер Р, Гилл Э. Смит Р. ... ... ... ... ... ... Инфра- м, 1995
32. Тосупян Г.а. Банк для ... – м.: ... ... В.м. ... ... банк. Управление иоперации. –м.:
Все для ... ... ... ... ... П. ... ... мышления в банковской ... ... ... ... ... и ... и статистика,1998
37. С.И.Ожегов. Словарь русского языка. – м.: Советская энциклопедия, 1970
38. К.Маркс, Ф.Энгельс. Таң. шығ. 23 т. 188 б.
39. ... ... ... он жыл ... банк жүйесi, ҚР Ұлттық
банкi, 2001
40. А.Г. Мельников “О необходимости целостной ... ... ”/ ... и ... ... ОҚО Ұлттық банк филиалының ... ... ... ... ... С.С.Елу елдің қатарына ену стратегиясы.(ҚР-сы
Президенті Н.Ә.Назарбаевтың 2006 ... 1 ... ... ... ... өз ... жаңа серпіліс жасау қарсаңында.
Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына ену
стратегиясы” атты Жолдауы ... ... ...

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 72 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Коммерциялық банктердің несиелік портфелін басқару11 бет
"Dala Group" компаниясының қарыз капиталын тарту саясатын талдау 60 бет
Компанияның қарыз капиталын басқару50 бет
Корпорацияны қаржыландырудың қарыз капиталы10 бет
Қарыз капиталын тартудың теориялық аспектілері62 бет
Баланстық теңдік қалыптастыру және баланс құру негіздері27 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикалық маңызы мен мәні12 бет
Сыртқы қаржы ресурстарын тарту барысындағы Қазақстандағы проблемалар6 бет
Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау. Қарыз үшін пайыздың экономикалық мәні24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь