Қазақстан Республикасында банк қызметтерін ұйымдастыру

МАЗМҰНЫ

КlРlСПЕ ... ... ... ... 5

1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНК ҚЫЗМЕТТЕРІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Қазақстанның банк жүйесiндегi банк өнiмiнiң және қызметiнiң
қажеттiлiгi және мәнi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2 Қазақстандың банктердiң сыртқы экономикалың қызметiнiң
негiзгi бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18

2 ҚАЗАҚСТАН БАНКТЕРІНДЕГІ БАНКТІК ҚЫЗМЕТ ТҮРЛЕРІНІҢ
ДАМУЫН ТАЛДАУ

2.1 Қазақстан Республикасының банктерiнiң көрсететiн қызмет нарығының
дамуы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
2.2 Оңтүстiк Қазақстан облысында жаңа банк қызметтерiн
ендiру тәжiрибесiн талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 32

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 40

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТlЗlМl ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .42
КІРІСПЕ

Зерттеу жүргiзудiң өзектiлiлiгi. Нарықтық экономикаға көшумен байланысты Қазақстан Республикасының банктер жүйесiнде ұлттық экономиканың басқа секторларымен салыстырғанда елеулi өзгерiстер болып жатқаны баршаға мәлiм. Бүгiнгi таңда нарықтық экономика жолына баÿғыда түсiп, зор жетiстiктерге жеткен өркениеттi елдер тәжiрибесiн үйрене отырып, банк жүйесiн халықаралық стандарттарға көшiру ел экономикасы үшiн маңызды болып табылады.
Банк жүйесiн реформалау қажетiлiгi Қазақстанның эволюциялық дамуының сапалы, жаңа деңгейге жетуiнiң қажеттiгiнен туындап отыр. Нарықтық экономикаға көшкен жылдар аралығында Қазақстан Республикасының банк жүйесi реформалаудың ұзақ та, қиын кезеңiн бастан кешiрдi. Бұл кезеңде елiмiздiң банк жүйесiнде тек сандық емес, сонымен бiрге сапалы өзгерiстер болды деп айтуға болады. Қазақстан Республикасының тәуелсiздiк алуының он жылдығына арналған салтанатты жиналыста ел Президентi Н.Назарбаев банк жүйесiн реôормалау нәтижесi бойынша: ''Елiмiздiң банк жүйесi түбегейлi де сапалы өзгерiстерге ұшырады'' деп мақтанышпен атап өткен болатын.
Қазақстанда банк жүйесiн реформалау iсi ең алдымен коммерциялық банктердi құрудан басталды. Тек Қазақстанда емес, сонымен бiрге бүкiл КСРО аумағындағы бiрiншi болып құрылған банк, Оңтүстiк Қазақстан облысында орналасқан ''Союз'' кооперативтiк банкi болатын. Банк операцияларын жүргiзу құқығын беретiн лицензиясын (рұқсатын) ол 1988 жылдың 24 тамызында алды. Бiрақ, аталмыш банктiң қызметi небәрi 7 жылға ғана созылып, қызметiндегi айтулы елеулi кемшiлiктерi үшiн 1995 жылдың 24 тамызында банк операцияларын жүргiзу үшiн берiлген лицензиясы қайтарылып алынды. Қазақстан аумағында 1988 жылдың 19 қыркүйегiнде құрылған екiншi коммерциялық банкке Алматы Орталық кооперативтiк банкi жатады. Қазiргi кезде аталмыш банк ''ЦентрКредит'' ААҚ болып, банк қызметi нарығында өз қызметiн тиiмдi атқаруда.
1990 жылы ''Қазақстан Республикасының банктер және банк қызметi туралы'' Заңы қабылданды. Бұл Заңда Мемлекеттiк болып табылатын ұлттық банктiң негiзгi мiндеттерiмен қатар, экономикадағы ақша-несиелiк реттеу құралдары, оның атқаратын қызметтерiнiң түрлерi, коммерциялық банктердiң қызметiне бақылау жасау принциптерi мен әдiстерi анықталған болатын.
Қазақстанда банк жүйесiнiң қалыптасқан алғашқы кезеңдерiнде сауатты, кәсiпкерлiк деңгейi жоғары, бiлiктi мамандардың болмауы, банк саласының қызметiн реттейтiн заңнамалардың толық жетiлмеуi банк қызметiн жүзеге асыруда көптеген қателiктер жiберiп, банктердiң жабылып қалуына тiкелей себебiн тигiздi.
Реформаның құқықтық қамтамасыз етiлуi және банк жүйесiнiң қалыпты қызмет етуiн қамтамасыз ету мақсатында 1997 жылдың наурыз айында ''Заң күшi бар Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығына өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы''; 1998 жылдың 28 сәуiрiнде ''Қазақстан Республикасында вексель айналысы туралы''; 1997 жылдың 11 шiлдесiнде ''Банк қызметiнiң мәселелерi бойынша Қазақстан Республикасының кейбiр заң актiлерiне өзгерiстер мен толықтырулар енгiзу туралы'' бiрқатар заңдары қабылданды.
1995 ж. Қазақстанның банк жүйесiн реформалаудың бағдарламасын жүзеге асыру, осы жүйедегi орта мерзiмдi бағдарламаны жасауға себеп болды. Оның мақсаты мен мiндетi тұтастай алғанда 1990 жылы жасалған бағдарламамен бiрдей. Бiрақ елiмiздiң орталық банкi ретiнде атқарған қызметi барысында жинақталған тәжiрибесi оған экономикасы дамыған елдерге тән, нарықтық экономикаға сай келетiн ақша-несие саясатының құралдарын пайдалануға көшу мiндеттерiн жүктедi.
Қазақстан Республикасының банк жүйесiнiң тұрақтылығы, көбiне екiншi деңгейлi банктердiң тұрақтылығымен байланысты болып келедi. Жоғарыда атап өткен себептерге қоса, төлемсiздiк дағдарысы мен банктерге деген сенiмсiздiк көптеген банктердiң қызметiне тосқауыл болып, банктердiң сенiмдiлiгiн қауiп алдына қойды, ал оған төтеп бере алмаған банктер банкроттықа ұшырады. Ел экономикасында бiрлескен және шет ел банктерiнiң, олардың филиалдарының пайда болуы бәсекелестiктi одан әрi күшейтiп жiбердi. Нәтижесiнде, банктердiң несие ресурстарының айналымдылығы төмендеп, мерзiмi ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы дағдарыс жағдайында коммерциялық банктер тәуекелдiң жоғары деңгейiмен бетпе-бет кездесiп, оған төтеп бере алмаған банктер жабылып қалып жатты. Сондықтан да бiз бүгiнгi таңдағы әлемдiк тәжiрибеде қалыптасқан банк iсiнiң дамуындағы қызметтердiң әдiстемелерiн оқып бiлiп, осы алған бiлiмдi елiмiздiң банк жүйесiнiң практикасында қолданғанымыз абзал.
Тақырыптың тағы бiр маңыздылығы, қарастырылып отырған банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi қызметтердi, оны басқару әдiстерi Қазақстанның банк жүйесiн дамуымен және қалыптасуымен байланысты сҮрақтарды зерттеудiң жаңа бағыты болып табылады.
Факторлың талдау негiзiнде банк қызметiне әсер ету үшiн бiз әлемдiк тәжiрибеден үлкен көңiл аударып отырмыз және соның көмегi арқылы Қазақстан Республикасында қолдануға тиiмдi де пайдалы банк iсiндегi қызметтердi аныңтау, оны дамыту үшiн әдiстердi саралап отырмыз. Сонымен, коммерциялың банктердiң iс-әрекетi саласы кебеюде. Бiрақ отандың банктер әлемдiк тәжiрибеде белгiлi барлың қызмет түрлерiн енгiздi деуге болмайды. Бұл проблема Қазақстанның банк жүйсi үшiн жақа бағыт болып табылады, сондыңтан да банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi тенденцияларында қандай да бiр түпкiлiктi зерттеулер жүргiзiлген жоқ. Осы орайда әлемдiк банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi қызметтердi Қазақстан тәжiрибесiнде енгiзу банк жүйесiн реформалаудағы ең өзектi мәселе болып отыр. Барлың аталған себептер осы диплом жүмысының тақырыбын таңдауға, оның мақсатары мен негiзгi мiндеттерiн белгiлеуге өз әсерiн тигiздi.
Жұмыстың мақсаты мен мiндеттерi: Жұмыстың мақсаты банк iсiнiң дамуындағы қазiргi кездегi қызметтердi анықтап, әлемдiк банк тәжiрибесiн оқып бiлу және оның жергiлiктi жағдайда бейiмделуi болып табылады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТlЗlМl

1. ҚР ''Банк және банк қызметi туралы'' Заңы 31 тамыз 1995 ж.
2. ҚР Ұлттық Банкiнiң заң және нормативтiк актiлерiнiң жинақтары Алматы т.1-т.5.
3. Қазақстанның ұлттық Банкi 2003 есебi.
4. 2002 жылдағы Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң жылдық есебi. Алматы 2000 г.
5. Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң статистикалық бюллетенi 1996 год А.2000 г.
6. Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң Жаршысы 2003 г.
7. Банковское дело. В.И.Колесникова. Л.П.Кроливецкая М.Финансы и статистика 1996 г.
8. Банковское дело. Справочное пособие лод редакцией Ю.А.Бабичевой М.Экономика 1993 г.
9. Долан Э.Дж.Кемпбелл К.Д.Д. Банковское дело и денежно-кредитная политика М.-Л.1991 г.
10. Егоров А.Е. «Проблемы деятельности коммерческих банков на современном этапе развития экономики //Деньги икредит //1995 г.6.-с.4.
11. О.И.Лаврушин . «Банковское дело ң Москва 2000г.
12. Банки Казахстана 1-12.Алматы 2000г.
13. Новейшие банковские технологии.1-12 .Москва 2000г.
14. Нысанбаев К.Тулембаева Ж. «Банки Казахстана и маркетингң. А.2001г
15. Каржы каражат .9-10.Алматы 2000г.
16. Тимоти У.Кох. «Управлени банкомң.-Уфа . Спектр.Часть 5.1993.
17. Парамонова Т.В. «Принципы регулирования банковской сферық //Деньги и кредит //б.-с.IО 1995.
18. Усоскин В.М. «Современный коммерческий банк управление и операций ңМ ИПЦ Вазар-ферро 1994г.
19. Банковские технологии 2002г.
20. Банковские технологии 2003г.
21. РЦБК 11.2003г.
22. Марченко Г.А. «Развитие банковского сектора в Казахстанең //Деньги и кредит //2000г.
23. Спицын Банковский маркетинг М.1993г.
24. «Банки и кредитная политика в условиях переходной экономики А.1995г.
25. «Основы банковского менеджмента под редакцией О.И.Лаврушина М., Инфра М.2002г.
26. Алехин Б.И.Рынок ценных бумаг ''Введение в фондовые операции'' М.Финансы и статистика ,1991г.
27. Миловидов В.Д. Современое банковское дело Опыт США М.Изд.-во МГУ ,1992г.
28. Пономарев В.А. Анализ балансов капталистических коммерческих банков М. 1992 г.
        
        МазмҰны
КlРlСПЕ ................5
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНК ... ... ... ... банк жүйесiндегi банк өнiмiнiң және қызметiнiң
қажеттiлiгi және мәнi…………………..............................……………………7
2. Қазақстандың ... ... ... ... ... ... ... БАНКТІК ҚЫЗМЕТ ТҮРЛЕРІНІҢ
ДАМУЫН ТАЛДАУ
1. Қазақстан Республикасының банктерiнiң көрсететiн қызмет нарығының
дамуы ... ... ... облысында жаңа банк қызметтерiн
ендiру ... ... ... ... ... ... ... экономикаға көшумен
байланысты Қазақстан Республикасының банктер жүйесiнде ... ... ... ... ... ... болып жатқаны баршаға
мәлiм. Бүгiнгi ... ... ... ... баÿғыда түсiп, зор
жетiстiктерге жеткен ... ... ... ... отырып, банк
жүйесiн халықаралық стандарттарға көшiру ел экономикасы үшiн ... ... ... ... қажетiлiгi Қазақстанның эволюциялық дамуының
сапалы, жаңа деңгейге жетуiнiң қажеттiгiнен ... ... ... ... ... ... ... Республикасының банк жүйесi
реформалаудың ұзақ та, қиын кезеңiн бастан кешiрдi. Бұл кезеңде елiмiздiң
банк жүйесiнде тек сандық ... ... ... ... өзгерiстер болды деп
айтуға болады. Қазақстан Республикасының тәуелсiздiк алуының он ... ... ... ел ... Н.Назарбаев банк жүйесiн
реôормалау нәтижесi бойынша: ''Елiмiздiң банк ... ... де ... ... деп ... атап ... болатын.
Қазақстанда банк жүйесiн реформалау iсi ең алдымен коммерциялық
банктердi ... ... Тек ... емес, сонымен бiрге бүкiл КСРО
аумағындағы ... ... ... ... ... Қазақстан облысында
орналасқан ''Союз'' кооперативтiк банкi болатын. Банк операцияларын жүргiзу
құқығын беретiн лицензиясын (рұқсатын) ол 1988 жылдың 24 ... ... ... ... ... ... 7 жылға ғана созылып, қызметiндегi
айтулы елеулi кемшiлiктерi үшiн 1995 жылдың 24 тамызында банк ... үшiн ... ... ... ... ... ... жылдың 19 қыркүйегiнде құрылған екiншi коммерциялық банкке Алматы
Орталық ... ... ... ... ... ... банк
''ЦентрКредит'' ААҚ болып, банк қызметi нарығында өз қызметiн тиiмдi
атқаруда.
1990 жылы ... ... ... және банк қызметi туралы''
Заңы қабылданды. Бұл Заңда ... ... ... ... банктiң
негiзгi мiндеттерiмен қатар, экономикадағы ақша-несиелiк реттеу құралдары,
оның атқаратын қызметтерiнiң түрлерi, коммерциялық банктердiң ... ... ... мен ... ... болатын.
Қазақстанда банк жүйесiнiң қалыптасқан алғашқы кезеңдерiнде сауатты,
кәсiпкерлiк ... ... ... ... ... банк саласының
қызметiн реттейтiн заңнамалардың толық жетiлмеуi банк ... ... ... қателiктер жiберiп, банктердiң жабылып қалуына ... ... ... ... етiлуi және банк жүйесiнiң қалыпты қызмет
етуiн қамтамасыз ету мақсатында 1997 жылдың наурыз айында ''Заң күшi ... ... ... ... ... мен толықтырулар
енгiзу туралы''; 1998 ... 28 ... ... ... ... ... 1997 жылдың 11 шiлдесiнде ''Банк қызметiнiң
мәселелерi бойынша ... ... ... заң ... мен ... ... ... бiрқатар заңдары қабылданды.
1995 ж. Қазақстанның банк жүйесiн реформалаудың бағдарламасын жүзеге
асыру, осы ... орта ... ... ... ... ... ... мен мiндетi тұтастай алғанда 1990 жылы ... ... ... ... ... ... ... атқарған қызметi барысында
жинақталған тәжiрибесi оған экономикасы ... ... тән, ... сай ... ... саясатының құралдарын пайдалануға көшу
мiндеттерiн жүктедi.
Қазақстан ... банк ... ... ... ... ... тұрақтылығымен байланысты болып келедi. Жоғарыда атап
өткен себептерге қоса, төлемсiздiк ... мен ... ... ... ... қызметiне тосқауыл болып, банктердiң
сенiмдiлiгiн қауiп алдына қойды, ал оған ... бере ... ... ұшырады. Ел экономикасында бiрлескен және шет ел банктерiнiң,
олардың филиалдарының пайда болуы бәсекелестiктi одан әрi ... ... ... ... ... ... төмендеп, мерзiмi
ұзартылған несиелердiң көлемi өстi. Жалпы ... ... ... ... ... деңгейiмен бетпе-бет кездесiп, оған төтеп бере
алмаған банктер жабылып қалып жатты. Сондықтан да бiз ... ... ... ... банк ... ... ... оқып бiлiп, осы алған бiлiмдi елiмiздiң банк ... ... ... тағы бiр ... ... ... банк ... қазiргi кездегi қызметтердi, оны басқару әдiстерi ... ... ... және ... ... ... зерттеудiң
жаңа бағыты болып табылады.
Факторлың талдау негiзiнде банк қызметiне әсер ету үшiн бiз ... ... ... ... ... және ... көмегi арқылы Қазақстан
Республикасында қолдануға тиiмдi де ... банк ... ... оны ... үшiн ... ... ... Сонымен, коммерциялың
банктердiң iс-әрекетi саласы кебеюде. Бiрақ отандың банктер ... ... ... ... ... ... ... болмайды. Бұл
проблема Қазақстанның банк жүйсi үшiн жақа бағыт болып ... ... банк ... дамуындағы қазiргi кездегi тенденцияларында қандай да бiр
түпкiлiктi зерттеулер жүргiзiлген жоқ. Осы ... ... банк ... ... ... ... ... тәжiрибесiнде енгiзу банк
жүйесiн реформалаудағы ең өзектi мәселе болып отыр. Барлың аталған себептер
осы диплом жүмысының ... ... оның ... мен ... ... өз ... ... мақсаты мен мiндеттерi: Жұмыстың мақсаты банк iсiнiң дамуындағы
қазiргi кездегi қызметтердi анықтап, әлемдiк банк ... оқып ... оның ... ... бейiмделуi болып табылады.
1 ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКТ ҚЫЗМЕТТЕРІН ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ
1.1 Қазақстанның банк жүйесiндегi банк өнiмiнiң және қызметiнiң
қажеттiлiгi және ... ... ... ... ... өзара тығыз байланысты
өте күрделi жүйе ретiнде сипатталады және өте маңызды рөл атқарады. Соның
iшiнде бүкiл экономиканық ... және ... ... ... қамтамасыз
ететiн банк жүйесi ерекше орын алады. Кез-келген дамыған мемлекеттi бүгiнгi
күнi тармақталған банк ... ... ... Банктер қазiргi
таңдағы экономиканық ... ... ... ... ... бiрi ... табылады.
Банк жүйесi – бұл салым қабылдау және несие беру қызметтерiн орындайтын
банктер мен банк институттарының әр алуан ... ... ... ... банк ... жалпы алып қарағанда экономиканық
үлгiсiне байланысты болады. Орталыңтандырылған экономикадағы банк ... ... ... банк ... ерекшеленедi. Экономикадағы
банк жүйесiнiң маңызын дәлелдеп ... өзi ... Банк ... арқылы
мемлекет экономиканық салалық және аумақтың даму саясатын жүзеге ... ... ... ... ... ... екi ... банктер жүйесiне өту кезеңi аяқталды. ... банк ... екi ... тұрады. Ұлттық банк мемлекеттiң
орталық банкi болып табылады және ол банк ... ... ... жатады. Өзге банктердiң бәрi банк жүйесiнiң ... ... ... ... ... орталық (ұлттық) банкi
мемлекеттiң ... ... ... ... ... ... өкiлеттi және
атқарушы өкiмет органдарынан тәуелсiз. Қазақстан Республикасының орталық
банкi – экономикалық дербес мекеме. Ол өзiнiң ... ... ... ... ... банк ... қызметтер атқарады. Оның iшiнде негiзгiлерi:
- ақша эмиссиясы (айналымға ақша шығару)
- мемлекеттiң алтын валюта қорын сақтау
- басқа несие беретiн мекемелердiң ... ... ... ... ... арқылы реттеу
- коммерциялық банктерге несие беру және ... ... ... ... ... шет ел ... сатып алу, сату және ... ... ... ... ... қызметiн реттеу және
қадағалау т.б.
Қазақстан Республикасы орталық банкiнiң ақша-несие ... ... ... мен ... ... ... банкiнiң
сыйақы ставкалары, резервтiк талаптар, оның ... ... ... тiкелей сандың шектеулер жатады.
Коммерциялық банктер банк жүйесiнiң аса маңызды буыны болып есептеледi.
Қазiргi коммерциялық банктер ... ... ... сипаттағы
тұрi. Коммерциялық банктер қызметiнiң мәселелерi оқу құралының кейiнгi
тарауында кеңiрек қарастырылады.
Нарықтың ... ... ... банк ... ... ... банктер, қарыз сақтау ассоцациялары, зейнетақы
қорлары және т.б. осы сияқты арнаулы ... ... ... орын
алады. Көп көлемде ақша ресурстарын шоғырландыратын бұл ... ... ... және ... процесiне белсендi қатысады.
Банк жүйесiн жоғарғы дәрежедегi макроэкономикалық мақсаттарды жүзеге
асыратын маңызды құрал ... ... ... ... мiндеттерiне ақша айналымын және капитал айналымын
үздiксiз қамтамасыз ету, халық шаруашылықтың жинақтарын жинақтау мақсатында
ақшалай қаражаттарды ... ... ... ... ... ... Қазақстандағы банк жүйесi 1987 жылдан бастап ... ... ... өзгерiстердiң нәтижесiнде қалыптасқан құрылым. Ескi және
жаңа банк ... ... ... ... екi ... ... қалыптасты: бiрiншi деңгей -ұлттық банк тұрiнде, ал екiншi немесе
төменгi деңгей - мемлекеттiк, ... ... және ... банктерi
тұрiнде келтiрiлген. ұлттық банк Қазақстанның басты банкi болып саналады
және мемлекеттiң меншiгiне жатады. Бiр ... ол ... бiр ... мен ... ... - ... келiсiмдер жүргiзетiн заңды
тұлға болып табылады. Екiншi жағынан, Қазақстан Республикасыны ұлттық банкi
туралы Заңында ... ... ... ... жүйесiн басқару
бойынша билiк ету өкiлеттiлiгiмен берiлген. Қазақстан Республикасы ұлттық
Банкiнiң басты мақсаты ҚР-ның ... ... ... ... ... ... ... есеп-айырысуларды және валюталық қатынастарды
ұйымдастыру, ... ... және банк ... ... қамтамасыз ету
және жағдай жасау, банктiң қарыз алушыларымен салымшыларының құқықтарын
қорғау болып ... ... ... ... ... мемлекеттiк
бағалы қағаздардың эмитентi ретiнде қызмет етедi, Қазақстан Республикасының
сыртқы және iшкi ... ... ... ... ... банк ... ... сатып алу және айырбас операцияларын жүргiзетiн
коммерциалық банктер мен ... ... ... ... ... пруденциалдың нормативтердi бекiтедi, яғни ұлттық банк ақша-несие
саласының жұмыс iстеуiне ... ... және ... ... банктерiне және басқа да елдердiң қаржы-несие мекемелерiне қатысты
мiндеттемелерiн сипаттайды.
Екi деңгейлi банк жүйесi банктер ... екi ... ... ... ... ... және көлденең. Көлденең байланыс
бойынша - ұлттық банк басқару орталығы ретiнде, ал ... ... ...... және мамандандырылған банктермен –
сиппатталады; тiгiнен байланыс бойынша – ... ... ... тең ... ... ... Мүнда әкiмшiлiк
функциялары және шаруашылыққа қызмет көрсетумен ... ... ... ... банк тек ... екi категориясы үшiн ғана
банктердiң банкi болып есептеледi – коммерциялық, ... ... ... ... үшiн, ... қызмет нарығының жұмыс iстеуiн
реттеу және бақылау мақсатында банк мекемелердiң қызметiн басқару қызметiн
атқарады.
Нарық жағдайында банк ... ... үшiн, ... ... ... секторының iшiндегi ғана емес, сонымен қатар, макроэкономикалық
деқгейдегi ... ... ... ... ... да аса ... банк ... қайта құру және дамыту үшiн бiр-бiрiмен байланысты
iс-шараларды жүргiзу, ... ... ... ... ... инфляцияны
төмендетуге, теңгенiң тұрақтылығын қамтамасыз етуге және ... ... ... ... ... ... банкi классикалық ақша-несие құралдарын қолданады:
қаржыландыру ... ... ... несие көлемiн реттеу, ... ... ... ... ... ... (мөлшерiн) бекiту және т.б. бағалы қағаздары ... ... ... ... пен ... ... инфляцияға қарсы қатаң саясатымен қатар
инфляцияның жоғарылауына макроэкономикалық ... ... ... құру ... ... ... ... ґндiрiстiң
құлдырау қарқынын төмендету шаруашылық етушi субъектiлердiң ... ... ... ... әкелiп соқты. Өткен жылғы ... ... ... қол ... ... ... тұру, экономикалық өсу мақсатына өтудi қамтамасыз ету және ... ... ... қолдау көрсетуге бағытталған
болатын.
Қазақстан Республикасының ''Банктер және банк қызметi'' туралы Заңымен
анықталғандай, ... ... ... ... шығаруға құқығы жоқ
акционерлiк қоғамдар формасында құрылады.
Банктер, мемелекеттiк банктердi есепке ... ... ... ... ... ... Банктердiң құрылтайшылары мен
акционерлерi ҚР-ның резидентерi емес–банктермен, банк бөлiмшелерiн құру
ерекшелiктерiн ... ... ... қайшы келмейтiн, Қазақстанның заңды
және жеке резидент емес тұлғалардан ақша ... ... ... банк емес ... ... корреспонденттiк есеп шоттарын, сонымен
қатар банктердiң металлдың есеп шоттарын ашу және жүргiзу; кассалық ... алу; ... ... ... ... ... жүзеге асыру; күрделi ... ... ... ... ... ... операцияларды жүргiзуге құқықты.
Қазақстан Республикасының банк жүйесiнiң құрылымы
Сурет 1
Бүгiнгi күнi коммерциялық банк клиентке 200 астам банк өнiм мен ... ... ... ... ... ... ... орындалуы
банктiң негiзiн құрайды. Операциялардың жеке тұрлерi банктiң арнайы
бөлiмдерiнде, қызметкерлер ... ... ... және ... ... ... банктер тауар айналымен және есеп – айырысуларын
Үйымдастыру үшiн шаруашылықта қолданылатын төлем ... ... ... ... ... және ... ... қызметi
реттелген ақшалай есеп-айырысу жүйесiнсiз күн көре алмайды.
Нарықтың экономиканық ерекшелiгi банк жүйесiнiң ... ... банк емес ... ... ... iстеуiн, делдал қызметiн
жүргiзудi, ұлттық банк пен ҚР басқа банктерiнiң арасында функцияларды заңды
тұрде бөлудi ... ... ... ... ҚР ... ... қатаң реттелген,
ҚР ұлттық банкi жөнiнде, ҚР банктерi және банк қызметi жөнiнде заңдардың
күшiне негiзделген, осы екi банк ... ... ... ... ... экономика жағдайында елiмiздегi банк ... ... ... және ... ... қайта-құрулардың
табыстылығы байланысты болады. Бүгiнгi ... банк ... ... ҚР ... ... ... болып табылады.
Соңғы жылдары ҚР банктер елеулi экономикалық өзгерiстерге үшырады.
Қазақстан жас ел бола тұра ... ... тән ... ... банк ... ... деуге болады. Нәтижесiнде Қазақстанда банк
қызметi ... ... ... ... ... қайта құрулардың
өзгермелiлiгi банктердi ағымды жұмысындағы өзгерiстерге ... ... ... заң, ... және реттеушi орталардың ауытқып тұруы, кез-
келген факторлардың керi ... ... ... банктердiңң
қызметiне елеулi ықпал етуi мүмкiн. Банк жүйесiнiң тұрақсыздығы ... ... және ... ... ... ... ... девальвациясы, мемлекеттiң бюджет тапшылығын ... ... ... сыртқы қарызды өтеу үшiн қаражат тапшылығы, пайыздың
ставкiлердiң жоғарылуы, салық жинақтары деңгейiнiң төмендеуi, ... ... және ... ... ... ... ... экономикалық қиыншылықтар банктiң келешектегi қызметiне орасан зор
әсерiн тигiзедi.
Бантер-нарықтың құрылым жүйесiнiң орталық звеносының бiрi. ... ... ... ... ... ... шарты.
Экономикалық қайта бiлiм-беру процесi банктiк ... ... Бұл ... ... ... өсуде.
Ұзақ уақыт банктер мемлекеттiк органдар болған және ... ... ... ... ... ... ... көрiнген. Нәтижесiнде елдегi банк iсiн ... ... ... ... ... жоғалтты. Бүгiн, нарықтық экономиканы
құра отырып, бiз өтiп кеткендi қолға алуға мәжбүрлiмiз. Қысқа мерзiмде банк
iсiн үйымдастырудың Қазiргi ... ... ... шығу қажет.
Банк сепцификасы оның қызметiнiң ерекшелiктерiмен ... ... ... ... өнiм ... ... табылады. Банктiк өнiм болып
мыналар табылады: төлем құралдарын шығару және қызмет көрсету.
Төлем құралдарын шығару өзiн жалпы экономика деңгейiнде ... ... ... ... ... ... бастау, бiр өнiмдi екiншi
өнiмге айырбастау формасында емес, сату-сатып-алу формасында жүргiзiлетiнi
белгiлi. Товар ... ... өз ... ... ... алушы өз
кезегiнде, өзiне қажеттi тауарды тек өзiнiң меншiктi ... ... ... ала ... ... ... ... актiсi орындалу үшiн
жалпылама төлем құралы ретiнде ақша ... ... ... еңбек өнiмiн
айырбастау товар өндiрушiлер арасында болмай қалуы мүмкiн.
Орталық банк ретiндегi банк ... ... ... ... алу және ... ... үшiн ... ақшаларды шығарады.
Банк өнiмнiң екiншi құрылымдың бөлiмi олармен ұсынылатын қызметтер болып
табылады. Оларды келесiдей түрде жiктеуге болады:
Банктiк қызметтердi ең ... ... және ... ... деп ажыратуға болады. Ерекше кәсiпорын ретiнде, банк ... ... ... ... ... ... болып
табылады. Спецификалық қызметтерге олармен жасалатын операциялардың үш ... ... ... несиелiк операциялар, есеп ... ... ... ... ақша ... салым
ретiнде орналастырумен байланысты (депозиттер). Берiлген операцияның тарихи
тұрi сақтау операциясы болған, ол кезде адамдар ... ... ... олар ... ... және ... ететiн. Соңынан ақша құралдарын сақтау, құнсызданудан сақтауға
өсе бастады. Адамдар өздерiнiң ақша ресурстарын ... тек өте ... ... ... ғана ... ... ... табыс алу, оларды
құнсызданудан, ... ... ... де қоя ... ... ... ақша салғаны үшiн ссудалық процент алады.
Несиелiк операция банктiң негiзгi операциясы болып табылады. Кейде банктi
iрi несиелiк мекеме деп ... ... емес қой. Және бұл шын ... банк ... ... ... негiзгi бөлiгiн несиелiк
операциялар құрайды. Көбiнесе клиенттердi несиелеу есебiнен банк табыстың
үлкен ... де ... ... ... ... ... операциялар
құрылымында несиелiк операция негiзгi болып табылмайды. ... ... және өте ... тәуекелге байланысты коммерциялық
банктер тек несиелеумен ғана емес, сонымен қатар басқа да табысты өте ... және ... аз ... ... ... ... (мысалы,
валюталық операциялармен).
|Жiктелу белгiлерi ... ... ... |
|Банктiк ... ... ... ғана тән ... ... ... байланысты ... |
| ... ... |
|Қызметтердi алу ... ... ... ... ... ... ... ... құру ... операциялар |
|және ... ... ... ... ... ... үшiн байланысты төлемiне |Ақылы қызметтер Ақысыз қызметтер |
|Материалдың ... ... ... өнiм ... ... қозғалыс ... ... |
| ... ... ... ... есеп айырысу операциялары нақты және нақтысыз формада
жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... ... сатып алумен, жалақыны төлеумен салықтарды
аударумен, ... және ... да ... ... ... ... ... шоттар ашуы мүмкiн. Есеп айырысу кезiнде банк ... мен ... ... ... ... ... тұрғындар, бюджет
арасында делдал болып көрiнедi. Есеп айырысуды ... ... тез ... және ... түсетiн құжаттарды техникалық өңдеудi қамтамасыз
ететiн әр ... ... ... ... ... ... операциялардың үш түрін дәстүрлi банктiк
операциялар деп ... ... ... ұзақ ... ... ... мұра ... өте бередi. Бұл операцияларды ең ежелгi деп
айтуға да облады: оларды «ескi ... ... ... ... ... және кiшi ... ғана емес. Берiлген операциялар дәстүрлiлiк белгiсiн
банк ... ... ... беру ... ... Банктер болып салым
қабылдайтын, несие беретiн немесе ... жеке және ... ... ... айырысуды жүргiзетiн сол немесе басқа да кәсiпорындар ... ... ... ... ... ... және белгiлi
процентке алатын қорларды жиi кездестiруге болады, бiрақ бұдан олар банк
бола алмайды. Мысалы, ... ... ... бар ... алады, жалпы бос
Қаржылары бар барлық субъектiлермен де ... ... ... ... ... одан олар ... айналмайды, ол өзiнiң негiзгi статусын (жағдайын)
сақтайды. Почта клиент тапсырысы бойынша төлемдер жүргiзедi, ... ... есеп ... ... ... ол ... болып қала
бередi, банкке айналмайды.
Берiлген операциялар өзiнiң жиынтығымен банк деп аталатынды құрады. Заңды
банк-бұл қарастырылған ... үш ... бiр ... ... Егер үш таза ... операциялардың iшiнен бiреуiн, қандай да
бiр үйым орындамаса, онда ол заң бойынша банк болып ... ... ... ... өтедi. 1995 31 тамыздан олар «басқа несиелiк
мекемең атағын алған Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... ... ... қатарына кассалық операцияларды да
жатқызуға болады. ... ... ... олар банк ... базалық
операциялар қатарына кiргiзiлмеген, бiрақ өзiндiк ерекшелiгi бойынша олар
банктiк ... ... ... ... ... ... және есеп айырысуды жүргiзе отырып, кассалық ... ... ... қиын. Дәстүрлi және дәстүрлi емес ... ... ... ... ... ... Олардың құрамына
валюталық операциялар, бағалы қағаздармен операциялар, алтынмен жасалатын
операциялар, қымбат металлдармен және ... ... ... Бұл ... ... ... ... коммерциялық банктердiң қызметтертiзiмiнде, тұрғындарға
ұсынылатын қызметтер, әлi ... орын ... ... әлi жеке тұлғалар
үшiн операция тұрлерiнiң соның көбейту қажет болып тур ... ... ... ... ... және ... ... несиелеу
бойынша, салымдарды қабылдау бойынша төлемдер жаса және т.б.).
Банктер бос Қаржыларды ... ... және ... ... ... ... шарашылық ұйымдарға қайтару негiзiнде жiбередi,
банктiк қызметтер пассивтi және ... ... ... ... асырылуы
мүмкiн. Пассивтi операциялар көмегiмен банктер өзiнiң ресурстарын құрады
(мысалы депозит, сертификаттарды сату, ... ... ... ... және ... операцияларды орындай отырып банктер өздерiнiң және ... ... ... ... және ... ... үшiн банктiк қызметтердiң төлемiне байланысы ақылы және ақысыз
қызметтер деп бөлiнедi. Бұл ... да бiр ... ... ... ақылы, не ақысыз дегендi бiлдiрмейдi. Банктiң ... ... ... есеп ... ... клишттерден төлем талап
ету қажет, қайсысына төлем сұрау ... ... ... ... Есеп
айырысулық, несиелiк және депозиттiк операциялар қатары тегiн ... ... үшiн ... ... ... ... қатар банк табысы бойынша
басқа да маңызды ... ... ... Банктiк қызметтер кейде
банктiк табыс әкелетiн және әкелмейтiн қымбат және арзан ... ... ... көптеген активтi операциялар ... ... ... ... ... ... төлеудi ұсынады. Кейбiр банктiк
қызметтер еңбектiң шығынын көп қажет етедi, сондыңтан олардың бағасы қымбат
болады. ... ... ... ... ... ақшаны аударуға
қарағанда, банкте аккредитивтi өңдеу қымбат турады.
Материалдың өнiмнiң қозгалысына байланысты банктiк ... екi ... оның ... ... қызметтер, таза қызметтер.
Негiзiнен банктер өзiнiң ... ... ... ... қызмет көрсететiн болғандыңтан, олардың негiзгi бөлiгi ... ... ... Берiлген банк қызметтерi тауарлардың қозғалысына
әсер ете отырып, жаңа ... ... ... ... ... кәсiпорына,
байланыс, сауда кәсiпорындарына қызметтер).
Таза қызметтер материалдың өндiрiспен айналысатын ұйымдарға, сонымен
қатар жеке ... ... ... ... ... ... банк өнiмi ... әртұрлi қызметтер табылады. Мысалы,
өнеркәсiптiк кәсiпорынның өнiмiне қарағанда, ... өнiм ... ... ... Несиелер және есеп айырысулар шаттар бойынша
жазулар тәртiбiнде, ... ... ... жасалады. Сондыңтан, өнiм
нақты товарлық тұрде болатын, ... ... ... ... өнiмдi артығымен өндiруге, жинақтап қоюға болмайды.
Банктiк қызметтердiң ... ... ... ... ... ... Тұрғындардан және кәсiпорындардан салымдар ... ... ... ... ... мағына жатыр. Банк тек ақша жинайды-ол
«жұмыс iстемейтiнң, ... ақша ... ... ... ... ... бұл ... өндiрiстiк және Қаржылық қызметiнiң дамуына
берiлетiн кәсiпорындарға және ұйымдарға берiлетiн ... ... бола ... ... ... ... ... шаруашылық
қызметiне қызмет көрсете отырып, өндiрiстiң тез ... әсер ... ... ... ... болып мынау да табылады, олардың
объектiсi банктiк байланыс арналарының көмегiмен бiр ... ... ... ... ... аймаққа (кәсiпорыннан, экономика секторынан) үлкен
сомада орналастырылатын ... ғана емес ... ... ... ... қозғалыс-бұл қосымша ақшалай түрдегi капиталдардың
қозғалысы.
Несиелеу сияқты, ... ... ... ... алып ... ... ұсынылған несие, банкке белгiлiбiр мерзiмде банкке
қайтарылуы керек және тек ... ғана ... оны ... ... төлеумен қайтарылуы керек екендiгi белгiлi.
Бұл несие алушы оны уақытында толық ... ... үшiн және ... төлеуге минималды түрде жеткiлiктi болатын пайда алатындай түрде
қолдануы қажет ... ... ... ... ... ... күшiне
сәйкес, банктен алған ақшалай қаражаттарды жеп қою үшiн емес ... ... ... ... мiндеттi. Егер несие базасында
ссудалық процент орын алса, онда бұл ... ... ... ... қолднылуы қажет, қарыз алушы қосымша табыс алуы қажет.
Банктiк операциялардың белгiсi мынадан тұрады, олар активтi және пассивтi
операцияларды жаулап алады. ... ... ... және ... пассивтi
операцияларды жүзеге асыра ... ... ... ... ... қауiпсiз жерде сақтаумен ғана емес, ... ... ... ... ... белгiлi табыс алуға мүмкiндiк бередi. Клиенттердiң
акцияларын орналастыра отырып, оларға ... бере ... ... ... да ... ... ... отырып, банктер шаруашылыққа
бiрталай қызметтер көрсетедi, тауарлық массанық қозғалысына, тауарды сату-
сатып алуға, қоғамдың шығындарды ... әсер ... ... ... ... да ... мен ұйымдар
жүргiзе алады. Олар тек ... ... ғана ... ... Бұл ... ... ... ғана емес, сонымен ... ... ... қатысты. Мысалы, бухгалтерлiк көмектi, ... әр ... ... ... арендасын және басқа да қызметтердi
арнайы кәсiпорындар және агенттiктер көрсете ... ... ... кететiн бiр жайт, банктер басқа шаруашылық ... ... ... емес ... ... ... жағдай нарықтық шаруашылық жағдайында, банктiк қызметтер нарығында
қатал бәсеке орнайтынымен байланысты. Нарықта банктiк қызметтердi жаңа
сатушылардың ... ... ... ... ... және ... көп пайда әкелетiн операциялардың кеңейюiнемүмкiндiктi қысқартады,
банктердi жаңа ... ... ... ... ... ... ... таза банктiк операциялар емес, банкке
дәстүрлi емес ... тез дами ... ... ... |
|- ... ... ... емес |
|- ... ... ... |
|- ... ... ... капитал болады |
|- ... жэне ... ... ... |
|- ... ғана ... ... табылмайды |
|- ... емес ... ... ... ... ... ... наборының эволюциясы мынандай, көптеген
факторлардың әсiрiнен бiртiндеп, нарықта олардың көлемiнiң өсуi ... ... орын ... бүны ... ... жұмысынан байқауға болады. Бiрнеше
жыл ... ... ... ... ... ... жұмыс жасалаған, олардың мамандығының. лексиконында
факторинг, лизинг, контокоррент, опцион, ... және т.б. ... Және бұл ... ... ... ... ... орталықтандырылған қайтабөлушiлiк жүйеде жұмыс жасағандыңтан. Нарық
жұмысқа жаңа жұмысқа жаңа ... ... ... клиент
қызығушылығындағы жаңа операцияларды меңгеруге ... ... ... ... бұл ... қызметтердi бiрден меңгере алмайды. Аз емес уақыт
өттi, банктер әле жеткiлiктi тәжiрибе жинаған жоқ. ... ... ... ... ... ... ... құралдарының
жетiспеушiлiгiнен дамымай жатыр.
Банктер әлi жаңа ... ... ... ... ... ескермей
кетуге болмайды, оларға әлi өзiнiң персоналдарын оларды Үсыну техникасын
оқыту қажет.
Бiрақ, ... жаңа ... жаңа ... ... ... келе жатыр. Дәстүрлi банктiк операциялардан бөлек олар ... кең ... ... ... ... ... секторында әмбебап қызметке, банктiк қызметтердi ... ... ... қызмет көрсету бiрденен келмеуi мүмкiн. Ол үшiн банктерге
жоғарыда айтылған бiрқатар мәселелердi ... ... ... ... өзiнiң
орнын, өзiнiң кадрлық терiн дұрыс анықтауы маңызды.
Кейде барлық қызметтiң тұрлерiн Үсыну мiндеттi емес. Кiрiсiнше, ... ... ... ... түріне тоқталу өте рационалды болып шығуы
мүмкiн. Оларды орындауда банк ... ол үшiн ... ... ... ... ... операцияларды орындауда шығындарды ... ... және ... ... ... жоғарылатуға мүмкiндiк
бередi.
Банк қызметтердiң стандарттың наборының эволюциясы ... ... ... ... ... олардың көлемiнiң өсуi және
құрамының ... орын ... бүны ... ... жұмысынан байқауға болады. Бiрнеше
жыл бұрын отандың банктер сертификатармен, ... ... ... ... ... ... лексиконында
факторинг, лизинг, контокоррент, опцион, ... және т.б. ... Және бұл ... ... қызметтер қажет болмағанда,
банктер орталықтандырылған қайтабөлушiлiк жүйеде жұмыс жасағандыңтан. Нарық
жұмысқа жаңа жұмысқа жаңа ... ... ... клиент
қызығушылығындағы жаңа операцияларды меңгеруге мiндеттi болып ... ... бұл ... ... ... меңгере алмайды. Аз емес уақыт
өттi, банктер әле жеткiлiктi тәжiрибе жинаған жоқ. Бiрқатар операциялар
күштi ... ... ... ... байланыс құралдарының
жетiспеушiлiгiнен дамымай жатыр.
Банктер әлi жақа қызметтер туралы қажеттi ... жоқ ... ... ... ... әлi ... ... оларды ұсыну
техникасын оқыту қажет.
Бiрақ, бiртiндеп жақа технологиялар жақа операциялар банктердiң ... келе ... ... банк ... ... олар өздерiнiң
қызметтерiнiң ең үрлерiн ұсына бастады.Жалпы айтқанда, экономиканық банк
секторында әмбебап қызметке, банк ... ... ... банк ... ... ... келмеуi мүмкiн. Ол үшiн банктерге
жоғарыда айтылған бiрқатар мәселелердi шешуi қажет. Банктер ... ... ... ... терiн дұрыс анықтауы мақызды.
Кейде барлық қызметтiң тұрлерiн ... ... ... ... ... ... белгiлiбiр операция түріне тоқталу өте рационалды болып шығуы
мүмкiн. Оларды орындауда банк ... ол үшiн ... ... бағыты
болып шығуы мүмкiн, операцияларды ... ... ... ... және соқында олардың табыстылығын жоғарылатуға мүмкiндiк
бередi.
2. ... ... ... ... ... бағыттары
Банктердiң сыртқы экономикалық қызметiнде ... ... ... ... бар ... ғана ... алады. Банк тәжiрибиеде
шетел банктерiнiң арасындағы коммерциялық операцияларды жүзеге ... ...... ... ... бухгалтерлiк есеп
жүргiзу түрінде клирингтiк валюталар қолданылады.
Қазақстанда банк ... ... ... ... берiлген операция шетел
валюталармен операцияларды жүргiзуге ¬Р ғлттың банкiсiнiң лицезиясы бар
екiншi ... ... ... iске асырылады. Шетел банктрiмен
корреспонденттiк байланыстары болмаса, онда төлемдердi ... ... ... ... ... бар ... ... арқылы жүргiзiледi.
Төлемнiң қолма қолсыз формасында қазақстандың банктерде валюталық есеп
шоттары ашылып, онда ақша ... ... ... ... ... есеп ... ашу үшiн ... тұлғалар бiрқатар құжаттарды келтiру
тиiс:
ـ құрылтайшы құжаттардың нориалды бекiтiлген көшiрмесi;
ـ өтiнiш
ـ ... ... ... ... ... тұрғаны жөiнде
құжаттардың нотариалды бекiтiлген көшiрмесi, т.б.
ـ Сыртқы сауда қызметiмен айналасатын фирмаларға банктер ... ... ... (алдын-ала төленген) төлемдердi қайтару кепiлдiгi
ـ Тендерлiк тапсырыстарда Үсыныс жасау кепiлдiгi
ـ Жабдыңтау ... ... ... ... ... ... ... кепiлдiгi
Коносамент кепiлдiгi, яғни жүкке коносалинттi уақтылы келтiрiлмеген немесе
кепiлдiктiң басқа тұрлерi жағдайында болған зиянды өтеу.
Төлемдердiң ... және ... ... ... ... төлемеу және жеткiлiксiз ... ... ... ... ... түрі банк аударым болып табылады, ол төлем
тапсырмасының негiзiнде елдiң iшiнде ... ... ... ... ... Банк ... ... төлем сатып алушымен тауарды
алғаннан кейiн келiсiм-шарттың негiзiнде жүзеге асырылады. Банк тәжiрибиеде
сыртқы сауда есеп айырысуларында сонымен ... ... және жеке ... ... ... ... да жиi қолданылады. Кең таралған формалардың
бiрi банктiң ... чегi. Чек ... ... чек ... ...... ... көрсетiлгеннен және чектi тексергеннен
кейiн кассалаың бағам бойынша чекте көрсетiлген сомма шетел немесе ... ... ... банктер сыртқы экономикалық қызметпен айналысатын фирмаларды
несиелейдi. Сыртқы ... ... ... несиелерден тыс
өнеркәсiптiк клиринг, факторинг, ... ... ... ... алушының несиелерiн сақтандыру, лизинг, кепiлдiктер
және басқа да операциялар қолданылады, олардың бiреуiн тақдау ... ... ... және ... ... ... қызмет көрсету ставкiлерiне байланысты.
Жабдыңтаушылар, әдетте, өнеркәсiпттiк клирингттi жиi пайдаланады, оның
мәнi еркiн ақшалай қаражаттары бар ... ... ... ... ... ... ... тұрлерi
Сурет 2
Форфеттеудiң мағынасы сатушыға айналымсыз импорттшылармен акцепттелген
коммерциялық вексельдердi экспортаушылардан ... алу ... ... ... бiр ... ... ... – форфейтер
регресс құқығынан бас тартады, яғни тәуекелдiлiк форфейтерге өтедi.
Тауарлы несие ретiнде сатып ... ... ... дейiн
жабдыңтаушыға тауар үшiнтөлемдi кейiнгi қалдыру қолданылады.
Сыртқы экономикалық қатынастарда қатысудың тұрлi әдiстерi мен ... ... ... ... ... ... елдердiң банк жүйесiмен үсынылатын қызметтерге байланысты болады.
Екi деңгейлi банк жүйесiнде банкаралық ... ... ... бар. Екi деңгейлi банк жүйесiнiң қалыптасуы барысында заң,
нормативтi және Үйымдастырушылық негiзiнiң жеткiлiксiз ... ... ... ... ... ... бiрi. ... жүйесiндегi жетiлмеген тетiктерiне, аударымдардың
жылдамдығы және сенiмдiлiгi тарапынан, тұрлi аймақтарда орналасқан банктер
арасындағы есеп-айырысулар жатады.
Қолма қолсыз есеп – ... ... ... мәселелер ҚР ұлттық банкiмен қарастырылуда. ұлттық банктiң
директорлар Кеңесiмен қабылданған соңғы құжаттардың бiрi ... ... ... ... ... Қазақстанның ұлттық банкi төлем жүйесiн
орта мерзiмде жетiлдiрудiң негiзгi жолдарын ... ... Ол үшiн ... ... ... жаңа ... автоматтандырылған есеп-айырысу жүйесiн
құру көзделiп отыр.
Сәйкес апараттың және бағдарламалық құралдарды ... ... ... ... ... ... ... алмасудың
арнайы формалары жалпы пайдаланудағы режиммен салыстырғанда ... ... ... бередi. Телекоммуникацияның арнайы
тармақтарына банкаралық элктронды ... мен ... ... ... ... ... ... таңда Қазақстандағы телекомуникациялық қызметтердiң тұрлерi
төменде көрсетiлген:
- жалпы пайдаланудағы телеграфтың жүйенiң қызметтерi (ТТ)
- ... ... ... ... (ТФ ... ТМД және ... шеқбердегi абоненттiк телеграф қызметтерi
(телетайп – АТ, телекс)
- Факсимильдi байланыс қызметтерi
- Мәлiметтермен алмасу жүйесi.
Коммерциялық ... ... ... ... пен ... ... ... арқылы транзакция құнымен банк қызметтерiн едәуiр арзан
көрсете алады. Бiр ... ... үшiн ... ... ... байланысты өзгерiп отырады. Коммерциялық банктерде тиiмдi каналдар
бойынша банк өнiмдерi мен ... ... ... ... қызығушылықтары мен себептерi бар. Көптеген
банкирлер электронды каналдардың үлесiне ... ... ... ... ... ... ... деп есептейдi.
Интернет – экономика, соңғы уақыттары жай ... ... ... ... ... ... көп болғанын және тиiмдi болғанын
талап етедi. Ең прогрессивтi банктер әлден интернетте жүйеге ... ... ... ... ... iрi корпорацияларға дейiн)
планетанық ... ... ... ... ... банк ... Үсына отырып, өз орындарын алды. Осылайша e-banring терминi
туындады (пайда болды)
Интернет – ... РС banring ... ... ... ... ... ... көмегiмен есеп шотын басқару), telephone banring
(телефон арқылы есеп шотына қызмет ... және video banring ... ... интерактивтi байланысу жүйесi) тұрлерiнiң жақа
үлгiсi.
Интернет арқылы есеп шоттын ... ... ... ... бiр ... ... шотқа аудару, тұрлi ... ... ... ... ... және ... ... қызметтер тұрлерiн
көрсетедi.
Халықаралық банктер арасындағы коммуникациялық жүйелердiң ... ... ... ... ... ... ... ТҮРЛЕРІНІҢ
ДАМУЫН ТАЛДАУ
2.1 Қазақстан Республикасының банктерiнiң көрсететiн қызмет ... ... ... ... ... ... ... жаңа
экономикалық категориалардың пайда болуына байланысты, ... ... ... ... ... ... Бұл ... банктiк жүйенi қалдырмаған. Бiздiң көзiмiзше
шаруашылық ... ... ... ... ... ... формация туылады.
Екi онжылдық бұрын адамдар тезарада аударым жасау немесе қызметтердi
кассадан ... ... ... ... ... ... ... кеңестiк әкiмшiлiк-бҮйрықтық басқару кезiнде банктер тiптi барлық
жүргiзiлетiн операциалар бойынша есептiк ... ... ... бiрiңғай қызмет тұрлерi аударымдар, ... емес ... ... ... (бұл ... ... завод,
фабрикаларға мемлекетпен қайтарымсыз көмек ... ... және ... ... ... ... ... тарағаннан кейiн және
елдiн нарықтық экономикаға ... ... ... қызметтерге қажеттiлiк
туындады. Одақ кезiнде клиент ... ақша ... 1000 000 ... және ақша ... 15-20 минут аралығында аударуды айлап
та көрмеген.
Одақ тарағаннан кейiн жаңа банктер ... ... Олар өте көп ... бiрақ бәсекелестiктi көбi жеңе алмады.
Комерциалық банктердiң көп ашылып кеткендiгiнге дамымаған ... жер еттi, ... ... банк ашу ... өте ... талап қою
әсер еттi. Қазiргi уақытта Қазақстан бойынша барлығы 53 ресми ... ... ... ... 22 банк-бұл шетел қатысуымен банктер және
олардың 12 БЭК ... ... ... ... бiлiмiнсiз филиалдар. Қалған 31
резидент банктердiң iшiнен тек 15 ... ... ... бөлiмшелiк
желiсi бар. Ал қалған банктер Қазақстанның ... ... ... бар. ... ... ... қаласында, Валют Транзит
Банктен басқасы). ... ... ... ... ... ... деп ... банктердi, iрi ... ... ... ... ... талаптарына байланысты банктер барлық жаңа ... ... ... ... Бiр операция мысалында бiр клиентпен жұмыс
барысында жаңа қызмет типiн ... ... ... ... Әлем Банкiнiң
клиентi болып табылатын бiр ... ... ... ... ... ... қайтарымсыз аккредитив
ашуды талап еттi. Аккредитив шығарылды. Аккредитив шығарылғаннан кейiн
бенефициар өз кезегiнде ... ... еттi. Не ... керек? Банк
клиентi үшiн аккредитивтi қайта шығару және қайтару көп ақша турады. Сонда
банк мамандары мынаны ... ... ... ... ... ... ... европалық банктiң әрекеттегi аккредитивке бекiтiлген
рамбурсты қою. Осыдан кейiн екi жақ та риза ... ... ... ... ... қажеттiлiгi негiзiнде тәжiрибе және
қолданыла бастады. Қазақстанның банктiк қызметтерiнiң дамуының ерекшелiгi
көбiне Ресейдiң банк ... ... ... экспортты-импорты операциалар көлемi өстi. ... ... ... ... ... ... iстеуге
мәжбұр болды, бiздiң ескi күнделiктiк клиентерге ұсынатын операциаларымыз
классикалық банк операциалары ... және ... ... ... ие ... ... Қазақстан банктерi төлем карточкалары
резервтiк аккредитив (аккредитивтiң және ... ... ... ... ... жүйесi сияқты жаңа өнiм тұрлерiн
енгiзе ... ... ... қызмет тұрлерiн ұсына отырып коммиссиондың
табысты алатындығын, айта кетуге болады. Нақты бағалық саясаттың ... осы ... ... ... ... ... табыстардың өсу қарқынының
баяулығынан банктер өздерiнiң комиссиялық табыстарын ... ... ... көп назар аудара бастады. Банктердiң ұсынылатын
банктiк қызметтердiң технологиялық цепочканық ... ... ... ... ... салада банктердiң бәсекелестiк қатынасын қарастыруда карпоративтi
клиентердiң ағымды шоттарындағы ... ... ... көрсету қажет.
Корпоративтi клиенттерде электронды қызметтер IIIяқты ... ... ... қызметiндегi жаңа бағыттары төлем карточкалары болып табылады.
Бұл сегменттегi бәсекелестiк тек бес банкпен ұсынылған;
- ААҚ Халықтық Банк,
- ААҚ Банк ... ... ААҚ ... АҚ ... аталған банктердiң iшiнен тек ААҚ Банк Туран Алем, ААҚ ... жэне ААҚ ... тек ... ... ... ... шығаруға мүмкiндiгi бар.
Бұл жалақылық, пенсия және студенттердiң стипендиясы үшiн карталардың
тұрлерi. Олар ... баға ... ... ... ... ... банктер Виза, Американ экспресс немесе ... ... ... ... ... төлем карточкаларының саны бойынша банктердiң үлесi
схемада Үсынылған.
Байқап отырғанымыздай 1 Диаграмма бойынша нарықта алғашқы ... ... түрі ... ААҚ ... ... ... банкi тұр. Бұл
Қазақстан Республикасындағы банктiк қызмет нарығында ... ... ... ... ... ААҚ Халықтық банк болып табылады.
Айналымдағы төлем ... саны ... ... ... ... жылы ААҚ ... банк студенттердiң
стипендиаларын және ... ... ... ... Кард ... ... бастады. Бұл карталар республика ... ... ... ... ... ... алуға банкте төлем
карточкаларын көп шығару мүмкiндiк бердi.
Кәзiргi ... да ААҚ ... банк ... карталар төмен тариф
есебiнен үлкен сұранысқа ие.
ААҚ Халықтық банк ... ... ... ... ... ... сапасыз менеджмент.
Халықтың банктен кейiн алғашқы позицияны БанкТұранАлем ААҚ алады, өз
кезегiнде Банк Тұран Алем Виза ... ... ... көп мамандырылған
және бiрiншi күнде тұрғындар арасында үлкен атаққа ие ... ... ... ... ... ... ... банкоматтары бар жалғыз
банк болып табылады. Егер халықтың банк ... ... ... алатын
болса, онда Банк Тұран Алем сапалы менеджментiмен және нәтижесiнде санының
өсуiмен алғашқы орында болады. Қалған үш банкте банктiк ... ... ... қажеттi деңгейге дейiн дамымаған. Сонымен қатар өте ... ... ... төлем карталарын ... ... ... ... ААҚ ... ... ... сiздi немен
құанта алады? Республика териториясында өте жоғары ... ... ... ... ... және ... болып
табылады, ал олар өздерiне жоғары тарифке қол жеткiзе алмайды.
Төлем карталарының жақсы жақтары да бар ол ... ... ... ... еткенге дейiнгi мөлшерлеме бойынша сыйяқы есептелiнедi.
(бұл негiзiнен шетел валютасында 2%-дан ... емес және ... ... ... ... ... карталарының пайда болуынан бастап, ІІС шегергенiн көрсетпей-ақ,
ешқандай декларацианы толтырмай-ақ республиканық ... ... шот ... ақша ... ... мүмкiндiк пайда болды. Салық
полициасы карталық шоттарды тексермейдi. Тауарларға төлемдi интернет желiсi
арқылы төлеуге және банктердiң пост ... бар ... ... және
қызметтерге төлеуге мүмкiндiк бар.Әсiресе төлем карталарының ең жақсы
сапасы бұл несиеге шығу ... Сiз ... сiздi ... ... сiз оларды оңай жолмен қалай алуды бiлмейсiз.
Егер сiздi несиелiк төлем картасы бар болса, онда ол сiзге шаруасыз, ... ... шегi ... ... ... ... бiр соммага несиегн
мүмкiндiк бередi. ... ... ... үлкен соманы елден
шығаруга тағы бiр мүмкiндiк бар. Алғашқы уақытта клиенттер, әсiресе валюта
айырбастау саласында ... ... ... ... ... ... ... нақтылау және бағымдау оларды банктерден сатып ... өте ... ... ... ... үлкен жетiстiкпен
қолданган. Егер сiз бiлетiн болсаңыз, онда ... ... ... валюта
бағымдау күнiндегi биржа курсы бойынша бағымдалады, ол ... ... ... ... ... ... және нақтылау
кезiнде сомадан тек 0,12 % алатын.
Сонымен қатар төлем карталарының ... ... ... ... ... ... алушылар белсендi қолданған және қолдануда.
Сатушы тауарды жiбередi жоне сатып алушы оның төлем ... ... ... ... аударады. Жанашыр ата-аналар өздерiнiң
балашағаларына оларды ... ... ... ... ... ... төлем
карталарын ашады. Төлем картасының күштiлiгi, ол ... ... ... ... ... үш ... ... түседi. Бiр рет болса да
шекарадан шыңқан әрбiр жеке тұлғада минумалды екi тәлем карталары бар, ... ... ... қызмет көрсету менеджментiнiң және кедендерде
нақтылық проблемасымен таныс.
Жақсы жақтарымеп қатар, кейбiр жамандары да ... ... ... ... алу ... ... ұрлау қылмысы қатты ... ... ... мүмкiн-қалайша карточканы ұрлап және оны иесi
бiлiп, ... ... ... ... Өте оңай ... несиелiк тәлем
карталарын электрондық жолмен емес механикалық пост терминал арқылы оңай
қолдануға болады.
Егер тәлем карталарын шығару ... осу ... ... ... бiз ... жылдармен салыстыру бойынша бiрталай ... ... ... ... өсу ... ... ... |2001 |2002 |2000 |2003 ... |
| | | | | ... ... ... БАНК |100000 |70000 |60000 |50000 |61,23 ... ... |10000 |20000 |30000 |45000 |22,96 ... ... |4000 |10000 |20000 |18300 |11,44 ... АБН Амро | | |3000 |5000 |1,75 ... | | | | | ... ... | | |5000 |7000 |2,62 ... 1
Осылайша бұның бәрi график бойынша көрiнедi.
Диаграмма бойынша Мұндай секiрулер немен байланысты? Бiрiншi кезекте бұл
банктiң жақсы маркетингтiк ... ... ... ... ... ... көрсететiн банкоматтардың көбеюi түсiндiрiледi) және
қызмет көрсетудiң қарапайымдылығына байланысты.
1 кестеге және 1 ... бiр ... ... ... ... банк ... ... көрсету жылында-ақ төлем карталардың 100 000
жоғары шығарып үлгердi. Мен ... ... ... шығарылған төлем
карталарының үлкен бөлiгi студентерге және пенсионерлерге тиедi.
Осылайша төлем ... ... ... кең қолданыс
тапты.
Форфейтингтiк операциалар және келiсiмдi құрылымдау бойынша операциалар
сияқты бөлiктiк өнiм тұрлерi тек ... ... ... ... Бұл ... ... керемет болғандыңтан, бөлiмшелер деңгейiнде
оларды шептейдi, ал олар халықаралық қатынастар ... тек ... ... ... осы қызметтер бойынша тарифтер өте жоғары.
Бұл қызметтермен ауылшаруашылығы және ... ... ... ... ... операциаларды жасайтын кiсiпорындар өте
көп қолданады. Бұл қызмет ... iрi ... ... ... ... ААҚ ... ААҚ ... жәпе ЖАІ АТФ-Банк меңгердi.
Берiлген қызмет тұрлерiмен шетел қатысуымен барлық банктер бұрыннан жұмыс
iстейдi.
Берiлген қызмет тұрлерiмен ... ... үшiн өте ... ... ... ... бiлiктi дайындалған мамандар талап ... ... ... ... ... ... тен Банк
Тұран Алемде 1500000 теңгеге өстi, 2002 жылы ... 800000 ... ... операция тұрлерi бойынша Гермес ... Банк ... ... және үлкен халықаралық каржы Үйымдары ... ... ... мамандарының жақсы жасалған операциаларын арқасында
бiздiң банктер көптеген ... ... ... ... ... ... Көптеген үлкен кәсiпорындар шетел қызметтестерiн тапты және
форфейтингтiң қызмет Ұсыну ... ... ... кәсiпорындар
келiсiмдерден Үтысты болган және халықаралық қатынастарды басқарудағы
келiсiмдердi ... ... ... құрылған және қарастырылған,
күтпеген жағдайлардан сақтандырылған.
Бұл резервтiк аккредитив сияқты банктiк қызмет түріне де ... ... бұл ... пен ... ... ... ... жұмыс iстейтiн сауда фирмалары арасында кең ... ... ... Республикасының кәсiпорындары ... ... ... жасайды. Мысалы Кока кола боутлерс, Пепси
кола, ТОО Нимекс, ЖАҚ ... ... ... корпорациясы және т.б.
Осылардың бәрi кезiнде аккредитивтi қолданған. Бiрақ кепiлдеме туралы сөз
болатын ... ... ... ... ... АІШ ... ... Неге? Сiз бiлетiндей 1912 жылдан бастап ... ... ... ... дефолтқа жеткiзбес үшiн банктердiң
кепiлдемелерiмен жұмысынан бастартты. Содан кейiн кепiлдемеге ... және онда ... ... ... ... ... Ол ЮСП 500 және АйСиПи 98 ... ... ... Бiздiң
жақ оны кепiлдеме ретiнде, ал бенефициар жағы құжатты ... ... ... ... Қазақстандың барлық банктер осындай қызмет
тұрлерiн өздерiнiң ... ... ... ... ... ... типiне нақты таблица келтiруге ... ... ... ... 20 ... ... көп емес шығарылады.
Банк-Клиент жүйесiнiң дамуына келетiн болсақ, сөз басқаша болады. Бұл
электрондың бизнес түрі. 24 ... ... ... ... офистен шыңпайақ
бiз шоттардағы ақшаларды еркiн ... ... 99% жуың ... осы ... ... ... және тек 60% iрi және кiшi
кәсшорындар ең болмаса бiр компьютерi барлары осы қызмет түрімен ... бар. ... осы ... ... ... ... емес, оны жеке
кәсiпкерден де мүмкiндiгi бар. ... ... ... ... ... ... шығару бойынша компанияның бағалық
саясаты кедергi болған.
Берiлген қызмет түрі үшiн комплектелгеп талаптар ... ... ... ... барлығы қолдана алмайтып. Бiрақ Қазiргi кезде бұл 2002
жылдың аяғынан бастап күрестi ... Егер ... ... ... жарнама қажет болса, ал қәзiргi ... жаңа ... ... бiрi: ... Банк-Клиент жүйесi бар ма және
қаншалықты ол тұрақты жұмыс iстейдi? Деген сұрақ болып ... ... түрі ... машинаны және заманум бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... Жалғыз талабы модем,
компьютерде жақсы жұмыс жасайтын тәжерибелi бухгалтер және ... ... ... жаңа ... ... және өнiм ... ұсыну бойынша
банктiк бәсекелестiктiн интенсивтiлiктiң анықталатын ... ... ... ... ... ... қызмет нарығындагы бәсекенi жеткiлiктi деуге болады,
- Сапалы және ... ... ... тек iрi ... бәсекеге қабiлеттi,
- Бәсекелiк күресте сапалы өзгерiстер болып жатады, ... ... ... ... ... ... сұраныс өзгерүiне әсер ету ... ... ... ... ... ... алдын-ала туралы сөз
болуда.
Банктер Мұндай ... ... ... ... тек ... ... ... ғана өмiр сұрiп кетуге болатындығын түсiне бастады.
Жалпы Қазақстан Республикасындағы банктiк қызмет нарығындағы жағдай
тұрақты. ... ... ... және ... ... ... ... ұсынылып отырған қызметтердiң саны да
өседi.
2000 жыл және 2003 1 тоқсаны ... ... ... ... 2000 жылдың басынан жеке тұлғалардың ЕДБ салығынан ... ... АІШ ... ... ... ... салымдар 281,6 млн. долл. құрады
- Талап еткенге дейiнгi салымдар 61,2 млн. долл. төмендедi.
Талап еткенге дейiнгi салымдар нарығы
Диаграмма ... ... ... ... ... жылдарға ЕДБ-де үлесi
|01.01.2000 жылға |
| ... ... ... |ККБ ... |Қалған-дар|
| | | ... | ... |ы ЕДБ ... |245,4 |53,8 |103,5 |20,3 |17,5 |50,3 ... | | | | | | ... | |22,0% |42,0% |8,3% |7% |21% ... | | | | | | ... ж. |21,4 |4,4 |11,7 |2,1 |0,4 |2,8 ... | | | | | | ... | | | | | | ... ж | |20,6% |54,7% |9,8% |1,9% |13% ... үлесi| | | | | | ... ... ... |448,7 |117,8 |138,8 |69,5 |29,7 |93,3 ... | | | | | | ... | |26,1% |30,9% |15,5% |6,6% |20,8% ... | | | | | | ... ж. өсуi |203,3 |63,5 |64,4 |49,3 |12,2 |42,9 ... ж | |14% |15% |50% |4% |17% ... ... | | | | | ... ... ... |526,5 |131,2 |146,3 |100,2 |39,8 |100,9 ... | | | | | | ... | |24,9% |27,8% |19% |7,6% |20,7% ... | | | | | | ... ж. |21,6 |3,3 |3,0 |7,0 |3,8 |4,4 ... | | | | | | ... ... |15% |14% |33% |18% |21% ... нарықтағы жағдайды бағалау негiзiнде, Халықтың банктiң
тұргандардың ... ... ... ... әлсiредi:
2000 жылдың басынан оның үлесi 42,2%-дан 27,8%-га төмендедi.
Осымен бiрге, Банк Туран Алемнiң және ... ... ... 2000 ... қаңтарынан 2003 жылдың 1 сәуiрi бойынша депозиттер
үлесi:
- БТА ААҚ 21,9 %-дан 24,9 %-ға ... ККБ ... 8,3 %-19% ... ... 7,1 %-7,6 % ... ... үлесi 0,2 % өстi және 1 сәуiрге 20,7% құрады. Осымен
бiрге мерзiмдi депозиттердiң өсуiнде үлестi ККБ алады-33%.
Осылайша Банк ... ... ... ... ... стратегиялық
бәсекелесi-халықтың жинақ банкiнен басқа, тағы екi бәсекелес банктерi бар-
ККБ және Банк Центр ... ... ... ... ... Олардың қызметiн 2000 жыл және 2003 жылға қарай отырып, ... ... ... ... ... көлемi абсолюттi өсудiң
жоғарылау тенденциясы бар (диаграмма 4,5).
Диаграмма 4
Диаграмма 5
Жоғарыда аталған банктердiң саясатын бағалай отырып, 2000 ... БТА, ... ... ... ... ... имиджi жоғарылады, күштi салымшылардың
көз алдында. Банктiң депозиттердi сақтандыру қорына кiруi және ... ... алды ... ... ... куә.
Банктен жүргiзiлетiн пайыздың саясат, салышымдарды ... ... ... ... болып табылады. Депозит бойынша сыйақы
мөлшерлемесi потенциалды салышымға қандайда бiр банкi таңдауына әрес ... ... ... ... ең ... ... ... БТА, ККБ
жүргiзiледi. Халақтық банк қабылдайтын депозиттерi бойынша ... ... ... және Валют Транзит Банкпен белгiленген
жоғары мөлшерлемелер, БТА ... ... үшiн жақы ... ... ... ... ... жаңа банк қызметтерiн ендiру
тәжiрибесiн талдау
Қазiргi кезде Оңтүстiк Қазақстан облысы бойынша әрекет етiп ... ... ... бар. ... ... 3 банк жаңа банктiк өнiмдердi және
қызметтердi Үсыну сферасында өте дамыған ... ... Бұл ОІОФ ... ... ОКФ ААҚ ... ШФ ААҚ Казкоммерцбанк. Соңғысы өз
кезегiнде жаңа ... ... ... ... ... классикалық
банк қызметтерiн көп қолданады. Екi банк мысалында қарастыру ... ... ... атап өткендей ОІ ОФ ААҚ Халықтық банк төлем карточкалары
бойынша алғашқы ... тұр. ... ... ... да ... отыр.
Бiрақ қалған өнiм ... ... ... ... ... ұсыну қызметi бойынша үштiктi соңғы орын алады.
Жаңа банктiк өнiм және ... ... ең ... ... ... ... ... Алем мысалында қарастырайың. 2001-2003ж.ж.
аралығындағы шығарылған төлем карточкаларының өсу көлемiнiң динамикасын
қарастырайық(3-кесте).
Кесте 3
Тұран Әлем ... ... ... шығарылған төлем
карточкаларының өсу көлемiнiң динамикасы
| |2001 |2002 |2000 |2003 ... ... ААК |215 |538 |1000 |2548 |4301 ... | | | | | ... | | | | | ... |5 |12,5 |23,3 |59,2 |100 ... (%) | | | | | ... Банкi ААҚ шығарылған шығарған төлем карталарының көлемiнiң
өсуiнiң динамикасы
Диаграмма 6
6- диаграммадағы 2003 жылға ... ... ... аударықыздар. Бұл
тұрғындар арасында төлем карталарының атағының өсуiне байланысты.
Шығарылған карталардың үлкен көлемi кәсiпкерлерге ... ... ОІОФ ААҚ ... банк ... 2003 ... басынан ОІФ ААҚ Банк
Туран Алем жалақыны алуға арналған төлем карталарын ... ... ... жоба РГП ... ... Жолы темiржол транспорты сферасында
монополист iрi ... ... ... ... ... ... ЖАІ Шнос, ААҚ Ақ алтын, ААҚ Махтаарал, ЖШС ... ... ЖШС ... ... ЖШС ... Нимекс, ААҚ Яссы, ААҚ ... ... және ЖШС СДТ ... (ПЭТ ... ... бойынша, напиток құю
үшiн республика бойынша монополист болып табылады) сияқты iрi кәсiпорындар
тарту жоспарлануда.
Жоғарыда аталған ... ... ... ... ... ... клиенттерi, әсiресе жоғарыда саналғандар банкпен
тығыз қызметтес бес жылдан ... ... ... ... ... ... ... айналысатын iрi компаниялар және өздерiнiң шетелдiк
қызметтестерiмен экспортты- импортты операциялар орындайды. Екi ... ... ... жаңа ... қызметтермен резервтiк акредитив сияқты,
келiсiмдi құрылымдау және Банк-клиент жүйесi сияқты қызметтермен.
Облыс бойынша жаңа өнiмдердi және ... ... ... жүре ... Қатысты мерекелер өткiзiлген, кең түсiнiктiлiк
жағдай.
Қызмет ... ... iрi ... және iрi ... ... пост ... ... ... ... банктерi бойынша жеке
тұлғалардың 01.10.98 ж валютадағы депозиттерi
Диаграмма 7
Қазақстан Республикасының коммерциялық банктерi бойынша жеке
тұлғалардың 01.10.98 ж. ... ... ... Республикасының Ұлттық банкiнiң 2001 ж. 1 ... ... жеке ... ... ... 20,7 ... - 9,1 ... соның iшiнде мерзiмдi депозиттердiң жалпы саны --
16,3 млрд. теңгенi құрайды. Бұл ... ... ... ... ... да, айту ... ... эксперттердiң ойынша, тұрғындардың
қолында ақша көп сақталынады.
Жылдың басындағы ... ... ... өсуi (пайыз)
Диаграмма 9
Банк Туран Алем. 2003ж. үш iрi банктердiң арасында ... ... ... және ... ... өсу ... ең
жоғары. Пайыздың активтердiң және несиелiк портфельдiң табыстылығы бойынша
бiрiншi орын, ол банкке клиент ... ... ... пайыз төлеуге
мүмкiндiк бередi және депозиттiк базаны агрессивтi өсiруге де (мерзiмдi
депозиттердi өсу көлемi 3,3 есе) . ... ... банк ... портфелiн өсiрген, бағалы қағаздарға инвестиция үлесiн бiржылға
активтерде 12% ден 17%-ге ... ... ... ... ... ... ... бағаларды қолдануды, банктiң өзiне де және клиент үшiн де минималды
шығындармен банктiк қызметердi Үсынуды ... Кең ... ... ... тиiмдi және икемдi жүйесi iшкi ... әсер етуi ... және тиiс. Бұл ... ... ... орнайтын қажетiлiктерге әсер ете алатын, икемдi банктiк қызмет
көрсету ерекше мағынаға ие ... ... ... ... ... ... банктiк қызмет көрсетудiң сандың және сапалық сипатына ... ... ... 2002 ж. ... 2000 ж. Ақпан бойынша
депозиттер 2,4 еседен жоғары өстi (курстың айырмашылықты ... және 174,5 ... ... құрады. Тұрғындардың депозитерi 94,0% өстi
(Курстың айырмашылықты есептемегенде-48,7% өсу).
Кесте 4
Қазақстан Республикасындағы екiншi деңгейлi банктердегi тұрғындардың
салымдары
|Кезең ... ... ... ... млн. тенге |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... | |
| | ... ... ... ... |
| | ... |валютасында |валютада |валютасында ... |29948 |11567 |1541 |7379 |9461 ... |30450 |11079 |1600 |7533 |10238 ... |30890 |10747 |1689 |7630 |10824 ... |34130 |9629 |2095 |8525 |13881 ... |37900 |10736 |2496 |8842 |15806 ... |38850 |10166 |3016 |8923 |16745 ... |40457 |10999 |3219 |9167 |17072 ... |41872 |11913 |3171 |9571 |17217 ... 99 |43552 |10671 |3905 |10336 |19670 ... |45290 |11379 |3905 |10636 |19670 ... |48101 |12578 - |4531 |10635 |20357 ... 99 |54966 |16079 |4974 |12249 |21664 ... |56911 |15176 |5639 |9903 |26199 ... |59923 |14287 |5960 |10822 |28854 ... |62023 |10405 |6557 |13849 |31212 ... |63813 |9984 |7204 |14296 |32329 ... ... ... ... ... банкiнiң және Басқармасының
шешiмiмен банктердiң салымшыларының (депозиторлар) қызығушылығын қорғау
мақсатында теңгенiң еркiн ... ... ... өтуiнiң жұмсартылған
шаралар ретiнде, банктердiң жеке ... ... 9 ай ... теңгелiк депозиттерiн алмағандарына, АІШ долл 88,3теңге курсы
бойынша 100 пайыздың АІШ доллорына конвертациялау ... ... ... ... ... ... базаны өсiру
бойынша коммерциялық банктердiң қызметi, iс-әрекетi белсендi бола бастады:
тұрғындардың және ... бос ... ... үшiн ... ... ... күшейдi, депозиттiк қызмет ... ... ... ... ... ... ЖАІсарды.
Бiрақ теңгенiң девальвациясы елдегi долларизация процессiнiң күшеюiне
әсер еттi.
Депозиттердiң жалпы көлемiнде валюталық депозиттердiң ... 42,1 ... ... ... ... ... нарықтық дамуын талдау келесiндей
қорытынды жасауға мүмкiндiк бередi:
1. ... ... ... 1994 ж аяғында қолға үсталынатын болған,ол
кеде депозиттер ... ... ... ... бола
бастаған және нақты жинақтауға мүмкiндiктер пайда бола бастады.
2. 1995-1996ж.ж. Қазақстандың депозиттер нарығында тек ... ... ғана ... жоқ; Пассивтерге күрескең
коммерциялық құрылымдар да белсендi қосылды, олар ... және ... ... және ... ... тарту бойынша
жарнамалық компанияны ақпараттың құралдармен қаратты.
3. ... 1994ж. ... ... қарай, салымдар мен депозиттер
бойынша банкттiк пайыздар нақты қатынаста ЖАІсы болды. Бұл дәлел тек
банктiк жүйеге құралдарды салуды тартымды ... ... ... ... ... потенциалды салымшылар үшiн позитивтi және жеткiлiктi
тартымды болды, ол банктiк жүйеде депозиттерiдiң көбеюiн дәлелдейдi.
5. ... ... ... өсуi тұрғын ... ... ... жоғарлауын куәландырады.
6. Қазақстанда басқа елдердегiдей, мiндеттi Үтымдың ... ... ... ... көлемiнiң көбеюiне жақсы тиiмдiлiкке ие
болады.
Банктердiң қызметiнiң интенсивтiлiгiнiң маңызды көрсеткiшi және олардың
дамуындағы ... ... және ... ... ... қатайтуы
кiшi және бизнестi неселеу бағдарламасын орындауда ... ... ... ... ... ... ... ''Туран Алем'' банкi
орта бизнестi қолдауда реконструкция және дамудың Европалық банкiнiң желiсi
бойынша бағдарламаға қатысады. (ЕБРР). Банк жобаларды қарастырады:
- ... ... ... және ... ... ... жетiлдiру;
- кәсiпкерлiк қызметтi жүзеге асыру үшiн жылжымайтын мүлiктi ... ... алу және ... келесiдей кiшi бизнестi несиеленудiң келесi шарттарын үсынады:
- несие сомасы-30 000 нан 125 000 АІШ ... ... ... - 1,6-1,9 ... ... ... Туран Алем банкi жеке бизнестi өкiлеттiктерiне Азиялық
Несиелеу ... (АКК) ... ... ... келесiдей
шарттар мен Үсынады:
- несие сомасы -25 000 нан 300 000 АІШ ... ... ... 1 жылдан З жылға дейiн;
- пайыздың мөлшерлеме 18 пайыз ... плюс ... ... ... ... ... ... қарызды өтеу және несиеге пайыз-ай сайын;
Осымен бiрге, несиелiк ... ... ... ... Қаржыландыру үшiн қолданылуы мүмкiн;
АКК несие желiсiнiң құралдары жобаларды Қаржыландыруға ғана ... ... ... ... және ... байланысты болу керек. Қазкоммерц
банкi ААҚ ЕБРР мен бiргiп, орта және кiшi бизнестi несиелеу ... ... ... ... ... жеке ... ... және тұлғалар тиiмдi шарттармен Қаржылық қолдау көрсетедi.
«Қазақстанық Халықтық банкi ААҚ сауда, қызмет және өндiрiс сферасында
бизнестiң ... ... ... ... ... теңгемен:
- несиелер сомасы — 1400 000 ... ... ... ... -12 айға ... ... — 2,5 пайыздан айына;
б) АІШ долларымен:
- несиелер сомасы — 1000 нан 30 000 АІШ долл дейiн және 30000 ... 000 АІШ долл ... ... ... - 1,66 дан 2,17 дейiн 1,5 пайыздан.
Банктiк ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Екiншi деңгейлi банктердiң Қаржылық көрсеткiштiгiн талдау 2002ж 10
айына республикалық экономикасында ... ... ... 72 млрд
теңгеге жуығын құрады, орта ... ... ... жылыны пайыздығы құрады.
Экономикаға несиелердiң жалпы соомасынан 58% Үлтың ... ... ... ... кәсiпкерлiкке неиелер 32 % несиенiң жалпы сомасынан (23 ... ... 86 ... ... ... оның iшiнде 33,2%
депозиттiң жалпы көлемiнен (28,7 млрд.теңге).
Кесте 5
ТұранӘлембанкi тарапынан берiлген несиелер
|Салалар |Несиенiң ... ... және орта ... |% |
|2002 |2000 |2003 |2002 |2000 |2003 |
| ... |34588 |47940 |360053 |15038 |8154 |46930 |28/21 | ... ... |6299 |_ |0 |6299 |_ | ... ... |2767 |80884 |154235 |0 ... |24/23 | |Көтерме
сауда |- |48369 |2205730 |- |19236 |160230 |24/21 | ... |- |0 ... |_ |_ |22% | ... |_ |34322 |565135 |4255 |1427 |_ |19/20 | ... ... Кафе ... |- |- |- |- |- |- |24% | |Химиялық және Мұнай
|- |- |- |-- |- |- |- | ... ... |- |- |-- |- |- |- |- | ... |488410 |1834942 |122568 |276701 |1042182 |27/23% | ... |- |5140250 |442889 |- |1459876 |24,7/21 | ... жүргiзiлетiн операциялардың саны маңызды көбейдi. Ең алдымен
бұл бағаны қағаздар нарығының, валюталық ... ... ... ... дамуымен, Қазақстандың банктердiң халықаралық банктiк
нарықтарға шығуымен, жүргiзiлiп жатқан зейнет ақы ... ... ... iрi ... арасында бәсекнiң күшеюiмен байланысты.
Қазiргi уақытта 43 екiншi деңгейлi банктердiң теңгеде және шетел ... ... ... ... бар, 6 ... ... металлдармен операция жүргiзуге лицензиясы бар. «Қазкоммерцбанк ААҚ;
«БТА; ААҚ «Қазақстанық Халықтық банкi «ААҚ, ... ... ... «ААҚ,
Темiр банк «ЖАІ. Бағалы қағаздар бойынша Қазақстан Республикасының Үлттық
комиссиясың, ... ... ... Банкiнiң келiсiмiмен 12
екiншi ... ... ... ... ... ... ... деңгейлi банктердiң несиелiк портфелi 54,6 млрд.теңгеге көбейдi,
165,3млрд. 2002ж 1 ... ... ... ... ... ... ... 51,5 - тен 59,5 ... ... ... ... көбейдi [5, 22 б.].
Банктердiң жиынтың несиелiк портфельдiң динамикасын ... ... ... ... 63,6%, ... ... қысқарады күмәндiледiң өсуiмен, (31,7% - дан 42,4%), ал
сенiмсiз ... ... ... ... ... ... ... талдау ... ... ... ... өту ... ... Қаржылық потенциалы
нығаяды, Үсынылатын қызметтер ... ... ... I ... және ... ... ... ролi
жоғарылайды.
Қазақстанның банк жүйесiнiң дамуы және ... ... ... ... банк ... ... ... даму
бағдарламасы алынған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Соңғы он жылдықта Қазақстаннның банк жүйесi ... өттi. ... ... ... ... алушының кезi өттi, банктер
бизнестiң дамуының жаңа ... ... Банк күшi ... ол ... ... сенiмдi және ең негiзгiсi рентабельдi
болуы керек. Ол үшiн қызметтердi ... ... ... ... ... және оның қажеттiлiктерiне толығымен зерттеу керек-
табыстың құпиясы дәл осы кәдiлiгi қызметтердi дәстүрлi емес ұсынуда ... ... ... ... ... оған қажеттi және уақытында
ұсыныстар, кеңестерде.
Қазiргi уақытта елдiң барлық ... ... банк ... ... өту ... және ... ... ойынша Қазақстандық банктердiң электронды ... ... ... ... жаңаруға бiздiң елдiң белсендi қатысуға
талыншысы және осы ... ... ... ... ... ... банктердiң банктiк қызметтердi кеңейту сферасындагы одан әрi
күштi жұмысы, жаңа өнiмдердi өңдеу және ... ... ... ... ... ... бередi. Сонымен бiрге банктер банктiк
қызметтiң шетелдiк тәжiрибесiне көп көңiл бөлуi ... ... ... көрсетудiң сапасын және деңгейiн жоғарылатуға, елдiң
Қаржылық жүйесiн тұрақтандыруға, сауыңтыруға ... ... ... жазу ... жүргiзiлген зерттеулерден келесi қортындылар жасаға
болады.
1. Ресейдiң банк ... ... есеп ... ... ... ... Көптеген несиелiк мекемелер «банктiк қызметтердiң ... құра ... ... ... ... ... ... үсынады.
Шотты несиелеу қызметiн ... ... ... құраушылары айқын ... ... ... және ... қызметтi ұсынуға мүмкiндiк бередi. Банктiң көптеген
қарыз алушылары есеп ... ... ... ... ол ... ... тиiмдi. Қолдануға мүмкiндiк ... ... ... ... ... ... есеп ... шоты бойынша
қалдыңтарын қолданудан түскеннен аз емес табыс ... ... ... ... ... ... анктiң ең арзан ресурстары-заңды тұлға-
клиенттерiнiң шотындагы қалдыңтар.
2. ... ... ... бiр ел ... тыс тұра ... ... ... да тән. Қазақстан толығымен
әлемдiк экономикалық ... бiр ... ... ... ... ... ... арыс және жақын шетелдiк ... ... бар. Бұл ... әр ... ... ... компаниялар бiздiң өнiмдi
импорттауы мүмкiн және керiсiнше өзiнiң өнiмiн ... ... ... ... ... ... алу ... болады.
Сонымен бiрге, шикiзат дайын өнiм әлемнiң әртұрлi елдерiмен ... ... ... ... мен ... ... компанияларда тады.
Осындай мәселелердiң бiрi экспортты-импорттың ... ... ... Өнiмдi алатын кезде Қазақстандық компанияларда айналыс
құралдары жеткiлiксiз болғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... бермейдi. Осы үшiн кейде келiсiм ... ... осы ... ... ... бар. Бұл форфейтинг.
Осының көмегiмен Қазақстандық ... ... ... ... ... алуда.
3. Қазiргi кезде банк жүйесi дамуының маңызды және қызыңты
кезеңiн өтуде. Банктердiң технологиялық базасы және ... ... ... бөлiмшелер өсуде. Кейбiр банктер
төмен тарифтер бойынша есептiк кассалық қызметтiн сапалы
көрсеткендiктiн клиент санын екi есе, үш есе жоғарылатқан.
Үсынылатын ... және ... емес ... ... ... ... ... оларды несиелiк Үйым қатарынан бөлiк
көрсмететiн жаңа өнiмдер мен қызметтердi белсендi iздеуде. Ал
факторинг-несиелiк тарихты қажет етпейтiн, ... ... ... факторинг- несиелеудiң банктiк ... ... жаңа және ... ... ... ... ... Бұл iрi компанияларға факторинг қажет емес дегендi бiлдiредi.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТlЗlМl
1. ҚР ''Банк және банк ... ... Заңы 31 ... 1995 ... ҚР ... ... заң және нормативтiк актiлерiнiң жинақтары Алматы т.1-
т.5.
3. Қазақстанның ұлттық ... 2003 ... 2002 ... ... Республикасы ұлттық банкiнiң жылдық есебi. Алматы
2000 г.
5. Қазақстан Республикасы ұлттық ... ... ... 1996 ... ... Қазақстан Республикасы ұлттық банкiнiң Жаршысы 2003 г.
7. Банковское дело. ... ... ... ... 1996 ... Банковское дело. Справочное пособие лод ... ... 1993 ... ... Э.Дж.Кемпбелл К.Д.Д. Банковское дело и денежно-кредитная политика
М.-Л.1991 ... ... А.Е. ... ... ... ... на ... развития экономики //Деньги икредит //1995 г.6.-с.4.
11. О.И.Лаврушин . ... дело ң ... ... Банки Казахстана 1-12.Алматы 2000г.
13. Новейшие банковские технологии.1-12 .Москва ... ... ... Ж. ... Казахстана и маркетингң. А.2001г
15. Каржы каражат .9-10.Алматы 2000г.
16. Тимоти У.Кох. «Управлени ... . ... ... ... Т.В. ... ... банковской сферық //Деньги и
кредит //б.-с.IО 1995.
18. Усоскин В.М. ... ... банк ... и ... ... Вазар-ферро 1994г.
19. Банковские технологии 2002г.
20. Банковские технологии 2003г.
21. РЦБК 11.2003г.
22. Марченко Г.А. «Развитие ... ... в ... ... ... ... ... Банковский маркетинг М.1993г.
24. «Банки и кредитная политика в условиях переходной экономики А.1995г.
25. «Основы банковского менеджмента под редакцией О.И.Лаврушина М., ... ... ... ... ... ... в фондовые операции''
М.Финансы и статистика ,1991г.
27. Миловидов В.Д. Современое банковское дело Опыт США ... ... ... В.А. ... балансов капталистических коммерческих банков(
М. 1992 г.
-----------------------
ПРЕЗИДЕНТ
Ұлттық банк
Коммерциялық банктер
Сақтандыру компаниялары
Шетелдiң ... ... ... мiндеттерi
Ақшалай қаражаттарды шоғырландыру
Шаруашылық қаржылардың кассирiнiң функциялары
Эмиссия
Банктiң операциялары
Депозиттердi қабылдау
Ақшалай төлемдермен есеп-айырысулар жѕргiзу
Несие беру
Банктердiң сыртқы экономикалық ... ... ... несие
Сатыпалушыға несие
Лизинг
Несиелердi сақтандыру
Поручительство

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"әртүрлі шет елдердегі жұмысшыларды ынталандыру және қызметтерін жетілдіру реформалары"13 бет
XX ғасырдың басындағы қазақ зиялыларының атқарған қызметтеріне саяси талдау57 бет
«АТФБанк» АҚ-ның негізгі қызметтерін ұйымдастыру16 бет
«Екінші деңгейлі банктер қызметтеріне бақылау және қадағалау»66 бет
Автомобиль көлігімен жүк тасымалдау қызметтерін көрсету18 бет
Апаттық-құтқару қызметтерінің міндеттері мен әрекеттері. Құтқарушының құқықтары мен міндеттері5 бет
Ақшаның қызметтерін, түрлерін және айналыс әдістерін талдау26 бет
Банк қызметтерін қаржылық қадағалау және оны ұйымдастырудың негіздері76 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банкті ұйымдастыру және оның қызметтерінің ерекшеліктерімен танысу52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь