Гипертонияға қарсы


Гипертонияға қарсы
Күретамыр гипертониясы (артериальная гипертония) кең тараған аурудың бірі. Адам денесіндегі қан тамырларымен қан белгілі бір қысыммен ағады Адамның жасына қарай, қан қысым қалыпты жағдайда 120-140 мм сынап бағанасына дейін болу керек Бірақ адамның қан қысымы үнемі қалыпты жағдайдағыдай болып тұрмайды, кейде ол 200 мм сынап бағанасына дейін көтерілуі мүмкін Бұл көрсеткіш қауіпті аурудың негізгі белгісі болып табылады мұны гипертония немесе қан қысымының көтерілуі деп атайды. Күретамыр гипертониясы-күретамырдағы қан кысымының әуелде ауық-ауық, кейін үнемі көтерілуіне байланысты туындайтын созылмалы ауру.
Оның пайда болуына ашуланшақтық, күйгелектік, күйзеліс (стресс), тұқым қуалаушылық, тұзды майлы тамақты көп ішу, шылым шегу, аз қимылдау басқада көп деген факторлар әсер етеді.
Негізгі белгілірі
Күре тамыр гипертониясына шалдыққанын науқастар көбіне білмей қалады. Қан кысымының бастапқы кезінде ешқандай ерекше белгі сезіле қоймайды. Аңда - санда басы аурып, құлағы шулайтынына, ұйқысы бұзылып, еңбек қабілетінің төмендегеніне мән бермейді. Ал бұлар күретамырлық қан қысымының бастапқы белгілері болып саналады.
Аурудың екінші кезеңінде бастың ауруы, айналуы жиіленеді, ентігу пайда болады, жұрек тұс аурып, жүрек айнып, құсуы мүмкін, көз нұры кеміп, тынысы тарылады, ұйқы басып, қол қалтырап, таңдай кеуіп екі бет қызарады. Күре тамырлық криз пайда болуы ықтимал.
Үшінші кезеңде қан кысымы шырқау шегіне жетеді де, сол күйі қалады Кеселдің жоғарыда айтылған белгілері күшейе түседі.
Қан қысымы неге көтеріледі?
Мұның басты себебі - қан тамырларының тарылуы. Соның салдарынан қанның айналуына, қанның тамыр бойымен жүруіне қиындық туады да қысым көтеріледі. Тамырда склероздық өзгерістер өріс алады. Осы қалып бірнеше жылға созылады. Күретамырдағы қан қысымының қатты көтерілуі жүрекке үлкен күш түсіреді, яғни жүректің қан тамырлары тарылып, оған жүрек қанды күшпен айдайды. Осымен бірге мида бүйректе және көз қан тамырларында қан айналу процесінің бұзылуы байқалады. Гипертония көп жағдайда, қан тамырлар қысымын реттеп отыратын орталық жүйке жүйесінің бұзылуынан, мысалы әр түрлі жүйке аурулары, қатты қорқыныш, шаршау және ағзадағы зат алмасу процесінің бұзылуынан болады. Қан тамырларының зақымдануы (инфаркт) мыйға қан құйылу (инсульт), бүйрек, көз қан тамырларының зақымдануына апарып соқтырады.
Күретамыр гипертониясын болдырмау шаралары
Сақтана білген жағдайда гипертония ауруына шалдықпауға болады. Ол үшін кісі ең алдымен өз көңіл күйіне өзі иешілік етуге, реніштен, ашудан аулақ болуға тиіс. Қандай қиын кездеде бәрін сабырға жеңдіріп, жүйкені тынықтыра білу керек.
Екіншіден, тиімді тамақтану бойынша ұсыныстарды сақтау, атап айтқанда:
- мал майларын пайдалануды доғару, майдағы қажеттілікті өсімдік майлары есебінен толықтыру.
- тұзды тәулігіне 4 граммға дейін шектеу және калий тұздарымен бай азықты пайдалану ( ас бұршақ, курага, құрма, теңіз қырыққабаты) .
- жұмыртқаның сарысын қолдануды шегеру;
- ем-дәмге сұлы мен жүгері үлпегін, түйе бұршақтан жасалған азықты енгізу;
- жемістер мен көкөністерді пайдалануды ұлғайту ( күніне 400гр) .
- кофе, алкогольды пайдалануды шектеу.
Дененің артық салмағын төмендету:
Дене салмағының индексін қадағалап отыру керек. Ол үшін кг-мен есептелген салмағыңызды бойыңыздың квадратына бөлсеңіз болғаны. Дене салмағының индексі:
- 20-25 төңірегінде қалыпты түрі;
- 25-тен жоғары артық салмақ,
- 30-дан жоғары - семіру.
Үшінші талап- темекі шегуден толығымен бас тарту.
Төртінші талап-дене еңбегімен шұғылдану жүріп-тұрып көп қозғалу, жаяу жүру. Тек ескеретін нәрсе - жаяу жеүргенде оның қарқынын бірден күшейтуге болмайды, мұнда жылдамдықтан гөрі жолдың ұзақтығының маңызы зор, ал жолдың ұзақтығы кісінішаршатпайтындай болғаны жөн.
Күретамырлық қан кысымын өлшеу медицина қызметкерлерінің жұмысы . Алайда оны әркімнің өзі білуінің де артықтығы жоқ. Қан кысымын отырғанда, жатқанда, түрегеліп тұрғанда да өлшей береді. Бірақ кісінің көңіл күйі орнықты, жағдайы жайлы болуы тиіс. Өлшеу бір ретпен шектелмейді, әбден көз жеткенше 2-3 рет қайталанады. Жалпы, өзінің күнделікті, қалыпты қан қысымын кім кімнің де білгені жөн.
Жүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы ұсынған қалыпты жағдайдағы күретамырлық қан қысымы 140/90 мм сынап бағаны. Күретамырлық қан қысымы кезінде бұл көрсеткіш 160/95 және одан жрғары болуы мүмкін.
Қазіргі таңда гипертонияға қарсы қолданылытын дәрі дәрмекте, небір емдік тәсілдерде жеткілікті. Қан қысымы көтерілгендердің бірқатары қашан ауруы асқынғанша, өзінің сырқат екенін сезбейдіде емделмей жүре береді.
40 жастан асқаннан кейін күретамыр гипертониясын өткізіп алмау үшін жылына бір рет дәрігерге көрініп тексеріліп қоюды әдет еткен дұрыс. Ал күретамырлық
- Іс жүргізу
- Автоматтандыру, Техника
- Алғашқы әскери дайындық
- Астрономия
- Ауыл шаруашылығы
- Банк ісі
- Бизнесті бағалау
- Биология
- Бухгалтерлік іс
- Валеология
- Ветеринария
- География
- Геология, Геофизика, Геодезия
- Дін
- Ет, сүт, шарап өнімдері
- Жалпы тарих
- Жер кадастрі, Жылжымайтын мүлік
- Журналистика
- Информатика
- Кеден ісі
- Маркетинг
- Математика, Геометрия
- Медицина
- Мемлекеттік басқару
- Менеджмент
- Мұнай, Газ
- Мұрағат ісі
- Мәдениеттану
- ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
- Педагогика
- Полиграфия
- Психология
- Салық
- Саясаттану
- Сақтандыру
- Сертификаттау, стандарттау
- Социология, Демография
- Спорт
- Статистика
- Тілтану, Филология
- Тарихи тұлғалар
- Тау-кен ісі
- Транспорт
- Туризм
- Физика
- Философия
- Халықаралық қатынастар
- Химия
- Экология, Қоршаған ортаны қорғау
- Экономика
- Экономикалық география
- Электротехника
- Қазақстан тарихы
- Қаржы
- Құрылыс
- Құқық, Криминалистика
- Әдебиет
- Өнер, музыка
- Өнеркәсіп, Өндіріс
Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор #1 болып табылады.

Ақпарат
Қосымша
Email: info@stud.kz