Сақтандыру нарығы

Кiрiспе

1 Тарау Сақтандыру нарығының теориясы.
1.1. Сақтандыру нарығының жалпы түсiнiгi.
1.2Мемлекеттiк сақтандыру бақылауының құрылымы және қызметi.
1.3 Шет елдегi сақтандыру.

2 Тарау Қазақстандағы сақтандыру iсiнiң ұйымдастыру негiздерi.
2.1 Қазақстандағы сақтандыру iсiнiң негiзгi этаптарын ұйымдастыру және дамыту.
2.2 Құқық жүйесiндегi сақтандыру.
2.3 Сақтандырудағы маркетинг.

3 Тарау Сақтандыру ұйымдарының қаржысын талдау
3.1.Сақтандырушы қаржысын ұйымдастырудың жалпы принциптерi.
3. 2 Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығын талдау.

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Кiрiспе
Ежелгi тұрмыс уақытысынан бастап, адамзат мүлiкке ие бола бастаған уақыттан, ол оны ұрлау, өрттену қаупi, су алып кету, басқа да жағдайлардан сақтану жайлы ойлай бастады.
Өндiргiш күштер дамыған сайын және материалдық байлық жинақталған сайын өндiрiстiк қоғамда әр меншiк иесiнде өз мүлкi үшiн сабырсыздық, және тәуекелдiк факторлары белең ала бастады.
Өмiрлiк тәжiрибе көрсеткенде, алапат құбылыс кезiнде үлкен аймақтың өзiнде шаруашылықтың барлығы шығынға Үшырамайды, және алапат құбылыс — сирек кездесетiн құбылыс. Бұл жағдай жеке материалдық немесе ақшалай резерв құру емес, жинақтау жасау, бiрақ қоғамдық кассаға қатысушылар көп болған сайын, әрқайсысына аз бөлiгi берiледi.
Осылай, адамдар қоғамында бiрiккен тiзбектелген жинақтау тұтыну негiзiнде қоғамдық қатынастың жаңа категориясы, сақтандыру деп аталатын, алғашқы мағынасы қорқыныш, сөзiнен алынған.
Сақтандырудың алғашқы түрі натуралды сақтандыру запастары: бидай, фураж, тағы басқа өнiмдер және әр жақтан натуралдық жарна ретiнде алынған материалдардан құрылған қор.
Бiрақ тауарлы-ақшалай қатынастар дамыған сайын сақтандырудың Бұл түрі шығынды жабу мүмкiндiктерiн қанағаттандыра алмады. Сондықтан уақыт өткен сайын натуралды түрі бiртектi запастар көлемiнде ғана қолданыла бастады және ақшалай тұрде ауыса бастады.
Сақтандырудың ақшалай түрі прогрессивтi, ыңғайлы және жұмсақ болып, алғашында өзара сақтандыруда, одан кейiн қатысушылар өзара шығындарын ақшамен жаба бастады
17 ғасырдың басында нарықтық қатынастар дамыған сайын алдынғы қатарлы елдерде, қаржылық және несие-банктiк жуйе дамып және бекiген сайын өзара сақтандыру жеке сақтандыруға өстi, бизнестiң жеке дамыған түрі ретiнде, арнаулы сақтандыру кәсiпорындары ретiнде қалыптаса бастады.
Сол уақыттан бастап сақтандыру жайлы ғылым пайда болып, дами бастады.
Отандық сақтандыру ғылымы жиырмасыншы жылдан бастап өсiп және мемлекеттiк сақтандыруды дамытумен, оның қоғамдық өндiрiс процессiнiң дамуына қатынасы, ұлттық кiрiстi бөлу, халықтың материалдық жағдайымен айналыса бастады.
Қазіргі таңдағы қазақстандық сақтандыру ғылымы алдында отандық сақтандыру нарығын дамыту проблемасы, әсiресе нарықтық экономикаға көшу периодында , мiндетi тұр.
Қазақстандық сақтандыру нарығы мемлекетiк сақтандыру жүйесi, 90 жылы түпкiлiктi өзгерiске Үшыраған монополие базасы негiзiнде құрылды. Отандық нарық, дамыған сайын монополиялардан арыла бастады. Тәжiрибеге жаңа сақтандыру түрлерi енгiзiлуi, сақтандырушылар алдында жауапкершiлiктi күшейттi.
Дамыған елдерде сақтандыру экономиканың стратегиялық секторларының бiрi. Мүлiк немесе кiрiсi жоғалғанда, шығынды жабуға кепiлдiк бере отырып адамдарды қорғау арқылы, қоғамда сақтандыру әлеуметтiк-экономикалық тұрақтылықты қамтамасыз етедi. Сақтандыру компанияларының резервтерi өндiрiстiк және өндiрiстiк емес сфералардың салаларында инвестицияның тиiмдi көзi болып есептеледi.
Ірi көлемдi табиғи немесе техногендi үлкен көлемдi алапаттар кезiнде шаруашылық субьектiлерiнiң бұзылуы әсерiнен адамдар өмiрiне қауп әкеледi. Сақтандыру жүйесi арқылы оның макроэкономикалық ситуацияға әсерiн бiлуге болады.
Қазақстанға өндiрiстiк және өндiрiстiк емес салалардың байланыс деңгейiнде сақтандырудың потенциалды ролi жоғары. Бiрақ сақтандыру резервтерiнiң жеткiлiксiздiгi стихиялық апат, авария немесе техногендi катастрофа болған жағдайда өнiмдi тұтыну, жинақтау, бөлудi жоспарлауды бұзуға әкеледi. Сондықтан нарықтық экономикада халық шруашылығы комплексiн жандандыру жүрiп жатқанда, сақтандыру, елдiң тағдырын анықтауда негiзгi экономикалық мiндеттердi шешуде шетте қалмауы тиiс.
Өкiнiшке орай, кейбiр сақтандыру компанияларына, жабайы нарық, рецидивтерi кедергi жасайды. Сақтандыру iсi мамандарының бiлiктiлiгiнiң төмендiгi, сақтандырудың теориялық және практикалық сұрақтарда жақсы бағыт ала алмайтындығы байқалады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. “Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме” 1.04.99. и нормативные акты по финансам 2001.04
2. Республика бюджетiнiң ҚР Заңдары 1998-2001 жылдар;
3. Аманбеков Б “Бюджет есептерi” Қазақстан қаражаты-1999 жыл. N8
4. Амрекулов Н “Қаржы жѕйесiн ұйымдастыру және бюджет жүйесi” Т.Экономика –2000 жыл.
5. Аблиакимов К Бюджет-1999. “Баға және талдау” Қазхстанская правда 1998 жыл N12
6. Бюджет саясаты Стаистика бюджет және аудит 1992 ж.
7. Бизнес жоспар әдiстемелiк материалдар. Р.Г. Маниловский –М: 1996 жыл
8. Жанибеков С. Бюджеттiң орындалуын қадағалау маңызы Қазақстан қаржысы –1997жыл N11.
9. Жѕнiсова Н.А Бюджет саясаты. Саясат-2001-1
10. Жанибеков С. Бюджеттiң орындалуын қалай көтеру керек. Қазақстан қаржысы199жыл N8
11. Иманбердиев Б.Ж Қазақстан Республикасындағы экономикалық саясаттың экономикалық өсу нәтижелерi. Статистика есеп және аудит –1999 жыл N2
        
        Кiрiспе
1 Тарау Сақтандыру нарығының теориясы.
1.1. Сақтандыру нарығының жалпы түсiнiгi.
1.2Мемлекеттiк сақтандыру бақылауының құрылымы және қызметi.
1.3 Шет елдегi сақтандыру.
2 Тарау Қазақстандағы ... ... ... ... ... ... ... негiзгi этаптарын ұйымдастыру және
дамыту.
2.2 Құқық жүйесiндегi сақтандыру.
2.3 Сақтандырудағы маркетинг.
3 Тарау Сақтандыру ұйымдарының қаржысын талдау
3.1.Сақтандырушы қаржысын ұйымдастырудың жалпы принциптерi.
3. 2 ... ... ... нарығын талдау.
Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Кiрiспе
Ежелгi тұрмыс уақытысынан бастап, адамзат ... ие ... ... ол оны ... ... ... су алып ... басқа да
жағдайлардан сақтану жайлы ойлай бастады.
Өндiргiш күштер дамыған сайын және ... ... ... өндiрiстiк қоғамда әр меншiк иесiнде өз ... ... және ... ... белең ала бастады.
Өмiрлiк тәжiрибе көрсеткенде, алапат құбылыс кезiнде үлкен аймақтың
өзiнде шаруашылықтың барлығы шығынға Үшырамайды, және ... ... ... ... құбылыс. Бұл жағдай жеке материалдық немесе ақшалай резерв
құру емес, жинақтау ... ... ... ... ... көп ... әрқайсысына аз бөлiгi берiледi.
Осылай, адамдар қоғамында бiрiккен тiзбектелген жинақтау ... ... ... жаңа категориясы, сақтандыру деп аталатын,
алғашқы мағынасы ... ... ... алғашқы түрі натуралды сақтандыру ... ... тағы ... ... және әр ... ... ... ретiнде алынған
материалдардан құрылған қор.
Бiрақ тауарлы-ақшалай қатынастар дамыған сайын сақтандырудың Бұл
түрі шығынды жабу ... ... ... ... ... ... ... түрі бiртектi запастар көлемiнде ғана қолданыла
бастады және ақшалай тұрде ауыса бастады.
Сақтандырудың ... түрі ... ... және ... болып,
алғашында өзара сақтандыруда, одан кейiн қатысушылар өзара шығындарын
ақшамен жаба бастады
17 ... ... ... қатынастар дамыған сайын алдынғы қатарлы
елдерде, қаржылық және несие-банктiк жуйе дамып және бекiген ... ... жеке ... өстi, ... жеке ... түрі ... ... кәсiпорындары ретiнде қалыптаса бастады.
Сол уақыттан бастап сақтандыру жайлы ... ... ... дами ... ... ғылымы жиырмасыншы жылдан бастап өсiп және
мемлекеттiк сақтандыруды ... оның ... ... ... ... ұлттық кiрiстi бөлу, халықтың ... ... ... ... ... сақтандыру ғылымы алдында отандық
сақтандыру нарығын дамыту ... ... ... ... ... , ... тұр.
Қазақстандық сақтандыру нарығы мемлекетiк сақтандыру жүйесi, 90 жылы
түпкiлiктi өзгерiске Үшыраған ... ... ... ... ... ... сайын монополиялардан арыла бастады. ... ... ... ... ... ... жауапкершiлiктi
күшейттi.
Дамыған елдерде сақтандыру экономиканың стратегиялық секторларының
бiрi. Мүлiк немесе ... ... ... ... ... бере отырып
адамдарды қорғау арқылы, ... ... ... ... етедi. Сақтандыру компанияларының резервтерi
өндiрiстiк және ... емес ... ... ... көзi болып есептеледi.
Ірi көлемдi табиғи немесе техногендi үлкен көлемдi алапаттар кезiнде
шаруашылық субьектiлерiнiң бұзылуы әсерiнен адамдар ... қауп ... ... арқылы оның макроэкономикалық ситуацияға ... ... ... және өндiрiстiк емес салалардың байланыс
деңгейiнде сақтандырудың потенциалды ролi ... ... ... ... ... апат, авария немесе техногендi
катастрофа болған жағдайда өнiмдi ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикада халық шруашылығы комплексiн
жандандыру жүрiп жатқанда, сақтандыру, елдiң тағдырын анықтауда негiзгi
экономикалық мiндеттердi ... ... ... тиiс.
Өкiнiшке орай, кейбiр сақтандыру компанияларына, ... ... ... ... ... iсi мамандарының бiлiктiлiгiнiң
төмендiгi, сақтандырудың теориялық және практикалық сұрақтарда жақсы бағыт
ала алмайтындығы байқалады.
1 ... ... ... ... ... нарығының жалпы түсiнiгi.
Сақтандыру нарығы - сұраныс пен ұсыныс қалыптасатын, сату-сатып
алу обьектiсi ретiнде сақтандыру қорғауы ... ... ... ... ерекше әлеуметтiк-экономикалық сала.
Сақтандыру ... ... ... негiзi-алдын-ала ойламаған
жағдайлардан зардап шеккендерге ақшалай көмек көрсетуi ... ... ... ... ету. ... нарығы сақтандыру қоры
қалыптасып және бөлiнетiн қоғамды сақтандыру арқылы қорғаудың ақшалай
қатынастар ... ... ... ... ... сақтандыру қызметiне қоғамдық
тұтыну және оны қанағаттандыратын ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастар
жүйесiндегi орнын және маңызын өзгертедi. ... ... ... тең құқылы субьектiлерiне айналады.
Реттеушi сақтандыру нарығы әртүрлi құрылымдық бөлiмдерден тұратын
күрделi, интеграциялық жүйе. Сақтандыру нарығының ... ... ... ... сақтандыру компаниясы. Осы жерде сақтандыру
қорының қалыптасуы және ... ... ... ... ... коллективтi ойлардың байланысы жүргiзiлдi.
Сақтандыру компаниясы - сақтандыру ... ... және ... ... ... шешiм қабылдайтын, тарихи анықталған сақтандыру
қорының қоғамдық түрі. Сақтандыру ... ... ... тән. ... компаниясының экономикалық ерекшелiгi оның
ресурстарының толық даралығымен сипатталады. ... ... ... ... ... ... қарым-қатынас жасайды.
Нарықтық экономика өз азаматтарын ... ... ... ... өз қалауымен шешедi. Адам өз кiрiсiн ... ... бiр ... ... ... ... ... құқылы.
Адамдарға өз еркiмен кiммен ... ... ... ... ... ... нарығы, кең көлемде сақтандыру қызметiн ұсына отырып
ескередi.
Нарықтық экономикадағы сұраныс пен ... ... ... ... ... ... қызметiнiң шығуына әкеледi.
Сақтандырушылар арасында сақтандыру қызметiне қойылатын баға ... ... ... туғызады. Экономикалық бәкелестiкте ... ... ... атқарады. Бiрақ бәсекелестiк сақтандыру нарығында
табысқа әкелмейдi.
Андеррайтер сақтандыру полисiн ... ... ... шешiм,
қоғамдық тәжiрибемен бекiтiлiп, күтуге негiзделген. Нарықтық экономикада
сақтандырушы өз сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... шыға отырып, жауапты тұлға болып
есептеледi, себебi кәсiпорынның iсiне жауап беретiн болғандықтан, заңға
сәйкес ... ... ... ... ... ... өнiмiн сату-сатып алумен
айналысатын экономикалық ... ... ... ... ... ... ... байланысты қамтамасыз етедi. Бұл ... ... ... тану ... ... ... тауар
шаруашылығында қалыптасады және оның бөлiнбейтiн маңызды элементi болып
есептеледi. Оның шығу шарты қоғамдық ... бөлу және ... ... ... ... ... қатынастар дамуының дәрежесiн
анықтайды Сақтандыру нарығы нарықтық қатынастардың ... ... ... ... олар ... ... сату-сатып алу
партнерларын тең, көлденең және ... ... ... ... ... қызметiн мемлекеттiк реттеу элементi келiсiм, келiсiлген
жағдайларды және бәсекелестiктi ... ... ... ... бөлу ... ... ... құрылымы институционалды және территориалды
аспектiлердi сипаттайды.
Институционалды аспектi акционерлi, корпоративтi, ... ... ... ... ... көрсетiледi. Территориалды
аспектi жергiлiктi сақтандыру нарығы, ұлттық және әлемдiк сақтандырунарығы
болып ... ... ... ... ... шектеулердi қоғамдық
– экономикалық прогресс жолында ... ... ... ... сақтандыру нарығын әлемдiк деңгейге көтеруге әкеледi. Осындай
итеграция мысалы ... ... ... ... құрылуын
айтуға болады.
Сұраныс пен ұсыныс көлемiне қарай сақтандыру қызметiн iшкi, ... ... ... ... деп ... ... ... нарығы – белгiлi сақтандырушыны ... ... ... сұраныс бар жергiлiклi нарық .
Сыртқы сақтандыру нарығы – iшкi нарықтың сыртында орналасқан аралас
сақтандыру компанияларына ... ... ... ... ...... шаруашылыққа қызмет көрсететiн
сұраныс пен ... бiр ... ... нарық: жеке сақтандыру, мүлiктiк
сақтандыру жауапкершiлiктi сақтандыру, ... ... ... ... ... ... ... сатушылар, сатып алушылар
және делдалдар, ассоциациялар есептеледi. Сатушылар ... ... ... ... ... ... ... және заңды
тұлғалар шыға алады. ... мен ... ... арасында делдал ретiнде
сақтандыру агенттерi және сақтандыру брокерлерi шыға алады.
Сақтандыру нарығының ... ...... ... ... негiзiнде заңды немесе жеке тұлғаға ұсынылуы мүмкiн. Егер ... ... ... ... ... ... ... мiндеттi тұрде
болады
Қазіргі ... ... ... ... ... сақтандыру саласына кең қолдануына ... ... ... сақтандыру екi бағытқа: арнайы және универсалды
қызмет болып дамуда.
Қоршаған ортаның диалектикалық бiрiгуi. lшкi орта сақтанушы ... ... жүйе ... жағынан басқарылмайтын элементтерден
тұрады. Сыртқы орта iшкi ортаны қоршап және шектеп тұрады.
Lшкi жүйеге сақтандыру ... ... жүйе ... басқарылатын айнымалылар жатады. Осы сақтандыру компаниялармен
басқарылатын айнымалылардың негiзгiлерi: сақтандыру өнiмдерi, ... ... ... жүйесi, сұраныстың қалыптасуы, тарифтер
жүйесiнiң икемдiлiгi, сақтандырушының жеке инфраструктурасы.
Сонымен ... iшкi ... ... жаулап алу мақсатына жетуге
бағытталған сақтандырушымен басқарылатын айнымалылар нарықтық жүйе ядросына
кiрмейтiндер де нарықта ... ... ... бiлдiретiн
материалдық, қаржылық және сақтандыру компанияның адамдық ресурстары
жатады. ... ... ... ... ... орын ... Көп
жағдайда сақтандыру қоғамының басшысының бiлгiрлiгiне де байланысты.
Осы факторлардың жиынтығы ... ... ... ... ... ... ... бiр-бiрiмен байланысты. Бас
менеджер тиiмдi вариантты таңдай бiлуi ... ... ... ... алып ... ... бiрi. Бұл жеке және мүлiктiк сақтандыру түрінiң ... ... ... ... ... жаңа ... ... екенiн шешедi.
Тарифтiң жұмсақ жүйесi сақтандырушы басқаратын iшкi нарық ... ... ... компаниясының басшысы мақсатты бағытталған
тарифтiк саясат таңдауы тиiс.
Нарықтың сыртқы қоршаған ортасы өз-ара байланысқан ... ... ... iшкi ... ... және оған әсер етiп отырады. Сақтанушы өзiнiң
коммерциялық жұмысын сыртқы орта жағдайында жоспарлап жүргiзiп отырады.
Нарық - ... жүйе ... ... оны ... ... сақтандыру
нарығы оқшауланбаған .
Жоғарыда атап өтiлгендей негiзгi элементтерге нарықтық сұраныс,
бәсекелестiк, ... ... ... ... жатады.
Потенциалды сақтандырушы шешiмi келесi экономикалық және психологиялық
алғы шарттарға байланысты:
• адам өз ... ... ... ... ... ... ... тиiмдi жұмыс жасайды.
Кез-келген сақтандыру компаниясының қызметi сақтандыру қорының тарихи
анықталған ұйымдастыру ... Ол ... ... тығыз байланыста.
Экономикалық ортадағы сақтандыру компанияларының қызметiне қарай ... ... ... Нарықтық экономикада сақтандыру жүйесiнiң
негiзгi мiндеттерi сақтандыру және консультациялық қызмет ... ... - ... және ... ... қызметiн көрсету.
Дамыған елдерде сақтандыру компаниялары жиi кездесетiн ... ... ... ... ... ... ... топтарының шығуы
--құнды қағаздарға инвестиция салу
--клиентура жағынан сұраныстың өсуi
--қаржылық алдаулар
--көп елдердегi саяси ... ... тең емес ... құрылым
--жаңа ақпараттық технологиялардың пайда болуы
--сақтандыру жұмысшыларының жеке ... ... елде ... бар ... еншiлес компаниялары бар сақтандыру
компаниялары ... ... ... ... ... сала ... әсер ... персоналдарға клиенттер сұранысы тығыз
байланысты. Сақтандыру ... ... ... ... өсуге
байланысты қызмет көрсетуден жоғары стандарттар талап ете бастады.
Жаңа ақпараттық технологиялар Батыстың сақтандыру ... ... ... ... ... қызметiнде жаппай
стереотип ұғымын өзгерттi. Сақтандыру ақпараттарын компьютерлеу еңбек
өнiмдiлiгiн арттырып, ... ... ... ... бердi.
Жұмыс көп бөлiгiн аз жұмысшылар жасайды. Бiрақ электронды жүйе жұмысына
бағдарламашылар, компьютер инженерлерi ... ... ... ... жол ... ... қызметiнде
несие карточкаларын енгiзуге себепкер болды. Сақтандыру компаниялары мен
коммерциялық ... ... ... ... ... 10 жылдықта банк тәжiрибесiнде ”банкассюранс” терминi кең орын
ала бастады, аударғанда ”банктiк сақтандыру” ... ... ... ... iсiне ... бiр ... ... құрылуы. Бұл клиенттермен келiсiлетiн ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақыларын
алу үшiн, онда ол – ... ... ... ... ... қазiргi таңдағы сақтандыру нарығының даму
деңгейi сақтандыру iсiн монополизациялауды күшейтедi. Осыған байланысты оны
төрт түрлi ұйымдастырушылық формасына бөлуге болады.
Көлденең интеграция—аз iрi ... ... ... ... ... ... – сақтандыру компаниялардың басқа сфераға өтуi.
µлтаралық сақтандыру компаниясы сақтандыру iсiнде кең тараған жоқ.
Диверсификация—сақтандырушының ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру нарығында
диверсификацияның келесi негiзгi типтерi бар.
■ сақтандыру компаниясы ... бiр ... ... ... ... ... иесiне айналады.
■ сақтандыру компаниялары қаржы-несие саласында еншiлес компаниялар
құрайды.
Сақтандыру компаниялары сақтандыру нарығының ... ... ... ... ... ... компанияларының қаржы
ресурстарына 50 процентке жуық ұзақ мерзiмдi несиелерден келедi.
Сақтандыру ... ... ... ... жеке және ... акционерлiк, өзара,
мемлекеттiк және ... ... ... ... қарай: мамандандырылған, универсалды
және қайта сақтандыру.
■ қызмет көрсету ... ... ... аймақтық, ұлттық және
халықаралық.
■ Жарғылық капитал көлемiне және сақтандыру көлемiнiң түсу көлемiне
қарай: iрi, орташа және ... ... ...... сату ... ... орталықтандыру негiзiнде сақтандыру қорын ұйымдастыру түрі.
Ашық және жабық акционерлiк қоғамдар түрі бар.
Акционерлiк ... ... – өз ... бар, ... ... тұлға. Акционерлiк сақтандыру қорының жоғарғы органы акционерлердiң
жалпы ... ... ... бiр рет ... ал ... ... кеңесi айналысады. Акционерлiк қоғамның оперативтi-қаржылық
қызметiн тексерумен ... ... ... ... ... ... нәтижесi акционерлер жиналысында оқылады.
Сақтандыру компаниясының орындаушы органы дирекция болып есептеледi, ол
басқару қызметiмен айналысады. ... ... ... жиналыста
анықталып, жарғыда бекiтiледi.
Акционерлiк сақтандыру қорының жарғылық капиталы акция көмегiмен
құрылады.
Сақтандыру компаниясының өкiметтiлiгi ... ... ... iздеумен айналысады, бiрақ коммерциялық қызметпен айналыспайды.
Сақтандыру компаниясы агенттiгiне өкiлеттiлiктiң барлық қызметiмен
айналысуға рұқсат берiлген.
Сақтандыру ... ... ... тұлға құқықсыз ерекше
сақтандырушының бөлiмi.
Аффилиривтi сақтандыру компаниясы — бақылау акцияларынан ... аз ... ... ... ... ...... қатысуы үлестiк
орталықтандырылған құралдар ... ... ... қоры. Іоғам
қатысушылары сақтанушы және сақтандырушы ретiнде шыға алады. Сақтандырушы
қоғам ... ... ... ... ... кiрiс ... шығынды бөлуге
қатысады.
Өзара сақтандыру қоғамының жоғары органы мүшелерiнiң жалпы жиналысы.
Индустриалды дамыған елдерде қазiргi таңда өзара сақтандыру ... жеке ... ... концентрацияланады. Pridental
Insuranse kompany of Amerika ---АІШ төңiрегiнде iрi ... ... ... ... қоғамының шығындарынан кiрiсi көбейсе резервтiк
қорды толтыруға жұмсалады.Іалғаны дивидент төлеуге ... ... ... ... ... маңызы өсуде. Жапонияда ... ... жеке ... ... үлгiсi. Өзара сақтандыру
қоғамының қызметi акционерлiк сақтандырушы сияқты ... ... Кей ... Өзара сақтандыру қоғамының қызметi жайлы заң
қабылданған.
Өкiметтiк сақтандыру ...... ... ... емес ... ... компаниясы — мемлекетке негiзделген құқықтық
ұйымдасқан сақтандыру қоры.
Жеке сақтандыру компаниясы бiр семьяға немесе бiр ... ... ... жеке ... ... мысал ретiнде ағылшынның
«Ллоидта” төрт негiзгi сақтандыру қызметi қамтылған: теңiз, теңiздiк ... және ... ...... ... ... сақтандыру
көзқарасына қызмет ететiн акционерлiк сақтандыру компаниясы. Кэптив еншiлес
сақтандыру компаниясы болуы мүмкiн.
Ресей Федерациясында кэптив ... ... ... ... ... ... ол ... компаниясы «Лукоилдың” жүйесiне қызмет
етедi.
Мемлекеттiк емес зейнет ақы қоры – сақтандырушылар анықталған ... ... ... ... жеке сақтандыру.
1.2Мемлекеттiк сақтандыру бақылауының құрылымы және қызметi.
Сақтандырушы қызметiнiң түпкiлiктi тұрде ... ... ... бар, себебi шығынды жабуға және өндiрiстi
үздiксiз қамтамасыз етуге бағытталған.
Жауапкершiлiктiң жоғары ... ... ... бақылау жасауды талап
етедi. Бұл бақылау сақтандырушының қаржылық жағдайы мен оның мiндеттемелер
бойынша төлем төлеу қабiлетiн ... ... ... ... ... есеп ... ... тек белгiлi сақтандырушыға ғана
емес, жалпы ... ... ... ... ... ... негiзгi проблемасы - сақтанушыға ... ... ... ... ...... саласының бiр бөлiгi ретiнде
мемлекеттiк реттеудiң обьектiсi. Сақтандыру бақылауы ... ... ... үш ... ... олардың көмегiмен
сақтандырушылардысенiмдi қорғау мүмкiндiгi туады.
1.Негiзгi қызметi – сақтандыру ... ... ... ... ... ... Тiркеу кезiнде сақтандырушының iскерлiгi ескерiледi.
Мемлекеттiк сақтандыру ... ... ... ... ... беру
арқылы құжатталады.
2. Әрбiр сақтандыру қызметiмен айналысатын тәжiрибелi маман ашық және ... ... ... ... ... құқықтық тәртiптi қолдау. Мемлекеттiк сақтандыру бақылау
органы заң бұзушылық болған жағдайда iс қозғауға құқылы.
Сақтандыру ... ... ... ... ... лицензиялайды, ол мiндеттi тұрде
жүргiзiледi және Іаржы министрлiгiмен берiледi.
Лицензия алу үшiн ... шарт ... ... ... ... ... ... төленуi.
Лицензия алу үшiн тiркеуден өткеннен сақтандырушы келесi құжаттарды
көрсетуi тиiс:
■ үш ... ... ... ... даму ... операциялар бойынша скақтандыру шартымен ережелерi.
■ қолданылатын тарифтер, мөлшерi және ... ... ... құжаттар өткiзiлген күннен бастап 60 күн ... ... ... ... ... ... қойылған мiндеттердi iске асыру үшiн сақтандыру бақылау ... ... ... ... ... жеке жақтарын
тексеруге
■ сақтандыру ұйымдарынан қажеттi ақпараттарды ... ... ... үшiн ... ... ... ... құрылып жатқан резервтерге бақылау жасауға
■ уақытша бос ақша құралдарын сақтандыру ұйымына салуды бақылауға.
Егер сақтандыру ұйымы шарттарды ... және ... ... жоймаса сақтандыру бақылау органы лицензия уақытша тоқтатуға
құқылы.
Сақтандыру қызметiне салық салу. Сақтандыру компанияларының мемлекеттiк
бюджетке төленуге ... ... түрі заң ... ... ... ... ... федералды, республикалық және жергiлiктi салық
төлеуi тиiс .
Федералды ... ІІС, ... ... ... ... табыс салығы тағы басқалар жатады.
Республикалық салыққа мүлiкке салынатын салық, кәсiпорынды тiркеу
жиыны тағы басқалар жатады.
Жергiлiктi салыққа жер ... ... ... ... сату
салығы тағы басқалар жатады.
Сақтандыру және қайта сақтандыру операцияларын жүргiзетiн сақтандыру
компаниялары ІІС ... ... ... ... табыс салығы бекiтiлген. Салық салу
обьектiсi сақтандырушының жалпы кiрiсi.
Жеке тұлғалардан ұсталынатын табыс ... ... салу ... ... ... ... ... жылда алған табысы.
Оның мөлшерi жылдық жиынтық кiрiс мөлшерiне байланысты.
Егер сақтандыру компаниясы құнды ... ... ... ... ... ... салынатын салық төлеуi тиiс. Салық
салу обьектiсi шығарылған құнды қағаздың номиналдық құны ... ... ... ... ... ... балансында транспорт
құралы бар сақтандыру компаниялары ... ... ... үшiн ... ... сақтандыру
компаниялары төлейдi.Салық салу обьектiсi сақтандыру қызметiн сатудан
алынған ... ... ... салынатын салықты жеке қажетiне сатып
алынған көлiк үшiн сақтандыру компаниялары төлейдi.
Кәсiпорын мүлкiне салынатын ... ... ... ... Оның ... баланстағы негiзгi құрал, материалдық ... ... ... ... бар ... ... ... салынатын салықты жарнама берушi ретiнде шығатын барлық
сақтандыру компаниялары төлейдi.
1.3 Шет ... ... ... ... ... және концентрациялау процесi
сақтандыру iсiнде де жүрiп жатыр. Экономиканың басқа ... ... iрi ... ... бар ... ... құрылуда. Олар әлемдiк сақтандыру нарығына ... ... ... ... ... ... дамыған елдерде осындай
акционерлiк сақтандыру қоғамдарың саны көп. Акционерлiк сақтандырудың үлесi
сақтандыру ... ... ... ... ... көп, ал ... аз, ... онда iрi акционерлiк сақтандыру компаниялары
өзара сақтандыру қоғамы болып қайта құрылған.
Интернационализм процессi Европалық сақтандыру нарығында орын ... ... ... ... алғашқы кезекте,
мүлiктiк сақтандыруда iрi қауiптi жабуға жұмсалады. Шет елдiк ... ... ... отыру жағдайлары жақсаруда.
Бiрақ сақтандыру нарығын дамытуға жеке кедергiлер де ... ... ... ... ... ... алмасу және
Европалық Экономикалық Қоғамдастықты ұйымдастыруда қатысушы ... және ... ... ... ... ... Алғашында
Европалық Сақтандыру Комитетiне 18 елдiң ... ... ... ... ... ... ретiнде Югославия сақтандыру ... ... Осы ... бастап үлкен өзгерiстер болды. Бiрiншi
жоспарға Европалық ... ... ... ... ... Комитетi 11жаңа елдер ендi 1993 жылы – Исландия, Кипр және
Мальта, кейiн ... ... ... және Словакия ассоциациялық мүше
ретiнде ендi, ал 1996 жылдан - Словения, Эстония, Литва және ... ... ... ... Сақтандыру Комитетiнiң 29 мүшесi бар.
Европалық Сақтандыру Комитетiнiң 18 салалық комитеттерi бар. Олар
әртүрлi ... ... ... ... ... және ... ... жиналыс өткiзедi. Европалық Сақтандыру Комитетi сақтандыру бойынша
кеңестiк қызмет көрсетедi. Жыл сайын ... ... ... Сақтандыру
проблемасы талқыланатын жиналыстар ұлттық ... ... ... ... дискуссияның катализаторы болады. Сонымен қатар
сақтандырудың ... және ... ... да ... ... ... ... жыл сайын өз қызметi бойынша есеп
берiп, Европадағы сақтандыру жетiстiктерiн сипаттайды. Атап өтетiн жағдай,
Европалық Сақтандыру ... ... ... ... ... ... де ... Европалық қоғамдастық ұйымы негiзгi партнер бола тұра,
басқа да европалық емес ұйымдар – ОЭСР, Европа кеңесi, ГАТС, ... ... ... ... ... сақтандыру ұйғарады:
■ 15 елдi қамтитын Европалық қоғамдастықтың кең жалпы ... ... ... және филиалдарды еркiн құру
■ стандартты заңды құқықтар комплексiн ... ... ... облыста үш фундаментальды еркiндiкке негiзделген:
1. Құру еркiндiгi: Бұл еркiндiк кезкелген компанияға ... ... бола ... ... ... ашуға құқық
бередi.
2. Іызмет көрсету еркiндiгi: Бұл компанияға басқа аймақта ... ... ... ... ... ... еркiндiгi: Іоғамдастық азаматтарына Европалық
Сақтандыру аймағында қаржылық келiсiм-шарт жасауға мүмкiндiк бередi.
Қазіргі ... ... ... ... ... ... тек маңызды
деп есептеген уақытта негiзделедi. Бұл тек кәсiпорындар ғана ... ... ... ... екенiн бiлдiредi.
Іызметке қатысты, төменгi келiсiм және өзара мойындау бақылауды елдiң
басшыларына беру керек екенiн ... ол жаңа ... ... және
оның диверсификациясына әкеледi, сәйкесiнше тұтынушының ... ... ... ... құру үш этапта жүргiзiлiп, жиырма жылға
созылды.
Бiрiншi этапта құрудың еркiндiк ... ... ... ... ... ... ... компаниясының филиалын ашу
деген мағынаны бiлдiредi.
Европалық одақ мемлекеттiк-қатысушылары компанияны құру ... ... ... ... ... бес ... негiзделедi:
• Бiр лицензиялы принцип кез-келген компанияға алғашқы рұқсат ... ... ... ... ... ... өз елiнде берiлген рұқсат, европа мемлекеттерiнiң кез-келген аумағында
компанияға қызмет көрсетуге рұқсат бередi
• әртүрлi бақылау органдары қолданатын ... және ... ... ... ... келiсiм және бағалау жағдайын толық ауыстыру және сақтандыру
компаниясының төлем төлеу қабiлетiне ауыстыру
• капиталдың еркiн ... ... iске ... үшiн ережелердi
либерилизациялау
Осы уақытқа дейiн Европалық Сақтандыру Комитетiнiң қызметi ... ... ... ... ... ... және ... қызметiнiң либерализациясына
қарамастан, тұтынушылар, Европалық нарықтың қызметiне қанағаттанбайды. Оның
негiзгi себебi, алдын-ала берiлген ақпараттардың дұрыс ... ... ... ... компаниялары қоршаған ортаға
көңiл бөлу керек деп ... ... ... ... ... ... ... төлеу
шегiнiң мүмкiндiктерiн қарастыруда.
Сақтандырудың әр түрлi салалары, өз ерекшелiктерi бола ... ... ... және жеке ... шекарасын iздеумен
кездесуде. Шағымдардың шиеленiсуi, қоршаған ... ... ... ... ... ... бойынша шығынды жабу, мемлекеттiк
бағдарламаның өзгеруi-осының барлығы ... ... ... ... ... ... ... өсуiне әкеледi.
Осылайша, европалық ... ... ... ... ... көлеңке түсiруде.
Кооперация Бағдарламасын жасау аяқталуда, ноу-хауға қолдау ... ол жаңа ... түрі ... кеңейтiледi. Кейбiр түрлерi өмiрде
қолданыла бастады:
• Балтия елдерiмен кооперация
• Беларусияда TACIS ... ... құру ... ... ... ... ... Азия континентiнде
Экономикалық қоғамдастық ұйымы бар. Оған Иран Ислам республикасы, Пакистан
Ислам ... және ... ... кiредi. 1992 жылы Бұл
қоғамдастыққа Орта Азия және Қазақстан ... де ... Осы ... ... ... Иран ... ұйымдары қайта сақтандыру
компанияларын құрып бiрiктi. Осыған байланысты Бұл ... ... ... ... ... қайта бiрiгуi тиiс. Осыны талқылау
мақсатында ... ... ... ,Өзбекстан және Тұркмения
елдерiнiң қатысуымен жиналыс өттi.
Бұл елдерде сақтандыру экономиканың дамуымен қатар жүрдi.
Қайта сақтандыру ... ... ... ... ... бар:
• Белгiлi капиталмен қолдау көрсетiлетiн және Экономикалық қоғамдастық
ұйымының компаниясы қайта ... ... ұзақ ... ... ... ... көлемiн ұлғайтады.
• Аймақ төңiрегiнде және тыс ... ... ... ... ... ... бар.
• қайта сақтандыру компаниясы барлық сақтандыру бизнесiнiң класстарында
жұмыс жасай ... ... ... ... ... адам ... саласында да жұмыс жасайды.
• Экономикалық қоғамдастық ұйымы қайта сақтандыру аймақтың экономикалық
дамуының инвестициялық қорын құра алады. ... ... ... ... өсiп, ... қаржыландыруға мүмкiндiк бередi.
• Қайта сақтандыру компаниясы өте дамыған болуы мүмкiн.
Іойылған мiндеттердi ескере отырып, ... ... ... ... ... негiзгi қызметiн атап өтсек :
• Экономикалық ... ... ... және тыс ... ... түрі ... ... сақтандыру операцияларын жургiзу
• Қайта сақтандыру компанияларын өз нарығын көбейту мақсатында көбейту
• Сақтандыру операцияларын жүргiзуде ... өз ... ... ... ... ... ... төңiрегiнен валютаның ағымын төменгi
деңгейге тусiру
• ұлттық және қайта сақтандыру ... ... ... әсер ... ... ... қоғамдастық ұйым елдерiнiң экономикалық дамуына әсер
ететiндей инвестиция жасау.
Қазіргі уақытта сақтандырудың дамуына келесi ... әсер ... ... ... ... және несие нарығының
өсуi, сақтандыру қызметтерiнiң жаңа түрлерiнiң пайда болуы, капиталдың
концентрациялануы.
Соңғы ... ... ... өсу ... ... ... маңызды орынды Француз нарығы алады. Ол шет елде
өз операцияларының 14тен 20 процентке дейiнгi мөлшерiн жүргiзедi. Франция
теңiздiк ... ... орын ... және әлемдiк авиациялық тәукелдiң
20 процентiн құрайды.
Францияда қайта сақтандыру әлсiз орындардың бiрi едi, соңғы ... ... ... әлемдiк сақтандыру сыйақысы нарығы бойынша Франция ... орын ... ... операциялар бойынша iшкi ... ... 77 ... ... ... процессiнiң өсуiне байланысты
проблемаларда өсуде. ... ... ... ... ... қосылу мүмкiндiгiн жiбергiсi келмейдi.
Швецияның сақтандыру нарығы қызығушылық туғызуда. ... ... ... ... толық төленедi. Шығынды толтырумен
сақтандырушыдан бөлек конпенсация қызметi айналысады. Шығынды толтыру ... ... ... ... ... ... сақтандыруда кең
көлемде қолдануда. Шығын көлемi жәбiрленушiнiң кiнәсiнiң деңгейiн ескере
отырып анықталады.
Мiндеттемелер заңына сәйкес, егер ... ... әуе ... ... әуе ... ... жүктеледi.
Швед мемлекетiнiң транспорт заңына сәйкес автоинспекцияда тiркеуден
өткен кез-келген транспорт құралы мiндеттi тұрде ... ... 1 мың крон айып пул ... транспорт құралдары сақтандырылмайды:
• алынған, пайдалану құқығымен де,
• жеткiзуге пайдаланылған
• жазбаша келiсiм шарт негiзiнде әскери ... ... ... швед ... ... де, егер ол 1959 жылы 20 ... ... тiркелсе, швед сақтандыруынсыз тасымалдауына рұқсат
берiлген.
Қазақстан сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... ортасында сақтандыру нарығы Жапония аралдарына да келiп жеттi.
Жапонияның сақтандыру бизнесiнiң ... ... ... кемелер
салды. Алғаш рет жағалауды µлыбритандықтар игере ... ... ... ... ... бар едi. ... сақтандырушылар 1879 жылдан
бастап пайда болды. Алғаш рет ”Токио Марина” сақтандыру ... ... ... елдегi ең iрi компания болып есептелiнедi. Сегiз жылдан ... ... ... ... ... Ол өмiрлiк емес сақтандыру
бойынша екiншi орынға көтерiлдi.
1900 Жапонияда сақтандыру жайлы заң қабылданды. Жүз жыл өтсе де ... ... екi ақ рет ... жылы ... ... 48 едi, ол бес ... кейiн олар 16
болды, оған дүние жүзiлiк ... ... ... ... ... ... әлемде бiрiншi және екiншi орынға ... ... да ... 1955 жылы ... мiндеттi сақтандыру
жайлы заң қабылданды. 1973 жылы ... ... ... ... ... ... емес ... бойынша 56
сақтандыру компаниясы бар. 1955 жылмен салыстырғанда ... ... есе өстi, жыл ... өсу 13 ... ... ... ... Жапон қаржы министрлiгi бақылайды.
Оның қарамағынан сақтандыру компаниясы ассоциациясы құрылды:
• өрттен, бақытсыз жағдайлардан өмiрлiк емес ... ... ... ... ... ... ... қарамастан,
шығындарды азайтып, кiрiстi көбейтуге көңiл бөлiп отыр. Жапонияда жүктi
сақтандыру орын ... жылы ... ... ... ... етiлдi, ол сақтандыру төлемдерiн анықтау жұмсақ ... ... ... ... ... ставкасын либерализациялау 1996
жылдан ... ... ... ... қамтамасыз етуге
мүмкiндiк бердi.
Жоғарыда айтылғандардан мынандай ... ... ... ... ... экономикада маңызды сектор, iшкi жалпы өнiмнiң 8-12
процентiн қайта бөлудi қамтамасыз етедi.
Ақша ... ... ... ... iрi ... ... есептелiнедi. Сақтандыру компанияларының қаржы ағымы көбiнесе
мемлекеттiк iшкi ... ... ... ... ... сақтандыру
қызметiн мемлекеттiк реттеу негiзiнен сақтандыру компанияларының жұмысының
қаржылық жақтарын бақылауға ... ... ... сақтандыру iсiнiң ұйымдастыру негiздерi.
2.1 Қазақстандағы сақтандыру iсiнiң негiзгi этаптарын ұйымдастыру және
дамыту.
Революцияға дейiнгi Қазақстандағы сақтандырудың даму ... ... ... ... жоқ. ... тар тұрғылықты халықтың көп бөлiгiн
құрайды, ал ол уақытта экономиканың даму деңгейi ... және ... ... ... кең ... орын ... деп ... болады. Егер
сақтандыру келiсiм шарттары жасалған кезде де, ... ... ... ғана кездесетiн.
Қазақстан экономикасында сақтандыру революциядан ... ...... ... ... ... революциясынан кейiн Россияда сақтандыру iсi ұлттық сипат
ала бастады. µлттық сипат беру РСФСР ... ... 1918 жылы ... сақтандыру iсiн ұйымдастыру декретiне сәйкес аяқталды.
Сақтандырудың қайта өсуiне обьективтi факторлар әсер еттi. 1921 жылы
РКП 10 ... жаңа ... ... ... ... ... өмiрiне нарықтық экономиканың жаңа элементтерi енгiзiлдi.
Нарықтық экономика заңы — ... ... ... ... ... сақтандыру болу керек екендiгi айтылады.
Сақтандыру ұйымдастыру түрі алдын ала анықталады: ... ... ... ... қатар қаржы несие жүйесi мемлекет қолында
қолды, ... ... ... ... ... жаңа түрі Совнаркомның 6 қазан 1921 жылы
”мемлекеттiк мүлiктi сақтандыру” жайлы декретiмен өмiрге енгiзiле бастады.
Сақтандыру жайларының тiзiмiнiң шектеулiгiне ... ... ... ... нөсер жауын, жел, жер сiлкiну, ауыл шаруашылығы зиянкестерi, басқа
да қауiптi жағдайлар көрсетiлген. Сақтандыру жауапкершiлiгiнiң ... ... ... ... ... ... ... ерiктi сақтандыру енгiзiлдi, кейiн сақтандыру
аппаратының жұмысшыларын қолдау мақсатында мiндеттi ... ... ... ... ... ... ... жеке шаруашылықтар мен
кәсiпорындарға — ауыл ... ... ... ... ... тек ... ... ғана емес, жалға
берiлген мүлiк те тиiстi едi. Мемлекет отандық сақтандыру нарығын ... ... ... ... де ... Ол шет ... ... келуiне шектеу қою едi. Егер шетелдiк сақтандырушылар
мүлiктерiн сақтандыру немесе қайта сақтандырғысы келсе, Совнаркомнан рұқсат
алу тиiс едi. ... ... ... ... ... ережесi және инструкцияларын дайындай және мiндетi
жүктеледi.
Орталық пен екi ай уақыт iшiнде ... ... ... және ... 1921 жылы ... ... ... бекiттi.
Іаржы бөлiмдерiнде губерниялық басқарудың мемлекеттiк сақтандырулары
құрылды. Губерниялық басқарудың негiзгi ядросы ВСНХ ... ... ... ... ... ... бойынша
жеке мiндеттер жүктелдi. Ол басқарудың iшкi ... ... ... жүргiзу ережесiн бекiтуге, жұмысшыларды жұмысқа қабылдау және жұмыстан
шығаруға құқық бердi.
Губқаржыбөлiмiне басқару қызметi және ... ... ... ... ... сақтандыру актiлерiн, сақтандыру таоифтерiн,
операциялық және жылдық есеп берулердi бекiттi.
Сақтандыру сумма мөлшерi жеке ... ... үшiн, ... ... ... нарықтық бағасының құны мөлшерiнен аспауы тиiс.
Сақтандыру тарифтерi уақытша бұрынғы ... ... ... шаруашылықтық есеп бастамалары және сақтандыру операцияларының
шығынсыздығы ескерiлдi. Сондықтан шығындық тарифтер қолданылмады, ... ... ... ... сақтандырудың даму мүмкiндiгiне сәйкес
келуi тиiс едi.
Қазақ ССР аймағында сақтандыру iсiн ұйымдастыру тәртiбi ... ... ... 1921 жылы 14 ... ... ... ... ұйымдастыру тәртiбi негiзiнен 6 қазан 1921
жылы Декреттен қайталанды.
Қазақ ... ... ... ... қадамдар
анықталмаған кедергiлермен, елдегi экономикалық жағдайдың ауырлығымен
байланысты едi.
Бiрiнен ... ... ... ... ұйымдастыру жұмыстары iске
көмектеспедi. 1922 жыл ортасында республикада ... ... ... басқармасы тiкелей басшы болып есептелiндi.
1926 жылы Қазақ АССР ... ... ... ... қарамағында - Қазақ АССР-дағы Росстрахтың Бiрiккен Контор
Басқармасы құрылды. Губерниялық конторлар жойылды.
1928 жылы ... ... және ... ... ... ... Аймақтық конторы болды.
Бұл уақытта сақтандыру түрлерi қалыптасты. Бұл - ауылдық мәдени
өсiрiмдер және ... ... ... ... ... ... даму нәтижесiнiң қанағаттандырусыз деңгейi
Мемсақтандыру органдарын таратуға ... 1931 жылы 3 ... ... жайлы қаулысымен мүлiктi сақтандыру
жұмысы Наркомфинге берiлдi және жергiлiктi органдар, жеке ... ... ... ... ... бiр шеттен екiншi шетке өзгерiстер СССР-де сақтандыру
iсiнiң өшуiне әкелдi. Сондықтан 1933 жылы 8 ... ... ... ... ... iстер” жайлы қаулымен Мемсақтандыру органдары
қайта орнына келтiрiлдi.
Алматыда қазақ ... ... ... ... ... аудандарда – Мемсақтандыру инспекциясы құрылды.
Атап өту керек, әсiресе 30-жылдары, Мемсақтандыру ... ... ... анық ... Тарифтiк ставкалар қулақтар үшiн,
мемлекеттiк, колхозға қарағанда 2-4 есе ... ... ... ... ... жоғары мамандар сауатсыз мамандарға ауыстырылды.
1937-1939 жылдар, жүздеген мамандар жұмыстан ... ... ... ... ... жапа ... ... қайта ұйымдастыру 1948 жылы, 1958 жылы, 1968 жылы
жүргiзiлдi. ... ... ... ... ... ... оны СССР ... Бас басқармасы басқарды. Бұл жүйе
СССР тарқап және Қазақстан Республикасының ... ... ... ... сақтандыру түрлерi тiзiмi Қазақстанда да жүргiзiлдi:
1968 жылы сәуiрде сақтандырудың барлық түрлерiн ... ... ... ... 1969 жылы өмiрдi сақтандыру төлемдерi екi
есе өстi. 1991 ... ... ... ... ... ... ... 1447млн.р. жинақталды, оның iшiнде 658,2млн. ерiктi сақтандыру
бойынша жүргiзiлдi.
1991 жылы мамырда ... ... ... ... ... ... тарихында алғаш рет Іаржы министрлiгiнен
шығарылды. ... ... ... ... ұйымдастыру 17 сәуiр 1995
жылы аяқталды, Бұл ... ... ... ... ... ... ... компаниялары ”Сенiм” сақтандыру
компаниясы ашық ... ... ... ... ... таңдағы сақтандыруды ұйымдастырудың негiзгi принциптерi мен
ерекшелiктерi.
Сақтандыру iсiн ұйымдастыру принципi нарықтық экономика қызметiн
реттеудiң жалпы экономикалық заңдылықтарымен, ІР өзiндiк өзгерiсiмен
сипатталады.
Нарықтық экономика ... ... ... әртүрлiгiмен,
кiрiстi көбейтуге өндiрiстi бағыттаумен сипатталады. Мемлекет тауар
өндiрiсiне ... ... ... ... ... ... анықтайды.
Осылайша, дамыған нарықтық экономика — ... ... ... Осы
реттеудiң негiзгi элементi ретiнде ... ... ... Өз
кезегiнде, сақтандыру ... ... ... ... ... ... қалыптасу процессiнiң өзгеше жағы.
Госстрахтық монополиялық жүйеден қалған мұраның ... ... ... ... ... тәуекелдi деп
есептемейтiн, себебi ол күдiктi жоспарға жататын. Сақтандыру ... ... ... ... ғана ... Нарыққа дейiн сақтандыру
“сұраныстан ұсынысқа дейiн” дамитын. ... өз ... ... ... ал ... ... оларды қабылдамайтын. Атап
өту керек, стихиялы құбылысты қорғау мемлекеттiк ... ... ... ... мемлекеттiк мүлiктi және жеке сақтандыру салық
жүйесi саласы ретiнде қарастырылған. Басында экономикалық осы ... ... ... сондықтан ол цивилизациялы дамымады. Басында салық
аппаратының бiр бөлiмi сияқты мемлекеттiк сақтандыру органдары ... ... ... ... ... ... ... ақшаларын қайтару, сақтандыру төлемдерiн төлеу екiншi жоспарға
жылжыды. Сол уақыттағы әртүрлi анықтамалар жинау механизмi, ... ... ... ... ... тауарлы өндiрiс заңын алшақтау деп
түсiндiрiлдi. Сақтандыруда коммерциялық ... ... ... аз зиян ... ... Госстрахтың қызметiнiң оң жақтарын
да атап өту керек. Оларға тұрақтылық, резервтiк қордың құрылуы, оларды бөлу
мүмкiндiктерiн ... ... Еске ... ... ... ... және
Қазақстанда сақтандыру монополиясы жағдайында, ... ... ... ... бiрнеше рет колхоз және совхоздарға
шығындарының орнын толтырды. 1991 жылы ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысындағы
апаттардан болған шығындарды толтыруға төлендi.
Нарықтық экономика заңдары, сақтандыру ... да ... ... ... сақтандыру iсiн ұйымдастырудағы принципиалды
айырмашылық оны демонополизация ... ... ... ... ... ... жүргiзетiн сақтандырулар да дамуда.
Бүгiнде мемлекеттiк сақтандыру - сақтандырушы ретiнде мемлекеттiк
мекеме шығатын сақтандырудың түрі. ... ... ... ... ... ... ... алмайды. Оның қызметiнде жалпы
мемлекеттiк көзқарасты қолдау ... ... ... ... ... ... қызметiнде “Казагрополис”
мекемесiнiң артықшылығы ол ... ... ... ... ал ... сақтандыру компаниясы—инвестицияны
сақтандырады.
Сақтандыру қызметiнiң алдыңғы қатарлы ұйымдастыру түрі акционерлiк
сақтандыру, ... ... ... ... шығады. ІР
Президентiнiң сақтандыру жайлы қаулысына сәйкес, Бұл мемлекеттiк ... ... ... акционерлiк қоғамдарын құру тәртiбi мен ... ... ... ... реттелiп отырады .
Сақтандыру арқылы ... бiр түрі ... ... ... ... ... ... бiрiктiру, яғни әрбiр сақтандырушы
өзара сақтандыру қорының мүшесi болып есептеледi. Өзара сақтандырудың бiр
түрі кооперативтi сақтадыру ... ... ... ... ... ... шетелдiк
сақтандыру ұйымдары қызметiне қатысты.
ІР Президентiнiң “сақтандыру жайлы ” қаулысына сәйкес шет ... ... ... ... . Шет ... ... бар
ұйымдардың тiркеуден өткен жарғылық капиталы барлық сақтандыру ұйымдарының
жиынтық жарғылық капиталының жиырма бес пайызынан ... тиiс Шет ... ... ... ... акцияның үштен бiр бөлiгiн алу арқылы
деген мағынаны бередi.
Шет елдiк сақтандыру ұйымдары ... ... ... олардың тiкелей сақтандырушы ретiнде шығуна тиiм салады .
Іаулымен шетелдiк азаматтарға ... өз ... ... ... жүргiзетiн, шет елдiк ... ... ... ... тиiс .
Нарықтық экономиканың дамуы үшiн барлық қызмет саласында
бәсекелестiк ... ... ... Осы ... ... ... да
қатысты. Әртүрлi сақтандырушылар клиенттердi тарту мақсатында оларға ... ... ... ... келiсiм шарт жасағысы келедi. Денi сау
бәсекелестiк сақтандыру қызметi ассортиментiн ... ... ... .
Бәсекелестiк тарифтiк ставкаларды төмендету, сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыруды толтыру
оперативтi жүргiзумен өрнектеледi .
Сақтандыру – ... және жеке ... ... ... ... ... шарты жасалған сақтандлыру қорғауын қамтамасыз ететiн
арнайы қызмет саласы .
Мысалы, бәсекелестiк ... ... ... қаржы
тұрақсыздығына қауiп төнiп тұрғанда төмендетуге жол беруге болмайды .
Сақтандыру нарығында алып сатарлық болмас үшiн, сақтандыру қызметiн
реттейтiн ... ... ... ... нарығы қалыптасуы үшiн әрбiр сақтандырушы
қызметi жайлы ақпараттар жинақтау, ... ... ... Тек осындай жағдайда ғана потенциалды ... ... ... ... ... ... және оған өз ... сенiп тапсырады.
Сақтандыру ұйымдары арасындағы бәсекелестiк жан-жақты қарым-
қатынасты жоққа шығармайды. Сақтандыру iрi ... ... ... ... арасындағы қарым-қатынас түрі сақтандырушылар
одағы мен ассоциациясын құру. Қазақстан ... ... ... ... мақсаты сақтандырушыларға ... ... заң және ... актiлер жобасын
дайындауға қатысу, семинарлар ұйымдастыру, сақтандырушылардың қаржылық
тұрақтылығы ... ... ... ... ... ... қатынасында, бiрiншiден, ... ...... мен ... ... жеке және
заңды тұлғалар — сақтандырылған сақтандыру агенттерi мен брокерлер, банк
мекемелерi, қаржы, ... ... ... ... ... ... қатысады.
Сақтандыру обьектiлерi ретiнде материалдық құндылықтар, өмiр,
денсаулық, еңбек ... ... ... ... ... ... бөлу орбитасына бiрқатар, анықталған
құқықтар мен мiндеттердi алып жүрушi ... де ... ... ... ... ... реттеу тек заңның көмегiмен
ғана мүмкiн. Басқаша айтқанда, экономикалық сақтандыру қатынастары заңды
тұрде ену керек.
Барлық,сақтандыруға ... ... ... екi ... ... ... өзiне қатысты, реттеушi құқықтық қатынастар, яғни
сақтандыру резервтерiн пайдалану және құру ... ... ... iсiн ... байланысты құқықтық қатынастар, олардың банк
мекемесiмен байланысы, бюджет, мемлекеттiк басқару, бақылау және ... кету ... ... ... алғашқы тобы азаматтық құқық
нормаларын ... ал ...... ... қылмыстық,
процессуалды тағы басқа құқық салаларына байланысты.
Азаматтық құқыққа құқықты реттеудiң әкiмшiлiк әдiсi тән. Әкiмшiлiк,
қаржылық ... ... ... ... әдiсi тән.
Өз кезегiнде азаматтық ... ... ... ... ... ... ... қатынастар, сақтандыру категориясының
мәнiн сипаттайды, мiндеттi жақтар қарама-қатынасы формасы мiндеттi құқықтық
қатынасының ... ... ... екi жақтың бiрi — сақтандырушы сақтандыру
жағдайында өзiне сақтандырушыға ... ... ... ... ... жақ — сақтандырушы келiсiлген ... ... ... болған жағдайды хабарлауға, басқа да сақтандыруға
қатысты iс-әрекеттердi орындауға мiндеттенедi. ... ... ... тиiс: ... ... ... сақтандыру
жарнасын төлеуi тиiс.
Мiндеттi құқықтық қатынастар тек сақтанушы мен сақтандырушыны ғана
емес, басқа да ...... ... құқық қорғау мекемелерiнiң
қызығушылығын қозғайды.
Айта кету керек сақтандыру ... шарт ... ... бар. Егер жай ... шарт ... екi ... қалтқысыз
келiсiмшарт жағдайын орындау керек екенiн және әрқашан ... ... ... ... ал ... ... ... жағдайында
сақтандыру төлемдерiн төлеу керек екендiгiн мiндеттейдi.
Сақтандыру келiсiм шартының негiзгi шарты мыналар:
• Сақтанушы мен сақтандырушының аты
• Сақтандыру ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
• Сақтандыру мерзiмi
• Сақтандыру төлемдерiнiң тарифтiк ставкасы
• Сақтандыру қосындысы
Сақтандыру құқықтық қатынастар ... ... ... ... Бұрынғы СССР-де сақтандыру жайлы заңның қажетi ... ... ... iсiне ... ... бар едi. ... Азаматтық кодексiнiң кейбiр стадияларында ғана құқықытық
реттеуге ... бар едi. Тек ... ... ... жағдайында, көп
сақтандырушылар – сақтандыру тауары сататын бар кезде ғана, ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы үшiн арнайы сақтандыру
заңдылығы қажет, бiрiншi ... ... ... ... жол ... ... Сақтандыру заңдылығы тек клиенттердiң ғана
емес, сақтандыру ұйымдарының көзқарастарын қорғау тиiс.
Қазақстан ... ... ... реттейтiн заңдылықтар
жүйесiн құру созылып кеттi. “Қазақстан Республикасындағы сақтандыру” жайлы
алғашқы заң 1992 жылы 3 шiлдеде қабылданып, 1 ... ... ... заң ... болмады. Кемшiлiктерiмен қатар, онда негiзгi –
сақтандыру ұйымдарын ... ... ... ... ... ... болмады. Осы себептi заңды жұмыс жасалмады. Ол әдiл
бәсекелестiк күрес жүргiзбедi. Бiр-бiрiмен ... ... ... ... ... ... ... фундаментiн қалаған алғашқы
құқықтық акт, ... ... ... заң күшi бар
“Сақтандыру жайлы” ... ол 1995 жылы 3 ... ... Ол ерiктi
бәсекелестiкке мемлекеттiк жағдай жасап, шет ... ... ... ... ... таңда Қазақстан Республикасының Сақтандыру жайлы заңдылығы
Азаматтық кодексiне сәйкес ... ... ... ... ... сақтандыру қатынастарын реттейтiн
заңдылық актiсi, осыған тоқталайық. Іаулы тұтастай ... ... ол ... ... ... ... ол екiншi жағынан
сақтандыру iсiн ұйымдастыратын әкiмшiлiк, қаржылық,құқықтық ... ... ... ... жалпы сауықтыру тәртiптiк құқықтық
реттеудi сипаттайды, ол ... ... ...
сақтандырушы, сақтанушы, сақтандыру брокерi, әрi сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... қабылдау кезiнде сақтандырушы тексеру жүргiзiп,
бағалайды, сақтанушыға ... ... ... ... ...... ... құрып, шығын мөлшерiн және оның ... ... өз ... ... төлемiн төлейдi, немесе
уақытысынан бұрын келiсiмшартты бұзуға құқығы бар.
Іаулыда сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... орын ретiнде анықталған. Брокер болып,
өз қызметiн арнайы лицензиямен жүргiзетiн заңды ... жеке ... ... ... келiсiмшартының мазмұны мен түріне анықталған
талаптар қойылады. Келiсiмшартта сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... жолмен жасалынады:
• Екi жақтың бiр келiсiмшарт жасауы
... ... ... бiрiгуi
• Сақтандырушының сақтанушыға сақтандыру куәлiгiн беру (полис,сертификат)
• Келiсiмшарт жасауға екi ... ... бар ... ... ... ... мыналар болу керек :
• Заңды тұлғаның аты, оның орналасқан жерi және ... ... ... фамилиясы, аты, мекен жайы
• Сақтандыру обьектiсiн көрсету
• Сақтану жағдайын көрсету
• Сақтандыру суммасының мөлшерi және сақтандыру ... ... ... мерзiмi
• Сақтандыру төлем мөлшерi, тәртiбi, мерзiмi
• Келiсiмшарттың iске қосу ... ... ... ... ... ... өз күшiне сақтандырушы сақтандыру төлемдерiн төлеген
уақыттан енедi, және алғашқы сақтану жағдайы ... ... ... төленсе өз қызметiн тоқтатады.
Сақтандыру қорғауы периоды келiсiмшарт мерзiмiмен ... ... ... ... ... ... ... келедi, егер
басқа жағдай келiсiмшартта көрсетiлмесе. Іаулымен ... ... ... деп ... тәртiбi бекiтiледi.
Жалпы мiндеттерден басқа, Азаматтық ... ... ... ... жағдайларда тоқтатылады:
• Егер сақтандыру обьектiсi жоқ деп есептелсе
• Сақтандырушы өлiмi,оған ауысу болмаса
... ... ... ... ... оның ауысуына
сақтанушы қарсы болса
• Сақтанушы кезектi сақтандыру жарналарын уақтылы төлемесе
• Сақтанушымен сақтандырушы ... ... ... ... тоқтатылса, екi жақ бiр-бiрiне отыз
күн бұрын хабарлау керек .
Сақтандырушы ... ... ... бұрын бұзылса,
сақтанушыға сақтандыру төлемдерi толық төленедi, егер ... ... ... ... ... ... уақыт үшiн
төлемдерiн қайтару тиiс.
Азаматтық кодекске сәйкес, сақтандыру ... ... ... ... ... ... деп есептелiнедi:
• Келiсiмшарт жасалған уақытта сақтандыру обьектiсi жоқ болса
• Сақтандыру обьектiсi ретiнде қарама-қарсы көзқарас болса
• Сақтандыру обьектiсi ... ... ... ... Егер ... ... жасауда пайдаланып кету мақсатын көздесе
Іаулымен сақтандырушыға сақтандыру төлемдерiн толық төлемеуге мынандай
жағдайларда ... ... өз ... шешу ... ... iс-әрекетi
• арнайы ережемен әкiмшiлiк құқық бұзушылық болса, сақтандырушы ... шешу ... ... жағдайына байланысты деп есептелсе
• әскери iс-әрекеттер, әскери шараларға қатысты болса
Сақтандырудың ... ... ... ... негiз болады:
• Сақтанушы сақтандырушыға сақтандыру ... ... ... және ... ... ... өтiрiк ақпарат берсе
• Сақтандырушы сақтандыру жағдайында мүлiктi сақтап қалу мақсатында шара
қолданбаса
• Шығын алып ... ... ... ... ... ... төлем алса
• Заң актiлерiнде көрсетiлген, басқада жағдайлар
Сақтандыру төлемдерiн төлемеуге ... ... ... ... ... ... хабарланады.
Төлем төлемеу сақтанушымен өтiнiшiмен сотта қайта қаралуы ... ... ... реттеу.
Атақты экономист В.Лионтьеваның анықтамасы бойынша нарықтық
экономика дегенiмiз жеке кәсiпкерлiк пен ... ... ... екi ... ... экономика қозғалады. Бұл айтылған ... да ... әдiл ... ... ... сақтандыру қызметi нарығын дамыту және
қалыптасуы қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... қатысты саясат жүргiзуде маңызды. ... ... ... ... ... ... қызметiн тұтынушы
құқығын қорғау.
Қазақстан Республикасының сақтандыру қатынасын мемлекеттiк реттеу
органы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... сақтандыру қызметiн реттеуде келесi қызметтердi орындайды:
• Қазақстан Республикасы сақтандыру нарығын функционалды ... ... өз ... ... ... ... қабылдайды
• сақтандыру ұйымдарында жарғылық капиталдың төменгi мөлшерiн бекiтедi
• сақтандыру ұйымдарын лицензиялайды
• сақтандыру ... ... ... ... ... ... басшыларын,бас бухгалтерiн сайлауда келiсiм беру
немесе бермеу құқылы
• сақтандыру қызметiмен айналысатын мекемелердi тексередi
• сақтандыру ... ... ... ... қажеттi ақпарат алады
• бухгалтерлiк, статистикалық есеп беру ... ... ... ... ... ... ... заң негiзiнде сақтандыру
мекемелерiнiң қызметiн тоқтатуға ... ... ... ... ... әдiсi ... қызметiн
лицензиялау. Лицензиялаудың мақсаты сақтандыру ұйымдары қызметiне
дайындығын тексеру. ... ... ... ... заңды тұлға,
сақтандырушы статусына ие болып, лицензия алған уақыттан ... ... мен ... құқылы болады. Сақтандыру және қайта
сақтандыру ұйымдарының ,сақтандыру және ... ... ... лицензиялау қызметiнiң тәртiбi Қазақстан Республикасының µлттық
Банк нормативтi құқықтық актiлерiмен аяқталады.
Лицензияны µлттық Банк тоқтатады. Іаржылық ... ... өз ... болуы, нормативтердi қадағалау, жеке келiсiмшартпен
ең төменгi мiндеттемелердiң болуы.
2.3 Сақтандырудағы маркетинг.
Сақтандыру ... ...... ... ... ... бiрi. ... ұйымдары өз маркетингтiк
қызметтерiн құрады немесе арнайы қызметтерге хабарласады.
Сақтандыру маркетингiнiң ... ... ... ... ... қызметiне сұраныстың перспективаларын анықтау, сақтандыру
қызметтерiнiң жаңа түрлерiн ... үшiн ... әсер ... ... ... зерттеу
әдiстерiнiң жиынтығы :
• потенциалды сақтандырушылардың сұранысын зерттеу
• берiлген уақыттағы сақтандыру қызметi нарығында талдау жасау
• аймақтың немесе елдiң экономикалық ... ... ... ... жоғары сақтандырушылардың алдыңғы ... ... ... ... ... ... потенциалды сақтандырушыларға сақтандыру қызметiнiң түрлерiн жасап
шығару
Жоғарыда атап өткен әдiстермен тәсiлдер ... ... ... маркетингiнiң стратегиясы мен iскерлiк тактикасын құрайды.
Маркетингтiң негiзгi бағыты ... ... ... жасап
шығару. Фирмалық белгi фирмалық стилдiң құрамдас бөлiгi яғни ... ... ... ... тiркеуден өткен. Логотип сақтандыру
ұйымының қысқаша аты. Фирмалық белгi және ... ... ... жасап шығарылған фирмалық белгi сақтандыру ... ... ... ... полистерiн активтi сатуға
мүмкiндiк бередi.
Маркетингтiк ... ... ... және жаппай сауықтық
жұмыстарынан тұрады. Жарнама және жаппай сауықтық ... ... ... табиғи жағдай, аймақтағы экономикалық даму ... ... ... Жарнама жеке және коллективтi болып бөлiнедi.
lске асыру түріне қарай жарнаманың мынандай түрлерi бар : ... ... ... ... ... ... және
телевизиондық.
Маркетинг — Бұл барлық қызметтерге қалыптасқан сұранысты ұсыныспен
есепке алу қызметi ғана емес. Бұл ... ... ... ... ... ... ... ұйымдарының қаржысын талдау
3.1.Сақтандырушы қаржысын ұйымдастырудың жалпы принциптерi.
Сақтандырушы қаржысы сақтық қорғау ... ... ... ... ... ... қалыптастырады және
пайдаланады. ... ... ... ... сай, ... айналысады. Сондықтан ақшалай сақтандыру айналымы,басқа салаға
қарағанда құрделi.
Сақтандыру ұйымдарының ақшалай айналымы мынадай ақша ... ... ... ететiн айналым құралы, сақтандыру iсiн
ұйымдастыруға байланысты айналым құралы. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... екi ... өтедi: бiрiншi этапта
сақтандыру резервi құралады және ...... бiр ... кiрiс алу үшiн ... Ақша ... бiр элементiнiң өзiнiң әлеуметтiк – экономикалық маңызы бар, ... ... әр ... ... және ... ... әсер
етедi. Сақтандыру қоғауына байланысты ақша ... ... ... Бұл бөлiмнiң маңызды ерекшелiгi сақтандыру
ұйымдарының тәуекелдiк қозғалысы ... ... ... ... ... ... ,ол ... көрсеткiш негiзiнде есептелiнедi.
Сақтандыру резервiн бөлу ...... ... жатыр.
Ықтималдылықтың қалыптасқан сақтандыру резервтерi мен ... ... ... келуi сақтандыру қаржылары ұйымдастыруда өз
ерекшелiгi бар. Сақтандыру резервi тарифтiк ... ... ... ... жолымен қалыптасады.
Күткен және iс жүзiндегi шығындардың сәйкес ... ... ... талаптар қояды.
Өзiнiң қаржылық мiндеттемелерiн орындай отырып, сақтандырушы алған
төлемдерiн төлейдi, яғни әртүрлi бағыттарға бөледi.
Шығынды уақытша бөлу ерекшклiгi ... ... ... ... пайда болуына әкелкдi: сақтандырудың тәуекелдiк резевi және
жарналар ... ... көп ... ... ... ... ... резервi қалыптасады. Бұндай резервтер,өз кезегiнде, барлық сала
бойынша қалыптасуы ... ... ... ... – Бұл ... ыңғайлы болу керек. Бiрiншi вариант құралдарды бөлуге
мүмкiндiк бередi, ал ... ... ... қатынасына эквиваленттi
талаптарына жауап бередi.
Іұралған резерв өз мiндеттерiн орындай алу ықтималдылығы жоғары
болған сайын, ... ... ... да ... ... ... құру және пайдалану қозғалысы, ақша ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылықтың жоғарлауына сұранысы ... ... ... ... ... әдiсi ... сақтандыру ұйымдарының қызметi тек шығындардың ... ... ... ... да ... ... ... ұйымдары кiрiстi
сақтандыру операцияларынан алмасуы тиiс. Себебi сақтандырушы мен ... ... ... ... “кiрiс” терминi шартты тұрде
қолданады, себебi сақтандыру ұйымдары ... кiрiс ... тек ... қатысады. Сақтандыру операциялардан алынған кiрiс дегенiмiз
сақтандыру ... ... ... ... шығындарды жабуы.
Сақтандыру ұйымдарының кiрiс алатын негiзгi көзi инвестициялық қызмет.
Сақтандыру қызметiнiң ... ... ... бар ... көрсетуiне
қарамастан, ал инвестициялық қызмет мақсаты кiрiс табу, ол ... бiр ... ... қызмет қаржылық көзi — ... ал ... ... инвестициялық қызметтен алынған пайда сақтандыру
операцияларын қаржыландырады: кадр дайындау, жаңа сақтандыру түрлерiн ... тағы ... ... ... ... бiрлiгi, олар ... ... ... ... ... жарлық капиталды және
тозуды қаржыландырады. Акционерлiк сақтандыру қоғамы ... ... ... ... ... ... ... капиталдың 15%-нен төмен
емес мөлшерде резервтiк капитал құруы тиiс
Сақтандырушылар өз қызметiнде келесi құралдарды пайдаланады:
• Жарғылық капитал
• Жинақтау тозуы
... ... ... ... ... түрі ... ... жүйесi
• Алдын-ала iс-шаралардықаржыландыратын төлемдер
• Iстi жүргiзуге төлемдер
Сақтандыру резервiнiң қалыптасуы және ... ... ... ... ... ... ... шартталған уақытша шығындарды тарату сақтандыру жағдайларының
кездейсоқтығы, ... ... ... ... ... қауiптi
жағдайда төлейтiн төлем жиынтығы деген мағына бiлдiредi. Сақтандыру
резервiн құру ... ... ... ... ... ету, ал шығу тегi-барлық төлемдер бойынша ставканың төленбей
қалған бөлiгi .
Елiмiздегi сақтандыру ... ... мен ... тәртiбi
Қазақстан Республикасы µлттық Банкiмен бекiтiлген. Келесi ... ... ... ... ... ... ... бойынша өмiрдi сақтандырудан бөлек – сақтандыру
төлемдерiнiң келiп түскен көлемiнен 75%-нен аз болмауы керек.
• Мiндеттi ... ... ... заңымен бекiтiлген, өмiрдi
сақтандырудан бөлек – заңымен бекiтiлген. Осы ... ... ... сақтандыру төлемдерiнiң 75%-нен аз болмауы тиiс
• Мiндеттi сақтандыру түрлерi, тарифтерi заңымен ... ... ...... ... ... 75 %-нен кем ... тиiс
• өмiрдi сақтандыру – келiп түскен сақтандыру төлемдерiнiң 100% мөлшерiнде.
Сақтандыру резервтерi сақтандыру ұйымы жүргiзiлетiн сақтандырудың әр ... ... ... сақтандыру резервi мөлшерi сақтандыру ұйымымен
айына бiр реттен көп емес есптелiп отырады.
Қайта сақтандыруда сақтандыру ұйымы мiндеттемелерiнiң бiр ... ... ... резервiн құруға жiбередi.
Сақтандыру ұйымдары сақтандыру резервтерiн резервтi активтерге
инвестициялауы керек. Резервтi активтер ... мына ... ... Қазақстан Республикасының мелекеттiк құнды қағаздары
• Тез салымдар және екiншi деңгейлi банктерге салымдар
• Еншiлес банктер
• Қазақстандық эмитенттер акциясы
• Жабық ... ... ... жiберiлген облигациялар
• Кассадағы ақшалар
Резервтi активтердiң құрамынан мыналар алынады:
... ... ... ... ... ... ... қор биржасы” жабық акционерлiк ... “А” ... ... ... ... ... қағаздар тiзiмiне кiрмейтiн бағалы қағаздар
Сақтандыру ұйымдарының резервтiк активтерi құнын ... ... ... ... тәртiппен анықталады:
1. Жабық акционерлiк қоғам “А” категориялы “Қазақстан қор биржасы” ... ... ... ... ... ... қағаз және қазақстандық
эмитенттер облигациясы ағымдық бағамен сатылуға арналған
2. Жабық акционерлiк қоғам “А” категориялы “Қазақстан қор ... ... ... ... ... ... ... қағаз және қазақстандық
эмитенттер облигациясы сатып алу бағасымен ұстап тұру
3. Жабық акционерлiк қоғам “А” категориялы ... қор ... ... ... тiзiмiне қылатын мемлекеттiк құнды қағаз және қазақстандық
эмитенттерi акциясы үшiн ағымдағы немесе сатып алу құны бойынша,
4. Тез ... және ... ... үшiн – ... ... қағаздың ағымдағы құны дегенiмiз, ... ... ... ... ... резервтi активтердi инвестициялауды жойылымдылық,
табыстық және диверсификациялық шартарды ... ...... ... өз ... ... өз құнын жоғалтпай активтердi сату қабiлетi.
Табыстылық — активтердi сатып алу құнының жоғары бағамен сату
мұмкiндiгi
Диверсификация — ... әр ... ... ... ... ... диверсификациялық шартты қамтамасыз ету
мақсатында резервтiк активтер келесi тәртiппен орналастырылады:
• Қазақстан республикасының құнды қағаздарына -40%-тен аз емес ... ... ... ... ... көп ... Жергiлiктi орындаушы органдар шығарған мемлекеттiк құнды қағаздарға –
сақтандыру резервiнiң 10%нен көп емес мөлшерде
• Қазақ акционерлiк ... ... ... ... ... ... қор биржасы” жабық акционерлiк қоғамы “А” категориялы
тiзiмiнен алынған құнды қағаздары, қазақстан ұйымы облигацияларына ... ... ... көп емес ... ... ... ... қағаздарға – сақтандыру резервiнiң 10%
мөлшерiнен таспауы тиiс
• банктегi тез салымдарға – сақтандыру резервiнiң ... ... ... ... ақшалар – сақтандыру резервiнiң 3%-нен аспауы тиiс
• резервтi активтердi тарату кезiнде бiр банкке салымдар ... ... көп ... ... қаржылық менеджмент.
Сақтандыру ұйымдарының экономикалық және қаржылық тұрақтылығы негiзiн
қаржы менджментiн дұрыс ұйымдастыру, яғни басшылық тәуекел мен ... ... ... ... тәуекелiн шектеуге
бағытталған iстерiнiң жиынтығы. Тәуекелдi ...... ... және мөлшерiн анықтау мақсатында тәуекелдiң параметрлерiн
талдау.
Жеке сақтандыруда ... ... ... жасы,оның денсаулығы,
кейде бойы мен ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру және құқықтық жауапкершiлiктi сақтауда тәуекелдi
бағалаудың өз ... бар. Ауыл ... ... тәуекел
менеджментi құрылымы сол ... ... ... ... ... ... ... жеке обьектiлер бойынша тәуекелдi бақылау
“КІІІ” жүйесiнен тұрады, ал ол ... ... ... ... ... ... ... көршi
Конструктивтi ерекшелiктердi бiрiншi ретте өрттен сақтану және жер
сiлкiнiсiнен сақтану ... ... ... ... байланысты
тәуекелдi бағалау жоғары және төменгi кауiптер арасында өзгерiп отырады.
Олардың арасында металл,кiрпiш конструкциясы ... ... ... өндiрiс саласы мағынасын бiлдiредi.
Мысалы, химия және мұнайгаз өндiрiсi жоғары қауiпi тағы басқалар.
Обьектi қорғау құралдарымен ... ету – ... ... ... дегенiмiз сақтандыру обьектiсi жанында жоғары
қауiптi көзi болуы. Мысалы, кiрпiш қойма бөлмесiнiң көршiсi мұнай ... ... ... ... қауiптi деп бағалайды.
Тәжiрибеде тәуекелдi бағалаудың бiрнеше әдiстерi қолданады.
Жеке бағалау әдiсi, тәуекелдiң орташа ... ... ... ... қатысты қолданылады.
Сақтандырушы өз бетiнше бағалау жургiзедi. ±ТЖ ... осы ... ... ... Ары ... ... ... тәуекелдi бағалауда коректировка жасайды.
Орта өлшемдер әдiсi — әр тәуекелдiң параметр ... ... ... есептейдi.
Проценттiк әдiс — орташа тәуекел типiне байланысты оң немесе
терiс ... ... ... ... ... ... ... бағасының ақшалай өлшемi сақтандыру тарифiн құрайды.
Тәуекел бағасы мөлшерiне франшизм қолдану да әсер етедi .
Франшиза – ... ... ... ... ... ... ... төлеуден босату.
Шартты және шартсыз франшизм түрлерi бар, ол сақтандыру суммасынан
проценпен бекiтiледi. Осылайша, франшиза тәуекелдi басқарудың бiр ... ... ... ... ... ... шек ... сақтандыруда бiр принцип сақталуы тиiс, яғни ... ... ... таппауы тиiс. Басқаша айтқанда, сақтану
жағдайына деiнгi ... ... ... сақтандырушының жағдайын
қалпына келтiру керек .
Екiншiден,сақтандырушы өз қаржы мүмкiндiгiне ... ... тиiс. ... ... ... ... ... сақтандыру
суммаларын заң бекiтедi.
¶шiншiден – сақтандырушы ... ... ... ... яғни бiр ... көптеген сақтандыру жағдайлары туындау мүмкiн.
Жауапкершiлiктi шектеудiң тағы бiр әдiсi ... ... ... ... ... ... жағдайлары тiзiмi анықталады. Қаржылық
менеджменттiң маңызды бөлiмi активтердi басқару .
Сақтандыру компаниясы активтерi құрамына барлық ... ... емес ... ... ... ... ... есеп
айырысу шоты, касса және тағы басқа ақша құралдары кiредi.
Активтердi басқару мiндетi тек оларды сақтау емес ... ... ... ... ... мүлiктен құралады және өзiмен-өзi
белгiлi кiрiс мүмкiндiгiн қамтамасыз ету.
Сақтандырушының қаржылық тұрақтылықтың негiзгi ... ... ... ... ... ... кезекте жарғылық
капиталдың және сақтандыру резервiнiң ақшалай бөлiмi.
Нарықтық экономикада сақтандыру операцияларының дамуын ... ... ... ... ... болжау әдiстемелiгiн құру
қажеттiгi туындауда. Болжау—болашақтағы саланың келешегiн ... ... ... ... үшiн ... келесi
моделдерi ұсынылды.
Болжаудың орталықты звеносы — iс жүзiндегi ерiктi сақтандыру
келiсiмшартының саны.
Экономика-математикалық әдiс ...... ... ... талдау жүргiзу, дамудың
тенденцияларын анықтайды. Одан ... оның ... ... ... ... Экспертiк бағалау көмегiмен болаштағы
өзгерiстер есепке ала отырып корректировкадан өтедi.
3. 2 Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... негiзiн жетiлдiру жалпы iшкi
өнiмнiң өсiмiмен байланысты ... жан ... ... ... ... ... ... жалпы экономикалық ... ... ... ... еттi. ... ... ... және шыншыл бәсеке құру мақсатында сақтандыру нарығын реттеу
және қызметiн бақылау бойынша мiндеттi ... ... ... ... ... қызметiн бақылау бөлiмiмен заңдылық
негiзiн жетiлдiру, сақтандыру ұйымдарының қысқаруы, аз ... ... ... iс жүзiндегi компаниялар каржысының
көбеюi, олардың активтерiнiң сапасын көтеру бойынша жұмыстар жүргiзiлдi.
Қазақстан ... 01.01.02 ... ... ... ... ... құқығыны ие 36 сақтандыру ұйымдарының
лицензиялары бар, соның ... – 1 - ... ... 5 - шетелдiк
қатысушыларымен және 1 - ... ... ... ...
Қазақстан Республикасы µлттық Банк талаптарын орындаушы ретiнде лицензия
берiлдi. Қайта ұйымдастырумен байланысты 4 - ... ... ... ... оның ... 1- ... мемлекеттiк органдарының
сәйкес рұқсатын алған 4 – сақтандыру ... ... ... ... 01.01.02 ... жағдай бойынша заңдылық ... ... 1 ... ... ... ... компанияларының санының өзгерiсi төмендегi ... 1 . ... ... санының өзгерiсi.
Қазақстан Республикасы µлттық Банк жаңа заң қабылдаумен байланысты
заңдылық пен ... ... ... ... ... ұйымдары
сақтандыру қызметiнiң жаңа үлгiсiмен айналысуға құқыққа ие ... ... ... туралы шешiм қабылданды. Лицензия беру және ауыстыру 31
сақтандыру ұйымдарында жүргiзiлдi, оның ... 1 ... ... 5
сақтандыру ұйымдарының лицензиясын ауыстыру құралы ... ... ... ... ... ... ... ұйымдары санының қысқаруымен қарқын ... Бұл iс ... ... ... есеп берушiлiк
берiлгендерiнiң көрсетiлуiмен дәлелденедi.
Сақтандыру сыйақыларының және ... ... ... 2005 жылдың берiлген мәлiметтерi бойынша, ... ... ... 2004 ... ... 63,6 %-ке ... млрд. тенге құрды, Бұл 88,3 млрд. тенгеге қарсы ... ... ... 4 есе ... ... ... өсуi ... 4 жыл iшiнде 82,7 %
құрайды. Сақтандыру сыйақыларының орта суммасы халықтың жан басына – ... ... 901 ... ... құрды(2004 жылда – 543,7 тенге) .
2005 жылдың қорытындысы бойынша ... iшкi ... ... ... ... 0,4 % ... Бұл 2004 ... көрсеткiшiне
қарағанда 0,08 % есе көп.
Сақтандыру ... ... 91,3 %-ке өстi және 2,1 ... ... 14,1 млн. АІШ ... құрды Ерiктi мүлiктiк сақтандыру
бойынша сақтандыру төлемдерiнiң көлемi – 2,8 есе ... ... ... ... ... жеке сақтандыру бойынша 2,1 есе көбейдi. Мiндеттi
сақтандыру түрлерi бойынша төлем ... 0,8 %-ке ... Адам ... төлемдерiнiң орташа көлемi – 2005 жылдың 12 ... 144,8 ... ... (2004 ... – 74,7 ... ... жанбасына сақтандыру төлемдерi және сыйақылары төмендегi
графикте көрсетiлген.
График 2. Халықтың ... ... ... және ... .
Соңғы 5 жыл iшiнде негiзгi бөлiгiн құрайтын ерiктi мүлiктiк
сақтандыру класстары бойынша ... ... ... ... ... ... 13 есе, 98 жылмен салыстырғанда 5,7
есе, 2004 ... ... 1,8 есе) 01.01.02 ... жағдайы бойынша
сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемiнде 79,5 % құрайды. ... ... ... ... 2004 жылмен салыстырғанда сақтандыру
сыйақыларының келiп түсуi 1,4 есе, 1997 жылмен салыстырғанда - 3 ... өстi. ... ... ... ... ... және ... өзiнiң еңбегiнiң нәтижесiн және өзiн
қорғауға қызығатын тұлға. Сонымен, ... ... ... сақтандыру
сыйақылар көлемiнiң 0,8 % көлемiнде төмендеуi байқалуда, ал 1997 жылмен
салыстырғанда 40%-ке аз. Ықтимал, Бұл Қазақстан Республикасы ... ... ... 6 ... 6 бөлiмшесiмен байланысты,сақтандырудың
мiндеттi түрлерiнiң өткiзiлу шарттарына қосымша талаптарының ... ... ... және ... заңның енгiзiлуi
өкiмет орнын жояды деп шешкен ... ... ... бар ... жол ... органдарының мiндеттi реттеуiнiң
жоқтығы. Одан басқа сақтандыру полистерiнiң өтiмдiлiгiн ... ... және ... ... ... үйымдармен
сақтандыру сыйақыларынан бұрыс жеңiлдiктер берiледi. Ауыл шаруашылық
өндiрiсiн мiндеттi ... ... ... 370 %-тен көп ... ... ... және ... иелерiнiң азаматтық құқықтық
жауапкершiлiгiн мiндеттi сақтандыру бойынша ... 50 %-ке ... ... ... ... ... өте ... болып қалуы жалғасуда.
Шығындары сәйкесiнше 41 % және 38 % ... ... ... және ... құралдарын сақтандыруы кiрмейтiн
мүлiктiк сақтандыру түрі ең ... ... ... болып табылады.
Бақытсыз жағдайлардан сақтандыру классының шығындылығы төмен (14%)
медициналық ... ... ... ... 65% ... құрайды.
Келесi сақтандыру өнiмдерi жоғары сұраныспен қолданылады: мүлiктiк
сақтандыру ...... және ... мүлiктi сақтандыру,
азаматтық жауапкершiлiктi сақтандыру және сақтандырудың ... ... ... ... 89,3 –ке тең ... ... сақтандыру;
жеке сақтандыру бойынша – медициналық немесе ... мен ... (83,4% ... ... ... бойынша - мiндеттi
сақтандыру бойынша сақтандыру сыйақыларының негiзгi ... ... 1 ... ... ... 77,8 % көлемiнде құрайтын ГПО автокөлiк
иелерiнiң сақтандыруы алады. Екiншi деңгейлi ... ... ... ... ... сақтандыру бойынша 99 %
сыйақы қабылдағанымен
де қаржы тәуекелдiлiгiн сақтандыру бөлiгi 4 %-ке ... ... ... ... ... кестеде көрсетiлген.
Кесте 1.
Сақтандыру нарығының негiзгi көрсеткiштерi.
|Көрсеткiштер |1997 |1998 |1999 |2004 |2005 ... %|
| | | | | | ... ... |3225,5 |4138,8 |5862,0 |8155,3 |13340,5 |63,6 ... | | | | | | ... | | | | | | ... |516,0 |1203,8 |993,7 |1120,5 |2143,9 |91,3 ... – | | | | | | ... | | | | | | ... |1891,5 |1542,9 |1340,8 |1124,9 |1116,3 |-0,8 ... – | | | | | | ... | | | | | | ... Төлемдер |184,2 |486,7 |524,8 |495,7 |567,3 |14,4 ... ... жеке |540,8 |743,3 |939,2 |1108,3 |1612,0 |45,4 ... – | | | | | | ... | | | | | | ... ... |263,9 |369,9 |291,1 |274,7 |578,2 |110,4 ... Ерiктi |793,2 |1852,6 |3582,0 |5922,1 |10612,2 |79,2 ... | | | | | | ... – | | | | | | ... | | | | | | ... ... |67,9 |350,2 |177,8 |350,1 |998,4 |185,1 ... ... ... болған өзгерiстер төмендегi
графикте көрсетiлген.
Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығында ... ... ... бөлiп көрсетуге болады.
График 3. Сақтандыру сыйақылар құрылымындағы ... ... ... ... ... бойынша алға шыққан 6
ұйымдарын жатқызуға ... ... ... нарықтық бөлiгi 65,3% тiн
құрайды. (ЖАІ ”Іазахинстрах” – 22,7%; ААІ ”Мұнай ... ... ЖАІ ... – 9,4%; ААІ ... –9,3%; ААІ ... –7,9%; ААІ
”Халықаралық Алматы сақтандыру тобы”– 4,6% ). Келесi топты 12 аймақтық
сақтандыру ... ... ... сәйкесiнше 8,6% сақтандыру сыйақы
келедi, оның iшiнде 5-i – 5,6% ... ... ... ... 26,1% ... Бiрiншi топ сақтандыру ұйымдарымен жалпы
көлемiнде 83%-iн құрайтын қайта сақтандыру сыйақыларының негiзгi ... ... ... ... ... бiрiншiсiнiң бөлiгi сәйкесiнше
31% құрайды. 2005 жылы қайта сақтандыру операцияларын 11 ... ... айта кету ... сақтандыру. Қазақстандық сақтандырушының сақтандыру
резервтерiн және меншiктiк ... ... ... меншiктiк ұстап қалу
тiрегiнiң үлкеюiне қарамастан қазақстандық нарық өзiне iрi ... ... ... ... ... ... ... толық орындауын қамтамасыз ету ... ... ... 9,2 ... тенге немесе 60,9 млн. АІШ доллар берiлдi, Бұл
сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемiнен 69 %-iн ... жыл ... ... ... (қайта сақтандыру) резидент
емес ұйымдарға 2005 жыл басындағы 97%-тiк сақтандыру ... ... 2005 ... қайта сақтандыру сыйақыларының жалпы көлемiнен
96,5%- көлемiнде сақтандыру сыйақылары берiлдi. Қайта ... ... ... ... ... ... 4. Қайта сақтандыру сыйақылар бөлiгiнiң өзгерiсi (млн. ... ... жылы ... ... ... соң ... сақтандыру
сыйақылар көлемiнiң, сонымен бiрге қайта сақтандыру ... ... ... аздай түсiмi байқалуда. Сонымен бiрге авиациялық,
мүлiктiк тәуекелдер және азаматтық жауапкершiлiк тәуекелдiлiгiн ... ... ... ... сақтандыруды қабылдауға жiберiлетiн
ұйымдар ортасын ... ... ... ... ... ... “ Қазақстан Республикасының сақтандыру және қайта сақтандыру ... ... үшiн – ... ... ... бекiтiлуi туралы”
өкiмi 31.05.01 жылы күшiне ... ең ... ... ... ... оқиғалар – әлемдiк сақтандыру нарықтарына әсер еттi.
Бекiтiлген рейтингке сәйкес ... ... және ... сақтандыру
резидент емес ұйымдардың бөлiгi қазақстандық ... ... ... ... ... ... ... төлемiнiң
мөлшерiн көбейттi. Сонымен бiрге тәуекелдердi қайта сақтандыруға қабылдау
тiзiмiне сәйкесiнше ... ... де ... қойылды.
Сақтандыру ұйымдары тәуекелдердi қайта сақтандыруға жайғастыруда
қиындықтармен кездесетiнi туралы Қазақстан Республикасы µлттық ... ... ... ... ... ... негiзiнен әсер
етпегендiктен Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... ... қосымшалар және өзгертулер
бекiтiлдi. Рейтингтiк агенстволар ... ... РА” ... ... қосылды, бұны қазақстандық сақтандыру ұйымдары
мақұлдады, бiрақ Бұл мәселенiң толық шешiлуiне әкелмедi.
Сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... ... олардың қаржылық жағдайларының
жалпы тұрақтылығы, қаржыландыру және сақтандыру резервтерiнiң ... ... ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымдарының төленген ... ... 3,9 ... ... ... 25,9 млн.АІШ доллар сонымен бiрге шетелдiк
қатысу ... 273,3 млн. ... ... 7 % ... құрайды. Сақтандыру
ұйымдарының негiзгi көрсеткiштерi төмендегi кестеде корсетiлген.
Кесте 2.
Сақтандыру ұйымдарының негiзгi көрсеткiштерi.
|Көрсеткiштер |1997ж. |1998ж. |1999ж. |2004ж. |2005ж. ... % |
| | | | | | ... ... |1101,9 |1685,2 |2469,2 |4617,0 |5208,4/ |12,8 ... – | | | | |3859,2* |-22 ... | | | | | | ... |2321,5 |3126,7 |3859,9 |2280,8 |8497,9 |272,6 ... – | | | | | | ... | | | | | | ... – |3825,9 |5330,3 |7296,7 |8343,2 ... |82,5 ... | | | | |9668,1 |15,8 |
* - ... ... ... айырма ретiнде жеке сақтандыру
капиталының көлемi/активтер ... ... ... ... ... ұйымдарының қаржылық сенiмдiлiгiнiң бұдан кейiнгi
тұрақтануы мақсатында, Қазақстан Республикасы µлттық Банк ... жылы N117 ... және ... ... ұйымдарының
минималды меншiктiк және жарғылық капиталдарының бекiтiлуi туралы” өкiм
қабылданып, бұған қоса кезеңдiк меншiктiк капиталдың ... ... ... ... 1 ... қабылданған “сақтандыру қызметi жайлы”
заңның талаптарын орындау үшiн сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... ... ... ... бұған сай
активтер құнының сапасы мен ... ... ... ... ... ... ... активтер сапасы мен
өтiмдiлiгi жақсаруда және ... ... ... ... жабу ... ... Бұл ... тұрақтылықтың
тұрақтануына ықпал етедi. Сонымен бiрге, берiлген ереженiң ... ... ... ... дәрежесiнiң бөлiмiнде
негiзгi құралдарды бағалауда шығындалған активтер есебiне әсер ... ... ... ... капиталдың өзiндiк көлемi салыстырмалы
кезеңге дұрыс есептелген мiндеттермен активтер арасында айырма сияқты
2004 жылмен ... 12,8 %-ке ... жыл ... ... – 4,7 ... 5,2 ... ... көлемiн
құрды. Активтер сапасы және өтiмдiлiгi бойынша жiктелуi ... ... ... 3,8 ... ... құрды, Бұл 25,6 млн. АІШ
доллар көлемiнде болды.
Компанияның үлкен бөлiгiнiң меншiктiк ... ... ... тек аз ғана асатын шектi аймақта тұрғанын атап кету ... ... ... ... әсерiнен олардыңтөлем қабiлеттiлiгiне
мiндеттi тұрде ... ... ... ... ... қабiлеттiлiк пен
өтiмдiлiк талаптарының жақсартуына және ... ... ... ... қолданылатын төлем қабiлеттiлiк ... ... ... ... ... Сақтандыру ұйымдарының меншiктiк капитал көлемi 01.05.02 ... ... iсiн ... ... ие ... ... сақтандыру класстар санына сәйкес көбейедi.
Lс жүзiндегi сақтандыру ұйымдарының қойылған ... ... ... ... ... есептелген меншiктiк капиталдың көлемi
– 5,5-6 млрд. тенге көлемiнде құралады.
2004 жылмен ... ... ... ... ... 3,7 ... 8,5 млрд.тенге немесе 57 млн. АІШ доллар құрайды.
Активтердiң және сақтандыру резервтерiнiң ... ... ... ... ... сақтандыру келiсiмшарт шарттарына
сәйкес сақтандыру ... ... ... ... ... оған байланысты 2005 жылы есеп формасы енгiзiлген,
ол қайта сақтандырушы ... ... ... ... Бұл ... көп ... ... сақтандыруға берiлгенде
активтер жалпы көлемiнен 38%-iн және ... ... ... ... ... ... көрiнiсiнде, таза сақтандыру
резервтерiнiң көлемi аздай көбейдi, Бұлш сақтандыру клiсiмшарттарының iс
жүзiнде тоқтатылуымен ... ... ... ... ... ... ... уақытта бұның жақсы жағы болып сақтандыру ұйымдары қаржыландыру
деңгейiн қолдау ... ... ... ... ... бос ... сонымен бiрге өткен жылғы уақыты бiткен
сақтандыру келiсiмшарттарының сақтандыру резервтерi меншiктiк ... ... ... бөлiгiнiң есебiнсiз сақтандыру ұйымдарының
активтерi 15,8 %-ке өстi де 9,6 ... ... ... ... ... ... ... активтер суммасын 1997 ... 3 есе ... ... ... 2,7 есе, ал ... салыстырғанда 41%-ке өстi).Өтiмдi активтер бөлiгiнiң өзгеруi
төмендегi графикте көрсетiлген.
График 4. Өтiмдi активтер ... ... ... активтер көлемiнде (қайта сақтандырушы ... ... 65% ... ... ... ... ... – инвестициялық
қызмет болып табылады. ... ... ... резервтер
құралдарын жайғастыру дұрыстығына әрдайым бақылау және ... ... ... ... сай ... ... көп ... активтерге дивесификация принципiмен жайғастырылып жатыр.
2005 жылға кiрiстердiң жалпы құрылымы 3,1 млрд. тенге ... ... ... сақтандыру кiрiсi 2,5 млрд. тенге немесе жалпы кiрiстiң 80%-
i ... ал ... кiрiс 0,5 ... ... ... ... ... көлемiнде құрайды, Бұл 2004 жылға қарағанда 4 есе көп.
1999-2005 жылдар кезеңiнде сақтандыру ұйымдарының ... ... ... ... шығындарды жауып, сонымен 548 млн. ... кiрiс ... ... ... ... ... болжамы төмендегi кестеде көрсетiлген.
Кесте 3.
Сақтандыру нарығының негiзгi көрсеткiштерiне келешектегi болжамы.
|Көрсеткiштер |1997ж. |1998ж |1999ж |2004ж. |2005ж. |2006ж. |2007ж. ... |3225,5 |4138,8 |5862,0 |8155,3 |13340,5 |15363 |17386 ... | | | | | | | ... | | | | | | | ... |516,0 |1203,8 |993,7 |1120,5 |2143,9 |2469,48 |2795,06 ... – | | | | | | | ... | | | | | | | ... |1891,5 |1542,9 |1340,8 |1124,9 |1116,3 |1107,7 |1099,1 ... – | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |184,2 |486,7 |524,8 |495,7 |567,3 |643,92 |720,54 ... Ерiктi жеке |540,8 |743,3 |939,2 |1108,3 |1612,0 |1826,24 |2040,48 ... – | | | | | | | ... | | | | | | | ... ... |263,9 |369,9 |291,1 |274,7 |578,2 |641,06 |703,92 ... ... |793,2 |1852,6 |3582,0 |5922,1 |10612,2 |12576 |14539,8 ... | | | | | | | ... – | | | | | | | ... | | | | | | | ... Төлемдер |67,9 |350,2 |177,8 |350,1 |998,4 |1184,5 |1370,6 ... ... ... ... нарығын сақтандыру компанияларының 10
филиалдары, 2 сақтандыру агенттерi және 2 ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру
компанияларының 10 филиалдары ұсынды.
Сақтандыру компанияларының жинаған ... ... ... ... 2005 ... ... ... нарығының жағдайы ойдағыдай жақсы
болмады. Барлығы 44,925 мың тенге ... ал 2004 жылы Бұл ... ... ... ... ... 2 есе ... байқалуда. Сақтандыру компанияларының
филиалдарының сақтандыру түрлерi бойынша жұмыстарының нәтижесi төмендегi
кестеде көрсетiлген.
Кесте 4.
Сақтандыру компанияларының ... ... ... ... ... .
| ... ... |төлемдер |мөлшерi |Төлемдер |
| | | | | ... ... |44925 |100% |12298 |100% |27.0 ... сақтандыру |12518 |28.0 |6924 |56.0 |55.0 ... ... |46.0 |3864 |32.0 |19.0 ... |507 |1.0 | | | ... | | | | | ... сақтандыру|11430 |25.0 |1510 |12.0 |13.0 ... ... ... ... ... 2004
жылдың жасалған төлемдермен салыстырғанда 1677 мың тенгеге көп, ал ... ... ... ... 27% ... Бұл ... жылғы көрсеткiшiнен
13%-ке көп.
Сақтандыру құрылымы да өзгерiс шектi: 2005 жылда сақтандырудың мұлiктiк
түрінiң бөлiгi ... 46%-ке ... және жеке ... ... ... ... 28%-ке өстi.
Қазақстан Республикасы µлттық Банкiсiнiң ... ... ... жұмысы бiр қатар әлеуетсiз сақтандыру компанияларының
жабылуына әкелдi. 2005 жылы облыста ... ... СК ЖАҚ “СК ... және
ЖАҚ СК ”Салауат” филиалдары тоқтатты.
Аймақтық сақтандыру нарығында жағдайды жөндеу үшiн тек ... ... ғана ... ... ... бiр түрі бойынша тұрғындардың
жеке қажеттiлiктерiн қанағаттандыра алатын сақтандыру ... ... ... ... ... ... қызметiн жүргiзуi
қажет. Одан басқа аймақтық сақтандыру ... ... ... мен ... барлық қажет шаралар қолдануы керек. Әлде ... ... ... ... ... өмiрлiк сақтандыру
танымалдылығы қалып жатыр.
Аймақтық сақтандыру нарығының отандық инвесторлардың ... ... ... ... ... ... ... болып шыншыл емес
бәсекелестердi уақтылы анықтап оларға шара қабылдауы, сонымен ... ... ... ... ... ... – Бұл ... қарқынды
әсер ететiн бiрлестiк ұйымдарының және жеке ... ... ... тартудың және концентрацияның тиiмдi құралы.
Әсiресе Бұл сақтандыру қорғанысын қамтамасыз ету есебiнен ... ... ... ... әсер ... ... ... жағына тиiстi. Бырақ отандық сақтандыру нарығының ... ... ... ... ...... сақтандыру
компаниялары тұрғындардың әлеуметтiк жағдайына да, инвестициялық қызметке
де әлi көрнектi әсер ете ... Бұл ... ... ... ... ... ... дамыту Бағдарламасында өндiрiлуде.
Пайдаланған әдебиеттер
1. “Закон Республики Казахстана o бюджетной ситеме” 1.04.99. и ... по ... ... ... ... ҚР Заңдары 1998-2001 жылдар;
3. Аманбеков Б “Бюджет есептерi” Қазақстан қаражаты-1999 жыл. ... ... Н ... ... ... және ... ... Т.Экономика
–2000 жыл.
5. Аблиакимов К Бюджет-1999. “Баға және талдау” Қазхстанская ... ... ... ... ... Стаистика бюджет және аудит 1992 ж.
7. Бизнес жоспар әдiстемелiк ... Р.Г. ... –М: 1996 ... ... С. ... ... қадағалау маңызы Қазақстан қаржысы
–1997жыл N11.
9. Жѕнiсова Н.А Бюджет саясаты. Саясат-2001-1
10. Жанибеков С. ... ... ... ... ... ... ... Иманбердиев Б.Ж Қазақстан Республикасындағы экономикалық саясаттың
экономикалық өсу ... ... есеп және ... –1999 жыл N2
-----------------------

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 64 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуроодақта сақтандыру нарығын мемлекеттік реттеудің мемлекетаралық жүйесінің қалыптастыру кезеңдері11 бет
Сақтандыру нарығы жайлы33 бет
Сақтандыру нарығы және оның Қазақстан Республикасында дамуы12 бет
Сақтандыру нарығы туралы4 бет
Сақтандыру нарығы туралы ақпарат38 бет
Сақтандыру нарығының мәні мен функциялары3 бет
Сақтандыру нарығының теориялық негіздері100 бет
Сақтандыру нарығының түрлері7 бет
Сақтандыру нарығының қалыптасуының негізгі ерекшеліктері12 бет
Қазақстан Республикасындағы сақтандыру нарығы71 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь