Негізгі құралдар

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

1 НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫҢ КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНДЕГІ АЛАТЫН ОРНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.1 Негізгі құралдардың экономикалық мәні мен маңызы ... ... ..
1.2 Негізгі құралдың бухгалтерлік есебі мен аудиттың мақсаты
мен міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

2 НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕБІНІҢ ҚОЛДАНЫСТАҒЫ ТӘРТІБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.1 Негізгі құралдардың келіп түсуінің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.2 Негізгі құралдардың тозуының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2.3 Негізгі қүралдарды жөндеуінің есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.4. Негізгі құралдардың шығуының синтетикалық немесе аналитикалық есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .

3. НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАРДЫ АУДИТОРЛЫҚ ТЕКСЕРІСТЕН ӨТКІЗУ ӘДІСТЕМЕСІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1 Негізгі құралдарды аудиттау кезеңдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.2 Негізгі өнеркәсіптік.өндірістік қорларды талдау ... ... ... ... ... ...

4. ЛИЗИНГІГЕ АЛЫНҒАН НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... .
4.1 Лизинг ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.2 Мүлікті салық жайында ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
4.3 Лизингіге алынған негізгі құрал есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
КІРІСПЕ
Негізгі құралдарды пайдаланудың бухгалтерлік есебі мен аудиті

Ел Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына арнаған «Қазақстан-2030 Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы» Жолдауында былай делінген: «Біздің еліміздің мұраты ұлттық біртұтастық, әлеуметтік әділеттілік тән, әрі күллі халқының экономикалық әл-ауқаты артқан тәуелсіз, гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанды сомдау деп санаймыз. Барша қазақстандықтардың гүлденуі, қауіпсіздігі мен әл-ауқатының артуы - өзіміз орнатсақ дейтін Қазақстанды сипаттайтын өнерлі сөздер, міне, осылар. Біздің ілгері жылжыуымызға қарай бұл сөздер әрдайым біздің із ашарымыз болып қалуға тиіс».
Осы міндетті ойдағыдай шешу үшін еңбек өнімділігін арттыру және ғылыми-техникалық прогресті жеделдету, қолданыстағы негізгі құралдарды тиімдірек пайдалану және олардың қуаттарын арттыру, шаруашылыққа салынған әрбір теңгенің қайтарымын өсіру жолымен ел экономикасының барлық салаларының тиімділігін жақсарту қажет.
Экономиканың тиімділігін арттыру мемлекеттің осы заманғы экономикалық стратегиясының басты міндеті болып табылады.
Мұнда ерекше ролді кәсіпорындардың өндірістік-шаруашылық қызметін басқарудың маңызды құралы ретінде және барлық шаруашылық құралдарының оның ішінде негізгі құралдардың болуы, жағдайы, қозғалысы мен тиімді пайдалануына қатаң бақылау жасауды жүзеге асыратын бухгалтерлік есеп атқарады.
Нарықтық экономикаға көшу жағдайында көптеген кәсіпорындардың қаржы жағдайы оларды жаңа күрделі қаржыдан шектеп, қаржыны тек негізгі құралдардың ең қажетті объектілеріне бағыттауды мезгейді. Осыдан қолда бар негізгі құралдардың сақталуы мен тиімді пайдалануына қатаң есеп пен бақылаудың объективті қажеттілігі туындайды.
Сондықтан бұл тақырыптың бүгінгі күннің өзекті мәселесін қарастыратыны сөзсіз.
Жоғарыда айтылған проблемаларды іс жүзінде шешу негізгі құралдардың бухгалтерлік есеп жүйесін байсалды қайта құруды талап етеді. Қазіргі уақытта, бухгалтерлік есептің стандарттары 6 «Негізгі құралдар есебі», 17 «Жалгерлік есеп» және субъектілердің қаржы шаруашылық қызметінің бухгалтерлік есебінің шоттарының Бас жоспарының енгізілуіне байланысты негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі проблемаларының көптеген әдістемелік аспектілері түбегейлі өзгерістерге ұшырап, өзінің практикалық маңызынан айырылады.
Сондықтан диплом жазудың негізгі мақсаты болып негізгі құралдардың есебі мен аудитінің негізін теориялық тұрғыда ашып, оның пайдалануының тиімділігінің бухгалтерлік есебі және аудитінің қолдану жағдайын зерттеу болып табылады.
Бұл мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- негізгі қорлардың экономикалық мәні мен маңызын ашып, олардың жіктелуін қарастыру;
- негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі мен аудитінің міндеттерін айқындай отырып, тәжірибеде қолданысын зерттеу;
- негізгі қорлардың пайдалануын аудиттау әдіснамасын қарастыру;
- негізгі қорларды пайдалануының тиімділігін жоғарылату жолдарын көрсету;
Курстық жұмыстың зерттеу объектісі ААҚ «Автоматика» табылады. Ол металлургия, көмір, энергетика және басқа да салаларының кәсіпорындары үшін тексеру-өлшеу приборлары мен құрал-жабдықтарды құрастырумен, өндіруімен, ойлап табумен шұғылданатын кәсіпорын. Сонымен бірге бұл кәсіпорын өндірістік мақсаттағы өнімдерді және халық тұтынатын тауарлар өндіреді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Торшаева Ш. М. Основы аудита. Қарағанды, 2004.
2. Толпаков Ж.С. Негізгі құралдың бухгалтерлік есебі. Қарағанды, 2005.
3. Каренова Г. С. Практический аудит, Қарағанды, 2004.
4. Савицкая Г. В. Анализ хозяиственной деятельности предприятия. Алматы; 2005.
5. Жұматов М. Қ., Нұрқалиева Д. М., Омашева А. Б., Папова Л. А. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп. Қарағанды, 2004.
6. Дүйсенбаев К. А. Аудит и анализ финансовой отчетности. Алматы: қаржы қаражат, 2004.
7. Стандарты бухгалтерского учета и методические рекомендации, 2004.
8. Анализ хозяиственной деятельности. – М: Финансы и статистика, 2004,
9. Бухгалтер бюллетені №62. 2004.
10. Бухгалтер бюллетені №42. 2005.
11. Бухгалтер бюллетені №47. 2005.
12. Бухгалтер бюллетені №52. 2005.
13. Бухгалтер бюллетені №3. 2004.
14. Бухгалтер бюллетені №11. 2004.
15. Бухгалтер бюллетені №13. 2004.
16. Библиотека бухгалтера и предпринамателя №5. 2004.
17. Библиотека бухгалтера и предпринамателя №8. 2004.
18. Библиотека бухгалтера и предпринамателя №12. 2004.
19. Заочная школа аудитора. №2,4. 2005.
20. Лизинг это выгодно. Казахстанская правда. №41. 2004.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ  ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
КУРСТЫҚ ЖҰМЫС
Тақырыбы: Негізгі құралдар
Алматы 2008ж.
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................
1 НЕГІЗГІ ... ... ... ... ... құралдардың экономикалық мәні мен маңызы
..........
1.2 Негізгі құралдың бухгалтерлік есебі мен аудиттың мақсаты
мен
міндеттері..............................................................
...........................
2 НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕБІНІҢ ҚОЛДАНЫСТАҒЫ
ТӘРТІБІ.....................................................................
..........
2.1 ... ... ... ... Негізгі құралдардың тозуының
есебі............................................
2.3 Негізгі қүралдарды жөндеуінің
есебі.............................................
2.4. Негізгі құралдардың шығуының синтетикалық ... ... ... ... АУДИТОРЛЫҚ ТЕКСЕРІСТЕН ӨТКІЗУ
ӘДІСТЕМЕСІ..................................................................
.........................................
3.1 Негізгі құралдарды аудиттау
кезеңдері........................................
3.2 Негізгі өнеркәсіптік-өндірістік қорларды
талдау.......................
4. ЛИЗИНГІГЕ АЛЫНҒАН НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ.............................
4.1
Лизинг..................................................................
................................
4.2 Мүлікті ... ... ... ... ... есебі
..........................................
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
.....................................
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ..........................................................
КІРІСПЕ
Негізгі құралдарды пайдаланудың бухгалтерлік есебі мен аудиті
Ел Президенті Н.Назарбаевтың Қазақстан ... ... ... ... ... ... және ... Жолдауында былай делінген: «Біздің еліміздің мұраты ... ... ... тән, әрі ... ... ... әл-
ауқаты артқан тәуелсіз, гүлденген және саяси тұрақты Қазақстанды сомдау деп
санаймыз. Барша қазақстандықтардың гүлденуі, қауіпсіздігі мен ... - ... ... ... ... ... ... сөздер, міне,
осылар. Біздің ілгері жылжыуымызға қарай бұл сөздер әрдайым біздің із
ашарымыз ... ... ... ... ... шешу үшін ... өнімділігін арттыру және ғылыми-
техникалық прогресті жеделдету, қолданыстағы ... ... ... және олардың қуаттарын ... ... ... әрбір
теңгенің қайтарымын өсіру жолымен ел экономикасының барлық салаларының
тиімділігін жақсарту қажет.
Экономиканың тиімділігін арттыру мемлекеттің осы ... ... ... ... ... табылады.
Мұнда ерекше ролді кәсіпорындардың өндірістік-шаруашылық қызметін
басқарудың маңызды құралы ретінде және барлық шаруашылық ... ... ... құралдардың болуы, жағдайы, қозғалысы мен ... ... ... ... ... асыратын бухгалтерлік есеп
атқарады.
Нарықтық экономикаға көшу жағдайында көптеген кәсіпорындардың қаржы
жағдайы оларды жаңа ... ... ... ... тек негізгі
құралдардың ең ... ... ... ... ... қолда бар
негізгі құралдардың сақталуы мен тиімді пайдалануына ... есеп ... ... ... ... бұл тақырыптың бүгінгі күннің өзекті ... ... ... ... іс ... шешу негізгі құралдардың
бухгалтерлік есеп жүйесін байсалды қайта құруды талап етеді. ... ... ... ... 6 «Негізгі құралдар есебі»,
17 «Жалгерлік ... және ... ... ... ... есебінің шоттарының Бас жоспарының енгізілуіне байланысты
негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі проблемаларының көптеген әдістемелік
аспектілері түбегейлі ... ... ... ... ... диплом жазудың негізгі мақсаты болып ... ... мен ... ... ... ... ашып, оның пайдалануының
тиімділігінің бухгалтерлік есебі және аудитінің қолдану жағдайын ... ... ... жету үшін келесі міндеттер қойылды:
- негізгі қорлардың экономикалық мәні мен маңызын ... ... ... негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі мен аудитінің ... ... ... ... ... негізгі қорлардың пайдалануын аудиттау әдіснамасын қарастыру;
- негізгі қорларды пайдалануының ... ... ... ... ... ... ААҚ ... табылады. Ол
металлургия, көмір, энергетика және ... да ... үшін ... приборлары мен құрал-жабдықтарды
құрастырумен, өндіруімен, ойлап табумен шұғылданатын ... ... бұл ... ... ... ... және халық тұтынатын
тауарлар өндіреді.
1 НЕГІЗГІ ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың экономикалық мәні мен маңызы
Өнеркәсіптік өндірістің тиімділігін арттыру бойынша ... ... ... ... ... ... ... деңгейін едәуір арттыру, ұлттық экономика ... ... және ... қор ... ... ... шаралар
кешенін дайындау мен іске асыру көзделген. Бұл ... ... ... ... ... ... жақсартуға және оның
тиімділігін арттырудағы ролі мен экономикалық ... ... ... ... маңызы, ең алдымен, еңбек
құралдарының қоғамдық ... ... ... ... ... ... материалдық құрамы көп жағдайда кез-келген қоғамның
материалды-техникалық сипатын ... ... ... ... емес, қалай, қандай еңбек құралдарымен өндірілетіндігін
өзгешелейді. К.Маркс — "Еңбек құралдары тек қана ... ... ... ... ... сондай-ақ ол — еңбек жүзеге асырылатын қоғамдық
қатынастардың көрсеткіші", - деп жазған.
Кәсіпорын ... ... ... ... ... ... болады.
Кәсіпорынның бухгалтерлік балансын құру кезінде оның шаруашылық
құралдары ... ал ... ... ... - ... капитал және
кәсіпорынның міндеттемелері деп аталады.
Шаруашылық субъектілері өзінің қызметін жүзеге асыру үшін материалдық-
техникалық қор құру ... ... ... ... ... ... шаруашылық өндірістік іскерлігінің аса маңызды құраушысы
болып негізгі қорлар болып табылады.
Негізгі қорлар ... ... ... ... ... ... ... қатысып, ал құндары дайындалатын өнімге бөліктермен
ауыстырылатын еңбек құралы.
Өндіріс процессінде қатысатын барлық еңбек қорлары (машина, ... анық ... ... ... жасайды (өндірістік ғимараттар,
гидротехникалық құралдар, плотиналар, арналар, ... ... ... ... ... жүйелері, құбырлар), еңбек заттары мен
өнімдерін сақтау мен қозғалту үшін қызмет ететін өндірістік негізгі қорлар
болып ... ... ... қорлар құрамына тек өнімнің тұтыну құнын
құруға ғана емес, сондай-ақ, оның құнын құруда қатысатын ... ... ... құралдар» және «негізгі қорлар» терминдарі белгілі бір
жақындық шамасында синонимдер ... ... ... құралдар есебі» Қазақстандық бухгалтерлік есеп стандартына
сәйкес, негізгі құралдар – бұл ұзақ уақыт кезеңі бойы (1 ... ... ... де, ... емес ... да әрекет ететін
материалдық активтер.
Негізгі қорлардың ... ... ... ... ... ... көп ... қатысуы;
б) натуралды - заттық үлгісін сақтауы;
в) өзінің құнын ... ... ... ... ... кезеңі
барысында біртіндеп аударады.
Соңғы тармақ негізгі құрал-жабдыққа амортизациялық төлемді есептеу
арқылы ... ал ... ... жер, ... күрделі құрылыс,
резервте, қорда және консервацияда тұрған объектілер енбейді.
Сонымен қатар кітапханалық қорларға, өнім ... ... ... және ... ... ... жүргізілмейді.
Амортизация - негізгі ... ... ... ... есепті оның құндылығының бірте-бірте төмендеуі сондай-ақ
негізгі ... ... үшін ... ... мақсатымен осы қорлар
құнының өндірілетін өнімге бірте-бірте көшуі.
Амортизациялық өтелім — негізгі қорлардың тозығын толтыру үшін, ... ... ... үшін осы қорлар құнының бір бөлігін аударып отыру.
Тозу - негізгі құралдар объектілерінің ... және ... ... салу мақсатында негізгі құралдарға құны 40 ... ... ... және ... 20 бабына сәйкес амортизацияға жататын
қызмет мерзімі 1 жылдан асатын активтер жатады. Осыған ... ... ... ... ... 7-ден 30%-ке дейінгі амортизация
нормасымен топтарға ... ... тек ең ... олардың экономикалық зерттеуі мен
жалпылауы үшін негізгі қорлар жіктелуі деп ... ... ... ... ... аса маңызды. Негізгі қорлардың бухгалтерлік есебінің дұрыс
ұйымдастырылуының негізі болып қорлар бекітілген типтік жіктелуі мен ... ... ... принципі табылады.
Бухгалтерияда негізгі құралдар есебі инвентарлық ... ... ... ... жүргізіледі. Осылайша, инвентарлық объект негізгі
құралдар есебінің бірлігі болып табылады. Әрбір объектіге ... ... ... ... ... инвентарлық нөмір беріледі, ол нөмір оның
ұйымда, бірлестікте, пайда болған барлық уақыт бойы ... ... ... ... жою ... ... және т.б. инвентарлық
нөмірді әрбір объектіде белгіленеді.
Қазіргі уақытта ... ... ... ... ... ... Жер - ... меншік құқығында алған жердің мөлшері мен құны.
Жерге меншік құқығы "Жер учаскесіне ... ... ... ... Инвентарлық объект болып жер учаскесіне меншік
құқына акт берілген әрбір жер учаскесі табылады.
2. Ғимараттар – ... - ... ... ... ... қызмет ... үшін ... ... ... үшін ... ... архитектуралық- құрылыстық объектілер. Инвентарлық
объект болып әрбір жеке ... ... ... Құрылғылар - еңбек құралдарының ... ... ... болсын қызметтерді орындау жолымен өндіріс процессін
жүзеге асыруға ... ... ... мұнай мен газ скважинасы, эстакада,
көмірлер). Инвентарлық объект ... ... ... бір ... ... әр жеке ... Беріліс қондырғылары - электрлік, жылу жән механикалық
энергияны ... ... ... ... ... ... құбырлар).
5. Машиналар мен жабдықтар, инвентарлы ... ... ... ... ... бөлігі болып табылмайтын құрама
құралдар, фундамент, қоршауларды, ... ... ... машина табылады. Негізгі құралдар, бұл 5 топшадан тұрады:
- күш машиналары мен ... ... ... мен ... ... ... ... двигателдері; ішкі
жылу двигателдері, т.б.);
- жұмыс машиналары мен жабдықтары: еңбек заттарына әсер ... ... ... тікелей қатысады
(метал кесуші станоктар, термикалық пештер);
- өлшегіштер және ... ... ... ... ... ... ... өлшеу және ... ... ... мен зерттеулер жүргізу үшін
тағайындалған;
- есептегіш ... ... ... ... арналған машина, ... ... ... ... және т.б. ... өзге де ... мен жабдықтар: машина, аппарат
және басқа жабдықтар (телефон станцияларының ... ... ... ... ... - адамдар мен жүктердің орнын ауыстыру үшін
тағайындалған қозғалыс құралдары ... ... және ... ... құралы). Инвентарлы объектісі болып
оған жататын бүкіл керектер;
7. ... - қол ... ... ... ... ... ... тіркелінген
металл, ағаш және т.б. өңдеу құралдары ғана табылады;
8. Өндірістік инвентарь - ... ... ... ... арналған өндірістік тағайындаудағы құралдар - ... ... ... ... ... - ... және шаруашылық инвентарь
(үстел, шкаф, кілем);
10. ... және өнім ... ... малы - ... түйе және т.б. ... өнім малы — ірі қара мал ... түйе және ... объект - әрбір ересек жануар.
11. Көп жылдық екпе ағаштар.
12. Жерді жаңарту бойынша күрделі шығындар (құрылғыларсыз) - ... ... үшін ... жақсарту бойынша
шараларға инвентарлық сипаттағы шығындар (алаңдарды тастардан
тазарту, жер ... ... ... да ... қорлар - кітапхана сөрелері, спорттық инвентарь,
мұражайлық құндылықтар.
Иеленуі бойынша негізгі құралдар жеке меншік және жалға алынған ... ... ... иелігінде болады және оның балансында
тіркеледі; екіншілері басқа кәсіпорын мен ... ... ... ... ... ... сипаты бойынша істегі және тұрған (запаста
немесе консервацияда тұрған негізгі құралдар).
Негізгі құралдарды пайдалану сипаты бойынша ... ... ... ... ... ... ... запастағы.
Негізгі қызметке қатысу сипаты мен құнының өндіріс және айналым
шығындарына ауыстыру тәсілі ... ... ... ... ... (олардың қатысу жұмыс сағаттарының мөлшерімен, жұмыстар
көлемімен өлшене алады);
2)Бәсең (ғимарат, ... ... ... ... қатысуын қандай-да
бір көрсеткіштерде өлшеу мүмкін емес. Негізгі құралдардың бухгалтерлік
есебінің басты міндеттері:
- алынуынан бастап ... ... ... ... бар ... және
сақтығын бақылау;
- амортизацияны дұрыс және уақытылы есептеу;
- бюджетке аударылатын ... ... ... есептеу үшін
мәліметтер алу;
- ... ... және ... ... және тиімді пайдалануын бақылау;
- негізгі қүралдардың ... және ... ... тиімділігін бақылау;
- негізгі құралдардың бар болуы және қозғалысы жөнінде есеп беруді
құру үшін мәліметтер алу.
Қазақстан ... ... ... ... ... байлығының аса маңызды бөлігін құрайды. 2004ж. 1 ... ... ... ... ... бағаларда 114969 млн. теңгені
құрады. Аз мөлшердегі кәсіпорын мен ... ... ... ... инвестициялар нақты бағаларда 2004ж. 114969 млн. теңгені
құрады (1994ж. 80945 млн. теңге).
Негізгі қорлар және негізгі ... ұзақ ... ... ... жағдайы мен қызметі нәтижесіне жан-жақты әсер
тигізеді.
Негізгі ... ... ... ... жоспарлы қалыптасуына және
оларды өнім өндірісі мен тұрғындардың мәдени ... ... үшін ... ... ... қолданылуы бойынша
өзіндік экономикалық категорияны анықтайды.
Негізгі қүралдардың мөлшерінен, сапасынан және тиімді ... өсу ... ... ... және ... ... және тұрмыс жағдайларының жақсаруы тәуелді. Себебі негізгі құралдар
кәсіпорынның экономикалық потенциалын айқындайды.
Ғылыми-техникалық прогресс негізінде ... ... ... ... мен ... ... интенсивті процессі орын алды. Бұл
2 жолмен орындалады:
1) жаңа ... ... ... ... кеңейтілуі кезінде аса жоғары техникалық ... ... ... ... ... ... сапалық жетілдіру мен ... жаңа ... ... ... құралдар құрамында абсолютті және салыстырмалы түрде техникалық
алдыңғы қатарлы, жаңа еңбек құралдары артуда. Жаңа ... ... ... ... өсуі ... ... арттырады, ал бұл
еңбек өнімділігінің өсуінің басты факторы болып табылады.
1.2 Негізгі құралдың бухгалтерлік есебі мен ... ... ... қызметін дұрыс жүргізу үшін кәсіпорындар негізгі құрал түріндегі
бухгалтерлік есепте жеке объекті ретінде ... ... ... ... жылы ... ... №6 ... құралды есепке алу"
бухгалтерлік есеп стандартына, сәйкес, негізгі құралдар - бұл ... және сол ... ... емес ... ұзақ ... ... ... астам уақыт мерзімінде) қолданылатын материалдық активтер.
Негізгі құралдың өзіндік ерекшелігі болып олардың ұзақ мерзімі ... ... ... сақтап (табиғи-заттық пішінін), ... көп ... ... ... ... ... негізгі құралдар өзгереді: олар кәсіпорынға
түсіп, пайдалануға беріледі, пайдалану процесінде тозады, жөндеу жолымен
қалпына келтіріледі. ... ... орын ... ... ... беру салдарынан шығарылады. ... ... ... ... көрініс табады.
Кәсіпорында негізгі құралдардың бухгалтерлік есебінің міндеттері:
- негізгі ... ... жері ... ... есепке
алу және оның сақталуын бақылау;
- негізгі құралдардың түсу есебін, олардың ішкі қозғалысын, шығысын ... ... ... және дер ... ... негізгі құралдардың амортизациясын дер кезінде есептеу мен ... және ... ... пен ... ... ... енгізу;
- негізгі құралдарды жөндеу, реконструкциялау және жаңартуға шығындардың
дұрыс жұмсалуын ... ... ... дәл ... сондай-ақ негізгі
құралдардың толық емес амортазацияланбаған объектіні есептен шығару;
- мүлікке салынатын ... ... ... ... ... ... өндірістік құралдардың (көліктен басқа) баланстық ... ... ... анықтау.
- Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі мыналарды қамтамасыз етуі
керек:
- құжаттардың дұрыс ... мен ... түсу ... өз ... ... ... шығуы мен орын ... ... ... ... ... мен ... мен пайдалануына
бақылау;
- сомма есебінде есейтілген амортизация мен негізгі ... ... және есеп ... ... ... ... есебінің дұрыс бейнеленуін;
- негізгі құралдардың қорлық берілісін, жаңа ... мен ... жаңа ... тиімділігін анықтау;
- негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... құралды өз уақытында және толық түгендеуді және қайта
бағалауды өткізу және олардың нәтижелерін ... ... ... ... ... ... ... мен басқа да шығулардың
дәл бейнелеуін.
Нарықтық жағдайда кәсіпорын, несие мекемелері және ... ... ... ... ... операцияалар мен
инвестицияларды жүргізу үшін келісімдік қарым-қатынасқа түседі.
Бұл қарым-қатынастардың сенімділігі барлық келісім-шартқа ... ... ... мен оны алу ... ... ... ... аудитормен бекітіледі.
Меншік иелері, әсіресе ұжымдық меншік иелері - акционерлер, үлескерлер,
сонымен қатар кредиторлар кәсіпорынның көптеген операцяларының, ... ең ... ... есеп ... ... және ... дұрыстығын тексеруге жеке мүмкіндігі болмайды, ... ... ... ... ... және ... ... аудитордың қызметін қажет етеді.
Өндірістің іскерлігінің нәтижесі туралы және олармен ... ... ... ... ... ... салық және
экономика аймағында шешім қабылдау үшін қажет.
Аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... бөлінетін қаржылық есеп ... ... үшін ... ... ... ... жағдайдан кейін пайда болады:
1) ақпаратты қолданушы мен әкімшілік жағынан екі ... ... ... әкімшіліктің объективті емес ақпарат ... ... ... инвесторлармен, кредиторлармен);
2) нәтижесінің қабылданған ақпарат сапасынан шешімдерінің тәуелдігі;
3) ... ... үшін ... ... ... ... танысуға рұқсаттың жоқтығынан оның сапасын
бағалай алмауы.
Осы барлық ... ... ... бар, ... және бұндай
қызметтерді көрсетуге құқығы бар тәуелсіз эксперементтердің қызметтеріне
деген ... ... ... ... ... ... ... - бұл
қаржы ақпараттарының дұрыстығын бекітетін делдал қызметтер.
Ақпараттардың дұрыстығы капитал нарығының қызмет етуінің тиімділігін
жоғалтуға және оны ... мен әр ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Тәуелсіз аудиторлар бақылауды ұйымдастыруға қаржылық сенімділікті
қамтамасыз етуде делдалдық жәрдемсіз ғана ... ... ... ... ... де тиімді көмек көрсете алады. Олар сонымен
қатар банк қызметінің қажетті бағыттарының ... ... ... ... ... бере ... ... қатынастары
дамыған елдер аудиторлық фирма бірінші, кезекте инспектор ретінде ... ... ... ... ... баға ... консультант ретінде қарастырылады.
Аудиторлық қызмет (аудит) - бухгалтерлік (қаржылық) есеп беруде
тәуелсіз ... тыс ... ... ... ... және ... қаржылық міндеттер мен экономикалық ... қоса ... да ... ... ... (төменде
көрсетілген) жүзеге асыру бойынша ... ... ... ... ... ... ... орнына келтірілуі және жүргізілуі;
- табыстық және бухгалтерлік (қаржылық) есеп берулер туралы декларация
жасау;
- қаржы-шаруашылық қызметін талдау;
- ... ... ... ... ... ... ... қаржылық, салықтық, банктік және басқада шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... және тағы басқа.
Аудит - Қазақстан Реепубликасының зандылықтарына сәйкес шаруашылық және
қаржылық операциялардың, кәсіпорын қызметінің ... есеп ... мен ... және ... есеп ... ... ... негізінде кәсіпорынның қаржылық есеп берудің тәуелсіз сараптамасы.
Аудиттың мақсаты - заңдылықтармен, аудиторлық ... ... ... ... ... ... келісім міндеттемелерімен
анықталатын нақты міндеті.
Негізгі құралдар аудитінің міндеттері:
- негізгі құралдар ... және ... ... бар ... ... бағалауды қамтамасыз етуді тексеру;
- негізгі ... ... ... бастапқы құжаттардың
толтырылуының дұрыстығын тексеру;
- негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... бағалау және қайта ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығын тексеру, яғни
толық және уақытша кіріске алынуын ... және ... ... ... бекіткен нормаларға сәйкес негізгі ... ... мен ... ... ... ... ... тексеру;
- негізгі құралдар бойынша жөндеу ... ... ... бухгалтерлік есеп шоттарында олардың дұрыс көрсетілуін тексеру;
- негізгі құралдардың жолдық операциялары ... мал ... ... ... мен ... тексеру;
- негізгі құралдардың уақытының шығуы және олардың жойылуының
дұрыс ... мен ... ... ... операцияларының
есепте дұрыс көрсетілуін тексеру;
- негізгі құралдарға қатысты салықты ... ... ... ... ... құралдар құрамына жарамсыздыққа келген есептелетін жабдықтар,
шаруашылық инвентарлар және басқа мүліктердің ... ... ... ... ... (қосалқы бөлшектер,
материаддар, лом) есептеп шығарылуын актімен ... ... ... ... пайдалануының тиімділігін талдау;
- синтетикалық және аналитикалық есептерге сәйкес негізгі ... есеп ... ... ... Бас ... ... және басқа да есептік регистрлермен ұқсастығының дұрыстығын
тексеру;
- негізгі құралдардың түсуі бойынша операцияның дұрыстығын тексеру, яғни
толық және ... ... ... ... және ... ... бекіту;
- бекітілген нормаларға сәйкес негізгі құралдардың амортизациясының
есептелуі мен ... ... ... ... тозуының
дұрыстығын тексеру.
2 НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕБІНІҢ ҚОЛДАНЫСТАҒЫ ТӘРТІБІ
2.1 Негізгі құралдардың келіп ... ... ... ... ... ... ... ААҚ-ң
бухгалтерлік есеп жүргізудің есептік саясаты ... ... ... ... Оны ... ... ... есеп
стандарттары, оларға әдістемелік нұсқаулар, ... ... ... есеп жүйесін реттейтін өзге де ... ... ... саналады.
Негізгі құралдардың есебі №6 "Негізгі құралды есепке алу" бухгалтерлік
есеп стандартына және осы ... ... ... сәйкес
жүргізілген.
Есеп саясатын қалыптастыру жауапкершілігі "Автоматика" ААҚ директорына
жүктелген.
"Автоматака" ААҚ негізгі құралдар мынадай жағдайларда түскен: күрделі
қаржы, жаңа ... ... ... ... ... сатып алу және
орнату; жарғылық капиталға акционерлік кәсіпорынның жарнасы ретінде түсуі;
түгендеу ... ... ... жоқ ... кіріске алынған.
Кәсіпорынға түскен негізгі құралдар обьектілерін кәсіпорын басшысының
үкімімен ... ... ... ... ... ... бас инженері, техникалық бөлімнің инженері, объектіні
пайдалануы берілетін цех немесе ... ... ... ... ... ... қабылдау беру актісінде (№ОС-1) негізгі
құралдың құрамына жекелеген ... ... ... ... үшін, шығару берілген заңға сәйкес, ... ... онда ... ... ... ... ... бір цехтан келесі цехқа іштей ауыстыру үшін, сонымен бірге басқа
субьектіге ауыстыру кезінде құрамнан негізгі ... ... ... ... капиталға салым, тарату) қолданылған. Осы негізгі құралдарды
қабылдаудың ... ... ... ... бір дана етіп әрбір жеке
обьектіге субьект жетекшісінің ... ... ... ... ... акті ... ... құрал-жабдықтарды,
обьектілерді есептеу кезінде, бұл егер обьектілер бір типті болса, олардың
құны бірдей болып, бір ... айға ... ... ... соң, ... ... қатысты техникалық
құжаттармен бірге бухгалтерге өткізіліп, бас бухгалтер қол ... ... ... ... Бірақ бұнда бір кемшілік, кейбір келіп ... ... ... бухгалтерияға өткізілмеген және
комиссия ... ... ... ... келтірмегені
байқалады.
Бұл кәсіпорында негізгі құралды ішінара өткізу кезінде ... ... ... 2 дана ... ... ... мен ... бөлімге
өткізілген.
Негізгі құралдарды қайтарусыз басқа субъектіге өткізу кезінде акт 2
дана етіп ... ... да ... мен ... ... ... ... құралдарды басқа субъектіге тарату кезінде акт 3 дана болып
құрастырылған; алғашқы 2 ... ... ... қалады (бірінші данасы
негізгі құралдың қалдығы мен қозғалысы ... есеп ... ал ... ... ... ... тігіледі), 3-ші данасы қабылдайтын тұлғаға
өткізіледі.
Кәсіпорын бухгалтеріне түскен объектіні материалдық жауапты ... ... ... ашады, объектіге инвентарлық нөмір бекітіп
береді, ол бояумен белгіленіп жазылған және ... ... ... Ол ... ... құралдар келіп түсуі бойынша жазбада
жүргізілген. Бұл кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... шаруашылық тағайындамалары бірдей,
техникалық сипаттары бірдей белгіленген құны және бір ... ... ... ... бір ... ... құрал-саймандары және
тағы басқа затынан басқа әрбір инвентарлық обьектіге ашылатын инвентарлық
карточкада ... ... ... үшін инвентарлық карточканың бірдей: типтік
формасы №НҚ-6 бекітілген. МНҚ-6 формалы карточканы түскен негізгі құрал,
техникалық ... тағы ... ... ... негізінде толтырылған.
Обьект мен олардың жекелеген элементерінің ... ... және ... ... ерекшеліктері дәл белгіленген. Инвентарлық обьект
бухгалтердің ... ... ... ... ... ... құралдардың объектісін басқа субъектіге өткізу кезінде, сонымен
бірге негізгі құралдар объектісінің ішінде субъектіні ауыстыру ... ... ... ... белгі үшін негіз “Негізгі құралдар
қабылдау-беру актісі” (№НҚ-1) болып табылды, ал негізгі құралдар ... ... ... “Негізгі құралдар есептеп шығару” (№НҚ-3) актісі
толтырылады.
“Автономика ААҚ” кәсіпорында ... ... ... ... және модернизациялау, объектіні жөңдеу бойынша аяқталған
жұмыстар туралы ... ... ... объектілерді қабылдау өткізу актісінің (№НҚ-2)
негізіндегі карточкаға енгізіп отырылған.
“Обьектінің ... ... ... ... ... тек ... сандық және мөлшерінің көрсеткіштері ғана жазылған,
сонымен бірге ... ... ... ... құрылыстар, керек-жарақтар
да жазылған. Негізгі құралдарды топтық есептеу жағдайына ... ... әр ... жеке емес, инвентарлық карточкада ... ... ... және сапалық көрсеткіштердің өзгеруіне қарай бұрынғы инвертарлық
карточкадағы барлық көрсеткіштердің бейнелеуі мүмкін емес жағдайында жаңаша
ауыстырған екен. Ескі ... ... ... ... ... керек болған жағдайда сақтап қойған.
Осы кәсіпорында толтырылған ... ... ... құралдар ... ... ... ... (№НҚ-10) тіркелген. Ол негізгі құралдардың әрбір
жіктелген тобы ... бір дана ... ... Карточканы тіркеген
кезде нөмірленіп, негізгі құралдарды жіктелу тобы бойынша ... ... ... ... эксплуатациядағы негізгі
құралдар (жіктеу ... ... ... ... ... ... “Осы айда түсті”, “Осы айда шықты”, “жөндеуде”, ... ... ... ... ... “ұзақ мерзімге жалға
берілген негізгі құралдар”, “Жалға алынған негізгі құралдар”, “Архив” деп
орын-орындарымен реттеліп ... ай ... ... ... ... ... 12 бөлім
“негізгі құралдар” шотында көрсетілген айналыммен салыстырылғаннан кейін
картотеканың ... ... ... ... ... ... ... қайтып алудан, консервацияны тоқтатудан, қордан
эксплуатацияға өткізуден кейін, бұл ... ... ... ... ... ... ... шығуы бойынша карточкаларды
картотеканың “Архив” бөліміне енгізген. Осы кәсіпорында ... ... ... ... ... ... әрбір жіктелу тобы бойынша бір айдағы ақының қолмен
жөнделу кезінде айналым мен қалдық жинағы және ... ... ... ... ... ... ... құжаттар негізін
инвентарлық карточкада көрсетілген айналым мен қалдықтар жазылып “Негізгі
құрал” 12 бөлім шоты бойынша Бас ... ... Бұл ... ... ай) ... ... құралдардың қалдығы, түсім, ... ... ... ... Осы берілгендердің негізінде ... бар ... мен ... туралы есеп беру құрастырылған.
Кәсіпорын басшысының бұйрығымен материалды жауапты ... ... ... тұлғаға бекітілген барлық негізгі қордың инвентарлық
тізіміне енгізген ... ... ... ... ... қолында
болып, оперативті мақсаттар үшін пайдаланылады.
Негізгі құралдардың құны туралы ... ... мен ... ... ... тұр. ... құралдар есебі орнына ... ... ... ... ... 2-ші ... ... картотекасы мен негізгі құрал эксплуатациясының орны бойынша
картотеканың мәліметтері дәл келіп түр.
Аналитикалық есеп еліміздің ... мен ... ... құралдың
бар болуы мен қозғалысы туралы мәліметтерді алудың мүмкіндігін қамтамасыз
ету керек.
Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп ... ... ... ... 18 ... №6 қаулысымен бекіткен субъектінің қаржы шаруашылық
қызметі бухгалтерлік есеп ... Бас ... ... ... құрал
қозғалысының синтетикалық есебі 12 бөлімшесінің ... ... ... онда ... ... жекелеген объектісін есепке алу
жөнінде мынадай негізгі инвентарлық шоттар бар: 121-126 ... Бұл ... ... қарағанда белсенді болып табылады, сондықтан ... ... ... түсімдері, ал кредит ... ... Осы ... ... ... ... құны бойынша
есептеледі де, осы құн ... олар ... ... ... мерзімді
активтер" бөлімінде активтерде және ... ... ... ... есебі формаларында көрсетіледі.
1."Автоматика" ААҚ-на күрделі қаржы нәтижесінде негізгі ... ... ... ... ... ... жұмыстары үшін ҚҚС пен
есептерде сомасы - 500,0 тг.
б) Мердігерге монтаждауға берілген ... ... құны (ҚҚС ... сомасы - 260,0 тг. жабдық берілді.
в) Құрылыс салу үшін жер телімін ... ... ... ... 120,0 ... ... ... жұмыстары үшін (ҚҚС бірге) есептегенде
мердігерлердің 620,0 тенге шоты төленді.
д) Негізгі құралды ... ... ... ... ... енгізілді - 880,0 тенге (500,0+260,0+120,0)
е) Құрылысқа байланысты, бірақ объектілеу бастапқы ... ... — 95,0 ... ... ... салу нәтижесінде түсуін шоттарда көрсету
|Операция мазмұны |Dm |Km | ... ... ... ... |671 |500,0 ... (ҚҚС) | | | ... ... бастапқы |126 |125 |260,0 ... (ҚҚС) ... ... ... |331 |671 |75,0 ... ... тандау үшін (ҚҚС) өтемақы есептеу |126 |687 |120,0 ... ... ... үшін |331 |687 |28,0 ... қоса ... ... шоттары |671, |441 |620,0 ... |687 | | ... ... ... ... ... |122 |126 |880,0 ... пайдаға берілді | | | ... ... ... ... |821 |126 |95,0 ... ... ... ... | | | ... | | | |
2. ... ААҚ 2004 жылы қазан ... ... ... ... ... Оның ... құны-2300,0 тг., тозуы-300,0 тг.,
баланстық құны-2005,0 тг. Сауда-саттық шартына сәйкес автомашинаны 950,0
тг. ... ... ... ... ... операциялардың көрсетілуі
|Операция мазмұны |Dm |Km | ... ... ... ... |124 |671 |2005, 0 ... шотының төленуі |671 |431 |2005, 0 ... құн ... ... |842 |124 |2005, 0 ... алушыларға келісілген құны бойынша шот |303 |722 |826,0 ... | | | ... ... сату ... ҚҚС ... |303 |633 |124,0 ... ... ... ... |821,1 |633 |176,0 ... ... ақша ... алынуы |441 |303 |950 ... ҚҚС ... |633 |441 |300 ... ... ... ... есебі
Пайдалану процесінде негізгі құралдар өзінің бастапқы заттық формасын
сақтай отырып, біртіндеп тозады да, өз құнын ... ... ... ... ... №6 "Негізгі құралдар есебі"
стандартына сәйкес тозу - бұл ... ... ... ... ... ... айырылу процесі.
Негізгі құралдардың түр-түріне амортизацияны есептеудің түрлі тәсілдері
қолданылады, негізгі құралдар ... ... ... - бұл
пайдалану процесінде олардың бастапқы ... бір ... ... ... сыну, механизмдердің, детальдардың жекелеген бөлшектердің қирауы
және сыртқы ... ... ... ... ... айырылумен
сипатталады.
Негізгі құралдар объектінің моральдық тозуы бұл жетілдірілген және
өнімді машиналардың, жабдықтардың және ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған объекттің бастапқы құнының төмендеуі.
Бұндай тозуға негізгі құралдың барлық объектері жатады.
Барлық ... ... ... ... пайдалану мерзімі
аяқталғанша бастапқы түрін ... ... құны ... тозу ... Тозудың қалыпты қызмет мерзімі бойы активтің амортизация-
ланатын құнының жүйелі ... ... ... ... ... деп
аталады. Пайдалы нормативті қызметті барлық мерзімі бойы әрбір есепті
кезеңге амортизациялық төлемдер ... ... ... ... ... ... шаруашылық субъектілерінің есеп
саясатында қарастырылады:
1. Құнды біркелкі шегеру әдісі
2. Құнды ... ... ... ... шегеру
(өндірістік тәсіл)
3.Жеделдетілген әдістер
- қалдықты азайту әдісі
- ... сан ... ... ... (кумулятивті) әдіс
Негізгі құралдардың әрбір түріне амортизацияны ... ... ... ... та бір ... жыл ... тек бір ... қолданылады.
Осы қарастырылып отырған “Автоматика” ААҚ есептік саясында біркелкі
әдіс негізгі құралдың барлығына қолданылады. Бұл ... ... ... ол
қолдануға қолайлы. Негізгі құрал құнын қайта бағалау ... ... ... ... жүргізілді. Амортизацияшы ай сайын құнды
біркелкі шығару жолымен есептеледі. Қайтадан ... ... ... есептеу келесі айдың бірінші күнінен басталады да, істен
шыққан негізгі ... ... ... ... айдың бірінші күнінен
тоқталады. Амортизацияны есептеудің таңдап алынған ... ... ... бір ... ... ... ... түрде
қолданылуы тиіс. Амортизацияны есептеу әдісі өзгерген жағдайда ... ... ... ... ... ... ... бастапқы және тарату құнының арасындағы ... ... ... ... ... негізгі құралдың барлығына қолданылады. Бұл
әдістің таңдалу себебі, ол ... ... ... ... ... ... ... Республикасы үкіметінің қаулысына сәйкес жүргізілген.
Ғимарат, құрылыс бойынша амортизация әр қүрылысқа жеке есептеледі. Егер
құрылыс құны тозу нәтижесінде 40 айлық есеп ... ... ... онда оның құны ... ... ... шығарып тастауға жатады.
Егер топтың құндық балансы салық жылының аяғында 100 айлық есеп айырысу
көрсеткіші сомасынан төмен болса, топтың құндық балансының ... ... ... ... ... ... обьекттің тозған құнын оның қызмет
мерзімі кезінде өндіріс шығынына біркелкі ... ... ... ААҚ ... ... алғашқы құны 180,0
тг., тарату құны 10,0 тг., ... ... 20 жыл. ... ... ... ... ... кезде амортизациялық аударымдардың жыл сайындағы
сомасы (180,0-10,0)/20=8500 тг.
1994 жылы шығарылып, сол жылы ... ... ... әрі ... жарамайтындығына байланысты 2004 жылы есептен
шығарылды. Автомобильді есептен шығару сәтіндегі бастапқы құны - ... ... ... - 157145 ... жою құны - 14823 ... ... ... алынған материалдардың құны - 139310 теңге.
Кесте 2.3.
Негізгі қүралдардың шығуы ... ... ... көрсетілуі
|Операция мазмұны |Dm |Km | ... ... ... ... ... |133 |124 |157145 ... ... жинақталған | | | ... ... ... ... ... |842 |124 |139310 ... шығарылған негізгі құралдан алынған |205 |727 |139310 ... ... ... ... | | | ... ... қүралдарды жөндеуінің есебі
Көпшілік жағдайда негізгі құрал-жабдықтар ... ... мен ... ... күрделі механизм, олардың ресурсы
шектеулі, әрекет ету мерзімі тұтастай обьектіні пайдаланудың нормативтік
мерзімінен кем. ... ... ... түзу ... болуы, әрі
бізге жоспарланған табыс әкелуі үшін қосымша шығын жұмсау қажет.
Бұл ... ... ... ... емес ... шығындар;
- күрделі шығындар;
Бұл шығындарды дұрыс ажырата білу керек. Күрделі емес ... ... ... ... ... қалпында сақтауға
және сүйемелдеуге ... ... яғни ... ... ... келтірмейтін, демек, обьектінің бастапқы ... ... ... ... ... ... өндірістік қуатты немесе объектінің
пайдалану мерзімін арттыруға әкеп соқтырады. Аталған шығындар капиталданады
және де ... ... ... ... ... ... оның өзі ... пайдалану мерзімінде қосымша табыс алуға ықпал
етеді.
Күрделі және күрделі емес шығындардың арасында шек қою ... ... ... ... аталған шек қоюды, сондай-ақ өзінің
есеп саясатында осы мәселе бойынша олардың сүйенетін ... ... ... ... ... ... ... шығындар
былайша жіктеледі.
- күтіп ұстау және техникалық қызмет көрсету,
- жөндеу,
- жаңғырту, қайта құру,
- тағы басқалары
Жөндеу - негізгі құралдар жабдықтың ... ... ... ... ... ал ... қызмет көрсету мен күтіп ұстау негізгі құрал-
жабдықтарды түзу қалпында сақтауға ... сол үшін оған ... ... ауыстыру, жанар-жағар май материалдарын құю, батареяларды
ауыстыру, тағы басқа қажет. Сонымен, бұл шығындар ... емес ... ... да, сол ... ... ... ... кезеңнің шығындарына
енгізілуге жатады. Сонымен қоса, негізгі құрал-жабдықтарға техникалық
қызмет көрсету мен ... ... ... ... шығындар больш
саналмайды, оларды тегерімдерге жатқызу ішкі топтық құндық ... ... ... ... бұл ... ... ... есептеу үшін толық сомасында шегерімдерге енгізіледі.
Ұйымдастырушы-техникалық сипаттары бойынша жөндеуді күрделі ... деп ... ... - ... бір жылдан асқанда жүргізілетін жөндеу,
мұндай да агрегатты бөлшектейді, барлық тозған тораптары мен ... ... ... ... ... ... ... жабдықтар және көлік құралдары үшін агрегатты толық
бөлшектеу, ... ... мен ... ... ... ... агрегатты жинақтау, ретке келтіру және сынақтан өткізу жүзеге
асырылатын, бір жылдан артық мерзім сайын жүргізілетін жөндеу;
- автомобиль көлігінің негізгі ... үшін ... ... ... ... ... қорабы және басқалары) –машина маркасына
байланысты белгіленген жүрістен кейін жүргізілетін жөндеу;
- үйлер мен ... үшін ... ... мен тетіктер
алмастырылатын жөндеу саналады.
Ағымдағы жөндеу дегеніміз ... ... және ... бөлшектері,
тетіктерін ауыстыру, ретке келтіру, ... ... және ... ... Ағымдағы жөндеу оларды жұмыс ... ... үшін ... ... ... алмастыру немесе түзетуден тұрады. Оны
негізгі құралдарды пайдалану процесінде жүргізеді.
Егер ... ... ... түзу ... ... ... алу жұмыстарына қарамастан негізгі құрал ... ... онда ... ... жүргізуге тура келеді. Жабдықтар, механизмдер
және көлік құралдары ... сыну ... бас ... ... немесе
осындай міндет жүктелген басқа лауазымдық тұлғалар тіркеуден өткізуі ... ... екі ... ... ... асырылады: мердігерлік және шаруашылық.
Ең дұрысы мердігерлік болып саналады, өйткені қажетті ... әрі ... ұйым ... ... өз күшімен
жөндегенге қарағанда, жөндеу сапасы жоғары, ал көрсетілген қызмет құны ... ... ... Бұл ... ... мамандалған ұйыммен (жөндеу
механикалық зауыт, автономды зауыты, жөндеу-құрылыс ұйымы, тағы басқа) ... ... ... ... ... беруші орындалған жұмысты
қабылдайды, ол үшін ... ... ... және ... ... ... жасалады (№НҚ-2 нысаны).
Кесте 2.4
Желтоқсан айда 2004 ж. №95 талап бойынша Филонский жылу құбырын ағымдағы
жөндеуге мынадай шығындар ... ... |Dm |Km | |
|1 |2 |3 |4 ... ... үшін ... ұйым шот | | | ... | | | ... емес ... |934 |671 |12437 ... ... |126 |371 |3300 ... ... |331 |671 | ... ... ... жүргізіледі |671 |441 | ... ... ... түгендеу карточкасында жүргізілген
жөндеулер немесе жаңғыртулар туралы белгі қойылған.
Шаруашылық әдіспен негізгі құрал-жабдықтар (жөндеу) объектілерін өз
күшімен күрделі ... жөне ... ... ... кезде мынадай
негізгі талаптарды сақтау керек:
1. Жұмысты жүргізудің қажеттілігі дәлелденуі тиіс. Ол үшін ... ... ... ... ... ... жасалады.
Солардың негізінде жөндеу схемасы жасалып, оны ұйым ... ... ... ... жеке ... ... карточка ашылып,
онда нақты жұмсалған шығындар ... ... ... ... ... шығыны лимиттік-жинақтама карта, жүк
құжаттары негізінде көрсетіледі. Еңбек ресурсының шығыны - жұмыс
уақыты мен ... ... ... ... ... Жөндеу жұмыстары аяқталғаннан кейін арнайы комиссия "Жөнделген,
қайта құрылған, жаңғыртылған обьектілерді қабылдау ... ... ... ... ... ... жөндеу немесе жаңғырту
жүргізілгені туралы белгі қойылады.
Жөндеудің нақты шығындарын кәсіпорын шығынына ... ... ... өзі ... ... ... ... жөндеудің барлық түрінің сомасын резервте сақтау арқылы жөндеу
қорын құру туралы, ал ... ... өзі ... ... ... ... ... жөніндегі нақты шығынды сол ... ... ... ... ... құрал-жабдықтарды жөндеуді шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... шығындардың шоттарда көрсетілуі
|Операция мазмұны |Dm |Km ... ... ... |921 |201 ... ... | | ... ... ... жалақы |922 |671 ... | | ... ... ... |923 |634 ... ... ... үлесіне |924 |930 ... ... ... жөніндегі |920 |921 ... ... ... | | ... ... ... негізгі |122 |920 ... ... ... | | ... ... ... ... ... | | ... ... құралдардың шығуының синтетикалық немесе аналитикалық
есебі
"Автоматика" ААҚ-ң өзіне ... ... ... ... ... мен ... ... кәсіпорындағы
сатуға немесе өткізуге, айырбастауға, жалға өткізуге, тегін беруге, ... ... ... ... ... ... егер кәсіпорынның заңдық
актісі мен жарғысында көрсетілмесе, онда негізгі ... ... ... ... бар. ... ... ... жеке тұлға немесе
моралды тозу бойынша тарату, негізгі табыннан шығару кезінде, ... ... ... жағдайының бұзылуы нәтижесінде, құрылып
кеңейу, кәсіпорынның, цехтің тағы басқа ... ... ... және ... ... ... байланысы, баланстан
балансқа қайтарымсыз өткізу, сыйлау кезінде, мемлекеттік немесе ... тағы ... сату ... ... ... негізгі құралдардың жарамсыздығын анықтау үшін, сондай-
ақ қажетті құжаттарды толтыру үшін ... ... ... ... бас ... бір бас бухгалтер немесе оның орынбасары, материалдық
жауапты ... бар ... ... ... ... құрылады және
баланстан негізгі құралдардың жекеленген түрлерін шығарьш тастау кезінде
комиссия құрамына ... ФЭО ... ... өндіріс бастығының
орынбасары кіреді. Комиссия шығарып тастауға ... ... ... ... және оларды қалыпқа келтіруге, әрі қарайғы пайдалануға
жарамсыздығын, ... ... ... ... ... ... қолдануының мүмкіндігін, оларды бағасын анықтаудағы негізгі
құралдарды шығарып тастауы акт ... Бұл ... ... ... қолы ... бірақ бухгалтер бөлімшесінің белгісі қойылмаған.
Ғимараттардағы негізгі конструктивті элеметтердің ... ... ... ... мүмкін еместігі, тракторлар, автомобильдер, өздігінен
жүретін машиналар базалық детальдардың, көптеген тораптар мен ... ... ... ... беру биологиалық кезеңінің аяқталуы
бойынша кәсіпорындық маңызын толлығымен жоғалту кезінде, сондай-ақ олардың
одан әрі эксплуатацияға экономикалық ... ... ... ... баланстан негізгі құралдарға ... ... ... ... ... аяқталуына дейін шығарьш
тастайды, егер олар апат ... ... ... ... ... қаланса.
Негізгі құралдарды толық немесе жекелеп шығарып тастау (автотранспорт
құралдарынан басқа) негізгі құралды тарту актісінде толтырылды. ... ... ... ... ... екі дана жасайды.
Бірінші данасы ... ... ... ... ... ... ... қалады да қосалқы бөлшектерді шығарып ... ... ... ... тағы ... қоймаға өткізу
үшін негіз болып табылады. ... ... ... ... сондай-ақ
ғимараттарды тарату мен бұзудан, құрал-жабдықтарды қайта монтаждаудан
түскен ... ... құны ... ... тастау
нәтижесінің есеп ... ... ... жазылады.
Бұл кәсіпорында ... ... ... ... ... тастау автотранспорт құралдарьш шығарып тастау ... ... ... 2 ... ... жасап, оның орнындағы субъект
жетекшісі бекітуі керек.
Бірінші данасы бухгалтерға өткізіледі, екіншісі негізгі ... ... ... ... да, ... ... ... негізінде алынған материалдық құндылықтар мен ... ... үшін ... ... ... бойынша шығындар, сондай-ақ ... ... ... ... құндылықтардың құны "Автокөліктерді шығарьш
тастау нәтижесінің есеп айырысу" бөлімінде жазылады.
Бұл ... ... ... ... ... ... себебі көрсетіледі, негізгі бөлшекгер, торап, деталь, конструктивті
элементтердің техникалық жағдайы ... ... ... ... ... түскен нәтижені анықтаған. Табиғат апаты, апат сондай-
ақ уақытынан бұрын тозу нәтижесінде объектілерді ... ... ... ... ... себебі, кінәлілерге қолданылған
шаралар көрсетілген құжаттар ... ... ... ... ... бекітілуінен кейін ғана объектіні бұзуға (таратуға) кірісуге ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарды қолдану мен өткізудің мүмкін бағасы бойынша сәйкес
шоттарды енгізеді.
Негізгі құралдарды тарату ... ... ... ... ... жазбасында және негізгі құралдың инвентарлық тізімінде
олардың орны мен эксплуатациясына қарай негізгі құралдың шығуы туралы белгі
қойылады. Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... сондай-
ақ таратудан алынған материалдық құндылықтарға жауапсыз қарағанда, осыған
жауапты кінәлі адамдарды бекітілген ... ... ... артық құрал-жабдықтар, көліктік ... ... және өнім малы ... ... немесе жеке тұлғаларға
сатуға болады. Басы артық пайдаланылмайтын негізгі құралдарды ... ... ... қалады.
Негізгі құралдарды бір кәсіпорынан екінші кәсіпорынға өткізу 2 дана
етіп жазылған ... ... ... Акт ... ... мен ... ... инвентарлық тізімінде негізгі құралдың
шығуы туралы белгі жасалады.
Негізгі құралды субъектінің ішінде ... ... ... ... ... толтырады. Бұл акт негізінде ... мен ... ... ... ... құралдың
орналастырылуы туралы белгі жасалады. Негізгі құралдарды ішкі шаруашылықты
орналастыру ... 12 ... ... құралдар" дебеті мен кредит ... ... ... ... ... ... тарату бухгалтерияға түсіп,
аналитикалық есеп пен машинограммаға жазу үшін негіз болып табылады, ... 12 ... ... құралдар" шотының кредиті бойынша жүргізіледі.
Негізгі құралдарды бір кәсіпорыннан екіншісіне ... ... ... ... ... ... актісі бойынша жүргізіледі, ол екі
данада жазылады.
Төменде негізгі құралдарды ... ... және ... ... тәжірибелік мысалдар келтірілген:
“Автоматика” ААҚ негізгі құралды өткізді. Олардың алғашқы құны – 570420
тг., тозу құны – 215786 тг., ... құны - 354,704 ... ... ... ... ... ... шоттарда көрсетілуі
|Операция мазмұны |Dm |Km ... ... ... ... құны ... |842 |123 ... | | ... ... ... ... |132 |123 ... тозу ... ... | | ... ... ... ... |301 |722 ... ... ... объектілер бойынша ҚҚС |301 |633 ... ... ... | | ... алушылардан өткізілген негізгі құрал |441 |301 ... үшін ... ... | | ... ... негізгі құралды сатудан |722 |571 ... ... ... ... ... | | ... | | ... аяғында негізгі құралды сату бойынша |571 |842 ... ... ... ... | | ... ... ... ... капиталының салымына өткізу.
"Автоматика" ААҚ ... ... ... ... жарғылық капиталының салым
шотына өткізді. Негізгі құрал алғашқы құны-54027 тенге, тозу құны – 274546
-тенге, негізгі құрал ... ... 265731 ... Негізгі құрал "Тұран" ААҚ-
на қалдык ... ... ... ... ... ... ... капиталға үлес ретінде берілуі
|Операция мазмұны |Dm |Km | ... ... ... құны ... |842 |122 |265731 ... | | | ... негізгі құрал бойынша есептелген |131 |122 |274546 ... ... | | | ... ... ... капиталға салым |141 |722 |265731 ... ... ... ... | | | ... соңында жиынтық табыстың азаюына негізгі |571 |842 |265731 ... ... ... ... ... | | | ... аяғында жиынтық табыстың ұлғаюына негізгі |722 |571 |265731 ... ... ... ... шығарыльш | | | ... | | | ... ... ... ... "Автоматика" ААҚ ұйымының негізгі құралы
жойылды, оның алғашқы құны – 398516,0 теңге, тозу құны – 288375,0 ... құны – 110141,0 ... ... ... ... операциясына қатысушы
жұмыскерлердің төлем ақысы – 75895,0 теңге болды. Әлеуметтік салық-15938,
0 теңге, әлеуметтік ... ету ... - 1138,0 ... ... ... ... - 7589,0 теңге, қосалқы бөлшектердің түсуі- 28935
тенге.
Кесте 2.8
Негізгі құралдардың шығуы бойынша операциялардың ... ... ... |Dm |Km | ... ... ... құны есептен |842 |122 ... ... | | | ... ... ... ... ... |122 |288375,0 ... ... жою ... ... |842 |681 |75895,0 ... ... ақы есептелді | | | ... ... (21) ... |842 |681 |15938,0 ... ... шығуынан алынған қосалқы |205 |722 |28935,0 ... ... | | | ... ... ... ... жыл |722 |571 |28935,0 ... ... ... ұлғайтады | | | ... ... жою ... ... жыл |571 |842 ... |
|аяғында жиынқтық табысты азайтады | | | ... ... ... қайтарусыз өткізу
|Операция мазмұны |Dm |Km | |
|1 |2 |3 |4 ... ... ... құралдың |842 |122 |315099, 0 ... құны ... ... | | | ... ... есептелген тозу сомасы есептен |131 |122 |165475, 0 ... | | | ... ... ... ... бойынша ҚҚС |301 |633 |96115, 0 ... | | | ... ... ... ... шығындар |571 |842 |315729,0 ... ... ... ... ... | | | ... 2.10
Сату бойынша операциялардың көрсетілуі
|Операция мазмұны ... ... | ... ... баланстық құнына |842 |122 |433000 ... ... тозу ... |131 |122 |767000 ... ... ... ... шот |301 |722 |350,0 ... (сату құны) | | | ... ... ... ... шот |541 |561 |515516 ... | | | |
3. ... ... ... ... ... ... ... аудиттау кезеңдері
Өзінің қызметін жүргізу үшін ... ... ... ... ... жеке ... ... еңбек құралдарды иемдену қажет.
Негізгі құралдардың өзіндік ерекшелігі болып олардың ұзақ ... ... ... ... ... ... ... пішінін), өндіріс процесінде көп-
жақты қолданылуы табылады.
Негізгі құралдар аудиті бірнеше ... ... және ... ... ... ... тексерісті дайындау және жоспарлау;
- ақпараттар жинау және жұмыс ... ... ... ... ... баға беру және қорытынды жасау;
Аудиторлық тексеріс әрқашан белгіленген мерзіммен шектеледі (орташа
есеппен екі апта). Осы ... ... ... және ірі ... ... ... ... тексеру мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... басты
маңызды мәні жоспарлау болып ... ... ... ... мен ... қалыптастырудың басты маңызды мәні ... ... екі ... ... болады:
- алдын-ала жоспарлау;
- аудитті жоспарлау (стратегиясы мен тактикасын қалыптастыру).
- Алдын-ала жоспарлау мыналарды қарастырады:
- клиент пен оның ... әсер ... ... ... алу.
- аудиттің мәнділігін бағалау;
- ішкі бақылау мен бухгалтерлік есеп жүйесін алдын-ала бағалау;
- ... ... ... ... ... алдын-ала дайындаумен оны қалыптастыруды қарастырады:
- аудиттің жалпы жоспарын (стратегиясын);
- аудиттің бағдарламасын (тактикасын).
Алдын-ала жоспарлау кезінде ... ... ... ... ... және ... ... алу керек, оның ішінде негізгі
құралдарға байланысты. Алдын-ала жоспарлауда басты атқарылатын ... ... ... ... ... ... түрлері мен
көлемі, негізгі құралдардың тозуының есебі мен ... ... ... ... ... мәнділігі және
бухгалтерлік есеп шоттарда дұрыс көрініс табуы.
Есеп беруді тексеру кезінде ... ... мәні мен ... ... және ... емес ... жіберілген анықтауды бағалайды.
Сонымен қатар, аудитор өзінің іскерлігінің ... ... ... пен тәуекелділік түсінігі аудитті жоспарлауды, ұйымның іскерлігін
таньш білу мен ... ... ... ... ... есеп
беруінде кең қолданылады. Аудиторлық тексерісті жоспарлауда мәнділікті,
яғни кіргізілмейтін және ... ... ... есеп ... деп ... ... ... қателік сомасының мөлшері
белгіленуі керек.
Мәнділікке баға беру аудитордың ... мен ... ... және әрбір клиенттің есеп көлемі мен оның ... ... ... ... ... Сондықтан әр
түрлі аудиторлық фирмалар бұл мәселеге өртүрлі тақалады.
Қаржылық есеп берудің жекелеген көрсеткіштері аса дәл ... ... ... ... ... есеп беру ... алғанда шынайы емес немесе
жұмыстардың іс жүзіндегі жағдайын бейнелемейді деп тұжырым ... ... ... ... ... ... больш
табылатындықтан туындауы мүмкін. Бірақ ... ... ... есеп ... ... келтірілуі тиіс, алайда клиенттер әрдайым
түзетулерді бірден енгізе ... кей ... ... енізілмеуі де мүмкін.
өте жиі аудиторлар келесі жағдайларда ... ... ... олар ұсақ және ... есеп ... ... шешіміне
әсер етпейді, демек мәнді болып табылмайды;
- ұсақ қателерді анықтау мен түзетуге шығындар өте ... бұл ... ... ... ... есеп ... ... созуы мүмкін. Осылайша, аудитор ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп
шынайы екендігін дәлелдеуге ұмтылады.
Қазіргі уақытта есеп ... ... ... ... мәселесі бойынша кәсіби ұйымдарда және жекелеген
аудиторлар арасында ортақ пікір жоқ. ... ... ... ... бағалау қажет деп санайды. Ал, басқаларына мұндай бағалаудың
қатаңдығы күдік туғызады. ... та, ... ... мұнда мөлшерлік
бағалауларсыз да әрекет ете алады. өте жиі көрсеткіштің 5%-ке дейін ... ал ... көп ... деп ... ... кезінде мәнділікті аудиторлық тексерістің тиімділігін
қамтамасыз ету үшін ... ... ... келесі түрде
пайдаланылады:
- аса назар аудару қажет болатын қаржылық есеп берудің қателері ... ... ... тексерісті жоспарлау негізі
ретінде
- жеке зерттеу материалдарын бағалау негізі ретінде;
- аудиторлық қорытындының ... ... ... қабылдау негізі
ретінде.
Аудиторлық тексеріс барысында аудитор өзі тексеріп отырған экономикалық
субъектіде қолданылатын бухгалтерлік есеп ... ... және ... ... ... ... аудиторлық процедуралардың негізін,
ауқымын және уақыт шығындарын анықтайын деп отырған құралдарын ... ... ... ... ... ... ережеге кіреді.
Аудиторлық тексерісті жоспарлау ... ... ... бір ... ... ... бағалау табылады.
Аудиторлық тәуекел мен бизнес тәуекелін (кәсіпкерлік тәуекел) ... ... ... ... ... ... нәтижелері бойынша аудитор
мен субъективті түрде ... ... есеп ... ... ... ... ... мәнді бұрмалаушылықтар болуы
мүмкін немесе онда бухгалтерлік есепте іс жүзінде ... ... ... ... ... болуы мүмкін деп тану
ықтималдығы.
Аудиторлық тәуекел келесі үш тәуекелден құралады:
- ішкі шаруашылық тәуекел;
- ішкі бақылау жүйесінің тәуекелі;
- таба ... ... ... ... - ішкі бақылау жүйесін тексергенге дейін есеп
беруге міндетгі шамадан артық қателердің ... ... ... ... - ... ішкі ... ... жүйесінің
шамадан тыс қателік жіберу ықтималдылығын күтуі.
Таба алмау тәуекелі - аудитордың аудитті өткізу процесі кезінде ... ... таба ... ықтималдығын мойындауға дайындығын білдіреді.
Аудитті жоспарлауды аудиторлық ұйымдар аудитті ... ... және ... ... жеке ... сәйкес жүзеге
асыруы керек: кешендік, үзіліссіздік, оптималдық.
Аудиттің жалпы жоспары - ... ... ... және ... ... субъектінің ерекшеліктерінің күтілетін аудиторлық
тексеріс спецификасының және аудит процесінде пайдаланылатын әдістер ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың қозғалысы, тиімділігі мен техникалық жағдайының
аудиторлық тексерісінің жүргізудің келесі ... ... 3.1 ... ... ... ... құралдардың қозғалысы жөне
пайдалану тиімділігішң аудитінің жалпы ... ... ААҚ ... ... кезеңі: ... ... ... топ басшысы: М.К. ... той ... ... ... ... ... ... деңгейі 6%
3.1 кесте
"Автоматика" ... ... ... ... ... және
пайдалану тиімділігінің аудитінің жалпы жоспары
|Жоспарланатын жұмыс түрі ... ... ... ... ... ... туралы |5-6.02.2004 |Сұлтанова А.С. |
|маңызды ... ... | | ... мен ... ... |7.02.01 ... К.М. |
|3.Топтың барлық мүшелеріне олардың |8.02.01 ... М.Қ. ... ... ... ... | | ... ... субъектінің | | ... ... | | ... ... ... | | ... ... | | ... ... ... ... ... А.А., |
| | ... С.И., |
|5. Ішкі бақылау жағдайының ... ... Л.М., ... | ... А.Ж. ... есеп аудитінің жалпы |13.02.01 |Сұңқарова А.Л. ... | | ... ... ... |14.02.01 ... С.Ж, ... ... мен ... | ... Л.М. ... ... | | ... ... ... ... М.Қ |
Негізгі құралдардың аудиторлық тексерісінің бағдарламасына енгізілетін
сұрақтар шеңбері аса кең, ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың бейнеленуін тексеру, негізгі
құралдардың бар ... мен ... ... ... ... жіктелуінің
дұрыстығын тексеру, негізгі ... ... және ... ... тексеру, негізгі құралдарды кіріске алу (келіп түсуі) ... ... және ... ... ... ... ... және есепте дұрыс бейімделуі, ... ... ... ... ... ... берілген негізгі қүралдарды есепте бейнелеу,
негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... дұрыс рәсімделуі, кәсіпорынның негізгі құралдарды елену жөне
олардың шығуы бойынша қолданыстағы заңды ұстануы осы және ... ... ... ... ... ... аналитикалық бөлігінде
баға беруі және анықталған бұзушылықтар мен бекітілген ережеден ауытқуларды
жою бойынша ... ... ... кесте
“Автоматика” кәсіпорынының негізгі құралдарының аудиттауды жүргізу
бағдарламасы
|Аудит бөлімі бойынша ... ... ... ... ... ... | ... ... | | |
|1 |2 |3 ... кітаппен |Бухгалтерлік баланс, Бас ... ... | ... ... тексеру | | ... ... |10-12 ... Бас ... ... және ... негізгі құралдардың қайта|әдіс ... ... ... мен тозу сомасын | ... ... ... ... ... | ... және |Кәсіпорынның тұрақты қызмет ... ... ... ... ... ... мен|көзбе-көз |
|құралдардың қолда бары мен |материал-ды жауапты ... ... ... ... ... опистері|құжаттық әдіс |
|қамтамасыз етуді тексеру |мен ... ... | |
| ... ... | ... ... |Негізгі құралдарды ... әдіс ... ... ... |қабылдау-өткізу актісі | ... ... ... ... ... | ... ... |құрастырылған объектілердің | |
| ... ... ... (ф № | |
| ... ... ... ... |
| ... ...... көлік| |
| ... ... ... (ф | |
| ... негізгі құрал есебінің| |
| ... ...... | |
| ... ... (ф № | |
| ... жалға алынған негізгі | |
| ... ... ... (ф №| |
| ... ... ... (ф № | |
| ... | ... ... ... ... ... |құжаттық әдіс |
|топтастырудың дұрыстығын |комплектеуші ведомость және | ... |т.б) | ... ... ... ... бағасы, сату-сатып алу|Арифметика-лық |
|мен қайта бағалаудың ... ... ... ... ... тексеру ... ... ... | |
| ... | ... ... ... ... ... (ф №НҚ-1, |Құжаттық және |
|алудың және шығуының |ф ... және т.б ... ... ... |Бас ... ... ... ... ... негізгі құралдарды |Арифметика-лық |
|қозғалысына талдау жасау ... алу, ... ... |
| ... ... | |
| ... бар болуымен | |
| ... ... есеп ... | ... ... ... орнын қамтамасыз етуге және әр аудиторльіқ
той мүшелерінің жұмысының сапасын жоғарылату болып табылады.
3.2 Негізгі өнеркәсіптік-өндірістік қорларды талдау
Негізгі құралдардьщ өндіріс ... ... ... ... ... есептің негізгі қызметі больш табылмаса да, есепке алу
процесі экономикалық талдау жүргізуге қажетті ... ... ... айналымын жеткілікті түрде ұйымдастыра отырып осы арқылы бақылауды
күшейтуге жағдай жасауы қажет.
Қазіргі экономикамыздағы жағдайларға байланысты өнеркәсіптерде негізгі
құралдарды толықтай және ... ... ... жете көңіл бөлінуде,
өйткені осыған алдағы қойған мәселелерді шешуге қол жегкізу және өндірістің
тиіділігін қамтамасыз ету қандай да бір ... ... ... ... ... қазіргі жоғары техникалық деңгейіне негізгі
өнеркәсіптік қорлардың прогрессивтілігі және ... ... ... ... ... потенциалдық көлемін, оның ... ... ... ... ал ... ... ... толық
пайдаланудан өнімнің нақты шығуы, яғни көлемі тәуелді, байланысты ... ... ... өндірістің негізгі қорларымен ... ... ... ... мен ... сонымен қатар бағалануын, оның
өнім ... ... және оны ... ... әсер ... ... ... міндеттері болып табылатындары, негізгі қорлармен ... ... ... ... ... және ... ... деңгейі,
оларға деген сұранымның сәйкестілігін анықтау, олардың өсу жөне ... ... ... ... ... ... қорларды
пайдалану деңгейін және оларға әсер еткен факторларды, жабдықтардың
толықтай қолданылуын және ... ... ... ... экстенсивті қолданылуын және интенсивті қолданылуын, ягни
олардың ... ... ... ... өнім көлеміне
әсерін және жабдықтарды қолдануды тиімділендіру арқасында өнім ... ... ... ... ... ... өндірістің негізгі қорлармен қамтамасыз етілуін
анықтаумен басталады. Олардың ... ... іске қосу ... жағдайда олардың орындалуына және жөндеу жұмыстарының дер
мезгілінде өз уақытында ... ... ... ... ... ... оның ... жағдайын, тозуын ескере отырьш ... ... ... баға беру ... Мұнан басқа олардың пайдалану деңгейін
анықтап, қосымша салымдар жасамай, жұмыс күшін көбейтпей өнім ... ... ... ... қажет.
Негізгі өнеркәсіптік-өндірістік қорларды талдау жұмыстары олардың қолда
бары мен құрылымын, жағдайы мен қозғалысын, еңбектің қорлармен ... ... ... қамтиды.
Негізгі қорлардың қамтамасыз етілу деңгейін, жағдайын және ... ... ... ... ... ... ... жылдық
есеп беру формалары (ф1) өнеркәсіптік кәсіпорынның негізгі ... ... ... балансына қосымша" (фЗ) 5 бөлім ... ... бары мен ... 1—П, 1—С, 2—Т ... есеп беру ... де ... есеп беру ... қолданылады.
Негізгі қорлардың қолда бары мен қүрылымын талдаудың ... ... ... мен ... ... ... ... бұны мына
қелесі рет бойынша өткізген ... ... ... ... ... ... құрылымын талдау, сонымен қатар өнеркәсіптік-өндірістік
негізгі қорлардың ... ... ... ... ... ... ... жыл басындағы және жыл
соңындағы құнын, ... ... ... ... ... құнын бағалауға
негізделеді. Онан басқа бұл көрсеткіштер мәліметтерінің шамасын өткен жылғы
деңгейімен салыстыру жүргізіледі.
Енді ... ААҚ ... ... ... мен құрылымын
талдауды қарастырайық. Ол үшін 3.1 ... ... ... ... ... мәліметгері бойынша біздің байқайтынымыз негізгі қорлардың
баланстық құны есеп беру жылында 52523 мың ... 94218 мың ... ... ... ... жылдық құны 52563 мың тенгеге жетіпті, ол былтырғы
жылғы ... 103,7 ... ... ... ягни ... негізгі қорлардың негізгі қорлар құнындағы өзара салмағы 92, 6
процент құрады. Ол дегеніміз ... ... ... 5, 0 ... ... беру ... әлеуметтік салаларының негізгі қорларының орташа
жылдық құны 3898 мың тенгеге дейін өскен, ягни былтырғы ... ... ... ... ... ... ... құнындағы үлес салмағы
былтырғы жылмен салыстырғанда - 5, 0 процент төмендеген.
Әрі қарай негізгі қорлардың ... ... ... ... ... ... ... саладағы негізгі қорлардың үлес
салмақтарын қарастыруымыз керек.
Бұл жағдайда, біз айтылған ... ... екі ... ... ... тек ... қорлардың ғана байланысы бар ... ... ... ... ... ... байқайтынымыз өндірістік-өнеркәсіптік
негізгі қорлардьщ үлес салмағы жыл басындагы 94,9 процент жыл ... ... ... ... ал ... салаларындағы негізгі қорлардың
үлес салмағы сәйкесінше артқан. ... - ... ... ... ... ... анықтау үшін олардың құрылымына талдау жасау қажет. ... ... ... ... талдаған кезде олардың
белсенді (активті) және бәсең ... ... ... ... ... ... олар ... заттарына тікелей әсер етеді. Ал
өндіріс процесінің іске асуына жағдай жасайтын негізгі қорлар олардың бәсең
(пассивті) бөлігін құрайды.
Негізгі қорлардың ... ... ... мен ... көлік
құралдарын және аспаптар мен инвентарларды жатқызамыз. Ал олардың бәсең
бөлігіне ғимараттар, құрылыстар және ... ... ... ... ... өзгерістерін анықтау үшін,
олардың құрылымын талдауымыз керек.
Мұндай талдауды 3.3 кесте негізінде орындаған тиімді болады.
"Автоматика" ААҚ ... ... ... ... ... ... жылының соңындағы үлесі 65,4 процент құрайды, ал оның ішінде машиналар
мен жабдықтар - 66,7 процентін құрап отыр. ... ... ... ... ... ... 12,0 процент өскен, оның ішінде
машиналар мен жабдықтардың - 10,2 процент өсуі есебінен, көлік ... 1,5 ... ... ... ... инвентары және басқа негізгі
құралдардың - 0,4 процентке өсуі есебінен.
Талдау жүргізген ... ... ... құралдардың бәсең
(пассивті) бөлігінің есеп беру жылының соңындағы үлес ... ... 34,6 ... құраған, оның ішінде ғимараттар - 31,6 процент,
құрылыстар - 1,7 процент, өткізгіш ... - 1,3 ... ... ... үлес салмағының азаюы ғимараттар, құрылыстар және өткізгіш
жабдықтарының үлесінің азаюы себебінен болды.
Осылардың бәрін талқылай келіп мынандай ... ... ... ... ... ... ... белсенді бөлігінің үлес салмағы есеп
беру ... ... ал ... ... прогрессивтілігін,
кәсіпорынның техникалық жарақтануының өсуін сипаттайды және өнім шығарудың
ұлғаюына, қор қайтарымының өсуіне ықпал ... ... ... мен ... жағдайын талдау кезінде
олардың толықтырылу мөлшерін бағалап, ... және ... ... ... ... ... ... нөтижесіндегі олардың
моральдық және техникалық жағдайына сипаттама беру қажет. Талдау шаралары
келесі ... ... ... ... ... ... жөне бағаланады, сонымен қатар негізгі қорлардың техникалық
жағдайының бағалануы ... ... ... ... есеп беру ... ... өткен
жылғы мәліметтермен салыстырылады. Ол жалпы өндірістік қорлар бойынша
жүргізілумен қатар олардың ... ... ... да ... ... ... сипаттау үшін өсімше, келіп түсу және шығу
коэффициенттері ... Олар ... ... қорлар
бойынша жалпы және олардың белсенді бөлігі бойынша ... ... ... келіп түсу коэффициенті негізгі қорлардың құнының жалпы
көбею процесін сипаттайды. Мұнда олардың шығуы есепке енгізілмейді. Ол ... ... ... ... ...... ... келіп түсу коэффициенті;
Ғтүс — жыл бойында түскен негізгі қорлардың ... — жыл ... ... ... құны.
Шығу коэффициенті негізгі қорлардың өндіріс ... ... ... көрсетеді және ... ... ... ... — негізгі қорлардың шығу коэффициенті;
Ғшық — жыл бойында шыққан негізгі қорлардың құны;
Ғж.б — жыл басындағы ... ... ... қорлардың өсім коэффициенті олардың шығуын ... ... ... ... және де келесі формула бойынша есептелінеді:
К=Fтүскен—Fшыққан/Ғж.с ... ... ... мен ... талдау жасайық. Талдау
жүргізген кезде келесі 3.4 кестені қолданғанымыз тиімді ... ... ... ... бойынша есеп беру кезеңінде өнеркәсіптік - өндірістік
негізгі қорлардың түсу коэффициенті 26 ... ... оның ... бөлігі бойынша 35 процент.
Бұл көрсеткіштер негізгі қорлардың түсу қарқынының былтырғы жылдан
өскенін сипаттайды, өйткені бұл ... ... 12 ... ... ... тең. Айта ... ... өткен жылмен салыстырғанда түсу
коэффициенті есеп беру ... ... ... шығу ... ... отыр. Ал негізгі құралдардың шығу коэффициенті барлығы бойынша
7,7 процент, ал олардың белсенді бөлігі бойынша 2,5 процент ... ... ... ... қорлардың құны 19,9 процент, ал олардың ... ... 33,3 ... ... көрсеткіштерді екі уақыт кезеңі ... ... ... түсу ... шығу ... ... ... Бұл
дегеніміз кәсіпорында негізгі қорларлың жаңаруы ... ... ... ... ... емес, жаңа құрылыс салу және ақы төлеп алу
есебінен ... ... ... ... ... құралдардың жинақталуы
болған.
Негізгі қорлардың техникалық жағдайын сипаттау үшін ... ... жою, ... және тозу ... ... ... ... қорлардың техникалық деңгейін
сипаттайтын маңызды көрсеткіш жабдықтардың жастық құрамы мен оларды бағалау
ретінде жалпы ... ... ... үлес ... ... ... қорлардың жаңару коэффициенті жыл ішінде жаңа іске ... ... ... ... және келесі формула бойынша анықталады.
Кжаңару=Ғк.т/Ғж.с ...... ... ... ... — бір жыл ... іске ... нетізгі құралдардың құны; Ғж.е -
жыл соңындағы негізгі құралдардың құны.
Жою ... бір жыл ... ... ... ... ... Ол келесі формула бойынша анықталады:
Кжою=Ғжойылған/Ғж.б ... - ... ... жою ... сол жылы ... ... құралдардың құны;
Ғж.б - жыл басындағы негізгі ... ... ... ... ... бастапқы құнының ішіндегі ... ... ... жөне ... ... ... ... ...... ... жарамдылық коэффициенті;
Ғ2 — негізгі құралдардың қалдық құны;
Ғ—негізгі құралдардың бастапқы құны. Ғжі - жыл соңындағы нарық құны.
Жою коэффициенті 1 жыл ішіндегі ... ... ... ... ... ... бойынша анықталады:
(3.7)
мұнда Кжою - нқ жою коэффициенті;
Ғжойылған - нқ ... — жыл ... ... ... коэффициенті негізгі ... ... ... қалдық құнының үлесін білдіреді жөне келесі формула бойынша
анықталады:
(3.8)
мұнда: Кжарам негізгі құралдардың ... ...... ... ... ...... құралдардың бастапқы (баланстық) құны.
Тозу коэффициенті негізгі құралдардың бастапқы (баланстық) құнынан
ауыстырылған құнның үлесін ... Ол ... ... бойынша
анықталады:
Ктозу = Fт/F ... ... - ... ... тозу коэффициенті;
Ғт - негізгі құралдардың тозу деңгейі;
Ғ — негізгі құралдардың бастапқы құны.
Негізгі ... ... ... талдау үшін 3.5. кестені
қолданғанымыз ыңғайлы болады. (Қосымша-Д) Кесте мәліметтері бойынша біздің
көріп ... Ашық ... ... — есеп беру жылында ... ... ... ... ... ... ... жаңару коэффициенті былтырғы жылғы деңгейі - 12,0 %-тен есеп
беру жылында 26,0 % ке дейін, ал олардың акгивті бөлігі ... ... есеп беру ... 34,6 % ... ... ... қатар есеп беру
жылында негізгі құралдарды жою коэффициенті де былтырғы жылғы 1,9 %-тен 2,3
% дейін өскен. Ал ... ... ... ... бұл көрсеткіш өткен
жылғыдан, яғни — 3,7 % биыл 2,8 % дейін төмендепті. Яғни мұны тек есеп ... ... ... ... ... мен ... жойылуымен
түсіндіреміз.
Жарамдылық коэффициенті былтырғы жылғы деңгейден 51,8 % есеп беру
жылында 58,7% дейін ... Ал ... ... ... ... %-тен 41,3 % ... түскен. Бұл көрсеткіштердің осы жағдайы есеп ... іске ... ... жаңа ... ... қабылдануымен
байланысты болып отыр.
Өндірісті интенсивтілендіру жөніндегі негізгі ... ... ... ... ... ... үлкен мғн беріледі. Олар
еңбектің техникалық ... ... ... мүше оның ... ... мен ... ... ұлғайту көздерін де сипаттайды.
Әрбір жұмыскердің өз қарамағындағы ... ... ... ... ... шаруашылық әрекетінің соңғы нөтижелеріне соншалықты
әсер етеді.
Өндірістік ... ... ... ... ... бірі қор қайтарымы болып табылады.
Қор қайтарымы дегеніміз негізгі өндірістік ... бір ... жыл ... ... ... ... Оны мына келесі формула
түрінде көрестуімізге болады:
Ққ =ө/Фож
мұнда: Ққ — қор қайтарымы;
ө — ... өнім ... ...... ... қорлардың орташа жылдық құны.
Қор қайтарымы өнім ... ... ... табиғи өлшемде
анықталады. Қор ... ... қор ... ... болып табылады. Бұл көрсеткш шығарылған өнім бірлігінің ... ... ... ... ... сипаттайды. Сонымен қатар талдау
шаралары үшін негізгі қорлардың орташа жылдық қүны ... ... айта ... ... ... Қф - жыл ... ... ... бастапқы бағасындағы құны;
Қт — жаңа іске қосылған негізгі қорлардың құны;
Ас — жаңа іске қосылған негізгі қорлардың ай саны;
Қш — ... ... ... ...... ... қорлардың пайдалануда болған ай саны; 12 — ... ... ... қор ... көрсеткішін барлық негізгі қорлар бойынша
және олардың белсенді бөлігі бойынша да есептеу ... ... ... ... тек ... негізгі қорларға қатысты ғана есептеу олардың
құрылымының өзгерісінің әсерін анықтауға нарық белсенді ... ... ... ... кезінде жоғарыда айтылған ... ... ... ... ... мен ... құны, яғни нарық белсенді
бөлігінің құны ... ... ... ... ... ... бойынша
есептелген көрсеткіші талдау кезінде ... ... ... ... ... ... қайтарымын талдау
|Көрсеткіштер ... ... беру ... ... |
| ... ... |ауытқуы (+, - ) |
| |2004 |2005 | |
| | | ... |% ... ... (мың |1391438 |1613794 |222356 |+16,0 ... | | | | ... |44421 |48665 |4244 |+9,5 ... ... орташа | | | | ... құны (мың ... | | | ... ... теңге |31,3 |33,1 |1,8 |+5,8 ... ... ... |0,03 |0,03 |— |— ... ... бойынша қор ... ... ... ... ... 5,8 % ... және ... құралдардың бір
теңгесіне 33,1 теңгені құрады. Ал қор сиымдылығы ... ... ... ... ... мен ... ... сонымен қатар нарық
құрамының езгеруі де әсер еткен. Талдау ... қор ... және ... ... ... жылдық құнының өзгеруінің өндіріс көлеміне
әсер анықталады. өндіріс ... ... ... ... ... әсерін анықтаған кезде жоғарыда айтзылған екі көрсеткіштің туындысы
ретінде анықтаймыз.
Өйткені жылдағы өнім шығару — 1391438 мың ... ал ... ... ... құны — 44421 мың теңге болса, онда қор қайтарымы
31,3 теңгеге тең.
Ал 2004 жылы бір өнім ... 1613794 м.т. жөне ... ... ... ... құны 48665 мың теңге екенін біле отырьш, ... 33,1 ... тең ... ... ... енді қор қайтарымы жөне қорлардың орташа ... ... оның ... ... көрсеткішіне әсерін анықтайық. (3.6 кестеге
назар аударыңыздар)
Тізбектеп қою тғсілнің көмегі арқылы қор қайтарымы өзгерген ... ... ... ... ... осы беру ... қор ... және базистік кезеңнің
негізгі қорларының орташа жылдық құны ... ... ... ... өнім шығару 1470335,1 мың ... тең ... біз 2004ж. ... өнімнің көлемі 1391438 мың теңге екенін біле
отырып оған қор ... ... ... ... Ол үшін ... ... (3. ... N - өнім ... қор ... ... ... — есеп беру ... қор қайтарымы кезіндегі шығарылған өнім келөмі.
Nо— өткен жылы ... өнім ... ... анықтағанымыз 78897,1 мың теңге (1470335,1 -1391438). Ал
шығарылған өнім көлеміне қорлардың ... ... құны ... ... келесі формуламен анықталады.
N==N1-N ... N — өнім ... ... ... ... ... ... әсері.
N - есеп беру жьлындағы шығарылған өнім көлемі.
Сонда біздің анықтағанымыз-143458,9 мың ... (1613794 ... Енді ... ... барлығын бір кестеге толтырайық.
Кесте 3.6
Шығарылған өнім көлеміне факторлар әсері, мың теңге
|Көрсеткіштер ... ... |
| ... мың ... ... өнім |
| | ... % |
| | ... |
|Қор қайтарымының өзгеруі |78897,1 |5,7 ... ... ... өзгеруі |143458,9 |10,3 ... |222356 |16 ... ... есептегендеріміздің дұрыстығын тексерейік, ол үшін барлық
факторлар әсерінің сомасын (кесте 3.7) яғни 2222356 мың ... ... ... ... салыстырамыз. (1613794-1391438=222356 мың
тенге).
Кесте мәліметтерінен ... ... 2004 ... ... өнім ... 222356 мың ... артқан. Мұның себебін ажыратып
айтатын болсақ, өнім көлемінің артуы негізгі қорлардың орташа ... ... ... 143458,9 мың ... ... 10,3 % ... қор
қайтарымының өзгеруі есебінен 78897,1 мың теңгеге немесе 5,7% артқан ... ... ... бірі — ... ... ... Ол негізгі өндірістік қорлардың құнының және жұмыскерлердің
орта тізімдік санының қатынасы ... ... ... ... еңбек
өнімділігіне әсерін тигізеді және оның өсуіне әсер ететін факторлардың бірі
болып табылады.
Ол ... ... ... анықталады:
Ққ=Қорт/Жс ... Ққ - ... ... - ... ... ... орташа құны;
Жс- жұмыскерлердің орта тізімдік саны.
Кәсіпорындағы қормен қарулану көрсеткіштерін ... ... ... ... ... ... ... болады: ол өткен жылмен салыстырғанда
569,5-тен есеп беру жылында 1351,8 мың ... ... ... және ... деңгейге 137,3 % құрады. Бұл көрсеткіштің мұндай деңгейге дейін артып
кетуінің ... ... ... ... ... ... еріксіз жағдай,
көптеген кәсіпорындарымыздың жұмысшылар қатарын қысқарту арқылы ақша
қаражатын үнемдеу ... ... ... басқа да себебінің бірі бұл еңбек
өнімділігінің де ... ... 3.6). ... ... артуына себеп
болған негізіі қорлардың жақсы қолдануы.
Кесте 3.7
Еңбектің қормен қарулануы ... ... |2004 |2005 ... ... ... |
| | | ... |% |
|Негізгі өндірістік |44421 |48665 |4244 |+9,5 ... ... құны | | | | ... |84 |43 |-41 |-48,8 ... ... саны | | | | ... ... |78 |36 |-42 |-53,8 ... | | | | ... ... |528,8 |1131,7 |601,9 | ... ... | | | |+114 ... ... |569,5 |1351,8 |782,3 |+137,3 ... ... | | | | ... ... ... ... |2004 |2005 ... жылғыдан |
| | | ... |
| | | ... |% |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... (мың ... |1391438 |1613794 |222356 |+16,0 |
|Саны — ... |84 |43 |-41 |-48,8 ... ... ... |78 |36 |-42 |-53,8 ... өнімділігі (м.т) |16564,7 |37530,1 |20965,4 |+126,5 ... | | | | ... ... жұмысшылардың |17839 |44827,6 |26988,6 |+151,8 |
| | | | | | | ... ... ... ... ... ... саны ... салыстырғанда 49 % азайса, оның ішінде, жұмысшылар 53,8 % ... есеп беру ... ... қормен қарулану деңгейін арта
түскенін былай да ... ... ... талдау шараларының нәтижесінде “Автоматика” ашық
акционерлік қоғамында өнімділігі ... ... ... ... ... ... қатар негізгі қорлар құрылымын жетілдіре отырып, , іс
жүзіндегі қызмет еті тұрған негізгі қорларды дер ... ... ... ... техникалық жарақтануының жеткілікті түрде еместігі
байқалады.
Ал бұл ... ... ... ... қолдануға деген талаптар
артады, оның негізінде көрсеткіштерге яғни қор ... да қол ... ... АЛЫНҒАН НЕГІЗГІ ҚҰРАЛДАР ЕСЕБІ
4.1 Лизинг
Лизинг – инвестициялық қызметтің түрі, ол бойынша ... ... ... ... ... нысанасын өз меншігіне сатып алуға
және оны лизинг алушыға белгілі бір ақыға бір ... және ... ... ... ... және ... мақсаттар үшін пайдаланыға
беріледі. Бұл ... ... ... ... ... ... ... жөнінен лизинг нысанасының барлық немесе елеулі құнының (кем 80%
інің) омартизациясы мерзімімен шамалас немесе одан ұзақ ... ... ... шартын жасау кезіндегі баға бойынша лизинг
нысанасы құнының барлық ... ... ... ... ... ... ... сәйкес төленуге тиісті жүйелі кезеңдік
төлемдерді төлеп отыруға міндеттенеді. Бұл ... ... ... ... ... кейін немесе ол аяқталғанға дейін лизинг алушы лизинг
шартында көзделген болса лизинг ... ... ... ... ... ... ... жеке кәсіпкерлер үшін ... ... ... түрі өте ... лизинг нысанасы болып үйлер, ғимараттар, машиналар,
жабдықтар, құрал саймандар, көлік құралдары, жер ... және кез ... да ... ... ... Бағалы қағаздар мен табиғи
ресурстар лизинг нысанасы бола ... 4 ... ... ішкі ... Ішкі ... ... ... кезде лизинг беруші, лизинг
алушы және сатушы ҚР резиденттері болып табылады.
- халықаралық ... ... ... ... асырған кезде лизинг
беруші немесе лизинг алушы ҚР-ның резиденті болып табылмайды.
Лизингтің түрлері.
1.Қайтару лизингі – ... бір ... ол ... ... ... ... ... осы лизинг нысанасын лизинг алушы ретінде лизинг
кері қайтарып алу талабымен сатады.
2.Банк ...... бұл ... банк ... ... ... лизинг – лизингтің бір түрі, ол бойынша лизинг ... ... ... және оның ... ... ... беруші
жүзеге асырады.
4.Таза лизинг – лизингтің бір түрі, ол ... ... ... қызмет көрсетуді және оның ағымдағы жөндеуін лизинг алушы ... ... ... ... Лизинг беруші
-        өзіне тиесілі төленбеген лизинг төлемдерін, сондай-ақ шығынның
орнын толтыруды талап етуге;
-        лизинг шартына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... лизинг алушы лизинг нысанасын ... ... ... ... ... кешіктірілген уақытқа төлем
жасауды және шығынның орнын толтыруды талап етуге;
-        осы заңда көзделген жағдайларды ... ... ... ... ... ... Лизинг алушы.
-        лизинг нысанасын лизинг шартының талаптарымен иеленуге ... ... ... ... және жиынтығына оны жеткізу
мерзіміне қатысты және ... мен ... ... ... ... тиісті дәрежеде орындалмаған басқа да жағдайларда сатушыға
талап қоюға;
-        лизинг беруші лизинг шартынан талаптарын елеулі ... ... ... ... лизинг шарты бойынша лизинг алушыға алдындағы
өз міндеттемелерін орындағанға дейін төленуге тиісті лизингі
төлемдерін ... ... ... ... ... ... біржақты тоқтатқан жағдайда ол
аванс ретінде төленген лизинг төлемдерін және басқа да сомаларды
кері ... ... ... ... ... ... ... не тиісті
дәрежеде орындамаса, залалдың орнын толтыруды талап етуге – құқылы.
4.2    Мүлікті салық ... ... ... ... құқықтық негіздері, сондай-ақ
шетелдік инвестициялар, тікелей инвестицияларды ... ... ... кең таралған басқа да заң актілері «Негізгі құылым лизингі» 2004ж.
5.06. № 78-11 ҚРЗ. ҚР ... ... ... қызметін нақтылау «Салық
және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» ҚР ... ... ... ... 74 ... ... салу мақсатындағы негізгі құрал
жабдықтарды лизинг алушының меншігіне беру және ... ... ... баға ... оған ... алу құқығын беру, мұндайда
пайдалы қызмет мерзімі 80% тен артық болуы керек. ... салу ... ... ... ... ... ... алу ретінде қарастырылады. Салық
кодексінің 112 бабы негізгі құралдар лизингіне, лизинг ... ... ... құрал жабдықтң есебін анықтайды. 112, 128 баптар негізгі
құралдарды 3 жылдан астам ... ... ... ... алушыға біржола
берген кезде лизинг алушынын салығын азайту және салықтан босату бөлігіне
қатысты ... ... ... ... ... ... ... ҚР ұлттық ... ... 1,5 есе ... пайдалана отырыпесептелген сома шегіндегі
(салық кодекс 94б. 2 тарау)сыйақы бойынша ... ... ... ол ... ... ... жеңілдіктері болады.
Негізгі құралдар лизингі кезінде жалдау ұзақ мерзімде жүзеге асырылады
және келісім шарт ... ... ... ... ... ... ... лизингісі клиенттер үшін әлдеқайда тиімді және
арзандау бағаға меншік сатып алу мүмкіндігіне ие ... ... 216 ... 2-1 ... ... ... алушының негізгі құралды лизингіге беру кезінде ... ... ... ... ... ... төлемді алу
мерзімінің басталу күні ... ... ... ... күн болып
табылады. Бұл ретте салық салынатын ... ... 217 ... 8
тармағының 1 тармақшасына сәйкес негізгі құрал лизингінің шартына сәйкес
белгіленген лизингтік төлем мөлшері ... оған ... мен ... ... ... ... ... алушы салық кодекісінің 235 бабынын 2 тармағындағы ... ... ... ... ... ... ... бірақ
лизинг берушінің салық салынатын айналым мөлшеріне келетін салық сомасынан
аспауға тиіс қосымша құн салық сомасын есепке алуға ... ... ... ... ... мүлік лизинг алушыға беріліп
салықтан босатылады.
4.3 ... ... ... ... ... ... лизингке алушы лизингтік төлемді екі жақтық келісілген
кестесі арқылы жүзеге ... ... ... ... ... күні ... берушінің есебіне ақшалай қаржы түскен күн ... ... ... ... ... ... келісілген (%) бойынша
уақытша иелікке және қолдануға береді.
Лизинг алушы лизинг берушінің негізгі құрал иесі ... ... бұл ... ... көрсетілгендей ақырына дейін күшінде қалады.
Егер келісілген уақытта лизинг алушы төлемді төлемесе ол төлемнің соңғы
күніне дейін төленуге тиіс қарыздың 5% ... айып пұл ... ... 30 ... ... ... ... келісімді бұзуға толық құқығы бар.
Лизинг алушы келісілген шарттың талаптары бойынша ай сайын ... ... ... ... алынған мүліктің мерзіміне және құнына байланысты
белгіленеді.
Мына бір ... ... ... ... ... ... және ... арасында жасалған шарт бойынша лизинг алушы сатушыдан 34278,0 мың
теңгенің (соның ішінде ҚҚС) ... ... ... ... ... ... ... құралдың өзіндік құны 25000,0 мың ... ... ... ... ... ... ҚҚС ескерілген 522,0 мың теңге
құрады. Жабдықтың паспорты бойынша ... ... ... ... – 7
жыл. Лизинг беруші жабдықты оны ұтымды қызметіне ... ... ... 01.02.2004ж. қабылдау-тапсыру актісі бойынша беріледі. Сыйақы
ставкасы 15% мөлшерінде белгіленді. Шарттың ... ... ... ... ... өтуі ... есеп ... кейін
жүргізіледі. 4.1 Кестеге назар аударыңыздар.
Келтірілген мысалда негізгі құрал 7 жыл ... ... ... салық кодексінің 122 бабынын 3 тармағына ... ... ... ... ... ... ... сомасынан кемітеді.
- Лизинг алушы алынған негізгі құралды кіріске алады. Лизинг алушы
пайдаланудың ... ... ... ... ... екі ... нормалары бойынша есептеуге құқылы.
Сыйақы бойынша шығыстар сомасын шегерімге жатқызу үшін, бухгалтерлік
есеп бойынша сыйақыға есептелген нақты ... шарт ... ... бөлеміз және қайта қаржыландырудың екі еселенген ставкасына
көбейтеміз. ... ... ... қайта қаржыландыру ставкасы 7,5%
ке тең. ... ... екі ... ... 15% ке тең болғандықтан,
яғни шарт бойынша ... ... ... келгендіктен, бухгалтерлік
есепте есептелген бүкіл сома шегерімге жатады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қоғамдық өндірістің ... ... ... ... ... арқылы арттыру — бүгінгі таңдағы өткір мәселелердің бірі болып
табылады. Бұл ... тек ... ... ... ғана
емес ... ... ... ... ... халықтың
тұрмыс-жағдайын арттыру үшін ... ... ... ... тез ... ... ... береді.
Жекелеген кәсіпорын немесе бірлестік ... ... ... ... еңбек өнімділігінің артуын, өнім шығару ... ... ... ... ... ... көлемінің және өндірістік
рентабелінінің артуын қамтамасыз ... ашық ... ... ... ... ... есеп ... басқару құралдарының ... бірі ... ... ... қатар ол талдау жұмыстары
үшін негізгі ақпараттар көзі болып табылады және оның ... ... ... ... - ... тұрақтылығының жоғары
деңгейімен сипатталады, ол ... ... ... ... ... береді. Сондықтан жұмыстың бұл бөлігін автоматтандыру
қажет. Негізгі құралдар есебін ЭЕМ ... ... ... және ... ... ... базасын тездетуге, есеп
беру жүйесін жеңілдетуге, тозу құнын есептеудің ... ... ... жол береді. Бұл мұндай есептің нәтижелерінің тұтыну құндылығын
арттырудың кейбір бағыттарын болжауға ... ... ... негізгі ... ... ... ... ... ... оларды басқаруды мұнан
басқа жалпы ... ғана емес оның ... ... ... және ... ... ... күшейтеді.
Курстық жұмыстың үшінші бөлімі негізгі құралдардың қолдануына ... ... ... жасауға арналған. Талдау жұмыстары бойынша
келесі жағдайлар ... ... ... ... ... ... ... белсенді бөлігінің үлес салмағының артқаны
анықталды. Белсенді ... ... ... ... құрылымының
прогрессивтілі және ашық акционерлік ... ... ... ... Оның ... өнім ... ... жылмен салыстырғанда 16 %
жөне қор қайтарымы 5,8 % көбейген. Қор сиымдылығы өзгеріссіз қалған. ... ... ... ... мен ... және ... ... өзгеруі әсер еткен. Бұл кәсіпорынның қормен ... ... ... мынандай тұжырым жасауға болады: ол өткен
жылмен салыстырғанда 569,5 мың теңгеден есеп беру ... 1351,8 ... ... ... ягни ... жылғы деңгейге 137,ІЗ % құрайды.
Бұл көрсеткіштің мұнша артуына біріншіден, жұмысшылар ... ... ... ... ... ... де артуы әсерін
тигізген.
Негізгі құралдардың ... ... ... және ... ... ... Ашық ... қоғам мәліметтері
бойынша тозу коэффициенті жарамдылық коэффициентінен 2,6 % ... ... ... ... ... ... жасалады: жалпы көрсеткіштердің
өсуімен қатар әлі де техникалық жарақтануының жетіспеушілігі ... ... ... ... ... ... қажет, жұмыс істеп
тұрған негізгі құралдар дер ... ... ... ... ... ... “Автоматика” ашық акционерлік қоғамында ... ... ... ... ... ... ... бүгінгі нарықтық экономиканың талаптарына сәйкес
амортизацияны есептеудің жеделдетілген тәсіліне ауысқан жөн. ... ... ... ... құралдарды пайдаланған алғашқы ... ең көп ... ... өндірілген өнімнің өзіндік құнына
енеді.
Сондықтан алғашқы жылдары ... ... ... ... ... ... ... туады. Бұл мәселелерді шешу арқылы
жоғары нәтижелерге жету үшін негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ТІЗІМІ
1. Торшаева Ш. М. Основы аудита. Қарағанды, 2004.
2. Толпаков Ж.С. ... ... ... ... Қарағанды, 2005.
3. Каренова Г. С. Практический аудит, Қарағанды, 2004.
4. Савицкая Г. В. ... ... ... ... 2005.
5. Жұматов М. Қ., Нұрқалиева Д. М., Омашева А. Б., Папова Л. ... ... ... ... ... Дүйсенбаев К. А. Аудит и анализ финансовой отчетности. ... ... ... ... бухгалтерского учета и методические рекомендации, 2004.
8. Анализ ... ... – М: ... и статистика, 2004,
9. Бухгалтер бюллетені №62. 2004.
10. Бухгалтер бюллетені №42. 2005.
11. Бухгалтер бюллетені №47. ... ... ... №52. 2005.
13. Бухгалтер бюллетені №3. 2004.
14. Бухгалтер бюллетені №11. ... ... ... №13. ... Библиотека бухгалтера и предпринамателя №5. 2004.
17. Библиотека бухгалтера и предпринамателя №8. ... ... ... и ... №12. ... ... ... аудитора. №2,4. 2005.
20. Лизинг это выгодно. Казахстанская правда. №41. 2004.
-----------------------
| |

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 49 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есептегі негізгі куралдар23 бет
Бюджеттік органдардағы негізгі құралдар қозғалысы80 бет
Жалға алынған негізгі құралдар қозғалысы және есепке алу есебі66 бет
Жеке қорғаныстың медициналық құралдары және олардың негізгі құрылымдары14 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдары70 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдарын жаңарту нысаны ретінде лизингті дамыту27 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдарын пайдалану тиімділігінің теориялық негіздері33 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдарын пайдаланудың теориялық негіздері60 бет
Кәсіпорынның негізгі құралдарының экономикалық маңызы42 бет
Кәсіпорынның қаржылық негізгі құралдар есебі58 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь