Дайын өнiм есебiн ұйымдастыру

Мазмұны

Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5

I. Дайын өнiм есебiн ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
1.1. Дайын өнiм есебiнiң теориялық мәселелерi ... ... ... ... ... ... ... ... .10
1.2. Дайын өнiмдi өткiзу және жөнелту есебi ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
1.3. Дайын өнiмнiң өзiндiк құнының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 33
1.4. Дайын өнiмдi өткiзуден кiрiстер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 45

II. Дайын өнiмнiң аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...48
2.1. Дайын өнiм және тауарлар аудитiнiң теориялық негiздерi ... ... ... ...48
2.2. Дайын өнiмдi жiберу есебiнiң аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..57
2.3. Ескерілмеген өнiм аудитi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...58
2.4. Дайын өнiмдi арту, өткiзу және сату есебiнiң аудитi ... ... ... ... ... .60

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 62

Әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .65

Тiркемелер
Кiрiспе

Қазақстан Республикасының нарықтық қатынастарға көøуiне байланысты бухгалтерлiк есептiң мәнi де өзгердi. Егер әкiмшiлiк-әмiршiлiк жүйе кезiнде дайын өнiм өндiру жоспарлы түрде болса, онда қазiргi кезде дайын өнiмдi тек нарықтық жағдайларға сай тұтынушылардың сұранысына байланысты, олардың қажеттiлiктерiн қанағаттандыратындай өнiм шығару маңызды болып келедi. Өндiрiс процесiне еңбек заттары өндiрiс қорлары ретiнде қатысып, жаңа қалыптасқан өнiмге өзiнiң құнын толық берiп отырады. Олар бұл процесте толық қолданыла отырып, жаңа өнiм негiзiн құрайды.
Әрбiр кәсiпорынның негiзгi мақсаты пайда табу болып табылады. Және сол кәсiпорынның нәтижесi – дайын өнiм. Дайын өнiм өндiру процесiнде сапалы түрде өнiм өндiру, оның қоймада сақталуында жауапты тұлғаның болуы және қоймадан босатылуын қадағалау кәсiпорынның маңызды мәселелерiнiң бiрi. Дипломдық жұмыста дайын өнiм есебi мен аудитiнiң өзектi мәселелерi қарастырылған. Жұмыс “Карданвал” ААҚ мәлiметтерiнiң негiзiнде жазылған.
Зауыт Шымкент қаласының орталығына орналасқан, оның алаңы аланың жер құрамына кiредi. Жер сатып алынған. Зауыттың орналасқан орны “Промстройпроекта” аумақтық институтының аумақтық бөлiмiмен келiсiлгендей Шымкент қаласының даму барысында сақталатын болады. Зауыт аумағы 5,7 га жердi құрайды. Темiр жол желiсi зауыт шекарасынан 50 м қашықтықта жатыр. Зауыт иеленген алаң тегiс релüефте, 0,7 м қиғаштықта орналасқан.
“Карданбiлiктерi” ААҚ 1948 жылы негiзi қаланған кардан бiлiктерi зауытының негiзiнде құрылған.
- УАЗ (Ульяновск автозауыты), ГАЗ (Горький автозауыты), Нива (Волга автозауыты) ААҚ-ның автокөлiктерi үшiн, “Белорусь” тракторы үшiн кардан бiлiктерiн өндiруге, сондай-ақ УАЗ, Волга, Жигули, Москвич, РАФ, ЛУАЗ автокөлiктерi үшiн ашамай шығаруға және шет елдiк автокөлiктерге арналған кардан бiлiктерiн жөндеу жұмысын жүргiзуге мамандандырылған.
Кардан механизмдерi машиналардағы бiлiктердiң қиылысатын осьтерiн бiлiктермен жалғастыру үшiн кең түрде қолданылады. Олар ауылшаруашылық машиналарының өндiрiсiнде, автомобильдерде, тракторларда, тепловоздарда және т.б. көпшiлiгiнде байланыстырушы элемент ретiнде енедi, радиоэлектронды құрылымдарда, металл кесетiн станоктарда, бұрғылаушы құрылымдардың, насостардың және мұнайдың ауыр саймандарында байланыстырушы ретiнде, басқару механизмдерiнде, ұшақтардың күш беру тетiктерiнде, радиоүнқаққыш құрылымдарда, орман-тоқыма өндiрiстерiндегi механизмдер мен машиналарда және басқа да көптеген жерлерде қолданылады.
Карданның шарнирлерi кәдiмгi жинақы кинематикалық қосылыс ретiнде қарастырылады. Кардандық механизмдердiң атауы белгiлi итальяндық математика және механика саласының ғалымы Дхсеранимо Карданоның (1501-1576 ж.ж.) есiмiне байланысты шыққан.
Автокөлiктер мен тракторлардағы кардандық берiлiстер бергiш қораптан жетекшi бiлiктiң бiрiне немесе таратқыш қораптан бiрнеше жетекшi бiлiктерге айналым беру үшiн қызмет етедi.
Кардан бiлiктерi ұрма-соқпасыз және ешқандай ауытқымай, автокөлiктер немесе тракторлар қозғалысының барлығының жылдамдығы кезiнде бiркелкi айналып отыруы тиiс.
Өндiрiстiк қуаты: Трактордың кардан бiлiктерi – 170 мың дана, Автокөлiктiң кардан бiлiктерi – 190 мың дана, Ашамайлар-2000 мың дана.
Әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының Президентiнiң заң күшi бар бухгалтерлiк есеп жөнiндегi жарлығы, 26 желтоқсан, 1995 ж. N2232
2. Қазақстан Республикасының аудиторлық қызмет жайлы 1998 ж. бекiтiлген Қазақстан Республикасының заңы.
3. Бухгалтерлiк есеп стандарттарына әдiстемелiк нұсқаулар.
4. N7 Бухгалтерлiк есеп стандарттары.
5. Суъбектiлердiң қаржы-шаруашылық қызметiнiң бухгалтерлiк есебi шоттарының бас жоспары.
6. 2030-ҚАЗАҚСТАН.
7. Безруков П.С. Ивашкеевич В.Б. Кашаев А.М. Марушесс А.Ш. Островский О.М. Чумащенок Н.Г. Бухгалтерский учет. Москва финансы и статистика 1982.
8. Вещунова М.Л. Основы бухгалтерского учета (задачи и вопросы) Москва: Финансы и статистика, 1994.
9. Гупало В.И. Шнейдман Л.З. Бухгалтерский учета. Сборник нормативных документов. Москва: Финансы и статистика, 1987.
10. Шеремет А.Д., Аудит и финансовый анализ, Москва 1999.
11. Кирьянов З.В. Теория бухгалтерского учета. Москва: Финансы и статистика, 1996.
12. Ковальева О.В. Бухгалтерский учет и аудит бухгалтерской отчетности предприятий. Ростов-на Дону Феникс, 2000.
13. Кондраков Н.П. Бухгалтерский учет, АХД и аудит. Москва: Финансы и статистика, 1994.
14. Радостовец В.К. Организация бухгалтерского учета. Алматы: Экономика, 1997.
15. Сатмуразов А.А. Бухгалтерский учет в рыночной экономике. Алматы: Экономика, 1998.
16. Полякова С.И., Емельянов И.А. Бухгалтерский учет. Москва: 1993.
17. Палий В.Ф. Теория бухгалтерского учета. Москва: Финансы и статистика, 1990.
18. Палий В.Ф. Бухгалтерский учет для менеджеров.
19. Палий В.Ф. Бухгалтерский учет в системе экономических информаций. Москва: Финансы 1975.
20. Радостовец В.К. Организация Бухгалтерский учета. Алматы: Экономика, 1997.
21. Радостовец В.К. Бухгалтерский учета. Алматы: 1998.
        
        Мазмұны
Кiрiспе---------------------------------------------------------------------
-------------------5
I. Дайын өнiм есебiн ұйымдастыру------------------------------------------
--10
1. Дайын өнiм есебiнiң теориялық мәселелерi------------------------------
---10
2. Дайын өнiмдi өткiзу және жөнелту есебi---------------------------------
----27
3. Дайын өнiмнiң өзiндiк ... ... ... ... өткiзуден кiрiстер----------------------------------------
--------45
II. Дайын өнiмнiң аудитi---------------------------------------------------
--------48
1. Дайын өнiм және тауарлар аудитiнiң теориялық негiздерi---------------
48
2. Дайын өнiмдi жiберу есебiнiң аудитi------------------------------------
------57
3. ... өнiм ... ... ... арту, өткiзу және сату есебiнiң аудитi------------------
---60
Қорытынды-------------------------------------------------------------------
-------------62
Әдебиеттер тiзiмi-----------------------------------------------------------
--------------65
Тiркемелер
Кiрiспе
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... мәнi де өзгердi. Егер әкiмшiлiк-әмiршiлiк жүйе кезiнде
дайын өнiм өндiру жоспарлы ... ... онда ... ... дайын өнiмдi тек
нарықтық жағдайларға сай тұтынушылардың сұранысына байланысты, олардың
қажеттiлiктерiн қанағаттандыратындай өнiм ... ... ... ... процесiне еңбек заттары өндiрiс қорлары ретiнде қатысып, жаңа
қалыптасқан өнiмге өзiнiң ... ... ... ... Олар бұл ... қолданыла отырып, жаңа өнiм негiзiн құрайды.
Әрбiр кәсiпорынның негiзгi мақсаты пайда табу болып табылады. Және ... ...... өнiм. ... өнiм өндiру процесiнде сапалы
түрде өнiм өндiру, оның қоймада сақталуында жауапты ... ... ... ... ... ... ... мәселелерiнiң бiрi.
Дипломдық жұмыста дайын өнiм есебi мен аудитiнiң өзектi ... ... ... ААҚ ... ... ... ... қаласының орталығына орналасқан, оның алаңы аланың жер
құрамына кiредi. Жер ... ... ... ... ... ... ... аумақтық бөлiмiмен келiсiлгендей
Шымкент қаласының даму барысында сақталатын болады. Зауыт аумағы 5,7 ... ... ... жол ... ... ... 50 м қашықтықта жатыр.
Зауыт иеленген алаң тегiс релüефте, 0,7 м қиғаштықта ... ААҚ 1948 жылы ... ... ... ... ... ... УАЗ (Ульяновск автозауыты), ГАЗ (Горький автозауыты), Нива ... ... ... үшiн, ... ... ... ... өндiруге, сондай-ақ УАЗ, Волга, Жигули, Москвич,
РАФ, ЛУАЗ автокөлiктерi үшiн ашамай ... және шет ... ... кардан бiлiктерiн жөндеу жұмысын жүргiзуге
мамандандырылған.
Кардан механизмдерi машиналардағы ... ... ... ... үшiн кең ... ... Олар ауылшаруашылық
машиналарының өндiрiсiнде, автомобильдерде, тракторларда, тепловоздарда
және т.б. көпшiлiгiнде ... ... ... енедi,
радиоэлектронды құрылымдарда, металл кесетiн ... ... ... және ... ауыр ... ... ... механизмдерiнде, ұшақтардың күш беру ... ... ... өндiрiстерiндегi механизмдер мен
машиналарда және басқа да көптеген жерлерде қолданылады.
Карданның шарнирлерi кәдiмгi ... ... ... ... Кардандық механизмдердiң атауы белгiлi итальяндық математика
және механика саласының ғалымы Дхсеранимо Карданоның ... ... ... ... мен тракторлардағы кардандық берiлiстер бергiш қораптан
жетекшi бiлiктiң бiрiне немесе таратқыш қораптан бiрнеше жетекшi бiлiктерге
айналым беру үшiн ... ... ... ұрма-соқпасыз және ешқандай ауытқымай, автокөлiктер
немесе тракторлар қозғалысының барлығының жылдамдығы кезiнде бiркелкi
айналып отыруы тиiс.
Өндiрiстiк қуаты: Трактордың ... ... – 170 мың ... ... ... – 190 мың дана, Ашамайлар-2000 мың дана.
Зауытты жарақтандыру: Зауыттағы жабдықтар -329 бiрлiк, оның ... ... -235 ... ... және ... ... - 98 ... станоктар- 94 бiрлiк, қозғалмалы -штамповты - 20 бiрлiк,
дәнекерлегiш -5 бiрлiк, ... 1 ... ... 5 ... болжаған шешiмдер:
1. ДТ – 75, Т – 95 ... ... ... ... ... ... ... игеру.
2. МТЗ-86, МТЗ–112 (Минск трактор зауыты) тракторларына арналған кардан
бiлiктерi өндiрiсiн ... Т–150 ... ... ... ... ... кардан бiлiктерi
өндiрiсiн игеру.
4. ЖВП 9.1 шөп ору және ... ... ... жар) ... техникалары” ЖШС, тракторларына арналған кардан
бiлiктерiн ... ... ... үшiн ... ... ГАЗ–53, КАМАЗ, ЗИЛ, КРАЗ жүк көлiктерi үшiн кардан бiлiктерiн меңгеру.
7. ... ... ... ... бiлiктерiн өндiрудi меңгеру
(үштiректi кардан бiлiктерiн ... ... ... ... дамытудың ... ... ... ... сондай-ақ Орта Азия аймағы ... ... ... ... ... бiр ... ... автокөлiктер, соның iшiнде
шетелдiк маркiлердiң барлық модельдерi үшiн ... ... ... ... ... ... ТМД, жақын және алыс шетелдердегi елдерме
байланысты кеңейтуге, ... ... ... ... ... ... ... - “Карданвал” ААҚ мәлiметтерiнiң негiзiнде
дайын өнҚмнҚң есебҚ мен аудитҚн зерттеу және ... ... ... жасау.
Техникалық бөлiм:
Кардан бiлiктерiнiң өндiрiсi мынандай технологиялық ... ... ... және ... ... мен байланыстарын
механикалық өңдеу, химиялық ... ... ... ... бояу және ... ... жолмен өңдеу үшiн механикаландырылған
автоматты және ... ... ... ... ... ... түрде артатын және құрылымдармен, арнайы агрегатты
станоктармен, автоматтармен жабдықталған.
Кәсiпорын жабдықталған: ... ... ... материалдық ресурстармен /ұңғыларды дайындау, жинақтауыш
материалдар/.
Кардан бiлiктерiн өндiру ГОСТ 15001-88 ... ... ... ... ... ААҚ Қазақстанда және Орта Азияда
кардан бiлiктерi ашамайларын өндiру жөнiндегi ... ... ... ... ... - ... кардан бiлiктерi зауыты
(Украина), Гродно қаласындағы “Белкард” ... ... ... зауыт сапалық пен баға жағынан бәсекелiкке түсе ... ... ... ... қалуына байланысты кардан бiлiктерiнiң ашамайларын
әзiрлеу барысында үлкен жетiспеушiлiк орын алды. Айталық, ашамайларға деген
сұраныс 1 ... ... ... ... 500 мың ... аса ... қалған. Кардан бiлiктерi ашамайларының рыногын толықтыру үшiн
бос қуат-күштерiн және ... ... ... тиiмдi пайдалану
қажет.
Ашамайлар мен кардан бiлiктерiн сату саласында арнайы және ... ... ... мен кардан бiлiктерiнiң негiзгi
тұтынушылары мыналар :
-Минск трактор зауыты – Келiсiм шарт №67, ... ... 688170 ... ... ... ... ... мәмiле №71, 12.10.2001ж.,
сомасы – 10 млн.ресей рублi, “Мұрат-М” ЖШС, ... шарт ... ... ... ... Ашамайлар мен кардан бiлiктерiн
босату оның көптеген тұтынушыларға әзiрленгенiне қарай ... ... ... ... болған жағдайда келiсiм шарттар мен мәмiлелер 2005
жылдың соңына дейiн және 2004 жылға бекiтiледi.
Кесте 1
“Карданавал” ААҚ-ң ... ж. ... ... ... |өлш. ... жыл |Есептегi |Ауытқу |Өсiм темпi |
| ... |2004ж |жыл |(+,-) |% |
| | | |2005ж | | ... ... |мың. ... |173367274 |+118974374 |+318,7 |
|түскен табыс |тг. | | | | ... ... құны |мың. | | | | |
| |тг. ... ... ... |+37,8 |
| | | | | | ... ... |мың. ... |9912700 ... |-88.03 |
| |тг. | | | | ... ... |мың. | | | | |
| |тг. ... ... ... |+124 ... ... ... |мың. |6268900 |5942136 |-326764 |-94,7 ... |тг. | | | | ... |% |8,6 |29 |204 |337 ... тiзiм саны ... |193 |196 |+3 |101 ... ... |мың. |281828 |884527 |+602699 |313 |
| |тг. | | | | ... ... |мың. ... |58544549 |-2806270 |-95 ... ... құны |тг. | | | | ... |мың. |09 |29 |+2 |322 |
| |тг. | | | | ... өнiм ... ... ... өнiм есебiнiң теориялық мәселелерi
Қазақстан Республикасының аймағына ... етiп ... ... ... ... аймағында тiркелген резиденттiк
емес өкiлдiктер мен ... ... ... ... ... жеке тұлғалар) қаржылық есеп берудi және бухгалтерлiк ... ... ... ... ... беретiн және сотқа шағымдана алатын, өз атынан жеке
мүлiктiк емес және мүлiктiк құқын жүзеге асыра алатын, сол ... ... ... ... ... алатын немесе шаруашылықты жүргiзуге
меншiк құқығы бар ұйымдарды заңды тұлғалар деп ... ... ... ... ... тек ... нысанда құрылуы мүмкiн:
- шаруашылық серiктестiктер;
- акционерлiк қоғамдар;
- ... ... ... ... емес ұйымдар заң актiлерiнiмен қаралған дiни бiрлестiктерден,
қоғамдық қорлардан, тұтыну кооперативтерiнен, акционерлiк қоғамдардан,
қоғамдық ... және ... ... ... ... ... ... Қүрылтайшылар (қатысушылардың) қосқан
үлесi бөлiп көрсетiлген жарлық капиталы бар ... ... ... болып табылады. Қүрылтайшылардың (қатысушылардың) салымдарының
есебiнен құрылған, сондай-ақ ... ... ... және ... ... ... ... меншiгiне жатады.
Қазiргi кезде шарашылық серiктестiктер ... және ... ... ... серiктестiк – мұндай серiктестiктiң қатысушылары толық
серiктестiктiң ... ... ... жағдай да оның мiндеттемелерi
бойынша өздерiне тиесiлi барлық мүлiкке отрақ жауапкершiлкте болады.
Коммандиттiк серiктестiк – ... ... ... ... мүлкiмен (толық серiктестiктер) қосымша жауап ... ... және ... ... ... ... асыруына
араласпайтын, жауапкершiлiгi серiктестiк (салымшылар) мүлкiне өздерi салған
салымдардың жиынтығымен шектелетiн қатысушылардан ... ... ... ... ... ... ... ережесi
және олардың мiндеттемелерi бойынша жауапкершiлiгi толық серiктестiктiң
тәртiбiмен анықталады.
2. Қосымша және жауапкершiлiгi шектеулi ... ... ... ... ЖШС ... ... бiр ... серiктестiк тұлғалардың ұйымдастыруымен құрылған жауапкершiлiгi
шектеулi серiктестiк деп ... ... ... құрылтайшылардың
құжаттарында бөлiп көрсетiледi; олар өздерiнiң ... ... ... ғана алған мiндеттемесi мен тәуекелдiлiк залалы бойынша жауап
бередi. Серiктестiкке қатысушылардың саны ... ... ... бiр ғана ... тұратын, басқа да серiктестiктердiң ... ... ... ... ... бар ... Мұндай серiктестiктiң
қатысушылары оның мiндеттемелерi бойынша өздерiнiң жарғылық капиталдағы
салымдарымен, ал бұл сомалар ... ... ...... өздерi
еселеген мөлшерiнде салған салымдармен ... ... ... ... ... ... – өз қызметiн жүзеге асыру үшiн ... ... ... шығарумен айналысатын заңды тұлға. Қоғам акционерлерi
өзiнiң мiндеттемесi ... ... ... және ... ... ... ... акцияларының құнының шегiнде тәуекелдiлiктен
алған зиянды ... ... ... ... ... және ашық халықтық қоғам
болып бөлiнуi мүмкiн.
Акционерлiк қоғам – өздерiнiң шығарған акциясын ашық, ... ... ... құқығы бар. Мұндай қоғамның қатысуышылары өздерiне
тиесiлi акцияларды ... ... ... иелiктен шығара алады.
Мұндай қоғамның акциялары тек қана өз құрылтайшылары iшiнде немесе
алдын ала ... ... ... ... Егер де ... қоғамның акционерлерiнiң саны жүзден асып кетсе, онда келесi үш
айдың барысында акционерлердiң ... ... ... ... өзгертуге,
яғни ашық акционерлiк қоғамға айналуына шешiм қабылдауына ... ... ...... ... ... үшiн мүшелiк
негiзiнде, олар өзiнiң еңбек етуiмен тiкелей қатысуының ... ... ... ... ... ретiнде бiрiктiрудiң негiзiнде
құрылған азаматтық ерiктi бiрлестiк. Кооператив мүшесi екiден кем ... ... ... ... ... ... шаруашылықты жүргiзу құнына негiзделген мемлекеттiк кәсiпорын. Ол ... ... ... ... ... ... жауап бередi, бiрақ
мемлекет мiндеттемелерi үшiн жауапты болмайды;
- ... ... ... құқығына (қазыналық кәсiпорын) негiзделген
мемлекеттiк кәсiпорын, Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... Коммерциялық емес ұйымдар. Оларға: ... ... ... қорлар, тұтыну кооперативтерi, дiни бiрлестiктер, қауымдастық
(одақ) нысанындағы бiрлестiктер жатады.
Шаруашылық жүргiзушi субъект қызметiнiң мақсаттарын оның ... ... Ол егер ... ... ... және ... жарғысына жауап
беретiн болса, онда ол кез-келген қызмет түрiн жүзеге асыруына болады.
Мемлекеттiк мүлiктi баспауға уәкiлеттi органдар, ... ... ... ... ... ... бола ... Шаруашылық жүргiзушi
субъектiнiң құрылтайшылары құрып, ол мемлекттiк ... ... ... заңды тұлға құықығына ие болуы мүмкiн. Меншiк иесiнiң ... ... ... заңды тұлға құқылы бар еншiлес субъектiлердi,
сондай-ақ ... ... ... және ... да ... құра ... құрылтайшылары (акционерлерi) бекiткен жарғы негiзiнде
қызмет етедi. Жарғының мазмұны заңға қайшы ... ... ... жүргiзушi субъектiлерiнiң түрлерi, оның атауы, орналасқан жерi,
қызметiнiң мәнi мен ... ... ... ... ... ... олардың қабiлеттiлiгi, субъектiнiң мүлiктi қалыптастыру
және табысты бөлу тәртiбi, қайта құру және ... ... ... Жоғарыда сондай-ақ құрылтайшылар, субъект әкiмшiлiгi мен оның
еңбек ұжымдарының арасындағы қарым-қатынастары да ... ... мен ... ... сондай-ақ субъектiнiң дербес балансында
көрсетiлетiн құндылықтары (мүлiктерi) субъектiнiң ... ... ... ... көзi ... мыналар саналады:
Құрылтайшылардың ақшалай, материалдық және басқа да жарнамалары
(үлестерi); қызмет нәтижесiнен ... ... ... ... ... ... мен басқа несие ... ... ... ... ... және ... қаражаттары; қайтарусыз немесе
қайырымдылық жарналары; ұйымдардың, кәсiпорындардың және ... ... ... заңдары тыйым салмайтын өзге де табыс
көздерi.
Шаруашылық жүргiзушi субъектiсi өнiм шығарушы болып ... ... ... және ... ... өнiмдi шығаруды, сатуды
және қызмет көрсетудi көздейдi.
Шаруашылық ... ... есеп ... ... есеп ... және ол бойынша жасалған
әдiстемелiк ұсыныстарында басқарушылық пен қаржылық ... ... ... ... ... мен ... ... мен
қағидалары белгiленген, онда әрбiр кәсiпорындардың ... ... ... мiндеттемелерiнiң күрделiлiгiне, басқарушы қызметкерлердiң
бiлiктiлiгiне қарап нақтыланған.
Кәсiпорынның бастапқы ... ... ... үшiн таңдап алынған
тәсiлдер жиынтығы, құндық өлшемдерi, ағымдығы ... ... ... ... қызметiне жасалған қорытынды шолу
фактiлерi ... ... ... ... ... тиiс. ... ... саясат – бұл бухгалтерлiк есеп жүйесiн ... ... мен ... ... ... белгiленген.
Оларды жүзеге асыру барысында нақты кәсiпорынның ... ... ... алынған жөн:
- кәсiпорын өз мүлкiмен өзiмен-өзi болушылығы ... өз ... ... ... ... мүлiктердi ғана көрсетедi, ал ... ... мен ... баланыстан тыс шоттарда есепке алынады);
- толассыз қызмет (есеп саясатының мәселесi ... ... да ... ... ... өз қызметiн ... ... ... ... ... ... ... керек);
- есеп саясатын пайдаланудың жүйелiлiгi (шаруашылық операциясын ... ... есеп беру ... барысында мiндеттеме мен мүлiктi
бағалау, сондай-ақ бiр есептiк жылдан басқасына ... ... ... ... қызметiндегi фактiлердiң мерзiмдiлiк анықтылығы (әр
фактiлердiң түскен ... ... ... ... олар өзiнiң
орындалған немесе орын алған кезеңiне жатқызылуы керек);
Пайдаланатын есеп ... ... ... мен ... ... ... қызметiн барынша пара-пар көрсету, iс ... үшiн ... ... ... ... толық, объективтi және шынайы
ақпаратпен қаптастыру. Есеп саясаты бухгалтерлiк есеп стандарттарына ... есеп ... ... тараптарын қамтуы керек: әдiстемелiк, техникалық,
ұйымдық жақтарын.
Әдiстемелiк аспектiсi - деп ... ... ... ... амортизацияны шығару, мiндеттеме мен мүлiктi бағалау ... ... ... ... деп осы ... ... ... сызбасы, есеп регистiрлерiнде осы әдiстiң қалай жүзеге
асқандығын айтады; ұйымдық деп осы ... ... ... ... асқандығын, оның кәсiпорынды басқару құрылымындағы алатын
орнын айтады.
Кәсiпорын бухгалтерiк есептiң келесiдей ережелерiн өз бетiнше шешуiне
болады;
- келiп ... ... ... ... ...... есептiң
№6-шы “Негiзгi құралдардың есебiнiң” стандарттың әдiстемелiк ұсынысына
сәйкес, пайдалануға берiлген және кәсiпорынның ... ... ... ... ... негiзгi құралдар объектiсiнiң бастапқы ... ... ... ...... ... келiсiмi
бойынша; тегiн берiлген объектiлер – эксперттiк жолмен немесе алыс-берiс
актiлерiнiң мәлiметi бойынша; ал кәсiпорынның өзi ... ... ... ... құны бойынша; айырбас нәтижесiнде алынған объектiлер –
ағымдағы бағалары бойынша анықталады;
№6-шы ”Негiзгi ... ... ... әдiстемелiк
шығарудың бiрқалыпты (түзу сызықты) әдiсi; құнын есептеп шығару үшiн
орындалған жұмыстардың ... ... ... ... ... ... ... шығарудың сандық сомасы бойынша
есептелiнетiн әдiсi (кумулятивтiк әдiс); қалдық ... ... ... және одан да көп ... пайдаланған кезде, амортизацияны есептейтiн
тәсiлiн және негiзгi құралдың қандай түрi бойынша пайдаланатындығын
көрсету керек.
- ... ... ...... ... жүргiзудiң кезеңдiгi мен
жөндеу жұмысының мерзiмi; негiзгi ... ... ... ... ... жөндеудi жүргiзудiң тәсiлi туралы мәселенi кәсiпорынның
өзi шешедi;
- материалдық емес активтердiң ...... ... ... ... түрiнiң пайдалануына қарап пайдалы мерзiмi ... ... ... ... ... өз ... анықтай алады;
- болашақ кезеңнiң шығыстары – кезеңдерi нақты анықталмаған жағдайда, кезең
барысында ол ... ... ... ... ... ... ... басқа да көздерiнiң есебiнен (тау-кен дайындық жұмыстарына
кеткен шығындарына) есептен шығарылуы мүмкiн, бiрақ аталған жағдайлардың
барлығы да, яғни ... ... және ... ... ... өзi анықтайды;
- алдағы шығыстар мен төлем резервтерi – кәсiпорын ... ... ... ... ... және ... пайдалану тәртiбiн анықтап өзi шешедi
(кезектi демалысқа ақы төлеу резервтерi, көп жылғы сiңiрген еңбегi үшiн
марапаттау шығыстары, маусымдық салаларда ... ... ... ... ... және ... ... қарыздар бойынша резервтерi – кәсiпорын түгендеу мәлiметтерiнiң
негiзiнде дебиторлық қарыздардың қандайы күмәндi болып ... ... ... және ... жататын шығындарын өзi таңдай
алады;
- қаржылық инвестиция – ... ұзақ ... ... ... ... ... өзi қарасытарды: қайта бағаланатын құнын ескере
отырып, сатып алу құны бойынша немесе ағымдағы мен ... алу ... ең кiшi ... ... ұзақ мерзiмдi инвестицияның қайта
бағаланған сомасын қалай көрсетудiң мәселесiн шешедi: демек ол ... де, ... ... ... ... ... мүмкiн.
- табысты тану - №5 “Табыс” деп аталатын ... есеп ... (БЕС) ... ... ... ... ... танылады:
табыс сомасы барынша дәлелденген деңгейi бойынша бағаланады; экономикалық
олжа жасалған мәмiлемен байланысты, сондықтан оны алу ... ... ... оны ... ... ... сату ... – субъектiнiң сатып алушыға меншiк құқығын беру;
мәмiле бойынша күтiлетiн ... ... ... ... ... ... мүмкiн.
- Көрсеткен қызмет бойынша – есептiк күнге жасалған мәмiленiң бiту сатысын
барынша дәлелденген деңгейде ... ... ... ... және ... ... үшiн ... шығыстары барынша дәлелденген
деңгейде анықталады;
- Дивиденттер, пайыздар түрiндегi табыстар – пайыздар активтерден алынатын
нақты табыстарды ... ... ... ... ... ... келiсiм-шарттың мазмұнына сәйкес есептелген әдiсi бойынша
танылуы тиiс; дивидендтер акционерлер оны алу ... ... ... ... ... ... ... жөндеу есебi. Негiзгi құралды жөндеу бухгалтерлiк
есепте, оның ... ... ... ... бiрiн ... ... ... атқарылуына қарап ол өнiмнiң ... ... ... құнына жатқызылуы мүмкiн алдын ала құрылған
жөндеу қорына жатқызылуы мүмкiн. ... ... бiрiн ... қай ... ... де ... болып келедi;
- Материалдардың есебi. Өндiрiске жатқызылатын (немесе өндiрiске ... ... ... ... ... ... ... туралы шешiм қабылдау қажет: орташа өлшенген құны бойынша ... ... ЛИФО ... ... ... теңестiрiлген (ұқсастырылған)
әдiсiн таңдайды. Шаруашылық жүргiзушi ... ... ... ... ... ... және ол ... тауарлы-материалдық құндылықтарға
пайдалануы тиiс;
- Басқарушы есеп. Есепетiң бұл түрi сыртқы пайдаланушылардың кең түрде
пайдалануына арналмаған, ... ... оның есеп беру ... ... ... ... де жоқ, ... оны iшкi бақылау мен
жоспарлау мақсатында пайдаланады. Жалпы тұрғыдан алғанда, ... ... ... бас ... шоттарды немесе өндiрiс шоттарының
жүйесiне қосымша немесе жекелеген шоттарын қолдануына болады. ... ... ... ... ... және ... ... Өндiрiске кеткен шығындар мен өнiмнiң өзiндiк құнын ... ... ... калькуляциялау мен есеп объектiсiн, шығындарды
жанама мне тiкелей көрсету тәртiбiн анықтайды. Кәсiпорын өзiнiң негiзгi
қызметiнiң сипатына байланысты ... ... ... ... кеткен шығынын есептеу үшiн нормативтiк ... ... ... ... бiрiн ... ... ... түрiн
таңдай алады.
- Үстеме шығыстарын есептеу және тарату. Кәсiпорын №7 “Тауарлы-материалдық
запастардың” ... есеп ... ... ... ... ... ... шығындар тiзiмiне өндiрiс
қызметiнiң ерекшелiктерiн ... ... ... мен ... құқылы; құрал-жабдық пен машинаны пайдалану және күтiп ұстау
шығыстары, өндiрiстi игеруге және дайындауға кеткен шығыстары және ... ... ... ... ... ... шығыстарының құрамында,
олардың үлес салмағы айтарлықтай көп болмаса, онда олардың ... ... ... ... үстеме шығыстарының сметалық
мөлшерлемесiн есептеудiң әдiстемесi мен олардың ... ... ... ... ... енген, үстеме шығыстарының
нормативтiк деңгейiне парапар (пропорционалды) етiп, тiкелей материалдық
шығыстарына парапар етiп, ... ... ... ақы ... ... ... ... экономикалық әдiстердi пайдалану арқылы жанама
шығындары таратылады, мысалға, бұйымның тұтыну қасиетiн және оның ... ... ... ... бойынша;
- мүлiктер мен мiндеттемелердi түгендеу. Мiндеттi түгендеумен қоса,
құндылықтардың ... ... ... үшiн ... ... ... де
жүргiзiлуi мүмкiн. Бұл кезде кәсiпорын олардың кезектiлiгiн, түгендеудi
жүргiзудiң ... ... мен ... тiзiмiн белгiлейдi.
- Бухгалтерлiк есеп нысаны. Кәсiпорын бухгалтерлiк есеп нысанын өзi ... ... ... және есеп ... ... жасау
техникасын, өзара байланысын анықтайды;
- Нақты (iс-жүзiнде) пайдаланатын шорттар жоспары. Кәсiпорын ... ... ... ала ... ... ... ... iрiктей
алады, яғни оның құрамына кәсiпорынның қаржылық-шаруашылық қызметiн және
қаржылық ... ... ... ... ... ... Содан кейiн синтетикалық шоттарына тиiстi субшоттарының тiзiмiн
жасайды.
- Өндiрiс iшiндегi есеп беру. lшкi есеп берудi жүргiзудiң ... ... өзi ... оның ... есеп беру ... мен ... ... беру мерзiмiн, сондай-ақ потенциялды пайдаланушыларын, есептi
жасауға жауапты тұлғаларын анықтайды. Есеп ... ... ... ... ... бухгалтерлiк қызметтiң құрылымы мен ұйымдастырушылық нысаны. Кәсiпорын
құрылымдық бөлiмше ретiнде, өзiнде бухгалтеряны ұстау ... пе, жоқ, ... ... ... мамандарды жалдау керек пе; бухгалтерлiк
қызметтiң жұмысын қалай ұйымдастыру керек, яғни есеп персоналдарының ... ... ... қандай бөлiмдер қажет (есеп айырысу, материалдық,
өндiрiстiк, жинақ бөлiмдерi), олардың бағыныштылығы қалай ... ... ... өзi ... ... ... жағдайда кәсiпорынның басшысы
бухгалтерлiк есептiң ұйымдастырылуына қажеттi жағдайларды жасауы керек.
- есептi орталықтандыру деңгейi. Кәсiпорынның нақты қызметiнiң ... есеп ... ... ... ... ... ... барлық бөлiмшелерi бiртұтас ... ... ал ... ... ... ... ... циклын толығымен аяқтап, кәсiпорынға тек ... ... ... бередi.
Дайын өнiм - негiзгi және қосалқы цехтарының сатуға арналған өнiмi.
Дайын өнiмнiң өндiрiсте жасалғаны, оның ... ... ... ... ... техникалық бақылау (сынау) қызметiнен
өткендiгi, паспорты, сертификаты (яғни ... және ... ... ... ... ... берушiлердiң қабылдап
алғаны және басқа жайлары – мiндеттi түрде актiмен рәсiмделедi.
Дайын өнiмдi есептеу үшiн 221 ... ... деп ... ... ... шот пайдаланылады. Дайын өнiм кәсiпорынның айналым
қаражатының құрамына кiредi және ол қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... өнiмнiң нақты өзiндiк құны есептiк кезең (ай) ... ... ... есептiк кезеңде өнiм тұрақты түрде ... ... ... ... өнiм ... есеп үшiн
есептiк бағасы бойынша шартты түрде ... ол үшiн ... ... ... ... ... ... нақты өзiндiк құны, ... ... ... ... ... ауытқудың пайызы мен сомасын есептеу жолымен
шығарылып,оның есептiк бағасын нақты ... ... ... жеткiзедi.
Ауытқудың пайызы мен сомасы ай iшiнде түскен және ай басындағы өнiмнiң
қалдығынан есептелiнедi. ... ... ... немесе артық
жұмсалғанын көрсетедi, олар да дайын өнiмнiң шотында ... ... - ... ... ал артық жұмсалғаны - ...... ... ... келесi формула бойынша есептейдi:
Ауытқудың ... ... ... + ... құны ... түсiмдер
Бухгалтерлiк шоттар есебiнде нақты шығынның есептiк құннан ауытқуын
келесi ... ... ... ... болады :
Дт 900 шоты Кт
Нақты
шығын
Кесте 3
Карданвал ААҚ 2006 ... ... айы ... ... ... бағасы
|қатар |Шаруашылық операцияларының |Сомасы, |Шоттар корреспонденциясы|
|№ ... ... | |
| | | ... ... |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|1 ... дайын өнiм | | | |
| ... : | | | |
| |А ... |250000 |221 |900 |
| |Б ... |800000 |221 |900 |
|2 ... өнiм ... : | | | |
| |А ... |170000 |801 |221 |
| |Б ... |630000 |801 |221 ... ... ... және ... процесс аяқталысымен
дайын өнiмнiң өзiндiк құны анықталды, ол мынаны құрады:
- А бұйымы – 230000 теңге;
- Б ... - 870000 ... ... ... ... А ... бойынша
- Б бұйымы бойынша
Сатылған өнiмнiң ауытқу сомасы мынаны құрады:
- А ... ... ( 170000 х 8 ( (13600 ...... ... Б бұйымы бойынша ( 630000 х 8,05 ( ( 50715 теңге – артық жұмсалған.
Ауытқу пайызын есептеу және ауытқу ... ... ... ... ... жазу ... 221 шоты дебеттеледi де, 900 шоты кредиттеледi ... ... соң осы ... бiр ... 801 шоты ... 221 ... – (13600) теңгеге;
- өнiмнiң нақты өзiндiк құнына жеткiзу үшiн ... ... ... ол ... 221 шоты ... 900 шоты ... 70000 теңгеге,содан соң осымен бiр мезгiлде 801 шоты дебеттелiп,
221 шоты кредиттеледi – 50715 ... ... ... накладной бойынша немесе өнiмдi шығару
жиынтығы бойынша өндiрiстен қоймаға ... ... ... ... екi дана етiп ... ... қоймаға тапсырғаннан кейiн, накладнойдың бiр данасы
қоймада,екiншiсi цехта калады. ... әр ... ... ... құжатының (накладнойының) арнайы ... ... ... мүмкiн. Солардың бiрi жоғарыда келтiрiлдi.
Қабылдау-тапсыру құжаты ... ... және ... өндiрiстерде, басқа да өнеркәсiп
салаларында өндiрiс есебiнiң тапсырыстарын есептеу үшiн ... ... ... шығару көрсеткiштерiмен қатар, өнiмдi
өткiзу үшiн де пайдаланады.Бұл нысан жекелеген ... ... ... үлкен номенклатурада дайындалатын өнiм тетiктерiн есепке
алу үшiн де қолданылады.
Өндiрiстiк ... ... ... ... ... отыру үшiн
және шығарылған өнiмнiң құнын жедел есептеп отыру үшiн өнеркәсiптiң барлық
салаларында ... ... ... ... ... ... ... жиынтық бойынша бiр айдағы өнiмдi кiрiстеуге болады.Бұл жағдайда
оған тиiстi накладнойлар қоса тiркеледi.
Қоймаларда дайын өнiм есебiн, материалдар ... ... ... ... ... ... ... карточкалардағы шығарылған
қалдықтарды қойма меңгерушiсi ... өнiм ... ... ... өнiмнiң кiрiсi мен шығысы жөнiндегi құжаттар, оның ... ... ... ... ... ... мен ... жөнiндегi құжаттарды тапсыру
тiзiмiнiң деректерiн келiп түсулерiне қарай дайын өнiмнiң жинақтау есебiнiң
жинақ ведомосына ... ... ... ... ... ведомосының
деректерiн дайын өнiм қалдықтарының кiтабымен ... ... ... ... ... ... ... есебiмен бiрдей
болып шығуын қамтамасыз етедi.
Айдың аяғында есеп беру ... ... ... ... ... өзiндiк құны және нақты өзiндiк құны мен жоспарлы өзiндiк
құнының арасындағы, ... ... ... құны мен ... ... бойынша есептелген өзiндiк құнының арасындағы айырмашылықтары
аныкталады. Дайын өнiмдi шығарғаны туралы ... ... 221 ... ... дебетiнде жинақталып, 900 “Негiзгi өндiрiс”, 920 ... және 910 “Өз ... шала ... деген (егер шала
өнiмдердiң немесе шала ... бiр ... сату үшiн ... ... ... табады.
2. Дайын өнiмдi өткiзу және жөнелту есебi
Өткiзуге арналған ... өнiм ... ... ... ... кiрiс ... тек субьектiнiң сатып алушының құқығы бойынша дайын
өнiмдi алғаннан кейiн есептеледi. Ал ... және ... ... ... бойынша жоғары кепiлдiлiк дәрежесiмен жүргiзiледi. Товарға
меншiк құқығы сатушыдан сатып ... сол ... ... ... болған жағдайда, Азаматтық Кодекстiң 239 бабына сай тұтынушыға ұсыну,
тапсыру болып табылады. Оны транспорттық жүк тасымалдау ... ... ... ... ... ... ... керек.
Товарларды жөнелткенде жөнелтiлгендiгiн растайтын коносомент немесе басқа
құжат ... ... ... ... құқығы мен мiндеттерiн ақтап қалса, бұл келiсiмге
сай емес және кiрiс болып ... ... ... ... мына ... ... ... қанағаттанарлықтай орындалмаған жағдайда, ... ... ... ... ... мiндеттерiн сақтап қалады
(кепiлдiлiк мерзiм iшiнде сатылған тауар iстен ... ... ... ... ... жөндеуге немесе ауыстырылуға жатады. Мысалы: тоңазытқыш, кiр
жуғыш машина кепiлдiлiк мерзiмi ... ... ... ... ... Сатып алушы келiсiм-шарттағы ескертулер бойынша тауарды ... бас ... құқы бар және ... тауарды қайтару немесе қайтармау
құқығына да ие ... және ... ... ... ... бойынша жоғары
дәрежелi сенiмдiлiкпен жүргiзiледi, себебi, тауар құны келiсiм-шартта ... ... ал ... жеткiзу шығындары анықталған тарифтер бойынша
жүк тасымалдау транспорт ұйымдарының құжаттарымен расталады.
Тауарды өткiзу ... ... ... жүзеге асуы мүмкiн :
Бұл мәмiле түрiнде келiсiм-шартқа сай сатып алушыға ... құқы ... ... ол тауар өндiрушiнiң қоймасында белгiлi бiр уақытқа ... ... ... ... ... ... кiрiс тек тауар сатып
алушының тауар өндiрушi құқығы негiзiнде мына жағдайларды ескергенде ғана
кiрiс болып ... ... ... анықталған мерзiмде ғана ... ... ... ... ... дайын өнiмнiң нақты қолда
бары есептелгенде; өткiзiлген дайын өнiмнiң ... құны ... ... ... бастайды, ал егер екi жақтың да тек ... өнiм ... өнiм ... ... ... ... онда кiрiс кiрiс болып саналмайды.
Мерзiмдiк басылымдарға жазылу. Толығымен құны ... өнiм ... ... ... ... өз қолына жеткiзiлген жағдайда ғана
кiрiс есептелiне бастайды.
Жұмыс пен қызметтi өткiзу. ... пен ... ... кiрiс ... аяқталу стадиясы жоғары дәрежелi кепiлдiкпен анықталған жағдайда
ғана кiрiс есептеледi; мәмiленiң ... ... ... ... ... оны ... қажет шығындар жоғары деңгейлi сенiмдiлiкпен бағаланады.
Кәсiпорын мәмiлеге қатысушы барлық заңды тұлғалармен келiсiмге жеткен соң
ғана ... ... ... сенiмдiлiкпен бағалайды. Сонымен, мәмiледе
жұмыс пен қызметтiң түрi, бағасы және төлем жасау формасы көрсетiлуi шарт.
Тауар ... ... ... ... тауар сатылғанда бiр жылға немесе одан да көп ... аз ... ... ... онда одан түсетiн кiрiстiң бiр бөлiгi сол
уақыт өткенге дейiн кiрiс ... ... ... бұл ... ... ... көрсетiлген қызметпен жөндеу үшiн бөлiнедi.
Мерзiмi ұзартылған сомма осы ... ... таза ... қатар келiсiм
негiзiнде болған қызметтiң күтiлген шығынын жабатын ... ... ... сай ... ... ... өнiм ... бөлiмiнде, өнiмдi сатып алушыларға босату, бұйрық
тапсырмасы жазылады. Бухгалтерияға сонымен қатар темiр жол ... мен ... ... ... ... ... тапсырмалар келiп
түседi. Өнiмдi қоймадан босатқаннан кейiн оларды есеп ... ... ... ... ... ... соң, ... үшiн сатып алушы өлейдi. Төлем тапсырмасы төленгенге ... ... ... ... ... Жөнелтiлген (босатылған) тауарлардың
есебi 301 “Алынуға ... ... ... ... жазулар төлем тапсырмалар жазуына негiзделген тапсырма
бұйрықтар, шот-фактуралар ... ... ... ... ... есеп ... шотының банк көшiрмесiнiң ... ... ... ... туралы ведомость толтырылады.
Төлем талаптама тапсырма банкке инкассо ретiнде берiледi. Инкассо
(итальян сөзi) банкке ... ... ... ... ... тәртiбi.
Сатып алушымен алынып, түсiрiлген өнiм есебiнде iстелiнген ... ... ... ... ... жiктеледi: сатып алушының
төлем мерзiмi әлi ... есеп ... ... ... ... ... мен қызметтер; мерзiмiнде өтелiнбеген есеп ... ... ... ... ... мен ... өнiмдерге
сатып алушының немесе тапсырыс берушiнiң төлем жасаудан бас ... ... ... дайын өнiмдi қатаң есептiк баға ... ... ... ... есептен шығарады. Айдың соңында ведомостте жоспарлы өзiндiк
құнның бағасы бойынша есептiк ... ... ... дайын өнiмнiң
сомасы есептелiнедi.
Кесте 4
Сатылған өнім бойынша мәліметтер
|N |Көрсеткiштер ... ... ... |
| | ... баға ... ... |
| | ... ... ... ... |Ай басына қалдық |210000 |200000 ... ... ... түскенi |600000 |537100 ... ... ... |810000 |737100 ... ... ... ... құны мен | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... баға ... ... |- |91,0 |
| ... | | ... ... ... бойынша артылған |681000 |619710 ... |Ай ... ... |129000 |117390 ... ... ... нақты өзiндiк құнының ... ... ... ... ... ... нақты өзiндiк құны бойынша
жиналған мәлiметтермен толтырылады (6-шы қатар, 210000 және 200000 теңгеге
сай).
2.2-шi қатар ... ... ... ... ... (ол ... дебет 221 шот “Дайын өнiм”, кредит 900 “ Негiзгi
өндiрiс”, 920 “Көмекшi өндiрiс” есептiк баға және ... ... құн ... және 537100 ... сай).
3.3-шi қатар 1 және 2 қатардың есептiк бағасының өзiндiк құндарының
жалпы қорытынды сомасы есептелiнедi (810000 және 737100 ... ... ... ... ... ... баға ... проценттiк
қатынасын көрсетедi: 737100 * 100/810000(91,0
5.5-шi қатар мәлiметтер ведомостi мен ... ... ... ... құны бойынша өткiзу тәртiбiне сай өнiмнiң құны
анықталады (681000).
Өткiзу тәртiбi бойынша артылған ... ... ... ... ... құнына есептiк жолмен проценттiк қатынасы анықталуға тиiс (91,0)
(611000*91,0/100(619710 теңге).
6.6-шы қатарда айдың ... ... ... ... қалдығы 3-шi
қатардың қорытынды мәлiметтерi бойынша есептiк баға және нақты өзiндiк ... 221 ... ... ... ... ... ... өнiмнiң табылған айлық проценттiк
қатынасын нақты ... ... ... ... ... ... Бұл
жағдайда кредит 221 “Дайын өнiм”, дебет 801 ... ... ... ... ... ... мен өткiзiлу операциялары мына ведомосттерде
көрсетiледi (тiркеме 3).
Өткен айда төленген шоттардың өткен ай ... ... ... ... ... ... ... ведомосты есептелiнедi.
Ведомостте көрсетiлген ай басындағы және соңындағы қалдық Бас
кiтаптағы 301 “Алынуға ... ... ... ... накладнойында сатып алушының есептiк бағамен жiберiлген өнiмнiң
саны мен құны көрсетiледi.
Есеп айырысу құжаттары ... ... ... ... босатылу бағасы, төленуге тиiстi ҚҚС мен жалпы ... ... ... ... ... мен ... талаптама-тапсырма
көрсетiледi.
Төменде өнiмдi өткiзу мен босату бойынша шоттар корреспонденциясы
көрсетiледi.
Жұмыс пен ... ... ... ... ... корреспонденциясы
берiледi. 221 “Дайын өнiм” шотының орнына 900 ... ... ... өндiрiс” шоттары кредиттелiнедi. Олар тек өндiрiлу саласына немесе
қызмет пен жұмыс көрсету ... ... ... ... ... ... ... берілетін шоттардың корреспонденциясы
|№ |Шаруашылық операциялар мазмұны|Сомма, ... ... |
| | ... | |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
|1 ... құны бойынша |680000 |801 ... |221 ... ... |
| ... негiзiнде | ... ... | |
| ... дайын | ... | |
| |өнiм ... | ... | |
| | | ... құны” | |
|2 ... ... ... |1180000 |301 “Алынуға |701 ... ... ... мен | ... ... |
| ... ... | | ... |
| ... баға ... | | ... |
| | | | ... |
| ... қосылған салық |236000 |301 ... |633 ... |
| | | ... ... |
| ... |1416000 |х |х |
|3 ... өнiм үшiн ... |530000 |441 ... |301 ... |
| |келiп түстi: өткен ай есебi | ... ... ... ... |
| ... | | | |
| ... ай үшiн |894000 |441 ... |301 ... |
| | | ... ... ... ... |
| ... |1424000 |х |х |
|4 ... ... құн ... |236000 |633 ... |441 ... ... ... | | ... |
|5 |Жыл ... ... ... |1180000 |701 ... |571 ... |
| |өткiзуден кiрiстер мен ... | ... ... ... |
| ... (701.821.801) | ... | |
| ... кiрiс ... ... ... | |
| ... | ... | |
| |өнiм ... ... | | | |
| ... ... | | | |
|6 |Өнiм ... ... |681000 |571 ... |801 ... |
| ... сомасы | ... ... ... ... |
| | | | ... |
|7 ... және ... шығындар |5900 |571 “Қорытынды |821 “Жалпы және |
| ... | ... ... |әкiмшiлiк |
| | | | ... ... ... ... өзiндiк құнының есебі
Қазақстан Республикасының Бухгалтериясын есеп ... ... ... ... ... есебi стандартында көрсетiлгендей дайын
өнiмнiң ... ... мына ... ... анықтауға болады.
|Материалдар |Жалақы ... ... ... ... | ... | |
| | | ... ... ... ... ... ... ... ( ... ( ... ... ( |
|өнiмнiң ... ... ... ... |қосылатын ... ... ... және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... кезде ... ... ... ... активтердiң азаюын енгiзетiн
шығындар (материалдар, ақша қаражаты және т.б.) немесе мiндеттемелердiң
өсуiне (көбiнесе кредиторлық ... ... ... жаңа ... ... ал ол ... ретiнде анықталып, өткен оқиғалардың нәтижесi
ретiнде одан болашақта табыс алынатын болып күтiледi.
Өндiрiс шығындарын есепке алу үшiн ... ... ... оған 90 ... ... 92 ... өндiрiс”, 93 “Үстеме
шығындар” бөлiмшелерiнiң ... ... және ... ... ... алу мен ... жасауды
қамтамасыз ету үшiн мынадай есеп регистрлерi пайдаланылады:
“Цехтар бойынша шығындар” ведомосы, онда 90, 92, 93 бөлiмшелер шоттары
бойынша ... ... ... 90, 92, 93 ... ... ... олар бойынша тиiстi машинограмм қолданылады. Ай
соңында ... ... ... ... ... асырады.
“Цехтар бойынша шығындар” ведомосында жазу үшiн мыналар негiз болып
табылады:
- “Материалдар (жалақы) шығындарын бөлу ... ... ... онда
шикiзат, материалдар, сатып алынған шалафабрикаттар және өндiрiстiң басқа
да запастары көрсетiледi (20 – ... ... ... ... ... төленген еңбек ақы шығыстары (681-
“Персоналдармен ... ақы ... есеп ... шотының кредитi); еңбек
ақыдан аударылатын аударымдар (634 – “Басқа да” шоттың “°леуметтiк салық”
субшотының кредитi);
- “Негiзгi құрал-жабдықтар ... ... ... ... онда өндiрiс шығындарына енгiзiлуге тиiстi негiзгi құрал-
жабдықтар амортизациясының сомасы ... ... ... тозуы” бөлiмшесi шоттарының кредитi);
- “Материалдық емес активтер амортизациясының ... ... ... ... ... ... жататын амортизациясының сомасы
көрсетiледi (11 – “Материалдық емес ... ... ... ... “Көмекшi (қызмет көрсетушi) өндiрiстер мен шаруашылықтардың көрсеткен
қызметтерiн бөлу” кестесiн әзiрлеу, онда өндiрiстермен ... ... ... және ... ... ... көрсетiледi (920 – “Көмекшi өндiрiстер” және 940 – “°леуметтiк
сала” шоттарының кредитi).
Материалдар. Шикi заттар мен материалдар - ... ... ... ... ... осы ... (дайындау) кезiнде қажеттi компоненттер
болып атбылатын шикiзат пен негiзгi материалдарға жұмсалған шығындар. Осы
жерде ... ... құны (су ... ... субúектiнiң
жинайтын, су үшiн төлемi және де ... ... ... ... ... ... пайдалану мен жаңғыртуды ұйымдастыруға арналған
мамандандырылған ұйымдардың ... ... ... да ... ... ... ... жер құнарлылығын арттырудың шаралары
көрсетiледi.
Лимиттiк-алу карталары және талап-накладнойы жұмсалған шикiзат пен
негiзгi материалдарды, сондай-ақ ... ... ... ... ... үшiн негiз болып табылады. Осы құжаттардың деректерi цехтар
(өндiрiстер), калькуляция ... есеп ... ... ... ... деп ... ... кестеге топтастырылады және
“Цехтар бойынша шығындарының” ведомосы ... ... ... есеп
регистрларына (ведомостар, машинограммалар, карточкалар) жазылады.
Көмекшi материалдар – тұрақты технологиялық процестердi қамтамасыз ету
үшiн негiзгi материалдарды ... ... ... ... шығыны (технологиялық мақсаттарға пайдаланған ... ... ... ... құны ... шығыс нормасы
бойынша өнiмнiң өзiндiк құнына енедi, ол үшiн өнiм ... ... ... ... ... ... мен ... өзгеретiн
болса, аталған мөлшерлеме қайта қаралуы мүмкiн.
Көмекшi материалдардың нақты шығысы әрбiр ... ... ... ... және ... ... ... мөлшерлеме бойынша
пропорционалды түрде таратылады.
Қайтарылған қалдықтар – бұл ... ... және ... ... ... ... ... материалдық ресурстарының шығыстарына
қайтарылған қалдықтарының (отходтарының) құны қосылмайды.
Қайтарылған қалдықтар болып: материалдар, шикiзаттар, ... ... ... т.б. ... ... саналады, бiрақ
олар өзiнiң сапасын, ... ... ... ... ... ... бойынша пайдаланбауы мүмкiн.
Белгiленген технологияға сәйкес өнiмнiң басқа түрiн өндiру үшiн толық
қанды материал ретiнде берiлген ... ... ... ... ... шығындарды есепке алу және өнiмнiң өзiндiк ... ... ... белгiленген.
Қайтарылған қалдықтар (отходтар) келесi тәртiпте бағаланады:
- егер де қалдықтарды негiзгi өндiрiс мұқтаждығы үшiн, бiрақ өнiм азайтылып
шығарылса немесе қосалқы ... ... үшiн, ... ... ... ... үшiн ... онда шикiзат пен
материалдардың бастапқы құнының төмендетiлген бағасы бойынша;
- қалдықтар қайта ... ... ... сатуға кетсе, олардың жинау мен
өңдеуге жұмсалған ... ... ... ... ... бойынша;
- егер де қалдықтар шартқа сәйкес шикiзат немесе толыққанды ... ... үшiн ... онда ... мен ... бастапқы
толық бағасы бойынша бағаланады.
Қайтымсыз (пайдаланылмайтын) қалдықтар ... ... ... ... ... ал ... ... алуға тиiсiнше бақылау
жасауды жолға қою ... ... ... қоймаларға тауар
құжаттамалары (накладнойы) бойынша кiрiске алады, олардың құнына “Шикiзат
пен материалдар” бабы ... ... пен ... ... ... ... ... 206-шоттың дебетi және 900-шоттың
кредитi бойынша ... ... ... ... ... ... ... жазылады.
Сатып алынатын бұйымдар, шалафабрикаттар және тараптық кәсiпорындар
мен ... ... ... көрсететiн қызметтерiне өнiмдi iрiктеп
жинақтауға (комплектацияға жасауға) пайдаланатын шалафабрикаттар мен сатып
алынған ... ... ... өнiм алу үшiн кәсiпорынның өзiнде ... ... ... шығындар; басқа жақтың кәсiпорындарының
көрсеткен өндiрiстiк сипаттағы қызметтерiне ақы ... ... ... ... ... ... өзiндiк құнына тiкелей жатқызылуы мүмкiн,
сондай-ақ материалдар мен шикiзаттты ... ... ... ... ... орындауға және белгiленген технологиялық
процестердi сақтау үшiн бақылау жасауға, ... ... ... ... беру ... сырт ... ... қызметiне жұмсалатын
шығындар жатады.
Субúектiнiң өз транспортымен және өз қызметкерлерiнiң күшiмен
жеткiзiлген запастардың (шикiзаттар, ... ... ... ... шалафабрикаттар) шығындары да ... ... ... қосылады (еңбек ақы төлеу шығындарына, жалақыдан ... және ... ... (ДКШ) ... ... ... ... ұйымдарына төленетiн үстемелi (наценкасы); жүктi ... ... кiре ... ... ... ... жеткiзiп беру
мен түсiру шығыстары; дайындау орындарында ұйымдастырылған агенттiктi және
қоймаларды, кеңселердi ... ... ... ... ... iссапар шығыстары т.б.
Технологиялық мақсатқа арналған энергия мен отындар. ... ... ... ... (барлық түрi) мен отындардың
шығындары. Олардың ... ... ... мен материалдардың шығысы
сияқты көрiнiс табады.
Технологиялық мақсатқа отын шығындарына кәсiпорынның өзi ... құны да және ... ... ... ... ... құны да
енгiзiледi: мартен, домен пештерiнде агрегаттарды балқыту үшiн, ... ... ... және ... ... ... ... технологиялық процесспен белгiленген байқау (сынау) жұмыстарын
жүргiзу үшiн т.б.
Сондай-ақ, кәсiпорынның технологиялық, ... және ... ... және ... мұқтаждарына жұмсалатын сатып алынған энергияның
барлық түрлерi. Кәсiпорынның өзi шығарған энергияның электрлiк және басқа
да түрлерiн ... ... ... ... ... оны ... жерге
дейiн трансформациялау мен ... ... ... ... шығын
элементтерiне енгiзiледi; табиғи кему ... ... ... кем ... мен ... болған шығындар. Кәсiпорын көлiгiмен
материалдық ресурстарды жеткiзiп берумен байланысты шығындар (тиеу-түсiру
жұмыстарын қоса алғанда) өндiрiс ... ... ... (еңбек
ақы төлеуге, негiзгi қорлар ... ... ... ... және т.б.), ... ... ресурстарының құнына
жеткiзiп берушiден (жабдықтаушылардан) материалдық ... ... ... құны оның бағасына енгiзiлген ... ... ... ... ... ыдыстары мен бумаларын сатып
алуға жұмсаған кәсiпорындардың шығындары да енгiзiледi.
Өнiмнiң өзiндiк құнына ... ... ... ... құны ... тасталынады. Өндiрiстiң қайтымды қалдықтары деп
өнiм өндiру процесiнде ... ... ... ... ... ... немесе физикалық қасиеттерiн) толық немесе iшiнара жоғалтқан ... ... ... ... (аз өнiм шығара отырып)
пайдаланылатын немесе ... ... ... ... шикiзаттар,
материалдар, шалафабрикаттар, жылутаратқыштар және басқа да ... ... ... айтамыз. Өнiмнiң басқа түрлерiн өндiру
үшiн толыққанды материал ... ... ... ... ... бөлiмшелерге берiлетiн материалдық ресурстар қалдықтары
қайтарымды қалдықтарға жатпайды. Сондай-ақ, жолай ... ... өнiм ... ... ... ... өнiмнiң өзiндiк құнын жоспарлау,
есепке алу және ... ... ... ... ... ... ... бабына өндiрiс нәтижелерi үшiн ... ... ... қоса ... ... ... ... жалақысын төлеуге жұмсалған шығындар, ынталандырушы және
өтемдiлiк (компенсациялық) төлемдерi, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... жұмсалатын
шығындардың құрамына мыналар енгiзiледi:
- кәсiпорында қабылданған ... ақы ... ... және ... ... жеке ... ... шартына сәйкес лауазымды айлық ақысы және ... ... ... ақы ... ... ... ... нақты
орындалған жұмысқа есептелiнген жалақысы;
- ынталандыру сипатындағы ... ... ... үшiн ... (заттай сыйақылардың құнын қоса алғанда), ... ... ... ... және т.б. көрсеткiштерi үшiн төленетiн тарифтiк
ставкалары мен ... ... ... ... ... режимiмен және еңбек жағдайларымен ... ... ... оның iшiнде: түнгi уақыттағы жұмыс, мерзiмнен тыс жұмыс, көп
ауысымды режимдегi жұмыс, демалыс және ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету аймақтарын кеңейткенi
үшiн, ауыр ... ... ... ... жағдайларындағы және т.б. жұмыстары
үшiн заңдарда белгiленген жағдайлары үшiн тарифтiк ... мен ... ... үстемеақылар мен қосымша ақылар;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес жекелеген ... ... ... коммуналдық қызметтердiң, тамақтың, азық-түлiктiң құны,
қолданылып жүрген заңдарға сәйкес қызметкерлерге берiлетiн тегiн тұрғын
үйге ақы ... ... ... ... үй, ... ... және
т.б. тегiн берiлмегенi үшiн төленетiн ақшалай өтемнiң сомалары);
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ... және ... ... ... ... ... өтем ақы ... сондай-ақ мемлекеттiк
мiндеттердi орындаумен, медициналық тексерулерден өтумен ... ... ... жағдайларда кәсiпорындар мен ұйымдардың ... ... мен ... ... ... ... ... төлемдер төлеу;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес еңбек ... ... үшiн ... ... (осы ... ... ... жұмыс стажы
бойынша үстемақылар) төлеу;
- қолданылып жүрген заңдарға сәйкес ... ... ... шөлейттi, сусыз және биiк таулы жерлердегi жұмысы үшiн ... ... ... ... экологиялық қолайсыз жағдайлары бар
аудандардағы үздiксiз ... ... үшiн ... заңдарда көзделген
үстемақыларды төлеу;
- кәсiптiк-техникалық училиùенi бiтiрген түлектерге және жоғары ... орта оқу ... ... ... жас ... ... басталар
алдында демалысқа ақы төлеу;
- кешкi және ... ... және ... оқу ... ... ... ... оқу орындарында, кешкi (ауысымды) кәсiптiк-
техникалық және сырттай ... бiлiм ... ... ... ... жүрген, сондай-ақ аспирантураға түскен жұмысшылар мен қызметшiлерге
берiлетiн оқу ... ... ... ... ... ақы ... ... көзделген жағдайларға сәйкес еңбек ақысы төмен ... үшiн ақы ... ... ... ... ... жағдайда iс
жүзiндегi жалақы мөлшерiне дейiн заңдарда белгiленген ... ақы ... ... ... ... ... айлықақысының мөлшерiн белгiлi бiр
мерзiм iшiнде сақтай отырып (заңдарға ... ... ... ... ... ... орналасқан, сондай-ақ уақытша басқа ... ... ... ... ... ... кестесiне сәйкес кәсiпоырнның орналасқан жерiнен ... ... ... дейiн және керi қарай жолда ... ... ... ауа ... жағдайына қарай және көлiк ұйымдарының ... ... ... күндерi үшiн айлықақының тарифтiк ставка мөлшерiндегi
төленетiн сомасы (вахталық ... ... ... кезде);
- жұмысшы-донорға тексеруден өткен, қан тапсырған және ... қан ... ... демалыс алған күндерi үшiн ақы төлеу;
- егер атқарылған ... үшiн есеп ... ... ... өзi
жүргiзетiн болса, кәсiпорынның штатында тұрмайтын қызметкерлерге олардың
азаматтық-құқықтық сипатта жасасқан шарттары бойынша ... ... ... Бұл ... ... шарт ... жұмыс атқарғаны үшiн
қызметкерлердiң еңбегiне ақы төлеуге жұмсалатын ... ... ... ... қызметтердiң) және төлем құжаттарының сметалары
негiзге алына отырып белгiленедi.
Еңбек ақыдан аударылатын аударымдар. Қазақстан Республикасының әрекет
етiп ... ... ... ... аударылатын аударым бабында есептелген
әлеуметтiк салығы (21( ... ... ... ... ... ... салу обúектi болып жұмыс берушiлердiң еңбеккерлерге ... ... ... ... ... жатады, оған салық салуға жатпайтын
төлемдерден басқасы түгел кiредi.
Үстеме шығыстар. Үстеме шығыстар – бұл ... ... ... ... ... ... олар кешендiк сипатқа ие болады,
олардың ... ... ... ... шығындары көрiнiс
табады.
Бұл шығындар ай бойында белгiленген номенклатуралық шығыс баптары
бойынша 930 “Үстеме ... ... ... ... ... ... өзiнде
дайындалған өнiмге үстеме шығыстар қосылады.
Негiзгi өндiрiс шығындарының құрамына ... ... ... ... 904 шоты ... және 930 шоты ... ... субúекттер өзiнiң есептiк саясатында өндiрiс
ерекшелiктерiн ескере отырып шығын баптарының ... ... ... үстеме шығысының құрамында “Өндiрiстi дайындау және игеру
шығыстары” деген бабы жеке ... ... ... жұмыс iстеу
ұзақтығына және басқа да жағдайларына байланысты тәртiбiн ескере отырып,
оған ... ... ... ... ... ... Сметаны жасау
кезiнде сыннан өткiзiлген өнiмнiң құнын ескеру керек, өйткенi ол ... ... ... ... ... қосу шығысының сметасын бекiткен
кезде өндiрiске енгiзiлетiн обúектiнiң ... ... және ... ... ... отырып, оларды өнiмнiң өзiндiк құнына жатқызу
мерзiмi мен нақты тәртiбiне байланысты етiп анықтайды.
Өндiрiстi ... және ... ... ... шығыстың жалпы
сомасынан алынған өнiм бiрлiгiне белгiленген норма бойынша ... де ... ... өнiм түрi ... ... онда ... игеру шығындары олардың арасына таратылады, ал тарату ... ... ... ... ... ... және құрал-
жабдықтарды пайдалану мен күтiп ұстау шығыстарына ... ... ... ... ... ... кезде өндiрiстi
дайындаудың нақты шығындары сол бұйымдардың ... ... ... ... ... ... | | | ... | | ... | | | |
| | | ... ... |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|1 ... құны ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | |
| ... өнiм босатылды. |300000 |801 |221 |
|2 |Акт ... ... ... | | |900 |
| ... мен ... орындалды. |124000 |801 |920 |
|3 | ... өнiм, ... мен | | | |
| ... ... ... ... | | | |
| ... мен төлем |600000 |301 |701 |
| ... ... | | | |
| |ҚҚС ... 16% |120000 |301 |633 |
| ... |720000 |X |X ... шоттың дебетiнде өткiзiлетiн өнiмнiң, жұмыстың, ... құны ... ... ... ... осы ... ... 571
шоттың дебетiне жазылады. Осы жазудан кейнi 801 шот ... ... ... ... ... ... өнiм өткiзуден түсетiн кiрiстер – оның келiсiмге қатысушы
жақтарымен ... оны ... құны ... ... ... ... ... есебi 70-шi бөлiмшенiң
шоттарында есепке алынады. Бұл топ келесi синтетикалық пассивтi шоттардан
тұрады.
701-шот.”Дайын өнiм ... ... ... шотқа өнiмдердi сатудан, жұмыстарды орындаудан, қызметтердi
көрсетуден түсетiн ... ... ... ... бұл ... ... ... өндiрiстiк өнiм өндiруге, жұмыстар мн қызметтерге де
қолданылады. Есептiк кезең бойы 701 шоттың ... ... ... ... ... ... кiрiс ... есепке алынады.
Кесте 7
701 шот бойынша шоттардың корреспонденциясы
| ... ... ... |Сомасы, |Шоттар корреспонденциясы|
|№ | ... | |
| | | ... ... |
|1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|1 ... шот-фактурасы және төлем | | | |
| ... ... | | | |
| ... өнiм ... баға ... |500000 |301 |701 |
| ... | | | |
| |ҚҚС ... 15% |100000 |301 |633 |
| ... |600000 |X |X |
|2 ... шот-фактурасы және төлем | | | |
| ... ... | | | |
| ... және ... ... |200000 |301 |701 |
| ... мен ... орындалды | | | |
| |ҚҚС ... 15% |40000 |301 |633 |
| ... |240060 |X |X |
|3 ... ... және ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... төлем түстi |840000 |441 |301 |
| ... | | | ... ... (жұмыстарды, қызметтердi) өткiзуден кiрiсiтер сомасы есептiк
период соңында 571 “Қорытынды кiрiс ... ... ... Бұл ... 701
шот дебеттелiнiп, 571 шот кредиттелiнедi. Стандартқа сай кiрiстер ... ... ... соң кiрiс ... ... ... ... аудитi
1. Дайын өнiм және тауарлар аудитiнiң ... ... ... көзi, олар ... ... және ... мәлiметтер. Бухгалтерлiк есеп ... ... ... есеп және ... ... және ... ... есеп көрсеткiштерi. Бухгалтерлiк есеп және оның ... ... көзi ... ең ... ... ... Себебi, ондағы
мәлiметтер әрқашан дұрыс, есеп ... ... ... ... ... ... ... орындалуын жүйелi түрде
бақылау, талдау арқылы ... ... ... ... ... ... ... қорының дайын өнiмiнiң қозғалысы
түгелдей нақты есеп арқылы топталынған, бiр ... ... Ол ... ... ... әдiстерi қолданылған.
Оның ерекшелiгi шаруашылық барысындағы фактiлердi, iс-әрекеттердi ... ғана ... ... оның ... ... қамтиды. Сондықтан да,
құнды мәлiмет. Себебi, статистика есебiнiң мәлiметi ... ... ... да оның ... ... ... өте құнды материал.
Есептен басқа аудит мәлiметi көзiне жататындар: iшкi және сыртқы
тексеру материалы, iшкi және ... ... ... ... ... ... ... матералдар: ұғым жиналысының материалдары:
қаржы, банк мекемелерiнiң анықтамалары, жеке ... ... ... ... ... ... Кәсiпорын
шаруашылығына аудит тексеруiн ... үшiн ... ... Оның ... ... (бизнес) жоспары ерекше орын алады,
себебi барлық өндiрiстiк шаруашылық, даму ... ... ... ... мен тығыз байланысты. Одан басқа, ... ... ... ... ... ... болады. Мысалы, жан-жақты жоспар
көрсеткiштерi, ... ... ... бағалау тәртiбiн анықтайтын
құжаттар, мемлекеттiк, шет елдiң мемлекеттiк құжаттары ... ... ... ... ... ... әр түрлi мәлiметтердi пайдаланады,
оларды өз кезегiнде тiкелей және қосалқы мәлiмет көзi деп бөлiнедi.
Тiкелей мәлiмет көзi – ... ... ... ... ... бухгалтерлiк есеп кестелерi, түгелдеу (опись) құжаттары, түгелдеу
барысының қорытындысын анықтау актiсi. Яғни, нақты ... ... ... ... ... сол ... ... кәсiпкерлiк
жұмысына қатысты мәлiметтер. Мысалы, шаруашылық субъектiсiнiң басқа
сыбайлас ... ... ... ... есеп ... ... ... көзi мағынасында төрт топқа
бөлiнедi; алғашқы құжаттар – ... ... ... және қосымша құжаттар
болып бөлiнедi.
Алғашқы есеп құжаттары – деп шаруашылық әрекетiнiң нақты орындалғанын
немесе орындалуына ... ... ... ... онда ... саны ... ... туралы өлшемдер көрсетiледi.
Топтаушы құжаттар – олар шаруашылық барысындағы өзара iшкi мағынасы
бiрдей өлшемдермен ... ... бiр ... ... ... ... екiншi сатыдағы құжаттар дейдi. Оған фактiлер,
шаруашылық iс-әрекеттерi алғашқы құжаттар арқылы тiркеледi.
Өзiңше ерiктi құжаттар – ол ... ... ... ... ... ... өз ... жасайтын жағынан
белгiленген талапқа сай, шаруашылық барысын бақылау жасап отыруға арналған
құжаттар.
Қосымша ... – ол ... ... ... ... жеке қызметкерлердiң пiкiр, ойын көрсететiн, негiзiнде экономикалық
фактiлердi, құбылыстарды анықтайтын, ... ... ... ... ... ... ... жұмысында осы құжаттар арқылы, фактiлердi дәлелдеу
мақсатымен ... ... ... ... ... ... жүйелеу, мазмұн – мағынасына
сәйкес топтау, ол аудитор мамандығының деңгейiне байланысты аудитордың
жұмыс қағазында ... ... ... ... ... үшiн сол жұмыс
қағаздарындағы мәлiметтердi ... ... өз ... қорытындыларын
дәлелдейдi.
Қорыта келгенде, аудитор әр түрлi құжаттар арқылы ... ... ... ... ... ... ... таза пайда сомасының дұрыс ... ... ... дайындайды. Онымен қоса жұмыс ... ... ... ... ... ... тиiмдi даму жолына
байланысты өзiнiң пiкiрiн ... ... ... оның ... ... үшiн ... тану
жолын оның ғылыми әдiстерi деп атайды. Негiзiнде ғылым тану әдiстерi қандай
бiр ғылым саласында болмасын ... ... тану ... ретiнде қолданылады.
Әрбiр ғылым саласының ерекшелiгiне сәйкес оның әдiстерiнiң де ... ... ... да ... жалпы ғылыми даму ағымында теориялық
тұрғыдан философиялық анықтама ... ... ... ... ... әмбебап
әдiс – ол табиғатта экономикадағы құбылыстың барлығы өзара ... ... ... ... ... әдiс өмiрдегi барлық құбылысты
өзара объективтiк заңдылықпен байланысты екенiн ... ... ... ... әдiс ... ... саласы болса да оның ... ... ... ... экономика ғылым саласына қосылады,
оның даму барысында қоғамға ... ... ... үшiн аудитке тән
ғылыми әдiстер тобы оның методологиясын анықтайды, олар өз ... ... және жеке ... ... ... жеке ... диалектика принцптерi мен жалпы ... ... ... ... ... жеке ... ғылым саласына тән әдiстер тобынан құралады; олар: ... ... ... және ... бақылау, салыстыру, өлшеу. Осы аталған
әдiстердiң барлығы философияның гнесология теориясы бөлiмiнде толық, ... ... ... ... және ... аудит объектiсiне осы әдiстер
арқылы талдау жүргiзу үшiн ... Осы ... ... ... объектiсiнiң жекелей және топтаулы түрiне де ... ... ... мағынасын анықтауға болады. Аудит шаруашылық ... ... ... үшiн дедукция - индукция әдiсi
қолданылады.
Қүжаттар арқылы ... ... ... ... ... ... фактiлерге сүйене отырып күдiктiлiк деңгейiн анықтау. Әрине,
бұл әдiс ... ... өте ... ... тұжырымдар аудит
қорытындысында күдiктiлiк деңгейiн жоғары көтередi.
Әрине, аудит жұмысында өте ... ... – ол ... ... ал ... ... сенiмдiлкпен қарым-қатнаста болуын аудит
категориясы ерекше принцп деп ... ... ... ... мен ... ақша ... ендi ... қажет немесе қалаған мазмұндағы аудиторлық
қорытынды аламын деген сенiмде болуы ол дұрыс ... ... Олай ... ... ең ... принцпiн бұзу жолында болғаны деп санау
қажет. Сондықтан екi жақ сенiммен, бiр ... ... ... қажет. Ал,
үшiншi жақты алатын болсақ олар аудит қорытындысына толық сенiммен қарайды,
себебi аудитор жауаптылығын ... ... ... ... есеп ... мұқиат орындау. Бұл постулат қаржылық
ақпараттарының дұрыстығына тағы басқа ... ... ... болатын бухгалтерлiк есеп екенiн анықтайды. Яғни, ... ... ... өзара тығыз байланысты екенiн дәлелдейдi. Себебi, барлық
экономикалық ... ... есеп ... ... келтiрiп, әртүрлi
мазмұнын құрайды. Аудиттiң басқа да ... ... ... ... ... ... аудиттiң теориялық мәселесiне жан-жақты, терең
түсiнiк беру. Яғни, қорыта келгенде аудит постулаты оның ерекшелiгiне ... ... және ... ... ... өте ... үлгi болады. Аудиттiң
мақсатын, техникалық орындау ... iске ... өте ... ... ... және оған қосалқы жұмыс нормативтерiн
дайындауды және басылымға шығуын Халықаралық аудит қызметiнiң ... ... ... ... Олар ереже-нұсқау ретiнде
қолданылмайды, тек қана барлық елде ... ... бiр ... ... ... ... ... қалыптасқан ағым және жұмыс бағытын
көрсетедi. Осы ... олар ... ... ... ... ... отыр.
Сонда да болса олар барлық елде ... ... ... ... ... ... Оған қоса аудит жұмысына менталитетi өзiнiң талабын қояды.
Халықаралық қалыптасқан тәртiп бойынша аудит нормативтерi төрт топөа
бөлiнедi: ... ... - ... ... ... ... екiншiсiнде – қабылданатын нормативтер, бiрақ аздаған
өзгерiстер жасаумен; үшiншi ...... ... ... ... арнайы талдау жасау арқылы жүйеге келтiрiп қабылдауға дайындаудан
кейiн қабылданатын нормативтер; төртiншi топта – әр ... ... ... қабылдауға болмайтын нормативтер.
Аудит нормативтерi мағынасы жағынан аудит ... ... ... ... бiр ... ... аудит қорытындысын жасауға
негiз болатын ... Олар ... ... ... ... қажеттi ереже
емес, тек қана аудит жұмысының бағытын көрсетедi. Сондықтан әр елде аудит
қызметiнiң дамуына ... өз ... ... және ... сәйкес өз елiнiң экономикасына және басқа ерекшелiктерiне
сәйкес өз елiнiң ... ... ... дайындап басылымға шығаруға
тиiстi. Әрине, олар халықаралық аудит нормативтерiнiң ... ... ... ... ... олар келесi принцптердi сақтауы қажет.
1) тәуелсiз дербестiк – әрбiр аудит стандарты ... ... ... дербестiгiн қамтамасыз етуi қажет. Сырт жағынан тәуелсiздiктiң
әсер етуiне жол бермеуi қажет.
2) объективтiлiк – нормативтiк ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етiледi. Сол құжаттар
арқылы бухгалтерлiк есеп көрсеткiшi дәлелденедi де аудит тексеруiнiң
объективтiлiгi анықталады:
3) ...... ... ... ... ... орындау үшiн,
тексерудi толық қамтамасыз ету үшiн өзiне қажет ... ... ... ... ... ... – аудит қызметi барысында анықталған күдiктiлiк, сенiмсiздiк
немесе қылмыс анықталған болса оны аудитор тапсырушымен келiсе отырып
шешiм ... ... ...... ... ... оған ... түсiнiктеме беру. Өз тарапынан аудитор алдына
фактiлерге сүйене отырып қылмыстарды сотқа немесе ... беру ... ... ... ... ... ал ... тек қана сол
фактiлердi дәлелдейтiн құжаттар жасап бередi.
Аудит қызметiне, барлық ... ... ... ... бар: ... ... ... iздестiру, анықталған
фактiлердi дәлелдеу. Сонда да әр ... ... ... ... ... шаруашылық ерекшелiктерiне байланысты өздерiне тиiмдi әр ... ... ... ... ... ... ... деп танылған талаптары, ол -
сол елдiң заңына және нормативтiк құжаттарына, ереже-нұсқауларда анықталған
тәртiпке сай ... ... және ... мүлiктi бағалау жолының,
есеп айырысу тәртiбiнiң, ақпарат жасауының орындалуы.
Аудит қызметiнiң даму жолында құқылық ... ... ... ... роль ... “Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы” заң
елiмiздегi ... ... ... бiр ... ... әсерiн
тигiзетiн сөзсiз.
Аудит жүргiзу үшiн ... ... ... аудит
фирмаларымен немесе жеке аудиторлармен аудит ... ... ... ... бойынша шарт жасаудан бұрын аудит фирмасы немесе жеке
аудиитор өз тарапынан ... – хат ... ... ... хаты ... ... алдындағы жазбаша
түрiндегi беретiн өз жауапкершiлiгiн, алдына қойылған мiндет-мақсаттарды
орындау үшiн көрсеттiн қызметiне ... ... ... ... жасаудан бұрын
мiндеттеме хатты тапырушы өз тарапынан зерттеп, ... ... ... ғана ... ... мазмұны ойынан шыққан жағдайда ғана аудит
шартын жасауға ... ... түрi және ... ... ... ... ... мүмкiн, онда негiзiнде төмендегiдей талаптар қойылады:
- қаржы есебiн тексерудiң мақсаты;
- тапсырушылардың тексеруге мәлiметтердiң дұрыстығына жауапкершiлiгi;
- ... ... ... ондағы аудитордың жұмыс бабындағы қолданатын заң
құжаттары және ереже нұсқаулар, нормативтi құжаттар;
- тапсырылатын аудит есебiнiң, аудит ... ... ... аудит жұмысыныңы бағдарламасы;
- аудит жұмысының төлем ақысы.
Аудит келiсiм шартының мазмұны бiрнеше ... ... ... екi ... реквизитi толық көрсетiлiп жауапкершiлiктерiне
анықтама берiледi. Мысалы, аудитор фирмасының аты, оның жауапты директоры,
тапсырушы жағынан ... ... аты, оның ... қызметкерi.
Екiншi бөлiмiнде аудитор жауапкершiлiг анықталады. Мысалы, аудит
жұмысын ... ... ... ... коммерциялық құпиялылықты
сақтау тәртiбi т.с.с. аудитор мiндеттерi аталып көрсетiледi.
Үшiншi бөлiмiнде тапсырушының мiндеттерi анықталады, Мысалы, аудит
жұмысын ... ... ... ... ... ... Қажет болған
жағдайда әр түрлi анықтамалар беру, қызметкерлерден түсiнiктемелер алып
беру ... ... ... ... қажет.
Осы шартты, аудит жұмысының қорытындысын тапсырушыға өткiзу тәртiбiде
қарасытырылады. Мiндеттi түрде аудит ... ... ... тiркеледi.
Онда аудит жұмысына төлем нақты көрсетiлiп екi жақ алдын-ала шартқа тiркеу
құжатын анықтайды. Шартқа қажет ... ... ... ... ... ... қажет.
Аудит барысында шарттың орындалуының тоқтау, жою жағдайы кездеседi.
Ол бiрiншiден, тапсырушы жағынан аудит ... ... ... жою ... ... Оған ... төлем жасаудан бастарту, өзара акционерлер
арасындағы келiспеушiлiктер ... ... ... ... ... фирмасы жағынан да әртүрлi ... ... ... ... жою ... қоюылуы мүмкiн. Оған себеп тапсырушы шарт
талаптарын ... ... ... мен ... ... ... ... Республикасының “Аудит қызметi туралы” заңда анық көрсетiлген.
Осы заңнын ... ... ... ... ... ... шарты
Қазақстан Республикасының заңдарында белiгленген мерзiмдерден кешiктiрмей
жасалады. Бұл туралы субъектiтк аумақтық салық ұйымын хабардар ... ... ... ... шет ел ... ...... жұмыс iстейдi, Оның iшiнде “Артур Андерсон”, “Эрнст
энд Янг”, ... ... т.б. ... ... ... ... дербес аудит бiрлестiгi “Центраудит” т.б.
көптеген ... ... және ... ... өнiм ... белгiлi бiр кәсiпорында толық өңделген, әрекет етушi
стандарттарға сай келетiн (техникалық шарттармен бекiтiлген), техникалық
бақылау бөлiмiнд ... және ... ... өнiм ... ... ... бабы ... ескерiлген, дайын бұйымның
қоймаларындағы қалдықтары көрсетiледi. Күрделi жөндеу жұмыстары ... сала үшiн ... ... мен ... ... сонымен қатар реализацияға арналып өзiнде өндiрiлген ... ... ... ... ... ... Өнiмдi (қызметтi,
жұмысты) өндiру және реализациялау жоспарын орындау – субьектiнiң әрекетiн
сипаттайтын негiзгi көрсеткiш.
Аудитор ең алдымен баланста ... ... Бас ... ... ... ... бойынша салыстыруы тиiс. Содан кейiн “Негiзгi
өндiрiстiң ... ... ... болу ... шығындар тобы,
сонымен бiрге дайын өнiмнiң ... ... ... анықтау” N 2 ведомостының
дұрыс келуiн, N 10 журнал-ордерiн және ... да есеп ... ... ... ... құжаттарының дұрыс әрi дер кезiнде толтырылуын
тексеруi керек.
Аудитор мсiндеттi түрде 221 “Дайын өнiм” есебiнде тiркелген ... ... ... ... және ... накладная бойынша
өткiзiлгенiне көз жеткiзуi тиiс.
Дайын өнiм аудитiнiң сапалы өтуiне оны ... ... ... ... ... танысу маңызы әсер етедi. Ол танысу ... шарт ... ... өз уақытында орындалуын қамтамасыз етедi
осы ... ... ... ... ... өнiм ... өндiрiс ырғақтылығының орындалуын бақылауды жүйелi
түрде жүргiзiлгенi жөн. Оперативтi бақылау накладнойларда, ... ... ... ... ... салыстыру арқылы жүзеге
асады. Осы жерде техникалық өнiм өндiрiсi жоспарының орындалу ... ... одан ... ... де ... осы ... жол ... табады.
2. Дайын өнiмдi шығару есебiнiң аудитi
Дайын өнiмдi бағалаудың алты негiзгi әдiсi бар:
1. Өндiрiстiк өзiндiк ... ... ... Бұл әдiс ... аз ... ... үлкен жетiлген құрал-жабдықтарды
және транспорттық ... ... ... ... Жаппай номенклатуралы өндiрiсi шектелген кәсiпорындарда
қолданылуы мүмкiн.
2. Өнiмнiң өндiрiстiк өзiндiк құнының толық ... ... ... ... ... ... құны жалпы шаруашылықтың шығындарсыз
нақты шығынмен анықталады.
3. Сатылудың көтерме бағасы бойынша. Көтерме баға ... баға ... ... ... ... ауытқу жеке аналитикалық есепте
қаралады. ... ... ... жағдайында өнiмге баға белгiлеудiң бұл
әдiсi ең көп тараған болып табылады, ол ... ... және есеп ... ... ... келуiне мүмкiндiк бередi және тауар жiберудi
дұрыс анықтауды бақылау үшiн маңызды. Көтерме бағаның ... ... ... әдiс ... маңызын жоғалтады.
4. Өндiрiстiк өзiндiк құн жоспар (норматив) бойынша, нақты есептiк баға
ретiнде жiберiлуi. Бұл ... ... ... нормативтен нақты
өндiрiстiк өзiндiк құнынан ауытқуына жеке есеп қаждет етедi. ... ... ... әдiсiнiң жағымды жағы есептi жоспарлауды бағалаудың
жалғыз болуында. Бiрақ егер жоспарлы немесе ... ... ... жиi ... онда ... ... ... бағалау қиындай түседi. Бұл
дайын өнiмдi бағалау әдiсiнiң нұсқасы болып өндiрiстiк өзiндiк құнды
жоспарлы қысқарту ... ... ... ... ... ... ... кобеюiмен, еркiн босату бағасы және тариф
бойынша. Бұл әдiс жеке тапсырыста және жұмысты iстеуде қолданылады.
6. ... ... баға ... Бұл бағалау нұсқасын бөлшек сауда да
атылатын тауар есептерi үшiн қолданады.
Аудиторға ... ... ... :
- ... кәсiпорыннан қоймаға жiберуде құжаттарды ... ... және ... екенiн;
- дайын өнiмдi жiберумен байланысты операцияның бухгалтерлiк ... ... ... ... және ... ... ... дайын өнiмнiң өндiрiстiк
өзiндiк құнын анықтаудың дұрыстығын;
- жоспарланғанмен нақты ... ... ... ... есептеу және
алып тастаудың дұрыстығын;
- дайын өнiмдi жiберуде бухгалтерлiк есеп құрудың дұрыстығы (жұмыс,
қызмет);
- есептi 221 ... ... ... бас ... және ... ... және ... есеп балансының жазуы сэйкес
келуiн;
- дайын өнiмдi ... ... ... өнiм ... өнiм кәсiпорын цех немесе қоймадағы қабылдау-босату ... және ... ... ... онда ... ... ... бағалаудың төмендеуi кәсiпорынның қызметкерлерiне және
материалды жауапты тұлғаларға, ... ... өнiм ... ... және ... ... айырмашылықы құрайтын кiрiс бөлiгiн
жасырып қоюға мүмкiндiк бередi.
Ескерiлмеген өнiм ... ... ... ... негiзiнен бұл өнiмдi өндiру процесi технолгиясында көрсетiлген
құжатардан ... ... ... ... ақы ... құжаттарында
және т.б.) сонымен қатар кәсiпорыннан өнiмдi алып ... ... ... көрсетiлген: жiберу қағазы, шот-фактура, накладной және
т.б.)
Жекелеген жағдайларда ескерiлмеген өнiм ... ... ... ... ... ... шығарушы цехтың және қойманың құжаттың
мәлiметтерiнде, дайын өнiм инвентаризациясының ... ... және ... бiр ... ... ... ... аудитор ескерiлмеген өнiмнiң ... ... ... оның жiберiлгенiн және сатылғаны жөнiнде қорытынды шығаратын барлық
құжаттарды мұқият оқуы ... ... алып ... ... ... келесiлерг көңiл
бөлуi керек, ескерiлмеген өнiм өндiруге кеткен ... пен ... ... ... ... толық негiз бола алмайды. Бұл өнiм
кәсiпорын қоймасында тұруы ... Егер ... өнiм ... болмаса, оы
кәсiпорыннан шотта көрсетiлмей шығарып алып жеткен ... ... ... табылады.
Ескерiлмеген өнiмдi нақты шығарғанын анықтау үшiн әртүрлi анализ
әдiстерiн және құжаттарды тексеру. Бұған көбiнесе, ... ... ... ... ... ... жән жергiлiктi сақтау
қоймаларының есебiнiң мәлiметi қатысады.
Мына құжаттар ... ... ... ... ... көрсетiлген: транспорттық накладной, жiберiлу қағаздары, жол
парақтары, темiр жол және басқа құжаттар) ... ... ... склад
бойынша кiрiске кiрмеген өнiмнiң және ол ... ... ... де кiргiзiлгендiгiн анықтау үшiн ... ... ... ... ... көп ... шығаратыны және бұл үшiн ... және ... қоры бар ... және ... ... құжатты
түрде алып кеткенi анықталса, онда аудитор ... ... ... өнiм құны ... анықтау керек.
4. Дайын өнiмдi арту, өткiзу және сату есебiнiң аудитi
Дайын өнiм – бұл қазiргi ... ... ... техникалық
жағдаймен мақұлданған, тапсырыс берушiге немесе қоймаға қабылданған ... ... ... Артылған өнiм түсiнiгiнде тапсырушы арқылы банкке
тапсырылған құжат, ... ... ... ... өнiм және ... қаралады.
Тауардың (жұмыс, қызмет) сатылу бағасы келесiдей белгiленуi мүмкiн: еркiн
жiберу бағасы және ... ... құн ... соммасына көбейту арқылы;
мемлекеттiк көтерме бағаны және ... ... ... құн салығы
соммасына көбейту арқылы; мемлекеттiк бөлшек сату бағасы және ... құн ... қосу ... ... ... керек :
- Өнiмдi жеткiзiп беруге келiсiм жасалды ма және ол ... ... ... ... ... тiркелгенiн;
- Артылған өнiмге бағаның дұрыс қойылуын;
- Келiсiлген ... беру ... ... ... ... ... жеткiзiп беру шығындарын есепке алғанда жiберу бағасы
дұрыс қойылған ба;
- Егер өнiмдi жеткiзушiнiң қоймасынан босатылса өнiмдi жiберу ... ... ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырылған ба;
- Өнiмдi артуда және сатуда аналитикалық және синтетикалық есеп дұрыс
жүрiп жатыр ма (жұмыс, қызмет).
Өнiмдi, ... ... және ... сатумен байланысты
шығындарды, 811 шотта “сатуға ... ... ... Оған
келесiлер кiредi: дайын өнiм қоймасында бұйымды орауға кеткен шығын;
өнiмдi станцияға жеткiзу, ... ... ... және ... ... арту шығындары; аралық мекемелерге және басқа
шығын бөлiмi арқылы төленетiн комиссионды жинаушыларға кеткен шығын;
жарнамаға кеткен шығын; ... және ... ... шығындар.
Аудитор келесiлердi тексеруi тиiс :
- Сату шығынының құрамына кiретiн шығынның дұрыстығын;
- Жарнамаға ... ... ... ... ... ... ... жоғарыласа кiрiске салынатын салық
жоғарылау соммасына көбейтiлуi керек);
- Кәсiпорындарда тара есебiнiң негiзгi жағдайын ... оның ... ... ... ... ... және оны ... да орындарға түсiру және жiберу операциясының дұрыс және өз
уақтысында құжатта көрсетiлуiн;
- 44 шоттың “Сатуға кеткен шығын” және ... ... ... ... ... жүргiзiлген бухгалтерлiк операция құрамының дұрыстығы;
- бухгалтерлiк ... ... ... операциясының немесе бартер
негiзiнде жүргiзiлген операцияның ... ... ... және ... есеп ... бас ... ... баланспен сәйкес келуi (есептiң журнал-ордер формасында
болуы).
Қорытынды
Дайын өнiм - ... және ... ... ... ... ... ... өндiрiсте жасалғаны, оның бiртұтастығы, стандартпен немесе
техникалық шарттарға ... ... ... ... қызметiнен
өткендiгi, паспорты, сертификаты (яғни сапасы) және ... ... ... тапсырылғаны, тапсырыс берушiлердiң қабылдап
алғаны және ... ...... ... ... ... ... есептеу үшiн 221 “Дайын ... деп ... ... ... шот ... ... өнiм кәсiпорынның айналым
қаражатының құрамына кiредi және ол ... есеп ... ... ... ... ... ... өнiмнiң нақты өзiндiк құны есептiк кезең (ай) аяқталғаннан ... ... ... ... өнiм тұрақты түрде ... ... ... ... өнiм ағымдағы есеп үшiн
есептiк бағасы бойынша шартты түрде бағаланады, ол үшiн (есептiк ... ... ... ... ... ... өзiндiк құны, тiркелген бағасы
пайдаланылуы мүмкiн.
Есептiк кезеңнiң соңында ауытқудың пайызы мен сомасын есептеу ... ... ... нақты өзiндiк құнына дейiн жеткiзедi.
Ауытқудың пайызы мен сомасы ай iшiнде түскен және ай басындағы өнiмнiң
қалдығынан есептелiнедi. Ауытқу ... ... ... ... ... олар да дайын өнiмнiң шотында есептелiнедi:
экономиясы (үнемделгенi) - қызыл жазумен, ал ... ... - ...... ... ... өнімнің аудитін жүргізген кезде келесiлердi тексеру керек:
- ... ... ... келiсiм жасалды ма және ол дұрыс
тiркелгенiн;
- Өнiмнiң артылу құжатының дұрыс тiркелгенiн;
- ... ... ... дұрыс қойылуын;
- Келiсiлген жеткiзiп беру келiсiмiне сәйкес өнiмдi ... ... ... беру ... ... ... жiберу бағасы
дұрыс қойылған ба;
- Егер өнiмдi жеткiзушiнiң қоймасынан босатылса өнiмдi жiберу құжаты
дұрыс ... ... ... ... қоймалық есебi дұрыс ұйымдастырылған ба;
- Өнiмдi артуда және сатуда аналитикалық және синтетикалық есеп дұрыс
жүрiп жатыр ма (жұмыс, қызмет).
Өнiмдi, тауарды, ... және ... ... ... 811 ... ... кеткен шығындар” қарастырылады. Оған
келесiлер кiредi: дайын өнiм қоймасында бұйымды орауға кеткен ... ... ... вагонға, кемеге, автомобиль және басқа
транспорт құралдарына арту шығындары; аралық мекемелерге және ... ... ... ... ... жинаушыларға кеткен шығын;
жарнамаға кеткен шығын; анологиялық және басқа белгiленген ... сату ... ... ... ... аудитор
келесiлердi тексеруi тиiс :
- Сату шығынының құрамына кiретiн ... ... ... ... ... шығындарды бақылау (жарнамаға
белгiленген нормативтi шығын жоғарыласа кiрiске ... ... ... ... ... ... тара есебiнiң негiзгi жағдайын бақылау, оның iшiнде
дайындау, тараны қоймаға, цехтарға, учаскелерге және оны ... да ... ... және жiберу операциясының дұрыс және өз
уақтысында құжатта көрсетiлуiн;
- 44 ... ... ... ... және ... аналитикалық
есептiң дұрыс жүргiзiлуiн;
- тарамен жүргiзiлген бухгалтерлiк операция құрамының дұрыстығы;
- бухгалтерлiк есепте ... ... ... ... ... ... операцияның дұрыс көрсетiлуiн;
- синтетикалық және аналитикалық есеп жазуының бас кiтаптағы жазумен
және баланспен сәйкес келуi ... ... ... ... ... ... заң күшi бар ... жөнiндегi жарлығы, 26 желтоқсан, 1995 ж. N2232
2. Қазақстан Республикасының аудиторлық қызмет жайлы 1998 ж. ... ... ... ... есеп ... ... ... N7 Бухгалтерлiк есеп стандарттары.
5. Суъбектiлердiң қаржы-шаруашылық ... ... ... бас жоспары.
6. 2030-ҚАЗАҚСТАН.
7. Безруков П.С. Ивашкеевич В.Б. Кашаев А.М. Марушесс А.Ш. ... ... Н.Г. ... ... ... ... и статистика
1982.
8. Вещунова М.Л. Основы бухгалтерского учета (задачи и вопросы) Москва:
Финансы и статистика, 1994.
9. Гупало В.И. Шнейдман Л.З. Бухгалтерский ... ... ... ... ... и ... ... Шеремет А.Д., Аудит и финансовый анализ, Москва 1999.
11. Кирьянов З.В. ... ... ... Москва: Финансы и
статистика, 1996.
12. ... О.В. ... учет и ... бухгалтерской отчетности
предприятий. Ростов-на Дону Феникс, 2000.
13. Кондраков Н.П. Бухгалтерский учет, АХД и ... ... ... ... 1994.
14. Радостовец В.К. Организация бухгалтерского учета. Алматы:
Экономика, 1997.
15. Сатмуразов А.А. ... учет в ... ... ... ... Полякова С.И., Емельянов И.А. Бухгалтерский учет. Москва: 1993.
17. Палий В.Ф. Теория бухгалтерского ... ... ... и
статистика, 1990.
18. Палий В.Ф. Бухгалтерский учет для менеджеров.
19. Палий В.Ф. Бухгалтерский учет в ... ... ... ... 1975.
20. Радостовец В.К. Организация Бухгалтерский учета. Алматы: Экономика,
1997.
21. Радостовец В.К. Бухгалтерский учета. Алматы: 1998.
Тіркеме 1
1. Карданвал өндiрiсi Минск ... ... және 469 ... зауытына
Материал шығынын иемдену сатып алу материалдары және жинақталған
бұйым 56000 дана МТЗ 72 ... ... ... материалдың аты |Бiрлiк өлшемi |Шығынның бiрлiк мөлшерi
|Шығын
дардың бiрлiк мөлшерi 5600 дана |Бiр дана құны ... ... ... |
|1 ... ... ж 45 х 2,5 |М. |0,453 |25368,0 |328,0 |8320,7 | ... М×-123 пара |кг |0,043 |2408,0 |500-00 |1204,0 | |3 |Сальник
резиновый |дана |8 |448000 |12-00 |5376,0 | |4 ... 704702 КУ2 ... |448000 |49-00 |21952,0 | |5 ... ... ... |8 |448000 ... |4851,8 | |6 | Мөрлеу :
Крестовин 69
Вилка 22
Флан 23 ... ... ... ... ... | |7 |Эл. ... | | | | |9999,6 | | | Итого : | | | |
|81000,0 | |
Тіркеме ... ... ... ... алу ... және ... ... дана 469 карданвал дайындауға.
N |Жинақталған материалдың аты |Бiрлiк өлшемi |Бiр данаға кеткен шығынның
мөлшерi |Шығындар-дың бiрлiк мөлшерi 40000 дана |Бiр дана құны ... ... | |1 ... ... ж 45 х 2,5 |М. |0,75 ... |9840,0 | |2 |Эмаль М×-123 пара |кг |0,065 |2600 |500-00 |1300,0 |
|3 ... ... ... |16 |640000 |12-00 |7680,8 | |4 ... КУ2 ... |8 |320000 |49-00 |15680,8 | |5 | ... ... 469
Вилка 22
Вилка 48
Фланец 23 ... ... ... ... |
3740,0
4537,3
14184,4
8110,4 | |7 |Эл. энергия | | | | |6927,6 | | | ... : | | | | ... ... õ 10 ... 100(

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 58 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Дайын өнім есебінің мақсаттары. дайын өнімді бағалау5 бет
Дайын өнім есебінің мақсаты, міндеті және бағалануы. ( "джунисбаева а.о." жеке кәсіпкерлік негізінде )50 бет
Дайын өнім есебінің маңыздылығы66 бет
Дайын өнімнің есебін ұйымдастыру4 бет
Кассирдің касса есебін дайындау тәртібі және құжаттарды рәсімдеу40 бет
«1С Кәсіпорын» жүйесінде материалдық емес активтер есебін жүргізу32 бет
Аяқталмаған өндірісті бағалау,есептеу және шығындардың аналитикалық есебі16 бет
Дайын өнім23 бет
Дайын өнімнің есебі29 бет
Өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь